Terug naar de 'Fröbelklas' (1938) en kindertehuis
Mevrouw Speelman uit Haren is 89 jaar en op uitnodiging van Haren de Krant keerde zij terug naar het gebouw waar zij als kleuter de 'Fröbelklas' bezocht in 1938-1939. Gea van Kammen (68) ging ook mee. In de jaren 60 woonde ze enkele jaren in het gebouw waar toen het 'kindertehuis' Maria Christina was gevestigd.
"Het is wel heel erg lang geleden, hoor", zegt mevrouw Speelman als ze voor het pand staat. Het klasje waar zij als kleuter zat, was ondergebracht in 'Ons Huis'. In 1922 kocht de gemeente Haren het om er een verenigingsgebouw te vestigen. We zouden het nu een 'dorpshuis' of 'buurthuis' noemen. Er werden tentoonstellingen georganiseerd, vergaderingen gehouden en de volksbibliotheek was er ondergebracht. De Vrijzinnig Hervormde Gemeente hield er kerkdiensten totdat men in 1935 het Witte Kerkje liet bouwen. In 1951 werd het huis verkocht aan de Vereniging Kinderzorg voor 35.000 gulden. Dat werd Maria Christina. "Ik werd hier geplaatst omdat mijn ouders niet voor hun kinderen konden zorgen", zegt Gea van Kammen. Zij herkent het gebouw tot in detail.
Joodse juf
Binnen worden de dames verwelkomd door makelaar Henk Buma, die hier nu zijn kantoor heeft. Hij leidt hen naar de trap, die mevrouw Speelman zich nog goed kan herinneren: "Ja, die trap. Daarlangs gingen we naar ons klasje dat zich aan de achterzijde bevond. Er hing een zwaar gordijn van paardenhaar voor." Vlak voordat de oorlog uitbrak verhuisde mevrouw Speelman vanuit Haren naar de stad. Wat is overgebleven zijn vage herinneringen aan juf Henriette Bertha van Adelsbergen (1911-1942). Ze was Joods en werd in de oorlog afgevoerd naar Auschwitz, waar zij op 3 september 1942 overleed. Mevrouw Speelman heeft die informatie op internet gevonden. Ze zegt: "Wonderlijk. Toen ik laatst terugdacht aan die tijd schoot ineens haar naam weer in mijn gedachten." Achter de school was een groententuin, weet ze nog. "Daar mochten we worteltjes zaaien."
Huiselijk
Gea van Kammen bewaart mooie herinneringen aan de late jaren 60 toen zij met twee jongere broertjes in Maria Christina werd geplaatst. Ze woonde er tot 1972. Thuis was de situatie misgelopen, maar in het tehuis hervond ze huiselijkheid en geborgenheid. "Met sommige leidsters uit die jaren heb ik nog steeds contact", zegt ze. Ze sliep in een slaapzaal op de eerste verdieping en aan de voorzijde rechts was de huiskamer. Gea: "Daar was een televisie waar we met elkaar naar mochten kijken. En er werden aan de tafel allerlei spelletjes gedaan, zoals dammen en Mens Erger Je Niet. Er werd ook veel geknutseld en in de keuken mochten we arretjescake maken." In haar herinnering was er een aanbouw achter het huis en was er een tuin waar je kon spelen.
Maartenstee
Gea: "We hadden ook wel contacten in de buurt. Kinderen zaten op gymnastiek of voetbal en ook op de padvinderij. We hadden een abonnement bij het zwembad in Appelbergen." De trap herinnert Gea zich ook heel goed, want langs deze trap ging ze naar de slaapzaal. Toen ze 16 jaar was moest zij verhuizen en ging op kamers wonen. Gea en mevrouw Speelman hebben genoten van het bezoekje aan dit huis uit hun verleden. Het is sinds de jaren 80 in gebruik door bedrijven en heet nu Maartensstee.
(De enige foto die mevrouw Speelman nog heeft van haar Fröbelklasje….1939)