"Ukraine chưa nhận tiêm kích F-16 nhưng sở hữu rất nhiều máy bay quân sự theo hệ Liên Xô và Nga. Chúng tôi phối hợp với phía Ukraine để khiến vũ khí phương Tây hoạt động trên những máy bay này, về cơ bản là phi công dùng iPad điều khiển chúng", William LaPlante, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách mua sắm, ngày 24/4 cho biết.
Ông LaPlante không cung cấp thêm chi tiết về việc phi công Ukraine sử dụng iPad điều khiển vũ khí phương Tây trên tiêm kích hệ Liên Xô và Nga, song khẳng định "các phi công Ukraine lái máy bay tham chiến chỉ một tuần sau khi chúng tôi bàn giao vật tư".
Chưa rõ máy tính bảng được tích hợp và hoạt động ra sao trên các mẫu máy bay thế hệ cũ mà Ukraine sở hữu.
Không quân Ukraine gần đây công bố video cho thấy một tiêm kích Su-27 mang theo Tên lửa Chống Radar Tốc độ cao (HARM) AGM-88 do Mỹ viện trợ. Trong buồng lái, ngay trước mặt phi công có gắn một máy tính bảng, có thể là mẫu iPad.
Màn hình của chiếc máy tính bảng hiển thị bản đồ và một số dữ liệu khác. Do gắn ở vị trí nằm ngang, máy che khuất nhiều thiết bị chính trong buồng lái và dường như thay thế vai trò báo dữ liệu chuyến bay của chúng.
Bình luận của ông LaPlante cho thấy máy tính bảng đóng vai trò rất quan trọng để Ukraine vận hành vũ khí không đối đất do phương Tây viện trợ. Sau khi tích hợp tên lửa chống radar HARM, Ukraine bắt đầu trang bị bom dẫn đường JDAM-ER của Mỹ và tên lửa Hammer do Pháp chế tạo cho tiêm kích.
Kỹ thuật viên dường như phải nạp sẵn tọa độ mục tiêu đã biết vào các loại vũ khí như HARM, JDAM-ER và Hammer. Phi công Ukraine sau đó lái tiêm kích đến vị trí khai hỏa, có thể nhờ hỗ trợ từ máy tính bảng với tính năng định vị GPS, rồi thả vũ khí.
Tuy nhiên, thao tác vận hành HARM phức tạp hơn so với các loại vũ khí khác do mục tiêu chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và có thể di chuyển nhanh khỏi vị trí, đặc biệt là các tổ hợp phòng không tích hợp radar trên tiền tuyến. Nhiệm vụ chế áp phòng không đối phương cũng yêu cầu phi công lập tức phản ứng với mục tiêu ngay khi chúng xuất hiện.
Các tiêm kích mà Ukraine thừa hưởng từ thời Liên Xô thiếu màn hình cho phép hiển thị dữ liệu nhằm đảm bảo tương thích liền mạch với HARM, JDAM-ER và Hammer. Do đó, các mẫu máy tính bảng như iPad được sử dụng để khắc phục hạn chế này.
Máy tính bảng trong buồng lái có thể đóng vai trò cảnh báo tín hiệu radar theo thời gian thực cho phi công Ukraine, thông qua bộ thu tín hiệu trên giá treo vũ khí hoặc đầu dò của tên lửa HARM.
Phi công Ukraine sẽ sử dụng dữ liệu này để xác định vị trí mục tiêu hoặc tránh khu vực có nguy cơ bị phòng không Nga bắn hạ, giúp tăng hiệu quả vũ khí và khả năng sống sót.
"Dù chưa có nhiều thông tin chính xác về cách thức máy tính bảng như mẫu iPad giao tiếp với máy bay thời Liên Xô và vũ khí phương Tây, những thiết bị này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp lựa chọn tác chiến mới cho tiêm kích cũ trong biên chế không quân Ukraine", biên tập viên Thomas Newdick của TWZ kết luận.
Nguyễn Tiến (Theo TWZ)