Om de inflatiedynamiek te doen stilvallen, moet ook ingezet worden op het promoten van vrijhandel en het bevorderen van de concurrentie. Want dat houdt prijsverhogingen in bedwang.
De kans zit erin dat de ECB in juni de rente verlaagt, liet voorzitster Christine Lagarde donderdag verstaan. Geld kan dan opnieuw goedkoper worden. Op voorwaarde dat de inflatie verder afkoelt.
Voorlopig ziet het er goed uit. De inflatie in de eurozone bedroeg in maart 2,4 procent. Een jaar geleden was dan nog 6,9 procent, in oktober 2022 piekte ze op 10,6 procent. Maar de inflatiedynamiek is zeker nog niet gebroken. De diensteninflatie bijvoorbeeld staat nog op 4 procent, en dat kan niet worden toegeschreven aan duurdere grondstoffen of een verstoring van de aanvoerketens.
De ECB heeft zich de voorbije jaren herhaaldelijk miskeken op de ontwikkeling van de inflatie. Die blijkt moeilijk te voorspellen op basis van de economische modellen. Voor een stuk omdat de inflatie aangevuurd of afgeremd wordt door onverwachte gebeurtenissen. Maar ook omdat de inflatiedynamiek, het resultaat van het samenspel van veel factoren, moeilijk te doorgronden is.
De covidcrisis deed in 2020 de inflatie omhoogschieten, omdat lockdowns de economische productie en de aanvoerketens verstoorden. In 2022 werd de inflatie verder gevoed door de oorlog in Oekraïne en de energie- en voedselcrisissen die daaruit voortvloeiden.
De inflatie bleek ook bijzonder hardnekkig. Om hun winstmarges te beschermen, rekenden bedrijven hun hogere kosten door. Om hun koopkracht niet ondermijnd te zien, eisten werknemers hogere lonen en trokken dienstenleveranciers hun prijzen op. Eens de inflatiegeest uit de fles is, is het moeilijk hem er weer in te krijgen, omdat nagenoeg alle economische spelers hun prijzen beginnen te verhogen. Móéten verhogen, zeggen ze, in reactie op wat de anderen doen.
De ECB alleen kan de inflatie niet doen verdwijnen.
Die dynamiek stilleggen, is niet eenvoudig. Het is de hoofdopdracht van de ECB. Maar het rentewapen is daarvoor niet bijzonder doelmatig. Zeker niet als politieke overheden op hetzelfde ogenblik vele miljarden extra uitgeven om de economische activiteit te stimuleren. Dat speelt in Europa. Maar meer nog in de VS.
Daarnaast houden structurele ontwikkelingen de inflatie in stand: de krapte op de arbeidsmarkt, de de-globalisering, de transitie naar een koolstofvrije economie die met aanzienlijke kosten gepaard gaat, en de opmars van almaar grotere ondernemingen met een sterke prijszettingsmacht.
Om te beletten dat de inflatie voort kan woekeren, moet die voedingsbodem worden opgeruimd. Door de arbeidsmarkt minder rigide te maken en te verruimen, onder meer door meer arbeidsmigratie toe te staan. Door niet te vervallen in protectionisme, maar te ijveren voor internationale vrijhandel. Door erop toe te zien dat de concurrentie tussen bedrijven volop speelt. En dat alles in de groene economie.
Meer dan via prijscontroles of andere regels is dit de beste manier om de dynamiek van prijsverhogingen te doen stilvallen en de inflatiegeest terug in de fles te krijgen. Op voorwaarde dat tegelijk de politieke overheden een minder spilzuchtig begrotingsbeleid voeren en de centrale bankiers het debiet van de geldkraan zorgvuldiger beheersen als ze die opendraaien.
Meest gelezen
- 1 Akkoord bij Van Hool: curatoren kiezen voor VDL en Schmitz Cargobull
- 2 Nooit eerder waren zoveel werknemers één dag ziek thuis
- 3 VDL's nieuwe busfabriek in Roeselare: lichtjaren voor op die van Van Hool
- 4 N-VA wil minstens 500 euro verschil tussen werken en niet werken
- 5 Belgische Inno's geen deel van redding Duitse warenhuisketen Galeria