MENINGKATKAN KEMAMPUAN BAHASA ANAK USIA DINI MELALUI BERCERITA PANGGUNG BONEKA

Keywords: Language, liiTelling liiStory, liiPuppet liiStage

ABSTRAK: liiFaktor liiyang liisangat liipenting liibagi liianak liidalam liimengekspresikan liiemosinya liiadalah liimelalui liibahasa. liiBahasa liibagi liianak liidapat liidiperoleh liimelalui liipengalamannya liidalam liikehidupan liisehari-hari. liiSalah liisatu liimetode liiyang liidapat liimenjadi liialternatif liidalam liimengembangkan liibahasa liibagi liianak liiusia liidini liiadalah liidengan liimenggunakan liimetode liibercerita liipanggung liiboneka. liiMelalui liikegiatan liimendengarkan liianak liidapat liimenyerap liiinformasi liiyang liiada liipada liicerita. liiRumusan liimasalah liipada liipenelitian liiini liiadalah lii(1)Bagaimana liipelaksanaan liimeningkatkan liikemampuan liibahasa liianak liiusia liidini liimelalui liibercerita liipanggung lii lii liiboneka lii lii liipada lii lii liianak lii lii liikelompok lii lii liiB?. lii(2) liiBagaimana liihasil liimeningkatkan liikemampuan liibahasa liianak liiusia liidini liimelalui liibercerita liipanggung liiboneka liipada liianak liikelompok liiB. liiJenis liipenelitian liiini liiadalah liiPenelitian liiTindakan liiKelas lii (PTK) l l i i sebagaimana llii lliikonsep llii l l i i model llii l l i i penelitian llii l l i i yang llii l l ii dikembangkan lliioleh lliiJhon lliiElliot. 
l l i i Tujuan l l i i penelitian l l i i tindakan lliikelas l l i i (PTK) lliiadalah lliiuntuk lliimeneliti llii llii l l i i objek llii llii lliiatau llii llii l l i i sasaran llii llii l l i i pendidikan llii llii l l i i yang llii llii l l i i mempengaruhi llii llii l l i i hasil lliipembelajaran lliidikelas llii(Jasa lliiUngguh l l i i Muliawar, llii2010: 



  llii4 llii).Penelitian lliitindakan lliikelas lliiyang lliinantinya lliiakan lliidilakukan lliiberupa lliisiklussiklus lliiyang lliiterdiri lliidari lliiempat lliikomponen Meningkatkan Kemampuan Bahasa Anak Usia Dini Melalui Bercerita Panggung Boneka lliimeliputi lliiperencanaan llii(planning), lliitindakan llii(acting), lliipengamatan llii(observasi), lliirefleksi llii(reflecting) lliisebagaimana llii l l i i konsep llii l l i i model llii l l i i penelitian llii l l i i yang llii lliidikembangkan llii l l i i oleh llii l l i i Jhon lliiElliot llii(Wina lliiSanjaya, llii2009: llii45). llisama, lliseluruh llianak llididik llimelakukan llisuatu llikegiatan lliyang llisama llidalam llisatu llikelas.Pada llikegiatan llibercerita llidimulai llidengan lliguru llibercerita llidihadapan llianak-anak llidengan llijudul lli"Nila lliSi lliAnak lliTekun". l l i tehknik lli lli l l i bercerita lli lli llipanggung lli lli l l i boneka lli lli lliyaitu lli lli l l i guru llimenjelaskan lliaturan llidan llicara llibermain lliyang llibenar. lliGuru llimenyebutkan llijudul llicerita lliuntu llimenarik lliminat llianak, llikemudian llimemasang lliboneka llitangan llipada llisejumlah llitangan llikanan llidan llitangan llikiri. lliGuru llimemberi llikesempatan lli llikepada l l i anak lli lliuntuk lli llimengikuti lli llidan llianak lliuntuk lli lli lli llimenceritakan lli lli lli llikembali lli lli lli l l i cerita lli lli lli lliyang lli lli lli l l i didengar lli lli lli l l i dengan llimenggunakan lliboneka llitangan llidengan llikosa llikata lliyang llilebih. 


