Ngày 4-4, nguồn tin của PLO cho biết UBND huyện Diên Khánh đã có tờ trình gửi Ban chỉ đạo Đề án sắp xếp đơn vị hành chính tỉnh và UBND tỉnh Khánh Hòa về việc phê duyệt Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023-2025.
Tờ trình này đã được Ban Thường vụ Huyện ủy Diên Khánh kết luận thông qua ngày 26-3.
Theo tờ trình, huyện Diên Khánh có bốn đơn vị hành chính cấp xã, gồm Diên Thạnh, Diên Lạc, Diên Phước, Diên Đồng không đạt tiêu chuẩn diện tích và quy mô dân số.
Trong đó, một xã có đồng thời tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số dưới 70% tiêu chuẩn đơn vị hành chính tương ứng theo quy định. Ba xã còn lại có đồng thời tiêu chuẩn diện tích tự nhiên dưới 20% và quy mô dân số dưới 300% tiêu chuẩn đơn vị hành chính tương ứng theo quy định.
Căn cứ theo khoản d, điểm 1, Điều 3, Nghị quyết 35 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, UBND huyện Diên Khánh đề nghị không thực hiện sắp xếp đối với ba đơn vị hành chính cấp xã, gồm: Diên Thạnh, Diên Lạc và xã Diên Phước.
Theo tờ trình, đến năm 2025, huyện Diên Khánh được UBND tỉnh Khánh Hòa quy hoạch phát triển thành thị xã. Trong đó, có 10 khu vực dự kiến phát triển thành nội thị, gồm: Thị trấn Diên Khánh và chín xã Diên Thạnh, Diên Lạc, Diên Phước, Diên Phú, Diên Toàn, Diên An, Diên Sơn, Diên Điền, Suối Hiệp.
Theo UBND huyện Diên Khánh, đây là khu vực phân bố không gian xây dựng đô thị đã phát triển tập trung ở khu vực lõi trung tâm và không gian sinh thái cảnh quan nông lâm nghiệp, di tích lịch sử tại khu vực ranh giới phía Bắc và phía Nam của khu vực dự kiến phát triển thành nội thị.
Ngoài ra, có các xã Diên Thạnh, Diên Lạc, Diên Phước có diện tích tự nhiên và quy mô dân số đạt theo tiêu chuẩn phường thuộc thị xã theo quy định.
Do đó, tờ trình của UBND huyện Diên Khánh đề xuất tên gọi dự kiến khi lên phường của ba đơn vị hành chính trên sẽ là phường Diên Thạnh, phường Diên Lạc và phường Diên Phước và giữ nguyên hiện trạng, không tổ chức sắp xếp, sáp nhập.
Tờ trình của huyện Diên Khánh cũng kiến nghị sáp nhập hai xã Diên Đồng và Diên Xuân thành xã Đồng Xuân; nơi đặt trụ sở làm việc của đơn vị hành chính mới là UBND xã Diên Xuân hiện hữu.
Theo lý giải của huyện Diên Khánh, tên gọi Đồng Xuân căn cứ theo Quyết định số 54-BT ngày 27-3-1978 của Phủ Thủ tướng về việc thành lập một số xã thuộc tỉnh Phú Khánh (nay là Khánh Hòa và Phú Yên). Ngoài ra, đặt Diên Đồng trước Diên Xuân theo thứ tự bảng chữ cái. Căn cứ cuối cùng là tính theo cự ly km, thì Diên Đồng gần trung tâm hành chính huyện hơn Diên Xuân.
Đáng chú ý, trong tờ trình của UBND huyện Diên Khánh không đề cập đến đổi tên thị trấn Diên Khánh như kết luận trước đó do ông Nguyễn Văn Gẩm ký.
Như PLO đưa tin trước đó, ngày 25-3, UBND huyện Diên Khánh có thông báo kết luận của Chủ tịch UBND huyện này về việc thống nhất tên gọi mới một số đơn vị hành chính trực thuộc sau sáp nhập.
Theo đó, hai xã Diên Đồng và Diên Xuân sau sáp nhập sẽ có tên mới là xã Đồng Xuân. Còn tên gọi thị trấn Diên Khánh khi trở thành phường sẽ thành phường Phú Thành. Đa phần người dân đều tỏ ra bất ngờ với việc đổi tên trên, trong đó không ít ý kiến cho rằng tên gọi Phú Thành nghe rất lạ và không có ý nghĩa đối với mảnh đất Diên Khánh.
Nhiều nhà nghiên cứu lịch sử cũng phản đối việc đổi tên thị trấn Diên Khánh bởi tên gọi này đã là văn hóa, lịch sử gắn với con người nơi đây hàng trăm năm nay.