Đã 13 năm trôi qua, câu chuyện về gia tộc bún gạo Sài Thành từng gây chấn động dư luận thỉnh thoảng lại được nhắc lại trên MXH. Khi xưa, những sóng gió liên quan đến 1.000 tỷ đồng và tranh luận về tình - lý trong vụ tranh chấp tài sản khổng lồ đã khiến báo chí tốn biết bao giấy mực. Song, ẩn chứa đằng sau còn là bài học về triết lý sống và tinh thần nỗ lực không ngừng nghỉ của đại gia ngầm một thời Năm Lũng.
Ăn gió nằm sương để làm giàu
Bà chủ vựa bún Thạch Kim Phát hay còn gọi là Năm Lũng sinh ra trong một gia đình đông anh em. Bà làm theo nghề gia truyền của cha mẹ từ thuở nhỏ, bỏ mối bún, nui khô khắp dọc miền Trung cho tới Sài Gòn.
Sinh thời, bà Phát không có chồng con nên đã nhận 3 con nuôi gồm Nguyễn Hà Thùy Linh (con cả), Thạch Hà Huệ Lan (con thứ) và Nguyễn Hà Thùy Nhung (con út).
Sở dĩ, chỉ có Huệ Lan được lấy họ của mẹ bởi cô là người duy nhất được bà Năm Lũng làm giấy tờ nhận con nuôi hợp pháp vào năm 2007.
Theo đó, năm 1987, bà Phát vào Bệnh viện Hùng Vương để xin nhận nuôi một trẻ bị bỏ rơi. Thạch Hà Huệ Lan khi đó mới sinh được 2 ngày tuổi đã nhoẻn miệng cười khi bà đang đứng ngắm nghía bọn trẻ nên được bà chọn.
Những ngày tháng sau đó, bà Phát đã nuôi nấng, chăm sóc, yêu thương Huệ Lan hết mực như con đẻ. Bà Phát cũng không ngại chi tiền đầu tư cho con gái học hành đến nơi đến chốn.
Theo nhiều người hàng xóm của bà Phát nhận xét, Huệ Lan có dáng người nhỏ nhắn, cá tính, rất thông minh, nhạy bén và nói được 4 thứ tiếng gồm Đức, Anh, Pháp và Trung Quốc.
Khi học hết lớp 11, cô được mẹ cho đi du học tại Đức, chuyên ngành luật, dự định sau này kế nghiệp kinh doanh của gia đình. Nhưng dự tính chưa tròn, khi Huệ Lan còn đang du học thì tháng 3/2011, mẹ nuôi cô đột ngột qua đời ở tuổi 65.
Những người từng biết đến bà Phát cho biết, bà chủ vựa bún này có cốt cách đàn ông, ý chí mạnh mẽ, quyết đoán, làm việc dứt khoát. Bà cũng cực kỳ chăm chỉ, lúc nào cũng làm việc quần quật. Bà cũng không nghỉ ngơi hay đi du lịch, mà chính xác là người tham công tiếc việc để làm giàu.
Phong cách sống của bà Năm Lũng cũng vô cùng giản dị, dù sở hữu tài sản kếch xù. Trong khi rất đầu tư cho con gái nuôi học hành, bà lại thường xuất hiện với đôi dép nhựa sờn, chạy chiếc xe Dream lùn cũ và mặc bộ quần áo cũng cũ mèm.
Một trong những điều đáng nể nữa là bà không chỉ sản xuất, kinh doanh bún mà còn chớp thời cơ để mua gom bất động sản, bắt đầu từ những năm cuối thập niên 80. Khi đó, bà đã có sẵn nhiều tiền nên bà tậu rất nhiều đất. Đặc biệt, bà không mua đất có diện tích nhỏ mà mua toàn những lô đất rộng hàng nghìn, hàng chục nghìn mét vuông. Thời đó đất rộng, người thưa, người ta bán đất theo kiểu công 1.000m2, mẫu 10.000m2, nên bà mua được rất nhiều. Và đặc biệt, bà chỉ mua vào chứ không bán ra mảnh nào trong suốt mấy chục năm.
Rồi khi đất có giá, bà lên chiến dịch khai thác, xây phòng trọ, lập nhà xưởng cho thuê, tiền đẻ ra tiền. Người ta nhẩm tính, tiền cho thuê hàng chục lô đất làm nhà xưởng và hàng trăm phòng có thể tạo ra thu nhập hàng tỷ đồng/tháng cho bà.
