Laagdrempelige mogelijkheden om een buitenlandse bankrekening te openen en ondergronds bankieren behoren tot de grootste witwas- en terrorismefinanciering-risico's in Nederland. Dat komt naar voren uit nieuw onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC).
Het WODC is een kennisinstituut voor de rechtsstaat en stelde nieuwe National Risk Assessments (NRA's) Witwassen en Terrorismefinanciering op. De risicobepaling daarin kwam tot stand door expertoordelen over de mogelijke impact van witwas- en terrorismefinanciering-methoden af te zetten tegen de 'weerbaarheid' van het beleidsinstrumentarium van de overheid. Daarbij is nagegaan in hoeverre het beleidsinstrumentarium in staat is om de dreigingen op het terrein van witwassen en terrorismefinanciering te voorkomen of te bestrijden.
Buitenlandse bankrekeningen
Digitale buitenlandse bankrekeningen kunnen soms relatief eenvoudig online worden geopend door personen die crimineel verkregen geld willen witwassen of terrorisme willen financieren, constateert het WODC. Een buitenlandse bank doet mogelijk minder grondig clientonderzoek, accepteert sneller risicovolle klanten en meldt deze verdachte transacties of activiteiten minder snel. Dat gebeurt naar verwachting vooral in landen buiten de EU met minder strenge regels en toezicht op witwassen en terrorismefinanciering.
Zodra iemand beschikt over een buitenlandse bankrekening kan diegene transacties naar, via of vanuit deze rekening laten lopen, die lastig zijn te monitoren door Nederlandse banken en minder inzichtelijk zijn voor opsporingsdiensten. Het hoge risiconiveau van deze witwas- en terrorismefinanciering-methode komt met name doordat er momenteel geen beleidsinstrumentarium bestaat om dit aan te pakken, concluderen de onderzoekers.
Ondergronds bankieren en andere risico's
Daarnaast is ondergronds bankieren, een informeel betalingssysteem zonder toezicht, een groeiende zorg. Het biedt een manier om geld anoniem over te maken, vooral naar het buitenland, en is toegankelijk via ongereguleerde kanalen. Verschillende vormen van ondergronds bankieren, zoals hawala-bankieren en crimineel ondergronds bankieren, dragen bij aan het witwassen van geld en financiering van terrorisme.
Bij andere in het rapport beschreven risico's gaat het onder meer om witwassen en terrorismefinanciering via vergunde banken en geldtransactiekantoren, en aanbieders van cryptodiensten.
Het volledige WODC-rapport over witwassen is hier te vinden.