Moslimorganisaties en deskundigen zien meer belangstelling onder moslims in Nederland om te emigreren. Dat blijkt uit een inventarisatie onder deskundigen en moslimorganisaties door het radioprogramma Nieuws en Co.
Het gaat in veel gevallen om moslims met een migratieachtergrond die in Nederland zijn geboren en opgegroeid, merken islamdeskundigen op.
Ondernemingskansen
Er zijn verschillende redenen waarom deze groep meer interesse toont om te emigreren naar het herkomstland van hun ouders, zoals ondernemingskansen. Maar de organisaties merken dat moslims in toenemende mate het geloof zien als reden om te emigreren.
Ze lijken zich in Nederland minder vrij te voelen om hun geloof te belijden. Op online discussieavonden en offline netwerkbijeenkomsten delen honderden moslims in Nederland hun tips en stellen ze vragen over de hidjra - emigreren omwille van het geloof.
Hidjra
De hidjra wijst naar de emigratie van de profeet Mohammed. In het jaar 622 vertrok hij uit Mekka naar Medina, omdat hij in Mekka werd vervolgd voor het verspreiden van de boodschap van de islam.
In Medina vond hij bescherming en kon hij het geloof in veiligheid belijden. De hidjra is voor moslims een belangrijke gebeurtenis, die het begin van de islamitische jaartelling markeert.
De meeste moslims die willen vertrekken om hun geloof zijn mensen die pas getrouwd zijn of net kinderen hebben gekregen, vertelt theoloog Hamza Akkar. "Sommigen zijn ervan overtuigd dat zij vanwege hun moslimachtergrond nooit tot de norm zullen behoren in Nederland. Ze spreken over moslimhaat en hoe dat volgens hen genormaliseerd wordt in de samenleving. Zij maken zich zorgen over de toekomst van hun kinderen", zegt hij.
Volgens Akkar gaat het om de tweede en derde generatie mensen met een migratieachtergrond die in veel gevallen hoger zijn opgeleid dan hun ouders, waardoor ze ook beter betaalde banen hebben. Velen binnen deze groep kunnen het zich daarom veroorloven om te emigreren, stelt Akkar.
Toekomst opbouwen
"Zij zijn bezig met het opbouwen van hun toekomst, en die van hun kinderen. Daarvoor kiezen ze een plek die voor hen goed voelt en overeenkomt met hun islamitische waarden. Velen die hierover nadenken, komen uit op het herkomstland van hun ouders, omdat ze daar al binding mee hebben".
Ali en Jamal verhuisden jaren geleden al van Nederland naar Marokko en geven nu tips aan mensen die hetzelfde overwegen:
Ali en Jamal verhuisden jaren geleden al naar Marokko en geven nu tips aan mensen die hetzelfde overwegen te doen... - NOS
In zijn rol als geestelijk verzorger kreeg Akkar veel vragen van moslims die omwille van hun geloof uit Nederland willen vertrekken. Zo organiseerde hij begin dit jaar een reeks online discussieavonden over de hidjra. Bijna achthonderd mensen hadden zich hiervoor aangemeld, de meeste hadden een Marokkaanse achtergrond.
Een van de deelnemers aan de discussieavonden is vmbo-docent Btisam. Sinds vorig jaar denkt zij na over emigreren naar Marokko, waar haar ouders zijn geboren. "Ik voel mij in Nederland niet vrij in het praktiseren van mijn geloof. De islam wordt beschimpt en moslima's die de hoofddoek dragen worden door sommige werkgevers niet aangenomen", zegt zij. "Op veel plekken waar ik in Nederland kom, wordt de islam geproblematiseerd en wordt er van mij verwacht dat ik mij daarvoor verantwoord."
Andere Europese landen
Toen de PVV de Tweede Kamerverkiezingen in november won, zag Btisam dit als een bevestiging voor haar zorgen over het politieke klimaat. "Voor mij is de verkiezingsuitslag niet per se een reden waarom ik naar Marokko wil emigreren, maar het heeft er wel aan bijgedragen dat ik me in Nederland nog minder thuis voel."
Dit beeld herkent Nourdin El Ouali, voorzitter van de Stichting Islamitische Organisaties Rijnmond (SPIOR). Net als Akkar krijgt hij sinds de Tweede Kamerverkiezingen meer vragen van moslims die de hidjra overwegen. El Ouali merkt op dat de wens om te emigreren omwille van het geloof van alle tijden is. Bovendien hebben moslims in andere Europese landen als Frankrijk en België ook meer belangstelling voor de hidjra, zegt hij.
Veilig in Europa
Tijdens besloten netwerkbijeenkomsten spreekt El Ouali met verschillende moslims die veel vragen stellen over de hidjra. "Sinds de opkomst van extreemrechtse partijen in verschillende Europese landen, vragen steeds meer moslims zich af of ze nog veilig zijn in Europa", zegt hij. De moslims die hij spreekt, noemen ook het gebrek aan Europees beleid op het Israëlische geweld in Gaza als een van de redenen waarom ze zich niet veilig voelen in Europese landen.
El Ouali noemt het zorgelijk dat de emigratieplannen van moslims steeds meer gemotiveerd worden door bezorgdheid over hun toekomst in Nederland. "Dat is toch wel confronterend, maar ik begrijp het wel."
Aan de andere kant hoort hij veel succesverhalen van moslims die naar het herkomstland van hun ouders zijn geëmigreerd, met name van Marokkaans-Nederlandse moslims die naar Marokko zijn vertrokken en daar economische mogelijkheden hebben benut.
"In Marokko is de economie in opkomst", zegt hij. "Marokkaanse Nederlanders die emigratie overwegen zien daar enorm veel ondernemerskansen. Dat laat zien dat ze niet alleen gemotiveerd worden door het geloof of hun zorgen over het politieke klimaat in Nederland."
Marokko-correspondent Samira Jadir:
"In Marokko hebben Europeanen van Marokkaanse afkomst het gevoel dat zij zichzelf kunnen zijn en dat er minder vragen worden gesteld over hoe ze hun geloof belijden. Zo is het wel of niet dragen van een hoofddoek voor vrouwen hier veel minder een punt van discussie dan in Europese landen. Vooral in de grote steden wordt dit gezien als een persoonlijke keuze.
Aan de ene kant is er nog steeds een braindrain. Hoogopgeleide Marokkanen zien in westerse landen meer mogelijkheden om goed geld te verdienen en carrière te maken. Aan de andere kant zijn het vooral hoogopgeleide Marokkanen uit de diaspora die weer meer kansen zien in Marokko.
Ondanks hun Marokkaanse afkomst is het voor deze groep niet altijd makkelijk om hier te aarden. Hoewel ze zijn opgegroeid met de Marokkaanse cultuur, blijken ze hier toch vaak meer Nederlands te zijn dan ze zelf zouden denken."