Sốt là hiện tượng thường gặp ở trẻ em, khi đó nhiệt độ cơ thể tăng trên mức bình thường. Nhiệt độ khi đo ở nách (trán) trên 37,5 độ C, ở miệng (tai) hoặc hậu môn trên 38 độ C.
Sốt ở trẻ em do nhiều nguyên nhân như nhiễm siêu vi, nhiễm khuẩn (thường gặp), mất nước, say nắng. Biểu hiện khi trẻ sốt tùy theo nhiệt độ, có triệu chứng hoặc không có triệu chứng. Hầu hết trẻ có các dấu hiệu như mệt mỏi hoặc kích thích, quấy khóc, biếng ăn, sờ nách hoặc bụng thấy ấm, nóng. Đôi khi lòng bàn tay, bàn chân lạnh, nặng hơn có thể nói sảng, co giật, thở nhanh, lừ đừ.
Để giúp phụ huynh chăm sóc trẻ sốt tại nhà đúng cách, ThS.BS Huỳnh Thị Thúy Kiều, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhi Đồng 2, lưu ý những điều nên và không nên làm dưới đây:
Nên làm
Theo dõi nhiệt độ và cho hạ nhiệt khi cần thiết
- Cần theo dõi nhiệt độ của trẻ thường xuyên. Cho trẻ mặc quần áo mỏng, thoáng để cơ thể dễ dàng thoát nhiệt.
- Dùng thuốc hạ nhiệt khi sốt trên 38 độ C, trẻ khó chịu: Thuốc paracetamol dạng uống và dạng đặt hậu môn với liều 10-15 mg/kg/lần (4-6 giờ/lần), tối đa 500 mg/lần.
- Lau người bằng nước ấm khi sốt quá cao gây khó chịu, khi trẻ co giật, có nguy cơ sốt co giật và ngưng lau ấm khi thân nhiệt xuống dưới 38,5 độ C. Nhiệt độ nước lau mát nên thấp hơn nhiệt độ của trẻ 2 độ C, thời gian lau khoảng 15 phút, tập trung ở cổ, nách, bẹn. Với trẻ sơ sinh không lau mát vì dễ gây mất nhiệt dẫn đến hạ thân nhiệt.
Bù nước đầy đủ
- Cho trẻ uống nhiều nước (nước lọc, nước trái cây, nước súp, oresol...)
- Trẻ còn bú mẹ thì cho bú nhiều hơn, ăn uống đầy đủ các nhóm thực phẩm.
Đưa trẻ đến bệnh viện trong những trường hợp
- Trẻ dưới hai tháng tuổi bị sốt.
- Sốt từ hai ngày.
- Sốt không kiểm soát được nhiệt độ dù đã cho uống thuốc hạ sốt.
- Khi có dấu hiệu nguy cơ nặng như lừ đừ, li bì, khó đánh thức, nôn ói nhiều, co giật, thở nhanh, rút lõm ngực...
Không nên làm
- Không nên cho trẻ mặc nhiều quần áo hoặc quấn kín trẻ.
- Không nặn chanh, đổ nước, đổ thuốc vào miệng khi trẻ đang co giật.
- Không chườm mát bằng nước đá, rượu; không cạo gió, cắt lể.
- Không nên nóng vội dùng nhiều thuốc hạ sốt có chung thành phần (ví dụ sử dụng paracetamol nhét hậu môn và uống cùng lúc),
- Đảm bảo khoảng cách liều hạ sốt theo hướng dẫn, không uống liên tiếp nhiều lần vì khiến trẻ bị quá liều, có nguy cơ ngộ độc thuốc.
Mỹ Ý