The Process of (First Stage of Anfal) in formal newspapers, and magazines and publishes by the Iraqi government





  ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـورد،‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـەی‬ ‫پرۆسـ‬ ‫ـیەكانی‬ ‫مەترسـ‬ ‫ـڕ‬ ‫پـ‬ ‫ـە‬ ‫قۆناغـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـت‬ ‫دادەنرێـ‬ ‫ـەك،‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـی‬ ‫قۆناغـ‬ ‫كردووە.‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـازیی‬ ‫ئامادەسـ‬ ‫و‬ ‫بەرنامەڕێژیی‬ ‫و‬ ‫ـەری‬ ‫لەسـ‬ ‫ـردووە‬ ‫كاریكـ‬ ‫ـەكە‬ ‫پرۆسـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەر‬ ‫بـ‬ ‫زۆر‬ ‫ـی‬ ‫ەماوەیەكـ‬ ‫ب‬ ‫ـی‬ ‫تەواوكردنـ‬ ‫و‬ ‫ـدان‬ ‫بەردەوامییـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـداوە‬ ‫هانیـ‬ ‫ـووە،‬ ‫بـ‬ ‫ـتپێكێك‬ ‫دەسـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـەی‬ ‫قۆناغـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـەركەوتنی‬ ‫سـ‬ ‫ـك‬ ‫كەوتنێـ‬ ‫ـوردەكان‬ ‫كـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫قۆناغـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـتی‬ ‫شكسـ‬ ‫ـدا‬ ‫امبەریشـ‬ ‫لەبەر‬ ‫ـدا.‬ ‫تیایانـ‬ ‫ـردن‬ ‫پەلەكـ‬ ‫و‬ ‫ـەكە‬ ‫پرۆسـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫قۆناغەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫دوادوایـ‬ ‫ـت.‬ ‫نەمێنێـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆكۆكردنەوەیـ‬ ‫و‬ ‫ـتانەوە‬ ‫هەسـ‬ ‫ـای‬ ‫توانـ‬ ‫زۆر‬ ‫ـی‬ ‫ماوەیەكـ‬ ‫ـو‬ ‫تاوەكـ‬ ‫ـردووە‬ ‫كارێكیكـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫انی‬ ‫پســپۆر‬ ‫توێژینــەوەی‬ ‫بابەتــی‬ ‫بــە‬ ‫نەبــووە‬ ‫پێویســت‬ ‫وەكــو‬ ‫ئێســتا،‬ ‫هەتاكــو‬ ‫گشــتیی‬ ‫بەشــێوەیەكی‬ ‫ئەنفــال‬ ‫پرۆســەی‬ ‫ناوەرۆكــی‬ ‫بــە‬ ‫بــكات‬ ‫ئەنفــال‬ ‫بابەتــی‬ ‫بیەوێــت‬ ‫هەركەســێك‬ ‫و،‬ ‫كوردســتان‬ ‫انكۆكانــی‬ ‫ز‬ ‫ئەكادیمیاییەکانــی‬ ‫و‬ ‫انســتیی‬ ‫ز‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە‬ ‫بگەرێتـ‬ ‫ـت‬ ‫ئەبێـ‬ ‫ـار‬ ‫ناچـ‬ ‫و،‬ ‫ـت‬ ‫دەكەوێـ‬ ‫ـت‬ ‫بەردەسـ‬ ‫ـتیی‬ ‫انسـ‬ ‫ز‬ ‫ـەوەی‬ ‫توێژینـ‬ ‫و‬ ‫ـەرچاوە‬ ‫سـ‬ ‫ـن‬ ‫كەمرتیـ‬ ‫ـۆی‬ ‫بۆخـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫توێژینـ‬ ‫شــێوەیەك‬ ‫بەهییــچ‬ ‫لێــرەدا،‬ ‫اون.‬ ‫نــوورس‬ ‫جینۆســایدەوە‬ ‫و‬ ‫ئەنفــال‬ ‫بــواری‬ ‫انی‬ ‫نوســەر‬ ‫لەالیــەن‬ ‫پەرتووكانــەی‬ ‫و‬ ‫بابــەت‬ ‫ئــەو‬ ‫ـی‬ ‫ئەكادیمیایـ‬ ‫ـانی‬ ‫كەسـ‬ ‫ـتكردنی‬ ‫سەرزەنشـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫ـەد‬ ‫بەقـ‬ ‫ـە,‬ ‫نیـ‬ ‫انە‬ ‫ـەر‬ ‫نووسـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫هەوڵـ‬ ‫ـی‬ ‫گرنگیـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫كەمكردنـ‬ ‫ـت‬ ‫مەبەسـ‬ ‫زۆری‬ ‫ـێكی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـتاش،‬ ‫ئێسـ‬ ‫ـو‬ ‫هەتاكـ‬ ‫ـردووە،‬ ‫كارێكیکـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـە،‬ ‫گرنگـ‬ ‫ـێ‬ ‫دۆسـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـتنی‬ ‫پشتگوێخسـ‬ ‫ـای‬ ‫لەپـ‬ ‫ـتانە‬ ‫كوردسـ‬ ‫ـی‬ ‫انكۆكانـ‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫ـتا‬ ‫ئێسـ‬ ‫ـو‬ ‫هەتاكـ‬ ‫ـە،‬ ‫منوونـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ـەوە.‬ ‫مبێنێتـ‬ ‫ـی‬ ‫وردەكاریـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫دوور‬ ‫و‬ ‫اوەیی‬ ‫ـار‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫گرنگـ‬ ‫ـێ‬ ‫دۆسـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫بوارەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـەن‬ ‫الیـ‬ ‫یەكالییبكرێتــەوە,‬ ‫و‬ ‫بدۆزرێتــەوە‬ ‫ئەنفــال‬ ‫كــردەوەی‬ ‫دەســتپێكردنی‬ ‫بــۆ‬ ‫یەكالكــەرەوە‬ ‫و‬ ‫درووســت‬ ‫رێكەوتێكــی‬ ‫اوە‬ ‫نەتوانــر‬ ‫ـتپێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫توانـ‬ ‫ـەدا‬ ‫توێژینەوەیـ‬ ‫ـەم‬ ‫لـ‬ ‫ـەك.‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـردەوەی‬ ‫كـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫دەستپێكیشـ‬ ‫ـدا‬ ‫هەمانكاتـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫یەكالییبكرێتــەوە.‬ ‫و‬ ‫بدۆزرێتــەوە‬ ‫درووســت‬ ‫،دەســتپێكی‬ ‫او‬ ‫نــوورس‬ ‫و‬ ‫انســتیی‬ ‫ز‬ ‫بەڵگــەی‬ ‫بــە‬ ‫پاڵپشــت‬ ‫ئەنفــال‬ ‫كردەوەكانــی‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫تری‬ ‫بەرەكانی‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫ـدان‬ ‫گرنگییپێـ‬ ‫ـگای‬ ‫جێـ‬ ‫ـدە‬ ‫هێنـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەك،‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـی‬ ‫قۆناعـ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرمییەكانـ‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫باڵوكـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـەردێڕی‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـردووە‬ ‫كـ‬ ‫ـەكانی‬ ‫دەنگوباسـ‬ ‫و‬ ‫ـەواڵ‬ ‫هـ‬ ‫و‬ ‫ـوە‬ ‫لێیڕوانیـ‬ ‫ان،‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـی‬ ‫دەوڵەتـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫دژ‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫تەرخانكـ‬ ‫ـە‬ ‫توێژینەوەیـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ا،‬ ‫ـر‬ ‫كـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫ئاماژەیـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەوە‬ ‫ئەمانـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەمـ‬ ‫ـەی‬ ‫روانگـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەی.