Het demissionaire kabinet geeft in de begroting voor de komende jaren, de voorjaarsnota, miljarden uit aan onder meer de crisisopvang van asielzoekers, slachtoffers van de kinderopvangtoeslag, Groningen en geldtekorten van gemeenten. Dat melden bronnen aan de NOS.
Voor de opvang van asielzoekers gaat meer dan een miljard euro naar het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers). Dat zijn 375 miljoen euro extra voor 2024 en 700 miljoen euro voor 2025.
Dat is vooral bedoeld om kosten voor de noodopvang te dekken, zoals wooncontainers, hotels, grote schepen en het beschikbaar houden van bestaande crisisopvang. Het asielbudget werd dit jaar al verhoogd met 600 miljoen euro, maar dat blijkt dus niet genoeg te zijn.
Voor ouders en kinderen die zijn getroffen door het toeslagenschandaal komt er nog dit jaar 400 miljoen euro extra en volgend jaar 900 miljoen euro. Tot nu toe hebben zich 68.000 mensen gemeld als gedupeerde, waarvan ruim 33.000 mensen te horen hebben gekregen dat zij erkend slachtoffer zijn. In totaal kost de afhandeling van het toeslagenschandaal nu meer dan 8 miljard euro.
Ook voor de inwoners van Groningen die door de aardgaswinning schade aan hun huis hebben opgelopen is er in 2025 een extra bedrag van 500 miljoen euro. Het demissionaire kabinet blijft erbij dat de gaskraan dicht moet, ondanks zorgen bij verschillende politieke partijen.
Gemeenten met veel overheidstaken
Voor gemeenten boekt het kabinet voor dit jaar en komend jaar 715 miljoen euro extra in omdat de gemeenten niet kunnen rondkomen. Zij werden gekort op het gemeentefonds met het idee dat de samenvoeging van gemeenten een geldbesparing op zou leveren. Maar dat valt tegen, ook omdat de gemeenten er veel overheidstaken hebben bijgekregen. Vanaf 2026 gaat het bedrag naar beneden tot 75 miljoen euro.
En vrijdag lekte al uit dat er een Waarborgfonds komt voor warmtenetten in gemeenten van 250 miljoen voor de periode tot 2030. En het kabinet wil de Warmte Investeringssubsidieverhogen van 400 miljoen naar 920 miljoen euro. Deze subsidie moet al bestaande warmtenetten rendabeler maken waardoor het voor deze gezinnen minder duur wordt.
Militaire steun Oekraïne
Voor Defensie is vanaf 2028 extra geld gereserveerd om te besteden aan munitie en luchtverdediging. Vrijdag maakte het kabinet al bekend dat er nog dit jaar 1 miljard euro extra naar militaire steun voor Oekraïne gaat. Dat leidde tot verontwaardiging bij de formerende partijen PVV en BBB. In 2025 staat er voor 3 miljard euro aan militaire steun in de boeken.
De begroting zou in 2025 met al deze uitgaven voldoen aan de EU-eisen: het begrotingstekort blijft met -2,8 procent onder de grens van -3 procent . Dat is het percentage waarmee de staatsschuld mag oplopen. En de staatsschuld zelf blijft met 49,3 procent onder de 60 procent van het bbp, simpel gezegd wat er in Nederland in een jaar wordt verdiend.
Vorig jaar stond er voor ongeveer 22 miljard euro extra begroot in de voorjaarsnota. Dit jaar lijken die 'extra's' in de begroting een stuk minder te zijn.
Politiek verslaggever Lars Geerts:
"Het gaat om enorme bedragen die het kabinet nu in de voorjaarsnota uitgeeft. Dat heeft te maken met hoe de overheid moet begroten, niet alles kan tot het laatste moment wachten, bijvoorbeeld tot er een nieuw kabinet is. Aan deze cijfers is te zien dat het demissionaire kabinet vooral bezig is problemen die in het verleden zijn ontstaan op te lossen.
De toeslagenouders, de inwoners van Groningen, gemeenten die te veel problemen hebben met te weinig geld en de toename van het aantal asielzoekers. Dat is allemaal op korte termijn niet of nauwelijks te veranderen en kost de overheid gewoon geld. Maar uiteindelijk heeft de Tweede Kamer het laatste woord. En er kunnen dus nog veranderingen in komen, als een Kamermeerderheid het anders wil."