Nếu như bóng đá 11 người có vị trí hậu vệ, tiền vệ và tiền đạo, thì futsal cũng có thuật ngữ tương ứng là Fixo, Ala và Pivo. Vậy Fixo, Ala, Pivo là gì?
Giải thích các vị trí trong futsal
Khác với bộ môn bóng đá 11 người, futsal chỉ có 5 cầu thủ góp mặt trên sân cùng lúc. Ngoài vị trí thủ môn, ba vị trí chính trong bộ môn futsal có tên gọi là fixo, ala và pivo.
Đây là những thuật ngữ theo tiếng Bồ Đào Nha, có nguồn gốc từ Brazil. Lẽ dĩ nhiên, bởi những người Brazil đã và đang thống trị bộ môn này với 5 lần vô địch World Cup.
Fixo là gì?
Fixo chính là cầu thủ chơi thấp nhất trong đội hình, không tính thủ môn. Để so sánh với bóng đá 11 người, fixo sẽ giống với vị trí trung vệ. Là chốt chặn tuyến dưới, một fixo sẽ phải liên tục chỉ huy đồng đội để phòng ngự hoặc luân chuyển bóng lên tuyến trên.
Ala là gì?
Ala thường dùng để chỉ 2 "tiền vệ" trong sơ đồ 1-2-1 thường thấy ở bộ môn futsal. Đây là hai cầu thủ di chuyển rộng và sẵn sàng đột phá khi cần. Do đó, ala thường là người có tốc độ, kĩ thuật và sức bền tốt nhất đội. Mặt khác, các ala cũng thường có kĩ năng dứt điểm tốt nhằm đa dạng hóa phương án tiếp cận khung thành đối thủ.
Pivo là gì?
Pivo (hay pivot) chính là cầu thủ đá cao nhất, thường xuyên hoạt động quanh khu vực chấm đá phạt 10m. Với tính chất giống trung phong của bóng đá 11 người, một pivo cần phải có sức mạnh, sự càn lướt, và dĩ nhiên không thể thiếu là kĩ năng dứt điểm sắc bén.
Ngoài việc săn bàn, pivo còn cần biết làm tường cho đồng đội, cũng như tranh chấp và cướp bóng để tạo cơ hội cho riêng mình. Với đặc thù diện tích sân nhỏ, một pivo giỏi phải thực sự nhạy bén để "đánh hơi" bàn thắng cho cả bản thân lẫn đồng đội.
Các sơ đồ chiến thuật trong futsal
Sơ đồ phổ biến nhất trong futsal là sơ đồ 3-1, hay đầy đủ là 1-2-1 (1 fixo, 2 ala và 1 pivo). Sơ đồ này cân bằng giữa công và thủ, đồng thời có 2 ala để triển khai tấn công và tạo đột biến. Một biến thể khác của 3-1 là 2-1-1, được sử dụng khi đội ưu tiên phòng ngự và chờ cơ hội phản công.
Còn nếu phải dâng cao tìm kiếm bàn thắng, sơ đồ 1-1-2 thường xuyên được sử dụng với cặp pivo phía trên nhằm gia tăng sức ép lên đối phương.
Chiến thuật power-play là một dạng đội hình đặc biệt trong futsal, khi các đội sẽ thay thủ môn bằng một cầu thủ bình thường nhằm tối đa hóa khả năng tấn công (hoặc đôi khi là để kiểm soát bóng toàn diện nhằm bảo toàn lợi thế). Dĩ nhiên, power-play đi kèm với rủi ro khá lớn khi không có một thủ môn thực thụ trong khung gỗ.
Với tính chất tốc độ cao, di chuyển liên tục khắp mặt sân, đa phần các cầu thủ futsal sẽ phải biết thích ứng ở nhiều hoặc tất cả các vị trí, bất kể là fixo, ala hay pivot.