Dung lượng 1GB có khả năng lưu trữ khoảng 13.500 email, đồng thời gấp 250-500 lần so với các dịch vụ email (thư điện tử) phổ biến lúc bấy giờ như Yahoo hay Microsoft của Mỹ. Bên cạnh bước nhảy vọt về dung lượng lưu trữ, Gmail còn được tích hợp vào công cụ tìm kiếm của Google để người dùng có thể nhanh chóng truy xuất thông tin từ email, ảnh cũ hoặc thông tin cá nhân khác được lưu trữ trên ứng dụng. Ngoài ra, Gmail có tính năng xâu chuỗi email về cùng một chủ đề.
Cựu Giám đốc điều hành Google Marissa Mayer, người đã giúp thiết kế Gmail cho biết: "Mục đích ban đầu mà chúng tôi đưa ra là về ba chữ 'S' - lưu trữ (storage), tìm kiếm (search) và tốc độ (speed)". Tuy nhiên, khái niệm này khó hiểu đến mức nhiều người đã tin rằng đây là trò đùa của Google nhân ngày Cá tháng tư (ngày 1.4).
Trải qua 20 năm, Gmail đã nhanh chóng chứng minh chỗ đứng trên thị trường. Gmail hiện có khoảng 1,8 tỉ tài khoản đang hoạt động - mỗi tài khoản hiện cung cấp 15 GB dung lượng miễn phí đi kèm với các ứng dụng khác như Google Hình ảnh và Google Drive. Mặc dù dung lượng lưu trữ lớn gấp 15 lần so với Gmail cung cấp ban đầu, nhưng con số trên vẫn không đủ với nhiều người.
Nắm bắt được hiện trạng trên, Google, Apple và các công ty khác hiện kiếm tiền từ việc bán dung lượng lưu trữ bổ sung trong trung tâm dữ liệu của họ. Cựu kỹ sư Google Paul Buchheit nói: "Chúng tôi đang cố gắng thay đổi cách suy nghĩ của mọi người vì họ đã làm việc trong các nền tảng khan hiếm bộ nhớ này quá lâu nên việc xóa thông tin đã trở thành một hành động mặc định".
Mặc dù tạo tiếng vang lớn sau khi ra mắt, nhưng Gmail cũng gặp một số thách thức như phạm vi hạn chế. Ngay thời điểm ra mắt, Google chỉ có 300 chiếc máy tính cũ kĩ và chỉ có đủ dung lượng cho 10.000 người dùng, theo ông Buchheit. Nhưng sự khan hiếm đó đã tạo ra sự độc quyền của Gmail, thúc đẩy làn sóng chào mời mua tài khoản. Có thời điểm, lời rao bán mở tài khoản Gmail được bán với giá 250 USD trên trang mua sắm trực tuyến eBay (Mỹ).
Ngày nay, việc đăng ký Gmail trở nên dễ dàng hơn khi ngày càng nhiều mạng lưới các trung tâm dữ liệu khổng lồ của Google được tích hợp trên internet. Gmail không phải là trò đùa ngày Cá tháng tư, mà là ứng dụng thay đổi cuộc chơi theo nhiều cách khác nhau, đồng thời trở thành nền tảng đầu tiên trong việc mở rộng đế chế internet của Google ra ngoài phạm vi ảnh hưởng của công cụ tìm kiếm truyền thống, theo ABC News.