Vol. 2 No. 1 ] | Oktober 2021 2 Ilzam Dhaifi , Wardatul Jannah

  liidengan liipemecahan liimasalah liiyang liidilakukan liisecara liibersiklus. liiSetiap liisiklus liiterdiri 


	P-ISSN : 2745-6838
	liidari liitelling liistories liiin liiturn liiaccording liito liithe liiteacher's liidirections. lii(2) liithe liiresults liiof liithe liistudy liishowed liian liiperencanaan, liitindakan, liiobservasi liidan liirefleksi liidengan liitujuan liiuntuk liimeningkatkan liikualitas liiincrease liiin liiaspects liiof liichildren's liilanguage liiskills liithrough liipuppet liistage liistorytelling, liinamely liipre-cycle, liithe liipercentage liivalue liireached lii30%. liiWith liian liiaverage liivalue liiof lii3.9, liiafter liithe liifirst liicycle liiof liiaction, liithe liipercentage liivalue liireached lii50%. liiWith liian liiaverage liivalue liiof lii5.2. liiThe liisecond liicycle liiof liiaction, liithe liipercentage liivalue liireached lii80%, liiwith liian liiaverage liivalue liiof lii6.7%. E-ISSN : 2745-682X PENDAHULUAN Bahasa lliimerupakan lliikemampuan lliiuntuk lliiberkomunikasi lliidengan lliiorang lliilain. lliiDalam lliipengertian lliiini lliitercakup lliisemua lliicara lliiuntuk lliiberkomunikasi, lliidimana llii lliifikiran llii lliidan llii lliiperasaan llii lliidinyatakan llii lliidalam llii lliibentuk llii lliilambang llii lliiatau lliisymbol lliiuntuk lliimengungkapkan lliisuatu lliipengertian lliiseperti lliidengan lliimenggunakan lliilisan, lliitulisan, lliiisyarat, lliibilangan, lliilukisan, lliidan lliimimik lliimuka llii(M.Thobroni llii & lliiFairuzul lliiMumtaz, llii2016:39). llii Bahasa lliimerupakan lliifaktor lliihakiki lliiyang lliimembedakan lliimanusia lliidengan lliihewan. lliiBahasa lliimerupakan lliianugerah lliidari lliiallah llii llii lliiswt, ll ii yang lliidengannya lliimanusia, lliialam, lliidan lliipenciptanya lliiserta lliimampu lliimemosisikan lliidirinya lliisebagai lliimakhluk lliiberbudaya lliidan lliimengembangkan lliibudayanya. Bahasa lliisangat lliierat lliikaitannya lliidengan lliiperkembangan lliiberpikir lliiindividu. llii lliiPerkembangan llii lliipikiran llii lliiindividu llii lliitampak llii lliidalam lliiperkembangan lliibahasanya lliiyaitu lliikemampuan lliimembentuk lliipengertian, lliimenyusun lliipendapat, lliidan lliimenarik lliikesimpulan llii(Yudrik lliiJahja, llii2011: llii53). Menurut lliiSuhartono lliimenyatakan lliibahwa lliiperanan l l iibahasa lliibagi lliianak lliiusia lliidini lliidiantaranya lliisebagai lliisarana lliiuntuk lliiberfikir, lliisarana lliiuntuk lliimendengarkan, lliisarana lliiuntuk lliiberbicara lliidan lliisarana lliiagar lliianak lliimampu lliimembaca lliidan lliimenulis. lliiKarena lliimelalui lliibahasa lliiseseorang lliidapat lliimenyampaikan lliikeinginan lliidan lliipendapatnya lliikepada lliiorang lliilain llii(Suhartono, llii2005:13). Tahap lliiyang lliipaling lliipenting lliiadalah lliibahwa lliianak lliimenggunakan lliibahasa l l i i ucapan, lliianak l l i i menggunakan lliisuara lliisebagai lliiMula-mula l l i i anak lliimenggunakan llii satu l l i i kata l l i i sebagai lliisatu lliikalimat, llii lliitetapi llii lliidengan llii lliicepat