De instorting van het Rana Plaza gebouw in Savar, Bangladesh, schokte de industrie: meer dan 1.100 kledingarbeiders kwamen om en ongeveer 2.500 raakten gewond, van wie velen ernstig. Het ongeval, een van de dodelijkste catastrofes in de geschiedenis van de industriële productie, wierp licht op een gebied dat doorgaans onduidelijk is gebleven: waar en onder welke omstandigheden kleding wordt gemaakt.
De eigenaar van het duurzame merk Pachacuti, Carry Somers, en ontwerper Orsola de Castro richtten na de ramp de non-profitorganisatie Fashion Revolution op. Tien jaar later is het uitgegroeid tot 's werelds grootste mode-activismecampagne, die zich uitstrekt over 100 landen over de hele wereld. FashionUnited heeft de groei van de beweging door de jaren heen gevolgd.
2014
De eerste Fashion Revolution Day wordt gehouden, naast #InsideOut, het begin van de Who Made My Clothes-campagne. De campagne moedigt consumenten, ontwerpers en detailhandelaren aan om zich af te vragen waar hun kleding wordt gemaakt, er meer over te leren en nodigt hen uit om hun kleding binnenstebuiten te dragen, foto's van zichzelf te maken en de afbeelding op alle sociale mediaplatforms te delen met behulp van de hashtag # insideout. Tienduizenden mensen uit meer dan 60 landen namen deel aan de eerste Fashion Revolution Day.
2015
De inmiddels wereldberoemde #WhoMadeMyClothes- campagne werd gelanceerd en Fashion Revolution Germany zette midden op de Alexanderplatz in Berlijn een T-shirtautomaat van 2 euro neer. Een sociaal experiment waarbij consumenten de kans kregen om voor 2 euro een eenvoudig wit T-shirt uit een automaat te kopen, maar niet zonder eerst te kijken wie het gemaakt heeft en onder welke omstandigheden – in ploegendiensten van 16 uur tegen één uurloon van slechts een paar cent. Uiteindelijk kregen consumenten de keuze om het T-shirt te kopen of te doneren; velen kozen voor het laatste. In het tweede jaar namen tienduizenden mensen deel in meer dan 70 landen over de hele wereld.
Video eigendom: Fashion Revolution
2016
Dit jaar is het de eerste Fashion Revolution Week, waarbij ook de campagnes #LovedClothesLast en #IMadeYourClothes werden gelanceerd. De laatstgenoemde campagne belichtte de realiteit van ruim 3.500 kledingarbeiders.
Daarnaast werd de 'Haulternative'-campagne gelanceerd, waarbij influencers mode met anderen ruilen in plaats van deze te kopen via paniekaankopen (zogenaamde 'hauls') bij fast fashion-ketens en discounters. De eerste editie van de gids 'How to be a Fashion Revolutionary' is een feit.
2017
Ook dit jaar is er een Fashion Revolution Week. De eerste Fashion Transparency Index is een feit. Hierbij werden 100 grote modebedrijven (met een jaaromzet van meer dan 1,2 miljard dollar) onderzocht op hun transparantie-inspanningen. Het trieste resultaat: geen enkel merk, zelfs de koplopers niet, scoorde boven de 50 procent op de transparantieschaal. Slechts acht merken behaalden meer dan 40 procent, waaronder Adidas, Reebok, Marks en Spencer, H&M, Puma, Banana Republic, Gap en Old Navy.
De eerste twee fanzines, 'Money, Fashion Power' en 'Loved Clothes Last', verschenen. Op dezelfde manier werd het Fashion Revolution Open Studios-initiatief gelanceerd om ethische en duurzame ontwerpers over de hele wereld in de schijnwerpers te zetten. Het Garment Worker Diaries project vertelt verhalen uit de levens van de mensen die onze kleding maken. Ook worden de lonen en de werktijden onder de loep genomen.
2018
Vijf jaar na de Rana Plaza-ramp komt de Fashion Revolution Week ook in zijn vijfde jaar, elk jaar met meer deelname wereldwijd. Fashion Revolution publiceert ook een tienpuntenmanifest dat de waardigheid en stem van alle belanghebbenden, eerlijke lonen, vaardigheden, solidariteit, het milieu, de circulaire economie en transparantie benadrukt. In samenwerking met Change Agency Futerra wordt tevens de campagnefilm 'Who Made My Clothes?' gepresenteerd.
Video eigendom: Fashion Revolution
2019
Fashion Revolution Week vindt plaats met activiteiten zoals reparatieworkshops, lezingen, discussiegroepen en zelfs fietstochten. Fashion Revolution lanceert de populaire reeks instructievideo's en pdf-gidsen die een reeks revolutionaire modevaardigheden behandelen, van het repareren van gaten tot het elimineren van verspilling tot het gebruiken van je stem als activist. De non-profitorganisatie lanceerde ook een online cursus met de titel 'Fashion's Future: The Sustainable Development Goals' en een programma voor studenten als ambassadeurs.
