Er dreigt een tekort aan luchtvaarttechnici die vliegtuigen controleren en repareren. De branchevereniging vreest voor uitval van vluchten. Een onderhoudsbedrijf is daarom met een leer-werktraject gestart. "Het beroep heeft een vrij onzichtbaar imago."
Het tekort aan luchtvaarttechnici neemt sterk toe, zegt Piet Visser. Hij is voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart Technici. "Dat komt door de grote vergrijzing onder de huidige populatie en moeilijkheden met het opleiden van nieuwe jongens. En dat tekort gaat zometeen leiden tot vertragingen en uitval van vluchten."
450 technici werven
KLM geeft aan dat ze dit jaar 450 technici wil werven, waarvan het grootste deel met een mbo-achtergrond. Dit is volgens de luchtvaartorganisatie een grote uitdaging, omdat de markt voor onderhoudstechnici krap is.
KLM werkt daarom ook met statushouders, gaat naar scholen toe om jongeren te inspireren om te kiezen voor een technische opleiding en bezoekt evenementen waar veel jongeren met een voorliefde voor techniek naar toe gaan. Zoals het circuit van Zandvoort of de TT Assen.
Probleem niet zomaar opgelost
Volgens Visser wordt het dreigende tekort aan luchtvaarttechnici nu nog onderschat, omdat een deel van de luchtvaarttechnici wordt ingehuurd. "Dat is een soort reizende karavaan die door Europa trekt en ingehuurd kan worden op piekmomenten. Maar ook die karavaan wordt steeds kleiner en er wordt te weinig opgeleid."
"Het duurt zeven jaar voordat je luchtvaarttechneut bent. Dus alles wat nu wordt opgeleid, hebben we pas over zeven jaar profijt van. Terwijl het probleem zich nu al begint voor te doen."
Vergrijzing
Dat probleem zag Olaf Hoftijzer van het Regional Jet Center aankomen. Hij is verantwoordelijk voor het onderhoud van KLM-vliegtuigen waar maximaal 150 passagiers aan boord kunnen; de zogenoemde city-hoppers. Er zijn nu 350 mensen in dienst waarvan een behoorlijk aantal binnenkort met pensioen gaat.
Hoftijzer merkte dat studenten wel bij hem aan de slag wilden, maar nog niet de juiste bevoegdheid hadden om zelfstandig aan vliegtuigen te werken. Die moesten nog bijleren in de avonduren of in deeltijd. Dat moet anders kunnen, dacht hij.
'Drie dagen per week werken'
"We hebben besloten om het programma zo in te delen, dat we de studenten gelijk in dienst namen. Twee dagen in de week mogen ze bij ons de theorie leren en drie dagen in de week werken ze - onder begeleiding van een ervaren grondwerktuigkundige - in de praktijk en zien ze wat ze precies gaan doen."
Deze studenten worden bij het Regional Jet Center opgeleid tot grondwerktuigkundige. "Dat is degene die op een gegeven moment - voordat de vlucht gaat beginnen - tegen de piloot zegt: 'ik verklaar dat dit vliegtuig veilig is'."
Te veel aanmeldingen
"Wat je hier leert is heel divers", vervolgt Hoftijzer. "Het kan zijn dat de systemen in een computer vervangen moeten worden of een update moeten krijgen. Maar ook hele belangrijke dingen, zoals het wisselen van een landingsgestel, het eraf halen van de motor en het weer opzetten van een nieuwe."
De opleiding is populair. Bij de start vorig jaar waren er 16 leerlingen. Die zijn nu klaar. Een tweede klas is net gestart en de derde begint op 1 mei. Daar waren zelfs te veel aanmeldingen voor.
'Geen dag hetzelfde'
Jori en Yashna volgen op dit moment het leer-werktraject bij het Regional Jet Center. Beide studenten waren van jongs af aan gek op vliegtuigen. De opleiding bevalt ze dan ook erg goed.
"De mooiste uitdaging is dat geen enkele dag hetzelfde is", vertelt Yashna enthousiast. "Er komt een kist binnen en er zijn geplande en ongeplande taken. Het is altijd weer leuk om te zien wat er aan de hand is. En je leert daardoor elke keer iets nieuws."
Onnodige fouten
Klasgenoot Jori vindt de combinatie van leren en werken juist heel handig: "Dat je uitleg krijgt over iets, en dat je daarna gewoon naar beneden kunt lopen om het te bekijken. Het vliegtuig staat toch hier. Dan snap je ook meteen de vertaling van de tekst naar een echte situatie."
Dat er een tekort aan techneuten dreigt, herkennen beiden ook: "De vergrijzing is er", zegt Yashna. "Daarom is het belangrijk dat er nieuwe collega's komen met benodigde kennis en bevoegdheden, want anders kunnen de vliegtuigen niet vliegen." Jori voorziet dat in de toekomst de werkdruk steeds hoger wordt. "En dat is iets wat ik natuurlijk niet wil. Waar heel veel druk ligt, worden ook onnodig fouten gemaakt. Ik hoop niet dat dat ooit gebeurt."
Onzichtbaar imago
Ondanks dat Jori en Yashna al van jongs af aan droomden om in de luchtvaart te werken, is het volgens Piet Visser van de branchevereniging niet een voor de hand liggende keus. "Het vak heeft een vrij onzichtbaar imago. Er zijn meer hartchirurgen in dit land dan luchtvaarttechnici met een bevoegdheid. Men beseft niet dat ieder vliegtuig dat vertrekt en landt, is afgetekend door een luchtvaarttechneut specifiek voor die vlucht."
De veiligheid van vliegtuigen komt volgens Visser - ondanks het dreigende tekort aan techneuten - niet in het geding. "Iedereen werkt volgens een vaste procedure en tekent het vliegtuig af met zijn persoonlijke licentie. Die licentie ga je niet zomaar op spel zetten Zeker niet als je daar al acht jaar je best voor hebt moeten doen om dat punt te bereiken."