Het tumult over de Russische beïnvloeding van Nederlandse politici heeft in ieder geval al één slachtoffer gemaakt: de Hilversumse wethouder Karin Walters van Hart voor Hilversum stapte deze week op na de onthulling van het Algemeen Dagblad dat zij had deelgenomen aan een informatiebijeenkomst over kleinschalig biologisch boeren in Rusland en Wit-Rusland, en de daaropvolgende ophef in de gemeenteraad. Van omkoping was geen sprake, maar van mogelijke beïnvloeding wel.
Je kunt je natuurlijk afvragen wat je in godsnaam te zoeken hebt bij een bijeenkomst over emigreren naar de schurkenstaten van Poetin en Loekasjenko, waar iedereen met gezond verstand juist weg wil. Maar het valt te prijzen dat de wethouder in ieder geval de moed had om de eer aan zichzelf te houden.
Dat kun je niet zeggen van landelijke politici die al jaren – en met meer reden dan de Hilversumse wethouder – beticht worden van innige banden met Rusland: Geert Wilders en Thierry Baudet. Wilders liet zich in 2018, vier jaar na de Russische annexatie van de Krim en het neerhalen van de MH17, nog fêteren in de Doema, waarbij hij niet alleen een Russisch-Nederland vriendschapsspeldje droeg, maar waar hij zich ook trots liet fotograferen op het spreekgestoelte.
De laatste paar jaar geeft Wilders wat minder openlijk blijk van zijn sympathie voor Poetin, en sinds het begin van de formatie is hij zelfs bereid over verdere militaire steun aan Oekraïne te praten, maar onlangs nog weigerde hij een tienjarige samenwerkingsovereenkomst met Oekraïne te onderschrijven, liet hij zijn fractiegenoot Yoeri Pool fulmineren tegen de 'voortdurende provocaties van de Nederlandse regering aan de Russische Federatie', en liet hij zijn senaatsfractie stemmen tegen extra geld voor Oekraïne. Geen wonder dat hij nog steeds voor 'Poetinist' wordt uitgemaakt.
Een belangrijk doel van de Kompromat-acties vanuit het Kremlin is al vele decennia het zaaien van verwarring in westerse landen. Dat is in ieder geval weer gelukt.
Op het eerste gezicht kwam het dan ook als een verrassing dat uitgerekend Geert Wilders direct een Kamerdebat eiste toen bleek dat de Tsjechische inlichtingendienst een Russisch beïnvloedingsnetwerk rond het platform Voice of Europa had opgerold, waarbij zelfs was vastgesteld dat ook verschillende Nederlandse politici met cash zouden zijn omgekocht. 'De onderste steen moet boven!', verklaarde de PVV-leider. Enkele uren eerder was zijn politieke rivaal Thierry Baudet tijdens een Kamerdebat door Jesse Klaver en Jan Paternotte op de grill gelegd over zijn partijfinanciering: had hij ooit geld uit Rusland ontvangen? Waarna de FvD-leider had gedreigd Jesse Klaver op zijn bek te slaan. Een dag later verklaarde Baudet in een filmpje dat hij zich niet zo had mogen uitdrukken, maar dat hij natúúrlijk nooit een cent uit Rusland had aangenomen.
Hoe is te verklaren dat juist Wilders een Kamerdebat over Russische beïnvloeding eiste, terwijl je zou kunnen aannemen dat ook hij, vanwege zijn eerdere steun aan Poetin, dan onder vuur zou worden genomen?
lachende russen
Weinig mensen zijn zich ervan bewust dat Wilders sinds de verkiezingen als leider van de grootste Kamerfractie voorzitter is van de 'Commissie Stiekem', de Kamercommissie waarin de fractievoorzitters van de vijf grootste partijen onder strikte geheimhouding worden bijgepraat over inlichtingenkwesties. Het zou zomaar kunnen dat de onthulling van de Tsjechische inlichtingendienst daar is besproken al vóór de onthulling publiek werd gemaakt, zodat Geert Wilders wellicht al wist dat zijn partij in het rapport niet wordt genoemd, maar wél die van zijn electorale concurrent Thierry Baudet.
Tijdens het Kamerdebat over de Russische beïnvloeding een week later kwam Baudet uiteraard niet opdagen. Het debat leidde ook tot helemaal niets, omdat Hugo de Jonge, als minister van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk voor de AIVD, weigerde de namen van de mogelijk betrokken Nederlandse politici te noemen: dat was vertrouwelijke informatie. Maar inmiddels waren de media al uitvoerig aan het speculeren geslagen over de politici die met cash door de Russen omgekocht zouden zijn. Meest genoemde naam: die van Europarlementariër Marcel de Graaff, ooit van de PVV, tegenwoordig gelieerd aan FvD, die het laatst nog presteerde in het Europarlement een Russische complottheorie over kinderhandel vanuit Oekraïne na te praten.
Zo gebruikte Geert Wilders het Kamerdebat om zijn eigen straatje schoon te vegen, in de aanloop naar zijn deelname aan een nieuw kabinet.
Maar uiteindelijk lachen de Russen het hardst. Ook als er nooit wordt hardgemaakt dat er Nederlandse politici zijn omgekocht, is het kwaad al geschied, zoals D66-senator en veiligheidsexpert Willemijn Aerdts van de week verklaarde. Een belangrijk doel van de Kompromat-acties vanuit het Kremlin is al vele decennia het zaaien van verwarring in westerse landen. Dat is in ieder geval weer gelukt, met dank aan Wilders en Baudet.