Al bijna vijftien jaar maakt Theater Na de Dam voorstellingen rondom de Tweede Wereldoorlog. Ook dit jaar zijn op 4 mei weer tientallen voorstellingen door het hele land te zien. Wij gingen alvast langs in Carré, waar Malou Gorter repeteert voor de monoloog 'Schuldig landschap'.
Regisseur Abdel Daoudi inspecteert, samen met artistiek directeur Jaïr Stranders, alvast de grote zaal van Carré. Nu nog leeg, maar volgende week gevuld met 1350 man publiek voor een van de 33 voorstellingen die Theater Na de Dam in Amsterdam organiseert.
Daoudi: "De voorstelling speelt zich af in de nabije toekomst, waarbij een vertegenwoordiger van de Nederlandse overheid zich moet verantwoorden voor waarom het tijdens en na de oorlog is misgegaan. Dat gebeurt in een soort van parlementaire-enquête-achtige constructie."
Meer dan geschiedenis
Ook bij Theater Na de Dam worstelen ze met de oorlog in Israël en Gaza, want hoe besteed je daar aandacht aan in een programma dat als uitgangspunt de Tweede Wereldoorlog heeft?
Stranders: "Aan de ene kant zijn we radicaal exclusief, omdat de voorstellingen allemaal gerelateerd zijn aan de Tweede Wereldoorlog in brede zin, dus bijvoorbeeld ook Nederlands-Indië en de doorwerking van de oorlog. Aan de andere kant zijn we radicaal inclusief, omdat we altijd zoeken naar vormen waardoor iedereen zich tot de voorstelling kan verhouden en in deze tijd begrijpt wat het belang is van de verhalen die we vertellen."
"Ik ben niet voorzichter geworden in mijn regie vanwege de huidige spanning", zegt Daoudi. Wel is hij nog bewuster en genuanceerder gaan nadenken over hoe hij zoveel mogelijk verschillende kanten kan belichten.
Stranders: "Ik zeg in dit geval: 'Schoenmaker, blijf bij je leest.' We gaan dit jaar niet ineens een voorstelling maken over wat er in Gaza gebeurt, zoals we twee jaar geleden geen voorstelling over Oekraïne gingen maken. Maar wat theatermakers wel kunnen doen is kleine dingen benoemen, waardoor het publiek snapt: 'Oh, dit gaat niet alleen over vroeger, maar ook over nu."
Confronterend theater
Vorig jaar viel een 4 mei-voorstelling met Jacob Derwig bij een aantal bezoekers verkeerd. Zij liepen vervolgens boos de zaal uit. Stranders houdt er rekening mee dat er dit jaar ook dingen kunnen gebeuren, maar ziet het als zijn verantwoordelijkheid om daar rustig mee om te gaan.
"Sommige voorstellingen zijn wat confronterender dan andere. Er zitten ook verdrietige en grappige voorstellingen bij. Met deze monoloog in Carré willen we wel dingen op scherp zetten; dat is dit jaar niet anders dan andere jaren."
"Confronteren betekent voor mij ook iets voorgeschoteld krijgen waarvan ik zelf dacht: 'Dat had ik nog niet zo gezien'", aldus Daoudi. "En ik vind dat elke dag daarvoor geschikt is, dus ook 4 mei, misschien júist wel 4 mei."
De voorstelling 'Schuldig landschap' is 4 mei om 21.00 te zien in Theater Carré.