Het is één van de grote problemen bij de krapte op de woningmarkt: doorstroming. Ouderen blijven vaak zitten in gezinswoningen, lang nadat de kinderen zijn uitgevlogen.
Steeds meer woningcorporaties zetten daarom zogenoemde seniorenmakelaren in die hen moeten helpen verhuizen, blijkt uit een rondgang van de NOS. Volgens koepelorganisatie Aedes heeft inmiddels 70 procent van de corporaties zo'n makelaar. Provincies, gemeentes en woningcorporaties hopen op die manier de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen.
Eén van die seniorenmakelaren is Hennie Arends. "Het is vooral belangrijk om met ouderen in gesprek te gaan en te luisteren naar wat zij nodig hebben", zegt Arends over haar functie. "Heel vaak weten ze namelijk niet waar ze moeten beginnen."
Arends startte twee jaar geleden in de gemeente Assen als seniorenmakelaar, als onderdeel van een pilot. Inmiddels heeft ze een vaste aanstelling. In die twee jaar voerde ze meer dan vierhonderd gesprekken met senioren. Honderd zijn inmiddels verhuisd.
Samenwerken
In regio Haaglanden werken zes seniorenmakelaren voor verschillende woningcorporaties samen. "Senioren kunnen daardoor ook tussen corporaties onderling verhuizen", zegt de woordvoerder van woningcorporatie Vidomes. De corporatie beheert zo'n 19.000 woningen in de regio. "Het doorstroomsucces is groot en daardoor hebben we 25 tot 50 procent meer aanbod."
Naar schatting werden er in 2023 zo'n vierhonderd senioren voor het eerst gesproken, die vervolgens in een vervolgtraject stapten.
Geregeld horen ouderen dat het financieel onvoordelig is om te verhuizen; senioren willen soms wel verhuizen naar een passende woning, maar moeten vervolgens meer betalen voor minder vierkante meters. Dat horen ze ook vaak bij woningcorporatie Vidomes, maar volgens de woordvoerder is iedere situatie anders: "Meestal weten mensen gewoon niet precies hoe het werkt. We passen namelijk geregeld maatwerk toe."
Lagere huurprijs
Als voorbeeld noemt hij de huurprijs. "Die passen we aan aan het inkomen. In de meeste gevallen zijn de verhuizende senioren dan niet of nauwelijks duurder uit", zegt de woordvoerder. Ook kunnen de seniorenmakelaren in de regio Haaglanden een zogenoemde huurgarantieregeling inzetten bij huurders met een hoog inkomen, als ze verwachten dat dit inkomen in de toekomst gaat dalen.
"Denk bijvoorbeeld aan een situatie waarin een partner overlijdt", zegt hij. In het huurcontract kan dan een artikel worden gezet, waarin wordt aangegeven dat de huur wordt verlaagd als er in de toekomst sprake is van een inkomen waarmee de huurder in aanmerking komt voor huurtoeslag.
Doorstromen
Volgens de corporatie wil het overgrote deel van de senioren in regio Haaglanden overigens niet verhuizen en regelt een klein gedeelte het zelf.
"Maar bij 10 tot 20 procent kunnen de seniorenmakelaren wél het verschil maken door mee te denken en door twijfels en obstakels weg te nemen", aldus de woordvoerder. "Als 10 procent van de groot wonende senioren zou willen verhuizen, kunnen we álle gezinnen die te krap in een sociale huurwoning wonen helpen."
Die gezinnen laten dan vaak weer een drie- of vierkamerappartement achter, legt de woordvoerder uit, waar dan weer een startend huishouden in kan. "Maar het komt ook voor dat er twee doorstromers gaan samenwonen, en dan komen er twee woningen vrij voor starters."