Ngày 19/4, Thầy thuốc nhân dân, PGS.TS.BS Lê Hoàng, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), cho biết bệnh nhân mắc bệnh lý buồng trứng có xu hướng trẻ hóa. Phụ nữ 18-30 tuổi đến khám tại trung tâm tăng 30% trong một năm gần đây, trong đó có phụ nữ chưa chồng, thậm chí chưa từng quan hệ tình dục.
Hầu hết họ mắc 4 bệnh lý buồng trứng phổ biến gây nguy cơ vô sinh là đa nang, khối u buồng trứng, suy và viêm buồng trứng. Các bệnh này thường có triệu chứng đau hoặc tức vùng hạ vị, đau khi quan hệ, đau trong kỳ kinh nguyệt, ra máu bất thường, rối loạn kinh nguyệt, tăng hoặc giảm cân nhanh...
Buồng trứng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh sản nữ giới, thực hiện nhiều chức năng quan trọng liên quan đến quá trình thụ tinh. "Mắc các bệnh lý trên và các phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản nữ", phó giáo sư Lê Hoàng nói.
Như Thùy Sinh, 25 tuổi, chưa kết hôn, 5 tháng gần đây không có kinh nguyệt. Đến IVF Tâm Anh khám, bác sĩ cho biết chỉ số dự trữ buồng trứng của cô là 0,3 ng/mL, tương đương phụ nữ gần mãn kinh, buồng trứng teo nhỏ, một bên không có nang.
Ở tuổi dậy thì, nữ giới thường có 300.000 - 400.000 trứng, số lượng giảm dần và thường "chạm đáy" ở độ tuổi 45-50, khi bước vào thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ bị suy giảm dự trữ buồng trứng dù chưa qua tuổi 40, do cơ địa, tiền sử phẫu thuật tại buồng trứng, yếu tố gia đình, nhiễm trùng đường sinh sản, bệnh lý khác gây ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng hoặc không rõ nguyên nhân. Nếu suy buồng trứng sớm thì sau vài năm hoặc chỉ 1-2 năm, phụ nữ đã mãn kinh hoàn toàn.
ThS.BS Vũ Thị Ngọc, IVF Tâm Anh, cho biết trên thế giới có khoảng 9-24% trường hợp cần hỗ trợ sinh sản do suy giảm buồng trứng. Tại IVF Tâm Anh, số bệnh nhân trẻ tuổi như Sinh đến khám và phát hiện suy buồng trứng ngày càng nhiều. Nếu trì hoãn khám và điều trị, họ có thể cạn kiệt trứng, phải xin trứng hiến tặng để có con.
Theo phó giáo sư Lê Hoàng, bệnh ung thư buồng trứng trước đây cũng thường gặp ở phụ nữ trên dưới 50 tuổi, nhưng hiện nay nhiều trường hợp 20-30 tuổi chưa có gia đình mắc bệnh.
Như Mai Linh, 19 tuổi, ngụ Lạng Sơn, đau bụng vùng hạ vị không rõ nguyên nhân, hay đầy bụng sau bữa ăn và giảm cân đột ngột. Linh đi khám, bác sĩ phát hiện u buồng trứng kèm dịch ổ bụng, phải phẫu thuật cắt phần phụ. Việc cắt bỏ hoặc xạ trị trực tiếp vào buồng trứng gây nguy cơ vô sinh vĩnh viễn.
Hai trường hợp đều được bác sĩ tư vấn trữ đông trứng sớm để bảo tồn khả năng sinh sản sau này bằng phương pháp thủy tinh hóa. Với thời gian làm lạnh nhanh, phương pháp này giúp tỷ lệ phôi sống cao hơn phương pháp trước đây, đảm bảo chất lượng trứng và hiệu quả thụ tinh thành công sau rã đông trên 90%.
Linh được bác sĩ áp dụng phác đồ kích trứng kép trong một chu kỳ, thu được 20 noãn. Sau khi trữ đông trứng, Linh tiếp tục phẫu thuật và điều trị bệnh ung thư buồng trứng. Khi tình trạng ổn định, Linh có thể lên kế hoạch sinh con bằng phương pháp thụ tinh ống nghiệm bằng noãn rã đông.
Sinh cũng kịp gom được 4 nang noãn trữ đông, là cơ hội cuối cùng giúp cô có thể sinh con của chính mình trong tương lai. Bác sĩ cho hay sau 1-2 năm nữa, Sinh có thể không còn noãn để trữ đông.
Bác sĩ Ngọc khuyên phụ nữ nên lắng nghe cơ thể, vệ sinh vùng kín đúng cách, hạn chế sử dụng các chất kích thích, ăn ngủ khoa học, vận động thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát căng thẳng.
Phụ nữ nên hạn chế các can thiệp vào buồng tử cung như nạo phá thai, lưu ý khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh lý buồng trứng nếu có. Khi có những dấu hiệu như đau hoặc tức bụng, quan hệ đau rát, ra máu hoặc kinh nguyệt bất thường, tăng giảm cân nhanh, phụ nữ cần đi khám. Chẩn đoán sớm các bệnh lý buồng trứng giúp điều trị hiệu quả, tránh nguy cơ biến chứng, tiết kiệm chi phí và bảo tồn chức năng sinh sản.
Thanh Ba
*Tên nhân vật đã được thay đổi
Độc giả đặt câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp |