Het trieste lot van afval is dat het veelal wordt weggegooid. Veel mensen doen dat dan ook en zelfs de overheid vindt dat je afval moet weggooien. Dus over het weggooien zijn de burger en de overheid het goeddeels eens, het geschilpunt zit hem in de plek waar het afval gedumpt wordt. Als het netjes in de juiste container wordt gedeponeerd, dan zorgt de overheid dat die ook netjes geleegd wordt en zelfs als het langs de weg gepleurd wordt, zorgt de overheid dat het opgehaald wordt, maar dan met tegenzin. Het probleem met afval is dat we er allemaal vanaf willen, maar afval niet van ons, het zorgt ervoor dat het steeds weer voor onze voeten wordt gegooid.
In Loenen, Beekbergen en Hoenderloo gaat het afvalverwerkingsbedrijf op last van de gemeente Apeldoorn controles uitvoeren op de PMD-containers. PMD staat voor Plastic, Metaal en Drankkartons. Voor veel mensen staat het echter voor Prut, Meuk en Drek, dus een mengelmoes van zooi die men kwijt wil. Er worden waarschuwingen uitgedeeld en bij misbruik wordt de container niet geleegd. Er was even sprake van het plan om die container wel te legen, maar dan op de oprit van de aanbieder, dat zou troep en discussie opleveren. Voor een afvalverwerker was dit een leging te ver.
Afval mag eigenlijk geen afval zijn is, in feite het ideële uitgangspunt om de aarde te redden. De belangrijkste lijfspreuk van de afvalverwerkers is dan ook 'afval bestaat niet', waarmee ze aangeven dat alles herbruikbaar is. Materie bestond altijd bij de gratie van een weg van de wieg naar het graf, maar het wordt nu van de ene wieg naar de andere; materialen in industriële processen zijn grondstoffen voor technologisch en biologisch hergebruik. Te veel mensen verbinden afval eerder met het delven van een graf dan het reproduceren van een kraamkliniek. Als afval niet goed gescheiden wordt, dan gaat alles in de verbrandingsoven, die echter naast warmte ook veel CO-2 uitstoot en daar schiet het milieu en ook de mensheid niets mee op.
Er wordt heel wat geproduceerd dat uiteindelijk maar een korte levensduur heeft. Er worden heel wat bodemschatten gebruikt voor relatief korte behoeften van ons mensen en het put de aarde uit. Het moet dus anders en het feit dat alles met een beetje goede wil hernieuwbaar is, moet dat ons uitgangspunt van handelen worden. Maar ja, dan moeten we wat zuiniger aan doen en onze vernieuwingsdrang zou zich moeten richten op het verbeteren van wat we al hebben, dus op circulariteit oftewel producten na gebruik weer inzetten voor nieuwe producten of materialen. Die circulariteit moet ook in ons denken gaan plaatsvinden en dan gedragsverandering bewerkstelligen. Een eerste stap in dat proces is het ontstaan van steeds meer kringloopwinkels, die zorgen weliswaar niet voor nieuwe producten, alleen voor nieuwe eigenaren. De kringloopwinkels dreigen echter te struikelen over hun eigen idealen, omdat ze steeds vaker de overvloed aan aangeboden spullen niet aan kunnen; er wordt simpelweg veel te veel geproduceerd.
Ook daar proberen we oplossingen voor te vinden, niet door minder te produceren, maar onder andere door landelijke actiedagen waarbij goede kleding en schoeisel worden ingezameld voor goede doelen elders op de aardkloot. De afgelopen week vond dat nog plaats in Dieren. Het heeft weliswaar een enigszins filantropisch karakter, misschien zelfs iets bevoogdend, maar de intentie is goed. Zorgen voor de ander moet leiden tot zorgen voor de planeet, zodat afval een nieuwe levensbron wordt.
Desiderius Antidotum