De boetes voor het overtreden van de Wet Arbeid Vreemdelingen (Wav) zijn veel te laag, zo meldt de Arbeidsinspectie. Ook als een ondernemer tegen de lamp loopt, levert het tewerkstellen van iemand van buiten de EU zonder werkvergunning nog financieel voordeel op.
De Nederlandse Arbeidsinspectie meldt dat in een signaal dat door het ministerie van SZW naar de Tweede Kamer is gestuurd. De boetes bedragen sinds 2005 maximaal 8.000 euro voor elke Wav-overtreding. 'Als het boetebedrag zou zijn meegegroeid met de welvaart en inflatie, dan zou het nu op circa 15.000 euro liggen.' Omdat de boetes de ontwikkeling van de welvaart en inflatie niet hebben bijgehouden, is het afschrikwekkende effect van de boetebedragen uitgehold, zo concludeert de Arbeidsinspectie.
Wet overtreden levert 60 procent kostenreductie op
Die heeft de financiële drijfveren van werkgevers die de Wav overtreden onder de loep genomen om na te gaan of de opgelegde boete wel in verhouding staat tot de verdiensten door de wet te overtreden. 'De Inspectie ziet dat het illegaal tewerkstellen van arbeidsmigranten financieel voordeel oplevert, vaak zelfs ook nog als de werkgever hiervoor een boete krijgt. In de meeste van de 24 onderzochte zaken is het voordeel voor werkgevers zo groot, dat het betalen van een boete voor een geconstateerde overtreding minder kosten met zich meebrengt dan het normaal uitbetalen van het cao-loon en de bijkomende werkgeverslasten. De kostenreductie die met de overtreding van de wet behaald wordt, is gemiddeld 60 procent.'
Boete snel terugverdiend
Er is een casus waarin de arbeidskosten voor de werkgever normaal gesproken 15.750 euro zouden zijn. Door illegale arbeid zijn die kosten in werkelijkheid nog maar 6.240 euro. Dat voordeel is groter dan het boetenormbedrag van (maximaal) 8.000 euro. Werkgevers hebben zo'n boete in 90 procent van de gevallen al binnen een jaar terugverdiend; in bijna een derde van de situaties is dat zelfs binnen drie maanden.
De arbeidsinspectie wijst er ook op dat andere maatschappelijke kosten, voor bijvoorbeeld extra druk op de woningmarkt, zorg en onderwijs, niet zijn meegeteld. Die kosten komen ten laste van de samenleving. 'Als die effecten ook zouden worden meegenomen, zouden boetenormbedragen nog veel hoger zijn.'