Sáng 22.4, tiếp tục phiên họp 32, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Đây là dự án luật sẽ trình Quốc hội cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp 7 khai mạc 20.5 tới.
"Hồng Kông, Singapore toàn nhà cao ốc chọc trời"
Góp ý dự án luật, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng, dự luật cần phải nghiên cứu có quy định phù hợp tiêu chí, tiêu chuẩn về quy hoạch đô thị gắn với mật độ dân số và kết cấu hạ tầng. Nguyên tắc, theo Chủ tịch Quốc hội là phải tính toán cân bằng giữa phát triển đô thị theo chiều rộng và đô thị "nén" theo mô hình TOD (Transit Oriented Development - mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm).
Chủ tịch Quốc hội dẫn ví dụ, liên quan tới chiều cao các công trình trong nội đô, trước nay tranh luận rất nhiều song chưa rõ.
"Khi chúng tôi làm việc với Bộ Xây dựng mới "ngộ" ra rằng chiều cao công trình chỉ liên quan an ninh, an toàn bay thôi, chứ không ai cấm xây dựng nhà cao tầng trong nội đô cả. Vấn đề quan trọng là xử lý mối quan hệ giữa kết cấu hạ tầng và chiều cao công trình như thế nào", Chủ tịch Quốc hội nêu.
Tương tự, Chủ tịch Quốc hội dẫn ví dụ Q.Hoàn Kiếm (Hà Nội) phạm vi quy hoạch chỉ 5km2, nếu lấy tiêu chí, tiêu chuẩn thông thường thì sẽ phải rút ra rất nhiều dân. Chủ tịch Quốc hội cho biết, khi còn làm Bí thư Thành ủy Hà Nội, đã đề xuất lấy cả 4 quận nội thành cũ gồm: Hoàn Kiếm, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng thành một tổng thể quy hoạch để cân đối thì mới giải quyết được vấn đề tiêu chuẩn, tiêu chí về dân số và hạ tầng.
Từ đó, Chủ tịch Quốc hội gợi mở: phải chăng tiêu chuẩn, tiêu chí về mật độ dân số, chiều cao quy trình nên để cho tư vấn quy hoạch đề xuất trên cơ sở quy hoạch tổng thể chứ không nên quy định cứng nhắc về chuyện này?
"Như Hồng Kông hay Singapore toàn nhà cao ốc chọc trời, theo mô hình đô thị nén TOD. Khi chúng tôi làm ở cơ sở rất vướng chuyện này nhưng sau đó Bộ Xây dựng tháo gỡ hết và nói rằng nguyên nhân một phần do nhận thức, một phần do quy hoạch quy định của chúng ta", Chủ tịch Quốc hội nói.
Dự thảo luật Quản lý đô thị và nông thôn quy định, Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị và nông thôn trong phạm vi cả nước. Chính phủ đồng thời có trách nhiệm xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn cũng như cơ sở dữ liệu về quy hoạch đô thị và nông thôn.
Cho phép điều chỉnh quy hoạch phù hợp với thực tế
Một vướng mắc khác Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng đề nghị nghiên cứu đưa vào giải quyết tại dự án luật là việc điều chỉnh quy hoạch. Chủ tịch Quốc hội dẫn chứng, có những vùng người dân làm kinh tế mới, ở rất lâu rồi nhưng theo quy hoạch lại đưa vào khu vực greenzone (vùng xanh), đến nay trở thành vướng mắc không ai giải quyết được.
"Quy hoạch đó không phù hợp với thực tế. Nên chăng có quy định xem xét điều chỉnh quy hoạch trong những trường hợp như thế để cho phép điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với thực tiễn. Còn nếu chỉ điều chỉnh quy hoạch theo định kỳ thì không giải quyết được", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Dự thảo luật quy định, việc điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn phải tuân thủ các căn cứ lập quy hoạch đô thị và nông thôn. Việc điều chỉnh cũng chỉ được thực hiện khi có sự điều chỉnh về chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh hoặc có sự điều chỉnh của quy hoạch đô thị và nông thôn cấp cao hơn làm thay đổi nội dung quy hoạch đã được phê duyệt.
Việc điều chỉnh cũng được thực hiện khi có sự mâu thuẫn với quy hoạch cùng cấp đang được triển khai thực hiện hoặc quy hoạch cấp trên đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc có sự điều chỉnh về địa giới hành chính làm ảnh hưởng đến tính chất, chức năng, quy mô của đô thị, huyện, xã, khu chức năng hoặc khu vực lập quy hoạch.
Một điều kiện khác là trong trường hợp hình thành các dự án trọng điểm theo quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia làm ảnh hưởng lớn đến sử dụng đất, môi trường, bố cục không gian kiến trúc đô thị, nông thôn; có sự điều chỉnh chủ trương đầu tư, phát triển thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến nội dung quy hoạch đã được phê duyệt.
Ngoài ra, việc điều chỉnh quy hoạch được phép khi có sự biến động về điều kiện khí hậu, địa chất, thủy văn ảnh hưởng đến khu vực đã được lập và phê duyệt quy hoạch.
Trường hợp nữa là việc điều chỉnh nhằm phục vụ lợi ích quốc gia và lợi ích cộng đồng khi thay đổi chỉ tiêu đất dành cho hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật theo chính sách phát triển từng thời kỳ hoặc thay đổi các chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch chỉ tiêu diện tích sàn nhà ở bình quân đầu người theo kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương trên cơ sở bảo đảm không làm quá tải hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của đô thị, nông thôn và khu vực lập quy hoạch.
Trường hợp cuối cùng là quy hoạch đô thị và nông thôn không thực hiện được hoặc việc triển khai thực hiện gây ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội và môi trường sinh thái, di tích lịch sử, văn hóa được xác định thông qua việc rà soát, đánh giá thực hiện quy hoạch và ý kiến cộng đồng.