Trong khi thị trường chợ đen mua vào mỗi USD với giá 25.810 đồng thì tại các ngân hàng mua vào ở mức 25.145 đồng, tức giá mua USD tại ngân hàng đang thấp hơn chợ đen 665 đồng (khoảng cách này cách đây 1 tháng lên tới 1.000 đồng). Điều đó cho thấy giá mua đồng bạc xanh tại các nhà băng đã tăng rất nhanh trong thời gian gần đây.
Giá mua USD ngân hàng bám đuổi giá chợ đen
Ngày 22-4, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nâng tỉ giá trung tâm lên mức 24.272 VND/USD, cao hơn 12 đồng so với cuối tuần trước. Với biên độ quy định +/-5%, các ngân hàng thương mại được phép niêm yết mức giá mua - bán đồng USD từ 23.058 – 25.485 VND/USD.
Tỉ giá trung tâm tiếp tục được NHNN điều chỉnh tăng mạnh, so với đầu tuần trước đến nay tăng tới 176 đồng, hiện niêm yết tỉ giá mua giao ngay ở mức 23.400 VND/USD, tỉ giá bán giao ngay ở mức 25.450 VND/USD.
Cùng với đó, giá bán USD tại các ngân hàng thương mại đồng loạt bị đẩy lên mức kịch trần là 25.485 đồng/USD. Đây là phiên thứ 6 liên tiếp chứng kiến giá USD tại các ngân hàng tăng hết biên độ được phép. Hiện giá mua vào tại Vietcombank là 25.145 VND/USD, tăng thêm 12 đồng so với tuần vừa qua; Eximbank có giá mua vào là 25.140 VND/USD, đắt hơn 20 đồng so với chốt phiên tuần trước …
Tương tự trên thị trường tự do, giá đồng bạc xanh cũng leo lên mức 25.810 VND/USD (mua) và 25.890 VND/USD (bán), tăng thêm 20 đồng ở chiều mua nhưng chỉ nhích thêm 10 đồng ở chiều bán ra so với hôm qua. Điều này giúp thu hẹp dần chênh lệch giữa giá mua – bán của đồng đôla Mỹ từ 100 đồng xuống còn 80 đồng.
Trên thị trường quốc tế, chỉ số USD-Index (DXY) đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với những đồng tiền chủ chốt khác giảm nhẹ về mức 106,04 điểm. So với đầu năm, đến nay chỉ số DXY tăng đâu đó khoảng 4,5%.
Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN nhìn nhận: Thời gian qua, tỉ giá liên tục tăng nóng, thậm chí tăng kịch trần trong nhiều phiên gần đây. Chỉ số DXY đã tăng rất nhanh trong 3 tháng đầu năm nay, có lúc tăng hơn 5% đã gây áp lực lớn lên các đồng nội tệ của nhiều nước, không riêng Việt Nam.
Bên cạnh đó, nhu cầu nhập khẩu tăng cao, đặc biệt là các doanh nghiệp xăng dầu, sắt thép cùng với việc nhiều doanh nghiệp tăng cường mua ngoại tệ cũng đã góp phần đẩy tỉ giá tăng mạnh.
Trước tình hình đó, NHNN điều hành tỉ giá linh hoạt, góp phần hấp thụ các cú sốc, kết hợp với phát hành tín phiếu nhằm giảm bớt dư thừa thanh khoản VND. Qua đó giảm bớt áp lực trong ngắn hạn đối với tỉ giá.
"Về cơ bản, thanh khoản thị trường thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, tỉ giá diễn biến phù hợp với điều kiện thị trường và xu hướng của các đồng tiền quốc tế so với USD", ông Quang nói.
Tỉ giá USD/VND đang chịu nhiều áp lực
Để ổn định thị trường ngoại tệ, ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh: Thứ Sáu vừa qua, NHNN đã công khai bán can thiệp ngoại tệ cho các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ âm để chuyển trạng thái ngoại tệ về 0, với mức bán tỉ giá can thiệp là 25.450 đồng.
"Đây là biện pháp rất mạnh mẽ của NHNN nhằm đảm bảo giải tỏa tâm lý thị trường, đảm bảo nguồn cung thị trường, nguồn cung ngoại tệ thông suốt, đảm bảo đầy đủ nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế", ông Quang nói.
