Câu chuyện tiến sĩ Nguyễn Hoàng Điệp, Giám đốc Trung tâm Dịch thuật, Dịch vụ văn hóa và Khoa học - công nghệ thuộc Liên hiệp các Hiệp hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ký giới thiệu "người có khả năng cầu mưa nhưng chưa kiểm chứng" cho Chi cục Thủy lợi TP.HCM đang gây xôn xao dư luận.
Người được giới thiệu có khả năng cầu mưa này là ông Lê Minh Hoàng (sinh năm 1967, thường trú Hà Nội). Trong văn bản, TS Điệp nhấn mạnh không khẳng định cũng không phủ định ông Hoàng có khả năng cầu mưa hay không. Nhưng vị TS chia sẻ, "nếu quả thực anh Minh Hoàng có khả năng kỳ diệu ấy thì đất nước ta gặp phúc và các tỉnh phía nam đang gặp hạn được cứu hạn".
Không thể có mưa lúc này!
Trả lời PV tối 13.4, thạc sĩ Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ cho hay, việc có xảy ra hiện tượng mưa (giáng thủy) phải có các điều kiện: bầu trời phải có mây, loại mây đối lưu dễ xảy ra mưa hoặc các loại mây tầng thấp.
"Điều kiện hình thành mây tầng thấp là quá trình bốc hơi liên tục xảy ra, độ ẩm không khí phải cao, mặt đất có nhiệt độ cao, nhưng càng lên cao nhiệt độ càng giảm, khối không khí đạt tới trạng thái bão hòa, quá trình ngưng kết xảy ra, hạt mây đủ lớn, trọng lượng những hạt mây thắng được lực dòng thăng, mưa sẽ xảy ra. Trong tầng đối lưu độ ẩm càng cao, hạt nhân ngưng kết (sol khí) càng nhiều, khi đó mưa càng dễ xảy ra", ông Quyết phân tích.
Tuy nhiên, theo ông Quyết, ở thời điểm hiện tại, TP.HCM và Nam bộ, hình thế thời tiết tác động đó là trên cao áp cao tây Thái Bình Dương khống chế khu vực Nam Trung bộ. Dưới tầng thấp, áp thấp nóng phía tây hoạt động mạnh, lấn về phía đông nam, làm cho cả khu vực Nam Trung bộ, Tây nguyên, Nam bộ đều nằm trong trường phân kỳ. Quá trình hình thành mây tầng thấp rất kém.
Hiện bầu trời chủ yếu mây tầng trung hoặc tầng cao, gió chủ đạo gió tây bắc, lượng ẩm từ biển cũng không thuận lợi đẩy vào đất liền, do đó thời tiết chủ đạo ban ngày trời nắng, nắng nóng.
"Ở TP.HCM với những điều kiện nhiệt độ không khí cao, không khí rất khô, tức là độ ẩm không khí thấp, ban ngày chỉ 30 - 35%; trong khi điều kiện thuận lợi hình thành mây gây mưa là độ ẩm không khí phải từ 89 - 90% nên không thể có mưa. Dưới góc độ khoa học, đây là điều không thể. Vậy nên cầu mưa được cho TP.HCM lúc này thì giống truyện thần thoại", ông Quyết nêu ý kiến.
Thực tế, Trưởng phòng Dự báo, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ cho biết, đã có những dự án làm mưa nhân tạo tại Việt Nam để cứu cây bị hạn, nhưng không thực hiện được. Vì trong thời kỳ xảy ra hạn hán, độ ẩm không khí rất thấp, gió không phải từ biển thổi vào, mà nguồn gốc gió từ nơi khô thổi tới nơi khô thì không có mây để gây được mưa.
Trao đổi với Thanh Niên, một lãnh đạo Sở NN-PTNT TP.HCM cho biết Chi cục Thủy lợi có báo cáo về đề xuất của Trung tâm Dịch thuật, Dịch vụ văn hóa và Khoa học - công nghệ. Hiện, Chi cục Thủy lợi đang nghiên cứu phúc đáp văn bản trên.
Tuy nhiên, ở góc độ cá nhân, vị này cho rằng rất khó để xem xét đề xuất của trung tâm này vì chính người đề xuất còn chưa chắc chắn về khả năng cầu mưa.