De Europese Commissie richt zijn pijlen op socialemediagigant Meta. Er zijn zorgen dat de maatregelen die de techgigant rondom de Europese verkiezingen heeft genomen, onvoldoende zijn. De urgentie is groot: de verkiezingen voor het Europees Parlement zijn over ruim een maand.
De zorgen gaan onder meer over de verspreiding van Russische desinformatie via advertenties, het onderdrukken van politieke content en manieren om te monitoren wat er op Facebook en Instagram rondgaat. Meta heeft voor zover bekend nog niet gereageerd.
Onder de DSA, de Digitale Dienstenwet, die sinds vorig jaar geldt, worden er nu onderzoeken opgestart naar vier mogelijke overtredingen. Het zijn het vijfde en zesde onderzoek dat de commissie onder de nieuwe wet is begonnen.
Misleidende advertenties
Allereerst gaat het om het modereren van advertenties op de platforms van Meta. De commissie vermoedt dat de maatregelen die het bedrijf heeft genomen, niet voldoende effect hebben. Het gaat onder meer om reclames die worden gemaakt met behulp van generatieve AI (kunstmatige intelligentie), in het bijzonder zogeheten deepfakes. Dit zijn bijvoorbeeld afbeeldingen of video's die met behulp van AI zijn gemanipuleerd.
De commissie heeft aanwijzingen dat dit wordt misbruikt, onder meer in Russische beïnvloedingscampagnes. "Dit verdient zorgvuldig onderzoek vanwege de impact die het kan hebben op de verkiezingen", zegt een bron bij de Europese Commissie.
Illegale content melden
Het tweede onderzoek gaat over berichten die worden geplaatst door gebruikers, en dus geen geld kosten. De commissie verdenkt het bedrijf ervan standaard de zichtbaarheid van politiek getinte berichten te beperken. Mogelijk legt Meta ook niet voldoende uit wat het als politieke content ziet en welke besluiten daarover worden genomen.
Het derde gaat over de mogelijkheden voor de buitenwereld - zoals onafhankelijke onderzoekers en journalisten - om te monitoren hoe Facebook en Instagram werken. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de vraag welke berichten en accounts viral gaan en waardoor.
Daarvoor heeft Meta al jaren een speciaal dashboard, CrowdTangle. Maar uitgerekend dat dashboard wordt dit jaar uitgefaseerd. De commissie wil binnen vijf dagen uitleg van Meta hierover, met antwoord op de vraag hoe ze de zorgen van de commissie willen wegnemen.
Als laatste noemt de commissie tekortkomingen in de manier waarop gebruikers illegale content op de platforms kunnen melden.
Aanpassingen vergen tijd
De bron bij Europese Commissie benadrukt dat het niet zo is dat Meta niks doet. "We willen niet de verkeerde indruk wekken. Maar er zijn nog altijd wel belangrijke tekortkomingen in het veilig houden van verkiezingen."
Er is geen tijdlijn voor hoe het nu verder gaat. "Er is veel contact", meldt de bron. "We hebben vandaag en de rest van de week afspraken met hen gepland staan, gezien de urgentie." Daarbij wordt overigens ook benadrukt dat sommige aanpassingen die de commissie vraagt meer tijd vergen. "Dat kunnen ze waarschijnlijk niet in een dag aanpassen, want als dat wel zo was hadden ze het waarschijnlijk al gedaan."
Als alle vermoedens worden bewezen gaat het in totaal om het overtreden van dertien wetsartikelen uit de DSA. En dat kan leiden tot hoge boetes, tot wel 6 procent van de wereldwijde jaaromzet. In het geval van Meta is dat omgerekend zo'n 7,5 miljard euro.