Drogere zomers, nattere winters en de stijgende zeespiegel maken het waterbeleid in Nederland de komende jaren steeds ingewikkelder. "Knelpunten met betrekking tot watertekort, wateroverlast en waterveiligheid stapelen zich op. Dit raakt heel Nederland", schrijft onderzoeksinstituut Deltares in de nieuwe Deltascenario's.
"De opgaven van zoetwaterbeschikbaarheid en wateroverlast zijn al op de korte termijn urgent", waarschuwen de opstellers van de rapportage. Door klimaatverandering krijgt Nederland in de zomer vaker te maken met droogte, maar de vraag naar zoetwater neemt alleen maar toe. Dat komt door de groeiende bevolking, maar ook doordat het in kustgebieden steeds vaker nodig zal zijn om wateren door te spoelen met zoetwater om verzilting van landbouwgrond tegen te gaan.
Zoetwater is ook nog in grotere hoeveelheden nodig om laagveengebieden natter te maken. Die maatregel is vijf jaar terug afgesproken in het Nederlandse Klimaatakkoord. Uit veen dat in aanraking komt met zuurstof, komt CO2 vrij. Dat kan worden tegengegaan door het waterpeil in veengebieden te verhogen.
"Door een kleiner wateraanbod in de zomer en een grotere watervraag zullen steeds vaker watertekorten optreden, waarbij er niet voldoende water is voor alle functies", staat in het rapport. "Als de klimaatverandering doorzet, wordt die opgave richting het eind van deze eeuw steeds groter." Door watergebrek kan schade aan natuur, landbouw en funderingen ontstaan. Ook de scheepvaart en de industrie zijn afhankelijk van genoeg water.
In alle vier de toekomstscenario's die Deltares heeft uitgewerkt, krijgt ons land vaker te maken met extreme buien. Dat leidt tot meer wateroverlast en grotere overstromingsrisico's. "In alle scenario's moeten we actie ondernemen om onze bescherming tegen overstromingen op hetzelfde veiligheidsniveau te houden", benadrukken de experts. "De zeespiegel stijgt en de rivierafvoeren nemen in de winter toe. Daarnaast worden de gevolgen van een overstroming groter, omdat er meer mensen achter de dijken wonen en de economische waarde achter de dijken toeneemt."
Demissionair minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) noemt het "duidelijk dat we maatregelen moeten nemen tegen extreem weer". Hij vindt het ook belangrijk om water dat in de winter juist in overvloed aanwezig is beter vast te houden "om de drogere zomers door te komen". Een van de maatregelen waarmee dat gaat gebeuren, is het opslaan van meer zoetwater in het IJsselmeer.