Hoàng Đông Hoan, 26 tuổi, giáo viên tự do, đạt 9.0 IELTS trong ngày thi 12/3 trên máy tính ở Hà Nội.
Trong đó, Hoan đạt tuyệt đối ở hai kỹ năng Đọc (Reading) và Nghe (Listening), 8.5 ở kỹ năng Viết (Writing) và Nói (Speaking). So với lần thi gần nhất cách đây ba năm, Hoan tăng một điểm Viết và 0.5 điểm nói.
Cựu sinh viên Ngoại thương đánh giá kỹ năng Viết luôn là thử thách với tất cả người thi. Trước đây, Hoan chỉ dồn sức vào từ vựng và ngữ pháp, luôn tìm cách sử dụng các từ vựng khó. Còn bây giờ, điều quan trọng nhất là nghĩ ra ý tưởng của bài viết, theo nhìn nhận của Hoan.
"Trước khi đặt bút, mình sẽ suy nghĩ ý nào phù hợp, điểm nổi bật nào có thể khai thác và phân bổ chúng vào các phần của bài", Hoan chia sẻ.
Theo Hoan, quá trình viết thường gồm hai bước. Sau chừng mười phút ban đầu để suy nghĩ, sắp xếp và viết nháp ý tưởng với từ vựng ở mức cơ bản, Hoan tìm từ vựng và cấu trúc ngữ pháp phù hợp để hoàn thiện bài. Lý do là bài Viết trước hết cần để người đọc hiểu được, rồi mới nên tính đến viết sao cho hay.
Với bài thi Task 1 yêu cầu mô tả biểu đồ, Đông Hoan thường chú ý đến lượng dữ liệu để tìm cách giải quyết. Nếu có nhiều dữ liệu, hoặc dữ liệu phức tạp kết hợp với nhau, Hoan ưu tiên dùng cấu trúc và từ vựng đơn giản để phần phân tích dễ hiểu. Với dạng bài ít dữ liệu, Hoan thường viết nháp rồi chỉnh sửa, thay thế từ vựng khó hơn.
"Mình không đọc các bài IELTS mẫu mà đọc các bài viết kinh tế của một số tờ báo nước ngoài, qua đó học cách dùng từ, chắt lọc cấu trúc hay", Hoan nói. "Việc này giúp mình thạo cách viết theo văn phong nước ngoài, tránh chuyển ngữ Việt - Anh, làm mất sự tự nhiên".
Với bài Task 2, Hoan cho rằng cách làm bài của mình "ngược" so với đa số thí sinh. Anh viết phần thân bài trước, phân tích ý chi tiết, sau đó mới quay lại viết mở bài rồi kết bài. Hoan cho rằng như vậy đoạn mở bài sẽ thể hiện rõ quan điểm bản thân, còn kết luận đúng ý tưởng đã trình bày.
"Khi viết các ý chi tiết trước, mình có thể khái quát hóa chúng và đưa vào phần đầu. Nó cho phép mình thể hiện sự nhất quán, tạo sự kết dính xuyên suốt", Hoan nói thêm.
Ở phần thân bài, Hoan nhận định nên giới hạn đối tượng cụ thể nếu đề bài quá chung chung. Đề bài anh nhận được trong ngày thi là "Trong thế giới ngày nay, công nghệ rất phát triển nhưng người nghệ sĩ vẫn được coi trọng. Vậy, nghệ thuật giúp ích gì cho cuộc sống mà khoa học công nghệ không thể?".
Theo Hoan, khoa học thần kinh không thể mô tả cảm xúc chân thật và mô hình ngôn ngữ hiện đại không có khả năng diễn đạt ngôn ngữ tự nhiên, sáng tạo như con người. Ở đây, Hoan giới hạn "công nghệ" thành "khoa học thần kinh" và "mô hình ngôn ngữ", còn "nghệ sĩ" giới hạn thành cách tác giả mô tả "cảm xúc" và "diễn đạt từ".
Ngoài ra, Hoan viết mỗi ý tưởng một đoạn, tập trung đào sâu thay vì tham nhiều ý tưởng trong cùng một đoạn như trước. Anh đánh giá đây là một bước chuyển khá lớn của bản thân trong cách viết, sau khi tham khảo bảng tiêu chí chấm điểm IELTS cập nhật giữa năm ngoái. Cụ thể, bảng này xuất hiện thêm từ khóa "in depth" (chiều sâu) trong thang điểm 9, khác so với trước đây.
"Mình nghĩ rằng giám khảo yêu cầu thí sinh biết cách chuyển đề bài chung thành phân tích sâu về một vấn đề và trong một lĩnh vực cụ thể", anh suy đoán, cho rằng cần trau dồi kiến thức nền để làm được điều này.
Ngoài ra, Hoan nhận xét thí sinh ở mức điểm 6-6.5 thường bị trừ điểm vì mắc lỗi viết dài. Anh khuyên ứng viên viết dưới 300 từ, tập cách cắt bài dài thành ngắn để tăng sự liên kết trong ngữ pháp và kết nối ý tưởng, tạo sự mạch lạc.
Ở kỹ năng Nói, Đông Hoan nhận mình không có nhiều kinh nghiệm ôn tập. Thông thường, anh tìm cách cô đọng ý, không dùng nhiều cụm từ và thành ngữ.
"Ví dụ, mình tìm xem có cách nào khác để diễn tả một ý trong 5 từ, thay vì 10 từ, hoặc ngắn hơn không", anh nói.
Với hai kỹ năng còn lại là Nghe và Đọc, Hoan nhấn mạnh việc kiên trì luyện hàng ngày, dù chỉ cần dành khoảng 10-15 phút. Anh thường xem Youtube và đọc báo tiếng Anh.
Hoan còn chú trọng hiểu cách sử dụng từ theo tư duy của người nước ngoài, phân biệt văn nói và văn viết. "Hành văn của tiếng Việt khác với tiếng Anh. Nếu có thể, hãy nhờ một người bản xứ kiểm tra cách viết và nói của mình", Đông Hoan nói.
Doãn Hùng