Sáu tháng rưỡi trước đây mới chỉ có cuộc xung đột giữa nhóm vũ trang Hamas và Israel ở khu vực Trung Đông. Rồi có thêm chiến sự ở Yemen và các vụ tấn công ở biển Đỏ. Mới đây nhất là việc Israel và Iran không kích vào bên trong lãnh thổ của nhau.
Hai chuyện sau vừa có nguyên do riêng lại vừa có liên quan trực tiếp đến chuyện xung đột Israel - Hamas ở Dải Gaza. Cuộc xung đột này giờ lại quyết định hoàn toàn triển vọng cho giải pháp chính trị giữa Israel và Palestine.
Cả 3 chuyện trên đang khiến giải pháp căn cơ thực sự cho cuộc xung khắc giữa Israel và Palestine thêm xa vời. Bởi vậy, mấu chốt bây giờ là cuộc khủng hoảng ở Dải Gaza.
Tại Dải Gaza, Hamas hiện tiếp tục bị Israel dồn vào tình thế khốn khó. Nhưng việc phát động xung đột với Israel đã giúp Hamas gia tăng đáng kể vị thế và ảnh hưởng trong nội bộ Palestine và củng cố được đồng minh trong thế giới Ả Rập.
Bằng chứng thời sự nhất là tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ - một thành viên NATO và một quốc gia đầy quyền lực trong thế giới Hồi giáo - vừa mới tiếp thủ lĩnh Hamas. Thực tiễn diễn biến cuộc xung đột 6 tháng rưỡi qua cho thấy Israel đã và sẽ không thể tiêu diệt được Hamas cho dù có quyết tâm đến mấy.
Iran và lực lượng Houthi ở Yemen được coi là những đồng minh chiến lược quan trọng của Hamas.
Vì thế, nếu không có hòa giải giữa Hamas và Israel thì sẽ không thể loại trừ được vĩnh viễn xung đột giữa hai bên, cũng như không thể có được giải pháp chính trị hòa bình cho cuộc xung khắc Israel - Palestine, không thể hạ hỏa được cuộc đối địch giữa Israel với Iran và những đồng minh của Hamas ở Iraq, Syria, Lebanon và Yemen.
Cho đến nay, hầu như ai cũng biết giải pháp căn cơ thực sự cho cuộc xung khắc Israel - Palestine xoay quanh nội dung cốt lõi là thành lập nhà nước Palestine độc lập, có chủ quyền và lãnh thổ cùng tồn tại hòa bình với nhà nước Israel.
Trở ngại chính lâu nay là trong nội bộ Israel có sự chống đối ngày càng tăng về việc thành lập nhà nước Palestine độc lập và Israel không sẵn sàng giao trả lại những vùng lãnh thổ của Palestine đã bị Israel chiếm đóng và sáp nhập trái phép. Cho nên phía Israel không còn muốn đàm phán với phía Palestine về giải pháp chính trị hòa bình nói trên.
Sau khi bị Hamas bất ngờ tấn công ngày 7-10 năm ngoái, Israel càng bám giữ vào lý do bảo đảm an ninh để chối bỏ giải pháp chính trị hòa bình nói trên, đồng thời quyết tâm áp đặt giải pháp của Israel cho cuộc xung khắc này. Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các nước phương Tây khác trên danh nghĩa ủng hộ giải pháp có 2 nhà nước Israel và Palestine ở Trung Đông nhưng trên thực tế không làm gì để thúc ép Israel đi vào giải pháp chính trị hòa bình với Palestine.
Ngay trước khi Israel tấn công trả đũa Iran hôm 19-4, Mỹ đã phủ quyết dự thảo nghị quyết Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, theo đó khuyến nghị công nhận nhà nước Palestine là thành viên của Liên Hiệp Quốc.
Israel phụ thuộc hoàn toàn vào viện trợ tài chính và quân sự cũng như hành động quân sự cụ thể của các đồng minh để bảo đảm an ninh. Chừng nào các đồng minh này còn tiếp tục chống lưng cho Israel như lâu nay, chừng ấy Israel còn chống đối giải pháp 2 nhà nước nói trên. Chừng nào phe Hamas và phái Fatah ở phía Palestine còn huynh đệ tương tàn thì chừng ấy phía Palestine càng thất thế trong cuộc xung khắc với Israel.
Đúng là phải có được giải pháp căn cơ thực sự thì mới ngăn ngừa xung đột tái phát. Chỉ có điều chưa biết đến khi nào mới có được giải pháp ấy.