Tăng diện tích nhưng thiếu đầu ra
Những năm qua tại Gia Lai, nông dân và cả một số nhà đầu tư đã đôn đáo tìm thuê đất, mở rộng diện tích trồng khoai lang do giá ổn định ở mức khá cao. Đến nay, H.Phú Thiện, địa phương được xem là "thủ phủ khoai lang" của tỉnh Gia Lai, diện tích loại cây nông nghiệp này liên tục tăng. Theo thống kê của Phòng NN-PTNT H.Phú Thiện, tổng diện tích trồng khoai lang trên địa bàn trong niên vụ này tăng đột biến với hơn 1.200 ha so với niên vụ trước.
Đến nay, địa phương đã thu hoạch hơn 2.000 ha khoai lang, số còn lại cũng dự kiến thu hoạch trong tháng 4. Song, nhiều nông dân đang "dở khóc dở cười" khi giá khoai lang giảm thê thảm và hàng chục ngàn tấn khoai lang đang chờ thương lái tới mua.
UBND H.Phú Thiện cho biết, tổng diện tích cây khoai lang trên địa bàn là 3.440 ha, hầu hết là giống khoai lang Nhật Bản, trồng luân canh giữa hai vụ lúa, tập trung chủ yếu ở các xã như: Chư A Thai, Ia Sol, Ia Piar. Ước tính năng suất bình quân đạt từ 20 tấn/ha, tổng sản lượng khoai lang vụ đông xuân 2023 - 2024 khoảng 68.800 tấn.
Tuy nhiên, gia bán khoai lang liên tục giảm. Trong 2 tháng đầu năm, giá khoai lang 10.000 đồng/kg, từ ngày 21.2 - 5.3 đã giảm còn 8.000 đồng/kg và đến nay chỉ còn 3.500 đồng/kg. Hiện diện tích khoai lang đang thu hoạch tại H.Phú Thiện khoảng 1.614 ha, sản lượng khoảng 32.280 tấn.
Giá khoai lang giảm, thương lái lại thu mua cầm chừng gây khó khăn cho bà con, trong khi diện tích đang đến kỳ thu hoạch ở H.Phú Thiện rất lớn.
Ngành chức năng huyện đánh giá, thị trường tiêu thụ chưa ổn định, chưa có các doanh nghiệp chế biến đầu tư trên địa bàn là thực trạng gây khó khăn cho đầu ra của khoai lang.
Cung vượt cầu
Ông Đỗ Văn Năm, Giám đốc HTX Nông sản an toàn Phú Thiện (ở xã Chư A Thai, H.Phú Thiện), cho rằng người dân trồng khoai lang quá nhiều, diện tích tăng đột biến khiến cho giá giảm sâu, tiêu thụ gặp khó khăn.
"Lượng khoai lang sản xuất trên địa bàn quá lớn, lên đến vài chục ngàn tấn, trong khi các doanh nghiệp đến thu mua để chế biến cũng chỉ được vài chục tấn, như vậy vẫn chưa giải quyết ổn thỏa vấn đề tiêu thụ cho người dân…", ông Năm nói.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó chủ tịch UBND H.Phú Thiện, chính quyền và các ngành chức năng đã khuyến cáo người dân không nên ồ ạt tăng diện tích trồng khoai lang. Tuy nhiên, 2 năm vừa qua, người trồng khoai lang thắng lớn nên đã mở rộng diện tích.
"Tình trạng cung vượt cầu dẫn đến giá khoai lang xuống thấp là điều không thể tránh khỏi. Ngay khi huyện có báo cáo gửi lên UBND tỉnh Gia Lai, có 3 hay 4 doanh nghiệp đến đặt vấn đề thu mua khoai lang cho người dân. Số lượng thu mua bao nhiêu thì phải đợi trong vài ngày tới mới biết được", ông Nguyễn Anh Tuấn nói.