Theo WSJ, trong gần 10 năm, nhân viên tại một kho ở khu vực Denny Triangle thuộc Seattle của Mỹ đã chuyển lượng lớn giày dép, ghế, áo phông và nhiều vật dụng khác đến các khách mua hàng online trên khắp nước này.
Nhà kho thuộc sở hữu của công ty Big River Services International, chuyên bán hàng qua nền tảng thương mại điện tử như eBay, Shopify, Walmart, Amazon và đạt doanh số một triệu USD mỗi năm.
"Chúng tôi là doanh nhân, nhà sáng tạo và chuyên gia tiếp thị có niềm đam mê phục vụ khách hàng và không ngần ngại thử nghiệm", Big River tự mô tả trên website.
Tuy nhiên, điều không được đề cập là Big River thực chất thuộc Amazon, được giao nhiệm vụ hoạt động nên các nền tảng của đối thủ cạnh tranh.
Các nguồn tin giấu tên am hiểu vấn đề tiết lộ với WSJ rằng dự án khởi đầu từ 2015 với tên gọi "Project Curiosity". Big River sử dụng mạng lưới bán hàng và doanh số ở nhiều nước để thu thập thông tin giá, logistics, thanh toán và nhiều chi tiết bí mật khác của các đối thủ.
Nhân viên Big River sau đó sẽ gửi dữ liệu về Amazon để hãng đưa ra các quyết định kinh doanh tiếp theo.
Amazon là công ty thương mại điện tử lớn nhất ở Mỹ, chiếm gần 40% doanh số bán hàng online ở đây. Họ thường tuyên bố không chú ý tới đối thủ cạnh tranh mà chỉ tập trung vào nỗ lực phục vụ khách hàng.
Tuy nhiên, thông tin về Big River cho thấy nỗ lực sâu rộng của Amazon nhằm duy trì lợi thế. Thành viên Project Curiosity từng nhiều lần tham gia những hội thảo của người bán hàng do đối thủ tổ chức, lấy danh nghĩa nhân viên Big River Services thay vì công khai việc họ làm cho Amazon.
Họ sử dụng email không liên quan đến Amazon để kết nối bên ngoài, nhưng vẫn có địa chỉ email Amazon cho liên lạc nội bộ. Nhóm áp dụng nhiều biện pháp để giữ bí mật về dự án như gửi báo cáo bằng văn bản giấy có đánh số, không qua email. Người tham gia Project Curiosity cũng không được phép đề cập đến dự án với các nhóm làm việc ở Amazon.
Tài liệu quản lý khủng hoảng nội bộ của Amazon cũng đưa ra lời khuyên cho nhân viên Big River nếu bị lộ. "Nếu được hỏi, câu trả lời nên là: Chúng tôi cung cấp hàng loạt sản phẩm cho khách hàng thông qua nhiều công ty con và kênh bán hàng online", tài liệu có đoạn.
Các lãnh đạo cấp cao của Amazon, trong đó có CEO Worldwide Amazon Stores, thường xuyên được báo cáo về công việc của Project Curiosity.
Tập trung vào Walmart
Gần như mọi công ty đều nghiên cứu đối thủ thông qua tài liệu công khai, mua sản phẩm và thăm cửa hàng. Tuy nhiên, giới luật sư khẳng định có sự khác biệt giữa thu thập dữ liệu dựa trên nguồn thông tin mở và do thám đối thủ. "Che giấu thân phận để lấy thông tin độc quyền cũng có thể dẫn tới vụ kiện xoay quanh chiếm đoạt bí mật kinh doanh", Elizabeth Rowe, giáo sư ngành luật tại Đại học Virginia của Mỹ, cho hay.
Mục tiêu hàng đầu của Project Curiosity là Walmart. Dù vậy, Walmart đặt tiêu chuẩn đầu vào khá cao với các công ty bán hàng và chỉ chấp nhận những bên đã bán được lượng lớn hàng hóa trên những nền tảng khác.
Big River ban đầu không đáp ứng được tiêu chuẩn tham gia, nhưng đã bán hàng trên Jet.com - hệ thống chợ được Walmart mua năm 2016 và đóng cửa sau đó 4 năm. Để đạt yêu cầu về doanh số, Big River đẩy mạnh bán sản phẩm qua chính Amazon nhằm cải thiện số liệu. Đến năm 2019, dự án đủ điều kiện mở cửa hàng trên website Walmart. Họ đang có 15 sản phẩm bán trên nền tảng này dưới tên Atlantic Lot và đạt doanh số 125.000 USD năm 2023.
Sau khi xâm nhập hệ thống đối thủ, thành viên Big River chụp màn hình bảng giá, hệ thống quảng cáo và danh mục bán hàng. Họ không gửi ảnh qua email, mà gặp trực tiếp nhân viên phụ trách kinh doanh của Amazon Marketplace, cho xem ảnh nhằm tránh để lại dấu vết. Amazon sau đó điều chỉnh nhằm cải thiện trải nghiệm khách hàng trên website.
Các nguồn tin giấu tên nói Walmart không biết Amazon đang có tài khoản bán hàng trên website của họ cho đến khi được thông báo.
Thăm dò dịch vụ logistics của đối thủ
Atlantic Lot hiện nằm trong nhóm "Pro Seller", dành cho những tài khoản bán hàng có hiệu quả hàng đầu trên website của Walmart.
Trong khi đó, Walmart Logistic, một đối thủ khác của Amazon, phụ trách hoạt động lưu trữ và vận chuyển hàng hóa cho Atlantic Lot. Khi triển khai Project Curiosity, Amazon cũng đang xây dựng mảng logistics nhằm thu phí lưu trữ và vận chuyển hàng hóa cho khách hàng, cạnh tranh với các doanh nghiệp hàng đầu như FedEx và UPS.
Doanh thu từ dịch vụ cho khách hàng bên thứ ba của Amazon đã tăng gần 12 lần kể từ 2014, đạt mức 140 tỷ USD năm 2023, chiếm gần một phần tư tổng doanh thu của hãng. Để thu thập thông tin từ đối thủ, Big River lập kho hàng với các công ty như FedEx, UPS, DHL, Deliverr và Linther Spedition.
FedEx năm 2017 triển khai dịch vụ FedEx Fulfillment cạnh tranh với Amazon. Big River được chọn tham gia với tư cách khách hàng sớm và nhận hàng loạt thông tin chi tiết, trong đó có báo giá.
Thành viên trong nhóm hoàn toàn không tiết lộ họ đang làm cho Amazon khi trao đổi với bộ phận hỗ trợ của FedEx. Dữ liệu từ chương trình được chuyển về cho Amazon, thông qua các tài liệu in ra giấy.
"Chúng tôi được khuyến khích ẩn mình tối đa", cựu thành viên Big River nói.
Trả lời về vấn đề, phát ngôn viên Amazon nhấn mạnh nhiều đối thủ cạnh tranh cũng nghiên cứu Amazon thông qua việc bán hàng trên website của hãng. Người này không đề cập số lượng website đối thủ mà Big River đang hoạt động.
"Chuẩn đối sánh là phương thức bình thường trong kinh doanh. Amazon, cũng như nhiều nhà bán lẻ khác, sở hữu các bộ chuẩn đối sánh và xây dựng nhiều nhóm nghiên cứu trải nghiệm khách hàng, trong đó có những đối tác bán hàng, nhằm cải thiện việc phối hợp giữa họ với chúng tôi", phát ngôn viên Amazon nói.
Điệp Anh