OPINIE - Sommige mensen vinden dat iemand de vrijheid moet hebben om ook formeel zelf te kiezen voor het gender dat past bij hun eigen identiteit. (Ik hoor bij deze groep). Andere mensen vinden dit een slecht idee, en hun bezwaren zijn meestal gegrond in bepaalde conservatieve (religieuze) of kleinburgerlijke overtuigingen ('waarom kan niet iedereen gewoon normaal doen'). Iedereen heeft recht op een mening en dat respecteer ik. Ook mijn overtuigingen komen voort uit mijn achtergrond, opvoeding en persoonlijke ervaringen. Wat ik niet respecteer is wanneer mensen selectief wetenschappelijke feiten inzetten om hun morele standpunt te rechtvaardigen, terwijl hun standpunt al duidelijk is bepaald op grond van hun persoonlijke waarden en niet is gevormd door het wetenschappelijke onderzoek op zich. Ik heb er dus helemaal geen problemen mee dat mensen een mening hebben gebaseerd op hun persoonlijke overtuigingen, ik heb er een probleem mee als je daar vervolgens de wetenschap voor misbruikt door het 'kersenplukken' van de feiten die jou het beste uitkomen. Dat laatste doet Nicolien van Vroonhoven in een opiniestuk in de Volkskrant. Een gastbijdrage van Jelle van Dijk.
Context doet er toe, dus een beetje context: Vroonhoven was actief in het CDA en is naast NSC kamerlid ook een katholieke moeder van vijf kinderen. Ze verhuisde naar Australie omdat haar man daar een baan kreeg en schreef daarover een blog, waarin ze zeer lovend spreekt over de Australische school van haar kinderen. Daar kregen jongens en meisjes namelijk apart onderwijs. Een citaat: "Als ik 's morgens de jongens een kusje heb gegeven en dan oversteek naar het gebouw van ons meisje, dan ruikt het daar zoeter. Er staat geen tafeltennistafel in het atrium, maar een piano. Meisjes stoeien niet door de gangen, ze giebelen."
Tot zover de context. Vroonhoven beweert nu in de Volkskrant dat zij transgenders weliswaar respecteert, maar ze suggereert ook direct dat er twee soorten zijn: sommige kinderen zijn *mogelijk* (sic) aangeboren transgender en dat zal nooit veranderen, maar 'vele anderen' geloven slechts tijdelijk dat ze misschien van geslacht willen veranderen. Deze laatste groep (laten we zeggen, de 'eigenlijk heel normale kinderen die alleen even in de war zijn') moeten natuurlijk gered worden van de echte psychiatrische gevallen. Een klassieke stijlfiguur met een religieus luchtje (duivelsuitdrijving, enz.). Vroonhoven pusht hiermee feitelijk haar traditionele, conservatief-religieuze agenda. (En passant gooit ze er ook nog even de bekende onnozelheden in over mannen die vrouwen gaan lastig vallen in toiletten en verkrachtingen in vrouwengevangenissen, waarbij ze toevoegt dat het haar daar nu niet om gaat, maar ze zegt het toch maar even). Haar opvattingen komen wellicht voort uit haar katholieke opvoeding, uit een burgerlijke 'queer-fear', of misschien wel uit angst voor de wederopstanding van Bontebal en het CDA bij de Europese verkiezingen. Of msschien is dit wel een een soort peace offering aan de PVV, aangezien dit plotselinge 'onderwerp' een van de weinige punten lijkt te zijn waarover NSC en PVV het gemakkelijk eens kunnen worden (formeren ten koste van echte mensen en hun levens). Wie zal het zeggen. Maar met wetenschap heeft er weinig mee te maken.
Selectief
Vroonhoven is namelijk zeer selectief in de wetenschap die zij citeert. Haar opiniestuk bevat precies het soort argumentatie dat je eindeloos herhaald ziet op Twitter/X. Wat zij niet noemt is allerlei empirisch bewijsmateriaal dat juist precies de tegenovergestelde richting van het dispuut ondersteunt. Zie bijvoorbeeld de wetenschappelijke bronnenlijst die bijgeleverd werd bij een aflevering van het tv-programma Pointer.
In deze bronnen lezen we onder andere dat er geen enkel bewijs is voor de 'social contagion' waar Vroonhoven zo bang voor is. Ook lezen we dat maar een heel klein deel van de mensen die daadwerkelijk in transitie gaat uiteindelijk toch spijt krijgt (1%). En als je in de wetenschappelijke literatuur zoekt naar hoe vaak het nou eigenlijke echt voortkomt dat transgender vrouwen cis-vrouwen verkrachten in de vrouwengevangenis, dan wordt je overspoeld met artikelen die juist het omgekeerde fenomeen beschrijven: transgenders worden uitzonderlijk vaak in elkaar geslagen of verkracht. Met andere woorden: we zouden blij moeten zijn als transgendervrouwen naar de vrouwengevangenis mogen: het zal ongetwijfeld positief uitpakken voor de gewelds-statistieken.
Het is kwalijk dat NSC nu een voorstel torpedeert nog voor het besproken is in de kamer, dit punt is door velen al gemaakt. Het gaat mij hier om de rol van de wetenschap in de argumentatie van NSC. Ik ben geen gender-expert en ook ik kies nu enkele bronnen uit, om in ieder geval de suggestieve beweringen van Vroonhoven te nuanceren. Zo kunnen mensen aan beide kanten van de discussie wel het 'wetenschappelijk bewijs' vinden, waarnaar ze op zoek zijn. De discussie over genderidentiteit is voor de meeste mensen een morele discussie gestoeld op persoonlijke overtuigingen. Daar kun je niet zomaar willekeurig wat feiten bij zoeken. Misbruik de wetenschap daar niet voor.