Meta hernoemt haar VR-platform naar Meta Horizon OS en stelt het open voor derden. Meta, met afstand de marktleider op het gebied van mixed reality, hoopt een ecosysteem te realiseren. Microsoft, Lenovo en Asus schuiven alvast aan.
Voorheen werd het besturingssysteem voor Quest-headsets simpelweg aangeduid als Quest VR OS. De naamswijziging gaat gepaard met een openstelling voor derden, hoewel het OS een in-house oplossing van Meta blijft.
De nieuwe headsets hebben verschillende doeleinden. Microsoft bouwt via het eigen Xbox-team aan een 'limited-edition' Meta Quest. Op zichzelf is dat weinig opmerkelijk. De introductie van cloudgamingdienst Xbox Cloud Gaming in bèta op Horizon OS liet de betrokkenheid van Microsoft op dit gebied al zien. Dat bedrijf zal vermoedelijk afzien van een eigen VR-besturingssysteem nadat het eind 2023 de stekker uit Windows Mixed Reality trok.
Lenovo borduurt ondertussen voort op eerdere initiatieven op dit gebied. Zo hielp het Meta met het ontwerpen van de Oculus Rift S, uitgebracht in 2019. Daarvóór bouwde het eveneens een eigen Windows Mixed Reality-headset in de vorm van de Explorer, maar dat was slechts een minimale aanpassing van het reference-ontwerp vanuit Microsoft. Aangezien het gehele Windows Mixed Reality geflopt is, zullen de verkoopcijfers niet verbijsterend goed zijn geweest. Lenovo richt zich met het nieuwe product op productiviteit, educatie en entertainment.
Asus kiest voor een variant onder de Republic of Gamers (ROG)-vlag en gaat een "performance" gaming-headset bouwen. Het is een uitbreiding van hardware-initiatieven als de gaming-handheld ROG Ally. Daar werd voor Steam OS gekozen om het apparaat op te draaien; ook nu kan Asus grijpen naar een kant-en-klaar OS.
Horizon OS: het Android van VR?
Horizon OS is het kloppende hart van alle Meta Quest-headsets. Hoewel ze doorgaans op de markt gezet worden als gaming-apparatuur, zijn de ambities van CEO Mark Zuckerberg al geruime tijd een stuk breder. De 'metaverse' moet een volwaardige virtuele wereld voorstellen die naast de fysieke bestaat. Het doel is om de barrière tussen deze werelden zoveel mogelijk te vervagen, zodat bijvoorbeeld internationale videocalls bijna niet onderdoen voor fysieke vergaderingen.
De belofte van een VR-aardverschuiving is nog altijd niet ingelost. De metaverse belooft van alles, maar heeft nog weinig om het lijf. Er zijn zeker nuttige toepassingen die ook daadwerkelijk gebruikt worden. Zo liet Airbus al jaren geleden weten dat het HoloLens-headsets inzet om te assisteren bij het bouwen van vliegtuigen. Daarnaast kan de bedrijfstop met deze technologie een blik werpen op onder meer architectuur-ontwerpen, autodesign en andere ruimtelijke concepten. Kortom: VR heeft zin, het is alleen de vraag of dat zich vertaalt naar een bredere markt.
Toch is de positie van Meta cruciaal, aangezien het als enige een forse installed base heeft aan virtual reality-gebruikers. Ten opzichte van Apple, dat hoge ogen gooide met de geavanceerde maar peperdure Vision Pro-headset, kent Meta veel meer ervaring met het leveren van VR-hardware.
Met deze nieuwe stap richting een ecosysteem aan partners positioneert het bedrijf van Zuckerberg zich als feitelijk het Android van VR. Mocht Apple op den duur goedkopere non-Pro varianten op visionOS draaien, wordt deze verhouding nog duidelijker. Afgezien van deze twee partijen is er enkel Valve's SteamVR-besturingssysteem, maar dat is volledig gericht op gaming. Alleen Apple en Meta hebben iets te zoeken in VR een professionele setting.
Einde aan segmentatie
De stap is eveneens broodnodig, want zonder consolidatie komt er nooit een volwassen VR-ecosysteem. Tot nu lijdt virtual reality aan een tweeledig adoptieprobleem: de apparaten zijn enerzijds duur en niche en anderzijds is er geen duidelijk focaal punt om VR-apps voor te bouwen. Het resultaat is dat apps ofwel exclusief zijn aan bijvoorbeeld Horizon OS of lang niet het potentieel van de VR-mogelijkheden per platform realiseren. Elk besturingssysteem hanteert namelijk beduidend verschillende besturingsmogelijkheden en dat vraagt om een ander app-design.
De naamgeving is nog een andere kwestie. Meta kiest voor 'mixed reality', terwijl Apple met 'spatial computing' het concept achter de 3D-interactie met apps duidt. Uiteindelijk wachten we nog even af welke term daadwerkelijk overleeft. Sony en Siemens spraken onlangs over de "industriële metaverse" bij de introductie van een zakelijke VR-bril, dus de metaverse-naam overleeft het wellicht nog even. Het daadwerkelijke nut van deze hardware buiten niche use-cases zal tevens nog moeten kristalliseren.