De regels om aanspraak te maken op de derde tranche van de investeringsimpuls verkeersveiligheid worden verruimd, zo maakte demissionair minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) bekend. Gemeenten kunnen aanspraak maken op een groter geldbedrag, de geschatte kosten sluiten beter aan bij de daadwerkelijke kosten en de verantwoording wordt eenvoudiger.
Met de derde tranche van de investeringsimpuls verkeersveiligheid is 500 miljoen euro beschikbaar gesteld tussen 2020 en 2030. Gemeenten kunnen, net als provincies en waterschappen, het geld aanwenden om wegen veiliger te maken. Tijdens de eerste en de tweede ronde werd al ruim 200 miljoen euro toebedeeld aan verkeersveiligheidsmaatregelen. Denk bijvoorbeeld aan het verbreden van fietspaden, het verlagen van het snelheidslimiet en de aanleg van rotondes.
Veranderingen regels
De minister maakt nu bekend dat als die derde ronde ingaat de regels om aanspraak te maken op dit geld worden verruimd. Dat is nodig, aldus Harbers. 'Het aantal verkeersslachtoffers stijgt. In 2022 ging het om 745 dodelijke slachtoffers, dat zijn meer dan 2 mensen per dag. Dat is veel te veel. Uit onderzoek blijkt dat veel ongelukken gebeuren in de bebouwde kom.' De minister wil daarom dat het geld zo effectief mogelijk wordt besteed, aan wat overheden aangeven nodig te hebben, en maakt daarom de regels flexibeler. Naar verwachting start de volgende tranche rond het derde kwartaal van dit jaar.
Groter geldbedrag
Zo is het mogelijk om aanspraak te maken op een groter geldbedrag. Bij de vorige tranches gold er nog een lager plafond. Hierdoor konden kleinere gemeenten onvoldoende geld krijgen om grotere maatregelen uit te voeren, zoals het aanleggen van een rotonde of fietsonderdoorgang.
Kosten beter passend
Ook worden de geschatte kosten voor het uitvoeren van maatregelen 'beter passend gemaakt bij de daadwerkelijke kosten.' De kosten werden eerder berekend op basis van het huidige prijspeil. Maar omdat de uitvoering vaak pas 1 of 2 jaar later plaatsvindt, is de bijdrage van het Rijk in de praktijk lager dan verwacht.
Verantwoording eenvoudiger
Ook de verantwoording wordt eenvoudiger. Nu moet een gemeente nog laten weten hoeveel geld zij uitgaven, bijvoorbeeld aan het inrichten van een schoolzone. Op basis daarvan wordt dan bepaald op hoeveel geld ze recht hebben. Voor de derde tranche wordt alleen nog bekeken of een maatregel is gerealiseerd, maar de bijdrage voor die maatregel staat vooraf vast. Mocht het zo zijn dat overheden een maatregel goedkoper kunnen uitvoeren, dan is dat in hun voordeel.
Baten hoger dan de kosten
In opdracht van het ministerie schatte Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) in hoeveel slachtoffers zijn voorkomen en welke kosten zijn bespaard door deze investeringen in veiliger wegverkeer. 'Wanneer alle maatregelen worden uitgevoerd, zullen er volgens hen over 30 jaar bijna 600 slachtoffers zijn voorkomen. Daarmee leveren de maatregelen 1,5 keer zoveel baten op als dat ze kosten.'
Extra bevoegdheden
Gemeenten pleitten recent overigens nog voor meer verkeersveiligheid en extra bevoegdheden voor gemeenten. 'Het gaat slecht met de verkeersveiligheid in Nederland,' stelden gemeenten en belangenbehartigers toen in een aanzet voor de discussie. Ze wezen op de meest recente cijfers, waarmee een dalende langjarige trend plotseling terug was op het niveau van 2008.