De melkbus was tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw een alledaags voorwerp op de boerderij. Wanneer de koeien gemolken werden, werd de melk via een teems (koperen zeef) in de melkbus gegoten en daarin bewaard. Wanneer de koeien buiten het dorp graasden, ging de boer met paarden en kar naar het weiland. De kleine boeren gingen met de transportfiets naar de koeien. Soms met drie bussen voorop en de boerin nog een kleine bus achterop de fiets. En zware klus, vooral met de slechte wegen. Thuis moest de melk worden gekoeld. Iedere boer had daar een eigen methode voor. Wie aan een beek woonde, zette gewoon de bussen in het koele water. Dat ging prima.
In de weidestreken gebruikte men bussen met een inhoud van 30 of 40 liter, terwijl voor de zandbedrijven bussen van 20 liter werden gebruikt. Voor de melkrijder een zware klus.
De melkbus in de moderne vorm had in de tachtiger jaren van de negentiende eeuw een roemrijke start.. Er was een zuivelfabriek die bussen leverde die geen 40 liter inhoud hadden, zoals de fabriek had opgegeven, maar 42 liter. De boeren kregen slechts 40 liter betaald. Samen met andere klachten bracht dit feit de boeren ertoe zelf een zuivelfabriek op te richten.
Op het hoogtepunt van het melkbussentijdperk – de zestiger jaren van de twintigste eeuw – waren er een grote hoeveelheid bussen in gebruik. Per jaar moest de industrie zo'n 125.000 nieuwe exemplaren aanleveren. In 1934 werd begonnen met het verwerken van roestvrij staal. Het hoogtepunt van de productie heeft vlak na de Tweede Wereldoorlog gelegen: 150.000 stuks.
Er was maar een reinigingsmiddel voor de bussen: soda en zand. Het reinigen van de bussen was zwaar werk. Dit werd altijd gedaan door de boerin en de huishoudelijke hulpen. Er moest flink geschuurd worden om roesten te voorkomen. De bus woog zo'n 10 kilo. Na het dagelijkse reinigen gingen de bussen op het melkrek voor de boerderij. Schoon en blinkend.
Dit is de laatste melkbus, die op 20 december 2012 naar de melkfabriek in Loenen ging. De melk werd sindsdien door een tankwagen opgehaald bij de boeren.
© Copyright 2023, Alle rechten voorbehouden, Regiobode BV - Industrielaan 22 - 6951 KG Dieren - tel.: 0313-41 52 00