Na jarenlang getouwtrek is het Europees Parlement akkoord gegaan met nieuwe, strengere regels voor asielzoekers. Kern van de afspraken is dat asielverzoeken makkelijker afgewezen kunnen worden en dat de controles aan de buitengrenzen van de Europese Unie geïntensiveerd worden.
Er was veel kritiek op de nieuwe regels. Links vond de maatregelen in strijd met de mensenrechten, terwijl rechts de maatregelen niet ver genoeg vond gaan. Het akkoord kan volgens sommigen niet los worden gezien met de verkiezingen voor het Europees Parlement in juni.
Verwacht wordt dat rechts-populistische partijen daar grote winst zullen boeken. Dat er nu strengere regels zijn aangenomen zou die partijen de wind uit de zeilen moeten nemen.
Compromis
Het nu goedgekeurde pakket aan maatregelen is een compromis waaraan al sinds 2015 is gewerkt. Toen werden de EU-landen overvallen door een enorme stroom van met name Syriërs die hun land ontvluchtten en via Turkije en de Middellandse Zee Europa trachtten te bereiken. Italië en Griekenland werden overspoeld door asielzoekers.
Bij gebrek aan eenduidige regels gebeurde het ook dat sommige landen veel genereuzer waren bij het toelaten van asielzoekers dan anderen. De Duitse oud-bondskanselier Angela Merkel schreef historie met haar uitspraak "wir schaffen das", terwijl landen als Hongarije niet thuis gaven bij de opvang.
In de nieuwe opzet is sprake van een solidariteitsmechanisme: landen die geen vluchtelingen willen opnemen, moeten de opvang door andere landen ondersteunen, bijvoorbeeld door een geldelijke bijdrage.
Derdelanders
De nieuwe regels maken het met name moeilijk voor mensen die uit zogeheten veilige landen afkomstig zijn. Dat zijn landen die door de Europese Unie als veilig worden aangemerkt, zoals Marokko. Zij moeten volgens de nieuwe regels bij binnenkomst geïnterneerd worden in afwachting van een beslissing over hun aanvraag.
De hervormingsvoorstellen moeten nu nog goedgekeurd worden door de 27 lidstaten. Dat is normaal gesproken een formaliteit. Daarna hebben de landen twee jaar de tijd om de maatregelen praktisch mogelijk te maken, bijvoorbeeld door de bouw van op gevangenissen lijkende inrichtingen aan de grens.
Er was veel kritiek op de nieuwe regels, bijvoorbeeld omdat ook gezinnen met kinderen geïnterneerd kunnen worden. Bovendien worden nu veel meer landen als veilig gekwalificeerd.