‬ ‫حكومەتەكـ‬ ‫ـی‬ ‫زمانحاڵـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫ـا‬ ‫هەتـ‬ ‫دا)‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرمییەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫بەڵگەنامـ‬ ‫ـەو‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـی‬ ‫(قۆناغـ‬ ‫ـەر‬ ‫لەسـ‬ ‫ـەكردن‬ ‫قسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە‬ ‫نەهێڵرێتـ‬ ‫ـەوە‬ ‫ئـ‬ ‫ـواری‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـایەت‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـن‬ ‫بكرێـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـودی‬ ‫خـ‬ ‫ـی‬ ‫بەڵگەنامەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـت.‬ ‫بكرێـ‬ ‫ـە‬ ‫تاوانەكـ‬ ‫ـی‬ ‫گەورەیـ‬ ‫و‬ ‫ـەكە‬ ‫پرۆسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـا‬ ‫حاشـ‬ ‫یەك:‬ ‫ئەنفالی‬ ‫شاآڵوەکانی‬ ‫جێبەجێکردنی‬ ‫پشت‬ ‫هۆكارەكانی‬ ‫تاوتوێی‬ ‫یەك:‬ ‫ئەنفالی‬ ‫شاآڵوەکانی‬ ‫جێبەجێکردنی‬ ‫پشت‬ ‫هۆكارەكانی‬ ‫تاوتوێی‬ ‫لــە‬ ‫ك)‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫بارەگاكانــی‬ ‫داگیركردنــی‬ ‫و‬ ‫یــەك‬ ‫ئەنفالــی‬ ‫كــردەوەی‬ ‫پەالمارەكانــی‬ ‫پشــت‬ ‫هۆكارەكانــی‬ ‫بــە‬ ‫ســەبارەت‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامەكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫وەك‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـان.‬ ‫دەورووبەریـ‬ ‫و‬ ‫ـوو‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫و‬ ‫ـەرگەڵوو‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـی‬ ‫رێنوێنییكردنـ‬ ‫و‬ ‫ـانیكردن‬ ‫كارئاسـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫پەیوەندیـ‬ ‫ـانبدەن‬ ‫نیشـ‬ ‫وای‬ ‫ـتوویانە‬ ‫ویسـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫اوەتـ‬ ‫جەختیلێكر‬ ‫ـیاندا‬ ‫چەكدارەكانیشـ‬ ‫ـەی‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ای‬ ‫ـەز‬ ‫قـ‬ ‫و،‬ ‫ـەوە‬ ‫اقیەكانـ‬ ‫عێر‬ ‫ـنوورییە‬ ‫سـ‬ ‫ـارە‬ ‫شـ‬ ‫ـاو‬ ‫نـ‬ ‫ـە‬ ‫بێنـ‬ ‫ـو‬ ‫هەتاكـ‬ ‫ـەكان،‬ ‫انیـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـووە‬ ‫هەبـ‬ ‫ـەوە‬ ‫كوردییەكانـ‬ ‫ئــەم‬ ‫ناكرێــت‬ ‫اســتیدا‬ ‫ر‬ ‫لــە‬ ‫داگیربكــەن(1).‬ ‫ســلێامنی‬ ‫پارێــزگای‬ ‫كارگێڕیــی‬ ‫ســنووری‬ ‫چوارچێــوەی‬ ‫لــە‬ ‫هەڵكەوتــوو‬ ‫ســنوور‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـی‬ ‫پەالمارەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـااڵوەکانی‬ ‫شـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـێ‬ ‫بەجـ‬ ‫ـۆكاری‬ ‫هـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـۆكارە‬ ‫هـ‬ ‫هێــزە‬ ‫دەســتی‬ ‫كــە‬ ‫ئەوكاتــەی‬ ‫ئــەوەی‬ ‫حوكمــی‬ ‫بــە‬ ‫ئەویــش‬ ‫تەماشــابكرێت،‬ ‫جافایەتیــی‬ ‫دۆڵــی‬ ‫گوندەكانــی‬ ‫و،‬ ‫ك)‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫وەك‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫پەالمارەكانـ‬ ‫8891ز.‬ ‫اری‬ ‫ـاز‬ ‫ئـ‬ ‫51)ی‬ -13( ‫ـی‬ ‫رۆژانـ‬ ‫ـوان‬ ‫لەنێـ‬ ‫ـە،‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ای‬ ‫ـەز‬ ‫قـ‬ ‫ـتووەتە‬ ‫گەیشـ‬ ‫ـەكان‬ ‫انییـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـت‬ ‫بوترێـ‬ ‫ـت‬ ‫دەكرێـ‬ ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ ‫ـێوەیەكی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـەاڵم‬ ‫بـ‬ ‫ـوو.‬ ‫پێكردبـ‬ ‫ـتیان‬ ‫دەسـ‬ ‫ـە‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـەر‬ ‫بـ‬ ‫رۆژ‬ ‫ـن‬ ‫چەندیـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ا،‬ ‫ـر‬ ‫بۆكـ‬ ‫ـاژەی‬ ‫ئامـ‬ ‫ـەدواوە،‬ ‫بـ‬ ‫ـتاكان‬ ‫هەشـ‬ ‫ـتی‬ ‫اسـ‬ ‫ناوەڕ‬ ‫ـااڵنی‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەت‬ ‫بەتایبـ‬ ‫ان،‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـی‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەكان‬ ‫كوردییـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـاندەری‬ ‫رێنیشـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫هاوكاریـ‬ ‫ـا‬ ‫هەتـ‬ ‫ـە‬ ‫چونكـ‬ ‫ـابكرێت،‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـااڵوەکانی‬ ‫شـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـت‬ ‫پشـ‬ ‫ـەرەكیی‬ ‫سـ‬ ‫ـۆكاری‬ ‫هـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ا،‬ ‫ـتیپێدەكر‬ ‫هەسـ‬ ‫ا‬ ‫ـكر‬ ‫ئاشـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـڕەوییدا‬ ‫پێشـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـر‬ ‫زیاتـ‬ ‫ـەكان‬ ‫انیـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـی‬ ‫كەچیـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـدی‬ ‫تونـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫وەاڵمدانـ‬ ‫ـەرباری‬ ‫سـ‬ ‫ـش،‬ ‫7891زیـ‬ ‫ـاڵی‬ ‫سـ‬ ‫ـاری‬ ‫بەهـ‬ ‫ـەكان‬ ‫كوردییـ‬ ‫ـە‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـتیوانییکردنی‬ ‫پشـ‬ ‫ـاڵ‬ ‫پـ‬ ‫ـە‬ ‫دەدایـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـەركەوتنەكانی‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫ـڕەویی‬ ‫پێشـ‬ ‫ـۆكاری‬ ‫هـ‬ ‫ـە‬ ‫هەمیشـ‬ ‫ـش‬ ‫اقیـ‬ ‫عێر‬ ‫ـوون.‬ ‫بـ‬ ‫ـە(2).‬ ‫وواڵتـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ناوچــە‬ ‫بەتایبــەت‬ ‫كــوردەكان،‬ ‫پشــتیوانیی‬ ‫بــە‬ ‫اق‬ ‫عێــر‬ ‫خاكــی‬ ‫لــە‬ ‫زیاتــر‬ ‫ناوچــەی‬ ‫داگیركردنــی‬ ‫بــۆ‬ ‫ان‬ ‫ئێــر‬ ‫هەڕەشــەكانی‬ ‫ـتبووە‬ ‫خسـ‬ ‫ـی‬ ‫اقـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫دەوڵەتـ‬ ‫ـوون،‬ ‫دووربـ‬ ‫ـەوە‬ ‫انـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـل‬ ‫میـ‬ ‫ـەد‬ ‫سـ‬ ‫ـا‬ ‫تەنهـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـوك،‬ ‫كەركـ‬ ‫ـاری‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫نەوتییەكانـ‬ ‫اتیژییە‬ ‫ـرت‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫کـ‬ ‫ـووە،‬ ‫انیـ‬ ‫ز‬ ‫ـك‬ ‫بەنزیـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫ـەری‬ ‫ئەگـ‬ ‫ـاتێك‬ ‫سـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەمـ‬ ‫و،‬ ‫ـی)‬ ‫(جیدیـ‬ ‫ـتیینەوە‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـەی‬ ‫هەڕەشـ‬ ‫و‬ ‫ـیی‬ ‫مەترسـ‬ ‫ـر‬ ‫ژێـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫بەتایبەتـ‬ ‫ـەوە(3).‬ ‫خۆیانـ‬ ‫ـەوی‬ ‫جڵـ‬ ‫ـر‬ ‫ژێـ‬ ‫ـە‬ ‫بیخەنـ‬ ‫و‬ ‫ـدەن‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫نەوتییەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫ناوچـ‬ ‫ـاری‬ ‫پەالمـ‬ ‫ـوردەكان‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫هاوكاریـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ان‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـی‬ ‫ترشینـ‬ ‫(01)ی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـك‬ ‫كاتێـ‬ ‫ـش‬ ‫ئەویـ‬ ‫ـوو،‬ ‫بینییبـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـاوی‬ ‫چـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـییەیان‬ ‫مەترسـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫هەڕەشـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـەرەتاكانی‬ ‫سـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـە‬ ‫كێڵگـ‬ ‫ـەری‬ ‫دەورووبـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫ـا‬ ‫اكێشـ‬ ‫ر‬ ‫ـان‬ ‫انیـ‬ ‫ئێر‬ ‫انی‬ ‫ـدار‬ ‫پاسـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـتی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەكان‬ ‫كوردییـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫7891ز،‬ ‫ـی‬ ‫یەكەمـ‬ ‫ـوو(4).‬ ‫كردبـ‬ ‫ـە‬ ‫كێڵگانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـتەی‬ ‫اسـ‬ ‫ئار‬ ‫ـان‬ ‫تۆپێكیـ‬ ‫ـە‬ ‫گوللـ‬ ‫ـد‬ ‫چەنـ‬ ‫و،‬ ‫ـوك‬ ‫كەركـ‬ ‫ـاری‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫نەوتییەكانـ‬ ‫ـتپێكردووە‬ ‫دەسـ‬ ‫ك)‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـی‬ ‫بارەگانـ‬ ‫ـی‬ ‫پەالماردانـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكەمـ‬ ‫ـی‬ ‫قۆناغـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـەرنجبدرێت،‬ ‫سـ‬ ‫ـەر‬ ‫ئەگـ‬ ‫ـەمەر)‬ ‫یاخسـ‬ ‫ـدی‬ ‫(گونـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ك)‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـی‬ ‫سیاسـ‬ ‫ـی‬ ‫مەكتەبـ‬ ‫ـارەگای‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەدەر‬ ‫بـ‬ ‫ـەش‬ ‫ناوچەیـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی،‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـوو)،‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫ـدی‬ ‫(گونـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫حیزبـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫مەیدانیـ‬ ‫ـخانەی‬ ‫نەخۆشـ‬ ‫و‬ ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ ‫ـكرتێری‬ ‫سـ‬ ‫ـری‬ ‫جێگـ‬ ‫و‬ ‫ـكرتێر‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫و‬ ‫چاالكیەكانــی‬ ‫لــە‬ ‫بەرپرســیاربووە‬ ‫كــە‬ ‫هەبــووە،‬ ‫بوونــی‬ ‫دوو)‬ ‫(مەڵبەنــدی‬ ‫بــارەگای‬ ‫ناوچــە‬ ‫هەمــان‬ ‫ســەرگەڵوو)ی‬ ‫(گونــدی‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫او‬ ‫ـتەكر‬ ‫اسـ‬ ‫ئار‬ ‫ـی‬ ‫،كردەوەیەكـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫ـت‬ ‫دەوترێـ‬ ‫ـر‬ ‫زیاتـ‬ ‫ـەوەش‬ ‫لـ‬ ‫ـوك(5).‬ ‫كەركـ‬ ‫ـزگای‬ ‫پارێـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـمەرگە‬ ‫پێشـ‬ ‫دوكان(6).‬ ‫ـداوی‬ ‫بەنـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـكردنە‬ ‫هێرشـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ك)‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـەركردایەتی‬ ‫سـ‬ ‫ـەڵ‬ ‫لەگـ‬ ‫ـیی‬ ‫هاوبەشـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫انیـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـی‬ ‫پالنێكـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫پوچەڵكردنـ‬ 