llii lliiia llii lliiakan llii lliimengembangkan llii lliikemampuan lliibahasa lliidan lliikata lliiucapan lliiitu llii(Paul l l i i Suparman, llii2001: llii55). lliiberbahasa lliidengan lliimenerapkan lliiBercerita lliiPanggung lliiBoneka. Bercerita l l i i atau lliimendongeng l l i i (telling lliistory) lliiialah lliisuatu l l i i tekhnik lliiuntuk lliimemberikan llii lliicerita llii lliikepada llii lliianak-anak. llii lliiMendongeng llii lliimerupakan llii lliicara lliiterbaik lliibagi lliiorang lliitua lliiuntuk lliimengkomunikasikan l l iipesan-pesan lliicerita l lii yang lliimengandung lliiunsur lliietika, lliimoral, lliimaupun lliinilai-nilai lliiagama. lliiSelain lliidapat lliibermanfaat lliiuntuk lliipengembangan lliikepribadian, lliiakhlak lliimaupun lliimoral lliianak, lliimendongeng lliidapat lliijuga l l i i bermanfaat lliiuntuk lliimeningkatkan lliipengembangan lliibahasa lliianak. Menurut lliiClarke-Stewart, lliibahwa lliiorang lliitua ll ii yang lliisering lliibercerita lliiakan lliimenumbuhkan lliifantasi lliidan lliikreativitas lliibahasa lliipada lliianak-lliianak. llii lliiAnak-anak llii lliisudah llii lliiterlatih llii lliiuntuk llii lliimenerima llii lliirangsangan llii lliiluar llii lliiyang lliidapat lliimeningkatkan lliidaya lliiimajinasi, lliifantasi, lliidan lliikreativitas lliiuntuk lliibercerita llii(Agoes lliiDariyo, llii2007: llii161). Pengembangan lliibahasa lliidapat lliidistimulasi lliidengan lliicara lliibercerita lliimenggunakan lliimedia lliipanggug lliiboneka. lliiPanggung l l i i Boneka lliimerupakan lliisuatu lliitempat l l i i yang l l i i digunakan lliiuntuk lliimementaskan lliiatau lliimenampilkan lliisuatu lliicerita lliidengan lliitokoh-tokoh lliiboneka lliiyang lliimemerankannya. Boneka lliitangan l l ii yang lliidigunakan lliidapat lliimewakili lliibenda-benda lliiyang lliibagi llii lliianak llii lliisulit llii lliidijangkau llii lliimenjadi llii lliisesuatu llii ll ii yang llii lliinyata llii lliimelalui llii lliimodel lliitiruan. lliiBentuk-bentuk lliiboneka lliitangan lliidapat lliiberupa lliitiruan lliiberbagai lliimacam lliibinatang, lliimanusia lliiyang lliiberperan lliiayah, lliiibu, lliianak, lliimodel lliiboneka lliitangan lliiinilah lliidapat lliimencapai lliitujuan lliipembelajaran lliiyaitu l l i i mampu l l i i mengembangkan lliikemampuan l l i i berbahasa l l i i anak lliisecara lliioptimal llii(Azhar lliiArsyad, llii2011). Menggunakan lliimetode lliibercerita lliipanggung lliiboneka lliianak lliidapat lliimeningkatkan llii lliikemampuan llii lliiberbahasa lliimengekspresikan lliiperasaannya lliikepada lliiorang lliilain. lliiMetode lliibercerita lliijuga lliimerupakan lliisalah lliisatu lliimetode lliialternatif lliiyang lliidapat lliimengembangkan lliikemampuan lliiberbahasa lliianak lliidan lliimemang lliisesuai lliidengan lliitingkat lliiperkembangan lliianak lliiusia lliidini. lliiKarena lliipada l l i i usia lliidini, l l i i aspek l l i i kemampuan l l i i bahasa llii lliiyang l l i i lebih lliidikembangkan lliiadalah lliikemampuan lliimenyimak lliiataupun lliimendengarkan. Sebuah llii l l i i ayat llii lliiyang llii l l i i menggambarkan llii lliilandasan llii