Voor nieuwe lezers, en degenen die hun oude nummers van Music Emotion na het lezen toevertrouwen aan de oudpapiercontainer, nog maar een keer wat details van de voorversterker. In de standaarduitvoering beschikt de voorversterker over zes analoge lijningangen, waarvan er één met een extra plug-in-board omgetoverd kan worden tot een phono-ingang. Dit kan een MM- of MC-board zijn, aan u de keuze. Liever een DAC in uw versterker? Geen probleem, er is ook DAC-module beschikbaar. Houd er wel rekening mee dat u een keuze moet maken, meerdere boards is helaas geen optie. Exposure voorziet de 3510 Pre-amplifier ook nog van een RCA-tape output. Qua styling leunt de voorversterker volledig op zijn geïntegreerde stalgenoot. Een dik frontpaneel met uiterst links een aan/uit-schakelaar en daarnaast een grote draaiknop voor het kiezen van een bron. Zoals gebruikelijk voor Exposure is de kast volledig opgetrokken van aluminium en leverbaar in zwart of titaniumkleur. Centraal is een paneeltje geplaatst waarop te zien is welke bron gekozen is, en het infrarood-oog voor de afstandsbediening. Rechts eenzelfde draaiknop voor het regelen van het volume, voorzien van een rood ledje zodat op afstand te zien is hoe ver het volume opengeschroefd is. Aan de achterzijde oogt het net zo opgeruimd als aan de voorzijde. De stevige, vergulde cinch-connectoren hebben lekker veel ruimte wat aansluiten gemakkelijk maakt.
Wanneer ik mijn archief raadpleeg zie ik dat het op de kop af een jaar geleden is dat ik een Exposure 3510-voorversterker en mono eindversterkers beluisterd heb voor een recensie. De set die importeur Tophifi nu bij mij afgeleverd heeft is de afgeslankte versie. Dezelfde voorversterker, echter dit keer gecombineerd met een stereo eindversterker. Betaalbaarder en geschikt voor gebruikers met minder veeleisende luidsprekers. Hoewel dat laatste nog steeds relatief is aangezien de eindversterkers van Exposure altijd erg stabiel blijken en een flink vermogen kunnen leveren. Genoegzaam bekend is de onderkoelde, bijna Spartaanse vormgeving van Exposure. Tijdloos, en de apparaten uit de diverse series zijn zowel technisch als visueel goed te combineren.
Stereo 3510-eindversterker
De voorzijde van een 3510-eindversterker is, afgezien van een aan/uit-schakelaar met daarboven een ledje dat aangeeft of de versterker aan of uit staat, volledig glad. Aan de achterzijde een geaarde ingang voor een netsnoer, cinch-ingangen en stevige single-wire binding posts voor de luidsprekerkabel. Gebalanceerde aansluitingen zijn voorbehouden aan de mono eindversterker. Naast de 3510-voorversterker kun je er ook voor kiezen om deze eindversterker te combineren met een geïntegreerde 3510-versterker. Op die manier creëer je een bi-amp setup. Het forse gewicht van 12 kilo komt voor een groot deel voor rekening van de forse toroidal trafo. De versterker werkt gewoon lekker 'ouderwets' in klasse A/B. Veel van de gebruikte techniek is rechtstreeks afgeleid van de duurdere 5010-serie. Het vermogen wat Exposure opgeeft is een zeer respectabele 110 watt aan 8 ohm per kanaal.
Installeren
Het aansluiten van de 3510 voor- en eindversterker is eenvoudig. Met een set Atlas Cables Ailsa RCA-interlinks koppel ik via de pre-out aansluitingen van de 3510-voorversterker aan de eindversterker. Vervolgens sluit ik mijn Audiovector R3 Arreté-luidsprekers met Atlas Cables Ascent Grun-speakerkabel aan op de 3510-eindversterker. Aangezien de 3510 Pre-amplifier zonder DAC of phonoboard is geleverd kan ik geen gebruik maken van mijn Funk Firm Vector-draaitafel. Mijn Bluesound Vault 2 beschikt gelukkig over zowel analoge als digitale uitgangen zodat aansluiten op de Exposure 3510-voorversterker geen probleem is. Hiervoor maak ik gebruik van een set Atlas Cables Mavros Grun-interlinks. De standaard meegeleverde netsnoeren vinden een plaatsje in mijn Atlas Cables Eos Modular-verdeeldoos. De pre-amp in een gefilterde aansluiting en de eindversterker in een ongefilterde aansluiting. De verdeeldoos is met een Atlas Cables Superior-netsnoer aangesloten op een wandcontactdoos welke direct uit de meterkast gevoed wordt met 'schone' stroom. De standaard schakelautomaat is hiervoor vervangen door een AHP Klankmodule. Om een stabiele basis te hebben krijgen de Exposure-versterkers een plekje in mijn Quadraspire-audiorack.
