Thông tin ban đầu, sự việc xảy ra khi những chiếc ô tô nêu trên đậu tại khu dân cư trên phố Trần Điền (P.Định Công, Q.Hoàng Mai, Hà Nội). Và đây không phải lần đầu xảy ra tình trạng xe ô tô bị tạt sơn.
Hồi năm 2021, nhiều chiếc xe ô tô của cư dân sinh sống tại khu đô thị Trung Văn (P.Trung Văn, Q.Nam Từ Liêm) cũng bị tạt sơn khi đậu ở khu vực đường nội bộ. Tương tự, cũng trong khoảng thời gian trên, hàng chục chiếc xe ô tô của người dân tại khu TT19 (P.Phúc La, Q.Hà Đông) đậu trước cửa nhà bị đối tượng lạ phun sơn, gây thiệt hại về tài sản.
Hành vi tạt sơn lên xe ô tô không chỉ gây thiệt hại về tài sản cho chủ xe, mà còn gây bức xúc, lo lắng cho người dân về tình hình an ninh trật tự. Vậy, hành vi này có thể bị xử lý như thế nào?
Có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí hình sự
Luật sư Hà Công Tâm, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, nhận định việc tạt sơn lên xe ô tô của người khác có dấu hiệu của hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác.
Theo quy định tại điểm a, khoản 2, điều 15 Nghị định 144/2021, hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức sẽ bị phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng.
Trường hợp giá trị tài sản bị hủy hoại đủ để cấu thành tội phạm, người thực hiện hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, theo quy định tại điều 178 bộ luật Hình sự.
Trong đó, người nào hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp: đã vi phạm xử phạt hành chính mà còn vi phạm, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự…, thì bị phạt tiền từ 10 - 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Nếu phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, thì bị phạt tù từ 2 - 7 năm; phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, thì bị phạt tù từ 5 - 10 năm; phạm tội gây thiệt hại cho tài sản trị giá 500 triệu đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10 - 20 năm.
Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 - 5 năm.
Đậu xe chắn cửa nhà có vi phạm?
Trong một số vụ việc tạt sơn, vẽ bậy hoặc xì lốp ô tô, nguyên nhân xuất phát từ việc tài xế ô tô đậu trước nhà hoặc cửa hàng. Chủ nhà hoặc chủ cửa hàng cho rằng việc đậu xe gây cản trở nên thực hiện các hành vi như đã liệt kê. Đậu xe như vậy tài xế có vi phạm hay không?
Luật sư Hà Công Tâm viện dẫn Nghị định 100/2019 (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021) quy định một số mức phạt liên quan đến hành vi dừng, đậu xe không đúng nơi quy định.
Trong đó, phạt 400.000 - 600.000 đồng đối với người điều khiển ô tô dừng xe, đậu xe không sát mép đường phía bên phải theo chiều đi ở nơi đường có lề đường hẹp hoặc không có lề đường; dừng xe, đậu xe ngược với chiều lưu thông của làn đường; dừng xe, đậu xe trên dải phân cách cố định ở giữa hai phần đường xe chạy…
Hoặc phạt tiền từ 800.000 - 1 triệu đồng đối với hành vi đậu xe không sát theo lề đường, hè phố phía bên phải theo chiều đi hoặc bánh xe gần nhất cách lề đường, hè phố quá 0,25 m; đậu xe trên đường xe điện, đường dành riêng cho xe buýt; đậu xe trên miệng cống thoát nước, miệng hầm của đường điện thoại, điện cao thế, chỗ dành riêng cho xe chữa cháy lấy nước; đậu, để xe ở hè phố trái quy định của pháp luật; đậu xe nơi có biển cấm đậu xe…
Như vậy, có rất nhiều trường hợp đậu xe không đúng nơi quy định sẽ bị xử phạt, nhưng trong số này không bao gồm việc đậu xe chắn ngang nhà dân hoặc cửa hàng kinh doanh. Nói cách khác, nếu tài xế đậu xe trước cửa nhà hoặc cửa hàng kinh doanh, mà không vi phạm một trong các hành vi được nêu tại Nghị định 100/2019 thì không bị xử phạt.
Trường hợp bị ô tô đậu trước cửa nhà hoặc cửa hàng, chủ nhà hoặc chủ cửa hàng nên bình tĩnh liên hệ với chủ xe để yêu cầu họ điều khiển xe đi chỗ khác.
Nếu chủ xe không chịu điều khiển xe đi, cố tình để chỗ cũ, hoặc không liên lạc được với chủ xe, chủ nhà hoặc chủ cửa hàng có thể liên hệ tới công an sở tại đề nghị hỗ trợ xử lý.
Trường hợp tạt sơn, đập phá hoặc gây hư hỏng đến xe, tùy hành vi và tính chất, mức độ gây ra, người thực hiện có thể chịu chế tài như đã nêu ở trên.