Het demissionaire kabinet, provincie en de regio investeren tot 2030 € 2,51 miljard euro in publieke voorzieningen in Brainportregio en in een landelijk talentplan. Hiermee zetten we een stap om de verwachte groei van de hightech semiconductor industrie in de regio Brainport Eindhoven in goede banen te leiden, het vestigingsklimaat in Brabant op peil te houden en de infrastructuur te versterken. Een convenant tussen verschillende ministeries, de provincie Noord-Brabant en de Brainportregio legt hier de basis voor en is vandaag in de Ministerraad besloten.
"Onze regio blijft een stevige ontwikkeling doormaken," aldus Jeroen Dijsselbloem, burgemeester van Eindhoven en voorzitter van Brainport regio Eindhoven. De innovatieve maakindustrie en met name de semicon sector groeien stevig en zijn in toenemende mate onderdeel van de geopolitieke ontwikkelingen. En dus bepalend voor de toekomstige economie van Nederland. Wat hier gebeurt, bij bijna 6.000 techbedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen, is uniek én van groot nationaal belang. We zien dat doorontwikkelen alleen kan als we blijven investeren in de leefbaarheid en toegankelijkheid van deze regio. Het gaat om een groei in balans, met oog voor welvaart én welzijn van mensen. Daarom hebben we het Rijk gevraagd om ons te helpen zodat de druk op de regio niet te hoog wordt. De uitkomsten van de gesprekken met het Rijk zijn een goede stap om deze ambitie te realiseren. Dit is de eerste fase om de hele agenda die nodig is, uit te voeren."
Om de doorontwikkeling van de sector op een verantwoorde manier mogelijk te maken, hebben het Rijk en de Brainportregio afspraken gemaakt over woningbouw, mobiliteit, talentontwikkeling en het aanpakken van de druk op het stroomnet.
Gedeputeerde Martijn van Gruijthuijsen zat namens de provincie Noord-Brabant bij de gesprekken over het convenant en is blij met deze impuls voor het Brabantse vestigingsklimaat: "Brabant en Brainport in het bijzonder is de groeimotor van de Nederlandse economie. Hier ligt de basis voor het Nederlands verdienvermogen van de toekomst. Dat vraagt dat we keuzes maken in waar we als Nederlandse economie naartoe willen. Het Rijk, en in het bijzonder de minister van Economische Zaken en Klimaat, maakt met deze investering een betekenisvolle stap voor de toekomst, wat zijn vruchten gaat afwerpen in Brainport, Brabant en heel Nederland."
Nationale talentplan
De groei van de halfgeleiderindustrie vraagt tot 2030 om heel veel extra medewerkers, van mbo-, hbo- en wo-niveau. Om aan deze vraag te kunnen voldoen komt er een nationaal versterkingsplan van microchip-talent, waaraan ook onderwijsinstellingen in Delft, Twente en Groningen deelnemen.
In het pakket is een eenmalige investering van 450 miljoen euro opgenomen voor techniekonderwijs, naast structureel 80 miljoen euro per jaar.
Het is de bedoeling dat mbo-instellingen, hogescholen en universiteiten uit vier regio's (Eindhoven, Enschede, Groningen en Delft) samen met de industrie, en onder aanvoering van Brainport, gaan werken aan een plan voor talentontwikkeling, om zo de Nederlandse chipsector naar een hoger niveau te tillen. Er is een schreeuwend tekort aan technisch talent in met name de Brainport-regio, waarvoor de TU/e samen met Fontys en Summa al anderhalf jaar geleden een voorstel heeft ingediend.
Robert Jan Smits: "Hiermee kan een grote stap gemaakt worden om de aantallen studenten in de technische disciplines flink te verhogen, op mbo, hbo en universiteit. We kijken er als onderwijsinstellingen in Brainport naar uit om samen met partners in de regio's Twente, Groningen en Delft aan de slag te gaan om het nationale talentplan vorm te geven. Summa College, Fontys Hogeschool en de TU Eindhoven gaan als hofleveranciers voor de Brainportregio hierin natuurlijk hun verantwoordelijkheid nemen."
Om de digitale revolutie in de toekomst mogelijk te maken, zijn immers chips nodig die de toenemende hoeveelheid data aankunnen. Smits: "De Brainport-regio is een van 's werelds meest relevante semicon-ecosystemen, met daarbinnen een spilrol voor de TU Eindhoven, zowel op het gebied van talent- als kennisontwikkeling en de startup scene. Investeren in de chipsindustrie betekent investeren in het toekomstig verdienmodel van Nederland en een bijdrage leveren aan de soevereiniteitsagenda van Europa."
Brainport wethouder Stijn Steenbakkers tevens voorzitter portefeuillehoudersoverleg Economie Metropoolregio Eindhoven: "Onze regio is onmisbaar voor de economische ontwikkeling en de strategische autonomie van Nederland en Europa. Maar het gaat niet alleen om dat grote economische verhaal. Groeien als stad en regio kan alleen als je oog hebt voor de uitdagingen in de samenleving die daarbij komen kijken en ook de publieke voorzieningen meegroeien. Mensen moeten fijn kunnen blijven reizen, wonen, werken en leven. Met deze € 2,51 miljard gaan we samen opnieuw fors investeren in onze wegen, het OV, scholen en betaalbare woningen. We mogen, na de Brainportdeal 2 jaar geleden van € 1,6 miljard, blij zijn met deze vervolgstap en het feit dat we samen wederom een serieus publiek-privaat investeringspakket hebben kunnen maken. Kracht door samenwerking! Dat is ook nodig want er is nog veel werk te doen."
Op het vlak van mobiliteit komt er een extra impuls voor onder andere de verdere ontwikkeling van het nieuwe hoogwaardige busstation in Eindhoven en de snelle buslijn tussen Eindhoven en De Run in Veldhoven. Er wordt een verkenning gestart naar de verbreding van de A2/N2 en de omliggende wegen. Verder wordt 200 miljoen euro extra vrijgemaakt voor regionale mobiliteitsmaatregelen in de Metropoolregio Eindhoven. Ook wordt geïnvesteerd in een hoogwaardige OV-lijn van de Run in Veldhoven naar station Best (de Brainportlijn).
Daarnaast is afgesproken dat Rijk en regio samen aan de slag gaan, in een zogeheten MIRT-onderzoek om te kijken hoe de bereikbaarheid van de hele regio op korte termijn nog verder kan worden verbeterd. Voorbeelden hiervan zijn de zuidelijke ontsluiting van Helmond en de OV-knooppunten Eersel, Maarheeze, Deurne, Best en Geldrop. Het streven is om dit onderzoek nog dit jaar af te ronden en op basis daarvan afspraken te maken.
Lees hier de brief van de Tweede Kamer met daarin het besluit.