Ngày 9-4, TAND tỉnh Khánh Hòa xét xử 6 bị cáo trong vụ án hình sự "vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng" quy định tại khoản 3 điều 222 Bộ Luật Hình sự xảy ra tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Khánh Hòa (CDC Khánh Hòa) khi mua kit xét nghiệm COVID-19 với thiệt hại gần 16 tỉ đồng.
Thông đồng, đổ tại cấp dưới
6 bị cáo trong vụ án xảy ra tại CDC Khánh Hòa, gồm Huỳnh Văn Dõng, cựu Giám đốc CDC Khánh Hòa; Trần Quốc Huy, cựu Trưởng Phòng Tổ chức - Hành chính và Phan Phương Ngọc, cựu nhân viên Khoa Dược - Vật tư y tế (đều thuộc CDC Khánh Hòa); Nguyễn Trường Giang, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Phát triển Công nghệ ứng dụng VN (VNDAT) và Nguyễn Thị Thúy, Giám đốc Phòng Dự án VNDAT (đều ở Hà Nội); Cao Văn Cường (chủ hộ kinh doanh cơ sở Phong Phú - tổ dân phố Nghĩa Đông, thị trấn Cam Đức, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa). Tại phiên tòa, bị cáo Giang và Thúy có đơn xin vắng mặt.
Theo cáo trạng, từ năm 2020 - 2021, khi tổ chức đấu thầu mua sắm các loại hàng hóa, kit test xét nghiệm và vật tư y tế để phòng dịch COVID-19, các bị can trên đã thông đồng, cấu kết thực hiện các hành vi vi phạm các quy định của pháp luật về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, thiệt hại về tài sản nhà nước tổng số tiền hơn 15,97 tỉ đồng.
Trong đó, bị cáo Huỳnh Văn Dõng là lãnh đạo cao nhất, quản lý chung mọi mặt của CDC Khánh Hòa, đồng thời là tổ trưởng tổ chuyên gia đấu thầu nên đã ký phê duyệt toàn bộ quyết định để tổ chức thực hiện các gói thầu.
Các vi phạm được VKSND chỉ ra như: toàn bộ hồ sơ, thủ tục, các tờ trình, biên bản, báo cáo đánh giá, thương thảo, ký kết, thanh lý hợp đồng… đều được giao cho một cá nhân phụ trách thực hiện là không bảo đảm khách quan, công bằng, minh bạch trong đấu thầu. Quá trình mua sắm các loại hàng hóa phục vụ phòng chống dịch COVID-19, Huỳnh Văn Dõng có chủ trương cho một số doanh nghiệp kinh doanh vật tư y tế được ký gửi vật tư, giao hàng trước để CDC Khánh Hòa sử dụng, sau đó chỉ đạo cấp dưới hợp thức hóa hoàn thiện hồ sơ...
Tuy nhiên, khi HĐXX xét hỏi bị cáo Dõng về hành vi vi phạm mà VKSND đã nêu, bị cáo nói rằng không hiểu gì về đấu thầu, do cấp dưới tham mưu, không nhớ là ai khởi xướng việc nhận ký gửi. "Bị cáo tin tưởng vào cấp dưới tham mưu, giờ này đứng đây tôi cũng không nhớ. Lúc đó rất cấp bách, anh em trình hồ sơ lên tôi hỏi đã đầy đủ chưa, đủ rồi thì tôi ký" - bị cáo Dõng nói.
Với mánh khóe như trên, Dõng và Huy đã thông đồng với Thúy và Giang làm trái quy định pháp luật để VNDAT trúng 5 gói thầu cung cấp các bộ hóa chất chiết tách IVD (bao gồm cả kit test xét nghiệm kèm theo), có tổng giá trị 14,215 tỉ đồng. VNDAT đã thu lợi bất hợp pháp, với mức lợi nhuận hơn 350% giá vốn, gây thiệt hại cho nhà nước gần 9,85 tỉ đồng.
Tương tự, cơ sở Phong Phú do Cao Văn Cường làm chủ hộ kinh doanh đã sử dụng thông tin, hồ sơ giả mạo để tham gia đấu thầu, xét trúng thầu 37 gói thầu, trị giá 17,3 tỉ đồng; gây thiệt hại tài sản nhà nước hơn 4,178 tỉ đồng. Công ty CP Dược phẩm Tường Khuê gây thiệt hại cho nhà nước gần 1,94 tỉ đồng.
Tiền "khắc phục hậu quả" vượt hơn 6 tỉ đồng (!)
Điều lạ là trong quá trình điều tra, 6 bị cáo nói trên và những người liên quan cùng 8 cán bộ, nhân viên khác tại CDC Khánh Hòa đã nộp lại toàn bộ số tiền "cảm ơn" trúng thầu mà các bị can đã nhận, tiền hưởng lợi bất hợp pháp và tự nguyện bồi thường thiệt hại tổng cộng tới 22,11 tỉ đồng. Tức là vượt hơn 6 tỉ đồng.
Trong đó, bị cáo Nguyễn Trường Giang nộp 10,1 tỉ đồng, bị cáo Cường nộp lại tổng cộng hơn 7,5 tỉ đồng. Riêng bị cáo Dõng đã nộp tổng cộng 3,9 tỉ đồng, gồm tiền "cảm ơn" trúng thầu đã nhận 1,9 tỉ đồng và tự nguyện nộp thêm 2 tỉ đồng để bồi thường thiệt hại...
HĐXX hỏi về số tiền gần 2 tỉ đồng mà VNDAT đã đưa để "cảm ơn", bị cáo Dõng thừa nhận có nhận từ doanh nghiệp. Bị cáo Huy đưa lại số tiền này cho bị cáo Dõng, nói là số tiền công ty "hỗ trợ cho anh em chống dịch".
HĐXX chất vấn nếu nói là tiền hỗ trợ cho "anh em chống dịch" thì tại sao CDC Khánh Hòa có khoảng 150 cán bộ, nhân viên nhưng bị cáo Dõng lại chỉ chia cho Huy 30 triệu đồng, kế toán trưởng 50 triệu đồng, còn lại bị cáo giữ để sử dụng cá nhân? Bị cáo Dõng trình bày số tiền còn lại gần 1,9 tỉ đồng vẫn đang cất trong phòng làm việc, bị cáo "nghĩ trong đầu" là sẽ chia lại cho các nhân viên khác nhưng chưa thực hiện được vì đang trong giai đoạn chống dịch. HĐXX cho rằng bị cáo đã chia cho 2 người, bị cáo nói như vậy là không thành khẩn.
Trong quá trình xét hỏi và trong cáo trạng đều đề cập việc nhận tiền "cảm ơn" của doanh nghiệp gần 2 tỉ đồng.