Ngày 3.4, TAND TP.Đà Nẵng kết thúc phiên xét xử sơ thẩm vụ buôn lậu với sự tiếp tay của công chức kiểm dịch viên Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng 3.
HĐXX tuyên phạt Đào Công Phú (37 tuổi, ngụ xã Thái Hưng, H.Hưng Hà, Thái Bình) 14 năm tù, đồng thời phạt bị cáo 50 triệu đồng; Vũ Việt Hưng (34 tuổi, ngụ xã Cẩm Tân, H.Cẩm Thủy, Thanh Hóa) 12 năm tù, phạt 40 triệu đồng; Nguyễn Chí Thanh (36 tuổi, ngụ xã Bình Dương, TX.Đông Triều, Quảng Ninh) 9 năm tù, phạt 20 triệu đồng, cùng tội buôn lậu.
Theo cáo trạng, Phú làm dịch vụ thủ tục hải quan, cuối năm 2019, một phụ nữ người Việt gốc Hoa tên Oanh ở Trung Quốc thuê Phú buôn lậu thuốc bắc từ Trung Quốc về Việt Nam.
Oanh chuyển cho Phú 100 triệu đồng/container để lo công việc. Phú nhờ Nguyễn Ngọc Sơn (66 tuổi, ngụ TP.Hải Dương) đứng tên thành lập và làm giám đốc Công ty TNHH thương mại xuất nhập khẩu Ngọc Sơn (ngụ P.Ngọc Châu, TP.Hải Dương) để làm thủ tục.
Ngày 14.6.2020, Công ty TNHH thương mại xuất nhập khẩu Ngọc Sơn khai báo tại Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Đà Nẵng về 5 container nhập khẩu là táo, mơ, hạt điều, củ cải, cà rốt sấy khô. Lô hàng nông sản này được phân luồng vàng. Phú, Thanh liên hệ và được Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng 3 phân công kiểm dịch viên Vũ Việt Hưng lấy mẫu kiểm tra.
Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Đà Nẵng phân công công chức Đinh Thanh Bình với nhiệm vụ cụ thể là cắt niêm phong container, giám sát lấy mẫu kiểm dịch, đóng niêm mới và lập biên bản chứng nhận.
Tuy nhiên, Đinh Thanh Bình không thực hiện trực tiếp mà giao Thanh niêm chì mới để Thanh tự mở, đóng niêm phong, Bình không giám sát lấy mẫu. Vũ Việt Hưng đến Cảng Đà Nẵng cùng Thanh cắt, mở container. Khi rạch các bao tải hàng hóa để lấy mẫu kiểm dịch, Hưng và Thanh xác định bên trong chứa thuốc bắc chứ không phải nông sản như trên chứng từ nhập khẩu.
Xử lý hành chính công chức hải quan bỏ qua giám sát
Thanh gọi báo cáo Phú thì được Phú chỉ đạo Thanh xin Hưng tạo điều kiện bỏ qua, Hưng đồng ý. Thanh đưa cho Hưng 1 bịch mẫu do Phú chuẩn bị trước, Thanh đóng niêm và chụp ảnh cho Đinh Thanh Bình xem, Bình lập biên bản chứng nhận sự việc.
Vũ Việt Hưng đề xuất Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng 3 cấp giấy chứng nhận đạt yêu cầu kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.
Sau đó, Đinh Thanh Bình nhận thấy sai sót, đồng thời nghi vấn lô hàng nên báo cáo và Trịnh Hồng Hải (57 tuổi), Đội trưởng Đội Giám sát và kiểm soát hải quan (Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Đà Nẵng) đã đề nghị Xí nghiệp Cảng Đà Nẵng tạm dừng thông quan.
Ngày 16.6.2020, Đội Kiểm soát chống buôn lậu miền Trung (Cục Điều tra chống buôn lậu) đề nghị Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Đà Nẵng kiểm tra lô hàng. Ngày 18.6.2020, Chi cục Hải quan cửa khẩu Cảng Đà Nẵng khám xét, bên trong 5 container chứa 1.824 bao tải dược liệu hơn 101 tấn thuộc 492 loại với tổng trị giá gần 13 tỉ đồng.
Trong vụ án, Đinh Thanh Bình được phân công cắt niêm, đóng niêm mới và lập biên bản chứng nhận sự việc nhưng không thực hiện trực tiếp, mà giao Thanh làm, không giám sát lấy mẫu kiểm dịch.
Cáo trạng xác định Bình không biết các bị cáo buôn lậu, không vụ lợi hay động cơ cá nhân. Sau khi lấy mẫu, Bình nghi vấn và nhận thấy sai sót nên báo cáo cấp trên tạm dừng thông quan, chưa gây ra hậu quả. Do đó cơ quan điều tra không xử lý trách nhiệm hình sự và đề nghị Cục Hải quan TP.Đà Nẵng xử lý hành chính.
Nguyễn Ngọc Sơn ký các giấy tờ nhập khẩu nhưng không biết lô hàng thuốc bắc, nên cơ quan điều tra đề nghị Sở KH-ĐT Hải Dương xử lý hành chính.