Bankjes in bushokjes. Ze zijn vooral bedoeld om te zitten. Maar ze zijn ook het onderwerp van een langslepend conflict dat de gemeente Utrecht heeft met JCDecaux. Het kan miljoenen euro's gaan kosten; de rechtbank oordeelde al meerdere keren in het nadeel van de gemeente. Daar is recent een nieuwe tegenslag bij gekomen. Een alternatieve oplossing, bedacht om een schadevergoeding te voorkomen, is ook van tafel geveegd.
In nagenoeg ieder bushokje in Utrecht is een plek waar mensen kunnen zitten – daar is niets vreemds aan. Maar het is de kern van een groot probleem.
Terugblik
Eens in de zoveel jaar gaat de gemeente in zee met een bedrijf om deze bushokjes te plaatsen en te onderhouden. In 2018 won Reclame Bureau Limburg (RBL) de aanbesteding van de gemeente Utrecht voor het plaatsen van de vele bushokjes voor de komende vijftien jaar. Daar is flink geld mee gemoeid, want de bushokjes zijn ook de ideale advertentieplaatsen. Daar is goed aan te verdienen.
JCDecaux had zich ook ingeschreven voor de aanbesteding, maar kreeg de opdracht niet.
Deze aanbesteding is het begin van een ware soap. Dat heeft allemaal te maken met artikel 5.8.3 in het Programma van Eisen bij de aanbesteding. Daar staat: "Het zitelement steunt niet op de vloer van de Abri maar is 'zwevend' bevestigd aan de constructie."
Hannelore Majoor, Managing Director van JCDecaux, liet eerder aan DUIC weten 'stomverbaasd' te zijn toen ze in Utrecht zag dat de bankjes in de nieuwe bushokjes van RBL lang niet allemaal aan deze eis voldeden. Er waren ook tal van bankjes die met poten op de grond steunden. Dat was niet in lijn met de aanbesteding, meende ze.
Zweven of met poten?
Zwevende bankjes, of bankjes met poten, maakt dat echt wat uit? Dat blijkt dus wel degelijk het geval te zijn. Dat is weer terug te brengen naar de aanbesteding. Zwevende bankjes zijn over het algemeen duurder, en het was juist op basis van de prijs dat JCDecaux het moest afleggen tegen RBL. Majoor vertelde DUIC eerder: "Als er vervolgens door de winnende partij iets wordt neergezet dat niet aan de criteria voldoet, en de gemeente laat het erbij, is dat frustrerend."
JCDecaux stapte daarom naar de rechter, er volgden meerdere zaken allemaal over de 'zwevende bankjes, en het bedrijf kreeg gelijk. De inschrijving van RBL voldeed niet aan de eisen en het bedrijf had dus ook niet de aanbesteding kunnen winnen. JCDecaux zou dan als winnaar van de aanbesteding uit de bus zijn gekomen. Dat betekent volgens de rechter ook dat JCDecaux recht heeft op een schadevergoeding. De hoogte van die schadevergoeding kon volgens Majoor in de miljoenen lopen.
Nieuwe uitspraak
De gemeente Utrecht zit er natuurlijk niet op te wachten om in een lang proces over schadevergoedingen terecht te komen. Daarom was er een oplossing bedacht. In het kort komt die oplossing erop neer dat JCDecaux alsnog een rol krijgt bij de exploitatie van de bushokjes en de daarbij behorende reclamemogelijkheden. Daarvoor gaat JCDecaux dan samenwerken met RBL.
De gemeente deed nog wat extra water bij de wijn door de exploitatietermijn van vijftien jaar te verlengen met vijf jaar en extra digitale advertentieschermen toe te staan.
Toen ontstond er het volgende probleem; RBL werkt op dit moment samen met het bedrijf Clear Channel voor de exploitatie van de reclame. Dit bedrijf zag de bui al hangen, dat zij plaats moeten maken voor JCDecaux, en stapte naar de rechter om zo de oplossing van de gemeente te dwarsbomen.
Bij deze nieuwste uitspraak gaat de gemeente Utrecht weer nat. Clear Channel mag niet zomaar vervangen worden door JCDecaux. Clear Channel zou namelijk als onderaannemer genoemd zijn tijdens de aanbestedingsprocedure, RBL mag niet zomaar wisselen van onderaannemer, meent de rechtbank.
En nu?
Daarom lijkt de gemeente weer terug bij af te zijn en er is geen oplossing gevonden. Een lange procedure met een flinke schadevergoeding ligt weer op de loer. De gemeente Utrecht is het echter niet eens met de uitspraak van de rechter, net als RBL en JCDecaux, en daarom gaan de partijen in hoger beroep.
Wie de volgende keer op een bankje zit in een bushokje in Utrecht, moet maar eens goed kijken of het zweeft of poten heeft. Dat kan mogelijk miljoenen euro's schelen.