Bộ Môi trường Nhật Bản cảnh báo người dân, đặc biệt là những người có sở thích đi bộ trong rừng núi, các ngư dân, người hái rau trên núi và cư dân sống ở vùng ngoại ô phải cảnh giác cao độ đối với với loài gấu sau trạng thái ngủ đông.
Cảnh báo này được đưa ra sau khi ghi nhận 219 người bị gấu tấn công (6 người trong số đó tử vong) trong năm tài chính 2023 kết thúc vào ngày 31.3 vừa qua. Kể từ đầu tháng 4.2023, các nhà chức trách Nhật Bản đã báo cáo 32 trường hợp nhìn thấy gấu, nhiều hơn 50% so với một năm thông thường.
Lời cảnh báo trước mối nguy hiểm này lần đầu tiên được thông báo với công chúng vào ngày 18.4.2016 sau một số lần nhìn thấy gấu đen ở tỉnh Akita, phía bắc đảo Honshu của Nhật Bản.
"Gấu thường có xu hướng ra khỏi trạng thái ngủ đông vào mỗi mùa xuân với tâm trạng cực kỳ tồi tệ vì đói. Điều đó khiến chúng trở nên hung hăng, dễ nổi giận, và đặc biệt "kỵ" con người", nhà tự nhiên học và cựu giáo sư nhân chủng học văn hóa Kevin Short tại Đại học Khoa học Thông tin Tokyo (Nhật Bản) nói với tờ This Week in Asia.
Ông cho biết thêm: "Tuy nhiên, mùa đông 2023 đặc biệt khó khăn. Bởi vụ mùa tồi tệ vào mùa thu dẫn đến số lượng hạt sồi và những thức ăn khác của gấu giảm mạnh, chúng đã phải ngủ đông mà không đủ năng lượng dự trữ để vượt qua mùa đông. Kết quả là, chúng thức dậy tương đối sớm vì đói, một phần cũng là do nhiệt độ mùa đông năm này ấm hơn".
Thường thì người ta chỉ gặp gấu khi họ đang đi bộ trên núi hay trong lúc hái rau rừng. Tuy nhiên, gần đây nhiều trường hợp gấu tiếp cận các trang trại, làng mạc và thậm chí cả vùng ngoại ô của các thị trấn và thành phố để tìm kiếm thức ăn trong trạng thái hung dữ vì đói, và đặc biệt tâm trạng sẽ trở nên tồi tệ hơn vào mùa xuân vì thường vào thời điểm này thức ăn cho chúng ít hơn hẳn.
Vào đầu tháng 4.2023, một con gấu xuất hiện gần một nhà hàng ở ngoại ô thành phố Fukuchiyama, tỉnh Kyoto. Một lần khác, một người đàn ông khoảng 70 tuổi đang hái rau dại ở vùng núi tỉnh Iwate đã bị tấn công và bị thương.
Trước tình trạng gấu xuất hiện thậm chí vồ người ngày càng tăng khắp Hokkaido gần đây, chính quyền tỉnh đã đưa ra một hệ thống mới - cấp giấy phép cho thợ săn hoạt động ở các khu vực miền núi vào mùa xuân. Trước đó, gấu nâu đã được bảo vệ sau khi bị săn bắn diện rộng khiến số lượng của chúng giảm mạnh. Hiện nay số lượng gấu đã tăng gấp đôi, đài NHK đưa tin, buộc chính quyền địa phương phải cho phép săn bắn quy mô lớn.
Gần đây, NHK đã phát sóng hàng loạt các quảng cáo thông tin dài 30 giây tuyên truyền các cách đối phó với gấu cho bất kỳ ai đi bộ hoặc ngồi trong xe hơi đều có thể tiếp cận dễ dàng. Nhằm giáo dục công chúng về các bước họ nên thực hiện nếu bắt gặp một con gấu ở một số khu vực nhất định.
"Chúng ta đều được khuyến cáo là phải cảnh giác với loài gấu nhưng việc nhận biết phải làm gì trong trường hợp xấu nhất thậm chí còn quan trọng hơn. Hãy sử dụng còi và nói chuyện với những người bạn đi cùng để báo cho động vật rằng bạn đang ở gần đó và cho chúng cơ hội trốn. Tốt hơn hết, những ai có kế hoạch đi vào trong các khu vực là môi trường sống của gấu nên đi theo nhóm nhiều hơn hai người", chuyên gia về gấu Hifumi Tsuruga tại Tổ chức Nghiên cứu Hokkaido, cho biết.
Ông Tsuruga đã chia sẻ một số cách phòng thân khi ai đó bắt gặp gấu. Đầu tiên, nếu nhìn thấy một con gấu, hãy lùi lại từ từ đồng thời tiếp tục quan sát nó, không nên chạy trốn hoặc quay lưng lại vì bản năng của con vật là sẽ đuổi theo. Ngoài ra, hãy mang theo bình xịt hơi cay và nhắm vào mắt, mũi - những bộ phận nhạy cảm của chúng nếu xảy ra chạm trán. Cuối cùng, trong trường hợp không có dụng cụ đề phòng, hãy nằm úp mặt xuống và bảo vệ cổ, mặt cũng như bụng, đợi cho đến khi con gấu rời đi.