Ngay khi NHNN có công bố bán can thiệp ngoại tệ, thị trường đã có phản ứng tích cực. Theo đó, giá bán USD tại các ngân hàng thương mại rời khỏi trần tỉ giá, xuống dưới mức bán ra của NHNN. Tuy nhiên, sang đến phiên giao dịch đầu tuần thì xu hướng giá bán USD neo ở mức trần tỉ giá đã quay trở lại.
TS. Nguyễn Hữu Huân, chuyên gia tài chính ngân hàng cho biết: Tỉ giá USD/VND trong thời gian gần đây liên tục leo dốc đến từ nhiều yếu tố. Trước hết, do tình hình sản xuất trong nước đã phục hồi, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu đã tăng trở lại. Dù chưa đến mức nhập siêu, nhưng chắc chắn khi nhập khẩu tăng sẽ ít nhiều gây tác động đến cán cân thanh toán.
Tiếp đến là giá vàng trong nước liên tục tăng nhưng nguồn vàng nguyên liệu chính thống lại không có. Điều này cũng làm dấy lên lo ngại về tình trạng gom USD để nhập lậu vàng, bằng chứng là tỉ giá USD/VND thị trường chợ đen đã tăng gần 1.200 đồng mỗi đôla, tương đương tăng đâu đó khoảng 4,8%.
Dù NHNN đã bán can thiệp ngoại tệ từ cuối tuần trước, song phải chờ đến hết tuần này thì mới biết được nguồn cung ngoại tệ đã đủ để bình ổn thị trường hay chưa. Nếu lượng cung vừa đủ sẽ giúp tỉ giá hạ nhiệt ngay trong tuần này.
Ngoài ra, những doanh nghiệp mua hợp đồng tỉ giá từ đầu năm và giờ đây đến hạn thanh toán, thì các ngân hàng cũng phải thực hiện gom USD để đảm bảo nguồn cung ngoại tệ như đã cam kết. Đương nhiên, điều này cũng gây tác động lên tỉ giá.
"Còn từ nhìn từ yếu tố bên ngoài, chúng ta thấy lạm phát tại Mỹ đang cao hơn so với dự báo của các chuyên gia, khiến cho Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì chính sách thắt chặt tiền tệ thay vì nới lỏng. Thậm chí, nếu lạm phát của Mỹ tiếp tục tăng vượt dự báo do ảnh hưởng của các yếu tố về địa chính trị như xung đột chính trị tại Trung Đông làm giá dầu tăng, thì không những Fed không giảm lãi suất mà còn tăng lãi suất thêm cao nữa.
Yếu tố này cũng làm cho đồng USD càng trở nên mạnh hơn, đương nhiên cũng sẽ gây áp lực lên tỉ giá USD/VND. Từ những yếu tố trên cho thấy, tỉ giá USD/VND đang chịu rất nhiều áp lực", ông Huân nói.
Tổng giám đốc một ngân hàng thương mại cho rằng, để ghìm cương tỉ giá, NHNN có thể lựa chọn giải pháp nâng mặt bằng lãi suất, nhưng hiện nay nhà điều hành đang kiên trì với mục tiêu hạ lãi suất để hỗ trợ doanh nghiệp nên buộc phải chọn giải pháp là tăng tỉ giá và bán can thiệp ngoại tệ. Thế nhưng, dự trữ ngoại hối là hữu hạn, cho nên nếu giải pháp này không giúp tỉ giá hạ nhiệt thì việc tăng lãi suất là điều khó tránh.
Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho hay, tất cả những nguyên nhân khiến tỷ giá tăng đã được NHNN nhận diện, đánh giá và có những biện pháp điều chỉnh nhằm đảm bảo cung cầu ngoại tệ phù hợp. Trong trường hợp cần thiết, NHNN sẽ sử dụng dự trữ ngoại hối để can thiệp tỷ giá, đảm bảo mục tiêu đề ra.
Quan điểm điều hành tỷ giá của Việt Nam rất linh hoạt, mặc dù vẫn tiếp tục ổn định tỷ giá cho nền kinh tế nhưng không cố định, ngược lại còn lên xuống để phù hợp với tình hình và tránh những tác động mạnh của thế giới.
"Chúng tôi cũng sẵn sàng can thiệp nếu tỷ giá tiếp tục có những tác động bất lợi", ông Tú nhấn mạnh.