Stalking via social media, ongewenste sexting of haatdragende berichten krijgen in je DM. Het zijn voorbeelden van online geweld, waar vooral jongeren mee te maken krijgen. Maar waar moeten slachtoffers zijn als ze hulp willen bij het verwerken ervan, en waar ligt hun behoefte dan precies? Dat onderzoeken Avansstudenten samen met het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht in hun onderzoek Hulp Online Geweld.
Lindy Wierenga, laatstejaarsstudent Social Work en Femke van Ham, laatstejaarsstudent Integrale Veiligheidskunde, zochten allebei nog een afstudeerproject. Toen de Bossche studenten hoorden over het onderzoek over hulp bij online geweld, opgezet door projectleider en jurist Annemieke Wolthuis, wisten ze waar ze wilden afstuderen. ''Ik kreeg tijdens een bijbaantje ooit grensoverschrijdende appjes van mijn leidinggevende. Ik ondernam toen zelf actie en heb er verder niet zo'n last van gehad, maar ik besefte dat ik niet precies wist waar ik allemaal hulp kon krijgen als ik dat wel had gewild'', vertelt Femke terwijl Lindy knikt. Zij maakte in haar werk in de jeugdpsychiatrie mee dat cliënten regelmatig te maken krijgen met online geweld. Ook voelde de Avansstudent zich machteloos in het aanbieden van hulp.
Jongeren vaakst slachtoffer
In totaal werken vier Avansstudenten- en medewerkers samen met Slachtofferhulp Nederland. Het onderzoek richt zich op jongeren tussen 12 en 25 jaar. Ze onderzoeken hun beoeftes en toegang tot hulp in een 'online wereld die steeds groter wordt' en brengen in kaart hoe het hulpaanbod er op dit moment uitziet voor jongeren. ''Online criminaliteit neemt toe en jongeren zijn het vaakst slachtoffer. Daar kunnen ze bijvoorbeeld psychische klachten aan overhouden'', vertellen Femke en Lindy.
Volgens Avans-projectleider Annemieke Wolthuis is er al vaker onderzoek gedaan naar specifieke vormen van online geweld, maar wordt dit een breder onderzoek. ''Er zijn signalen dat er een groep slachtoffers is die onvoldoende hulp weet te vinden na online geweld. Hoe dat komt, willen wij onderzoeken.''
Afschrikken
Een mogelijke verklaring voor het niet kunnen vinden van hulp is volgens de studenten dat er wel veel plekken zijn waar je terecht kunt na een nare ervaring online, zoals de Politie, chatboxen, hulplijnen of informatiesites, maar dat die zich vaak op één specifieke vorm van online geweld richten. ''Als je daar wordt doorverwezen naar een andere instantie, kan dat het slachtoffer afschrikken om nog verder te kijken. Dan laten ze het maar zitten.''
Enquête
Het onderzoek bestaat uit meerdere fases. Literatuuronderzoek is al gedaan, de volgende fase staat in het teken van het interviewen van professionals en studenten. Daarmee willen ze erachter komen wat er leeft onder studenten als het om online geweld gaat. Om die studenten te vinden, maakte de groep een enquête. Die is voor iedere Avansstudent onder de 25 jaar, maar de onderzoekers hopen vooral dat slachtoffers van online geweld 'm invullen ''Zodat zij ons kunnen vertellen wat ze toen deden, waar ze hulp zochten en wat er wel en niet goed ging in dat proces. We willen achter hun hulpbehoefte komen, hun ervaring meenemen is van onschatbare waarde'', zeggen Femke en Lindy. De online vragenlijst is in samenwerking met Slachtofferhulp Nederland opgesteld.
Gevoelig onderwerp
Spreken over onderwerpen als stalking en ongewenste sexting kan lastig zijn voor slachtoffers, beseffen de Avansstudenten. Daarom doen ze er alles aan om de privacy en veiligheid van deelnemers te waarborgen. De enquête kan anoniem worden ingevuld en bij fysieke gesprekken met slachtoffers, die de groep ook wil voeren, staat het belang van de deelnemer centraal. ''Je mag, maar hoeft niets met ons te delen als je dat niet wil. We gaan 'naast' slachtoffers staan en creëren een veilige sfeer. Hiërarchie met ons als onderzoekers bestaat dan even niet.''
Het uiteindelijke doel van het onderzoek is het maken van tools. Dat kan een poster zijn waar alle plekken voor hulp bij online geweld op staan en hoe je die kunt vinden, maar afhankelijk van de onderzoeksresultaten ook bijvoorbeeld een podcast.
De link naar de enquête vind je hier.