lliimetode llii l l i i bercerita lliidalam lliiAl-Qur'an lliisebagai lliiberikut llii: "Kami lliimenceritakan lliikepadamu lliikisah lliiyang lliipaling lliibaik lliidengan lliimewahyukan lliiAl-Qur'an lliiini lliikepadamu, lliidan lliisesungguhnya lliikamu lliisebelum llii(kami lliimewahyukan) lliinya lliiadalah lliitermasuk lliiorang-orang lliiyang lliibelum lliimengetahui." llii(QS. lliiYusuf lliiayat llii3) Dari lliiayat lliidiatas lliidapat lliidifahami lliibahwa lliiAllah lliitelah lliimenurunkan lliiayat lliikepada lliiRasulullah lliiSAW llii(Allah lliitelah lliimenurunkan lliiperkataan l l ii yang lliipaling lliibaik) lliikemudian lliiRasulullah lliimenyalurkan llii lliiilmunya lliisebagai lliisalah lliisatu lliitekhnik lliipendidikan lliimelalui lliibercerita lliikarena lliimetode lliibercerita lliimerupakan lliisuatu lliimetode ll ii yang lliimempunyai lliidaya lliitarik lliiyang lliimenyentuh lliiperasaan lliianak. Beberapa lliimacam lliitekhnik lliibercerita lliiyang lliidapat lliidipergunakan, lliiantara lliilain lliiguru lliidapat lliimembaca lliilangsung lliidari lliibuku, lliimenggunakan lliiilustrasi lliidari lliibuku lliigambar, lliimenggunakan lliipapan lliiflannel, lliimenggunakan lliiboneka, llii l l i i bermain llii lliiperan llii l l i i dalam llii l l i i sebuah llii l l i i cerita, lliiatau llii lliitangan. lliiBercerita lliisebaiknya lliidilakukan lliidalam lliikelompok lliikecil lliiuntuk lliimemudahkan lliiguru lliimengontrol lliikegiatan lliiyang lliiberlangsung lliisehingga llii lliiakan llii lliiberjalan l l i i lebih llii lliiefektif. l l i i Selain llii lliiitu, llii lliitempat lliiduduk lliipun lliiharus lliidiatur lliisedemikian lliirupa, lliimisalnya lliiberbentuk lliilingkaran lliisehingga lliiterjalin lliikomunikasi lliiyang lliilebih lliiefektif llii(Novan lliiArdy lliiWiyani llii& lliiBarnawi, llii2016: llii127). Vygotsky lliimeyakini lliibahwa lliikomunikasi lliiatau lliidialog lliiantara lliiguru lliidengan lliianak lliisangatlah lliipenting, lliibenar-benar lliimenjadi lliisarana lliiuntuk lliimembantu lliianak lliiberkembang lliiatau lliimengembangkan lliikonsep lliibaru, lliidan lliimemikirkan llii lliicara llii l l i i mereka llii l l i i untuk llii l l i i memahami llii lliikonsep-konsep llii l l i i tingkat lliitinggi llii(George lliiS. lliiMarisson, llii2012:80). METODE Dalam lliipenelitian lliiini lliipenulis lliimenggunakan lliipenelitian lliijenis lliiPTK llii(Penelitian lliiTindakan lliiKelas) lliiclassroom lliiAction lliiReseach llii(CAR). lliiPTK lliimerupakan lliisalah lliisatu lliicara lliiuntuk lliimemperbaiki lliilayanan lliipendidikan l l ii yang lliiharus lliidiselenggarakan lliidalam lliipeningkatan lliikualitas lliiprogram lliisekolah lliisecara lliikeseluruhan. llii l l i i Hal llii l l i i itu llii l l i i untuk llii l l i i memperbaiki llii l l i i dan llii l l i i meningkatkan llii l l i i praktik lliipembelajaran lliidikelas llii(Sukidin, llii20022: llii44). Penelitian lliitindakan lliikelas lliiadalah lliisuatu lliipenelitian lliitindakan lliiyang lliidilakukan llii lliioleh llii lliiguru llii lliisekaligus llii lliipeneliti llii lliidikelasnya llii lliiatau llii