  ‬ ‫(دۆڵـ‬ ‫ـەوزی‬ ‫حـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـاك‬ ‫ناپـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫تێكدەر‬ ‫ـە-‬ ‫بەڵگەنامەكـ‬ ‫ـەی‬ ‫وتـ‬ ‫ـە‬ ‫-بـ‬ ‫ـی‬ ‫اوەدوونانـ‬ ‫ر‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەربازییەكان‬ ‫سـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـلێامنیەوە‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـووە،‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫قۆاڵنـ‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـەڕووت)‬ ‫(دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫قۆڵـ‬ ‫ـكەیە‬ ‫برووسـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ـی‬ ‫بەپێـ‬ ‫ـلێامنی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەمنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫تایبەتەكانـ‬ ‫ـتە‬ ‫دەسـ‬ ‫و،‬ ‫ـتپێكردووە‬ ‫دەسـ‬ ‫ـان‬ ‫جووڵەیـ‬ ‫ـدا‬ ‫پیایـ‬ ‫ـی‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫و‬ ‫رووە‬ ‫ـەی‬ ‫رێگـ‬ ‫ـە‬ ‫توانیویانـ‬ ‫و،‬ ‫ـردووە‬ ‫كـ‬ ‫ـان‬ ‫ناوچەكەیـ‬ ‫ـەر‬ ‫هێرشیسـ‬ ‫ـوپا‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫تیپێكـ‬ ‫ـد‬ ‫چەنـ‬ ‫ـی‬ ‫بەیارمەتـ‬ ‫و،‬ ‫ـییەوە‬ ‫كەسـ‬ )700( ‫ـی‬ ‫هێزێكـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫پاككردنـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫بكەنـ‬ ‫ـدا‬ ‫اقیـ‬ ‫عێر‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـك)ی‬ ‫تانـ‬ ‫ـی‬ ‫(كەتیبەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـر‬ ‫مغاویـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـەردەم‬ ‫لەبـ‬ ‫ـوون‬ ‫تێپەڕبـ‬ ‫ـانەدا،‬ ‫هێرشـ‬ ‫لەو‬ ‫هەر‬ .)3352( ‫ـە‬ ‫پیركـ‬ ‫ـدی‬ ‫گونـ‬ ‫(1513)و‬ ‫ـەروو‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫هەنار‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫دەگاتـ‬ ‫ـا‬ ‫تـ‬ ‫ـەڕووت‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـەوزی‬ ‫حـ‬ ‫ـەی‬ ‫ناوچـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫و،‬ ‫ـلێامنی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەمنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫تایبەتەكانـ‬ ‫ـتە‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەن‬ ‫لەالیـ‬ ‫ـش‬ ‫ئەزمڕ)یـ‬ ‫ـای‬ ‫(چیـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫لوتكەیـ‬ ‫ـد‬ ‫چەنـ‬ ‫ـت‬ ‫دەردەكەوێـ‬ ‫وەك‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـلیم‬ ‫تەسـ‬ ‫ـوون‬ ‫جێگیربـ‬ ‫و‬ ‫ـردن‬ ‫خۆقایمكـ‬ ‫ـتی‬ ‫بەمەبەسـ‬ ‫و‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫گیـ‬ ‫ـەردا‬ ‫دەستیبەسـ‬ ‫ـتامنییەوە‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـی‬ ‫فەوجەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫اون(01).‬ ‫ـر‬ ‫كـ‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫چەندیــن‬ ‫مــاوەی‬ ‫بــۆ‬ ‫توانیویانــە‬ ‫كوردییــەكان‬ ‫هێــزە‬ ‫هــەردووال،‬ ‫هێزەكانــی‬ ‫نێــوان‬ ‫ناهاوتایــی‬ ‫و‬ ‫ابەریــی‬ ‫نابەر‬ ‫ســەرباری‬ ‫بــە‬ ‫و‬ ‫جەنگەكــەدا‬ ‫گەرمــەی‬ ‫لــە‬ ‫ئەوكاتــەی‬ ‫هەتــا‬ ‫بەدەســتەوە،‬ ‫نــەدەن‬ ‫خۆیــان‬ ‫و‬ ‫بنوێنــن‬ ‫منوونەیــی‬ ‫بەرگرییەكــی‬ ‫رۆژ‬ ‫شــاری‬ ‫لــە‬ ‫اقیــان‬ ‫عێر‬ ‫ســوپای‬ ‫بارەگاكانــی‬ ‫و‬ ‫بنكــە‬ ‫ان‬ ‫ئێــر‬ ‫هێزەكانــی‬ ‫اردا،‬ ‫ئــاز‬ ‫مانگــی‬ ‫41)ی‬ -13( ‫رۆژانــی‬ ‫لــە‬ ‫اوی‬ ‫دیاریكــر‬ ‫ـردووە‬ ‫كـ‬ ‫ـڕەوییان‬ ‫پێشـ‬ ‫ـارەكە‬ ‫شـ‬ ‫ـتی‬ ‫اسـ‬ ‫ناوەڕ‬ ‫ـا‬ ‫هەتـ‬ ‫ـدا‬ ‫مانگـ‬ ‫ـان‬ ‫هەمـ‬ ‫(51)ی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫و‬ ‫ـج‬ ‫ئامانـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـردووە‬ ‫كـ‬ ‫ـەری‬ ‫دەوروبـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ـدی‬ ‫ئومێـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫اوە،‬ ‫ـاكر‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـگ‬ ‫گرنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ك)ەوە‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـەركردایەتی‬ ‫سـ‬ ‫ـەن‬ ‫لەالیـ‬ ‫ـارە،‬ ‫پەالمـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـووە(11).‬ ‫گرتـ‬ ‫ـەریدا‬ ‫دەستیانبەسـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫هێزەكانیـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـاری‬ ‫پەالمـ‬ ‫ـایی‬ ‫قورسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـك‬ ‫كەمێـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫هاوكاریـ‬ ‫ـتی‬ ‫دەسـ‬ ‫و،‬ ‫ـن‬ ‫بچـ‬ ‫ـەوە‬ ‫انـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـای‬ ‫بەهانـ‬ ‫ـداوە‬ ‫بڕیاریانـ‬ ‫ـەرزوو‬ ‫هـ‬ ‫ـە‬ ‫بۆیـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫كەمبكاتـ‬ ‫و‬ ‫ـووكبكات‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫ـر‬ ‫نەكـ‬ ‫ـاوەڕوان‬ ‫چـ‬ ‫ـی‬ ‫رووداوێكـ‬ ‫ـەڕووی‬ ‫رووبـ‬ ‫ـادار)‬ ‫ئـ‬ ‫(61)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫ـا‬ ‫(واتـ‬ ‫ـر‬ ‫دواتـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەاڵم‬ ‫بـ‬ ‫ـەن،‬ ‫درێژبكـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـاغییان‬ ‫چاوسـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫هاوكاریـ‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـڕەوییەكانی‬ ‫پێشـ‬ ‫ـی‬ ‫وەاڵمـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫اقییەكانـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـەن‬ ‫لەالیـ‬ ‫ـك‬ ‫كاتێـ‬ ‫ـش‬ ‫ئەویـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫بوونەتـ‬ ‫او‬ ‫ـوازر‬ ‫نەخـ‬ . ‫ـەوە(21)‬ ‫داوەتـ‬ ‫ـەدا‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ـاری‬ ‫شـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـی‬ ‫كیمیایـ‬ ‫گازی‬ ‫ـی‬ ‫رژاندنـ‬ ‫و‬ ‫ـم‬ ‫ناپاڵـ‬ ‫ـای‬ ‫بۆمبـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـمەرگەیان‬ ‫پێشـ‬ ‫ـی‬ ‫تەواویـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـارە،‬ ‫شـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫كەسـ‬ ‫ار‬ ‫ـەز‬ ‫هـ‬ ‫ـج‬ ‫پێنـ‬ ‫ـت-‬ ‫دەوترێـ‬ ‫-وەك‬ ‫ـتنی‬ ‫كوشـ‬ ‫و،‬ ‫ـەدا‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ـاری‬ ‫شـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـی‬ ‫كیمیایـ‬ ‫گازی‬ ‫ـی‬ ‫رژاندنـ‬ ‫و‬ ‫ـوارەوە‬ ‫هێناوەتەخـ‬ ‫ـەك)-‬ ‫یـ‬ ‫(ئەنفالی‬ ‫جافایەتیی‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫جەنگـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەت‬ ‫-بەتایبـ‬ ‫ـمەرگەی‬ ‫پێشـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـای‬ ‫توانـ‬ ‫و‬ ‫وورە‬ ‫ـەركردایەتی‬ ‫سـ‬ ‫الی‬ ‫ـمەرگەوە.‬ ‫پێشـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەندامانـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫ناوچەكـ‬ ‫ـیینەكانی‬ ‫گوندنشـ‬ ‫ـی‬ ‫دڵـ‬ ‫ـتۆتە‬ ‫خسـ‬ ‫ـی‬ ‫زۆریشـ‬ ‫ـی‬ ‫بێئومێدیـ‬ ‫و‬ ‫ـرس‬ ‫تـ‬ ‫و‬ ‫ـتپارێزییناكەن‬ ‫دەسـ‬ ‫ـك‬ ‫جۆرێـ‬ ‫ـچ‬ ‫بەهییـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـتانی‬ ‫كاربەدەسـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـپاندووە،‬ ‫چەسـ‬ ‫ـەی‬ ‫تێڕوانینـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـش‬ ‫ك)یـ‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫رووداوی‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫رۆژ‬ ‫دوو‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـرت‬ ‫كەمـ‬ ‫ـی‬ ‫تێپەڕبوونـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـە‬ ‫بۆیـ‬ ‫ـداردا،‬ ‫چەكـ‬ ‫ـمەرگەیەكی‬ ‫پێشـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫هاوواڵتیـ‬ ‫ـوان‬ ‫لەنێـ‬ ‫ـناكەن‬ ‫جیاوازیشـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـینەكانی‬ ‫گوندنشـ‬ ‫و،‬ ‫داوە‬ ‫ـان‬ ‫بەرگرییـ‬ ‫و‬ ‫ـەڕ‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـتهەڵگرتن‬ ‫دەسـ‬ ‫و‬ ‫ـانەوە‬ ‫كشـ‬ ‫ـاری‬ ‫بڕیـ‬ ‫ـە،‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ـاری‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫انكردنـ‬ ‫كیمیابار‬ ‫ـەن(31).‬ ‫كۆچبكـ‬ ‫ان‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـی‬ ‫دەوڵەتـ‬ ‫ـنوورەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـەرەو‬ ‫بـ‬ ‫و‬ ‫ـەن‬ ‫چۆڵبكـ‬ ‫ـان‬ ‫گوندەكانیـ‬ ‫ـە‬ ‫کـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫ئاگاداركردۆتـ‬ ‫ـان‬ ‫جافایەتییـ‬ ‫ـان‬ ‫كەلوپەلەكانیـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫پێچانـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتیانكردووە‬ ‫دەسـ‬ ‫ـی،‬ ‫بەرگریـ‬ ‫و‬ ‫ـەڕ‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫هەفتـ‬ ‫ـێ‬ ‫سـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـش‬ ‫كوردییەكانیـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـە،‬ ‫ئەوكاتـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ســەقز‬ ‫شــاری‬ ‫بردۆتــە‬ ‫خۆیــان‬ ‫بارەگاكانــی‬ ‫ك)‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ســەركردایەتی‬ ‫او،‬ ‫پالنداڕێــژر‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫ئامادەكــر‬ ‫بەرنامەیەكــی‬ ‫بەپێــی‬ ‫و(41)‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫اونەتەوە‬ ‫ـرت‬ ‫گواسـ‬ ‫دوو،‬ ‫ـدی‬ ‫مەڵبەنـ‬ ‫ـارەگای‬ ‫بـ‬ ‫ـدا‬ ‫لەناویانـ‬ ‫و‬ ‫ـمەرگە‬ ‫پێشـ‬ ‫ـزی‬ ‫هێـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەبارەت‬ ‫سـ‬ ‫ان(51).‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـی‬ ‫واڵتـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ .)16()2976( ‫ـە‬ ‫گەاڵڵـ‬ ‫و‬ )2782( ‫ـوون‬ ‫زەنـ‬ ‫(8703)و‬ ‫ـەفرە‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫دوادوایـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـتگرتن‬ ‫دەسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە‬ ‫اوەتـ‬ ‫كر‬ ‫ـدا‬ ‫اقییەكانـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـەردەم‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەت‬ ‫دەرفـ‬ ‫ـەكان،‬ ‫كوردییـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـانەوەی‬ ‫كشـ‬ ‫دوای‬ ‫ـوو‬ ‫نەیانتوانیبـ‬ ‫ـەوە‬ ‫كوردەكانـ‬ ‫ـدی‬ ‫تونـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـۆی‬ ‫بەهـ‬ ‫ـە‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـو‬ ‫هەتاكـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـی،‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـەی‬ ‫گوندانـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫ناوچـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـانەوەی‬ ‫كشـ‬ ‫ـی‬ ‫هەواڵـ‬ ‫ـتی‬ ‫درووسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـن‬ ‫دڵنیانەبووبـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫وەك‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـت‬ ‫دەردەكەوێـ‬ ‫وەك‬ ‫ـرن.