Een groot deel van de ziekenhuizen in Gaza is beschadigd of zelfs helemaal verwoest tijdens de oorlog. Als gevolg daarvan zijn ze niet meer (volledig) operationeel. Dat is een humanitair drama: hulpverleners zeggen dat Gazanen bijna nergens meer terecht kunnen als ze ziek, gewond of ondervoed zijn.
Nieuwsuur onderzocht 32 medische instellingen in het gebied. Zeker 25 daarvan liepen schade op als gevolg van bombardementen of ander oorlogsgeweld, 4 zijn totaal verwoest.
21 ziekenhuizen zijn helemaal niet meer operationeel vanwege materiële schade of gebrek aan elektriciteit of brandstof. De rest is deels of minimaal actief.
We onderzochten de grote ziekenhuizen in Gaza, maar ook enkele kleinere, gespecialiseerde instellingen. Via satellietbeelden en online beeldmateriaal bekeken we de status van de gebouwen. Ook gebruikten we data van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en berichten uit Gazaanse en internationale media.
Mensen worden niet behandeld en sterven langzaam.
Hulpverleners in Gaza zeggen dat de situatie steeds schrijnender wordt. Er zijn bijna geen ziekenhuizen meer die zorg kunnen verlenen, stelt Georgios Petropoulos van VN-hulporganisatie OCHA. "In het noorden is geen mogelijkheid momenteel om een klein kind te opereren dat gewond is geraakt bij een explosie."
Volgens Petropoulos hebben mensen met kanker of chronische ziektes amper overlevingskansen. Bovendien worden steeds meer Gazanen ziek vanwege ondervoeding en gebrek aan schoon drinkwater. "Dat maakt iedereen vatbaarder voor ziektes als hepatitis A en geelzucht. Mensen worden niet meer behandeld en sterven langzaam."
Overzicht van de 32 medische instellingen die Nieuwsuur onderzocht:
Israël zegt alleen Hamas-strijders te willen doden. Omdat die zich soms schuil zouden houden in ziekenhuizen voert het leger ook daar acties uit. Zo trokken Israëliërs drie weken geleden het al-Shifa-ziekenhuis in Gaza-Stad binnen, het grootste ziekenhuis van Gaza. Inmiddels is van dat gebouw weinig meer over.
Gevolg is dat Gazanen ook daar niet meer terecht kunnen voor operaties en complexe behandelingen. Hulporganisatie OCHA probeert de patiënten over te brengen naar andere ziekenhuizen. "Maar we hebben bijna geen ziekenhuizen meer die zorg kunnen verlenen", zegt Petropoulos. "Dit waren zo veel patiënten in zo'n groot ziekenhuis."
Volgens de WHO zitten nog 107 patiënten vast in het al-Shifa-ziekenhuis, waarvan 4 kinderen en 28 mensen in kritieke toestand. 21 patiënten zouden zijn gedood.
Ik kan mijn kinderen niet uitgraven omdat ik gewond ben.
Ook de (gedeeltelijke) verwoesting van kleinere ziekenhuizen heeft gevolgen voor Gazanen. Bijvoorbeeld voor Khair Abdallah Alwan, wiens huis in Noord-Gaza in december werd gebombardeerd. Zijn vrouw, acht kinderen, drie kleinkinderen en zijn broer kwamen om. Zelf liep hij meerdere verwondingen op waaronder een gebroken heup.
De Al-Khair-kliniek behandelde hem aanvankelijk, maar die is inmiddels gebombardeerd. Dus moet hij naar het Kamal Adwan-ziekenhuis, een van de weinige nog gedeeltelijk operationele ziekenhuizen in Noord-Gaza. "Maar ik kan er niet naartoe omdat reizen moeilijk en duur is."
Dus loopt Alwan vier maanden later nog altijd op krukken. Zijn overleden kinderen liggen nog altijd onder het puin. "Ik kan ze niet uitgraven omdat ik gewond ben."
Meer verwoestingen
Niet alleen ziekenhuizen zijn zwaar getroffen door de Israëlische bommen, ook veel huizen en scholen zijn verwoest. In het noorden van Gaza is bijna 70 procent van de gebouwen beschadigd of vernietigd, wat neerkomt op ongeveer 32.000 gebouwen in totaal.
Kijken we naar Gaza als geheel, dan gaat het om 35 tot 55 procent van de gebouwen. Onderzoekers van de VN en vredesorganisatie PAX komen tot die cijfers door satellietbeelden met hoge resoluties te bekijken.
Die percentages betekenen dat op z'n minst 121.400 huizen in de hele Gazastrook zijn beschadigd of verwoest. Ter vergelijking: dat staat gelijk aan alle woningen in Tilburg.
Nieuwsuur maakte een halfjaar na de start van de oorlog de balans op in Gaza. Hier lees je hoe we precies te werk gingen met data en satellietbeelden. We probeerden een compleet beeld te schetsen van de verwoestingen en praatten met experts over de wederopbouw. Bekijk hier de hele video: