Nhật Bản đang ra sức đẩy mạnh việc dùng tàu chạy bằng khí hydro trên các tuyến địa phương, đồng thời sửa đổi các quy định về an toàn. Trong bối cảnh đó, hãng JR East của Nhật Bản đang nhắm đến thương mại hóa loại tàu chạy bằng khí hydro đầu tiên, tên gọi là Hybari, vào năm tài chính 2030.
Tàu này sẽ chạy thử nghiệm trên các tuyến địa phương ở tỉnh Kanagawa gần Tokyo và một số nơi khác. Hãng JR Central cũng đang phát triển các tàu chạy bằng khí hydro.
Các tế bào hydro - một loại pin - sẽ là nguồn năng lượng chính cho các tàu lửa. Các tế bào này tạo ra điện qua phản ứng hóa học giữa oxy trong không khí với hydro được cung cấp từ các bình chứa trên mái tàu. Khí carbon dioxide sẽ không phát ra trong quá trình này.
Trên thực tế, tàu chạy bằng hydro do công ty Alstom (Pháp) sản xuất đã hoạt động thương mại ở Đức từ năm 2018.
Theo Nikkei Asia, Bộ Giao thông và Cơ sở hạ tầng Nhật Bản sẽ sớm thành lập một hội đồng để thảo luận các tiêu chuẩn của loại tàu mới. Hiện tại, nhiều bộ và cơ quan có quyền quản lý dựa nhiều luật và quy định, buộc các nhà khai thác đường sắt phải trải qua các thủ tục trùng lặp, có thể làm trở ngại cho việc phát triển, thử nghiệm và triển khai loại tàu này.
Ví dụ, việc sử dụng bình chứa hydro hiện được Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản giám sát, nhưng các tiêu chuẩn an toàn hiện hành của bộ lại không quy định việc sử dụng hydro cho tàu lửa. Như vậy, việc này phải được đặc biệt cho phép riêng.
Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản cũng sẽ xem xét việc thêm các quy định an toàn liên quan đến khí hydro, đưa chúng vào các nghị định kinh doanh đường sắt. Theo đó, các quy định mới sẽ phải bao gồm việc ngăn chặn các vụ nổ bằng cách yêu cầu khoảng cách nhất định giữa dây điện trên cao và bình chứa hydro, cũng như yêu cầu bình chứa phải đạt một độ bền cao nhất định.
Đường sắt chiếm 4% lượng khí CO2 thải ra trong giao thông ở Nhật Bản. Mặc dù tàu lửa tác động đến môi trường thấp hơn so với các phương tiện khác, nhưng tàu chạy bằng dầu diesel vẫn tiếp tục hoạt động chủ yếu ở các vùng nông thôn trên đường ray 1 m, và chiếm khoảng 5% tổng số phương tiện đường sắt.
Theo Nikkei Asia, việc thay thế tàu chạy bằng điện bằng tàu chạy bằng khí hydro không đòi hỏi hạ tầng bao gồm nhà máy điện và dây điện. Như vậy, tàu chạy bằng khí hydro là giải pháp giảm khí carbon hiệu quả, không cần đến hạ tầng nặng nề, rộng lớn.
Nhưng giá thành cao của khí hydro và việc phát triển, bảo trì hạ tầng cung cấp khí lại khá phức tạp, có thể gây trở ngại cho việc sử dụng phổ biến khí hydro chạy tàu.
Chính phủ Nhật Bản đã đề ra mục tiêu giảm lượng khí CO2 phát ra từ ngành đường sắt đến 46% vào thập niên 2030 so với năm tài khóa 2013, tương đương với việc giảm khoảng 5,4 triệu tấn.