lliibersama-sama lliiorang lliilain lliidengan lliijalan lliimerancang, lliimelaksanakan, lliidan ll ii merefleksikan lliidan lliipartisipasif lliiyang lliibertujuan lliiuntuk lliimemperbaiki lliidan lliimeningkatkan lliimutu llii(kualitas) l l i i proses lliipembelajaran lliidikelasnya lliimelalui lliisuatu lliitindakan lliidalam lliisuatu lliisiklus llii(Kunanda, llii2008: llii37). Penelitian lliitindakan lliikelas llii lliiyang l l i i nantinya l l i i akan lliidigunakan llii lliiberupa lliisiklus-siklus lliiyang lliiterdiri lliidari lliiempat lliikomponen lliimeliputi lliiperencanaan llii(planning), lliitindakan llii(acting), lliipengamatan [ Meningkatkan Kemampuan Bahasa Anak Usia Dini Melalui Bercerita Panggung Boneka l l i i representasi lliibenda lliiatau l l i i kejadian. lliiprofesi lliipekerjaan lliidll. lliiSehingga lliimelalui l l i i bercerita llii l l i i dengan lliimenggunakan lliijari-jari llii(observing), lliidan lliirefleksi llii(reflecting) llii

liipembelajaran liidikelas.liiSedangkan liihasil liidari liipenelitian liiini liimeliputi; lii lii(1) lii lii liiProses liipelaksanaan liibercerita liipanggung liiboneka liidiawali liidengan liimengajak liianak liiberbaris liimembentuk liilingkaran liiuntuk liimelakukan liibercerita liipanggung liiboneka.liiGuru liimemanggil liianak liisatu liipersatu liiuntuk liimaju liike liipanggung liidan liianak liimemulai liibercerita liisecara liibergantian lii lii liisesuai lii lii liiarahan lii lii liiguru.lii lii lii(2) lii lii liihasil lii lii liipenelitian lii lii liimenunjukkan lii lii liiadanya liipeningkatan liipada liiaspek liikemampuan liidalam liiberbahasa liianak liimelalui liibercerita liipanggung liiboneka, liiyakni liipra liisiklus, liinilai liipresentase liimencapai lii30%.liiDengan liinilai liirata-rata lii3,9, liisetelah liidilakukan liitindakan liisiklus liiI, liinilai liipresentase liimencapai lii50%.liiDengan liinilai liirata-rata lii5,2.liiTindakan liisiklus liiII liinilai liipresentase liimencapai lii80%, liidengan liinilai liirata-rata lii6,7%.Kata Kunci: liiBahasa; liiBercerita; liiPanggung liiBoneka ABSTRACT: lA liivery liiimportant liifactor liifor liichildren liiin liiexpressing liitheir liiemotions liiis liithrough liilanguage.liiLanguage liifor liichildren liican liibe liiobtained liithrough liitheir liiexperiences liiin liidaily liilife.liiOne liimethod lii liithat liican liibe liian liialternative liiin liideveloping liilanguage liifor liiearly liichildhood liiis liiusing liithe liipuppet liistage liistorytelling liimethod.liiThrough liilistening liiactivities, liichildren liican liiabsorb liithe liiinformation liicontained liiin liithe liistory.liiThe liiformulation liiof liithe liiproblem liiin liithis liistudy liiis lii(1) liiHow liiis liithe liiimplementation liiof liiimproving liiearly liichildhood liilanguage liiskills liithrough liistorytelling liion liia liipuppet liistage liiin liigroup liiB liichildren?. lii(2) liiHow liiare liithe liiresults liiof liiimproving liiearly liichildhood liilanguage liiskills liithrough liipuppet liistage liistorytelling liiin liigroup liiB liichildren.liiThis liitype liiof liiresearch liiis liiClassroom liiAction