Column Bert Heikens (huisarts in Haren) maart 2024
Euthanasie
Een van de meest bijzondere aspecten van ons vak is euthanasie. Loodzwaar, dat wel, maar waardevol dat ik dit voor mensen kan doen. Euthanasie betekent eigenlijk letterlijk 'zachte dood'. Ik merk dat er nog veel onduidelijkheden of zelfs misverstanden over bestaan. Dus het leek me goed u eens te vertellen wat er allemaal bij komt kijken als ik een euthanasie uitvoer. Het begint altijd met het voeren van veel gesprekken. Hierin dient alles op tafel te komen wat nodig is om met elkaar tot zo'n besluit te komen. Het hoeft niet altijd tot euthanasie te komen, want er zijn ook diverse andere palliatieve mogelijkheden waarvoor gekozen kan worden. Bij complexe situaties kan het nodig zijn om er nog een specifieke deskundige bij te vragen
De Euthanasiewet stelt een aantal eisen waaraan een euthanasie moet voldoen. Achteraf wordt door de Toetsingscommissie Euthanasie beoordeeld of hieraan voldaan is. Dus stel dat er na de gesprekken wel een euthanasie volgt, dan ben ik verplicht om eerst nog een zogenaamde SCEN-arts in te schakelen. Deze onafhankelijke arts gaat dan bij de patiënt langs om te checken of aan alle criteria wordt voldaan. Hiervan wordt een uitvoerig verslag gemaakt. Daarna plan ik samen met de patiënt de daadwerkelijke datum van de uitvoering. Vervolgens maak ik ook een uitgebreid verslag voor de Toetsingscommissie, een tijdrovende klus die vaak vele uren kost. Ik overleg met de apotheker over de toe te dienen middelen. Ik haal ze op de dag van de uitvoering zelf op. Meestal laat ik een aantal uren van tevoren een infuusnaald inbrengen door de ambulancedienst. Zij zijn hierin erg ervaren, zodat de naald in ieder geval goed zit. Vervolgens overleg ik met de dienstdoende GGD-arts, zodat hij of zij op de hoogte is en stand-by staat om te komen voor een schouw na het overlijden. Dit is verplicht na overlijden door euthanasie. De GGD-arts zal daarna de dienstdoende Officier van Justitie bellen om te laten weten dat er een overlijden is door euthanasie. Noodzakelijk want euthanasie zit nog steeds in het strafrecht. De GGD-arts stuurt mijn verslag naar de Toetsingscommissie voor beoordeling op zorgvuldigheid. Meestal ontvang ik na circa vier weken het oordeel. Gelukkig zijn alle euthanasieën die ik gedurende mijn hele carrière heb uitgevoerd altijd als zorgvuldig beoordeeld. Want euthanasie moet altijd een zuiver en zorgvuldig proces zijn.