Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaat een landelijke meldplicht invoeren voor het gebruik van staalslakken. Dat heeft demissionair staatssecretaris Heijnen besloten in reactie op een wens uit de Tweede Kamer.
Staalslakken, een soort steenachtig materiaal, zijn resten die ontstaan bij de productie van staal door Tata Steel.
De landelijke meldplicht moet ervoor zorgen dat voordat de staalslakken worden gebruikt, gemeenten, provincies en toezichthouders kunnen beoordelen of dat op die locatie en met die toepassing wel verstandig is.
Ook ontstaat er door de meldplicht een database van waar staalslakken liggen, zodat zij op de juiste manier verwijderd kunnen worden als het terrein voor een ander doel gebruikt gaat worden.
Metalen en ongebluste kalk
Staalslakken worden gebruikt voor het verstevigen van dijken en terreinen. De stoffen in de staalslakken, zoals metalen en ongebluste kalk, kunnen zich verspreiden en bijvoorbeeld in het grondwater terechtkomen.
De meldplicht gaat pas over anderhalf jaar in vanwege ingewikkelde procedures die daarvoor nodig zijn. Tot die tijd wordt in ieder geval aan Rijkswaterstaat gevraagd vrijwillig het gebruik van de staalslakken te melden en vast te leggen.
Bloedneuzen en brandwonden
Vorig jaar april waarschuwde toezichthouder Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) voor het gevaar van staalslakken. De toezichthouder concludeerde "dat de wettelijke regels voor het gebruik van staalslakken de risico's voor mens en milieu niet voldoende afdekken".
Zo schreef de ILT: "Wanneer deze stoffen in de bodem en het grondwater terechtkomen, kunnen de dieren en planten die daar leven doodgaan. Ook is bekend dat omwonenden van gebieden waar staalslakken zijn toegepast gezondheidsklachten hebben ondervonden, zoals bloedneuzen en brandwonden."
Er gelden al regels voor het gebruik en de toepassing. "Een toepassing moet functioneel zijn. Dus geen grotere hoeveelheid dan standaard nodig is. Anders is er sprake van afval storten."
In Eerbeek werden staalslakken gebruikt om een vervuilde stortplaats af te dekken, maar dat werkte niet. Vervuilende stoffen, ook van de staalslakken, zijn in het oppervlaktewater terechtgekomen. Volgens de GGD is er echter geen gevaar voor de volksgezondheid, meldt de staatssecretaris.
De gemeente Den Haag heeft opgeroepen tot een landelijk verbod op staalslakken, nadat deze onbedoeld op een speelplaats terecht waren gekomen als ingrediënt van het bouwmateriaal Duomix. Kinderen kregen daar traanogen en hoestbuien van. De staatssecretaris gaat daar vooralsnog niet in mee en wil eerst meer onderzoeken.
Tata Steel zegt "de roep te ondersteunen om incidenten van verkeerde toepassingen te voorkomen". Een meldplicht zou hier mogelijk bij kunnen helpen, zegt een woordvoerder van het bedrijf. "We gaan hierover graag in overleg met de verschillende overheden om te kijken wat de meest effectieve maatregel is."