CJO wil geld terug dat GVB verdiende door deportatie van Joden, waaronder Anne Frank
Deel artikel
Het Centraal Joods Overleg (CJO) wil dat het geld dat het Amsterdamse Gemeentelijk Vervoersbedrijf (GVB) in de Tweede Wereldoorlog verdiende aan de ongeveer negenhonderd tramritten waarmee 48.000 Joden werden gedeporteerd voor de Duitse bezetter terugbetaald wordt. Dat bevestigt de organisatie na berichtgeving hierover dinsdag in Het Parool. In het archief van het NIOD, het instituut voor oorlogs-, Holocaust- en genocidestudies, zijn onlangs tientallen facturen gevonden die het vervoersbedrijf stuurde aan de nazi's en waarvan de meeste ook daadwerkelijk betaald zijn. Het zou, gerekend naar huidige bedragen, gaan om zeker 61.000 euro. De Amsterdamse Joden werden met zwaar bewaakte trams overgebracht naar treinstations waarvandaan ze werden vervoerd naar de Duitse vernietigingskampen. Het CJO zou graag willen dat het geld beschikbaar wordt gesteld aan een nader te bepalen goed doel. "We gaan binnenkort in overleg met het GVB en de gemeente Amsterdam om te kijken hoe dat te doen", zegt een woordvoerder van het CJO. De vondst van de facturen in het archief staan centraal in een boek en een documentaire, beide met de titel Verdwenen Stad van filmmaker Willy Lindwer en auteur Guus Luijters. Het duo ontdekte in de reconstructie dat Anne Frank en haar familie per tram zijn vervoerd. Het was een van de laatste ritten die het vervoersbedrijf destijds voor dit doel uitvoerde. De rekening voor deze rit is nooit betaald. Lindwer en Luijters zeggen tegen de krant dat "het GVB nooit schuld heeft erkend of spijt betuigd of een financiële tegemoetkoming heeft aangeboden aan de gedeporteerde Joden of hun nabestaanden." "Het indringende boek 'Verdwenen Stad' over hoe de Joodse bevolking met de tram uit Amsterdam werd gehaald, waarin de auteurs en makers aangeven welke rol de Gemeentetram Amsterdam in de Tweede Wereldoorlog heeft vervuld, inclusief het versturen van facturen, vervult ons met afschuw", zegt het GVB. "De rol van het gemeentevervoerbedrijf als afdeling van de gemeente Amsterdam moet dus zorgvuldig worden uitgezocht", aldus het GVB. "Want we beseffen dat het verleden van het openbaar vervoer in Amsterdam onvoltooid is, zolang niet alle feiten en omstandigheden in samenhang zijn onderzocht en worden vastgesteld. Het NIOD-onderzoek moet nu snel maar zorgvuldig worden afgerond. Wij verwelkomen dat alle feiten op tafel komen te liggen."
(ANP/upday)