Een ZIKOS-afdeling is voor jongeren (twaalf tot achttien jaar) met gedragsproblemen, die tevens in acute geestelijk nood verkeren en een gevaar voor zichzelf kunnen zijn. Er gold al een opnamestop voor genoemde afdelingen, naar aanleiding van eerdere berichten dat het er niet goed ging, opgelegd door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Ernstige signalen
De afdelingen zijn onderdeel van jeugdzorgaanbieders Stichting iHUB (locatie 't Anker, Harreveld) en van Stichting Pactum (locatie Zetten). Zij gaan stoppen met de afdelingen in kwestie, maar er verblijven voorlopig nog wel acht jongeren in totaal. Die moeten volgens IGJ passende hulp krijgen "in de vorm van een volledig aanbod van jeugdzorg, waaronder jeugd-ggz."
In februari kreeg de inspectie "ernstige" signalen over de tekortkomingen in de zorg in Harreveld en Zetten. "Ze gingen over grensoverschrijdende bejegening van jongeren door medewerkers, de frequentie en wijze van inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen en het ontbreken van passende hulp."
Onvoldoende kwaliteit
De inspectie ging naar aanleiding daarvan onaangekondigd kijken in Harreveld en Zetten. Ze constateerde "onvoldoende kwaliteit van zorg en onvoldoende begeleiding op maat". Stichting iHub sloot zelf één ZIKOS-groep en zette een team zorgverleners op non-actief. Ook Pactum nam maatregelen. Hoewel de inspectie later diverse verbeteringen zag, is nog steeds niet alles zoals het zou moeten zijn.
Medio maart verscheen ook een spraakmakend onderzoek (Eenzaam gesloten) naar de ervaringen van jongeren met ZIKOS, opgetekend door ervaringsdeskundige Jason Bhugwandass. "Professionals, aanbieders, gemeenten en Rijk delen dat het ZIKOS- aanbod niet passend is voor deze kwetsbare groep kinderen en daarmee in de huidige vorm niet gecontinueerd dient te worden", meldt de VNG nu ook. De komende periode maakt de VNG bestuurlijke afspraken met aanbieders van gesloten jeugdhulp, het Rijk en verwijzers over de verbeteringen van de hulp aan deze categorie tieners. (ANP)