Wat is opruiing en welke straf kun je ervoor krijgen?
PVV-leider Geert Wilders heeft aangifte gedaan tegen GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans, vanwege opruiing. Timmermans zei in een speech namelijk "wij zullen niets nalaten om te voorkomen dat Wilders in dit land aan de macht komt". Wilders ziet daar een bedreiging in. Maar wat is opruiing eigenlijk en wanneer is het strafbaar?
Volgens Wilders heeft Timmermans mensen aangezet tot strafbare feiten. Dat staat in de aangifte die Wilders' advocaat gisteren aan het Openbaar Ministerie heeft gezonden. Na Timmermans' speech bleek wel al dat de tekst anders was bedoeld. In de tekst die vooraf was gedeeld met journalisten staat 'niet nalaten' in plaats van 'niets nalaten'. Dat sprak Timmermans blijkbaar verkeerd uit.
Opruiing
Wilders noemt het al in zijn aangifte: Timmermans zou, volgens hem, hebben aangezet tot strafbare feiten. Bij opruiing kan het gaan om een omroep tot geweld en dat hoeft geen letterlijke oproep te zijn. Een indirecte of impliciete oproep 'telt' ook. Timmermans heeft dat laatste volgens de advocaat "op zijn minst" gedaan.
Opruiing staat in het wetboek van strafrecht, in artikel 131. Daar staat het beschreven als iemand die "openbaar, mondeling of bij geschrift of afbeelding, tot enig strafbaar feit of tot gewelddadig optreden tegen het openbaar gezag opruit". Het Openbaar Ministerie beschrijft het op een soortgelijke manier. Wat dat eigenlijk betekent? Iemand die anderen aanspoort om misdaden te plegen en zich gewelddadig te gedragen tegen bijvoorbeeld de overheid, een specifiek persoon of een groep mensen.
Welke straf kun je krijgen voor opruiing?
Voor opruiing kun je een geldboete, taakstraf of gevangenisstraf krijgen opgelegd. Wordt iemand voor het eerst veroordeeld voor opruiing en gaat het om één persoon? Dan is de richtlijn-straf een geldboete van 500 euro. Maar als de opruiing van een groep mensen is, krijgt iemand een taakstraf van 60 uur. Is de persoon die verdacht wordt van opruiing iemand met een voorbeeldfunctie of veel volgers? Dan is de richtlijn een taakstraf van 90 uur.
Let wel: de genoemde straffen zijn richtlijnen. Er zijn tal van verzwarende factoren, bijvoorbeeld als mensen daadwerkelijk tot geweld overgaan, het een ernstig delict is, als het gerelateerd is aan een evenement of voetbal en als de opruiing aan de hand van politiek of maatschappelijk beladen kwesties is. Ook zijn de straffen anders (hoger) als iemand opnieuw de mist in gaat, bijvoorbeeld binnen twee of vijf jaar.