Als grondwetsartikel 195 voor herziening vatbaar wordt verklaard, wil Groen dat duidelijk wordt toegelicht dat het niet kan dienen als 'passe-partout' voor een staatshervorming. Het lijkt niet meer dan wat gerommel in de marge.
Ter voorbereiding van de verkiezingen van 9 juni werkt premier Alexander De Croo (Open VLD) aan de lijst van grondwetsartikelen die voor herziening vatbaar worden verklaard. Alleen de artikelen die de Kamer, de Senaat en de regering gemeenschappelijk aanduiden, worden voor herziening vatbaar verklaard. Zodra het parlement zo'n herzieningsverklaring goedkeurt, wordt het automatisch ontbonden en volgen binnen 40 dagen verkiezingen.
Cruciaal in de beperkte lijst die eerder al door de regering was goedgekeurd, is het grondwetsartikel 195. Dat is de passe-partout waarmee heel de grondwet kan worden aangepast. Het was de sleutel die de regering-Di Rupo gebruikte om de zesde staatshervorming mogelijk te maken, zonder dat de betrokken grondwetsartikelen op voorhand voor herziening vatbaar waren verklaard.
De Croo wil opnieuw artikel 195 voor herziening vatbaar verklaren, al was het maar om niet het verwijt te krijgen - zoals premier Charles Michel (MR) - dat hij op voorhand zo'n staatshervorming op slot draait. De premier wilde in stilte tot een akkoord binnen de meerderheid komen over de lijst van grondwetsartikelen die voor herziening vatbaar worden verklaard, zodat het politieke debat over een zevende staatshervorming niet zou oplaaien.
Maar de groenen doen moeilijk. Vicepremier Petra De Sutter (Groen) is er niet tegen dat grondwetsartikel 195 voor herziening vatbaar wordt verklaard, maar wil niet dat er oneigenlijk gebruik van wordt gemaakt om een zevende staatshervorming mogelijk te maken. De Sutter eist 'een motivatie die duidelijk moet maken dat 195 niet gebruikt kan worden als passe-partout'.
In meerderheidskringen wordt er weinig belang aan gehecht, want zo'n 'motivatie' of toelichting bij de herziening van artikel 195 is juridisch van generlei waarde. Dit is gerommel in de marge, zeggen grondwetspecialisten. Het volgende parlement is niet gebonden door toelichtingen bij de grondwetsartikelen die voor herziening vatbaar worden verklaard. De 'truc' met artikel 195 kan gewoon herhaald worden, luidt het.
Bovendien is de herziening van de grondwet niet het alfa en het omega voor een staatshervorming. Een groot stuk van een staatshervorming verloopt niet via de grondwet, maar via bijzondere wetten. Om bijzondere wetten te wijzigen is net als voor de grondwet een tweederdemeerderheid nodig, plus een gewone meerderheid in beide taalgroepen.
Meest gelezen
- 1 Paul Gheysens wil verder met stadion Antwerp zonder akkoord over gronden
- 2 Barco tuimelt naar laagste koers sinds 2017 na zwakke kwartaalupdate
- 3 150 banen bedreigd door fusie Crelan en AXA Bank
- 4 Ook tekort aan mankracht is achilleshiel voor Oekraïne in oorlog met Rusland
- 5 Cavamaker Freixenet laat personeel thuis door aanhoudende droogte