Er was een tijd dat liegen, fabuleren, onwaarheid spreken een politieke doodzonde was. De voorbeelden zijn legio. Charles Schwietert moest aftreden als VVD-staatssecretaris toen bleek dat hij helemaal geen doctorandus was, zoals hij in zijn cv had vermeld. LPF-staatssecretaris Philomena Bijlhout verliet al na enkele uren met pek en veren het Binnenhof toen bleek dat ze lid van een burgermilitie in het Suriname van Desi Bouterse was geweest en daarover had gelogen. VVD-politicus Halbe Zijlstra verdween roemloos van het politieke toneel toen uitkwam dat hij een bezoek aan de datsja van Vladimir Poetin uit zijn duim had gezogen.
de missie van Vrij nederland
Sander Heijne is de nieuwe hoofdredacteur van Vrij Nederland. Hij praat je graag bij over onze toekomstplannen. Lees hier meer.
Nu via een door de oppositie afgedwongen en door Trouw gefileerde Kamerbrief duidelijk is geworden dat VVD-leider Dilan Yeşilgöz rondom de val van het kabinet en de nieuwe verkiezingen cijfers over 'nareizigers op nareizigers' zelf heeft verzonnen – in de Volkskrant beweerde ze vier dagen voor de stembusgang dat het er 'duizenden' zouden zijn, terwijl het gemiddeld zo'n zeventig per jaar betreft – is de grote vraag: wat gaat er met Yeşilgöz gebeuren? Welbeschouwd waren de leugentjes van Schwietert, Bijlhout en Zijlstra klein bier, vergeleken met de verzonnen cijfers van Yeşilgöz over nareizigers op nareizigers: de onenigheid over het terugdringen van die aantallen was de aanleiding voor de VVD om het kabinet voortijdig te laten vallen, en de opmaat tot de politieke malaise waarin het land zich nu al meer dan een half jaar bevindt. Wat is er nog meer voor nodig voor een politicus de eer aan zichzelf houdt? Kortom: komt Yeşilgöz weg met haar verzinsels?
Ter verdediging zou je kunnen opmerken dat de IND er ook lange tijd niet in slaagde de precieze cijfers te produceren, dat het wegen van de instroomcijfers een ingewikkelde kwestie is, dat de VVD-top onder zware druk van de achterban stond en staat om met maatregelen voor het bedwingen van de asielinstroom te komen, en dat Yeşilgöz nog maar net het stokje van Rutte had overgenomen. Maar juist in dit geval staat er veel meer op het spel dan bij de kleine leugens van Schwietert, Bijlhout en Zijlstra, die het einde van hun politiek loopbaan inluidden.
Als dit rechtse kabinet straks op de bordes staat, komt er geen enkele echte oplossing van de problemen rond migratie in zicht.
De eenzijdige focus op de asielzoekers die de woningmarkt en de sociale zekerheid zouden ontwrichten zou je op zichzelf al een leugen kunnen noemen. Asiel maakt al jaren niet meer dan 13 procent uit van de totale immigratie, zoals de afgelopen tijd al keer op keer naar voren is gebracht door migratie-experts als Hein de Haas en de Staatscommissie demografische ontwikkelingen 2050. Het overgrote merendeel is arbeidsmigratie. Wie werkelijk iets wil doen om migratie in goede banen te leiden, zou daar de volle aandacht op moeten richten. De enige grote partijen die daar in hun verkiezingsprogramma's ideeën voor opwerpen zijn NSC en GL-PvdA, zoals het terugdringen van slachthuizen, distributiecentra, de tuinbouw en andere bedrijfstakken die drijven op arbeidsmigratie maar uiteindelijk weinig waarde toevoegen. Daar zijn fundamentele keuzes voor nodig: wat voor economie willen we zijn in de komende decennia?
Maar de vier formerende partijen in de kabinetsformatie gaan die fundamentele vragen uit de weg en richten zich onder druk van de PVV op de problemen op de korte baan rond de asielinstroom. De onderhandelaars – onder wie Dilan Yesilgöz – overwegen nu zelfs een 'asielcrisis' uit te roepen waardoor asielprocedures tijdelijk gestaakt kunnen worden: een heilloze weg, die al eerder verkend is, en zonder twijfel door de rechter zal worden afgeschoten – waarna Geert Wilders weer de 'D66-rechters' de schuld kan geven.
Het is een veeg teken: als de vier moeizaam onderhandelende partijen er inderdaad in slagen een kabinet te formeren – de enige manier waarop Dilan Yesilgöz voorlopig een smadelijke aftocht bespaard blijft – komt er geen enkele echte oplossing van de problemen rond migratie in zicht, en kan je er donder op zeggen dat de volgende politieke crisis zich spoedig weer aandient.