In onze rubriek 'Het springweekend van Marcel Dufour' blikt voormalig topruiter en Horses-medewerker Marcel Dufour terug in de tijd en vooruit. Deze week in editie 14 van 2024: 'I have a dream': een allesomvattend plan om de paardensport naar een hoger niveau te tillen.
Met regelmaat is de toekomst van de hippische sport een onderwerp dat besproken wordt en waar ook veel filosofieën op losgelaten worden, De rode draad is dan nagenoeg altijd een drietal vraagstukken.
- Hoe houd je de opleiding van een paard betaalbaar voor fokkers c.q. eigenaren?
- Hoe stimuleer je dat de jeugd voor hippische sport kiest?
- Hoe bevorder je good horsemanship?
In een artikel las ik dat Egbert Schep zegt het steeds moeilijker te vinden om paarden goed opgeleid te krijgen en dat de meeste toppaarden gemaakt worden en niet geboren. Dat is natuurlijk een waarheid als een koe en als iemand met de kennis en ervaring als Egbert Schep dat constateert dan kun je gerust aannemen dat het zo is. Egbert Schep is een 'ouwe rot' in het vak en heeft alles al meegemaakt. Van de cowboytijd tot aan de ultieme professionaliteit waarmee de sport heden ten dage bedreven wordt, met alle bijbehorende voor- en nadelen.
Communicerende vaten
De oplossing zit in mijn ogen in het samenbrengen van diverse factoren die niet zonder elkaar kunnen. Fokkers/eigenaren, investeerders en goede opleiding van ruiters en paarden.
FOKKERS EN EIGENAREN
Voor fokkers en eigenaren lopen de kosten om paarden op te leiden en uit te laten brengen op wedstrijden steeds meer op. Buiten het onderhoud van het paard dat de laatste jaren explosief gestegen is door allerlei inflatiecorrecties en verhogingen van o.a. BTW en grondstoffen. Als je daar dan ook nog bij optelt wat het kost om een capabele ruiter te betalen en de bijkomende kosten dan zit je al heel snel op een bedrag dat rond de 1000 euro per maand hangt. Je hoeft geen Einstein te zijn om uit te kunnen rekenen dat dat gewoonweg voor veel fokkers en eigenaren niet is weggelegd en daarom ook veel fokkers op achterstand zet.
Met als gevolg dat ze dan bijna niet anders kunnen dan een jongen of meisje uit de buurt hun paard(en) te laten berijden en opleiden. De grootste 'schade' aan paarden wordt in mijn ogen in die tijd veroorzaakt. Niet omdat de mensen die erbij betrokken zijn onwillend zijn. Integendeel zelfs, ze doen het allemaal met de beste bedoelingen maar het is nu eenmaal zo wat Egbert Schep zegt, de meeste capabele ruiters zitten liever niet op een jong paard en als ze het wel doen hangt daar een fiks kostenplaatje aan.
Daarbij wordt ook erg onderschat hoe belangrijk juist die eerste fase is in de opleiding van een springpaard. Daar wordt de fundering gelegd waar later op gebouwd moet worden. Dit kun je bereiken door hele capabele ruiters in te huren of hele capabele trainers. Een goede ruiter weet wat die doet en heeft geen trainer meer nodig en een goede trainer heeft geen hele goede ruiter nodig om een paard toch een goede opleiding te geven. Maar ook het inhuren van zo'n trainer is kostbaar dus of het nu linksom of rechtsom is, de gemiddelde fokker of eigenaar zal fiks in de buidel moeten tasten wil hij of zij dat hun paard(en) een goede start krijgen.
STIMULEREN VAN DE JEUGD
Als je niet genoeg jeugd hebt heb je automatisch ook niet genoeg aanwas in de top. Om een vergelijking te maken, in het Belgisch kampioenschap voor Children deden er 35 mee, in Nederland 19. Bij de junioren in België 50 deelnemers, in Nederland 30. Bij de young riders is het verschil minder groot, in België 34 en in Nederland 17, maar desondanks is er ook daar verschil. In België wonen 11,5 miljoen mensen, in Nederland 18 miljoen. Iets gaat hier fout en die trend MOET gekeerd worden. We moeten in Nederland dus stimuleren dat de jeugd meer voor de springsport gaat kiezen. Maar dat kan alleen als je de drempel laag houdt. Vooral financieel moet die drempel laag zijn want het kostenplaatje is reden nummer een dat kinderen überhaupt niet beginnen met rijden.
En de oplossing is…
Een hechte samenwerking tussen diverse partijen samenkomend in een opleidingsinstituut voor ruiters en paarden.
Om te beginnen de fokkers en eigenaren. Aan hen wordt geboden een professionele en vakkundige opleiding van hun paarden voor een zeer betaalbaar tarief. Ga ervan uit dat een gemiddeld paard 300 euro per maand kost als men die thuis houdt en laat rijden door iemand uit de buurt. Dat is dan ook het bedrag dat ze zullen betalen aan het opleidingsinstituut. Daarvoor krijgen ze terug dat hun paarden professioneel worden getraind, bereden en uitgebracht op wedstrijden. Vereiste is wel dat het paarden zijn die zadelmak zijn en minstens een klein beetje bereden.
