"Mới đọc sơ, tôi cũng nghĩ như mọi người, là 'tại sao người lắp điện mặt trời mái nhà dùng thừa lại được bán giá 0 đồng?', nhưng ở đây, người dân có thể đấu nối vào hệ thống điện lưới, có thể không.
Nếu không muốn đấu nối bạn có thể mua pin, ắc quy để dự trữ điện và sử dụng nội bộ gia đình. Nhưng vấn đề là chi phí mua pin, ắc quy bao nhiêu tiền mới là vấn đề.
Điện không giống các mặt hàng bình thường khác, không phải cứ dư thừa, không dùng là còn đó. Đây cũng là lý do vì sao mùa mưa các tổ hợp phát điện phải luân phiên nghỉ và phải xả lũ vì có sản xuất ra hết cũng thừa không tích trữ cho mùa khô.
Còn chuyện mua điện Lào, thì vấn đề là một số khu vực, chủ yếu là miền Bắc và Bắc Trung Bộ thiếu điện vào mùa hè. Các khu vực Nam Trung Bộ, miền Nam vẫn đủ, thậm chí thừa. Nhưng làm sao để vận chuyển điện được từ trong Nam ra ngoài Bắc là cả một vấn đề, chi phí xây dựng các đường dây, trạm bù lớn hơn rất nhiều so với việc mua lại điện của Lào gần đấy".
Vậy, người lắp điện mặt trời được lợi gì khi bán giá 0 đồng, độc giả Truong Bui Xuan nói: "Hãy thử tưởng tượng bạn sản xuất một sản phẩm nào đó dư thừa thì có thể để hàng tồn kho. Điện cũng là hàng hóa nhưng không thể để hàng tồn kho được, ngoại trừ có bộ lưu trữ (pin, ắc quy...).
Nhà bạn có một hệ thống quang năng mà không có nơi tiêu thụ thì ngay chính các thiết bị trong nhà bạn sẽ chịu điện áp cao và có nguy cơ cháy nguyên cả hệ thống. Vậy nên EVN 'mua' cho bạn với giá 0 đồng để ổn định hệ thống điện và các tấm pin".
Thực tế, điện từ các tấm pin mặt trời khi không sử dụng hết sẽ phải xả để vận hành ổn định nguồn điện, không hại thiết bị. Nghĩa là, khi không phát lên lưới, người dân phải đầu tư thêm hệ thống lưu trữ.
Độc giả vanthu.bqlmn2024 đưa ra ba lý do nên nghĩ điện mặt trời mái nhà chỉ là một tiện ích:
"Thứ nhất, vì sao phải mua điện của Lào và Cam vì thiếu hụt, nhưng tại sao lại không mua từ nguồn điện mặt trời mái nhà? Vì tính không ổn định của nguồn điện này (lúc mưa, lúc nắng) khi hòa vào lưới điện không ổn định sẽ dẫn tới hư hỏng thiết bị gây thiệt hại lớn.
Còn khi đã mua-bán điện, bên bán phải đảm bảo công suất điện cung cấp cho bên mua chứ không phải thất thường.
Thứ hai, vì sao chúng ta không áp dụng như Mỹ và các nước châu Âu vì cơ sở hạ tầng của họ ở đẳng cấp khác, nếu muốn như họ phải nâng cấp hạ tầng tốn rất nhiều kinh phí tiền bạc nên hiện tại không thể làm như họ được. Chỉ hy vọng trong tương lai.
Thứ ba, nên coi là một tiện ích vì khi trang bị chúng ta có thể tiết kiệm chi phí tiền điện cho gia đình".
Giới phân tích cho rằng, những đề xuất như hiện tại đồng nghĩa các chính sách của Nhà nước chưa khuyến khích các hoạt động kinh doanh mua bán điện năng lượng mặt trời mái nhà của các tổ chức, cá nhân nhỏ lẻ, bao gồm cả bán cho EVN.
Lãnh đạo Bộ Công Thương cũng từng cho rằng rằng phải có nguồn điện phục vụ chạy nền ổn định thì mới có thể phát triển không giới hạn về công suất với điện mặt trời áp mái. Có nghĩa là, công nghệ và hệ thống truyền tải phải phát triển hơn nữa.
Độc giả ntkha1985: "Lý do quá tải hệ thống, chưa có hệ thống lưu trữ điện được đưa ra cũng vài năm rồi, nhưng chưa bao giờ tôi thấy EVN có đầu tư nào giải quyết vấn đề này?
Nước ta có nguồn lực điện mặt trời rất lớn nhưng để lãng phí. Lúc nào cũng đổ là quá tải hệ thống, muốn thì người ta tìm cách, không thì tìm lý do?".
Một cho rằng nên ưu đãi, nhất là với miền bắc phải có trợ giá để người dân đầu tư điện mặt trời mái nhà. Ông đề xuất cho lắp công tơ 2 chiều để "lúc thừa thì người dân có thể đẩy lên lưới 0 đồng, lúc thiếu thì hệ thống bù trừ lại phần điện đó cho người dân".
Độc giả nvchien.eng nói:
"Nhiệm vụ của cơ quan quản lý là xây dựng hạ tầng, nếu hạ tầng lưới không đáp ứng thì đầu tư thay vì nguồn vốn để hỗ trợ người dân bằng trợ giá. Việc lắp công tơ hai chiều đối chiếu trừ sản lượng là hợp lý.
Nếu EVN bị thiệt vì mua giờ cao điểm của các nhà máy có có thể thực hiện mua giá điện mặt trời của người dân với giá tối thiểu.
Công suất lắp đặt của mỗi hệ không cao hơn công suất đang sử dụng và sản lượng không cao hơn bình quân 6 tháng gần nhất, nếu thừa thì tính 0 đồng Còn mua giá 0 đồng thực chất là không mua, và không khuyến khích lắp đặt".
Hữu Nghị tổng hợp
>>Bài viết không nhất thiết trùng với quan điểm VnExpress.net. Gửi bài tại đây.