Overnachten in een slaapzak op straat om een goede verkoopplek te bemachtigen voor Koningsdag: de één gruwt ervan, voor de ander is het sentiment. Toch nadert het einde van deze traditie. De gemeente Heemskerk verscherpt de regels om de veiligheid te waarborgen. En dit roept vraagtekens op. "Het is jammer, er is nooit iets gebeurd."
De gemeente Heemskerk heeft aangekondigd dat de regels voor de traditionele kleedjesverkoop in Heemskerk worden aangescherpt. Voorheen mocht je op 26 april om 20.00 uur je kleedje neerleggen, maar dit is nu gewijzigd naar 27 april om 5.00 uur.
Volgens de gemeente is deze verandering noodzakelijk om de veiligheid van het feest te waarborgen en zal het bijdragen aan een meer ontspannen sfeer. Doorgewinterde verkopers zijn verrast en begrijpen niet waarom deze verandering nodig is.
Hoort erbij
"Ik ben er niet voor. Ook niet tegen, maar ik vind het wel jammer," zegt Danielle van der Haagen, die al vijftien jaar lang traditiegetrouw met haar zus op de vrijmarkt staat. "De avond ervoor zaten we altijd in onze slaapzak met ons kleedje voor de Stumpel. Dan kwamen onze mannen langs met van alles, dat was altijd enig."
Ze heeft er mooie herinneringen aan. "Soms wilden dronken lui niet naar huis lopen, dus kochten ze een stepje. De sfeer was altijd zo leuk. Ik vind het 's nachts echt leuker dan overdag."
Waarom de regels zijn veranderd, vindt ze dan ook onbegrijpelijk. "Er waren nooit opstootjes, ik heb me nooit onveilig gevoeld. Als er spanningen waren, zou ik het begrijpen, maar die waren er helemaal niet."
"Soms tikken we iets op de kop of er ontstaan juist mooie gesprekken"
Ook Irma Groen kan zich er niet in vinden. "Ik vind het jammer dat het verandert. Naar mijn idee hoort het er een beetje bij. Het is het eerste dorpsfeest van het jaar, iedereen kijkt ernaar uit. En als je die feestende massa niet leuk vindt, kun je alvast een plekje reserveren."
Irma loopt altijd even over de markt vanuit de feesttent. "We gaan altijd nog even langs bij de enthousiastelingen van de vrijmarkt. Soms tikken we iets op de kop of er ontstaan juist mooie gesprekken."
Begrijpelijk
Toch zijn er ook voorstanders van de verandering, zoals Ilja van der Ploeg. "Tijdens Koningsnacht is het hartstikke druk in het dorp en ik begrijp dat politie het al druk genoeg heeft en niet ook nog de markt in de gaten wil houden. Bovendien krijgt nu iedereen de kans om vanaf een bepaald tijdstip een plek te bemachtigen."
José Zuidwijk is niet per se een voorstander van de nieuwe regels, maar begrijpt ze wel. "Het oorspronkelijke idee dat het leuk is voor de jeugd om hun spulletjes te verkopen, is helemaal naar de achtergrond verschoven. Nu draait het vooral om biertenten en feestende mensen die het lastig maken voor de jeugd om nog op een leuke en gezellige manier hun kleedjes neer te leggen."
"Nu draait het vooral om biertenten en feestende mensen"
Potentieel gevaar
Maar eerlijke kansen en ruimte voor kinderen waren niet de voornaamste redenen voor het besluit van de gemeente. De heeft vooral te maken met de materialen die worden gebruikt om vroegtijdig een plekje te reserveren. De stenen en blokken hout waarmee kleedjes worden vastgezet, worden gezien als potentieel gevaar bij eventuele conflicten.
Het botst volgens de gemeente weleens tussen uitgaanspubliek en verkopers, zo blijkt uit de evaluatie van vorig jaar. Dit was voor de gemeente voldoende reden om de vrijmarkt op te schuiven. Daarnaast kan het centrum gemakkelijker worden schoongemaakt doordat de bezoekerstromen van elkaar worden gescheiden.
De hele nacht op een kleedje liggen zit er voor Danielle dus niet meer in, wat ze nu gaat doen? "Helemaal niks, slapen", zegt ze lachend.