Cây đu đủ rất phổ biến ở các nước vùng nhiệt đới. Toàn thân cây đu đủ có thể sử dụng được để làm thực phẩm hoặc thuốc, mỹ phẩm.
Lá của đu đủ chứa nhiều vitamin tan trong chất béo (A, D, E và K), vitamin B, C và các khoáng chất như sắt, natri và magiê. Một số nơi dùng lá đu đủ để làm rau hoặc làm một số bài thuốc điều trị sốt trong các bệnh lý sốt xuất huyết, sốt rét, chikungunya.
Một số bệnh nhân ung thư thường sử dụng lá đu đủ để hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh. Vậy thực sự tác dụng của lá đu đủ đối với bệnh nhân ung thư thế nào?
Theo Trung tâm dinh dưỡng lâm sàng Bệnh viện K, đến nay, tác dụng chống ung thư của dịch chiết lá đu đủ mới được ghi nhận trong ống nghiệm và trên chuột.
Một số loại tế bào ung thư nhạy cảm với dịch chiết lá đu đủ trong ống nghiệm là tế bào ung thư tiền liệt tuyến, gan, cổ tử cung, phổi, tụy, vú.
Hơn nữa, dịch chiết lá đu đủ được chứng minh làm giảm tính di căn của ung thư như giảm sự kết dính, di chuyển và xâm lấn bằng cách giảm chất nền ngoại bào - chất hoạt động như chất hấp dẫn hóa trị để kết dính và di chuyển tế bào. Tuy nhiên, các nghiên cứu còn hạn chế, tác dụng mới được ghi nhận trên số ít tế bào ung thư, cần nghiên cứu thêm để khẳng định tác dụng của lá đu đủ.
Một số nghiên cứu trên lâm sàng sử dụng dịch chiết (dạng viên nang) của lá đu đủ cho bệnh nhân đang điều trị hóa chất bị giảm tiểu cầu cho thấy, chúng giúp làm tăng tiểu cầu, cải thiện các chỉ số về đông máu trên nhóm bệnh nhân này.
Dịch chiết của lá đu đủ có thể dùng riêng lẻ, hoặc kết hợp một loại thảo dược khác với liều lượng dao động từ 580-2200mg/ngày, thời gian điều trị 5-10 ngày.
Cơ chế được cho là qua hoạt động biểu hiện gene. Carpaine trong chiết xuất lá đu đủ làm tăng hoạt động của một số gene, bao gồm cả thụ thể yếu tố kích hoạt tiểu cầu (PTAFR) và gene arachidonate 12-lipoxygenase (ALOX-12), làm tăng biểu hiện thụ thể CD110 trên tế bào megakaryocyte, từ đó kích thích tủy xương sản xuất nhiều megakaryocyte hơn.
Những tế bào megakaryocytes khi trưởng thành sẽ vỡ ra thành tiểu cầu. Ngoài ra các hợp chất flavoid, chất chống oxy hóa như vitamin C, beta caroten lá đu đủ cũng giúp bảo vệ tế bào, hạn chế tan máu và chảy máu.
Theo các chuyên gia, cho tới nay chưa đủ bằng chứng khoa học để khẳng định tác dụng chống ung thư của lá đu đủ trên cơ thể người cũng như liều lượng, độc tính trên người. Dịch chiết lá đu đủ có thể có hiệu quả trên nhóm bệnh nhân bị giảm tiểu cầu do điều trị hóa chất. Hơn nữa tương tác giữa thuốc - thảo mộc có thể xảy ra giữa lá đu đủ và một số loại thuốc điều trị bệnh lý đái tháo đường và một số thuốc kháng sinh.
Chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý sử dụng nước ép từ lá đu đủ tự nhiên cho việc điều trị bệnh lý mà không có sự tư vấn từ nhân viên y tế.