Banken hebben hun witwascontroles over het algemeen steeds beter op orde, zo constateert DNB na onderzoek. Maar er zijn ook banken die, na het aanvankelijk goed voor elkaar te hebben gehad, weer afglijden.
DNB heeft twee onderzoeken gedaan naar de naleving van sanctieregelgeving. In het eerste onderzoek is bij instellingen uit verschillende sectoren onderzocht of zij hun bedrijfsvoering op orde hebben om de Sanctiewet 1977 te kunnen naleven. In het tweede onderzoek heeft DNB de effectiviteit en efficiëntie van sanctiescreeningsystemen bij 31 banken en betaaldienstverleners getest.
Hoger niveau
Tussen juli 2022 en december 2023 zijn bij banken 26 onderzoeken uitgevoerd naar de naleving van de Wwft en de Sw. 'We zien over het algemeen dat de beheersing van de integriteitsrisico's bij banken op een hoger niveau is gekomen. Er zijn steeds meer banken die uit de herstelfase zijn of hier dichterbij komen. Deze instellingen kunnen vanuit een business-as-usual-situatie verderbouwen aan de volwassenheid van het risicomanagement op dit terrein.'
Desalniettemin ziet DNB ook nog regelmatig vertraging in herstelprogramma's vanwege 'hardnekkige problematiek' en banken die nog veel te doen hebben. Daarnaast zijn er banken die wat te veel achteroverleunen en in een situatie belanden waarin wederom herstel nodig is. 'Dit benadrukt het belang van blijvende aandacht en prioriteit voor dit onderwerp.'
Risicoanalyse kan beter
De risicoanalyses, afgekort Sira, laten bij verschillende banken nog steeds ruimte voor verbetering zien. 'Met name het beperkt uitvoeren van diepgaande (data-)analyses ten aanzien van risicofactoren die verband houden met het type cliënt, product, dienst, transactie en leveringskanaal en met landen of geografische gebieden valt daarbij op. Ook ten aanzien van deze risico's constateert DNB dat bij sommige instellingen de beheersmaatregelen nog onvoldoende concreet en specifiek zijn vastgelegd. Hierdoor ontstaat het risico dat genoemde maatregelen het risico onvoldoende beheersen of niet effectief zijn.'
Verder blijkt dat banken hun transactiemonitoringsystemen vaak nog onvoldoende hebben afgestemd op hun risicoanalyse. 'Regelmatig zien wij dat de gebruikte alertdefinities en vastgestelde grenswaarden onvoldoende zijn onderbouwd. We zien een stijgende trend in het gebruik van meer geavanceerde
modellen, ook al gaat het in absolute termen nog om een beperkte omvang.' DNB zag verder dat in een aantal gevallen ten onrechte geen melding is gedaan bij de FIU. 'Hierbij kan onder andere gedacht worden aan het niet structureel melden van transacties die in verband gebracht kunnen worden met gronddelicten voor witwassen, zoals (externe) betaalfraude. DNB ziet ook nog steeds dat niet alle meldingen onverwijld worden gedaan. Dit is niet alleen in strijd met de regels, maar meldingen die niet tijdig worden gedaan zijn ook minder bruikbaar voor opsporingsinstanties zoals de politie en de FIOD.' Op het gebied van het cliëntonderzoek ziet DNB verbeteringen, maar de vastlegging is niet altijd op orde.
Verzekeraars zwak in UBO-screening
Bij verzekeraars valt er ook nog wel wat te verbeteren; zo blijkt de UBO-screening vaak te rammelen. 'Zo worden UBO's geïdentificeerd noch gescreend tegen sanctielijsten.'
Vorig jaar heeft de toezichthouder 16 keer een formele maatregel getroffen voor tekortschietend antiwitwasbeleid, waarvan 10 keer een boete. 22 keer volgde een informele maatregel; dat was 16 keer in de vorm van een waarschuwingsbrief.