Het aantal meldingen van discriminatie is bij de politie in Amsterdam het afgelopen jaar met 36 procent gestegen. In 2023 kwamen er 1158 meldingen binnen in de stad, een jaar eerder waren dat er nog 851. Bij antidiscriminatiebureaus steeg het aantal meldingen met ongeveer een kwart.
De cijfers werden vandaag bekendgemaakt in het rapport Discriminatiecijfers, dat jaarlijks in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken gemaakt wordt. Nergens in Nederland wordt bij de politie zo veel melding gemaakt van discriminatie als in Amsterdam: van elke 1000 inwoners maakte er één melding, twee keer zo veel als het landelijk gemiddelde. Ook bij antidiscriminatiebureaus wordt gemiddeld het meest melding gemaakt in Amsterdam (0,76 per duizend inwoners).
In 2020 lag het aantal meldingen bij de Amsterdamse politie nog op 762. In de jaren die volgden steeg dat aantal naar 823 in 2021 en 851 in 2022.
Verreweg de meeste van die meldingen gingen zowel bij de politie (498) als bij de andere meldpunten (434) over afkomst van de slachtoffers. 362 incidenten gingen over seksuele gerichtheid.
Antisemitisme
Er kwamen verder 172 meldingen van antisemitisme binnen bij de politie, meer dan het dubbele van het aantal soortgelijke meldingen in 2022 (76). De toename in de stad (126 procent) is naar verhouding veel groter dan de landelijke toename van meldingen van antisemitisme bij de politie (60 procent).
Volgens de onderzoekers is de toename landelijk gezien maar voor een derde toe te schrijven aan de opgelaaide oorlog in Israël en Gaza. Van de 880 meldingen van antisemitisme bij de politie in Nederland, speelt het conflict in 126 van de gevallen een rol.
Die 126 gevallen gaan met name over bedreiging en intimidatie. Dat kan op straat, bij een woning of bij een synagoge zijn gebeurd, maar ook via sociale media, de telefoon of een dreigbrief. Verder gaat een deel van de meldingen over incidenten bij demonstraties: zoals het afpakken van een Israëlische vlag, beledigingen of bedreigingen.
Het grootste deel van de toename van dit soort meldingen heeft dus een andere context, bijvoorbeeld die van voetbalwedstrijden, waarbij beledigende of kwetsende liederen over Joden worden gezongen. In andere gevallen waren medewerkers met publieke taken (waaronder politiemensen) het slachtoffer. Bij de politie komen ook meldingen binnen van antisemitisme tegen buren of onbekenden in het verkeer, maar het aantal meldingen hierover is vergeleken met vorig jaar wel gedaald.
Belediging of scheldpartij
In het rapport is ook onderscheid gemaakt in de wijze van discriminatie. Bij twee derde van de incidenten die bij de Amsterdamse politie gemeld werden ging het om een uitlating: dus een belediging of een scheldpartij. Er waren daarnaast 152 meldingen van situaties waarbij bepaalde uitlatingen gepaard gingen met geweld. In nog eens 134 gevallen ging het om een bedreiging.
Het onderzoek gaat alleen over de meldingen van discriminatie en dus niet over het werkelijke aantal incidenten. Onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau uit 2020 wees uit dat gemiddeld één op de vijf mensen die discriminatie ervaart, ergens melding doet.
Minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken) laat in een brief aan de Tweede Kamer weten dat er daarom maatregelen worden genomen om de zogeheten 'meldingsbereidheid' en 'meldingstoegankelijkheid' te vergroten en verbeteren. Zo wordt er gewerkt aan een nieuwe landelijke organisatie die zich gaat richten op de aanpak van discriminatie.