Tussen de basketbalbaskets en voor ingeklapte klimrekken staat een podium, daarop een brede tafel met daarachter een aantal rechters. Boven hun hoofd een scorebord om bij te houden wie er voor staat: het thuisteam of de gasten.
Om de score bij te houden is het te vroeg in de rechtszaak tussen het Duitse Openbaar Ministerie en zestien voornamelijk Nederlandse verdachten. Ze zouden tientallen plofkraken in Duitsland op hun naam hebben staan. Vandaag is de eerste van de naar verwachting ruim zeventig zittingsdagen die gepland staan.
Vanwege de grote omvang vindt de zaak in het Beierse Bamberg niet plaats in een normale rechtszaal, maar in de gymzaal van het opleidingscentrum van de lokale politie. De verdachten hebben bij elkaar ruim 30 advocaten bij zich. Ook voor de tolken moest er plek zijn.
Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt de groep ervan als bende 27 plofkraken door heel Duitsland te hebben gepleegd. Ze zouden daarbij zo'n drie miljoen euro aan contant geld hebben buitgemaakt. Door de explosies is bovendien 5,5 miljoen euro aan schade veroorzaakt.
Nederlands exportproduct
Plofkraakbendes hebben hun aandacht de afgelopen jaren naar Duitsland verlegd. Nederlanders betalen steeds minder contant en daarom zijn er steeds minder automaten. Bovendien zijn die inmiddels goed beveiligd, bijvoorbeeld met lijm die bankbiljetten onbruikbaar maakt.
Duitsers betalen nog volop met cash, waardoor er relatief veel meer automaten zijn. Die automaten zitten bovendien voller en zijn vaak nog minder goed of niet beveiligd. Daar maken de bendes gebruik van, hoewel het aantal plofkraken in Duitsland afgelopen jaar wel iets minder is geworden.
Het aantal plofkraken in Duitsland waarbij vermoedelijk Nederlanders betrokken waren, nam voor het eerst in jaren af. Het waren er in 2023 367, tegen 442 een jaar eerder.
Taakverdeling
In dit geval zou de groep vanuit een garage in Roermond te werk zijn gegaan. "We verdenken ze ervan dat ze zeer georganiseerd te werk zijn gegaan", zegt OM-woordvoerder Alexander Baum. "Vooraf zijn banken verkend. Er waren explosievenmakers, mensen die de explosieven plaatsten, vluchtautobestuurders en mannen die de logistieke deden."
Met gestolen nummerborden op snelle auto's zouden ze na de plofkraak terug naar Nederland zijn gescheurd. Onder andere met behulp van "geheime middelen" is het OM naar eigen zeggen op het spoor gekomen dat naar Nederland leidde.
'De meesten komen uit Utrecht en omgeving'
De meeste advocaten willen geen interviews geven voor camera, maar Martin Nitschmann wel. Dat ze plofkraken in Duitsland als een zeer Nederlands fenomeen zien, kan hij bevestigen. "Ook uit eigen ervaring." Hij heeft meer verdachten van plofkraken bijgestaan. "Meestal komen de cliënten uit Utrecht en omgeving. Waarom dat is weet ik niet, maar het is zo." Zijn eigen cliënt wil nog niet zeggen of hij schuldig pleit of niet.
Op de vraag van de rechter wat de verdachten doen in hun dagelijks leven komen verschillende antwoorden. Velen zijn automonteur, mantelzorger of verpleger. Een verdachte heeft een eigen schoonmaakbedrijf en een ander geeft aan ex-voetballer te zijn.
Andere gevangenissen
Om te voorkomen dat de verdachten met elkaar praten, zijn ze allemaal in andere gevangenissen door heel Beieren ondergebracht. Dat zorgt volgens Nitschmann voor veel gedoe. "Mijn cliënt zat ongeveer 200 kilometer hiervandaan. Die reis is voor mij een probleem en voor hem een probleem." Om te voorkomen dat hij van daaruit meer dan 70 keer opgehaald en gebracht moest worden, is hij inmiddels overgeplaatst naar een gevangenis dichter bij de rechtszaal.
Tijdens de eerste zittingsdag kon er inhoudelijk niet veel worden besproken. Advocaten maakten bezwaar tegen de grote hoeveelheid documenten. Die hebben ze nog niet allemaal kunnen doornemen en bespreken, met een tolk en met de verdachten. Daarom is de volgende zittingsdag verplaatst naar 8 mei. Een uitspraak dit jaar nog is onwaarschijnlijk.