HLV Philippe Troussier đã thất bại ở đội tuyển Việt Nam. Trong 1 năm huấn luyện, chiến lược gia người Pháp toàn thua ở Asian Cup 2023, cánh cửa đi tiếp ở vòng loại World Cup 2026 đã đóng lại rất hẹp. Những sai lầm về chuyên môn, quản trị con người khiến ông Troussier phải sớm rời ghế "nóng".
Nhưng hãy lật ngược vấn đề: nếu có một HLV khác, cứ cho là phù hợp hơn ông Troussier ngồi ghế huấn luyện, đội tuyển Việt Nam liệu có gần hơn với giấc mơ World Cup? Có lẽ là không.
Bóng đá luôn tồn tại khái niệm chu kỳ. Với một lứa cầu thủ giỏi, được huấn luyện bởi người thầy phù hợp, bóng đá Việt Nam đã thành công rực rỡ ở giai đoạn 2018 - 2022. Chu kỳ của HLV Park Hang-seo kéo dài 5 năm, đây cũng là con số phổ biến với mọi đội tuyển quốc gia. Không giống CLB, đội tuyển quốc gia không phải nơi có thể "mua đi bán lại" cầu thủ, mà chất lượng đội tuyển phụ thuộc mật thiết vào "sức khỏe" của nền bóng đá.
Sau một giai đoạn thành công, nếu nền bóng đá muốn kiến tạo một chu kỳ rực rỡ mới, bắt buộc phải có nền tảng tốt trên rất nhiều khía cạnh: sân bãi, con người, chất lượng giải vô địch quốc nội, chiến lược... Thành công luôn cần nhiều lý do, nhưng thất bại thì chỉ một là đủ. Vậy nên, thành công luôn dành cho số ít. Muốn một lần nữa bước chân vào vùng thành công của thiểu số, bóng đá Việt Nam buộc phải nỗ lực gấp nhiều hơn các đối thủ cạnh tranh.
'Soi' profile 2 ứng viên người Hàn Quốc có thể thay thế ông Troussier ở đội tuyển Việt Nam
Vậy nên, việc bổ nhiệm một HLV giỏi chỉ là điều kiện cần. Đội tuyển Philippines từng bổ nhiệm Sven-Goran Eriksson, một chiến lược gia ở đẳng cấp cao, nhưng vẫn thất bại. Đội tuyển Thái Lan từng "bén duyên" với một trong những thầy Nhật giỏi nhất - Akira Nishino, nhưng vẫn lụn bại, để rồi bây giờ lại tiến lên với một HLV Nhật vốn kém tiếng hơn ông Nishino rất nhiều, đó là ông Masatada Ishii.
Tuy nhiên, khác biệt ở chỗ khi ông Nishino đến, bóng đá Thái Lan đang rơi vào khủng hoảng thượng tầng và rối ren chiến lược. Còn hiện tại, khi mọi thứ đã ổn thỏa, ông Ishii là người kế thừa nền tảng tốt.
Do đó, thay vì thắc mắc ai là người kế nhiệm ông Troussier ở đội tuyển Việt Nam, hãy đặt vấn đề: bóng đá Việt Nam đã chuẩn bị sẵn nền tảng gì cho HLV tiếp theo?
Đó chắc hẳn không nên là mặt sân tồi tệ, như bức ảnh khiến nhiều người ngán ngẩm mà thủ môn Nguyễn Filip đăng tải. "Nhiều năm trước tôi từng đến đội Thanh Hóa, để đến bây giờ, mọi thứ vẫn... vậy", thủ môn sinh năm 1992 nhấn mạnh. Chuyện một mặt sân lởm chởm, gồ ghề (mà HLV Velizar Popov từng nhiều lần ca thán là đi bộ cũng... chấn thương) vẫn tồn tại bao năm ở V-League mà chẳng được tôn tạo, sửa chứa, có lẽ không hiếm.
Hay đó cũng không nên là chuyện, 3 đội bóng đang đặt đại bản doanh ở thủ đô đang dùng chung sân nhà Hàng Đẫy. Mặt sân bị "cày xới" đến mức biến dạng, phải thu ngắn lại để sang sửa cho tử tế, nhiều hạng mục xuống cấp. Hay một sân vận động quốc gia, đến lúc này vẫn bế tắc nhiều đường.
Tất nhiên, không phải cứ có sân đẹp là dự World Cup. Chẳng có logic nào như vậy. Song, một đội bóng muốn tiến lên trình độ cao hơn, thì nền tảng cơ sở vật chất tối thiểu phải đáp ứng được. Một tuyển thủ từng thừa nhận, khi sang nước ngoài thi đấu trên những mặt sân mịn như nhung, cầu thủ Việt Nam mới dám hình dung chuyện trượt cỏ để ăn mừng còn ở Việt Nam thì "chưa khi nào chúng tôi nghĩ tới". Nghĩ cũng chạnh lòng.
HLV Philippe Troussier để lại những gì cho bóng đá Việt Nam?
Danh tính HLV trưởng đội tuyển Việt Nam sẽ sớm được công bố. Dù vậy, thay vì đặt khối áp lực khổng lồ lên vai người kế nhiệm, hãy san sẻ sự kỳ vọng ấy cho phần còn lại của bóng đá Việt Nam. Khâu đào tạo trẻ đã tốt chưa, bao nhiêu CLB đã thực sự chuyên nghiệp, khi nào sân bãi mới tử tế...
World Cup sẽ mở rộng số đội tham dự, nhưng hãy nhớ, cứ mỗi một suất tăng thêm, sẽ lại có thêm không dưới 20 đội hy vọng. Hoặc tỉnh dậy để hành động, hoặc vẫn cứ chìm trong những cơn mơ hoang đường.