VWS vindt de bezuinigingen noodzakelijk, omdat ZonMw volgens het ministerie structureel kan besparen op onderzoek naar onder meer zeldzame ziekten en goed gebruik van hulpmiddelen. Hierop kort VWS 3,7 miljoen euro per jaar. Ook geeft ZonMw jaarlijks niet al het onderzoeksgeld uit: voor VWS reden om het budget met nog eens 1,2 miljoen euro per jaar te verlagen.
Bovendien meent VWS dat ZonMw kan besparen op het programma kwaliteitsgelden, maar verbindt hier geen bedrag aan. Dit programma voert ZonMw sinds 2020 uit in opdracht van VWS. Het gaat hierbij om het beheer van de kwaliteitsgelden in de zorgsector. Doel van dit programma is dat (wetenschappelijke) verenigingen van zorgprofessionals en patiënten kennis en inzichten vertalen in kwaliteitsbeleid en -standaarden.
VWS grootste opdrachtgever
VWS is verreweg de grootste opdrachtgever van ZonMw. Uit de begroting van ZonMw voor 2024 blijkt dat VWS 830 miljoen euro subsidie geeft. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is de tweede geldschieter met een bedrag van 292 miljoen euro. Dit jaar krijgt ZonMw 15 miljoen minder, volgend jaar 55 miljoen minder.
ZonMw kan geen antwoord geven op de vraag welk onderzoek de organisatie moet gaan schrappen als gevolg van de bezuinigingen en waarom VWS snijdt in de subsidie. "Op dit moment is ZonMw in overleg. Intern hebben uw vragen onze aandacht", aldus een woordvoerder. Het ministerie van Financiën, die de Voorjaarsnota opstelt, verwijst voor informatie door naar VWS, maar VWS reageert niet op vragen over de reden om 70 miljoen euro te korten.
Analyse TwynstraGudde
Mogelijk is de bezuiniging een gevolg van een recente analyse van ZonMw door adviesbureau TwynstraGudde. Ze deden vorig jaar een reeks aanbevelingen om ZonMw beter te laten functioneren. Zelf concludeerde de organisatie in het laatste jaarverslag op basis van dat advies: "Er gaat veel goed, maar er is ook ruimte voor verbetering".