Als het aan Niels Langenhuizen van SDK Vastgoed ligt, wordt de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) dé hotspot voor de mechatronica-industrie. Zijn filosofie: zorg voor een werkomgeving waar de beste mechatronicabedrijven, kennisinstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties samenkomen in één ecosysteem op een perfecte locatie. 'Door die partijen bij elkaar te brengen, werken mensen in een optimale omgeving waarin ze steeds weer in aanraking komen met nieuwe initiatieven, nieuwe ideeën, nieuwe mensen en nieuw talent', aldus Langenhuizen. 'Nabijheid, samenwerking en talent zijn de basis voor innovatie. Dat daagt mensen uit om het beste uit zichzelf te halen.'
– In een cirkel van 30 kilometer rondom de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) wonen ongeveer 3 miljoen mensen; een gigantisch arbeidspotentieel.
– 'We konden aan de slag op 42 hectare; ruim voldoende om een ecosysteem te ontwikkelen waar partijen optimaal tot hun recht komen.'
– 'We bouwen nu al aan dat ecosysteem bijvoorbeeld door bedrijfsbijeenkomsten te houden voor partijen die binnen de mechatronicasector passen.'
– 'Met elkaar beslis je als campusleden over de te leveren diensten en voorzieningen.'
'Bedrijven zitten vaak verstopt op bedrijventerreinen, wij maken ze zichtbaar'
Een goede locatie heeft Langenhuizen alvast te pakken. In een cirkel van 30 kilometer rondom de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam (MICS) wonen ongeveer 3 miljoen mensen; een gigantisch arbeidspotentieel. Mensen kunnen er makkelijk komen: MICS is aangesloten op het metronetwerk van Rotterdam, heeft een intercitystation en de universiteitssteden Rotterdam en Delft zijn dichtbij. Het ligt aan een afrit van de A20 en er zijn goede fietsverbindingen. Ook hbo- en mbo-instellingen liggen in de buurt. Voor Langenhuizen is die goede bereikbaarheid een van de cruciale factoren. 'Daarnaast hebben we de ruimte om de beste huisvesting op maat te ontwikkelen en realiseren. We konden in Schiedam aan de slag op 42 hectare; ruim voldoende om een ecosysteem te ontwikkelen waar partijen optimaal tot hun recht komen.'
Langenhuizen is lid van het managementteam bij SDK Vastgoed, onderdeel van VolkerWessels. SDK Vastgoed is een gebiedsontwikkelaar, met expertise onder meer op het gebied van campusontwikkeling. Langenhuizen is met zijn ontwikkelteam vanaf het begin betrokken geweest bij het verkrijgen van de grond van de Mechatronica Innovatie Campus Schiedam, in overleg met de gemeente.
Transparantie vergroten
Het ecosysteem is de kern van de campus waar alles om draait. Voor de mechatronicasector werkt SDK momenteel aan ruim 150.000 vierkante meter nieuwe huisvesting voor bedrijven en kennisinstellingen. 'Gebouwen en een omgeving die bedrijven direct helpen om een gezonde en duurzame werkomgeving te bieden aan hun medewerkers en daarmee direct invulling te geven aan de eigen ESG-doelen', aldus Langenhuizen. 'Medewerkers werken in een prettige en gezonde werkomgeving, bedrijven biedt het een flinke stap in de betrouwbaarheid en precisie van hun productielijnen, doordat ruimtes beter en betrouwbaarder geklimatiseerd kunnen worden. Door dure faciliteiten te delen, blijven bedrijven efficiënt en wendbaar.' Blikvangers vanaf de A20 worden de bedrijfsgebouwen Apex, Atlas en Spectrum, met flexibel indeelbare werkruimtes voor industriële functies, kantoren, laboratoria en r&d.
'We zijn met zoveel toonaangevende bedrijven in gesprek, dat gaat sneller dan we hadden durven dromen'
In en om Schiedam is de mechatronicasector goed vertegenwoordigd. Spelers van wereldklasse, meent Langenhuizen. Hij ziet een gigantisch potentieel. 'Die bedrijven zitten vaak verstopt op bedrijventerreinen, achter dichte gevels. Mensen hebben geen idee wat er allemaal gebeurt in de hightech. Wij werken vanuit de gedachte: "Als je het niet kunt zien, kun je er ook niet verliefd op worden." Wat we doen, is de zichtbaarheid en transparantie van die bedrijven vergroten door ze bij elkaar te brengen. Zo kunnen ze elkaar versterken en hun aantrekkelijkheid voor nieuw talent vergroten.'
Eerste bewoners bekend
Het gaat snel met de nieuwe campus. SDK heeft al een aantal bestaande gebouwen verhuurd. De eerste nieuwbouw startte in april en ook met het tweede gebouw wordt dit jaar begonnen. 'Dat betekent dat we in 2025 en 2026 al gebouwen opleveren. We zijn met zoveel toonaangevende bedrijven in gesprek, dat gaat sneller dan we hadden durven dromen', aldus Langenhuizen. Hij ziet een mix van productie- en toeleverbedrijven, scale-upbedrijven en de gevestigde orde. En daarnaast ook kennisinstellingen. Aan de andere kant van de snelweg, in Schieveste, worden 3.500 nieuwe woningen gebouwd, waaronder studentenhuisvesting. En een hotel. 'Al die ontwikkelingen in het Schiedistrict bij elkaar, in een rondje van een paar honderd meter, zorgen voor veel nieuwe impulsen en mogelijkheden', aldus een enthousiaste Langenhuizen.
