Fietshelm kan letsel voorkomen, maar populair is-ie niet: 'Ik wil de wind door mijn haren voelen'
Voor het eerst in jaren overleden er in het verkeer in Drenthe meer fietsers dan inzittenden van een personenauto. Dat meldt het CBS. Het gaat om vijftien fietsers ten opzichte van negen inzittenden van een personenauto.
Volgens Margot Blaauw van Veilig Verkeer Nederland (VVN) is dit een zorgwekkende ontwikkeling: "Er wordt veel meer op de e-bike gefietst en er worden meer kilometers afgelegd. Daar zijn we blijkbaar toch nog niet helemaal klaar voor. Dus er is werk aan de winkel."
Ouderen niet enthousiast over helm
Landelijk is het al langer zo dat er meer fietsers dan automobilisten omkomen. De grootste risicogroep bestaat uit mensen boven de 75 jaar. Onder deze groep is de e-bike erg populair.
"We hebben sowieso meer senioren, zij blijven langer fit en vitaal en dus blijven de ouderen langer fietsen. Op de e-bike leggen ze lange afstanden af, maar ze gaan ook harder. Meer kilometers en een hogere snelheden zorgen voor een grotere kans op een ongeval", legt Blaauw uit.
Drenthe profileert zich als fietsprovincie en dus moet iedereen zich nog bewuster worden van veilig fietsen. Het dragen van een helm helpt daarbij, maar is nog niet populair onder de senioren. "Ik wil de wind door mijn haren voelen. En zolang het nog niet verplicht is een helm te dragen doe ik het niet", aldus een zelfverzekerde fietster op leeftijd.
"In huis kan je ook iets overkomen", vervolgt ze. Van de snelheid is ze zich wel bewust. "Ik rij zo'n achttien, soms twintig kilometer per uur. Harder ga ik niet. Bovendien fiets ik altijd op standje eco, je moet tenslotte in beweging blijven."
"Ik heb het gevoel dat je met een helm op ouder lijkt, alsof je hulpbehoevend bent", duidt een andere senior. Ook vreest hij voor een ander gevaar bij het dragen van een helm. "Ik stap met oversteken vaak af om te kijken of er auto's aan komen. Met een helm op word je misschien minder voorzichtig en overmoedig."
'Lelijk en onhandig'
De oproep van VVN om een helm te dragen is niet alleen gericht op oudere fietsers. Ook voor jongeren zou het een stuk veiliger zijn, aangezien de e-bike ook bij die leeftijdscategorie een populair vervoersmiddel is.
"Aan de ene kant is het natuurlijk prachtig dat jongeren op de fiets stappen en niet in de bus. Maar we zien dat de e-bikes opgevoerd worden en daardoor harder gaan dan de toegestane snelheid. Zonder helm is dat nog gevaarlijker", legt Blaauw uit. "Maar ja, dat is natuurlijk niet stoer."
Een helm op naar school is dan ook iets wat scholieren nog niet zien gebeuren: "Om de hele tijd met zo'n emmer op je hoofd te fietsen vind ik niks", mompelt een jonge scholier. Een ander meisje ziet het ook niet zitten: "Het is lelijk en onhandig". Haar fietsgenoot weet echter een oplossing: "Als iedereen het draagt, is het minder lelijk."
Fietsen en smartphones
Waar de fietshelm nog verre van zichtbaar is onder fietsende jongeren, is de smartphone dat wel. VVN besteedt veel tijd en aandacht aan jongeren om ze bewust te maken van de gevaren van fietsen en telefoneren tegelijk. Volgens Blaauw een moeilijke opgave.
"Op het moment dat je ze voorlichting geeft, zien ze de gevaren van smartphone-gebruik wel, maar die telefoon heeft nog zo'n grote impact. De angst om even iets te missen, om even niet bereikbaar te zijn, is groot." Ze ziet dat jongeren hardleers zijn als het om appen op de fiets gaat: "Het is echt een gevaarlijke combinatie, maar ook heel lastig te tackelen."
Doortrappen
Verkeersorganisaties hebben zich nu verenigd om het aantal fietsslachtoffers omlaag te brengen. In alle Drentse gemeenten was daarom vandaag de start van het project 'Doortrappen', waarbij het belang van veilig fietsen onderstreept wordt.