Zorgverleners en medische bedrijven houden zich niet aan afspraken om de contracten die ze onderling afsluiten, openbaar te maken. Daarom voert demissionair zorgminister Pia Dijkstra (D66) nu een wettelijk verplicht register in.
Cardiologen verdienen miljoenen bij
Betalingen van de medische industrie aan artsen zijn toegestaan, maar moeten wel openbaar worden gemaakt. Een register daarvoor bestaat al sinds 2012, maar dat regelt de sector zelf. Registraties ontbreken of zijn niet (makkelijk) te vinden.
Vooral cardiologen vallen op. Ze schrijven geregeld bijverdiensten op naam van bedrijven die voor de buitenwereld niet te vinden zijn. In het Enschedese MST bijvoorbeeld verdienden cardiologen 2,1 miljoen euro bij. Het Nijmeegse Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis kreeg van de rechter gelijk in een zaak waarin ze de cardiologen moesten dwingen om openheid van zaken te geven over betalingen van een farmaceut.
De Inspectie tikte beide ziekenhuisbesturen en de artsen op de vingers.
Potentiële beïnvloeding
Een voorbeeld: een cardioloog van het Rotterdamse Erasmus MC krijgt bijna 70.000 euro uitbetaald voor adviesklussen voor Biotronik, leverancier van medische hulpmiddelen. Dat bedrijf levert ook apparatuur aan het ziekenhuis. Om mogelijke beïnvloeding door Biotronik zichtbaar te maken, zou de betaling op de naam van de arts vermeld moeten worden in het Transparantieregister Zorg.
Maar dat is niet het geval: de betalingen zijn door Biotronik op naam van zijn privébedrijf gezet. Doordat de buitenwereld dat bedrijf niet kent, zijn de betalingen praktisch onvindbaar.
Het geduld van minister Dijkstra is na tien jaar gebrekkige zelfregulering op. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze dat een wettelijke regeling nodig is. Dat moet het bewustzijn van de transparantieplicht vergroten. Het is ook een stok achter de deur voor de Inspectie Gezondheidszorg. Die kan met de wet in de hand beter controleren en handhaven. En het zou ziekenhuisbesturen moeten helpen om beter zicht krijgen op de contracten die artsen afsluiten met de medische industrie.
Artsenorganisaties vinden het een goede zaak dat die wettelijke regeling er nu komt. "Wij staan voor maximale transparantie", zegt Rudolf de Boer van cardiologenvereniging NVVC. "Mensen moeten het register goed invullen. En daar helpt dit bij."
Beroepsvereniging KNMG laat weten: "Een wettelijk kader kan meer waarborgen geven, vooral als het gaat om handhaving en toezicht door de Inspectie."
Op de vraag hoe het kan dat artsen zich de afgelopen jaren niet aan de eigen afspraken hielden, wil de KNMG niet ingaan