Thỏa thuận tàu ngầm AUKUS được Úc, Mỹ và Anh công bố vào năm 2023, liên quan đến việc Úc mua các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân trong khuôn khổ nỗ lực chung nhằm đương đầu sức mạnh ngày càng tăng của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Nhưng ba nước ít khi lên tiếng về liên hệ giữa AUKUS với vấn đề Đài Loan. Úc thậm chí cho biết nước này không hứa hỗ trợ Mỹ trong bất kỳ cuộc xung đột quân sự nào ở Đài Loan, theo Reuters.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Kurt Campbell ngày 3.4 đã đề cập mối liên hệ hiếm hoi giữa Đài Loan và AUKUS, khi phát biểu tại Trung tâm An ninh Mỹ mới ở Washington D.C rằng khả năng của tàu ngầm mới sẽ tăng cường hòa bình và ổn định, bao gồm cả ở eo biển ngăn cách Trung Quốc và Đài Loan.
Năng lực tàu ngầm của AUKUS "có ý nghĩa to lớn trong nhiều tình huống khác nhau, trong đó có cả tình huống xuyên eo biển", theo ông Campbell. Ông nhấn mạnh: "Tôi cho rằng hợp tác chặt chẽ với các quốc gia khác, không chỉ về mặt ngoại giao mà còn về mặt quốc phòng, sẽ mang lại kết quả là củng cố hòa bình và ổn định nói chung".
Trung Quốc gọi AUKUS là nguy hiểm và cảnh báo liên minh này có thể thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tìm cách tăng cường quan hệ đối tác với các đồng minh ở châu Á, trong đó có Nhật Bản và Philippines.
Trung Quốc gửi thông điệp tới Mỹ, ra cảnh báo về Đài Loan
Tổng thống Biden sẽ đón Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Washington D.C vào ngày 11.4, và gặp ông Kishida trong hội nghị thượng đỉnh song phương một ngày trước đó.
Ông Campbell cho hay các cuộc gặp nói trên sẽ đánh dấu sự "hiện đại hóa trên diện rộng" mối quan hệ Mỹ - Nhật và sự gắn kết nhiều hơn giữa ba nước. "Sẽ có sự tham gia ba bên chưa từng có… quý vị sẽ thấy các cam kết của cả ba quốc gia liên quan đến sự phối hợp và can dự chặt chẽ hơn ở Biển Đông và các nơi khác", ông Campbell nhấn mạnh.