Kinh tế Việt Nam: Các động lực tăng trưởng, hồi phục vẫn chưa đồng đều
Tăng trưởng kinh tế quý I năm nay đạt 5,66%, cao nhất 4 năm qua. Tuy nhiên theo các chuyên gia kinh tế, các động lực tăng trưởng, hồi phục vẫn chưa đồng đều, thiếu chắc chắn, nền kinh tế còn gặp nhiều khó khăn phía trước.
- 21-04-2024Khởi công dự án cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng
- 21-04-2024Thúc đẩy triển khai dự án xây dựng cơ sở lưu trú và dịch vụ tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc
- 21-04-2024Thủ tướng: Không để thiếu điện cho sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng trong bất kỳ hoàn cảnh nào
Các chuyên gia kinh tế nhận định, trong giai đoạn 2023-2024, tình hình kinh tế thế giới tiếp tục biến động nhanh, phức tạp, khó lường, tác động, ảnh hưởng đến hầu hết các quốc gia, khu vực trên phạm vi toàn cầu.
Những "cơn gió ngược" từ kinh tế thế giới về xung đột chính trị, lạm phát và lãi suất tăng cao, nhu cầu tiêu dùng sụt giảm… đã gây những tác động bất lợi, khiến kinh tế Việt Nam giảm đà tăng trưởng một cách đáng kể, có những lúc xuống mức thấp trong nhiều năm trở lại đây. Tình hình sản xuất kinh doanh trong nước gặp rất nhiều khó khăn, đơn hàng suy giảm hàng loạt, nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động, người lao động mất việc làm…
Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, quý I vừa qua, theo Tổng cục Thống kê, nền kinh tế tăng trưởng 5,66%, là mức tăng trưởng trong quý I cao nhất từ năm 2020 đến nay. Nhiều người lạc quan với kết quả này, song không thể chủ quan và cần xác định rõ tăng trưởng này xuất phát từ đâu? những yếu tố này có tính bền vững hay không? để từ đó có giải pháp tương ứng.
TS. Nguyễn Đình Cung phân tích: "Đầu tư xã hội gần như rất thấp không tăng, đặc biệt đầu tư tư nhân. Khu vực kinh tế tư nhân trong nước thực sự ảm đạm, thể hiện tăng trưởng tín dụng thấp, đầu tư doanh nghiệp thấp; doanh nghiệp rút khỏi thị trường cao chưa từng thấy, doanh nghiệp gia nhập thị trường thấp chưa từng có… Dù lạm phát trong tầm kiểm soát, nhưng có hàng loạt các yếu tố có thể làm tăng lạm phát, thứ nhất lãi suất không thể giảm được nữa, thứ 2 tỷ giá, thứ 3 sẽ điều chỉnh giá năng lượng, giá điện; tăng lương… hàng loạt các yếu tố đó sẽ đẩy chi phí lên và có khả năng làm tăng lạm phát".
Dù nhiều chỉ tiêu kinh tế thời gian qua đã có xu hướng phục hồi, song vẫn còn nhiều thách thức. Sự phục hồi của khu vực doanh nghiệp, ngân hàng thương mại, lĩnh vực bất động sản, thị trường tài chính vẫn chưa rõ nét, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc "gỡ rối" cho thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp và nợ xấu ngân hàng là điều kiện tiên quyết để phục hồi vững chắc nền kinh tế.
TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh nêu quan điểm, cần sửa đổi về chính sách, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm quy trình và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ… Cùng với đó, tiếp tục các chính sách kích cầu tiêu dùng, đầu tư và hỗ trợ cho doanh nghiệp phát triển.
"Cùng với hỗ trợ trước mắt, qua chính sách tiền tệ, tài khóa và một cái rất quan trọng là làm sao doanh nghiệp vừa vượt khó, nhưng cũng phải dần bắt nhịp với xu thế. Đó là câu chuyện xanh, câu chuyện kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số, nâng cao dần và tham gia vào chuỗi cung ứng. Từ đó để nâng dần khả năng sáng tạo đổi mới, đấy là vừa là bài toán về chính sách trước mắt, nhưng cũng là bài toán dài hạn"- TS. Võ Trí Thành nói.
Trong bối cảnh dự báo cộng đồng doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung sẽ vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trong thời gian tới, việc có những giải pháp hiệu quả để làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khơi thông các động lực tăng trưởng mới là điều rất cần thiết.
GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cho rằng, để thúc đẩy phục hồi cho doanh nghiệp phát triển thì thể chế có vai trò rất quan trọng, nên cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách để tạo thay đổi. Đề cập khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, theo GS.TS Hoàng Văn Cường, doanh nghiệp không nên quá trông chờ vào nguồn vốn với lãi suất thấp. Đồng thời cho rằng, việc tiếp cận vốn thông qua thị trường trái phiếu rất quan trọng và thị trường này cần được cải cách đổi mới. Theo đó, không nên quá thắt chặt, cũng không nên quá nới lỏng. Điều này sẽ hỗ trợ rất tốt nguồn lực cho doanh nghiệp.
Rõ ràng tăng trưởng quý I được nhanh, tuy nhiên, nguồn lực của doanh nghiệp còn hạn hẹp trong nhiều năm qua. Do đó, chúng ta cần phải có các biện pháp hỗ trợ, với những chính sách hiện có, thị trường vốn đã có cơ hội tiếp cận với giá hợp lý, nhưng thị trường vốn từ trái phiếu doanh nghiệp cũng cần được khơi thông hơn nữa. Bên cạnh đó, cũng phải có cơ chế đảm bảo tính an toàn cho nhà đầu tư cá nhân không có kinh nghiệm nhưng có khả năng chuyển đổi linh hoạt với nhà đầu tư chuyên nghiệp khi tiếp cận thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Các chuyên gia kinh tế cũng lưu ý, phải tiếp tục quyết liệt trong hỗ trợ phục hồi tăng trưởng, đặc biệt là hỗ trợ cho các lĩnh vực, khu vực sản xuất kinh doanh. Trong đó, cần quan tâm đến khu vực sản xuất trong nước; Cải cách môi trường kinh doanh cần tiếp tục thực thi một cách hiệu quả, thực chất hơn. Cần tạo dựng được những nền tảng cơ bản tốt hơn, chất lượng hơn cả về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực, để bứt phá phát triển trong giai đoạn tới.
VOV