De maatregelen die Apple deze week - onder druk van nieuwe EU-regels - moet doorvoeren in de App Store lijken weinig te gaan veranderen. Dat zeggen Nederlandse app-ontwikkelaars tegen de NOS. Ook Spotify, Meta en Microsoft zijn kritisch en zien Apple's plannen niet zitten.
In de ogen van Brussel heeft Apple te veel macht in de App Store en moet dat veranderen. Dat zit zo: zie de iPhone als een stad. Die stad heeft één markt (de App Store), die volledig onder controle staat van het stadsbestuur (Apple).
Dat bestuur bepaalt alles wat er gebeurt en eist dat de marktkooplieden (de app-ontwikkelaars) altijd afrekenen via zijn kassasysteem, waarbij ze over bepaalde producten een afdracht moeten betalen van 15 tot 30 procent. Een andere markt beginnen, dat staat het stadsbestuur niet toe.
Verzet tegen veranderingen
In de ogen van Apple is het een goed systeem en is de afdracht, die jaarlijks miljarden oplevert, niet meer dan logisch. Apple verzette zich dan ook lang tegen veranderingen, omdat die volgens het bedrijf de onveiligheid voor consumenten vergroten. Eind januari ging Apple toch overstag om aan de nieuwe Europese regels te voldoen. Het zijn de grootste wijzigingen in het bestaan van de App Store.
Ontwikkelaars kunnen klanten straks hun eigen kassa aanbieden, in plaats van die van de App Store. Daarnaast worden er andere downloadwinkels toegestaan. Maar dit alles geldt alleen voor app-bouwers die akkoord gaan met nieuwe voorwaarden.
Ze willen eigenlijk dat niemand overstapt. En dat alles blijft zoals het is.
"Apple heeft het precies zo in elkaar gezet dat het niet heel aantrekkelijk is om er gebruik van te maken", zegt iOS-ontwikkelaar Matthijs Bernson van bureau Q42, dat onder meer werkte aan de apps van het Rijksmuseum, HEMA en PostNL. "Ze willen eigenlijk dat niemand overstapt. En dat alles blijft zoals het is."
Een rekensom
Het verschilt per ontwikkelaar of het alternatief dat Apple nu biedt, interessant is. Dat is een rekensom: de hoeveelheid omzet en het aantal downloads per jaar zijn van invloed op de afdracht die een app-maker moet betalen en op de hoogte van eventuele aanvullende kosten.
Wie bijvoorbeeld minder dan een miljoen euro per jaar aan omzet uit de App Store haalt, betaalt nu 15 procent. Dat wordt onder het nieuwe plan 10 procent. Maar daar komen transactiekosten (via Apple of een andere partij) bovenop van ongeveer 3 procent. Het voordeel is dan dus per saldo 'slechts' 2 procent.
De vraag is of ontwikkelaars die 'winst' voldoende vinden. Als je app namelijk heel succesvol wordt, met meer dan een miljoen downloads dan komen aanvullende kosten in beeld, terwijl die getallen niet per definitie hoeven te leiden tot een veel hogere omzet.
"We zijn hier niet blij mee", zegt Olivia Regnier, verantwoordelijk voor Europees beleid bij Spotify. "We zijn ervan overtuigd dat Apple hiermee niet voldoet aan de regels. Dus we zijn heel benieuwd wat er gaat gebeuren komende week." Ze verwijst daarmee naar eventuele actie vanuit de Europese Commissie. Veranderingen die Spotify zelf had willen doorvoeren, kan het zich onder Apple's plan naar eigen zeggen financieel niet veroorloven.
Bij Pinch, een bureau dat apps maakt in opdracht van onder meer grote nieuwsmedia zoals Het Financieele Dagblad en De Telegraaf, klinkt ook weinig enthousiasme. Zijn conclusie is dat overstappen naar de nieuwe voorwaarden van Apple de ontwikkelaar "bar weinig oplevert".
"Kijk, het is een prachtig ecosysteem dat Apple heeft neergezet", zegt directeur Tim Klein Haneveld. "Maar dat ecosysteem is ommuurd met hele dikke muren met prikkeldraad erom. En ik vind het heel goed dat daar nu door de EU wat gaten in worden geschoten."
De NOS heeft Apple de kritiek voorgelegd, maar het bedrijf wil daar niet inhoudelijk op reageren.
Alternatieven
Ondanks alle kritiek zullen ontwikkelaars waarschijnlijk wel gebruikmaken van de ruimte die Apple biedt met zijn nieuwe plan. Epic Games, de maker van Fortnite, is ook kritisch, maar gaat wél zo'n downloadwinkel beginnen. Het bedrijf heeft dan ook niks te verliezen: het ligt al jaren overhoop met Apple en Fortnite staat nu niet in de App Store.
Apple zelf wees journalisten er vorige week per mail op dat ook het Oekraïense bedrijf MacPaw zo'n downloadwinkel gaat starten. Ook Altstore heeft plannen.