Schaapsherder terug op Heidestein in Zeist, dit gaat er veranderen
Zeist - Het is voor veel gezinnen in Zeist en omgeving vaste prik in het weekend: even naar de schaapskooi op Heidestein om daar de dieren te bewonderen en te aaien. Maar dat gaat in de toekomst veranderen. De schapen worden namelijk meer ingezet om de hei te onderhouden en zijn daardoor bijna niet meer in de kooi te vinden. Een herder is aangenomen om het allemaal in goede banen te leiden.
Op een middag dat regen en zonneschijn elkaar afwisselen is schaapsherder Clemens Oude Groeniger druk in de weer met zijn kudde. "Kijk, moet je zien. Dit reageert al helemaal als een échte kudde", vertelt hij enthousiast.
De kudde van Oude Groeniger bestaat uit Veluwse heideschapen van hemzelf en Drentse schapen van het Utrechts Landschap. "Je ziet wel eens dat zo'n Veluwnaar zo'n Drentje aanstoot, maar over het algemeen gaat het gemoedelijk. Ze hebben uiteindelijk allemaal Saksische voorouders, dus het komt goed."
Geen hei maar bos
De herder is pas aangenomen door het Utrechts Landschap. Die wil de schapen meer gaan inzetten voor natuurbehoud. "Hei is eigenlijk een natuurlijk soort landschap. Als je daar niks aan doet, dan is er over een paar jaar geen hei meer. Dan is het bos."
"Wij geven dus aan waar er gegraasd wordt, zodat de dieren daar gerichter heen kunnen", vult boswachter Jacqueline van Dam van het Utrechts Landschap aan. "Wij willen dit cultuurlandschap behouden." En de herder speelt bij dat onderhoud van natuurgebied Heidestein bij Zeist een belangrijke rol. Het Utrechts Landschap nam hem dus aan, maar de eerder dan gepland.
Wolf en blauwtong
"Dat heeft ermee te maken dat de wolf vorig jaar z'n intrede heeft gedaan in dit gebied" vertelt Van Dam. "Het maakte dat de belasting voor de vaste medewerkers en vrijwilligers te groot werd. Het betekent gewoon dat de schapen elke dag binnen een wolfwerend raster moeten worden geplaatst en ze moeten daar 's ochtends weer uitgehaald worden."
Ook kwam daar nog eens blauwtong bij, een zeer dodelijke ziekte. "Er is dagelijks controle op de dieren en zo nodig moeten ze medicatie krijgen." Iets waar de schaapsherder, een betaalde kracht ook op kan letten. Hij is dagelijks met zijn kudde op pad om hun territorium uit te breiden en op verschillende plekken te grazen en 's avonds een veilig onderkomen te verzorgen.
Dat betekent wel dat de schapen veel minder op hun vaste stek, de schaapskooi, zullen zijn. En dat zal bij veel kijkers enige teleurstelling veroorzaken. In het weekend is de kooi een populaire plek voor mensen die schapen willen bewonderen en aaien. Zijn de wollige grazers dan straks helemaal niet meer te zien op Heidestein?
"In tegendeel", beweert boswachter Van Dam van het Utrechts Landschap. "Het is nu de uitdaging voor wandelaars om het terrein op te gaan en de herder bezig te zien. Dat is een andere beleving, maar wel een leuke verassing om het klassieke beeld te zien van de herder die bezig is op de hei."
Van 100 naar 200 schapen
Herder Clemens blijft ondertussen stoïcijns doorgaan met wat hij al jaren, geflankeerd door zijn trouwe viervoeter, doet: schapenhoeden. Het verveelt nooit. "Het is een samenspel tussen schapen, hond en herder. In de natuur, die nooit hetzelfde is. Dat is het mooiste ervan.
Uiteindelijk moet de kudde van Clemens verdubbel van zo'n 100 schapen nu, naar 200 in de toekomst.