Jongeren bereiken, dat was het hoofddoel van de deelnemers in Maastricht aan het grote Europese verkiezingsdebat. Het Theater aan het Vrijthof zat vol. Buiten keken zo'n 250 jonge stemmers via een scherm mee hoe de kandidaten hen probeerden te overtuigen.
De verkiezingen voor het Europees Parlement zijn van 6 tot en met 9 juni. De spitzenkandidaten, oftewel de beoogde lijsttrekkers van de partijen die meedoen aan de verkiezingen, lieten vanavond in Maastricht zien waar ze voor staan. De centrale thema's waren klimaatverandering, veiligheid en de staat van de democratie. De standpunten daarover lagen soms mijlenver uit elkaar.
Er kwamen jongeren uit heel Europa naar Maastricht:
De campagne voor de Europese Verkiezingen is afgetrapt in Maastricht met een debat tussen politici. Er kwamen veel jongeren uit heel Europa op af. - NOS
Zo kondigde de kandidaat van de rechts-populistische partij Identiteit en Democratie aan dat hij "tienduizend bureaucraten" wil ontslaan in Brussel. "En we beginnen met u", zei Anders Vistisen tegen Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie. Zijn koepelpartij wil een zo klein mogelijke invloed van de EU, die volgens Vistisen niet democratisch is.
Andere partijen, zoals die van de Nederlander Bas Eickhout, kwamen juist met een sterk pro-Europese boodschap. "In plaats van iedereen de les te lezen zouden jullie beter jullie eigen rommel op kunnen ruimen", verweet Eickhout zijn politieke tegenstander Tistisen. De Nederlander kreeg een applaus voor zijn verwijzing naar schandalen bij een aantal nationale partijen die zijn aangesloten bij Identiteit en Democratie.
Wie deden mee aan het debat?
- De Duitse Ursula von der Leyen (65 jaar), momenteel voorzitter van de Europese Commissie, namens European People's Party. In Nederland zijn het CDA en de ChristenUnie hierbij aangesloten.
- De Nederlander Bas Eickhout (47 jaar) namens European Green Party. In Nederland is GroenLinks hierbij aangesloten.
- De Oostenrijker Walter Baier (70 jaar) namens Party of the European Left. In Nederland zijn de SP en Partij voor de Dieren hierbij aangesloten.
- De Moldaviër Valeriu Ghiletchi (63 jaar) namens European Christian Political Movement.
- De Duitse Maylis Roßberg (24 jaar) namens European Free Alliance.
- De Luxemburger Nicolas Schmit (70 jaar) namens Party of European Socialists. De PvdA is hierbij aangesloten.
- De Duitse Marie-Agnes Strack-Zimmermann (66 jaar) namens Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party. In Nederland zijn D66 en VVD hierbij aangesloten.
- De Deen Anders Vistisen (36 jaar) namens Identiteit en Democratie Partij. In Nederland is de PVV hierbij aangesloten.
Von der Leyen begon haar boodschap met een verwijzing naar haar eigen kinderen. "Zij zijn de afgelopen vijf jaar mijn grote motivatie geweest gedurende vele crises om op koers te blijven." Haar campagnestrategie is om zichzelf meer persoonlijk te profileren, bijvoorbeeld als moeder en minder als de leider van de Commissie. Haar slogan: Ursula2024.
Von der Leyen stelde dat alleen een verenigd Europa sterk staat, bijvoorbeeld tegen Rusland, en dat jongeren met hun stem een belangrijke bijdrage leveren. Er klonk kritiek van andere kandidaten over wat de Commissie onder haar voorzitterschap heeft bereikt.
'Halverwege maan'
Eickhout viel Von der Leyen aan op het afzwakken van de zogeheten Green Deal en de recente tegemoetkomingen aan protesterende boeren. "In 2019 noemde Von der Leyen het haar 'man-op-de-maan-project'. Maar stel je voor dat JFK opeens had gezegd: 'Misschien is halverwege de maan ook goed", zei Eickhout. Hij vertelde de jongeren in de zaal dat er veel meer investeringen nodig zijn: "We staan aan het begin van een marathon."
De linkse kandidaat Baier pleitte ervoor dat rijke mensen meer belasting gaan betalen. "1 procent van de bevolking is verantwoordelijk voor 50 procent van de uitstoot, pak hen aan." Hij verwees in zijn betoog naar de grote klimaatdemonstraties door jongeren.
Voor aanvang van het debat klonk eveneens harde kritiek op de Commissievoorzitter. Ze werd door een pro-Palestijnse activist uitgescholden voor oorlogsmisdadiger. In het debat leek Von der Leyen daar op terug te komen. Ze benadrukte dat het hoge aantal burgerslachtoffers in Gaza onacceptabel is.
Ook zei ze dat de EU "actie zal ondernemen" als Israël het aangekondigde offensief op de stad Rafah doorzet. Op welke actie ze doelde, werd niet duidelijk. Er volgde een luid applaus van jongeren in de zaal op de vraag van de Oostenrijker Walter Baier waarom Brussel geen sancties tegen Israël heeft overwogen.
Aan het einde kon het publiek van hoofdzakelijk jongeren stemmen wie van de politici in het debat de beste voorzitter van de Commissie zou zijn. Eickhout kwam daarbij als winnaar uit de bus. Over anderhalve maand wordt duidelijk hoe hij het bij de daadwerkelijke verkiezingen heeft gedaan.