Drie Nederlandse hulporganisaties klagen de Nederlandse staat aan vanwege de migratiedeal tussen Turkije en de EU in 2016. Het gaat om Amnesty International, Stichting Bootvluchteling en Defence for Children.
De ngo's houden Nederland verantwoordelijk voor het schenden van "Nederlandse, internationale en EU-wetgeving en voor de jarenlange, mensonterende omstandigheden op de Griekse eilanden". Nederland was EU-voorzitter toen de deal tot stand kwam en is dus verantwoordelijk voor het schenden van mensenrechten van migranten, zeggen de drie organisaties.
Het akkoord tussen de Europese Unie en Turkije moest een einde maken aan de illegale en chaotische migratie van Turkije naar Griekenland. De deal bepaalde dat alle mensen die op 'irreguliere wijze' de oversteek maakten naar Griekenland terug werden gestuurd naar Turkije, zodat niet te veel mensen naar Europa zouden komen.
De migranten kregen wel de mogelijkheid om asiel aan te vragen in Griekenland. Als ze dat niet deden, of als het asielverzoek niet werd gehonoreerd, werden ze teruggestuurd naar Turkije. De deal kwam er ondanks waarschuwingen dat Turkije geen veilig land was voor migranten en dat het asielsysteem in Griekenland niet functioneerde.
'Rampzalige deal'
"Als gevolg van deze rampzalige deal tussen EU-lidstaten en Turkije zaten tienduizenden asielzoekers vast op de Griekse eilanden, in erbarmelijke omstandigheden in kampen en gesloten opvangcentra", zegt directeur van Amnesty International Nederland Dagmar Oudshoorn.
Volgens de ngo's probeerden de EU-lidstaten met de deal onder hun verantwoordelijkheid uit te komen zoals die bepaald is in het internationaal recht. De organisaties stelden de staat al eerder aansprakelijk, maar de overheid erkende deze aansprakelijkheid niet. Daarom stappen ze nu naar de rechter.
Naast de verantwoordelijkheid voor de gevolgen van de deal willen Amnesty International, Stichting Bootvluchteling en Defence for Children ook dat de staat ervoor zorgt dat de uitvoering van het akkoord in lijn wordt gebracht met nationale, EU- en internationale wetgeving, om mensenrechtenschendingen te voorkomen.