Foto: Natuurcentrum Arnhem
Jong geleerd is oud gedaan. Gemeenten betrekken jonge inwoners bij groene initiatieven om hen te enthousiasmeren en bewust te maken van het belang van de natuur. Vier actuele praktijkvoorbeelden uitgelicht.
Schoolmoestuin
In de gemeente Arnhem bestaat er een subsidieregeling voor schoolmoestuinen. Iedere school die zijn leerlingen groenten wil laten telen, kan daarvoor subsidie aanvragen. Zo'n schooltuin brengt meerdere voordelen met zich mee. Kinderen leren hoe groenten en fruit groeien, maar ze krijgen ook kennis mee over gezonde voeding, de natuur en het belang van zelf voedsel produceren. Daarnaast zorgt het voor meer beweging en leren de kinderen samenwerken. Ook draagt de tuin bij aan de ontwikkeling van burgerschap, taal- en rekenvaardigheden.
Inmiddels hebben tientallen Arnhemse basisscholen ervaring opgedaan met tuinieren, variërend van moestuinbakken tot moestuinieren in de volle grond. Dit jaar doen er zo'n 15 scholen mee. De gemeente maakte samen met een lokaal natuurcentrum een 'keuzemenu'. Op het menu staan onder andere een lesprogramma, begeleiding en training voor leerkrachten, een 'sociale tuindocent', advies over de inrichting en beheer van de schoolmoestuin en materialen. Per school wordt gekeken aan welke onderdelen uit het aanbod behoefte is.
Arnhem won in 2022 met hun aanpak van schooltuinieren nog de Gouden Wortel, samen met de gemeente Teylingen. Beide gemeenten kregen de prijs uit handen van de Alliantie Schooltuinen en het programma Jong Leren Eten.
Kinderklimaattop
De gemeente Krimpenerwaard wil jongere generaties enthousiasmeren en betrekken bij een toekomstbestendige en duurzame leef- en werkomgeving. Samen met de Omgevingsdienst Midden-Holland organiseerde de gemeente daarom voor de tweede keer de Kinderklimaattop met als thema klimaatadaptatie. Krimpenerwaard loopt in verschillende wijken tegen de uitdaging aan hoe te anticiperen op hogere temperaturen en afwisselende periodes van droogte en hevige regen.
In totaal deden er 5 scholen aan de Kinderklimaattop mee. Hun opdracht was om een speelplek bij een sporthal opnieuw in te richten, groener te maken en aan te passen aan het veranderende klimaat. Elke klas maakte een eigen ontwerp met een maquette en poster. Ook in de lessen op school was er aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie, hitte, droogte, hevige regenbuien en biodiversiteit. Tijdens de top zelf volgden de leerlingen nog verschillende workshops, bijvoorbeeld over bijen, circulaire economie en seizoensgebonden eten.
Een plusklas van een school uit Krimpen aan de Lek kwam als winnaar uit de bus. De klas maakte volgens de jury een mooie link tussen de geschiedenis van het dorp en de speelplek die de leerlingen verrassend en avontuurlijk hebben ingericht. Met verschillende soorten bomen, hoogteverschillen, een insectenhotel en een crossbaan.
De tienduizendste afvalknijper
In de gemeente Utrecht is recent de tienduizendste afvalknijper uitgereikt en wel aan de 7-jarige Abel. De piepjonge inwoner raakte op school geïnspireerd om zwerfafval op te ruimen en vroeg via zijn moeder een gratis afvalknijper aan bij de gemeente. Hij gebruikt hem tijdens zijn dagelijkse wandeling van school naar huis en is extra blij als hij een blikje vindt en dat kan inleveren voor statiegeld.
Utrecht reikt sinds 2019 afvalknijpers uit aan inwoners die zelf zwerfafval willen opruimen. De 10.000 knijpers zijn verspreid over de stad uitgegeven. De Utrechtenaren helpen vrijwillig mee om de stad schoner te houden en dragen met hun knijper bij aan het bewustzijn over de gevolgen van zwerfafval. De gemeente begon met de knijpers op initiatief van de inwoners. Wethouder Schilderman (Openbare Ruimte): 'Er waren veel mensen die zich hiervoor meldden, daarom zijn we gestart met het uitdelen van de afvalknijpers.'
Samen bomen planten
In Harderwijk werd de boomfeestdag (6 maart) aangegrepen om kinderen bomen te laten planten in de gemeente. Zo'n 320 leerlingen uit groep 8 van 12 basisscholen plantten 175 bomen op een plek waar natuurontwikkeling centraal staat. Daarnaast waren er ook activiteiten voor kinderen in groep 6 en 7, zoals een wandeling met een boswachter. In totaal namen 600 kinderen deel aan de boomfeestdag.
De gemeente Harderwijk tekende in 2017 een intentieverklaring om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk kinderen een eigen boom planten tijdens hun basisschooltijd. De gemeente en De Hortus (een stichting voor natuur- en duurzaamheidseducatie) willen op die manier zoveel mogelijk leerlingen kennis laten maken met het belang van de natuur en hen enthousiast maken voor het groen. Wethouder Pijnenburg: 'Het meedoen aan de boomfeestdag maakt kinderen op een speelse en leuke manier bewust van wat bomen doen voor hun leefomgeving.'