Steeds vaker sluiten mkb-ondernemers leningen af die buiten de banken om verstrekt worden. Zo blijkt uit onderzoek van Stichting MKB Financiering (SMF). Kleinere leningen zijn voor banken minder rendabel. Veel ondernemers voelen zich hierdoor gedupeerd.
In 2023 deden minder ondernemers in het midden- en kleinbedrijf een aanvraag voor een lening bij de bank. In plaats daarvan klopten ze aan bij andere geldverstrekkers. De totale som die buiten de bank om werd geleend steeg in 2023 met 27 procent tot ruim 5,1 miljard euro. Mkb'ers sluiten bovendien leningen af voor een relatief hoger bedrag. De meest opvallende groei was te zien in financieringen tussen de 50 duizend en de 250 duizend euro.
Frustrerend
Ook ondernemer Peter de Jong, sinds twee jaar eigenaar van een urban sportbedrijf, merkt steeds vaker dat hij voor een dichte deur staat. "Banken zijn er niet voor het mkb, is mijn gevoel. De ondersteuning is nul", reageert hij.
Voor kleinere leningen bij banken kunnen ondernemers vaak online terecht. "Zo'n online aanvraag is natuurlijk vijf minuten werk", begint de Jong. "Maar als je een traject ingaat, kunnen daar maanden overheen gaan. 'Ik heb over twee weken wel weer even een uurtje tijd', op dat niveau gaat het. En dan kan alsnog horen dat het niet doorgaat. Dat is heel frustrerend. Je kunt niet even op de pauzeknop drukken", vertelt De Jong.
Gevolgen voor mkb
En de gevolgen van geen lening zijn dan groot, benadrukt de ondernemer. "Als alles goed draait en je bent al helemaal gestart, prima. Maar ook dan wil je af en toe vernieuwen. En als je dan geen financiering kunt krijgen, dan gaat het gewoon mis."
Niet alleen De Jong ervaart obstakels met de aanvraag voor een lening, ook zijn bezoekers merken het. Zo is hij genoodzaakt om de kosten door te voeren in de prijzen. "Die prijzen worden logischerwijs doorberekend. Dat heeft niet alleen met de bank te maken. Ook met de huurverhoging en de energieprijzen die gigantisch zijn gestegen, dus die prijzen gaan sowieso omhoog. Dat maakt ook het financiële plaatje voor banken weer moeilijk."
Crowdfunding in plaats van lenen
Ondernemers kijken veel vaker naar innovatieve en flexibele financieringsvormen, blijkt uit het onderzoek. De Jong startte daarom een crowdfunding. Volgens de ondernemer zijn de crowdfunding platforms in het gat gesprongen waar de bank het heeft laten liggen. Hij ziet dat er daarom veel voordelen aan deze vorm van financieren vastkleven.
"Ze zijn goed aanspreekbaar, denken mee en zijn wel bereid om met je in gesprek te gaan, want ze zitten in hetzelfde schuitje", legt de ondernemer uit.
Nederlandse Vereniging van Banken
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) verenigt Nederlandse en buitenlandse banken die actief zijn in Nederland. Voorzitter van de NVB, Erik van Vliet, laat weten zich niet te herkennen in het geschetste beeld van mkb'ers die moeite hebben om aan een lening te komen. Hij benadrukt dat het gros van de mkb'ers nog steeds bij banken terecht kan voor krediet. Van Vliet ziet ook dat er minder aanvragen voor leningen zijn. Hij noemt daarbij als reden de verdere digitalisering van de maatschappij, 'waar niet iedere ondernemer doorheen komt'. Volgens hem moet dat het proces juist makkelijker maken, maar tegelijkertijd is er ook een groep ondernemers die nog hier moeite bij heeft. Hij benadrukt daarom om het plan van tevoren goed op orde te krijgen. "Hierdoor nemen je slagingskansen toe voor het krediet."