Beeld: VectorMine/stock.adobe.com
In het huidige systeem worden patiënten met geestelijke klachten vaak direct verwezen naar de ggz door de huisarts. Maar dan blijkt soms dat een patiënt problemen heeft die niet opgelost kunnen worden in de ggz, zoals eenzaamheid, schulden of een scheiding.
Vroeg stadium
Met het verkennend gesprek kan de huisarts in een vroeg stadium de hulp inroepen van ggz-experts. De experts beoordelen welke hulp een patiënt het beste kan krijgen. Zo wordt voorkomen dat iemand onterecht op een wachtlijst voor een ggz-instelling terechtkomt. En wordt verergering van de problemen mogelijk ook voorkomen.
Zorgaanbieders zijn te spreken over de methode. Eerder vertelde GGz Breburg-bestuurder Alex de Ridder aan Zorgvisie hoe de organisatie met hulp van verzekeraar CZ mentale gezondheidscentra opzette waar patiënten terecht konden voor een dergelijk gesprek. Daaruit blijkt dat de wachttijd voor een eerste gesprek drastisch is verkort.
Kortdurend aanbod
Maar liefst 25 procent van de mensen was na een verkennend gesprek beter geholpen buiten de ggz. Meer dan de helft kon geholpen worden binnen het kortdurende aanbod van het gezondheidscentra. "Slechts 12 procent ging voor behandeling door naar een expertisecentrum", aldus De Ridder.
Ook in andere regio's zijn positieve ervaringen. Huisartsen in Rotterdam-Zuid hebben met de Parnassia Groep alle mensen die in dat stadsdeel op de wachtlijst stonden een verkennend gesprek aangeboden. Dit als zijnde experiment en om de wachtenden alvast iets te kunnen bieden. Dat resulteerde in 10 tot 20 procent minder mensen op de wachtlijst. Een lager percentage dan Breburg, dat verklaarbaar is door de 'bredere' aanpak: niet alleen de twijfelgevallen, voor wie het verkennend gesprek bedoeld is.
Buiten eigen risico
Het verkennend gesprek gaat buiten het eigen risico vallen. Wel is hier nog een aanpassing van de Zorgverzekeringswet voor nodig. Naar verwachting zal dit door middel van een algemene maatregel van bestuur vanaf 2026 zijn geregeld door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Met zorgverzekeraars worden momenteel afspraken gemaakt dat zij de kosten van het eigen risico in 2025 voor hun rekening nemen.
Het gaat in dit geval om vergoeding vanuit de zorgverzekeringswet. Wanneer het verkennend gesprek wordt ingezet vanuit het sociaal domein valt dit buiten de bovenstaande financiering en is het aan gemeenten om dit wel of niet te vergoeden.