‬ ‫بگـ‬ ‫ـەردا‬ ‫دەستیانبەسـ‬ ‫ـان،‬ ‫داگیركردنیـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـو‬ ‫بەڵكـ‬ ‫ـە،‬ ‫گوندانـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫ناوچـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـردن‬ ‫بـ‬ ‫ـرش‬ ‫هێـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەداوە‬ ‫نـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـی‬ ‫بەتەواویـ‬ ‫ـە،‬ ‫ناوچەكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـمەرگە‬ ‫پێشـ‬ ‫ـمەرگەدا‬ ‫پێشـ‬ ‫ـانەوەی‬ ‫كشـ‬ ‫ـەوی‬ ‫شـ‬ ‫لەهەمان‬ ‫و،‬ ‫ـتەوخۆ‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫و‬ ‫ـاوە‬ ‫بەكارهێنـ‬ ‫ـان‬ ‫كوردەكان)یـ‬ ‫ـە‬ ‫(جاشـ‬ ‫ـتامنیی‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـی‬ ‫فەوجەكانـ‬ ‫و‬ ‫ســەرگەڵوو‬ ‫گوندەكانــی‬ ‫لــە‬ ‫بارەگاكانیــان‬ ‫و‬ ‫بنكــە‬ ‫پاشــاموەی‬ ‫ســەر‬ ‫پێكردوونەتــە‬ ‫هێرشــیان‬ ‫ار)‬ ‫ئــاز‬ ‫(81/91)ی‬ ‫شــەوی‬ ‫(واتــا‬ ‫ـە(81).‬ ‫ناچەكـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـوو(71)‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـی‬ ‫ایـ‬ ‫بەرز‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫بردۆتـ‬ ‫ـیان‬ ‫هێرشـ‬ ‫ـەرەتا‬ ‫سـ‬ ‫ـەوە؛‬ ‫دەیگێڕێتـ‬ ‫ـەرۆكەكانیان‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـك‬ ‫یەكێـ‬ ‫وەك‬ ‫ـوردەكان‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫جاشـ‬ ‫ـدارە‬ ‫چەكـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكەمـ‬ ‫ـی‬ ‫فەیلەقـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫فەرمـ‬ ‫ـی‬ ‫وەرگرتنـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـوە‬ ‫لەوێـ‬ ‫ـر‬ ‫دواتـ‬ ‫ـورداش،‬ ‫سـ‬ ‫ـای‬ ‫چیـ‬ ‫ـرە‬ ‫زنجیـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ )1555( ‫پــاش‬ ‫بەرگەڵــوو)و‬ ‫(گونــدی‬ ‫روویانكردۆتــە‬ ‫گونــدە،‬ ‫ئــەو‬ ‫داگیركردنــی‬ ‫دوای‬ ‫پێشــڕەوییانكردووە،‬ ‫ســەرگەڵوو)‬ ‫(گونــدی‬ ‫بــەرەو‬ ‫ك)دا‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـی‬ ‫فەرمیـ‬ ‫ـۆی‬ ‫ادیـ‬ ‫ر‬ ‫ـەی‬ ‫ئیزگـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـتبگرن‬ ‫دەسـ‬ ‫و‬ ‫ـەن‬ ‫داگیربكـ‬ ‫ـدەش‬ ‫گونـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـە‬ ‫توانیویانـ‬ ‫ـەعاتیی،‬ ‫سـ‬ ‫ـد‬ ‫چەنـ‬ ‫ـەڕێكی‬ ‫شـ‬ ‫ـووە(91).‬ ‫بـ‬ ‫اودا‬ ‫ـر‬ ‫ناوبـ‬ ‫ـدی‬ ‫گونـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەرەكییەكەی‬ ‫سـ‬ ‫ـارەگا‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك)‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫،شـ‬ ‫ـوو)دا‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫و‬ ‫ـەرگەڵوو‬ ‫(سـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـتگرتن‬ ‫دەسـ‬ ‫و‬ ‫ـردن‬ ‫داگیركـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫اق‬ ‫عێــر‬ ‫چەكدارەكانــی‬ ‫هێــزە‬ ‫گشــتیی‬ ‫فەرماندەیــی‬ ‫ار)‬ ‫ئــاز‬ ‫91ێ‬ ‫رۆژی‬ ‫(واتــا‬ ‫رۆژیشــدا‬ ‫لەهەمــان‬ ‫و‬ ‫کۆتاییهاتــووە‬ ‫جافایەتیــی‬ ‫ـەرگەڵوو‬ ‫(سـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـی‬ ‫كوردییەكانـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـی‬ ‫داگیركردنـ‬ ‫ـی‬ ‫هەواڵـ‬ ‫ـو‬ ‫باڵوكردۆتەوەجـ‬ ‫(7803)ی‬ ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامـ‬ ‫ـدووە(02).‬ ‫اگەیانـ‬ ‫ر‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـردەوەی‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫كۆتاییهاتنـ‬ ‫ـوێ)و‬ ‫زێـ‬ ‫و‬ ‫ـوو‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫و‬ ‫یەك:‬ ‫ئەنفالی‬ ‫كردەوەی‬ ‫لە‬ ‫سەركەوتنەكانیان‬ ‫بە‬ ‫سەبارەت‬ ‫اقی‬ ‫عێر‬ ‫الیەنی‬ ‫كاردانەوەكانی‬ ‫یەك:‬ ‫ئەنفالی‬ ‫كردەوەی‬ ‫لە‬ ‫سەركەوتنەكانیان‬ ‫بە‬ ‫سەبارەت‬ ‫اقی‬ ‫عێر‬ ‫الیەنی‬ ‫كاردانەوەكانی‬ ‫و‬ ‫ـەورە‬ ‫گـ‬ ‫ـگار‬ ‫ئێجـ‬ ‫ـتكەوتێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـۆی،‬ ‫خـ‬ ‫ـدی‬ ‫بەرژەوەنـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك)ی‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫كۆتاییهاتنـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـی‬ ‫هییچـ‬ ‫ـتبوویەگەڕ،‬ ‫خسـ‬ ‫ـەركەوتنە‬ ‫سـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـدەی‬ ‫پڕوپاگەنـ‬ ‫ـی‬ ‫زوڕناژەندنـ‬ ‫و‬ ‫ـییدەربڕین‬ ‫خۆشـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫و،‬ ‫ـاكردووە‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـەر‬ ‫كاریگـ‬ ‫امبــەر‬ ‫بەر‬ ‫وواڵتەكــەی‬ ‫جەنگــی‬ ‫بەرەكانــی‬ ‫لــە‬ ‫ســوپاكەی‬ ‫تــری‬ ‫ســەركەوتنەكانی‬ ‫بەزمــی‬ ‫و‬ ‫هــەاڵ‬ ‫او‬ ‫هــەر‬ ‫لــە‬ ‫كەمرتنەبــووە‬ ‫ـەر‬ ‫بـ‬ ‫ـەم،‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫رۆژێكـ‬ ‫ـد‬ ‫چەنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫شۆڕشـ‬ ‫ـەركردایەتیی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنجومەنـ‬ ‫ـی‬ ‫بڕیارێكـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەت‬ ‫تەنانـ‬ ‫ان(12).‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫شــااڵوەکانی‬ ‫بەشــداریی‬ ‫انــەی‬ ‫چەكدار‬ ‫ئــەو‬ ‫هەمــوو‬ ‫اوە‬ ‫بڕیــاردر‬ ‫اوە،‬ ‫واژۆكــر‬ ‫یــەك‬ ‫ئەنفالــی‬ ‫شــااڵوەكانی‬ ‫دەســتپێكردنی‬ ‫لــە‬ ‫ـن‬ ‫دەپێكرێـ‬ ‫ـەدا‬ ‫انـ‬ ‫پەالمار‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫و،‬ ‫ـەن‬ ‫دەكـ‬ ‫ـینان‬ ‫گوندنشـ‬ ‫ـمەرگەو‬ ‫پێشـ‬ ‫ان))‬ ‫ـدەر‬ ‫((تێكـ‬ ‫ـی‬ ‫اندنـ‬ ‫دەرپەڕ‬ ‫و‬ ‫ـدەكان‬ ‫گونـ‬ ‫ـی))‬ ‫((پاكتاوكردنـ‬ ‫ـن(22).‬ ‫هەژماردەكرێـ‬ ‫ـەدام))‬ ‫سـ‬ ‫ـیەی‬ ‫قادسـ‬ ‫ـكۆمەندی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫جەنگـ‬ ‫ـەهیدی‬ ‫((شـ‬ ‫ـو‬ ‫وەكـ‬ ‫ـكۆوە‬ ‫شـ‬ ‫ـزو‬ ‫رێـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـن،‬ ‫تیادەچـ‬ ‫و‬ ‫ـن‬ ‫چەندیـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ان)،‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ _ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫(عێـ‬ ‫ـاڵەی‬ ‫سـ‬ ‫ـت‬ ‫هەشـ‬ ‫ـی‬ ‫جەنگـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـەربازییەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـردە‬ ‫کـ‬ ‫انی‬ ‫ـدار‬ ‫بەشـ‬ ‫ـێوەی‬ ‫هاوشـ‬ ‫ـر،‬ ‫زیاتـ‬ ‫ـەوەش‬ ‫لـ‬ ‫بەشــداربووەكانی‬ ‫چەكــدارە‬ ‫و‬ ‫ســەرباز‬ ‫و‬ ‫فەرمانــدە‬ ‫بەرۆكــی‬ ‫بــە‬ ‫اوە‬ ‫كــر‬ ‫ایەتیــی‬ ‫ئاز‬ ‫مەدالیــای‬ ‫و‬ ‫نیشــانە‬ ‫جیــاوازدا‬ ‫بۆنــەی‬ ‫ـانەی‬ ‫نیشـ‬ ‫ـەك)دا‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـدارییكردن‬ ‫بەشـ‬ ‫ـۆی‬ ‫هـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـایەتییانەی‬ ‫كەسـ‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـك‬ ‫یەكێـ‬ ‫ـدا(32).‬ ‫ئەنفالیشـ‬ ‫ـاالوەکانی‬ ‫شـ‬ ‫بــووە،‬ ‫كردەوەكــە‬ ‫فەرمانــدەی‬ ‫و‬ ‫یــەك‬ ‫فەیلەقــی‬ ‫فەرمانــدەی‬ ‫ئەحمــەد)ی‬ ‫هاشــم‬ ‫(ســوڵتان‬ ‫بەرۆكــدا‬ ‫بــە‬ ‫اوە‬ ‫کــر‬ ‫ایەتیــی‬ ‫ئاز‬ ‫ـووە:‬ ‫پێوەرگرتـ‬ ‫ـانەكەی‬ ‫نیشـ‬ ‫او‬ ‫ـر‬ ‫ناوبـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫كۆمارییەیـ‬ ‫ـومە‬ ‫مەرسـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫دەقـ‬ ‫ـوارەوەش‬ ‫خـ‬ ‫ـەی‬ ‫ئەمـ‬‫میهرەبان‬ ‫و‬ ‫گەورە‬ ‫خوای‬ ‫((بەناوی‬ ‫میهرەبان‬ ‫و‬ ‫گەورە‬ ‫خوای‬ ‫((بەناوی‬ ‫كۆماریی‬ ‫مەرسوومی‬ ‫كۆماریی‬ ‫مەرسوومی‬ ‫ـم‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫(سـ‬ ‫ـن‬ ‫روكـ‬ ‫ـوا‬ ‫لیـ‬ ‫ـەی‬ ‫بێوێنـ‬ ‫ـی‬ ‫ایەتیـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـی‬ ‫نواندنـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫اوانـ‬ ‫لێپررس‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەییكردنـ‬ ‫ـتی‬ ‫هەڵوێسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـك‬ ‫انینێـ‬ ‫پێز‬ ‫ـو‬ ‫وەكـ‬ ‫ـم‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫(سـ‬ ‫ـن‬ ‫روكـ‬ ‫ـوا‬ ‫لیـ‬ ‫ـەی‬ ‫بێوێنـ‬ ‫ـی‬ ‫ایەتیـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـی‬ ‫نواندنـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫اوانـ‬ ‫لێپررس‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەییكردنـ‬ ‫ـتی‬ ‫هەڵوێسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـك‬ ‫انینێـ‬ ‫پێز‬ ‫ـو‬ ‫وەكـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـت‬ ‫رەگەزپەرسـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـی‬ ‫دوژمنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫دژ‬ ‫ـەوە‬ ‫نەتـ‬ ‫ـووری‬ ‫رووسـ‬ ‫و‬ ‫ـەت‬ ‫امـ‬ ‫كەر‬ ‫و‬ ‫ـكۆ‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـردن‬ ‫بەرگرییكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەد)‬ ‫ئەحمـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـت‬ ‫رەگەزپەرسـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫ئێر‬ ‫ـی‬ ‫دوژمنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫دژ‬ ‫ـەوە‬ ‫نەتـ‬ ‫ـووری‬ ‫رووسـ‬ ‫و‬ ‫ـەت‬ ‫امـ‬ ‫كەر‬ ‫و‬ ‫ـكۆ‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـردن‬ ‫بەرگرییكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەد)‬ ‫ئەحمـ‬ . .1982 1982 ‫ـاڵی‬ ‫سـ‬ ‫ی‬ ‫ـاڵی‬ ‫سـ‬ ‫59ی‬ 95 ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـای‬ ‫یاسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەش‬ ‫شـ‬ ‫و‬ ‫ـت‬ ‫بیسـ‬ ‫ـادەی‬ ‫مـ‬ ‫ـی‬ ‫حوكمەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـت‬ ‫پاڵپشـ‬ ‫ـەك.‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـای‬ ‫یاسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەش‬ ‫شـ‬ ‫و‬ ‫ـت‬ ‫بیسـ‬ ‫ـادەی‬ ‫مـ‬ ‫ـی‬ ‫حوكمەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـت‬ ‫پاڵپشـ‬ ‫ـەك.‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ... ‫ا‬ ‫دەركر‬ ‫خوارەوە‬ ‫مەرسوومەی‬ ‫ئەم‬ ... ‫ا‬ ‫دەركر‬ ‫خوارەوە‬ ‫مەرسوومەی‬ ‫ئەم‬ ‫یەكەم.‬ ‫فەیلەقی‬ ‫فەرماندەی‬ ‫ئەحمەد)‬ ‫هاشم‬ ‫(سوڵتان‬ ‫روكن‬ ‫لیوا‬ ‫بە‬ ‫ایەتیی‬ ‫ئاز‬ ‫نیشانەی‬ ‫بەخشینی‬ ‫یەكەم.