Aanstaande ouders krijgen een forse rekening als ze de kraamzorg voor de bevalling annuleren, blijkt uit een rondgang van de NOS. Deze 'boetes' kunnen oplopen tot 275 euro, zelfs als je vroeg in de zwangerschap annuleert.
Door het tekort aan kraamhulpen melden veel ouders zich aan bij meerdere organisaties, in de hoop de maximale zorg te krijgen. Niet altijd is duidelijk dat de online aanmelding meteen een inschrijving is. Na twee weken zitten aanstaande ouders automatisch vast aan een contract, waardoor ze een boete betalen als ze de kraamzorg willen annuleren.
150 euro is heel veel geld voor kraamzorg die je niet hebt afgenomen.
Lieke* studeerde nog toen ze zwanger bleek. "Verloskundigen en mijn omgeving hamerden erop dat ik me, vanwege de drukte, snel moest inschrijven voor kraamzorg. Dus ik meldde me na 13 weken zwangerschap bij vier verschillende organisaties, in de hoop dat er ergens nog plek was."
Tot haar verrassing kreeg ze na twee weken een e-mail met het bericht dat haar inschrijving bij kraamzorgorganisatie Naviva definitief was. "Het bleek dat ik een contract had afgesloten, het was geen vrijblijvende online aanmelding. Dat betekende dat ik 150 euro annuleringskosten moest betalen, ook al was er niet eens een kennismaking geweest."
Intussen had Lieke al ergens anders kraamzorg gevonden. Ze besloot snel ook de andere kraamzorgorganisaties te bellen waar zij zich had ingeschreven. "Gelukkig bleken zij, na veel smeken, meer sympathie te hebben dan Naviva. Zij verlaagden het bedrag naar 15 euro en 37 euro. Het is dus kennelijk niet de norm om zoveel geld in rekening te brengen."
In Nederland zijn er ruim 200 kraamzorgorganisaties. De NOS bekeek de voorwaarden van ruim 50 organisaties. Verreweg de meeste rekenen op een of andere manier annuleringskosten.
Naviva, een landelijke organisatie die jaarlijks zo'n 22.000 gezinnen helpt, vraagt sinds vorig jaar 150 euro. Ter vergelijking: dat bedrag krijgt een kraamzorgorganisatie voor ruim twee uur kraamzorg. Voor alleen een inschrijving mogen ze nog geen 20 euro declareren.
Bij sommige bureaus hangt de hoogte van het bedrag af van hoever de zwangerschap gevorderd is. Zo rekent de Kraamvogel, een andere grote landelijke organisatie, tot twee maanden voor de bevalling 75 euro. Daarna wordt dat bedrag verdubbeld.
Geen enkel kraamzorgbureau rekent kosten als er sprake is van een miskraam.
Naviva laat in een reactie weten dat ze de kosten in rekening brengen "om dubbele inschrijvingen bij ons en andere kraamzorgorganisaties te ontmoedigen". Het bedrijf zegt capaciteit voor die dubbel ingeschreven gezinnen te reserveren, waardoor anderen naar een wachtlijst worden doorverwezen.
"Het kan niet de bedoeling zijn dat dit gebeurt, omdat anderen zich op meerdere plekken hebben ingeschreven", zegt een woordvoerder. Verder zegt Naviva een "uitgebreide coulanceregeling" te hebben. De volledige reactie van de kraamzorgorganisatie is hier te lezen.
Engelstalige kraamzorg
Adrienne Salcau vond die coulanceregeling tegenvallen. Zij meldde zich bij allerlei kraamzorgorganisaties, met het specifieke verzoek om een Engelstalige kraamverzorger. "Sommige belden me op dat ze geen plek hadden", zegt Salcau. "Andere bureaus, zoals Naviva, lieten helemaal niks van zich horen."
Ze schreef zich uiteindelijk in bij een kraamzorgorganisatie die liet weten een Engelssprekend iemand te hebben. Toen ze vervolgens Naviva met 16 weken zwangerschap wilde annuleren, moest ook zij 150 euro annuleringskosten betalen.
"Ergens onderaan in een Nederlandstalige e-mail, die ik dus niet kon lezen, stond dat er annuleringskosten aan verbonden waren. Terwijl ik bij mijn aanmelding had geschreven dat ik alleen Engels sprak. Ze hebben helemaal niks voor mij gedaan na mijn aanmelding, maar rekenen wel de kosten. Ik heb erom gehuild."
Arjan Groen en zijn vrouw overkwam iets soortgelijks bij de Kraamvogel. Zij zagen na hun aanmelding de e-mail over het hoofd. "Onhandig", vindt Groen. "Maar ook vrij raar dat een overeenkomst automatisch van kracht wordt, zonder onze expliciete toestemming."
Ook zij moesten 75 euro betalen. "Toen we dat weigerden, zeiden ze dat ze een incassobureau zouden inschakelen. Dat vonden we wel heftig." Groen bood uiteindelijk aan de helft te betalen en daar ging de Kraamvogel mee akkoord.
Maar de nasmaak is bitter. "Het is overduidelijk dat ze misbruik maken van de situatie en willen cashen op mensen die even niet opletten op de kleine lettertjes", zegt Groen. De Kraamvogel is om een reactie gevraagd, maar het bedrijf reageerde niet op vragen van de NOS.
"Ouders gaan dwalen"
Ook brancheorganisatie Bo Geboortezorg wijt de annuleringskosten aan de grote krapte in de kraamzorg. "Steeds meer ouders gaan dwalen en zich bij meerdere bureaus inschrijven", zegt directeur Peter Boudewijn. "Als zij vervolgens kraamzorg annuleren, kan de organisatie de gemaakte kosten niet meer declareren bij de verzekering."
Toch noemt hij de gevraagde bedragen "fors", ook in verhouding tot het werk dat tot dan toe is gedaan. "Ze zijn bedoeld om ouders af te schrikken", zegt Boudewijn. "Maar wij vinden het absoluut niet goed als het als een verrassing komt. Dat moet duidelijk worden gecommuniceerd."
De brancheorganisatie is bezig met een oplossing. "We kijken of zorgverzekeraars vooraf een seintje kunnen geven als iemand zich al ergens heeft ingeschreven, in plaats van achteraf", zegt Boudewijn. "Want niemand wordt uiteindelijk beter van al die annuleringen."
*Lieke is niet de echte naam van de geïnterviewde. Haar volledige naam en contactgegevens zijn bekend bij de redactie.