Onacceptabel, ongewenst en omstreden noemen tegenstanders de aanwezigheid van de Israëlische president Herzog bij de opening van het Nationaal Holocaust Museum in Amsterdam komende zondag. Voorstanders benadrukken juist de symbolische waarde van zijn aanwezigheid. De gemoederen lopen bij voor- en tegenstanders hoog op, maar vooralsnog gaat het bezoek gewoon door.
Pro-Palestijnse mensenrechtenorganisaties noemden de komst van het Israëlische staatshoofd gisteren al onacceptabel. Inmiddels zijn er rondom het bezoek twee demonstraties gepland in Amsterdam. Meer dan 200 moskeeën, verenigd in het samenwerkingsverband K7, hebben de koning opgeroepen niet aanwezig te zijn bij de ontvangst van Herzog.
"Het mooiste was geweest als het museum iemand anders had uitgenodigd", zegt K7-woordvoerder Joram van Klaveren in het NOS Radio 1 Journaal. "We vinden het hartstikke mooi dat het museum er komt. Dat is het punt niet. Het gaat ons om de president van Israël." Van Klaveren verwijst daarbij naar Herzogs uitlatingen over de oorlog in Gaza.
Omstreden uitspraken
De Israëlische president Herzog kreeg de afgelopen maanden internationaal kritiek nadat hij had gezegd geen onderscheid te maken tussen burgers in Gaza en strijders van Hamas. "Een hele natie is verantwoordelijk", zei hij over de aanvallen van Hamas op 7 oktober in Israël. Die uitspraak werd opgenomen in de aanklacht van Zuid-Afrika tegen Israël voor het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag.
In december bezocht de president de Israëlische troepen. Hij schreef toen de tekst "ik vertrouw op je" op een Israëlische granaat die vervolgens op Gaza werd afgevuurd. Ook daarop kwam veel kritiek.
De pro-Palestijnse stichting Plant een Olijfboom, die eerder een Palestina-mars in Amsterdam organiseerde en duizenden kinderschoenen op de Dam plaatste, gaat nog verder. De organisatie zegt dat Herzog welkom is, maar alleen "om opgepakt te worden en naar het Internationaal Strafhof gebracht te worden, waar hij thuishoort".
Er staan zondag twee demonstraties gepland rond het bezoek van Herzog, die ook met demissionair premier Rutte zal spreken. De directeur van het Holocaustmuseum benadrukt dat de Israëlische president afgelopen zomer al is uitgenodigd, ruim voor de aanvallen van Hamas op 7 oktober en de daarop volgende oorlog in Gaza.
Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier waar het museum toe behoort, heeft begrip voor de kritiek. "Natuurlijk hebben we daar begrip voor, maar tegelijkertijd wil ik ook niet al die mensen uitsluiten over wie dit museum gaat. Dit museum gaat over de moord op Nederlandse Joden."
"Herzog staat als president symbool voor al die duizenden Nederlandse Joden die na de oorlog hebben besloten om naar Israël te gaan omdat ze hier in Nederland geen toekomst meer zagen", vervolgt Schrijver. "Er wonen nog 800 overlevenden van de Holocaust in Israël en we willen dat die mensen zich gerepresenteerd weten."
'Gewetenloos'
Ook in politiek Den Haag zijn de meningen over het bezoek verdeeld. GroenLinks-PvdA stelt "dat onder de huidige omstandigheden de aanwezigheid van president Herzog ongewenst is". Burgemeester Halsema, prominent lid van de partij, heeft aangegeven wel aanwezig te zullen zijn bij de opening van het museum, ook in het bijzijn van Herzog.
Denk-fractievoorzitter Van Baarle vindt dat koning Willem-Alexander niet naast Herzog mag staan omdat de Israëlische president "bijdraagt aan oorlogsmisdaden in Gaza". SGP-Kamerlid Van Dijk haalt juist uit naar de tegenstanders van het bezoek. "Hoe gewetenloos ben je om de vertegenwoordiger van het thuisland voor alle mensen die de Holocaust overleefden, te willen weren bij opening van een Holocaustmuseum?"
Eigen geschiedenis
GroenLinks-PvdA hoopt dat demissionair premier Rutte het Israëlische staatshoofd zondag "zal aanspreken op zijn verantwoordelijkheid voor de gruwelijkheden in Gaza". Tijdens zijn ontmoeting met Herzog staat "de situatie in het Midden-Oosten" wel op de agenda, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Zelf heeft Rutte zich niet over het bezoek uitgelaten.
Demissionair minister Bruins Slot van Buitenlandse Zaken deed dat vanochtend wel. Zij benadrukte dat Herzog bij de opening is als vertegenwoordiger van de Nederlandse Joden die naar Israël zijn gegaan. "Het gaat hier echt om onze eigen geschiedenis."
Naomi Mestrum, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), betreurt alle ophef rond het bezoek. "Het zou over het museum moeten gaan waar zo lang aan gewerkt is. Het wordt nu heel politiek gemaakt, maar de president heeft ook een belangrijke ceremoniële functie. Ik hoop dat het zondag toch echt over het museum mag gaan."