Tot een paar jaar geleden navigeerden patiënten passief door de vooraf vastgestelde paden van het gezondheidszorgsysteem. De digitalisering heeft dit paradigma echter getransformeerd – nu kunnen individuen snel zoeken naar een zorgverlener met beschikbare afspraken voor de volgende dag, binnen enkele seconden toegang krijgen tot laboratoriumresultaten zonder telefoontjes, vaccinaties plannen via een mobiele app en overleg plegen over gezondheidsproblemen zonder het gedoe van woon-werkverkeer.
Digitale gezondheidszorgoplossingen stellen patiënten in staat hun gezondheid beter te beheren en zorg in hun dagelijks leven te integreren. Uit onderzoek blijkt dat digitale betrokkenheid leidt tot een grotere tevredenheid over de behandeling, omdat patiënten zich niet langer passieve deelnemers aan het gezondheidszorgsysteem voelen, maar een actieve rol kunnen spelen.
Wat is DPE?
Digitale patiëntbetrokkenheid (DPE) is afhankelijk van digitale technologieën om de toegang van patiënten tot zorg, medische diensten, preventie en revalidatie te stroomlijnen. Het vergemakkelijkt continue communicatie met patiënten in alle stadia van het zorgtraject – van het bevorderen van advies over gezond leven, tot het plannen van afspraken, het beheren van de facturering, het uitschrijven van elektronische recepten, het afhandelen van vragen en het uitvoeren van follow-ups.
Om deze digitale patiëntbetrokkenheid toe te kunnen passen, kan een zorginstelling: software inzetten die is geïntegreerd in mobiele apps voor patiënten; zelfbedieningskiosken voor registratie inrichten; educatieve portals bouwen; draagbare apparaten ontwikkelen voor het monitoren van gezondheidsparameters en ziektebeheer; en gezondheidsenquêtes uitvoeren om de voortgang van de behandeling thuis te volgen.
Aanbieders maken de transitie door van een traditionele 'point-of-care'-rol, waarbij patiënten alleen met elkaar communiceren tijdens afspraken, naar 24/7 beschikbaar zijn door middel van digitalisering. Deze transformatie positioneert hen als vertrouwde partners in de gezondheidszorg, die ondersteuning en begeleiding bieden wanneer patiënten dit nodig hebben. Belangrijk is dat deze grotere betrokkenheid van de zorgaanbieder naar verwachting niet zal resulteren in extra werklast, omdat procesautomatisering efficiëntere activiteiten mogelijk maakt zonder extra lasten.
Dubbel voordeel
Een dergelijk zorgmodel lijkt misschien minder aantrekkelijk omdat het geen extra inkomsten genereert; zorgaanbieders worden immers vergoed voor het aantal diensten dat zij leveren, niet voor de kwaliteit of preventieve maatregelen ervan. Ziekenhuizen en klinieken kunnen echter op tal van manieren profiteren van het aanbieden van digitale diensten zonder extra administratieve lasten. Ze winnen vertrouwen binnen de gemeenschap, bevorderen langdurige relaties met patiënten en verbeteren de patiëntresultaten. Bovendien kunnen ze de kosten verlagen door bepaalde activiteiten aan patiënten te delegeren, waardoor beide partijen profiteren.
Digitale patiëntenbetrokkenheid (DPE) biedt een aantrekkelijke zorgoptie, vooral voor jongere patiënten die gewend zijn hun taken online te beheren. Deze evoluerende filosofie van medische faciliteiten wordt steeds toegankelijker als gevolg van de toenemende invoering van elektronische medische dossiers (EPD) en mobiele apps, en dalende prijzen van draagbare apparaten en hun bredere beschikbaarheid, zoals smartwatches die verschillende gezondheidsparameters kunnen meten.
Pragmatische redenen
Sommige patiënten omarmen het digitale zorgtraject om pragmatische redenen, zoals de mogelijkheid van het lokaliseren van een apotheek in de buurt, het regelen van een snellere afspraak met een arts, het gemakkelijker kunnen monitoren van chronische ziekten, het gebruik kunnen maken van teleconsultatiediensten of het besparen van tijd op woon-werkverkeer en wachten in de spreekkamer.
Dat geautomatiseerde workflows de eigen regie en zelfstandigheid van de patiënt bevorderen, is een belangrijk voordeel van digitalisering in de zorg. Telefonische registratie bijvoorbeeld, kan frustrerend zijn voor medische instellingen en patiënten, terwijl patiënten via e-registratie gemakkelijk zelf snel en op het gewenste moment afspraken kunnen plannen en annuleren.
Daarnaast beheert de patiënt met mobiele apps taken zoals het betalen voor afspraken en het ontvangen van testresultaten, in plaats van het personeel van de faciliteit. Een ander belangrijk voordeel is dat met behulp van digitale toepassingen de patiëntresultaten verbeteren. Digitale betrokkenheid vervangt namelijk gefragmenteerde zorg door gecoördineerde en continue zorg. Patiënten hebben toegang tot al hun gegevens, waardoor ze beter gefundeerde gezondheidsbeslissingen kunnen nemen, terwijl de instelling voortdurend met hen communiceert.
