De veiling van FM-frequenties voor commerciële radiozenders veroorzaakte vorig jaar geen aardverschuiving: de bekende stations behielden hun vertrouwde plek in de ether, twee nieuwkomers kwamen erbij. De veiling leverde de overheid een recordbedrag op van 152,8 miljoen euro.
Nu is het zaak voor de eigenaren van de zenders om hun investeringen terug te verdienen. Om dat te doen worden populaire dj's bij de concurrent weggeplukt, in de hoop veel luisteraars en adverteerders te trekken. Ook in de rechtszaal wordt nog gestreden om de luisteraar,
Sublime en Slam! van het Vlaamse Mediahuis raakten in september hun plek in de ether kwijt. Sublime moest de frequentie afstaan aan nieuwkomer Radio4All, een zender die nog altijd in opbouw is. Hoe ver de zender is, wil stationschef Giel Beelen voorlopig nog niet zeggen.
Zorgenkindje
Bij Sublime (soul en jazz) halveerde het marktaandeel zonder FM-frequentie, al zegt Mediahuis dat het verlies van luisteraars "niet tegenvalt". Dancezender Slam! bleef via een regionale FM-frequentie in de Randstad in de ether. Op beide zenders sneuvelde de avondprogrammering.
Mediahuis was overigens met 100% NL en Veronica wel een van de veilingwinnaars. Opmerkelijk genoeg werd Radio Veronica snel een zorgenkindje. De zender kreeg voor bijna 22 miljoen euro een frequentie met een betere ontvangst en zonder muzikale beperkingen. Toch kelderde het marktaandeel.
Om weer meer luisteraars te trekken, trok Mediahuis de portemonnee voor nieuwe ster-dj's: Gerard Ekdom werd weggehaald bij concurrent Radio 10 en Wouter van der Goes bij Radio 2.
Mediahuis zegt niet verrast te zijn dat fors moest worden betaald voor een FM-frequentie. "Daar hebben we ook geen punt van gemaakt. Maar we denken wel dat alle winnaars van de veiling teveel hebben betaald." Mediahuis wijst op de gekozen "opbrengstmaximalisatie" van de veiling: "Daarmee is de overheid zelf de echte winnaar geworden."
Rechtszaken
Eenzelfde gevoel overheerst bij de grote winnaar Talpa. Het moederbedrijf van Sky Radio, Radio 538 en Radio 10 heeft met 59 miljoen euro het grootste bedrag op tafel gelegd. Vorige week stond Talpa voor de rechter, omdat het bedrijf bij de veiling een vierde etherfrequentie moest opgeven. Talpa wil dat de opgelegde beperking wordt geschrapt, zodat het bedrijf in de toekomst weer een vierde FM-station kan bemachtigen.
Andere zenders vinden dat de veiling helemaal over moet als de rechter de beperking schrapt. "Als je na afloop de spelregels verandert, dan kan het niet anders dan dat het hele spel opnieuw moet", zegt directeur Jan Hoogesteijn van de kleinere zender Kink.
Kink viste bij de veiling achter het net, maar kreeg in februari toch een plaats in de ether door de overname van de Randstad-frequenties van Decibel. Vooralsnog groeit het marktaandeel van het station voor liefhebbers van rockmuziek nog niet. Maar volgens Hoogesteijn kost het even voor luisteraars Kink in de ether weten te vinden.
Kleine zenders klagen al enige tijd over de nieuwe manier om de luistercijfers te meten. "Sinds de nieuwe meetmanier halveren de cijfers van stations als Kink of BNR. Wij snappen niet waarom", zeggen de zenders. Ze willen dat er een duidelijke methode komt die ook geschikt is voor kleinere zenders, zodat zij en adverteerders weten hoeveel mensen er luisteren.
Luisteren naar de radio, FM of digitaal?
Voorafgaand aan de FM-veiling van vorig jaar was het de vraag hoe diep stations in de buidel wilden tasten, gezien de verwachting dat binnen enkele jaren meer mensen naar de radio luisteren via de digitale ether (DAB+) of via internet.
Talpa stelt dat in Nederland op dit moment 40 procent van de luisteraars van Sky Radio, Radio 538 en Radio 10 digitaal luistert. Dat is ook het geval bij 100%NL en Radio Veronica, zegt Mediahuis.
Talpa denkt niet dat de investering in de analoge FM-frequenties weggegooid is: "Ondanks de opmars van het digitale luisteren, heeft FM in ieder geval tot 2035 een belangrijke rol in het radiolandschap. FM is onmisbaar voor radiozenders die een groot bereik willen in de verschillende doelgroepen."
Volgend jaar worden er regionale FM-frequenties geveild.