Duitse verdedigingswerken van 'vergeten' Frieslandriegel herrijzen bij Wittelte
Toen de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog land prijsgraven, zetten ze in 1944 een verdedigingslinie op om zich achter terug te trekken. In Drenthe liggen nog talloze sporen van deze Frieslandriegel verborgen. Rond Wittelte komen de verdedigingswerken terug aan de oppervlakte.
Loopgraven en tankgrachten, waar af en toe een kochbunker bovenuit torent. Ze vormen de karakteristieken van de Frieslandriegel, ook wel bekend als Assener Stellungen. In onze provincie is een deel van de historische werken goed bewaard gebleven, vooral in natuurgebieden als Leggelerveld, het Witterveld, het Asserbos en het Balloërveld.
Eenmansbunker
Langs de Drentsche Hoofdvaart bij Wittelte wordt een van de kochbunkers van de Frieslandreigel in ere hersteld. Dat is de verdienste van Harrie Boerhof, die de eenmansbunkers (een betonnen ring met schietring) in de vergetelheid zag verdwijnen.
"De oorlog raakt steeds verder weg. Als we niets doen, verpaupert het verder, worden ze voor allerlei andere doeleinden gebruikt. Zoals hangplek. Je kan het zo gek niet bedenken."
Boerhof kocht de grond aan en laat het gedenkwaardige oorlogserfgoed nu in ere herstellen. "Vroeger speelde ik er veel, nu geef ik het terug aan de gemeenschap." Studenten archeologie van Hogeschool Saxion in Deventer hebben hun oog laten vallen op het Wittelter bunkertje en nemen het onder handen.
Lees verder onder de foto
De opknapbeurt - opgraven en reconstrueren - moet de historiek van de Frieslandriegel weer tot leven brengen. In Nederland begonnen de verdedigende stellingen in Arnhem, als vervolg op de de Westwall (van de Zwitserse tot de Duitse grens). Langs de IJssel werd de linie voortgezet naar Zwolle, doorlopend tot de Drentse Hoofdvaart en verder.
'Ze zaten klem'
Ironisch genoeg speelde de Frieslandriegel nauwelijks een rol bij de verdediging van bezet gebied. Boerhof: "De geallieerden kwamen voor de Duitsers van de verkeerde kant. Franse parachutisten werden gedropt bij Diever en Oude Willem, de Canadezen kwamen het kanaal over uit de hoek van Ruinen en Spier. In feite zaten ze klem."
Misschien komt de Frieslandriegel daarom zeldzaam voor in de overleveringen uit de oorlog. Boerhof wil van die geschiedenis weer een collectieve herinnering maken. Bij de bewuste kochbunker bij Wittelte komt een informatiebord en in juni moet het project zijn afgerond.
En daarna? Boerhof sluit niet uit dat meer van de bijna 80-jarige verdedigingslinie wordt blootgelegd. "Maar we roeien eerst met de riemen die we hebben."