Een fokker of eigenaar die interesse heeft neemt dan contact op met het instituut en er wordt een afspraak gemaakt voor het bekijken van het aangeboden paard door een keuzecommissie. Als die commissie het paard in kwestie goed bevindt dan wordt er een afspraak gemaakt tussen het instituut en de eigenaar over de prijs van het paard. Als daar overeenstemming over is dan zal dat bedrag als leidraad dienen voor de jaarlijkse veiling die aan het eind van ieder jaar wordt gehouden.
Selectie van ruiters
Om iedereen gelijke kans te geven zal er een selectiewedstrijd plaatsvinden waar alle ruiters tot bijvoorbeeld 21 jaar aan mee mogen doen. De keuzecommissie zal dan na afloop daarvan een groep van bijvoorbeeld 10 ruiters selecteren die allen een uitnodiging krijgen om het eerste opleidingsjaar te volgen.
Zij krijgen dan ieder een set paarden ter beschikking en ze zullen dan onder toezicht van professionele internationale springruiters en trainers die paarden berijden en uitbrengen op wedstrijden. Aan het eind van het jaar zal dan een beoordeling plaatsvinden waar een deel van die groep uitgenodigd wordt om ook het tweede opleidingsjaar te volgen en een deel zal afvallen en vervangen worden door weer nieuwe ruiters en amazones die zich op de selectiewedstrijd hebben laten zien.
Aan de selectiewedstrijden kan iedereen meedoen die enigszins paard kan rijden en jonger dan bijvoorbeeld 22 jaar is. Ze hoeven niet per se al veel gesprongen te hebben want de belangrijkste eis is dat het ruiters zijn die over het talent beschikken om springruiter te worden. De keuzecommissie van het instituut bestaat uit louter internationale ruiters en trainers, die pikken de talenten er makkelijk uit. Zelfs al krijg je geen uitnodiging voor het vervolgjaar dan nog heb je zoveel kennis opgedaan in het eerste jaar en weet je de basis van hoe je een paard logisch en goed opleidt. Als die dat dan later weer doorgeven aan hun leerling(en) is er een wereld gewonnen.
Sponsoren en participanten
Uiteraard kan iedereen op z'n vingers natellen dat je dat niet georganiseerd krijgt van maar 300 euro per maand per paard. Dat is waar de sponsoren c.q. participanten in het spel komen. Een participant of sponsor kiest een (of meerdere) paard(en) uit en betaalt daar per paard 300 euro in de maand voor.
Aan het eind van het jaar vindt de veiling plaats en als een paard dan meer opbrengt dan het basisbedrag dat met de eigenaar was afgesproken aan het begin van het jaar dan deelt daar de participant middels een vastgestelde verdeelsleutel in mee. Brengt een paard minder op dan moet de participant zijn of haar inleg zien als een sponsoring aan een heel goed doel.
Hier is ook een schone taak weggelegd voor bijvoorbeeld de KNHS en het KWPN. Dat zijn investeringen waarbij het mes aan diverse kanten snijdt. Jeugd krijgt een betaalbare kans om onder top begeleiding de springsport te leren en fokkers krijgen de kans om tegen redelijk tarief hun paarden bereden te krijgen onder begeleiding van ervaren professionals die hun sporen meer dan verdiend hebben.
Transparantie en moderne media
We leven in een tijd van multimedia en het zou dom zijn om die niet te benutten. 24/7 zullen diverse camera's op het terrein hun beelden uitzenden opdat eigenaren, ouders en andere geïnteresseerden dagelijks mee kunnen kijken naar de vorderingen van hun paarden en/of kinderen. Ook voor potentiële klanten voor de veiling is het heel behulpzaam om een paard een jaar lang te kunnen volgen zodat je aan het eind precies weet wat voor vlees je in de kuip hebt en het kopen op deze veiling geen gokken meer is maar wetenschap.
Misschien ben ik een dromer maar dit zou ik graag een jaar willen uitproberen. Diverse ruiters en trainers van naam en faam heb ik hier al over gesproken en zonder uitzondering waren ze allemaal bereid om of zitting te nemen in de commissie en/of middels gastlessen te geven, hun steentje bij te willen dragen. Voor zover ik weet bestaat zo'n nauwe samenwerking nergens en zouden we een prechtige pioniersrol kunnen vervullen.
Kwaliteit wint altijd
Mijn heilige overtuiging na zo'n 45 jaar trainen van springpaarden is dat als je alles correct doet dat je van ieder paard een correct springpaard kunt maken. De een zal beter worden dan de ander maar braaf en goed gereden zullen ze allemaal zijn en hebben daardoor meer waarde dan ze aan het begin van het jaar hadden. Het eerste jaar van zo'n opleidingsinstituut voor ruiters en paarden is gelijk ook het moeilijkste jaar. Als dat lukt dan denk ik dat dit een formule is waar we nog vele jaren mee vooruit kunnen en die ieder jaar breder wordt en nog meer toevoegt aan de prachtige sport die de springsport is.
Bijzondere tijden vragen om bijzondere oplossingen en als iedereen de koppen bijeen steekt dan geloof ik dat dit een begrip gaat worden in de toekomst waaruit vele topruiters en toppaarden zullen worden voortgebracht. Laat maar horen in de comments of er fokkers, eigenaren en participanten zijn die zo'n pilot een jaar uit zouden durven proberen. Er is maximaal plaats voor 40 paarden het eerste jaar.
Marcel Dufour