In haar tijd bij het Máxima MC in Veldhoven heeft Bongers alles op alles gezet om verandering te brengen in de zorg rond menstruatie: "Ik zag dat vrouwen vaak veel te laat aan de bel trokken met hun klachten. Het beïnvloedde hun kwaliteit van leven enorm. Ze zaten thuis te bikkelen en als ze eindelijk bij mij kwamen, dacht ik: waarom ben je nu niet eerder gekomen? Er moest lawaai gemaakt worden, ik wilde die barrière wegnemen."
Volgens Bongers zijn veel mensen zich niet bewust van het feit hoe heftig menstruatieklachten kunnen zijn én dat er wel degelijk iets aan te doen is: "Het zit zo in ons vrouwen dat we denken: niet zeuren, doorgaan. Ik ken vrouwen waarvan het hun leven zo negatief beïnvloedde dat ze hun baan moesten opzeggen. Dat hoeft echt niet."
"Mensen denken: je gaat er niet dood aan en je zult ermee moeten leren leven."
Ze vertelt over een patiënt die zoveel bloedverlies had dat ze tijdens haar menstruatie een regenbroek droeg: "Het bloed lekte overal tussendoor. Ze heeft dat jaren volgehouden en had bloedtransfusies nodig. Ik dacht: wat sterk, maar ook wat jammer dat je zo lang gewacht hebt om hulp te zoeken. Mensen denken toch: je gaat er niet dood aan en je zult ermee moeten leren leven. Maar er is zoveel mogelijk tegenwoordig."
Sinds deze maand is Bongers met pensioen. Ze kijkt met trots terug op haar carrière. In de jaren negentig promoveerde ze al op een innovatieve techniek tegen hevig bloedverlies. Hierdoor waren heftige operaties zoals het verwijderen van de baarmoeder met een grote buiksnede veel minder vaak nodig. Later richtte ze als eerste een speciale poli op waar vrouwen met hevige menstruatieklachten sneller geholpen konden worden. Een voorbeeld dat vele ziekenhuizen volgden.
Voor Bongers is er een einde gekomen aan haar carrière als gynaecoloog. Ze draagt het stokje graag over aan alle jonge talentvolle vrouwen die wachten op een baan, zegt ze. Als onderzoeker en hoogleraar blijft ze zich echter inzetten voor onderzoek en het doorbreken van het taboe: "We hebben nog prachtige onderzoeken lopen naar menstruatieproblemen en er komt een website met ervaringsverhalen. Ik ga nog heel veel mooie dingen doen", zegt ze enthousiast.
Onderzoek
Niet alleen bij vrouwen heerst er een taboe op het praten over de menstruatie. Ook bij mannen is dit het geval. Uit onderzoek van Plan International (2019) bleek dat 37% van de ondervraagde Nederlandse jongens en mannen tussen de 15-24 jaar menstruatie met 'vies' associeert. 23% noemde zelfs het woord 'walgelijk'.
Het taboe om te praten over menstruatie moet er vanaf. Daar moet nog altijd werk van gemaakt worden, vindt Bongers: "Er moet veel meer aandacht voor komen op school en werk. Leer kinderen nu eens meer dan alleen hoe een baarmoeder eruit ziet. En ga op de werkvloer op zoek naar openheid erover."
Hoewel het taboe nog steeds heerst, merkt ze wel een grote verandering in vergelijking met het begin van haar carrière. Er is volgens haar nu veel meer aandacht voor menstruatieproblemen, bijvoorbeeld dankzij de podcast 'Menstruatiemeisjes'. "Dat gebeurde vroeger écht niet. Er is een nieuwe generatie opgestaan die veel meer bezig is met zichzelf waardoor op social media en in andere media veel kennis wordt overgedragen."
Als voorbeeld noemt Bongers endometriose, een aandoening waarbij weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit en vaak chronische pijn veroorzaakt. Iets waarvoor volgens haar ook in de politiek steeds meer aandacht is. "Allemaal kleine dingen die helpen. Maar dan nóg merk je dat er heel veel mensen zijn die niet weten waar het precies over gaat."
Tijd om eens uit te kijken wat jullie weten over menstruatie. We legden een aantal feiten en fabels voor: