Ondanks een spoeduitspraak van de Raad van State gisteravond, mogen derdelanders niet terug naar de Oekraïne-opvang in Dordrecht. De burgemeester noemt de uitspraak 'in een woord verwarrend' en wil afwachten wat de staatssecretaris zegt.
Afgelopen januari oordeelde de Raad van State, het hoogste rechtsorgaan van Nederland, dat derdelanders uit Oekraïne na 4 maart geen recht meer hebben op een verblijf in Nederland.
Toch vertrekken uit de opvang
Gisteravond laat kwam de Raad daar deels op terug. In zeker zes zaken behouden derdelanders nu toch het recht op opvang in Nederland. Ondanks dat het oordeel dus over zes zaken gaat, noemt de Raad van State de uitspraak 'richtinggevend'.
"In een woord verwarrend", noemt burgemeester Wouter Kolff van Dordrecht de uitspraak van gisteravond. In zijn gemeente moeten de 90 derdelanders deze week nog uit de Oekraïne-opvang vertrekken. Daar brengt de uitspraak geen verandering in. "Die geldt namelijk maar voor een kleine groep mensen."
'Uitspraken vliegen alle kanten op'
"Ik kan wel al die uitspraken gaan analyseren," vervolgt Kolff, "maar uiteindelijk is het aan de staatssecretaris (Eric van der Burg van Asiel en Migratie, red.) om te bepalen hoe verder. Hij zegt dat de uitspraak van januari vooralsnog leidend is. Wij hanteren die lijn." De burgemeester wacht op een boodschap van de staatssecretaris.
Kolff wil eigenlijk geen kritiek geven op rechterlijke uitspraken, zegt hij, "maar deze verwarring is wel echt ontstaan doordat er allerlei uitspraken worden gedaan die alle kanten op vliegen."
Terug naar land van herkomst
In de Oekraïne-opvang in Dordrecht zijn ongeveer 1.150 plekken. Daarmee is de opvang de op een na grootste voor Oekraïeners van Nederland. Kolff: "De plekken zijn schaars. Die hebben we dus hard nodig voor echte Oekraïense vluchtelingen, mensen die gevlucht zijn voor de oorlog."
Volgens hem kunnen de derdelanders 'in principe' terug naar hun land van herkomst. Het gaat om landen als Maleisië, India, Turkmenistan, Algerije, Marokko en Nigeria. "Landen waar je veilig kunt verblijven."
Wie zijn derdelanders?
Derdelanders zijn vluchtelingen uit Oekraïne die niet de Oekraïense nationaliteit hebben. Het gaat om een groep van in totaal 4.940 mensen in Nederland. Derdelanders komen uit verschillende landen. De meesten komen uit Nigeria, Marokko en Algerije.
2.540 mensen hadden een tijdelijke verblijfsvergunning in Oekraïne en vluchtten na het uitbreken van de oorlog naar Nederland, deze mensen moeten nu Nederland verlaten.
Ongeveer 760 mensen zijn al vertrokken onder het remigratiebeleid. Er zijn ongeveer 2.400 derdelanders die nog wel mogen blijven. Omdat ze bijvoorbeeld een permanent verblijfsvergunning hebben in Oekraïne of familie hebben die ook mogen blijven.
'We zitten in hetzelfde schuitje'
Daar is Samuel, een derdelander uit Nigeria, het niet mee eens. "We hebben allemaal met dezelfde omstandigheden te maken. Ook wij zijn alles kwijtgeraakt door deze oorlog." Dat hij veilig terug kan naar Nigeria is hoe de politiek het ziet, zegt hij, "maar op menselijk niveau zitten we wel allemaal in hetzelfde schuitje."
Samuel heeft gisteren 34 mensen zien vertrekken, naar Iran, Marokko, Libië, Ghana. "We hebben een appgroep, houden elkaar op de hoogte van het laatste nieuws. Maar het spreekt elkaar tegen, niemand weet nu wat de situatie is."
Vliegticket en vertrekregeling
Waar de derdelanders naartoe moeten, nu ze niet meer in Dordrecht mogen blijven? "Wij werken nauw samen met de Dienst Terugkeer en Vertrek (van het ministerie van Justitie en Veiligheid, red.). Er is ook iemand van die dienst op locatie tijdens het beëindigen van die opvang", vertelt Kolff.
"Mensen krijgen de mogelijkheid om een ticket naar hun land van herkomst te ontvangen en een vertrekregeling." Tot gisteren was dat bedrag 5.000 euro en vanaf vandaag is dat 1.800 euro. "Omdat ze eigenlijk geen recht meer hebben om in Nederland te zijn."
Schrijnende situaties
Hij kijkt ernaar uit om het 'hoofdstuk derdelanders' af te sluiten, zegt Kolff. "Het is al ingewikkeld genoeg om ons bezig te houden met allerlei migratievraagstukken in brede zin. Met alle respect voor de mensen die het betreft, maar het zijn geen oorlogsvluchtelingen", benadrukt hij.
Dat er op individueel niveau sprake is van schrijnende situaties onder de derdelanders, erkent Kolff. "Daarom zijn er ook verschillende categorieën binnen deze groep. En de mensen die hier om een bepaalde reden mogen blijven, vangen we ook ruim op."