Ngày 9/4, ECB cho biết cuộc khảo sát hàng quý về các ngân hàng cho thấy "nhu cầu vay từ các công ty giảm đáng kể". Ảnh: Thomas Lohnes/AFP/Getty Image |
ECB có thể sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng 6
Ngày 9/4, ECB cho biết cuộc khảo sát hàng quý về các ngân hàng cho thấy "nhu cầu vay vốn từ các công ty giảm đáng kể, trái ngược với kỳ vọng của các ngân hàng về sự phục hồi".
Các nhà kinh tế cho biết khoản vay giảm, phản ánh kế hoạch đầu tư thấp hơn, có nghĩa là nền kinh tế khu vực có thể tiếp tục trì trệ. Tuy nhiên, cũng có dấu hiệu cho thấy các ngân hàng bắt đầu ổn định nguồn tín dụng sẵn có cho nền kinh tế trong 3 tháng đầu năm nay, sau giai đoạn thắt chặt kéo dài 4 năm, khi họ cắt giảm chi phí thế chấp lần đầu tiên sau hơn 2 năm.
Các ngân hàng dự báo sẽ có thêm "thắt chặt ròng vừa phải" về khả năng cung cấp tín dụng nhưng nhu cầu vay sẽ tăng trong quý hai. Họ dự đoán nhu cầu vay vốn doanh nghiệp sẽ tiếp tục giảm nhưng cho biết nhu cầu thế chấp sẽ phục hồi, một tín hiệu tích cực đối với giá nhà ở khu vực đồng Euro, vốn đã giảm lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ vào năm ngoái.Một số nhà kinh tế chỉ ra thực tế là các ngân hàng báo cáo mức độ thắt chặt thêm các tiêu chuẩn tín dụng ít nhất trong hơn hai năm cùng với sự sụt giảm lãi suất cho vay thế chấp để lập luận rằng, việc thắt chặt các điều kiện tài chính có thể đã lên đến đỉnh điểm. |
Kết quả khảo sát sẽ đưa vào cuộc thảo luận giữa các cơ quan ấn định lãi suất của ECB khi họ gặp nhau vào thứ Năm tuần này về mức độ mà các điều kiện tài chính thắt chặt đang hạn chế hoạt động và hạ nhiệt áp lực lạm phát.
Trong khi các nhà đầu tư tin rằng ECB sẽ bắt đầu cắt giảm lãi suất tiền gửi chuẩn từ mức cao kỷ lục 4% trong tháng 6, vẫn có nhiều nghi ngờ về tốc độ và mức độ nới lỏng chính sách sẽ diễn ra sau đó - đặc biệt nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) không hạ lãi suất.
Một số nhà phân tích cho rằng, nhu cầu vay vốn từ các công ty giảm sẽ làm tăng cơ hội cắt giảm lãi suất vào tháng 6 cũng như tại 4 cuộc họp còn lại của ECB trong năm nay.
"Đây là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy chính sách tiền tệ vẫn quá chặt chẽ ở khu vực đồng Euro" - Tomasz Wieladek, nhà kinh tế tại T Rowe Price cho biết. Ông nói: "ECB sẽ tính đến điều này khi quyết định nới lỏng chính sách vào tháng 6. Tôi tin rằng dữ liệu khảo sát ngày hôm nay và tác động đối với đầu tư khiến cho khả năng ECB cắt giảm lãi suất liên tiếp từ 4 đến 5 lần vào năm 2024 là cao hơn nhiều."
Felix Schmidt, nhà kinh tế tại ngân hàng Berenberg của Đức, cho biết kết quả khảo sát có nghĩa là "chính sách tiền tệ vẫn còn hạn chế, cùng với tình hình kinh tế mong manh và lạm phát giảm, điều này làm tăng áp lực buộc ECB phải bắt đầu cắt giảm lãi suất vào tháng 6".
Martin Wolburg – chuyên gia kinh tế tại Generali Investments, cho biết dữ liệu mới nhất, bao gồm các số liệu riêng biệt cho thấy hoạt động cho vay đối với các công ty phục hồi nhẹ vào đầu năm nay, báo hiệu "việc thắt chặt do đi bộ đường dài gây ra phần lớn đã đi đến hồi kết".
