Một điều ít người biết là khi mới ăn kiêng, nồng độ cholesterol trong cơ thể có thể tăng lên.
Gan sẽ tạo ra phần lớn lượng cholesterol mà cơ thể cần để duy trì các chức năng trong cơ thể. Ngoài ra, chúng ta cũng cần nhận thêm cholesterol từ chế độ ăn uống hằng ngày, đặc biệt là từ các món có nguồn gốc động vật, theo chuyên trang dinh dưỡng và sức khỏe Eat This, Not That! (Mỹ).
Một điều không tốt là ăn nhiều chất béo trong động vật sẽ khiến gan tạo ra nhiều cholesterol hơn. Hậu quả là làm nồng độ cholesterol trong máu tăng đáng kể.
Để giảm cholesterol, chúng ta có thể áp dụng các thói quen lành mạnh như hạn chế ăn mỡ động vật và ưu tiên các loại thịt nạc giàu protein, ít mỡ như ức gà. Ngoài ra, duy trì tập thể dục, kiểm soát căng thẳng và bỏ hút thuốc cũng là những cách giúp kiểm soát cholesterol hiệu quả. Một cách khác để giảm cholesterol là kiểm soát cân nặng.
Theo Tổ chức tim mạch Anh Heart UK, nếu nồng độ cholesterol vượt quá giới hạn lành mạnh thì giảm 10% trọng lượng cơ thể có thể giảm hiệu quả cholesterol. Giảm cân nhanh là mong muốn của nhiều người. Tuy nhiên, có một điều không phải ai cũng biết là giảm cân quá nhanh có thể làm tăng nồng độ cholesterol trong máu. Tuy nhiên, tình trạng này chỉ là tạm thời và là một phần bình thường của cơ chế sinh học.
Một nghiên cứu trên chuyên san Current Developments in Nutrition đã phân tích kỹ lưỡng tác động của chế độ ăn kiêng cắt giảm calo đối với mức cholesterol của 3 người. Trường hợp thứ nhất là người đàn ông 48 tuổi. Ông đã giảm được 25 kg trong 5 tháng sau khi thực hiện chế độ ăn kiêng cắt giảm từ 500 đến 800 calo/ngày.
Trước khi bắt đầu chế độ ăn kiêng, cholesterol "xấu" LDL của ông là 148. Nhưng khi bắt đầu chế độ ăn kiêng, mức cholesterol LDL của ông đã tăng lên 188. Nhưng sau thời gian duy trì chế độ ăn kiêng, cholesterol LDL của ông tiếp tục giảm và ổn định ở mức 72.
Hiện tượng tương tự cũng xuất hiện ở 2 trường hợp nghiên cứu còn lại. Đó là một cụ bà 70 tuổi, giảm được hơn 18 kg trong 3 tháng và một người phụ nữ giảm gần 36 kg trong 8 tháng. Lúc mới áp dụng chế độ ăn kiêng, nồng độ cholesterol LDL của họ đã tăng nhưng sau đó giảm dần rồi ổn định ở mức thấp.
Giải thích hiện tượng này, các nhà nghiên cứu cho rằng khi mọi người thực hiện chế độ ăn kiêng, cholesterol trong tế bào mỡ của sẽ được giải phóng vào máu. Chính điều này đã khiến nồng độ cholesterol tăng lên.
Tuy nhiên, điều này là bình thường và đó là một phần của quá trình giảm cân. Cơ thể sẽ đào thải lượng cholesterol này ra ngoài.
Thế nhưng, việc tăng cao nồng độ cholesterol LDL khi mới áp dụng chế độ ăn kiêng do thâm hụt calo không phải lúc nào cũng xảy ra. Tình trạng này dễ xuất hiện ở những người giảm lượng lớn trọng lượng cơ thể, theo Eat This, Not That!.