Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 19/3 dỡ bỏ hạn chế bay gần khu vực có sét với tiêm kích tàng hình F-35A, song thông tin chỉ được công bố vào ngày 1/4. Động thái diễn ra sau khi Hệ thống tạo khí trơ trên khoang (OBIGGS) trên tiêm kích F-35A được sửa chữa, bao gồm thiết kế lại phần cứng và cập nhật phần mềm, theo Russell Goemaere, phát ngôn viên Văn phòng Chương trình F-35 (JPO).
OBIGGS được lắp đặt để ngăn nguy cơ tiêm kích bị bốc cháy và phát nổ khi bị sét đánh, bằng việc thay thế khí dễ cháy trong khoang nhiên liệu của tiêm kích bằng không khí giàu nitơ, chất không bắt lửa hay gây nổ.
Tháng 6/2020, giới chức Mỹ phát hiện các ống dẫn khí lắp đặt trên OBIGGS của một số tiêm kích F-35A bị hư hại, điều có thể khiến hệ thống này không hoạt động đúng cách trong trường hợp khẩn cấp. Lầu Năm Góc cùng tháng áp đặt lệnh cấm tiêm kích F-35A bay trong bán kính 40 m gần khu vực xảy ra sấm sét.
Goemaere cho biết việc sửa chữa OBIGGS sẽ "khôi phục năng lực hoạt động của tiêm kích F-35A, đồng thời giúp phi công và chiếc phi cơ được an toàn hơn". Ông từ chối cho biết bao nhiêu chiếc F-35A đã được sửa OBIGGS và cho phép bay gần khu vực có sét, viện dẫn lý do an ninh.
F-35A là phiên bản tiêm kích tàng hình được phát triển cho không quân Mỹ và các nước đồng minh. Đây là biến thể nhỏ và nhẹ nhất trong dòng F-35, có khả năng cơ động cao hơn nhiều so với mẫu F-35B thủy quân lục chiến và F-35C hải quân, cũng là mẫu F-35 duy nhất mang pháo GAU-22/A cỡ nòng 25 mm trong thân.
Dù có biệt danh là "Tia chớp II", dòng tiêm kích F-35 từ lâu đã gặp nhiều vấn đề liên quan tới sấm sét. Đầu những năm 2010, Lầu Năm Góc đã áp đặt hạn chế bay với mẫu chiến đấu cơ này sau khi phát hiện khoang nhiên liệu không được cấp đủ khí giàu nitơ để bảo đảm an toàn cho máy bay.
Sau khi OBIGGS được thiết kế lại, JPO đã cho phép tiêm kích F-35 được bay gần khu vực có sét trở lại từ năm 2014, cho đến khi phát hiện sự cố ống dẫn khí trên tiêm kích F-35A vào tháng 6/2020.
Các biến thể khác của dòng F-35 là F-35B và F-35C không gặp vấn đề này, song Lầu Năm Góc khi đó vẫn quyết định tạm dừng bàn giao toàn bộ tiêm kích F-35 trong vài tuần để có thể loại trừ khả năng OBIGGS gặp lỗi trong quá trình sản xuất hàng loạt.
Phạm Giang (Theo BI, Breaking Defense, MT)