Europees onderzoek uit 2021 wees uit dat er binnen Europa meer dan 500 digitale platforms actief waren waarvoor meer dan 28 miljoen mensen werkten. Dat aantal zou stijgen naar 43 miljoen in 2025. Bij zo'n 5 miljoen zou er sprake kunnen zijn van schijnzelfstandigheid. Dat was reden voor een richtlijn over platforms.
VBAR
De Europese richtlijn over platformwerk gaat uit van het zelfde idee dat Minister van Gennip ook in haar wetsvoorstel Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelatie en Rechtsvermoeden (VBAR) heeft opgenomen: het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Dat houdt in dat een zelfstandige die van mening is dat hij eigenlijk een werknemer is, een beroep kan doen op het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Het is dan aan de opdrachtgever om te bewijzen dat er géén sprake is van een arbeidsverhouding, maar van zelfstandigheid.
In de richtlijn van de EU is het rechtsvermoeden soortgelijk geformuleerd: een platformwerker die van mening is dat hij eigenlijk een werknemer is, een beroep kan doen op dat rechtsvermoeden. Het is dan aan het platform om te bewijzen dat er géén arbeidsverhouding is, maar de platformwerker een zelfstandige/ZZP-er is. Op deze manier hoopt Brussel schijnzelfstandigheid tegen te gaan. De richtlijn moet binnen twee jaar worden omgezet naar Nederlands recht, en dat sluit dus mooi aan bij de plannen van de Minister. Van Gennip is nu bezig haar wetsvoorstel aan te passen na de internetconsultatie en de behandeling in de Tweede Kamer. Ze zal de inhoud van de richtlijn op dit stuk kunnen meenemen.
Menselijk toezicht
De richtlijn gaat verder en geeft onder meer voorschriften over transparantie bij het gebruik van persoonsgegevens. Het wordt verboden om als platform bepaalde persoonsgegevens nog te verwerken, zoals bijvoorbeeld gegevens over iemands persoonlijke overtuiging of emotionele of psychologische toestand. Ook worden de algoritmes van het platform aan banden gelegd: zo kan een platformwerker straks niet meer ontslagen worden op basis van een besluit van een algoritme of een geautomatiseerd besluitvormingsproces. Bij een belangrijke beslissing of besluit dat rechtstreeks van invloed is op de platformwerker, moet er 'menselijk toezicht' zijn. Ik ben benieuwd hoe de komende tijd dit in wet- en regelgeving gegoten gaat worden. We houden u op de hoogte!
Op 30 mei 2024 organiseert The Legal Company de actuele ontbijtsessie 'Wil de echte zzp-er opstaan?'. In deze ontbijtsessie zullen mr. Hella Vercammen en mr. Dietrich Loos u opheldering geven over de fiscale en juridische status van de ZZP-er. Zo weet u waar u op moet letten als u een overeenkomst sluit met een ZZP-er. Ben je er ook bij? Meld je dan hier aan.