Ingrijpen bij een rommelerf: 'Veel gemeenten zitten met de handen in het haar'
Opnieuw liet de gemeente Emmen gisteren het terrein van Willy Bryan in de buurtschap Barger-Oosterveen bij Klazienaveen leeghalen na overlastmeldingen van omwonenden. Maar wanneer is ingrijpen bij een 'rommelerf' echt nodig?
"Het is hoe dan ook een probleem voor gemeenten," zegt advocaat Ayla Bosma van Rotshuizen Geense Advocaten.
Het terrein van de 77-jarige Bryan werd gisteren voor de derde keer leeggehaald. Al jaren verzet de Barger-Oostervener zich met hand en tand tegen het betalen van de verwijderingskosten. De zaak speelt sinds 2011. Het betalen van de rekening voor het opruimen werd tot de Raad van State uitgevochten.
Speelt overal
"Nagenoeg elke gemeente heeft last van erven die volstaan met oude stacaravans, sloopmaterialen, onbestemde vloeistoffen en afval", zegt advocaat Bosma. "Niet alleen buitenshuis, maar ook binnenshuis kan het verzamelen van troep veel overlast veroorzaken bij omwonenden, maar een eenduidige en efficiënte manier om deze problematiek op te lossen ontbreekt."
Tekst gaat verder na de foto
"Burgers hebben tot op zekere hoogte de vrijheid om te beschikken over de eigen woonruimte en het eigen perceel", vertelt Bosma verder. "Zowel omwonenden als gemeenten moeten dus enige overlast dulden. Ik raad elke gemeente aan om eerst in gesprek te gaan met de betreffende persoon om de kern van het probleem vast te leggen en af te tasten in hoeverre de persoon bereid is om vrijwillig mee te werken. Eventueel kunnen bij dat overleg ook hulpverleners aanschuiven."
Ingrijpen
Wanneer toch de overtuiging ontstaat dat ingegrepen moet worden, bestaan er handhavingsinstrumenten om het opruimen of ontruimen van een perceel of woning af te dwingen, weet Bosma.
"De grondslag voor handhaving moet zorgvuldig uitgekozen worden. De ene overtreding, bijvoorbeeld brandgevaar, is namelijk lastiger te bewijzen dan de andere overtreding, bijvoorbeeld het in strijd met het bestemmingsplan opslaan van spullen. Ook dient rekening te worden gehouden met de gevolgen die het handhavend optreden zal hebben op de overtreder."
De site WA.nl over verzekeringen en aansprakelijkheid geeft een overzicht voor wat je kunt doen bij overlast door de buren:
Stap 1: Bespreek de situatie. Probeer daarbij duidelijk te zijn, zonder de buren te schofferen. Geef vooral de persoonlijke emoties aan en wijs niet met de vinger, zeker als het over zaken zoals hygiëne gaat. Denk samen na over mogelijke oplossingen.
Stap 2: Indien de buren niet in gesprek willen, dan schakel je mediation of buurtbemiddeling in. Een onafhankelijke partij tracht de buren dan samen te brengen. Men kan niet worden gedwongen om hieraan deel te nemen.
Stap 3: Een stap verder is het aanspreken van andere betrokkenen, zoals de verhuurder van het pand van de buren of een wijkagent. De verhuurder heeft meer middelen om zijn huurder tot netheid aan te zetten en kan zelfs de ontbinding van de huurovereenkomst vorderen. De wijkagent zal vooral het gesprek trachten aan te gaan.
Stap 4: Als het voorgaande niet werkt, is de rechter de beste oplossing. Die kan de buurman verplichten om de tuin op te ruimen en te onderhouden en kan zo nodig dwangsommen opleggen.
Het opruimen van een perceel is volgens advocaat Ayla Bosma vaak geen blijvende oplossing. "In veel gevallen zal de overtreding na verloop van tijd weer terugkeren, waardoor een gemeente gedwongen wordt om nogmaals tijd en middelen te steken in het handhavend optreden."
Permanente ontruiming
Dit geldt dus ook voor de ontruiming van het terrein in Barger-Oosterveen, waar de gemeente gisteren voor de derde keer ingreep. "Is de overtreder niet bereid om hulp te aanvaarden of heeft de hulp niet het gewenste effect, dan zijn er gevallen denkbaar waarbij een woning permanent ontruimd kan worden", zegt Bosma tot slot. "Ook dan is het echter belangrijk om te assisteren in het zoeken naar een geschikte woonruimte en de juiste hulp. De kans is anders aanzienlijk dat het probleem zich slechts verplaatst."
Haar collega Ivo van der Meer voegt daar nog aan toe dat het toch echt wel lastige materie is. "Soms is het een zaak van de lange adem, de ene mens moet je helpen, de andere keihard juridisch aanpakken, per zaak moet bekeken worden wat nodig is."