F1-stuurtjes: waarom op maat gemaakte stuurwielen van vitaal belang zijn voor coureurs
Formule 1-stuurtjes zijn de afgelopen decennia steeds complexer geworden, sinds Ferrari in 1989 schakelflippers introduceerde.
Ferrari
Giorgio Piola's technische F1-analyses
Giorgio Piola is dé technisch journalist in de Formule 1. De Italiaan loopt al sinds 1969 rond in de paddock. Hij weet alles van vleugels, vinnetjes en flapjes. Duik in de wereld van de F1-techniek!
In de afgelopen 35 jaar is er enorm veel veranderd aan het stuur van een Formule 1-bolide - buiten het basisbeginsel dat hij de auto van richting laat veranderen uiteraard. Het stuurwiel biedt de coureur en engineers een enorme hoeveelheid informatie. Dat resulteert in betere beslissingen, meer inzicht in de status van de auto en mogelijkheden om de wagen en power unit optimaal te laten presteren. Daarnaast worden de stuurwielen ergonomisch aangepast, volledig gevormd naar de wensen van de rijders. Elk stuurwiel is dus uniek.
We gaan dieper in op het stuur van Ferrari om de onderlinge verschillen te duiden. In het geval van Charles Leclerc en Carlos Sainz zijn de persoonlijke voorkeuren behoorlijk anders. Dat zien we al direct bij de koppelingsflippers.
Steering wheel of Carlos Sainz, Ferrari SF-24
Photo by: Giorgio Piola
Steering wheel of Charles Leclerc, Ferrari SF-24
Photo by: Giorgio Piola
Leclerc geeft de voorkeur aan een enkele flipper, waar hij de vingers van zijn rechterhand in een speciaal vakje kan plaatsen om de koppel optimaal te voelen. Sainz daarentegen heeft een dubbele flipper, waardoor hij de mogelijkheid heeft om de koppeling met beide handen te bedienen. Dit lijkt misschien een subtiel verschil, maar de werking verschilt behoorlijk. Zo is de mate waarin de flipper kan bewegen ingesteld op de persoonlijke voorkeuren, zodat de rijder voor zijn gevoel het bijtpunt van de koppeling het beste voelt.
Sainz maakte in 2020 bij McLaren voor het eerst gebruik van deze lay-out en heeft dat sindsdien behouden. Leclerc reed bij Sauber in een eerder stadium met de dubbele flipperuitrusting. Na zijn overstap naar Ferrari koos hij voor de enkele opstelling, iets waar Ferrari al bekend mee was doordat Sebastian Vettel en Kimi Raikkonen met dit concept reden.
In de zee van knopjes, schakelaars en draaiknoppen - stuk voor stuk cruciaal voor een bepaald aspect van het chassis en de power unit - heeft elke rijder eveneens zijn eigen voorkeuren. De duimdraaiknoppen zijn ingesteld op de persoonlijke wensen en kunnen per coureur verschillen. Zo kan iedere rijder snel bij instellingen die voor hem van belang zijn.
Stuur van Carlos Sainz, Ferrari SF-24
Foto door: Ferrari
Dat was goed te zien bij het F1-debuut van Oliver Bearman in Saudi-Arabië. Hij moest door de last-minute oproep gebruikmaken van het stuurwiel van Sainz, terwijl hij in de simulator altijd rijdt met een versie die veel meer lijkt op het stuurtje van teamgenoot Leclerc. Naar verluidt heeft Bearman gevraagd of hij het reservestuur van de Monegask mocht gebruiken, maar dat plan werd naar de prullenbak verwezen. Het had namelijk de race van beide coureurs kunnen beïnvloeden als er iets mis zou zijn met het stuur van Leclerc. Dat hield in dat Bearman zich ook nog eens moest aanpassen aan het andere stuur. Dat ging niet alleen om de positie van de koppelingsflipper, maar ook om diverse knoppen. Zo zat bijvoorbeeld op de plek van de DRS-knop in het geval van Sainz de knop om de rembalans aan te passen.
Williams FW46 stuur
Foto door: Williams
Williams heeft voor het seizoen 2024 ingrijpende veranderingen doorgevoerd aan het stuur, tien jaar na de introductie van de hybride power unit en het grotere display, beter bekend als PCU-8D. Dit scherm wordt geleverd door McLaren Applied Technologies en kan tot honderd pagina's aan informatie bevatten. Niet alle teams stapten in 2014 over op dit nieuwe display. Vijf van de elf teams hielden nog even vast aan de kleinere PCU-6D, om een jaar later alsnog overstag te gaan.
Williams was echter het enige team dat het display jarenlang op de cockpitrand bevestigde en niet op het stuurwiel. Zo kon de formatie gebruik blijven maken van een kleiner stuur. In 2024 wijzigde het team de vorm van het stuurwiel om zo het gewicht ietwat te verlagen. Daarmee gepaard ging de overstap naar het display dat geïntegreerd is in het stuur.
Display comparison (Older PCU6D upper, Newer PCU8D lower)
Photo by: Giorgio Piola
Williams FW36 steering wheel (butterfly design) using older PCU6D display screen (arrowed)
Photo by: Giorgio Piola