Nhiều người tấm tắc, ngả mũ kính phục người phụ nữ có đầu óc kinh doanh, tích lũy và có chiến lược bài bản để trở thành đại gia nghìn tỷ. Tuy nhiên, nhiều người cũng nhận định, ở thời điểm hiện tại, rất khó để có thể bắt chước thành công của bà.
Cuộc chiến gia tộc sau cái chết của bà Năm Lũng
Như đã nói, khi Huệ Lan đang đi du học thì mẹ nuôi đột ngột qua đời. Sau đám tang, cô và người thân trong gia đình mới ngỡ ngàng tìm thấy kho báu của mẹ nuôi để lại, trị giá hơn 1.000 tỷ đồng gồm: vàng, kim cương, ngoại tệ, 23 sổ tiết kiệm, nhiều giấy tờ sở hữu nhà cửa đất đai…
Và cũng do bà Năm Lũng ra đi đột ngột nên không để lại di chúc, theo luật Huệ Lan được thừa hưởng khối tài sản "khủng". Tuy nhiên, người thân của bà Phát không đồng ý để cô hưởng trọn tài sản. Từ đó đã xảy ra nhiều tranh chấp gây xôn xao dư luận lúc bấy giờ.
Năm 2013, em trai bà Phát là ông Thạch Lai Kim cho rằng, có nhờ chị gái đứng tên gửi 100.000 USD (gần 2,5 tỷ đồng) vào ngân hàng ở Việt Nam. Khi bà Phát mất, Huệ Lan làm giấy cam kết trả lại nhưng không thực hiện, nên ông kiện lên TAND TP.HCM.
Sau đó, dưới sự chứng kiến của thẩm phán Nguyễn Thanh Bình - Phó tòa Lao động TAND TP.HCM, chị Lan đồng ý trả lại tiền cho ông Kim, án phí 2 bên thỏa thuận chia đều. Nếu trong vòng 7 ngày, 2 bên không có ý kiến thì TAND TP.HCM sẽ ra quyết định hòa giải thành công. Kết thúc 1 trong 3 vụ tranh chấp tài sản giữa người thân bà Phát và chị Lan.
Ngoài vụ kiện trên, còn vụ kiện khác liên quan đến khối tài sản nghìn tỷ của bà Phát là việc tranh chấp tài sản thừa kế giữa nguyên đơn Thạch Vũ Phương (66 tuổi, em bà Phát) và Huệ Lan. Theo đó, ông Phương đại diện cho các anh chị em trong nhà kiện Huệ Lan, yêu cầu trả bất động sản số 110/1 đường Tô Hiệu, phường Hiệp Tân, quận Tân Phú.
Theo đơn kiện, khu nhà 2.000m2 trên mảnh đất 3.000m2 do mẹ của ông Phương mua từ trước năm 1975. Năm 1987, gia đình thống nhất giao cho bà Phát quản lý, sử dụng.
Bà Phát qua đời, Huệ Lan làm hồ sơ khai nhận di sản thừa kế bất động sản này. Ông Phương ngăn chặn và biết được giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và đất ở đã được cấp cho bà Phát.
Ngày 7/11/2014, TAND TP HCM đã quyết định đình chỉ giải quyết vụ án do hết thời hiệu khởi kiện và nguyên đơn không cung cấp được giấy tờ chứng nhận đồng thừa kế khu nhà ở và đất này.
Một vụ kiện khác là ông Hà Xuân (một người em khác của bà Phát, định cư tại Đức) cũng khởi kiện Huệ Lan để đòi lại 90.000 Euro (2,4 tỷ đồng) mà ông cho là đã nhờ chị gái giữ khi bà còn sống. Ngày 16/7/2014, TAND TP HCM đã hoãn xử vụ kiện, do cần thời gian để bổ sung hồ sơ, chứng cứ và tình tiết liên quan đến vụ việc.
Tính đến nay đã 13 năm sau ồn ào vì chuyện thừa kế, đời sống của Huệ Lan ít khi được chia sẻ trên mạng xã hội. Cô ít tiếp xúc với người ngoài và giới truyền thông, thậm chí còn thuê vệ sĩ để bảo vệ ngày đêm.
Có thông tin sau khi lo ma chay cho mẹ nuôi, Huệ Lan đã đem theo phần tiền còn lại ra nước ngoài định cư. Tuy nhiên điều này chưa được xác thực.
Mộ phần của bà Thạch Kim Phát đã được con gái nuôi lo liệu chu toàn tại Tây Ninh trên một khuôn viên đất rộng lớn được mua với giá 275 triệu đồng, tiền xây mộ hơn 2 tỷ đồng, mỗi ngày có người vào chăm sóc.