De boetes die werkgevers moeten betalen voor het tewerkstellen van arbeidsmigranten van buiten de EU zonder werkvergunning zijn veel te laag. Dat stelt de Arbeidsinspectie. Werkgevers nemen het risico van een boete voor lief, omdat het voordeel van het uitbuiten van arbeidsmigranten ruimschoots opweegt tegen een mogelijke sanctie.
"De Arbeidsinspectie heeft berekend wat de gemiddelde 'terugverdientijd' is, een wat cynische term in dit verband, omdat de 'verdiensten' door wetsovertreding ontstaan. Dus hoe lang de werkgever het voordeel moet genieten dat met de overtreding wordt behaald om het bedrag van de boete 'goed te maken'. In bijna 90 procent van de gevallen is dat minder dan 1 jaar. Bij 7 van de 24 onderzochte situaties is de 'terugverdientijd' zelfs 3 maanden of minder."
In 2005 zijn de boetes voor illegale tewerkstelling vastgesteld op maximaal 8.000 euro. Sindsdien is dat bedrag niet meer verhoogd. Als de boetes wel waren gecorrigeerd voor inflatie en welvaartsstijging, dan zouden die nu zo'n 15.000 euro moeten bedragen.
De Arbeidsinspectie merkt daarbij op dat werkgevers een groot deel van de kosten van illegale tewerkstelling afwentelen op de samenleving. Zo worden maatschappelijke kosten als extra druk op de woningmarkt, zorg en onderwijs niet meegerekend.
Twee van de vier partijen die nu onderhandelen over een ultrarechts kabinet, VVD en BBB, zijn verklaarde voorstanders van de inzet van onderbetaalde arbeidsmigranten door ondernemers. Om de aandacht daarvan af te leiden, maken ze veel stampei over de komst van vluchtelingen naar Nederland. Zo liet de VVD het vorige kabinet vallen op leugens over zogeheten nareizigers. Pinokkio Yeşilgöz verzon dat "duizenden mensen" nareis op nareis stapelen. In werkelijkheid gaat het om enkele tientallen mensen per jaar.