Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat centrale banken niet te lang moeten wachten met het verlagen van de rente. Wanneer de rentevaste periodes van hypotheken aflopen, kunnen de maandlasten van huishoudens namelijk flink omhoog gaan. "Hoe langer de rentes hoog worden gehouden, hoe groter de kans dat huishoudens in de knel zullen komen", schrijft de VN-organisatie voor financiële stabiliteit in een blog.
Onder meer de Europese Centrale Bank (ECB) voerde zijn rente de voorbije jaren in rap tempo op om de hoge inflatie te bestrijden. Maar de laatste tijd lijkt de inflatie weer gestaag af te nemen richting de 2 procent die de centrale bank nastreeft. "De meeste centrale banken hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt in de richting van hun inflatiedoelstelling", constateert het IMF. "Het langer hoog laten van de rente zou nu echter een groter risico kunnen vormen."
De situatie verschilt wel erg van land tot land, zegt het fonds er ook bij. In veel landen, waaronder ook Nederland, zetten mensen hun hypotheekrente doorgaans voor meerdere jaren vast. In dat geval gaan hun maandlasten niet meteen omhoog als de rentes op de financiële markten stijgen door toedoen van de centrale banken.
Maar de rentevaste perioden zijn vaak kort, waarschuwt het IMF. Na verloop van tijd beginnen de effecten van de hogere rentes toch door te sijpelen. Als de rente te lang hoog blijft zouden huishoudens met flinke hypotheekschulden in moeilijkheden kunnen komen. Deze dreiging kan volgens het IMF ook een rem zetten op de algehele consumptie van huishoudens.
Donderdag neemt de ECB weer een besluit over de rente. Maar de beleidsmakers zullen de rentetarieven vrijwel zeker nog ongewijzigd laten op het huidige recordniveau. Bij de vergadering in maart verklaarde ECB-president Christine Lagarde nog dat er meer bewijs nodig is dat de inflatie in de eurozone voldoende is afgekoeld voordat de rente kan worden verlaagd.
De beleidsmakers bij de ECB durven de stap nog niet te zetten om de loongroei. Ze zijn bang dat de flinke loonstijgingen die de laatste tijd in cao's afgesproken worden, de inflatie wel eens opnieuw kunnen opjagen. Maar de laatste cijfers zien er wel gunstig uit. Nieuw onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) wees vorige week ook nog uit dat de kans op zo'n loon-prijsspiraal in Nederland klein is. De verwachting is alom dat de ECB in juni wel zal beginnen met het omlaag brengen van de leenkosten.