Wie nadenkt over een centrum-rechts beleid dat op welvaart is gericht, belandt op een dilemma: wat is er makkelijker? Met de PS onderhandelen over een regering of met de PS onderhandelen over confederalisme?
In het Gentse Capitole nam de N-VA als laatste Vlaamse partij zondag haar verkiezingsprogramma aan en is de campagne naar 9 juni ook formeel overal vertrokken. 'Spreek de mensen aan zoveel u kan en confronteer hen met de waarheid', zei N-VA-voorzitter Bart De Wever zondag in de slottoespraak. 'De waarheid dat onze welvaart op het spel staat.'
Daarmee werd opnieuw duidelijk hoe deze campagne rond het sociaal-economische beleid draait. Het kan uiteraard nog veranderen, maar niet klimaat of migratie lijkt op dit moment het hoofdthema. De dominante discussie gaat over werk, koopkracht en belastingen. Het enige verwante thema dat daarbij meer aandacht verdient, is hoe de overheid zelf weer financieel weerbaar kan worden.
De komende week, wanneer de socialisten 1 mei vieren, blijven de schijnwerpers naar alle waarschijnlijkheid schijnen op werk en koopkracht. Eveneens te verwachten is dat daarbij opnieuw de tegenstellingen bloot komen te liggen tussen de belangen van werkgevers en werknemers, tussen meer vrije markt en meer overheidssturing en tussen de hogere of lagere bedrijfsbelastingen die daarmee gepaard gaan.
Minstens even interessant in dat sociaal-economisch debat is een andere breuklijn: wat is de beste manier om tot een sociaal-economisch centrumrechts beleid te komen? De programma's van Open VLD en van de N-VA liggen op dat punt bijzonder dicht op elkaar. Zeker nu ook CD&V zichzelf economisch centrumlinks noemt, zijn het de twee belangrijkste partijen die een vrije markt, handel en welvaart nog uitdrukkelijk aan elkaar koppelen.
Het grote en felbevochten dilemma is hoe je dan in België zo'n centrumrechts beleid kan bereiken? Volgens de N-VA is zo'n beleid in België niet mogelijk met de PS aan tafel. 'Gedaan met Vivaldi, gedaan met de hardwerkende Vlaming uit te persen en uit te lachen', zei De Wever zondag. Volgens De Wever ligt daarom de enige oplossing in confederalisme, waarbij het zwaartepunt van het economisch beleid bij Vlaanderen en Wallonië komt te liggen.
Het dilemma is dat je ook voor zo'n hervorming opnieuw met de Franstaligen - en wellicht met de PS - aan tafel moet. Zelfs voor de scenario's waarin lange onderhandelingen worden vermeden via een zakenkabinet of een regering die qua samenstelling de coalities in de deelstaten afspiegelt, beland je opnieuw op dat punt. Ook voor zo'n zakenkabinet is medewerking vanuit Franstalig België nodig.
Veel hangt daarom van hoe de campagne in Franstalig België loopt, waar er iets beweegt. Uit de as van de christen-democraten zijn Les Engagés herrezen, een partij die de wind in de zeilen heeft en zich uitgesproken centrumrechts noemt. De liberale MR wordt volgens de meest recente partij de grootste partij van Franstalig België, vooral dankzij het politieke leiderschap in Brussel. Er is met andere woorden een redelijke kans dat de Franstalige kiezer op 9 juni centrum-rechtser stemt.
Het is de beste kans om het grote centrumrechtse dilemma in de Vlaamse politiek wat te milderen. Want de splijtende vraag verdwijnt wellicht nooit helemaal: Als Vlaanderen wil inzetten op minder belastingen en wat meer vrije markt, wat is er dan makkelijker? Met de PS regeren of met de PS confederalisme onderhandelen?
Meest gelezen
- 1 Bart De Wever op verkiezingsmeeting: 'De hardwerkende Vlaming is de meest gepluimde kip'
- 2 Depraetere (Vooruit): 'Wie niet wil integreren, verliest zijn geld'
- 3 BYD-topvrouw Stella Li: 'Je kan je beter zorgen maken over je smartphone dan over Chinese auto's'
- 4 Kritiek op Hamas groeit in Gaza na maanden van oorlog en ontbering
- 5 Moskou noemt Belgische fondsenblokkering 'serieus issue'