liiResearch lii(CAR) liiwith liiproblem liisolving liicarried liiout liiin liicycles.liiEach liicycle liiconsists liiof liiplanning, liiaction, liiobservation liiand liireflection liiwith liithe liiaim liiof liiimproving liithe liiquality liiof liiclassroom liilearning.liiWhile liithe liiresults liiof liithis liistudy liiinclude; lii(1) liiThe liiprocess liiof liiimplementing liithe liistorytelling liion liithe liipuppet liistage liibegins liiwith liiasking liithe liichildren liito liiline liiup liiin liia liicircle liito liitell liithe liistory liion liithe liipuppet liistage.liiThe liiteacher liicalls liithe liichildren liione liiby liione liito liicome liito liithe liistage liiand liithe liichildren liistartPerkembangan lliibahasa lliisangat lliipenting lliibagi lliianak lliiterutama lliibagi lliianak lliiusia lliidini, lliidengan lliiadanya lliibahasa lliicara lliiberfikir lliianak lliiakan lliisemakin lliiluas. lliiUntuk llii lliiitu llii lliipeneliti llii lliiingin llii lliimeningkatkan llii lliikemampuan llii lliidalam llii l l i i anak. llii lliiKarena l l i i melalui llii lliikegiatan lliimendengarkan, llii llii lliianak llii llii lliidapat llii llii lliisecara llii llii lliilangsung llii llii lliimenyerap llii llii lliiinfo rmasi lliisehingga lliianak lliidapat lliiberkomunikasi lliidan [ Vol. 2 No. 1 ] Oktober 2021 P-ISSN : 2745-6838 E-ISSN : 2745-682X Meningkatkan Kemampuan Bahasa Anak Usia Dini Melalui Bercerita Panggung Boneka Ilzam Dhaifi , Wardatul Jannah 3 
Table l1 . lRekapitulasi lPeningkatan lKema mpuan lBahasa lAnak lUsia lDini lMela lui lBercerita lPanggung lBoneka lPada lAnak lKelo mpok lB lPada lSiklus lI ldan lSiklus lII

 l1 
								P-ISSN : 2745-6838
				[ Vol. 2 No. 1 ] Oktober 2021	E-ISSN : 2745-682X
					Pada llisiklus lliI llibeberapa llianak lliada
		Siklus lI	Siklus lII	lliyang	llisudah		lliberani	llibercerita	llididepan
				lliteman-temannya.	lliNamun	llimasih	llibanyak
	Jumlah	52	67	lliyang llibelum lliberani, lliada llipula lliyang llimasih
				llimenggunakan llibahasa lliyang llikurang llitepat.
	Rata-Rata	5,2	6,7		Pada llikegiatan llisiklus lliII lliguru
				llikembali llimelakukan llikegiatan lliyang llisama
	Persentase	50%	80%	llinamun llidengan llijudul lliyang lliberbeda lli"Horee
				lliTubuhku lliSehat llidan lliKuat". lliSebagaimana
				llipada	llisiklus	lliI	lliterlebih	l lidulu	lliguru
				llimencontohkan	llicara	l l i bercerita
				llidihadapan		llianak-anak	llidengan
				llibahasa lli lliyang	l l i sederhana lliagar llimudah
				llidipahami llioleh llianak. llisetelah lliguru llibercerita,
				llianak llibercerita llikembali llisebagian lliisi llicerita
				llimenggunakan	llimedia	llipanggung	lliboneka.
				lliPada llisiklus lliII lliperkembangan llibahasa llianak
				llisemakin llimeningkat, lliterlihat llidi llisaat llianak
				llimampu llibercerita llitanpa llidipaksa.
					Pembelajaran llimetode llibercerita
				l lidengan	llimedia	llipanggung	lliboneka	llipada
				llisiklus lli lliI, lli llikemampuan lli llibahasa lli llianak lli
				llimengalami lli llipeningkatan lli llidengan llinilai
				llikeseluruhan lli52 llidan llirata-rata lli5,2 llidengan
				llipresentase lli50%.