Ông dự báo ECB sẽ cắt giảm lãi suất 1/4 điểm phần trăm ít nhất 3 lần trong năm nay. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng ngân hàng trung ương có thể cắt giảm chi phí đi vay "thậm chí nhiều hơn vì việc trì hoãn đợt cắt giảm lãi suất đầu tiên của FED có thể bù đắp cho việc nới lỏng một số điều kiện tài chính ở khu vực đồng Euro".
Liệu ECB có thể cắt giảm lãi suất trước FED?
Cùng với nhu cầu vay giảm, lạm phát tại khu vực đồng tiền chung châu Âu cũng đã giảm xuống 2,4% trong tháng 3, tháng giảm thứ 4 liên tiếp và là bằng chứng mới nhất cho thấy giá cả đang tiến gần đến mục tiêu 2% của ECB. Ngược lại, lạm phát của Mỹ đã vượt quá dự báo kể từ đầu năm nay, với chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân mà FED sử dụng để tham chiếu đã tăng từ 2,4% trong tháng 1 lên 2,5% vào tháng 2.
Chủ tịch FED ra tín hiệu cho biết lạm phát cao ở Mỹ có thể khiến ngân hàng trung ương không thể cắt giảm lãi suất nhanh như dự kiến. |
Sau đợt tăng chi phí sinh hoạt lớn nhất trong một thập kỷ, diễn biến lạm phát khác nhau ở khu vực đồng Euro và Mỹ đã khiến các nhà đầu tư giảm tổng số lần cắt giảm lãi suất mà họ mong đợi từ FED trong năm nay, đồng thời dự đoán ECB vẫn sẽ nới lỏng chính sách quyết liệt hơn.
Frederik Ducrozet - người đứng đầu bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại Pictet Wealth Management, cho biết: "Hiện có nhiều bằng chứng trong ba tháng đầu năm cho thấy, đà giảm phát ở châu Âu vẫn mạnh hơn ở Mỹ".
Năm ngoái, FED đã nâng lãi suất chính sách lên mức cao nhất trong 23 năm, từ 5,25% đến 5,5%, trong khi ECB nâng lãi suất tiền gửi lên mức cao kỷ lục 4%. |
Chủ tịch FED Jay Powell đã báo hiệu trong một bài phát biểu tuần trước rằng lạm phát cao ở Mỹ có thể khiến ngân hàng trung ương không thể cắt giảm lãi suất nhanh như suy nghĩ trước đây. "Chúng tôi không kỳ vọng rằng việc hạ lãi suất chính sách là phù hợp cho đến khi chúng tôi tin tưởng hơn rằng lạm phát đang giảm xuống mức 2% một cách bền vững", ông Powell nói.
Katharine Neiss - kinh tế trưởng châu Âu tại PGIM Fixed Income, cho biết dữ liệu lạm phát "đáng khích lệ" của khu vực đồng Euro có nghĩa là ngưỡng "khá cao" để ECB tiến hàng việc cắt giảm lãi suất sau tháng 6 - không giống như FED. "Niềm tin ngày càng tăng về khả năng và thời điểm cắt giảm lãi suất của ECB phần nào trái ngược với những gì chúng ta đang thấy ở Mỹ".
Áp lực giá cả ở Mỹ đang ngày càng gia tăng do tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế lớn nhất thế giới, giúp tổng sản phẩm quốc nội tăng 2,5% vào năm ngoái. Ngược lại, khu vực đồng Euro đã trì trệ sau khi GDP chỉ tăng 0,5% trong năm ngoái, làm dấy lên những lời kêu gọi thúc đẩy hoạt động kinh tế bằng chính sách tiền tệ nới lỏng hơn.
Kaspar Hense, nhà quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại RBC Bluebay, cho biết: "Với tốc độ tăng trưởng của khu vực đồng Euro chắc chắn yếu hơn, chúng tôi nghĩ điều đó sẽ cho phép ECB cắt giảm lãi suất vào tháng 6 trong khi chúng tôi có thể thấy việc cắt giảm của FED bị đẩy sang tháng 7".