Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida tại lễ đón ở Nhà Trắng, ngày 10/4. (Ảnh: Reuters) |
Trong cuộc họp báo chung tại Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo nói về Dải Gaza và Israel, Ukraine và Nga, Triều Tiên và các điểm nóng khác trên thế giới.
Hai nhà lãnh đạo gạt bỏ tranh cãi về lời đề nghị của Nippon Steel đối với US Steel, nói rằng vấn đề này không phải là chuyện chính trong cuộc thảo luận của họ vào một ngày trọng đại ở Nhà Trắng, kết thúc bằng quốc yến thịnh soạn.
"Đây là bước nâng cấp quan trọng nhất đối với liên minh của chúng tôi kể từ khi được thành lập", ông Biden nói sau khoảng 2 giờ hội đàm tập trung vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
"Những nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng bằng vũ lực hoặc ép buộc là hoàn toàn không thể chấp nhận được, dù ở bất kỳ đâu", Thủ tướng Kishida nói và cho biết Mỹ và Nhật Bản sẽ tiếp tục đáp trả những hành động như vậy.
"Ukraine hôm nay có thể là Đông Á ngày mai", ông nói.
Phát biểu của hai nhà lãnh đạo Biden và Kishida đưa quan hệ Mỹ - Nhật lên mức hợp tác chặt chẽ nhất kể từ khi trở thành đồng minh cách đây nhiều thập kỷ.
Tổng thống Biden cho biết quân đội của hai nước sẽ hợp tác theo cơ cấu chỉ huy chung và sẽ cùng Úc phát triển mạng lưới phòng thủ tên lửa mới. Hai nhà lãnh đạo cũng thông báo rằng các phi hành gia Nhật Bản sẽ tham gia các sứ mệnh lên Mặt trăng của NASA.
Nhân dịp này, Mỹ và Nhật Bản ký kết khoảng 70 thỏa thuận về hợp tác quốc phòng, bao gồm các thoả thuận để nâng cấp cơ cấu chỉ huy quân sự của Mỹ tại Nhật Bản để Mỹ có thể hợp tác tốt hơn với các lực lượng Nhật Bản nếu xảy ra khủng hoảng.
Thủ tướng Kishida sẽ phát biểu trước Quốc hội Mỹ trong ngày 11/4, sau đó cùng Tổng thống Biden và Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. tham dự hội nghị thượng đỉnh ba bên, tập trung vào vấn đề tranh chấp trên biển.
Cũng trong ngày 11/4, Tổng thống Biden sẽ có cuộc gặp song phương người đồng cấp Philippines.
Sự kiện lần này có thể tạo thêm động lực chính trị cho Thủ tướng Kishida, khi ông đang gặp một số vấn đề với dư luận trong nước.
Mỹ lần này dành cho nhà lãnh đạo Nhật Bản sự đón tiếp nồng nhiệt. Cờ Nhật được treo khắp thủ đô Washington trước quốc yến hào nhoáng, với khách mời bao gồm cựu Tổng thống Bill Clinton, cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton, diễn viên Robert De Niro, và Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell. Nhạc sĩ Paul Simon phụ trách chương trình giải trí.
Tuy nhiên, một vấn đề phủ bóng lên chuyến thăm là tranh cãi về kế hoạch của Nippon Steel về việc mua lại nhà sản xuất thép Mỹ U.S. Steel trị giá 15 tỷ USD. Một số người gọi đây là thoả thuận "duy trì sự sống" sau những chỉ trích của ông Biden và cựu Tổng thống Donald Trump.
Người Nhật cũng lo ngại khả năng ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử cuối năm nay, sau đó sẽ thỏa thuận với Trung Quốc.