Zes derdelanders behouden voorlopig toch hun recht op opvang. Dat heeft de Raad van State vanavond bepaald. Het is nog onduidelijk of dit ook gaat gelden voor alle andere derdelanders die eigenlijk het land moesten verlaten. Daar moet de staatssecretaris van Justitie nog op reageren, maar uitspraken van de Raad van State gelden meestal als voorbeeld in andere bestuursrechtszaken.
De hoogste bestuursrechter oordeelt dat derdelanders in ieder geval in opvangcentra mogen blijven tot het Europese Hof van Justitie in Luxemburg de vraag heeft beantwoord wat precies de Europese richtlijn is in het geval van derdelanders.
Derdelanders zijn mensen die uit Oekraïne zijn gevlucht voor de oorlog en daar ook woonden, maar niet de Oekraïense nationaliteit hebben. Het gaat in Nederland om een groep van zo'n 2500 mensen. Tot nu toe hadden ze dezelfde rechten als Oekraïense vluchtelingen, maar hun recht op opvang verviel vandaag.
Tientallen derdelanders vochten hun uitzetting bij de rechter aan en dat heeft zeer wisselende en soms tegenstrijdige uitspraken opgeleverd. De rechtbanken in Arnhem, Den Haag, Utrecht, Rotterdam en Zwolle waren het eens met de uitzetting, terwijl de rechtbanken in Den Bosch, Haarlem en Roermond vonden dat de derdelanders net zo lang mogen blijven als Oekraïense vluchtelingen.
Vragen van rechtbank Amsterdam
De voorlopige uitspraak van de Raad van State volgt op een besluit van de rechtbank Amsterdam. Die heeft het Europese Hof in Luxemburg om uitleg gevraagd over de vraag of derdelanders onder meer recht hebben op dezelfde bescherming als Oekraïners. Totdat die vragen zijn beantwoord, zijn alle zaken van derdelanders in de hoofdstad op hold gezet. Hetzelfde geldt nu dus mogelijk voor andere zaken.
Een aantal gemeenten waar rechters anders hadden geoordeeld is vandaag wel begonnen met het uit de opvang plaatsen van derdelanders, zoals Dordrecht, Zwijndrecht, Meppel en Alblasserdam. Het is niet meteen duidelijk of de derdelanders die daar waren opgevangen na de uitspraak van de Raad van State weer terug kunnen naar de opvangcentra.
'Tegenstrijdige uitspraken'
De gemeente Dordrecht laat in een reactie aan de NOS weten dat de uitspraak wat hen betreft niet voor alle derdelanders geldt. "De Raad van State heeft vanavond een specifiek besluit genomen voor de zes personen (in Amsterdam - red.) die in deze casus aan de orde zijn." Dordrecht zegt daarom ook "de lijn te hanteren zoals gecommuniceerd vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid" totdat de staatssecretaris anders aangeeft.
Een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt dat naar de uitspraak wordt gekeken. "In korte tijd heeft de Raad van State twee tegenstrijdige uitspraken gedaan. Deze onduidelijkheid helpt helemaal niemand. Dat draagt niet bij aan vertrouwen en bestuurbaarheid. We kijken nu wat dit precies betekent."