Het was een Volkswagen Golf die als eerste auto na een lange herinrichting weer gebruik mocht maken van de Kanaalstraat in Utrecht. Om 14.30 uur gingen de hekken aan de kant en kon iedereen de rijbaan weer gebruiken. Wel vanuit één kant, want het is eenrichtingsverkeer vanaf de moskee richting het stadsklooster. Er was een handjevol verkeersregelaars en stewards nodig om dat aan iedereen uit te leggen.
"Het is natuurlijk even wennen voor veel weggebruikers", vertelt Ben Norg. Hij houdt zich als projectleider bij de gemeente bijna zes jaar bezig met de herinrichting van de Kanaalstraat, maar ook daarvoor was men al druk met de weg. In 2017 lag er een buurtvisie, toen begon het ontwerpen, anderhalf jaar geleden ging eindelijk de schop in de grond en vrijdagmiddag 14.30 uur was het werk aan de Kanaalstraat grotendeels klaar.
Tekst gaat verder onder afbeelding
De Kanaalstraat heeft een eigen identiteit, zo omschrijft Norg het ook. Het is een multiculturele straat. Een straat waar ook de nodige aandacht voor is. De herinrichting die nu is afgerond is onderdeel van een 'integrale aanpak', aldus Norg. Er is niet alleen oog voor de verkeerssituatie, maar ook voor veiligheid en leefbaarheid, voor de omwonenden en ondernemers. Het gebied is in het verleden in het nieuws geweest vanwege overlast en onveiligheid. Ook was de verkeerssituatie verre van ideaal, werd er veel dubbel geparkeerd en waren fietsers ook niet altijd veilig.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Vrijdagmiddag, een paar uur na de opening, is er van overlast weinig te merken. De straat is van gevel tot gevel anders ingericht. De rijbaan is net breed genoeg voor een auto en fietser, dubbel parkeren is niet mogelijk zonder de weg echt te blokkeren. Er wordt gewandeld over de nieuwe veel bredere trottoirs, er worden zoetigheden voor de iftar verkocht, enkele terrasjes zijn gevuld en ook op de nieuwe bankjes zitten mensen, de grote bomen op de artist impressions zien er in het echt toch anders uit en automobilisten zoeken met behulp van stewards en verkeersregelaars de weg. Dat laatste blijkt ook nodig te zijn, want het gaat nog regelmatig fout.
Tekst gaat verder onder afbeelding
"U mag hier niet in", roept een verkeersregelaar die op de kruising met de J.P. Coenstraat staat. Af en toe moet hij letterlijk voor de auto's springen om ze tegen te houden. "Sinds wanneer is dit dan?", vragen veel automobilisten. "Sinds een uur, maar het is definitief. Het is een eenrichtingsstraat geworden", vertelt de verkeersregelaar. De meeste mensen reageren met een omhooggestoken duim, een klein aantal gepikeerd en een enkeling wil er toch langs om een paar meter verderop te kunnen parkeren.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Grote chaos is het niet op de kruising, maar het is duidelijk dat het wennen is. Er zijn geen verkeerslichten meer te vinden en veel automobilisten lijken maar wat te doen, en willen maar al te vaak tegen het verkeer inrijden. "Dit is natuurlijk ook de reden dat we hier met verkeersregelaars en stewards zijn. We begrijpen dat het voor mensen echt even wennen is. De komende tijd gaan we iedereen wijzen op de nieuwe situatie", vertelt Norg. "Bij excessen wordt er natuurlijk beboet, maar het is nu vooral mensen aanspreken."
Het helpt ook niet dat de situatie op Google Maps nog niet geactualiseerd is en daarbij mochten automobilisten de afgelopen maanden tijdens de werkzaamheden juist wel die richting op rijden.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Verkeersborden leggen de situatie overigens gewoon uit, al lijkt niet iedereen daar gevoelig voor. Met zo'n twintig zijstraten tussen de moskee en het stadsklooster is het af en toe ook wel een oerwoud aan borden.
Die zijstraten zijn wel een punt van zorgen bij omwonenden. De Kanaalstraat kent namelijk 'showverkeer', aldus Norg. Automobilisten die over de bekende weg rijden om te showen. Omdat het nu eenrichtingsverkeer is kunnen ze niet meer heen en weer rijden.
Norg vertelt: "Er leven zorgen dat showverkeer, maar ook andere auto's, de zijstraten gebruiken om het eenrichtingsverkeer als het ware te omzeilen. Dat gaan we uiteraard monitoren." Eerder is al het autoverkeer via tientallen meetpunten geteld, dat gaat de komende tijd weer gebeuren om te zien of het verkeer meer gebruikt maakt van de zijstraten.
Tekst gaat verder onder afbeelding
De projectleider is tevreden als hij door de straat loopt, en maakt overal even een praatje. Hij ziet ook wel de kleine pijnpunten en geeft ook toe dat er geen 24/7 verkeersregelaars zijn. "Uiteindelijk moeten de mensen de weg ook gaan gebruiken zoals die bedoeld is. Dat blijven we in de gaten houden. Mocht dat niet vanzelf gaan, en met een beetje hulp, zullen we uiteraard gaan bijsturen en handhaven."
GroenLinks in Utrecht vroeg eerder aan de wethouder al om opheldering nadat hij signalen had ontvangen dat veel automobilisten de regels overtreden. De komende tijd is het voor iedereen vooral aankijken of de ontworpen situatie goed uitpakt, en verkeersdeelnemers zich gaan conformeren aan de nieuwe regels.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Hierboven is vooral de situatie op de Kanaalstraat tussen het Moskeeplein en de J.P. Coenstraat beschreven – en dan boven de grond, want onder de grond is er ook van alles gebeurd zoals de riolering. De Kanaalstraat vanaf de J.P. Coenstraat tot aan de Laan van Nieuw-Guinea is ook anders ingericht, maar daar is de impact een stuk minder groot; er is daar nog tweerichtingsverkeer mogelijk en het is ook niet een drukke winkelstraat. Er wordt nog gewerkt aan het plein voor de Antoniuskerk.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Het hele project is overigens nog niet afgerond, want ook de Damstraat moet nog worden aangepakt. De werkzaamheden zijn daar wel een paar maanden vertraagd door onverwachte problemen aan het riool.