Luisteren
Naast fraai eigen werk heeft de band Simply Red zich ook gewaagd aan een aantal covers. You Make Me Feel Brand New, oorspronkelijk van The Stylistics, een soul band uit Philadelphia, is er één van. En niet onverdienstelijk, de stem van Mick Hucknall heeft veel soul en past perfect bij het nummer. De Exposure-combi zet het met verve neer. Er is een fraai diep stereobeeld en blijft ook in de breedte niet aan de speakers plakken. Wat vooral opvalt is de manier waarop de zachte klappen op de basdrum weergegeven worden. Heel natuurlijk, levensecht en krachtig. Deze kwaliteit was me bij het beluisteren van de 3510-monoblokken al eerder opgevallen, en het is knap dat deze 'kleine' broer dit net zo goed doet. Verder naar achter in het beeld zijn de bekkens en de tamboerijn goed hoorbaar en uitstekend van elkaar te onderscheiden. Mick staat vooraan, afgebakend in het midden, los van de instrumenten met lekker wat lucht eromheen. In de uithalen is het fijne rauwe randje op zijn stem onmiskenbaar aanwezig. De snaredrum klinkt pittig, strak en realistisch, korte tikken op het gespannen vel zijn duidelijk hoorbaar. Iets heel anders is If You Could See Me Now van Chet Baker's album 'The Lyrical Trumpet'. De flow van de muziek vormt geen probleem voor deze Exposure-combinatie. Het geluid van de trompet lijkt te zweven in de ruimte, maar is wel rotsvast qua plaatsing. Het aanblazen van het instrument is goed hoorbaar en de klank is heel subtiel, zoals het hoort. Dynamisch en krachtig zonder scherp te worden. De drums en geplukte bas ondersteunen de trompet en zijn goed van elkaar te onderscheiden, iets wat niet elke versterker zo goed kan. Opvallend is het gemak en het volkomen ontbreken van stress in de weergave, wat het luisteren tot een ontspannende bezigheid maakt. Michael Jackson's Smooth Criminal vergt andere kwaliteiten van de 3510 voor- en eindversterker. Hier gaat het om kracht, controle en dynamiek. Geen probleem, zelfs niet wanneer ik het volume opschroef. De dynamieksprongen in de muziek vormen geen belemmering, de muziek knalt uit de speakers. De laagweergave blijft gecontroleerd en doortekend en kleine elektronische geluidjes worden niet overschaduwd. De stem van Michael heeft power en is heel dynamisch. Over stemmen gesproken, en dan vooral uitgesproken stemmen, die van Tony Bennett en K.D. Lang vallen in deze categorie. In Because of You van het album 'Duets' laten beiden zich van hun beste kant horen. De stemmen blenden prachtig en de Exposure-combinatie brengt dit met verve ten gehore. Het breekbare van de al flink op leeftijd zijnde Tony Bennett en het rauwe randje van K.D. maken het een spannende combinatie. De sfeer en flow van de muziek worden treffend gevangen. Net als bij het nummer van Chet Baker is de weergave van de trompet krachtig en met de juiste klankkleur, zonder enige scherpte. Een mooie hi-res versie van Heart of Gold laat, weergegeven met de 3510 voor- en eindversterker, naast Neil Young ook de backing vocals schitteren. James Taylor en Linda Ronstadt zijn moeiteloos herkenbaar. Natuurlijk is er in dit nummer een hoofdrol weggelegd voor de mondharmonica. Het snerpt en knettert dat het een lieve lust is. De uithalen worden met groot gemak weergegeven, maar blijven wel gecontroleerd en zonder onaangenaam randje.
