De NBA heeft geen goed beeld van wat er bij kleinere accountantsorganisaties speelt. Dat stelt SRA-voorzitter Diana Clement naar aanleiding van de oproep aan reguliere vergunninghouders afgelopen week om intern te onderzoeken of er sprake kan zijn geweest van examenfraude.
De zes oob-kantoren onderzoeken op last van de AFM of er in hun organisatie examenfraude is gepleegd, nadat bleek dat bij KPMG op grote schaal is gefraudeerd met toetsen. Honderden medewerkers bleken erbij betrokken te zijn. Dat kostte het hoofd van de accountancytak Marc Hogeboom zijn baan en KPMG moest 25 miljoen dollar boete betalen aan de Amerikaanse toezichthouder PCAOB.
Ook de andere kantoren die wettelijke controles verrichten, moeten de eigen organisatie gaan doorlichten, vindt de NBA. Die schreef afgelopen week alle reguliere vergunninghouders met meer dan drie externe accountants aan. In de brief staan voorstellen over hoe je examenfraude kunt voorkomen en de oproep om in het kader van 'zelfhygiëne' preventieve maatregelen te treffen. Daarin is een met de oob-kantoren opgestelde matrix leidend. De NBA wil daarnaast op bezoek bij de kantoren om die matrix door te nemen. Ernstige fraudegevallen kunnen leiden tot een tuchtklacht, zo waarschuwt de beroepsorganisatie.
'NBA niet in de lead bij fraudeonderzoeken'
Volgens het FD is de brief aan ruim honderd kantoren gestuurd. Daarmee is de NBA zijn boekje te buiten gegaan, vindt Clement, die wel vooropstelt dat fraude onacceptabel is. 'Maar vanuit welk mandaat heeft de beroepsorganisatie deze brief geschreven? De NBA ziet toe op de individuele professional en is niet in de lead bij de fraudeonderzoeken onder oob-accountantsorganisaties. Dat zijn de PCAOB en de AFM.' Volgens Clement komt de brief voort uit de wens van de NBA om meer zeggenschap over kantoren en verordenende bevoegdheden te krijgen.
'Accountant heeft bij kleiner kantoor minder druk'
Clement is evenmin te spreken over de matrix die de NBA in de brief heeft opgenomen. 'Met de brief en beschreven verschijningsvormen in de matrix laat de beroepsorganisatie wat ons betreft andermaal zien dat zij het segment en de praktijk van de reguliere vergunninghouders onvoldoende kent.' Zo spelen veel toetsen voor oob-kantoren helemaal niet bij reguliere vergunninghouders. Volgens Clement hebben accountants bij kleinere kantoren een stuk minder druk. Ze krijgen daar de tijd en ruimte om een NBA-kennistoets te herkansen, aldus de SRA-voorzitter. 'Dat is een heel andere dynamiek dan bij de grote oob-kantoren. Dat proberen wij de NBA ook de hele tijd duidelijk te maken.'
Douma: zaak was al besproken
NBA-voorzitter Kris Douma is verbaasd omdat de kwestie volgens hem al eerder is besproken met vertegenwoordigers van reguliere vergunninghouders. De brief valt bovendien binnen het mandaat van de NBA, vindt hij: 'Het gaat om gedrag van individuele accountants, daar schrijven we de kantoren nu over aan. Het is bovendien belangrijk dat wij de samenleving laten zien dat de accountancy deze problemen wil aanpakken.'