Bijna een kwart van alle bestelauto's mag vanaf volgend jaar een flink aantal Nederlandse steden niet meer binnenrijden omdat ze te vervuilend zijn. Dat heeft het CBS berekend.
Busjes die CO2 uitstoten worden vanaf 1 januari 2025 gefaseerd de (binnen)steden uitgestuurd, tenzij ze een vrijstelling of ontheffing krijgen. Het gaat om voertuigen die vallen in de zogeheten emissieklasse 4 of lager (hoe lager het getal, hoe meer een auto uitstoot).
Op 1 januari van dit jaar stonden 228 duizend bestelauto's geregistreerd die in de vervuilende categorie vallen. Het aandeel bestelauto's met een lage emissieklasse neemt wel af, volgens het CBS. In 2020 had nog 39 procent van alle bestelauto's een emissielabel van 4 of lager.
Vooral in het openbaar bestuur, zoals gemeenten of de politie, en in de landbouw, bosbouw en visserij hadden bedrijven of overheden vaak een 'vervuilende' bestelwagen. Vergeleken met bedrijven in andere sectoren hebben deze ook relatief veel bestelauto's, aldus het CBS. Bouwbedrijven hadden de minste bestelauto's die door de zero-emissiezones getroffen kunnen worden.
Gemeenten nemen deze maatregel om de luchtkwaliteit in binnensteden te verbeteren en de energietransitie in het goederenvervoer te versnellen. Deventer heeft naar verhouding de meeste 'vieze' bestelauto's, Den Haag de minste.
Eerder constateerde Nieuwsuur al dat de nieuwe emissieregels niet leiden tot meer verkoop van elektrische auto's. Sterker: de verkoop van dieselbusjes bleek de laatste maanden in de lift te ziiten, terwijl de verkoop van elektrische alternatieven laag blijft.
Wat is een zero-emissiezone?
In het Nederlandse Klimaatakkoord (2019) spraken overheden en bedrijven af om zones in stellen waarin vrachtverkeer dat na 1 januari 2025 nieuw wordt aangeschaft geen CO2 mag uitstoten. Tot 2030 bestaan er verschillende overgangsregelingen voor verschillende soorten vrachtverkeer.
De zones moeten leiden tot schonere en stillere binnensteden. Het beoogde effect is vermindering van CO2-uitstoot; de reductie van lokale uitstoot zoals fijnstof is bijvangst (al wijzen onderzoeken erop dat ook elektrische voertuigen fijnstof uitstoten middels de banden).
Het doel is dat in 2025 dertig tot veertig gemeenten meedoen. Inmiddels staat het bij 29 gemeenten op de planning.