Boetes die werkgevers krijgen als ze werknemers uit het buitenland illegaal laten werken, zijn niet afschrikwekkend genoeg. Dat zegt de Arbeidsinspectie na onderzoek onder 24 bedrijven die de wet hebben overtreden.
Sinds 2005 krijgen werkgevers bij een eerste overtreding een boete van maximaal 8000 euro, die kan worden verhoogd bij herhaling. Dat bedrag is door de jaren heen nooit meegegroeid met de inflatie of welvaart, anders zou het nu zo'n 15.000 euro zijn. Door het lage bedrag is de boete voor negen op de tien werkgevers binnen een jaar 'terugverdiend', concluderen de onderzoekers.
1000 euro per maand salaris
De Arbeidsinspectie trof bijvoorbeeld iemand aan die 6 dagen per week en zo'n 10 uur per dag in een Aziatische keuken werkte. Hij kreeg 1000 euro per maand contant uitbetaald, plus een slaapplek en eten.
Zijn werkgever betaalde door deze constructie een salaris dat onder het minimumloon lag en droeg ook geen belastingen af. Dit leverde hem per jaar ruim 38.000 euro aan financieel voordeel op. Maar de boete die hij van de Arbeidsinspectie kreeg, was slechts 8000 euro.
Vergunning nodig als je van buiten de EU komt
Mensen van buiten de Europese Unie moeten een tewerkstellingsvergunning hebben als ze in Nederland willen werken. Een bedrijf of uitzendbureau moet dat voor hen aanvragen.
Als een bedrijf een boete heeft gekregen, mag het geen vergunning meer aanvragen. Ook verdubbelt de boete als het bedrijf opnieuw de fout ingaat. Soms weten bedrijven die regel te ontlopen door een nieuw bedrijf op te richten.
De boetes vallen voor veel werkgevers ook nog eens lager uit dan 8000 euro als er verzachtende omstandigheden zijn. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als een bedrijf iemand inhuurde via een uitzendbureau en daardoor dacht dat de papieren in orde waren.
Tienduizenden mensen
Hoeveel mensen er ongeveer in Nederland illegaal werken, is niet bekend. De Arbeidsinspectie schat dat het om tienduizenden mensen gaat.
Zij hebben volgens de wet recht om het te weinig betaalde loon alsnog te krijgen, maar volgens experts is het voor hen lastig om dat ook daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Daardoor blijven ze vaak met lege handen achter, ook al krijgt het bedrijf waar ze werkten een boete.
Demissionair minister Van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bekijkt nog of de boetes voor werkgevers inderdaad verhoogd worden. Daar wil ze eind dit jaar de Tweede Kamer verder over informeren.