Live
Tijd voor een live-track om te beoordelen hoe de set met ruimtelijke weergave om gaat. Cold van Annie Lennox is het nummer waar ik voor kies. De zaal waar de opname plaatsvond wordt mooi terugvertaald naar mijn luisterruimte. Je hoort de ruimte niet alleen waanneer Annie zingt, maar ook in de stille gedeeltes is de ambiance voelbaar. De accordeon rechts achter haar klinkt erg goed, niet alleen in de forte passages maar eveneens in de minder luide delen. Je hoeft als luisteraar niet veel moeite te doen om dit instrument gedurende het hele nummer te volgen. De zang heeft urgentie en drive wat het nummer lekker veel lading geeft. Door naar iets heel anders, Strong van London Grammar. Er wordt een heel groot en diep stereobeeld gepresenteerd door de Exposure-set dat tot ver buiten de speakers reikt. Het volle diepe laag wat dit nummer draagt staat als een huis. Het is goed doortekend en de eindversterker houdt de woofers van mijn Audiovector R3 Arreté-luidsprekers in een ijzeren greep. Ik heb geen moment het idee dat ik met deze stereo eindversterker iets te kort kom aan vermogen of controle. Het gaat allemaal met speels gemak. De weergave is bovendien voldoende transparant om bijvoorbeeld het kleine synthesizer-loopje linksachter in het stereobeeld te laten horen. Net als de verschillende kleine percussie-instrumentjes. Het geeft net dat stukje extra beleving aan de muziek. De stem van Hannah Reid is kristalhelder en vol nuance. Ik sluit af met een andere kristalheldere, bijna breekbare stem, namelijk Katie Melua. In het nummer Nine Million Bicycles is duidelijk haar jeugdigheid te horen. Het klinkt helder, liefelijk, maar toch zeer dynamisch. De strijkers in de achtergrond zijn goed van elkaar te onderscheiden. De fluit die Adrian Brett bespeelt is prominent aanwezig en is klankmatig dik in orde. Wanneer de strijkers de hoofdrol overnemen verloopt dit vloeiend. De akoestische gitaar tokkelt er mooi tussendoor. Alle instrumenten zijn hoorbaar, het is maar net waar je als luisteraar de focus op legt.
Conclusie
Op geen enkel moment had ik het gevoel met de stereo Exposure 3510-eindversterker vermogen te kort te komen. In combinatie met de voorversterker speelt deze set op een niveau waar je, zeker gezien het prijsniveau, als luisteraar erg blij van wordt. Er is ruim voldoende power en gaat een wat veeleisender luidspreker niet uit de weg. Stabiel en dynamisch, ook bij hogere volumes. Misschien nog leuker en nog steeds betaalbaar is de stereo eindversterker combineren met de geïntegreerde 3510-versterker. Dit maakt de weg vrij om uw speakers te bi-ampen voor nog meer kracht en controle. Voor eigenaren van een geïntegreerde 3510 een interessante upgrade. Voor toekomstige kopers goed om te weten dat doorgroeien een optie is. De 3510-voorversterker is transparant en veelzijdig. Zeker met de mogelijkheid een DAC- of phono-module toe te voegen, wat ook geldt voor de geïntegreerde versie. Een ruime hoeveelheid aansluitmogelijkheden en een heel goede bouwkwaliteit geldt voor alle apparaten uit de Exposure 3510-reeks. De fabrikant onderschrijft dit door standaard 3 jaar garantie te verlenen. Een geruststellende gedachte. De beluisterde combi wijkt qua karakter totaal niet af van eerder beluisterde apparaten van dit Engelse merk. Krachtig met een aangenaam, vergaand neutraal karakter. Vloeiend en in dienst van de muziek, precies zoals het zou moeten zijn.
Prijzen:
- Exposure 3510 voorversterker € 1.950,-
- Exposure 3510 stereo eindversterker € 1.950,-
Tophifi, www.tophifi.nl
Exposure, www.exposurehifi.com