Video eigendom: Fashion Revolution
Voor het eerst in de geschiedenis van de Fashion Revolution Index behaalden merken een score van ruim 60 procent: Adidas, Reebok en Patagonia scoorden 64 procent van de 250 mogelijke punten en Esprit en H&M scoorden elk 61 procent. De index analyseerde 200 van 's werelds grootste modemerken. Voor Fashion Revolution is dit een teken dat de mode-industrie belangrijke stappen heeft gezet om transparanter te worden, omdat bewustere consumenten dit van hen verwachten. Uit een onderzoek onder 5.000 consumenten in heel Europa, uitgevoerd door Fashion Revolution en Ipsos Mori datzelfde jaar, bleek dat 80 procent vindt dat modemerken hun productieactiviteiten openbaar moeten maken.
2020
Aan het begin van de Covid-pandemie publiceerde Fashion Revolution een eigen website over hoe je kledingarbeiders in deze periode kunt ondersteunen. De Fashion Revolution Week is relevanter dan ooit, omdat in het licht van de wereldwijde Covid-19-pandemie en de daarmee gepaard gaande annulering van bestellingen en sluiting van fabrieken miljoenen kledingarbeiders in de producerende landen en hun families niet alleen worden bedreigd met werkloosheid, maar ook met armoede en hongersnood.
Uit de Fashion Revolution Index blijkt dat de sector nog steeds ontbreekt aan transparantie. Hoewel H&M, C&A en Adidas/Reebok de top drie bereikten met respectievelijk 73, 70 en 69 procent van de 250 mogelijke punten, gevolgd door Esprit met 64 procent en Marks & Spencer en Patagonia met elk 60 procent, bereiken ze meer dan de helft (54 procent) 20 procent of minder; 28 procent zelfs 10 procent of minder.
Fashion Revolution lanceert een nieuwe campagne met #Whatsinmyclothes en laat in samenwerking met Circle Economy zien dat kledinglabels in 41 procent van de gevallen niet matchen met hun samenstelling.
2021
Ondanks dat de pandemie activisten dwong om het grootste deel van de Fashion Revolution Week voor het tweede jaar op rij online te houden, was 2021 misschien wel een van de grootste evenementen. Onder het thema 'Mensenrechten, Relaties en Revolutie' organiseerden ruim 90 Fashion Revolution-teams evenementen en campagnes over de hele wereld die een grote impact hadden. Hoogtepunt was de lancering van de campagne #WhoMadeMyFabric . Fashion Revolution nam ook deel aan de VN-klimaatconferentie COP26 om de mode-industrie onderdeel van de agenda te maken.
De Fashion Transparency Index onderzoekt 250 van 's werelds grootste modemerken en retailers en constateert dat de algehele vooruitgang nog steeds te traag is: de bedrijven behaalden een gemiddelde totaalscore van slechts 23 procent. Twintig grote merken kregen een beoordeling van 0 procent, waaronder Billabong, Celio, Elie Tahari, Fashion Nova, Jessica Simpson, Koovs, Max Mara, Mexx, New Yorker, Quiksilver, Pepe Jeans, Roxy, Tom Ford, Tory Burch en Youngor. OVS behaalde met 78 procent de hoogste score, een stijging van 44 procent ten opzichte van 2020. Daarna volgen H&M (68 procent), Timberland en The North Face (beiden 66 procent).
2022
Fashion Revolution Week richt zich op natuurlijke hulpbronnen en het tegengaan van arbeidsuitbuiting via een week vol online en persoonlijke evenementen. Geconfronteerd met lonen die nog steeds niet voldoen aan de levensbehoeften van kledingarbeiders, lanceert Fashion Revolution de Good Clothes Fair Pay-campagne, die ook voorkomt in de Fashion Revolution Index.
Net als vorig jaar boekten modemerken en retailers weinig vooruitgang bij het openbaar maken van hun productieomstandigheden en duurzaamheidsinspanningen. De gemiddelde algemene beoordeling bedroeg slechts 24 procent – slechts één procent meer dan in 2021. Een derde van de onderzochte labels behaalde minder dan tien procent, waaronder Dolce & Gabbana en Valentino, en 17 grote merken kregen een nul procent beoordeling, inclusief designermerken zoals Jil Sander, Max Mara en Tom Ford maar ook fast fashion retailers als Fashion Nova, Shein en New Yorker. Drie top drie merken – de Italiaanse retailer OVS en retailgiganten Target Australia en Kmart Australia – liggen met 78 procent ruim boven de cijfers van vorig jaar.
2023
2023, tien jaar na de ineenstorting van het Rana Plaza gebouw - Fashion Revolution Week herdenkt de arbeiders met een fototentoonstelling. De organisatie lanceert kledingruilevenementen, workshops en activiteiten rond het leefbaar loon – bijvoorbeeld in de vorm van de Fair Fashion Day voor het Europees Parlement in Brussel.
De Fashion Transparency Index benadrukte de noodzaak van de sector om een inhaalslag te maken: vergeleken met het voorgaande jaar steeg de gemiddelde totaalscore met slechts 2 procent tot slechts 26 procent. Twee merken behaalden echter voor het eerst een percentage van boven de 80 procent (OVS en Gucci). Ruim een kwart (28 procent), oftewel 70 van de 250 bedrijven, zit nog steeds tussen de 0 en 10 procent, al is dit wel een lichte verbetering ten opzichte van de 32 procent van vorig jaar.
Dit artikel verscheen eerder op FashionUnited DE. Vertaling en bewerking door Susan Zijp.