In een brief aan alle reguliere vergunninghouders met meer dan drie externe accountants roept de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) op om intern te onderzoeken of er sprake kan zijn geweest van examenfraude, het ongeoorloofd delen van vragen en antwoorden bij toetsen die door partners en medewerkers van accountantsorganisaties moeten worden afgelegd.
In de brief doet de NBA ook voorstellen over de wijze waarop kantoren examenfraude kunnen voorkomen. Reguliere vergunninghouders zijn accountantskantoren die bevoegd zijn wettelijke controles te verrichten, maar geen oob-vergunning hebben.
De NBA schrijft: 'Accountantsorganisaties hebben een belangrijke rol in het maatschappelijk verkeer. Zo moet iedereen kunnen vertrouwen op het deskundige oordeel van een accountant in de controleverklaring bij een jaarrekening maar ook bij andere diensten die door accountants worden geleverd.'
Impact
Ook laat de beroepsorganisatie weten heel goed te begrijpen dat de berichtgeving over examenfraude impact heeft gehad op middelgrote en kleinere kantoren. 'Er is vooralsnog geen reden om aan te nemen dat er zich binnen uw organisatie ook gevallen van examenfraude hebben voorgedaan. Niettemin verzoeken wij u, in het kader van de zelfhygiëne waarmee wij gezamenlijk het vertrouwen in de sector willen herstellen, uzelf te richten op maatregelen die moeten voorkomen dat examenfraude zich binnen uw accountantsorganisatie voor kan doen.'
Matrix
In overleg met de zes oob-kantoren is een matrix opgesteld, waarin de verschillende verschijningsvormen van examenfraude weergegeven met daarin tevens een (veralgemeniseerde) weergave van de hiërarchische niveaus waarop examenfraude zich kan hebben voorgedaan. Deze matrix is nu ook aangeboden aan de reguliere vergunninghouders. Zij kunnen die matrix gebruiken voor hun onderzoek. De NBA wil de matrix en de bijlage bij de matrix tijdens een persoonlijk gesprek met kantoren doornemen en daarbij bespreken wat de ernstige gevallen van examenfraude zijn die de NBA aan de Accountantskamer voor wil leggen. De kantoren kunnen dan ook vertellen op welke manier zij hun onderzoek hebben uitgevoerd en met welke maatregelen is opgetreden tegen de verschillende vormen van examenfraude.
Tuchtrecht
Eind februari heeft de NBA de zes oob-kantoren laten weten tuchtrechtelijke klachten te overwegen tegen ernstige gevallen. NBA voorzitter Kris Douma: 'Wij begrijpen het als kantoren terughoudend zijn, wanneer wij als NBA zeggen dat tuchtrechtelijke opvolging nodig is. Ze hebben de neiging om dit zelf op te lossen. Wij moeten echter aan de samenleving laten zien dat de sector bereid is tot en beschikt over een gezond zelfreinigend vermogen. Examenfraude raakt de kern van het vak: vertrouwen in het maatschappelijk verkeer. Het is een schending van de gedragsregels en beroepseed en kan niet zonder tuchtrechtelijke opvolging.' Ook geeft Douma aan zich in eerste instantie te willen richten op de ernstige gevallen. Bij de oob-kantoren worden de betreffende dossiers opgevraagd.