Bedrijven die op de campus komen, zijn onder meer instrumentenbouwer Metrohm Applikon. De nieuwbouw verrijst vlakbij hun oude onderkomen. Battolyser Systems, dat waterstofbatterijen produceert, is al op de campus gehuisvest. En ook Boers & Co, een groep bedrijven op het snijvlak van engineering en productie van precisiemechanica, -plaatwerk en -mechatronica, gaat naar de campus verhuizen. FMI Instrumed, dat hoogwaardige mechanische componenten produceert voor de medische sector, en Orga, dat oplossingen biedt bij het verhogen van de veiligheid op zee, op land en in de lucht, zitten in de buurt. Kennisinstituten op MICS zijn Expertisecentrum Precisietechniek (ECP) en Metalent, maar ook het Albeda College en Hogeschool Rotterdam zijn al onderdeel van het ecosysteem van MICS.
Leven lang ontwikkelen
Talentvolle medewerkers werven is voor bedrijven tegenwoordig de grootste uitdaging. Juist omdat talent zo schaars is, halen SDK, de gemeente Schiedam en kennisinstellingen alles uit de kast om de toegang tot dat talent zoveel mogelijk te vergroten. Daarom is nu al het programma 'Leven lang ontwikkelen' opgezet, bedoeld om kennisinstellingen, onderwijsinstellingen en werkgevers duurzaam bij elkaar te brengen. Dat zijn initiatieven die worden gefinancierd door de gemeente samen met de bedrijven.
Een ander mooi initiatief is dat de Zuid-Hollandse netwerkorganisatie HiDelta en opleidingsinstituut Mikrocentrum uit Veldhoven in samenwerking met de gemeente Schiedam en de regionale investeringsmaatschappij InnovationQuarter onderzoeken of ze een opleiding kunnen opzetten in Schiedam. De afstand vanuit Rotterdam/Schiedam naar Veldhoven is eigenlijk te groot. Langenhuizen: 'Dus ook hier telt nabijheid. Als je wilt opleiden of ondernemen, dan moet je er wel zijn, anders gaan mensen je niet vinden. InnovationQuarter en de gemeente zijn overheidspartijen die proactief bezig zijn met de economische ontwikkeling van de regio en van de sector. Die weten wat de belangrijke toekomstige ontwikkelingen zijn. Zij zijn superbelangrijk voor het succes van MICS.' Hij benadrukt dat MICS geen universitaire campus is: 'Voor bedrijven zijn mensen met een hbo- of mbo-opleiding minstens zo belangrijk als universitair geschoold talent. Voor ons gaat het om de ontwikkeling van "knappe koppen en slimme handjes".'
Vliegwieleffect
Nu al is sprake van een mooi cluster van mechatronicabedrijven en onderwijsinstellingen. Langenhuizen spreekt van een vliegwieleffect en ziet dat samenwerking en onderlinge ideeënuitwisseling daarvoor essentieel zijn. Zelf faciliteert hij dat op allerlei manieren. 'We bouwen nu al aan dat ecosysteem bijvoorbeeld door bedrijfsbijeenkomsten te houden voor partijen die binnen de mechatronicasector passen, waarbij we samen al kijken welke voorzieningen en diensten we straks met z'n allen kunnen organiseren.'
Bij het aanjagen van samenwerking speelt de campusorganisatie een belangrijke rol. Dat is een coöperatie waar de gebruikers in het gebied lid van worden. 'Uniek in Nederland', stelt Langenhuizen. 'Met elkaar beslis je als campusleden over de te leveren diensten en voorzieningen, bijvoorbeeld door geld te besteden aan congresfaciliteiten, beveiliging, evenementen of andere voorzieningen. Het is een coöperatie, dus we doen het met en voor de leden, zonder winstoogmerk. Zo faciliteren we ontmoeting en het delen van kennis en opleiden van talent om uiteindelijk sneller tot innovatie en groei te komen.'
Internationale markt
Samenwerking op het gebied van mechatronica is geen Schiedams of regionaal feestje. De vraag is of op zo'n internationale markt ook de samenwerking tussen campussen in Nederland gestalte kan krijgen. Langenhuizen ziet de uitdaging en heeft wel degelijk de ambitie om van MICS een campus te maken van internationale betekenis. 'Straks gaan we hier evenementen krijgen, internationale handelsmissies, het lanceren van gemeenschappelijke producten op de internationale markt. Dat vraagt om brede samenwerking en die faciliteren en stimuleren we. We hebben daar eerder al ervaring mee opgedaan en kunnen voortbouwen op bewezen succes.'
Als Langenhuizen het heeft over eerdere ervaringen, heeft hij het vooral over de Brainport Industries Campus (BIC) in Eindhoven, een campus die ook door SDK Vastgoed is ontwikkeld. Langenhuizen ziet naast verschillen toch vooral overeenkomsten: 'De uitdagingen zijn hetzelfde. Al die bedrijven kijken hoe ze kunnen innoveren, hoe ze de concurrentie voor kunnen blijven, hoe ze ervoor zorgen dat ze toegang hebben tot de juiste kennis, zodat ze altijd flexibel zijn. En een heel belangrijke: al die bedrijven worstelen met de toegang tot talent.'