					Setelah lidilihat lidari lihasil lipenilaian
				lipada	lisiklus		liI	lisudah	lidikatakan	limulai
				liberkembang		lidibanding	lidengan	linilai
				lipra	lisiklus.	liNamun	linilai	liyang
				lidiperoleh libelum limemenuhi liKKM lisehingga
				libelum lidikatakan liberhasil. li liMaka li lidari li liitu li
				lidilanjutkan li lidengan li lipelaksanaan li lisiklus li liII
				lidengan	linilai	likeseluruhan	limencapai	li67
				lidengan linilai lirata-rata li6,7 lidan lipersentase
				limencapai li80%.
					Dari lipaparan lidiatas limaka lidapat
				lidisimpulkan	libahwa	liupaya	liMeningkatkan
				liKemampuan liBahasa liAnak liUsia liDini liMelalui
				liBercerita liPanggung li liBoneka liPada li liAnak li
				liKelompok li liB li liDi li liTk li liPgri li li07 li liTapen
				liBondowoso li li li li lisudah li li lidapat li li lidikatakan
				liberhasil	liuntuk	limembantu	lianak	lidalam
				limeningkatkan	likemampuan	libahasa	lianak
				liusia		lidini	lisecara	libertahap.
				liSebagaimana	liyang	literdapat lipada litable
				lirekapitulasi lipeningkatan likemampuan libahasa
				lianak liusia lidini lipada lianak likelompok liB lidari
				lisiklus liI lisampai lidengan lisiklus liII lisebagai
				liberikut:		

Meningkatkan Kemampuan Bahasa Anak Usia Dini Melalui Bercerita Panggung Boneka Ilzam Dhaifi , Wardatul Jannah 5 
Table liidiatas

 liidiatas 
							l i i menunjukkan
	liibahwa	liikemampuan lii liibahasa	liianak
	liiusia	liidini	liidari	liipra	liisiklus,	liihingga
	liikemudian	liidilakukannya	liitindakan	liipada
	liisiklus liiI liidan liiII liimengalami liipeningkatan.
	liiPada liipra liisiklus liitotal liinilai liikemampuan
	liibahasa liianak liihanya liimencapai lii30% liidengan
	liinilai lii39 liidan liidan liirata-rata lii3,9, liikemudian lii
	liimeningkat	lii	liisetelah	lii	liidilakukannya	lii
	liipenelitian lii liitindakan lii liipada liisiklus l i i I liiyakni
	l iidengan liijumlah l ii nilai lii52 liidan liirata-rata lii5,2
	l iidengan l iipersentase lii50%.
		Sedangkan	liipada	liisiklus	liiII
	liikemampuan		liibahasa	liianak	liisemakin
	liimeningkat, liidengan liitotal liinilai lii67 liidan liirata-
	rata lii6,7 liidengan liipersentase liimencapai lii80%.
		Berdasarkan	liirekapitulasi
	liiperkembangan	liibahasa	liianak	liimelalui
	liibercerita liipanggung lii liiboneka lii liipada lii liianak lii
	liiKelompok lii liiB lii liiDi lii liiTk liiPgri lii lii07 lii liiTapen lii
	liiBondowoso, liiadapun liianak l ii yang liimencapai
	liiBSB liidan liiBSH liidianggap liituntas. liiJumlah
	liianak liiyang liituntas liipada liipra liisiklus liihanya lii3
	liianak liidengan liijumlah liiprosentase liinilai lii30%.
	liiSelanjutnya	liipada	liipelaksanaan	liitindakan
	liikelas lii(siklus liiI), liianak liiyang liimencapai liiBSB
	liidan	liiBSH	liimeningkat	liimenjadi	lii5	liianak
	liidengan	liiprosentase	lii50%.	liiKarena	liitidak
	liimencapai		liistandar	liikriteria	liiketuntasan
	liibelajar liiminimal lii(80%),	liimaka liidiadakan
	liitindakan liiselanjutnya lii(siklus liiII), liiternyata
	liilebih liimeningkat liidari liisebelumnya, liiyaitu
	liimencapai lii8 liianak liidengan liiprosentase liinilai
	lii80%. liiPada liitindakan liisiklus liiII liidianggap
	liiberhasil liikarena liitelah liimemenuhi liiketuntasan
	liibelajar.				
