'Ja' zeggen op een verzoekje waar je eigenlijk geen tijd voor hebt, mails lezen op een vrije dag, of 's nachts piekeren in bed. De helft van mensen in loondienst gaat gebukt onder werkstress.
Dat blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 6.700 werknemers in loondienst uit het Opiniepanel. Werknemers vinden het belangrijk om goed hun grenzen te bewaken, maar in de praktijk blijkt dat vaak lastig. 6 op de 10 (59 procent) vinden van zichzelf dat ze te snel instemmen op verzoekjes van collega's of klanten. En een ongeveer even grote groep (62 procent) leest elke week wel eens een werkbericht in hun vrije tijd.
Ten koste van privé
Daarnaast geeft een derde (33 procent) aan het belangrijk te vinden om op werkgebied te presteren, óók als dat ten koste gaat van hun balans tussen werk en privé. Zij laten weten vanuit betrokkenheid vaak 'een stapje extra' te doen, terwijl het eigenlijk te veel energie kost.
"Goed zijn in je werk wordt als noodzakelijk gezien om te 'slagen' in het leven. Het voelt als falen als je niet kan meekomen", geeft een panellid aan.
Weinig tijd en personeel
De helft (51 procent) van de werknemers heeft met redelijk wat tot veel stress te maken in hun dagelijkse werkzaamheden. Ongeveer 1 op de 9 (11 procent) ervaart hun gemiddelde werkstress als hoog.
Zaken als personeelstekort, een (te) hoge werkdruk en weinig tijd om taken goed uit te kunnen voeren dragen daar het vaakst aan bij. Maar ook een grote hoeveelheid werkmailtjes en overleggen spelen vaak mee.
Meeste werkstress onder millennials
De leeftijdsgroep die het vaakst met hoge werkstress te maken heeft, ligt tussen de 25 en 34 jaar (19 procent). Zij beginnen vaak net aan hun werkende carrière, of combineren hun werkende leven met het opvoeden van jonge kinderen.
Voor deze groep geldt prestatiedruk (43 procent) als de belangrijkste oorzaak van werkstress. "Ik moet groeien en mezelf bewijzen om hogerop te kunnen komen, mijn contract loopt aan het eind van het jaar af", licht een jongere uit het panel toe.
Niet op tijd aan de bel trekken
Een groot deel van werknemers die hoge werkstress ervaart, is om die reden ook terughoudend om aan de bel te trekken wanneer zij tegen hun grenzen aan lopen. Bijna de helft (46 procent) van hen geeft dit (bijna) nooit aan bij hun werkgever of leidinggevende.
Ongeveer de helft van deze groep is bang dat hun werkgever daardoor zou gaan twijfelen over hun kwaliteiten (55 procent), of wil anderen niet tot last zijn (48 procent). Bijna een kwart (23 procent) vreest voor hun baanzekerheid als zij hun werkstress aankaarten.
'Weinig concrete oplossingen'
Daarnaast voelt ook een meerderheid van werknemers met hoge werkstress (63 procent) weinig ruimte bij hun werkgever om stress aan te kaarten. Wanneer zij dat wel doen, ervaart 13 procent de reactie van hun werkgever als positief.
Voor een groter deel (28 procent) was die reactie voornamelijk negatief. Deze groep geeft bijvoorbeeld aan dat hun werkgever op het moment zelf wel 'begrip toont' of zegt dat zij 'het even rustig aan moeten doen', maar er 'weinig concreets' met de klachten gedaan wordt.
Doet werkgever genoeg?
Van de totale groep werknemers in het onderzoek, vindt een derde (36 procent) dat hun werkgever op dit moment voldoende doet om burn-outklachten te voorkomen. Als voorbeelden noemen zij bijvoorbeeld extra vakantie-uren, cursus- of coachingmogelijkheden en regelmatige voortgangsgesprekken.
Voor ruim 4 op de 10 zijn de inspanningen van hun werkgever onvoldoende. Zij zien vooral kortetermijnoplossingen. Terwijl volgens hen de oorzaken van de hoge werkdruk, zoals 'weinig personeel' en 'onrealistische verwachtingen', niet worden aangepakt.
'Hoort erbij'
Hoewel het velen van hen 's nachts wakker houdt, vinden veel werknemers (57 procent) stress ook bij hun werk horen. Ruim de helft (59 procent) geeft zelf aan een zekere mate van stress in hun werk juist prettig te vinden.
"Ik vind mijn werk leuker als de druk hoog ligt, dan wanneer er weinig activiteit is. De uitdaging maakt het leuk. Maar continu stress is nooit goed", zegt iemand.
Over dit onderzoek
Het onderzoek is gehouden tussen 21 en 24 april 2024. In totaal deden 6.742 mensen mee, die werkzaam zijn in loondienst. Het onderzoek is na weging representatief voor zes variabelen, namelijk: leeftijd, geslacht, opleiding, burgerlijke staat, spreiding over het land en politieke voorkeur, gemeten naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2023.
'Communicatie is toverwoord'
Om niet in de gevarenzone te komen, doen werknemers van alles. Bijvoorbeeld door 'regelmatig te sporten', 'op tijd pauze te nemen', of 'buiten werktijd de telefoon weg te leggen'. Een groot deel (58 procent) stelt dan ook dat het voorkomen van burn-outklachten net zo goed de verantwoordelijkheid is van de werknemer als de werkgever.
Verder zien werknemers 'communicatie als het toverwoord'. Zij nemen zich voor vaker te praten met hun leidinggevende en collega's, en ook vaker 'nee te verkopen', ook als het misschien negatieve consequenties met zich meebrengt. "Beter dat dan een burn-out", aldus een panellid.