Defensie wil het aantal reservisten in zes jaar verdrievoudigen. Nu zijn er ruim 6600 reservisten, maar vanwege de toegenomen oorlogsdreiging moet het aantal parttime militairen in 2030 zijn gegroeid naar 20.000. De krijgsmacht schakelt daarbij de hulp in van het bedrijfsleven.
Kolonel Gerbe Verhaaf is op het ministerie van Defensie verantwoordelijk voor de reservisten. "Sinds de Russische inval in Oekraïne weten we dat president Poetin meer van plan is en daar moeten we ons op voorbereiden. De instabiele geopolitieke situatie in de wereld vraagt om een schaalbare krijgsmacht met flexibele inzet."
Defensie zoekt niet alleen traditionele reservisten voor het Korps Nationale Reserve, die taken voor bewaken en beveiligen op zich nemen. De krijgsmacht heeft behoefte aan specifieke kennis die op de arbeidsmarkt moeilijk te vinden is, zoals techniek, cyber security en ict.
Makkelijker maken voor reservist
Om het voor die specialisten aantrekkelijker te maken om ook een paar dagen per maand voor defensie te werken, heeft de krijgsmacht een nieuwe vorm van samenwerking met werkgevers opgezet. Defensie sluit met individuele bedrijven of organisaties convenanten, waarin wordt vastgelegd hoe hun werknemers als reservist kunnen dienen. Werknemers wordt administratieve rompslomp uit handen genomen of ze krijgen meer zekerheid over bijvoorbeeld vakantiedagen, loon en pensioen.
Lisette de Heiden werkt bij Shell, is al 10 jaar reservist en zit nu bij het 101 Geniebataljon op de kazerne in Wezep. Een dag per week stelt ze haar kennis van techniek en energie, die ze bij Shell inzet voor de bouw van windmolenparken, ter beschikking voor bouwvraagstukken van de genie. En ze gaat mee op oefening, bijvoorbeeld vorig jaar in Roemenië, waar uit het niets een kampement moest worden opgebouwd, met onderdak en voorzieningen voor energie, water en communicatie.
De Heiden krijgt van haar werkgever deels bijzonder verlof voor haar werk als reservist, zodat ze niet al haar vakantiedagen hiervoor hoeft op te nemen. Daarover sloten Shell en Defensie begin 2021 een convenant.
"Wij willen de werk-privébalans in stand houden, dat is in het belang van de werknemer en de werkgever," legt Shell-recruiter Thijs Terwindt uit. Hij is zelf oud-militair, diende als officier bij de Koninklijke Marine en is een groot voorstander van deze constructie. "De operaties van Defensie zijn vaak in onveilige gebieden en daar hebben wij ook regelmatig mee te maken. Defensie kan dat allemaal niet alleen doen en daarom is het delen van mensen en middelen van groot belang. Daarnaast doet de reservist ervaringen op die hem of haar verrijken en dat komt ons ook weer ten goede."
Verhaaf ziet nog andere voordelen: "Bij defensie wordt aandacht besteed aan fysieke fitheid, werken in teamverband en onder stress. Je leert andere vaardigheden."
Shell heeft in Nederland enkele tientallen werknemers actief als reservist en Terwindt ziet dat aantal groeien. De ervaring in het buitenland helpt Shell om dit te doen. "In Amerika wordt dit gezien als een maatschappelijke plicht, in Singapore gaat iedereen op herhaling. En ook in Scandinavische landen is deze rol meer verankerd in de maatschappij."
Meer interesse bedrijfsleven voor veiligheid
Inmiddels heeft defensie met ruim 200 bedrijven en organisaties een convenant gesloten. Zoals met VDL Groep voor samenwerking op het gebied van techniek. En met Jan de Rijk Logistics, dat chauffeurs beschikbaar stelt met bevoegdheden voor speciale transporten.
Volgens Verhaaf toont het bedrijfsleven steeds meer interesse. "Waren bedrijven eerder veel meer gericht op duurzaamheid, nu is veiligheid meer prioriteit. Zij hebben de afwachtende houding losgelaten. Het besef dringt door dat veiligheid niet alleen een zaak van defensie is. En omgekeerd heeft defensie baat bij deze brugfunctie met de samenleving."