		Berdasarkan llipenelitian lliObservasi
	llidi llipra llisiklus, llisiklus lliI llidan llisiklus lliII llitelah
	lliditemukan	lliperbandingan	llipada	llitingkat
	lliperkembangan llibahasa llianak llisebagaimana
	llidata llipada llitabel lliberikut:

Tabel l2. lPerbandingan lRekapitulasi lUntuk lMeningkatkan lKema mpuan lBahasa lAnak lUsia lDini lMelalui lBercerita lPanggung lBoneka lPada lAnak lKelo mpok lB lDi lTk lPgri l07 lTapen lBondowoso lPada lSiklus lI ldan lSiklus lII

  
	No		Hasil			Siklus I Siklus II	Perubahan
	1	Kesuksesan				50%	80%	30%
		Klasikal				
	2	Nilai rata-rata			5,2	6,7	1,5
			Berdasarkan itable idi iatas idapat
	idisimpulkan libahwa lipeningkatan likemampuan
	libahasa		lianak	liusia	lidini limelalui	libercerita
	lipanggung liboneka lipada lianak likelompok liB lidi
	liTk liPgri li07 liTapen liBondowoso lipada liSiklus
	liI, literdapat li5 lianak liyang lidinyatakan limampu
	limencapai likriteria liketuntasan liminimal.
			Setelah lidilakukan litindakan lilanjutan,
	liyakni lipelaksanaan liSiklus liII, limaka lijumlah
	lianak	liyang	liberhasil	limencapai	listandar
	liKetuntasan liBelajar libertambah li limenjadi li li8 li
	lianak.	li	liDengan	li	lidemikian	li	lidapat	li
	lidisimpulkan libahwa lipenerapan lipembelajaran
	liberbasis libercerita lidengan limedia lipanggung
	liboneka	lidapat	limeningkatkan	likemampuan
	libahasa lianak liusia lidini lipada lianak likelompok
	liB lidi liTk liPgri li07 liTapen liBondowoso.
			Sebelum		lidilakukan	lipenelitian
	litindakan liuntuk limeningkatkan likemampuan li
	libahasa li lianak li liusia li lidini li lidi li likelompok li liB, li
	literidentifikasi	libahwa		likemampuan	libahasa
	lianak	limasih		libelum	lidapat	lidikatakan
	liberkembang	lidengan	li	libaik.	li	liSeperti	li
	libanyak li lianak li liyang likurang lifokus lidalam li
	limemperhatikan li liguru lisaat li lipembelajaran, li
	lisulit li liberkomunikasi lidengan liorang lilain, lidan
	litidak lipercaya lidiri.		
		Hal liini lidisebabkan lioleh liperan liguru
	lidalam limenerapkan limetode limengajar liguru
	limasih	licenderung libertumpu	lipada	limetode
	liceramah lidan literlalu limonoton, lisehingga lianak
	limenjadi libosan lidan likurang limemperhatikan
	liguru lisaat lipembelajaran
	KESIMPULAN		
			Proses				

Hasil l l penelitian l lmenunjukkan l ladanya l lpeningkatan l lpada l laspek lperkembangan l l bahasa l l anak l l usia l l dini l l melalui l l bercerita l l panggun lboneka, l yakni
Meningkatkan Kemampuan, Bahasa Anak, Usia Dini, Melalui Bercerita, Panggung Boneka, Ilzam Dhaifi, Wardatul Jannah, Atthufulah Jurnal, Pendidikan Anak
MENINGKATKAN KEMAMPUAN BAHASA ANAK USIA DINI MELALUI BERCERITA PANGGUNG BONEKA