Het is een plaag voor veel tuinliefhebbers. Op de ene dag heb je nog een prachtige groene haag en dan ineens verandert alles in een dorre, bruine boel met kale takjes. De rupsen eten happen uit de bladeren en spinnen ook blaadjes bij elkaar. Als het om een grote populatie gaat, vreten ze de buxus helemaal kaal.
Oorspronkelijk komt de buxusmot uit Azië. Waarschijnlijk is de bruingrijze nachtvlinder hier terechtgekomen met de import van Aziatische planten. Een 'invasieve exoot' dus, die geen natuurlijke vijanden had in ons land. De mot leeft maar korte tijd, een dag of tien, maar in die tijd legt hij tot wel achthonderd eitjes.
"Twaalf meter aan haag, alles was binnen een week dood."
Jonge rupsen zitten in het najaar al in de buxushaag. Ze overwinteren in een cocon en kunnen zelfs vrieskou van min 10 verdragen. Rond begin april kruipen ze uit het spinsel en zijn ze meteen actief. En de veelvraten slaan razendsnel toe.
Dat merkte Martine (57) uit Leende onlangs ook. "Eerst zag ik een bruin plekje met dorre blaadjes in onze buxushaag", vertelt ze. "Een week later trok ik 's morgens de gordijnen open en toen was de hele groene buxus verdwenen. Twaalf meter aan haag, alles was dood."
"Mijn man kwam binnen met een groene rups tussen zijn vingers."
Nooit eerder hadden ze last van de buxusmot. "Mijn man ging naar buiten en kwam terug met zo'n groene rups tussen zijn vingers. Dit is de boosdoener, zei hij. Ik ben op internet gaan kijken of we er nog iets aan konden doen. Ik las dat er mensen zijn die tachtig van die beestjes uit de heg plukken en ze dan in tweeën knippen. Nou, daar beginnen we niet aan. Bovendien vind ik het maar griezelig, die wriemelende rupsen."
Boswachter Frans Kapteijns uit Oisterwijk weet wel waarom de beestjes dit voorjaar in hoog tempo toeslaan. "Door het veranderde klimaat wordt het steeds warmer, waardoor dieren zich makkelijker kunnen ontwikkelen. De rups wordt daardoor eerder actief", vertelt hij. "Maar het loopt niet allemaal gelijk en zo ontstaat het probleem."
"Er zijn nog geen jonge koolmeesjes en pimpelmeesjes."
"Zo'n rups is normaal gesproken een lekker hapje voor koolmezen of pimpelmezen met jonkies. Maar zij broeden nu nog niet, er zijn dus nog geen jonge vogeltjes. Normaal dammen de mezen de plaag behoorlijk in door als kleine straaljagertjes af en aan te vliegen, maar nu kan de buxusrups ongestoord toeslaan."
Voor Martine en haar man is er maar één oplossing. "Komend weekend huren we een aanhanger en dan trekken we de hele boel eruit", zegt ze. "Het is heel jammer, want we hebben 25 jaar kunnen genieten van de buxus in onze tuin. Maar nu wordt het tijd voor een haag die niet wordt aangevreten."