Verbeterde patiëntervaring
Een ander belangrijk voordeel is de verbeterde patiëntervaring. Patiënten profiteren van nieuwe, flexibele zorgvormen, zoals teleconsulten of het verlengen van recepten, zonder dat ze een dokters- praktijk hoeven te bezoeken. Daardoor kunnen ze het beheer van hun gezondheid in evenwicht brengen met hun andere verantwoordelijkheden.
Verbeterde reputatie van de medische faciliteit is eveneens een belangrijk voordeel. Patiënten zoeken continue zorg, maar hebben de mogelijkheid op zoek te gaan naar alternatieve opties, inclusief online bronnen, als ze zich verwaarloosd voelen. Door voortdurend contact te onderhouden en handige diensten te bieden, kunt u vertrouwen en loyaliteit opbouwen.
Tot slot zijn ook de grotere operationele efficiëntie en kostenbesparingen te noemen als belangrijke voordelen. De naadloze gegevensuitwisseling tussen artsen, medische instellingen en patiënten vermindert de tijd die nodig is voor administratieve taken, beperkt het volume aan patiëntvragen, elimineert organisatorische knelpunten en vergroot uiteindelijk de winst door een verbeterde doorvoer.
Cruciale stappen
Het bouwen van een Digital Patient Engagement (DPE)-strategie vraagt om een onderbouwd plan aan de hand waarvan de medische zorgaanbieder gedigitaliseerd kan worden. Tegelijkertijd dienen IT-oplossingen consequent geïntegreerd te worden via een uniform data-ecosysteem met opties voor patiënttoegang tot informatie. Dit zijn de cruciale stappen in dat proces:
1. Creëer een digitale voordeur.
De website fungeert hierbij als eerste contactpunt met de patiënt. Bij een bezoek moeten patiënten gemakkelijk opties kunnen vinden voor het maken van online afspraken voor persoonlijke bezoeken of teleconsulten. Bovendien dienen zij begeleiding te kunnen krijgen bij het voorbereiden van afspraken, toegang te krijgen tot de faciliteitenplannen (inclusief routebeschrijvingen) en zelfs een voorlopige beoordeling van hun toestand te kunnen ontvangen (ingebouwde symptoomcheckers).
Veel websites van medische instellingen staan vol met onnodige informatie, en online registratie is vaak niet beschikbaar of moeilijk te vinden. Eén enkele applicatie die dient als afsprakenboek, gezondheidsdagboek, teleconsultatietool en controle van laboratoriumresultaten kan de huidige frustrerende werkwijze van het telefonisch contact opnemen op een toegankelijke en simpele manier vervangen.
2. Integreer alle digitale oplossingen binnen één ecosysteem.
Naadloze informatie-uitwisseling vereist het verbinden van verschillende IT-systemen. Idealiter garandeert één enkel, geïntegreerd systeem dat zowel de administratieve als de klinische aspecten regelt, de beste interoperabiliteit. Een dusdanige uniforme database, waarmee meer e-diensten voor patiënten kunnen worden toegepast en de verzamelde gegevens geanalyseerd kunnen worden, is cruciaal bij de introductie van op AI gebaseerde tools.
3. Breid de virtuele gezondheidszorgdiensten uit.
Teleconsultatie, zoals die tijdens de COVID19- pandemie op grote schaal werd toegepast, zal een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het gezondheidszorgsysteem. In geval van 'no-show' kunnen lege agendaplaatsen snel worden omgezet naar online consultaties om verlies aan afsprakenvolume te voorkomen.
4. Gebruik gegevens om het patiënttraject te automatiseren.
Implementeer registratiekiosken, automatische afspraakherinneringen en motiverende informatie over aanvullende aanbiedingen zoals seizoensvaccinaties en preventieve screenings. Een gestructureerde database maakt proactieve coördinatie van afspraken mogelijk, waarbij patiënten niet passief hoeven af te wachten tot het daadwerkelijke doktersbezoek plaatsvindt. Hierbij kunnen ook minder bekende oplossingen zoals online educatief aanbod of chatbots voor basisvragen van patiënten worden ingezet.
5. Houd patiëntgegevens bij.
Automatiseer de werklast door patiëntgegevens te monitoren. Voor typische vervolgresultaten is bijvoorbeeld alleen een telefoontje van een verpleegkundige nodig of informatie die via een app naar de patiënt wordt verzonden. Gebruik daarnaast de mogelijkheden voor interventies, zoals het herinneren van patiënten van 65+ aan griepvaccinaties. Voor chronisch zieke patiënten bestaan er mogelijkheden om zelfobservaties en onderzoeksresultaten in de app vast te leggen, zodat deze tijdens het volgende bezoek of assessment op afstand kunnen worden besproken.
6. Investeer in informatiebeveiliging.
Het beveiligen van patiëntgegevens is van cruciaal belang voor het bevorderen van vertrouwen en het stimuleren van het gebruik van e-gezondheidsdiensten. Implementeer initiatieven voor patiënteducatie, onderhoud een veilige clouddatabase, geef training aan medewerkers, voer cyberbeveiligingsaudits uit, zet een managementsysteem voor informatiebeveiliging op en zorg voor naleving van de AVG om cyberdreigingen te beperken.
Het implementeren van digitale patiëntenbetrokkenheid is een proces dat uit meerdere lagen bestaat en een nieuwe mentaliteitsverandering vereist. Beschouw de digitalisering in dit verband niet als extra kostenpost, maar als een investering in organisatorische efficiëntie en in een uitmuntende patiëntervaring.