In New York is de eerste strafzaak tegen voormalig president Donald Trump begonnen. "Dit is een schande", zei Trump voordat hij de rechtszaal betrad. Hij noemde de zaak, niet voor het eerst, een politieke vervolging.
De 77-jarige Trump staat in deze strafzaak - in totaal lopen er vier tegen hem - terecht voor het betalen van zwijggeld aan ex-pornoactrice Stormy Daniels. Volgens de aanklacht probeerde hij zo een seksschandaal te voorkomen in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2016, die door Trump werden gewonnen.
De rechtszaak begint met de selectie van de twaalf juryleden die zich moeten buigen over de vraag of Trump inderdaad 130.000 dollar heeft betaald aan Daniels. Toen Daniels voor de verkiezingen details over de affaire naar buiten wilde brengen, zou Trump haar via zijn advocaat en vertrouweling Michael Cohen zwijggeld hebben betaald. Die betalingen zouden in de boekhouding zijn weggeschreven als juridische kosten, wat zou neerkomen op valsheid in geschrifte. Ook was mogelijk sprake van het aanwenden van campagnegeld voor de betalingen.
Als aangetoond kan worden dat Trump valsheid in geschrifte heeft gepleegd om de uitkomst van de verkiezingen te beïnvloeden, is dat een strafbaar feit. Hij kan in dat geval maximaal vier jaar gevangenisstraf krijgen.
Tot op het laatste moment hebben Trump en zijn advocaten geprobeerd het huidige proces te vertragen, zodat de zaak niet voor de presidentsverkiezingen op 5 november zou plaatsvinden. Zo eisten ze herhaaldelijk het vertrek van de rechter, omdat diens dochter werkt voor een adviesbureau met politieke rivalen van Trump als klant. Maar ook hun jongste verzoek werd vandaag verworpen.
Trump zou ook nog willen proberen de zaak te laten verplaatsen naar een district buiten New York, omdat er volgens hem en zijn advocaten geen onbevooroordeelde juryleden in de stad te vinden zijn. Die poging lijkt weinig kansrijk: er zijn meer dan 500 mensen opgeroepen waaruit de rechter de komende dagen een jury kan selecteren.
Zes tot acht weken
De zaak over het zwijggeld is de allereerste strafzaak tegen een voormalig president in de Amerikaanse geschiedenis. Verwacht wordt dat de rechtszaak zes tot acht weken duurt. Dat betekent dat de jury ruim voor de presidentsverkiezingen met een uitspraak zal komen en de rechter een eventuele straf zal opleggen.
Trump zal tijdens het proces weinig campagne kunnen voeren. In een Amerikaanse strafzaak is de verdachte verplicht om iedere dag in de rechtszaal te verschijnen, tenzij de rechter een uitzondering maakt. Voor Trump geldt overigens ook een spreekverbod: hij mag niets zeggen over getuigen in de zaak, ook niet op sociale media.
Correspondent Marieke de Vries:
"Dit is niet de meest ernstige, maar wel een heel persoonlijke zaak voor Trump. Een zaak die potentieel ook heel gênant voor hem kan zijn omdat het over een mogelijke seksuele relatie met een pornoster gaat. Stormy Daniels en Michael Cohen, die als een vertrouweling allerlei klusjes voor hem opknapte maar nu wrok koestert jegens Trump, zullen de komende weken in het getuigenbankje verschijnen. Waardoor al die informatie die Trump in de aanloop naar de verkiezingen in 2016 mogelijk geheim probeerde te houden nu alsnog naar buiten kan komen. Het kan hem dan alsnog beschadigen.
Trump, die altijd ontkend heeft van de betalingen te hebben geweten, zegt zelf ook 'absoluut' te willen getuigen om zijn naam te zuiveren."