"Deze cijfers wijzen uit dat het een zeer diverse groep is met mensen uit alle leeftijdscategorieën, en dat de groep niet alleen bestaat uit ouderen die een weloverwogen keuze maken", zegt onderzoeker Lizanne Schweren tegen het NRC. Wel was de grootste leeftijdsgroep die van ouderen boven de 70 jaar, namelijk 38 procent.
Uit het onderzoek blijkt dat zeventig procent van de mensen die door middel X overleden kampte met een 'psychiatrische voorgeschiedenis'. Zij hadden bijvoorbeeld depressies of angststoornissen. Daarnaast had 19 procent van de mensen een euthanasieverzoek gedaan, die bij meer dan de helft was afgewezen.
Pijnlijke dood
Zes jaar geleden introduceerde Coöperatie Laatste Wil het poeder 'Middel X'. De organisatie vindt dat mensen zelf over hun dood moeten kunnen beslissen en presenteerde dit als een humaan middel om vrijwillig uit het leven te kunnen te stappen. Wat er precies in zit is onduidelijk, maar twee gram van middel X is al fataal en een tegengif is er niet.
Gebruikers zouden binnen twintig minuten na inname in een coma raken en zonder pijn overlijden. Maar volgens nabestaanden is het middel onvoorspelbaar. Sommige gebruikers moesten overgeven en soms duurde het uren voordat ze overleden.
Gevangenisstraffen
Het aantal mensen dat de afgelopen jaren stierf door Middel X is toegenomen, zo blijkt uit het onderzoek van de stichting. Zeven jaar geleden ging het om maximaal tien mensen en in 2021 al om vijftig.
Een van de mensen die het middel verkocht was Alex Schot uit Eindhoven. Hij gaf het middel aan 1600 mensen, waarvan er zeker 15 overleden. De rechtbank veroordeelde hem vorig jaar tot twee jaar celstraf en hij wacht op dit moment het hoger beroep af. Schot leverde het middel ook aan leden van de Coöperatie Laatste Wil. Zij hoorden maandag 2,5 jaar celstraf tegen zich eisen.
Ook de Bossche psycholoog Wim van Dijk verstrekte het middel. Hij voerde met meer dan honderd mensen gesprekken over hulp bij zelfdoding en ook hij wordt vervolgd. "Ik ben psycholoog. Als ik lijden zie, wil ik daar iets aan doen", zei hij eerder in de Omroep Brabant-talkshow Kraak. "Ik ga het tot de Hoge Raad uitvechten en wil er desnoods voor de gevangenis in."
Verbod op het middel
Ondertussen maakt Randy Knol zich hard voor een verbod van het middel. Zijn 19-jarige dochter Ximena uit Uden overleed na het gebruik ervan. Met zijn stichting Ximena's Vlinder klaagt Randy de Nederlandse staat aan, omdat die haar burgers in zijn ogen onvoldoende beschermt en in gevaar brengt.
Denk je aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfmoord helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.
We maakten eerder deze uitlegvideo over 'middel X':