Het Groninger gasveld gaat definitief dicht. Dat is duidelijk nu de Eerste Kamer heeft ingestemd met een wet die de sluiting regelt.
Begin deze maand leek het er nog op dat de senaat de behandeling van de wet zou uitstellen vanwege vragen over de leveringszekerheid. Dat leidde tot ongeloof in Groningen en een boze staatssecretaris Vijlbrief (Mijnbouw), die zei zo'n uitstel "niet te zullen meemaken".
Maar nu is het besluit er dan toch; de zorgen om de leveringszekerheid zijn bij de politici niet weg, maar een meerderheid van de partijen wil het vertrouwen van de Groningers niet opnieuw schaden. Deze week zal er nog een officiële ondertekening van de wet zijn, zei staatssecretaris Vijlbrief. Na publicatie van de wet in het Staatsblad zal de sluiting per 1 mei dan officieel kunnen zijn.
Een zichtbaar geëmotioneerde Peter Rozema van het Groninger Gasberaad woonde het debat bij en sprak na afloop van een "historisch moment". Rozema: "Er moet nog heel veel gebeuren voor heel veel mensen, maar dit is hoopvol. Heel veel mensen hebben hier wakker van gelegen en nu is het eindelijk zover."
De Groningse gedeputeerde Suzan Top was ook aanwezig bij het debat en zei "bijna niet te geloven dat het echt zo is na al die jaren. Het moet nog even indalen." Top: "Het duurde te lang, maar eindelijk is het dan zover. Nu deze stap is gezet, kunnen we echt aan herstel van vertrouwen werken."
Leveringszekerheid
SP-senator Van Apeldoorn noemde het besluit "historisch", maar vindt dat de putten nu wel echt dicht moeten. "Beton erin en deksel erop" zei hij.
Juist daar zit de angst van andere partijen, want hoe moet het dan met de leveringszekerheid? JA21, 50Plus en Forum voor Democratie stemden onder meer om die reden tegen de sluiting. Ze vinden het definitief sluiten van de putten te riskant.
JA21-senator Baumgarten sprak van een emotioneel besluit, dat volgens hem boven logica gaat. "Ik sta hier voor het landsbelang", zei hij. Volgens hem krijgt Nederland ooit spijt van het onklaar maken van de gasputten. Dat schoot SP-senator Van Apeldoorn in het verkeerde keelgat: "U doet nog steeds of het gas boven de Groningers gaat. De veiligheid van hen is ook het landsbelang."
Boren onder Noordzee
Staatssecretaris Vijlbrief kreeg in het debat veel vragen over de leveringszekerheid in de toekomst. Het debat oogde zo ook als een debat over energiezekerheid.
De toevoer van Russisch gas via een pijpleiding viel na de inval in Oekraïne weg. Zonder gas uit Groningen is Nederland voor zo'n 75 procent afhankelijk van Noors gas via een pijpleiding en lng (vloeibaar gas) dat wordt aangevoerd via schepen. Die komen uit onder meer de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Rusland en Qatar.
Meerder partijen wezen op de zorgen over beschikbaarheid en betaalbaarheid van gas vanwege de oorlogen en koude winters. De Eerste Kamer vroeg dan ook om toezeggingen van Vijlbrief voor meer vergunningen voor de terminal in Eemshaven voor vloeibaar gas. Verder werd in de Tweede Kamer vandaag een voorstel aangenomen dat het kabinet verplicht een jaarlijks te behalen vulgraad voor de gasopslagen vast te stellen.
Ook nam de Kamer een VVD-voorstel aan dat het kabinet oproept snel meer gas op de Noordzee te gaan winnen. Het kabinet zou daarvoor een akkoord moeten sluiten met bedrijven die willen investeren in de gaswinning op zee.
VVD-Kamerlid Erkens wees erop dat dit veel schoner is dan het geïmporteerde schaliegas en dat dit leidt tot minder afhankelijkheid van landen als Qatar.