‬ ‫فەیلەقی‬ ‫فەرماندەی‬ ‫ئەحمەد)‬ ‫هاشم‬ ‫(سوڵتان‬ ‫روكن‬ ‫لیوا‬ ‫بە‬ ‫ایەتیی‬ ‫ئاز‬ ‫نیشانەی‬ ‫بەخشینی‬ ‫جێبەجێبكات.‬ ‫مەرسوومە‬ ‫ئەم‬ ‫ناوەڕۆكی‬ ‫بەرگرییە،‬ ‫وەزیری‬ ‫لەسەر‬ ‫جێبەجێبكات.‬ ‫مەرسوومە‬ ‫ئەم‬ ‫ناوەڕۆكی‬ ‫بەرگرییە،‬ ‫وەزیری‬ ‫لەسەر‬ ‫حوسێن‬ ‫سەدام‬ ‫حوسێن‬ ‫سەدام‬ .) .)24 24( ‫كۆمار))‬ ‫سەرۆك‬ ( ‫كۆمار))‬ ‫سەرۆك‬ ‫ـی‬ ‫خەڵكـ‬ ‫ـاون‬ ‫مـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫و‬ ‫ـتان‬ ‫كوردسـ‬ ‫ـارۆچكەی‬ ‫شـ‬ ‫و‬ ‫ـار‬ ‫شـ‬ ‫ـەم‬ ‫كـ‬ ‫ـەك،‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـاالوی‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەركەوتنەكان‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەبۆنـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫رۆژنامەكانــی‬ ‫ابێــت(52).‬ ‫رێكنەخر‬ ‫تێــدا‬ ‫خۆشــییدەربڕینیان‬ ‫گــەورەی‬ ‫جەماوەریــی‬ ‫خۆپیشــاندانی‬ ‫و‬ ‫ابنــەوە‬ ‫كۆنەكر‬ ‫تێیانــدا‬ ‫ـەوە،‬ ‫اوەتـ‬ ‫باڵوكر‬ ‫ـدا‬ ‫تێـ‬ ‫ـان‬ ‫یەك)یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫كۆتاییهاتنـ‬ ‫ـی‬ ‫هەواڵـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـدا‬ ‫ژمارەیەیانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـان‬ ‫لەهەمـ‬ ‫ـة)‬ ‫الجمهوريـ‬ ‫و‬ ‫ـورة‬ ‫(الثـ‬ ‫ـورة)‬ ‫(الثـ‬ ‫ـەی‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـەوە.‬ ‫باڵوكردۆتـ‬ ‫ـیان‬ ‫اقیشـ‬ ‫عێر‬ ‫و‬ ‫ـورد‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـی))‬ ‫جەماوەریـ‬ ‫ـاندانی‬ ‫((خۆپیشـ‬ ‫ـی‬ ‫هەواڵـ‬ ‫ـەورە‬ ‫گـ‬ ‫ـەردێڕی‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫خۆشــحاڵیی‬ ‫دەربڕینــی‬ ‫و‬ ‫ســەركەوتنەكان‬ ‫بــە‬ ‫شــادىیدەربڕین‬ ‫بــۆ‬ ‫اوان‬ ‫بەرفــر‬ ‫((خۆپیشــاندانی‬ ‫نوســیوویەتی:‬ ‫بارەیــەوە‬ ‫لــەو‬ ‫ـووە:‬ ‫هاتـ‬ ‫ـدا‬ ‫(الجمهورية)شـ‬ ‫ـەی‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫اوان))(62).‬ ‫ـر‬ ‫بەكرێگیـ‬ ‫و‬ ‫ـاكان‬ ‫ناپـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـتگرتن‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەبۆنـ‬ ‫ـنوور‬ ‫بێسـ‬ ‫ـەركەوتنەكان‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـی‬ ‫پیرۆزبایـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـۆك‬ ‫دهـ‬ ‫و‬ ‫ـر‬ ‫هەولێـ‬ ‫و‬ ‫ـلێامنی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫پارێزگاكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫كوردمـ‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـی‬ ‫اوانـ‬ ‫بەرفر‬ ‫ـاندانی‬ ‫((خۆپیشـ‬ ‫ـەم‬ ‫كـ‬ ‫ـەك)ەوە‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـەركەوتنەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫بۆنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ـێن))(72).‬ ‫حسـ‬ ‫ـەدام‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫منوونـ‬ ‫ـەركردەی‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـاڵو‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫گەیاندنـ‬ ‫و‬ ‫ـاری‬ ‫كۆمـ‬ ‫ـەرۆك‬ ‫سـ‬ ‫ـێن)ی‬ ‫حسـ‬ ‫ـەدام‬ ‫(سـ‬ ‫ـتەی‬ ‫اسـ‬ ‫ئار‬ ‫ـان‬ ‫پیرۆزباییـ‬ ‫ـكەی‬ ‫برووسـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫نامـ‬ ‫ـوون‬ ‫هەبـ‬ ‫ـی‬ ‫حوكومیـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫حیزبیـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرپرسـ‬ ‫ـت(82).‬ ‫نەكردبێـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـەركەوتنێكی‬ ‫سـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ـێوەی‬ ‫هاوشـ‬ ‫ـاالوەکەدا،‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫كۆتاییهاتنـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـاڵ‬ ‫سـ‬ ‫ـن‬ ‫چەندیـ‬ ‫ـی‬ ‫تێپەڕبوونـ‬ ‫دوای‬ ‫ـەت‬ ‫تەنانـ‬ ‫و‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـەركەوتنەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـادی‬ ‫یـ‬ ‫ـااڵنە‬ ‫سـ‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـا‬ ‫میدیـ‬ ‫ان،‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫دژ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫لەبەرەكانـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫3991ز‬ ‫ـاڵی‬ ‫سـ‬ ‫اق)‬ ‫ـر‬ ‫(العـ‬ ‫ـەی‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـووە.‬ ‫اگرتـ‬ ‫بەرزر‬ ‫و‬ ‫ـەوە‬ ‫كردۆتـ‬ ‫ـان‬ ‫ئەنفالیـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـااڵوەکانی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫دوادوایـ‬ ‫ـەركەوتنەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـیوویەتی:‬ ‫نووسـ‬ ‫ـەورە‬ ‫گـ‬ ‫ـەردێڕی‬ ‫سـ‬ ‫بە‬ ‫ـەك،‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـەركەوتنەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـاڵوەگەڕی‬ ‫سـ‬ ‫ـن‬ ‫پێنجەمیـ‬ ‫ـادی‬ ‫یـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـیووە‬ ‫نووسـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫باسـ‬ ‫ـەوە))و‬ ‫دەكەنـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـەی‬ ‫پاڵەوانانـ‬ ‫ـردەوەی‬ ‫كـ‬ ‫ـادی‬ ‫یـ‬ ‫ـەوە‬ ‫عەرەبـ‬ ‫و‬ ‫ـورد‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫اگرمـ‬ ‫خۆڕ‬ ‫ـی‬ ‫((گەلـ‬ ‫ـە‬ ‫انـ‬ ‫جوامێر‬ ‫ـال)ی‬ ‫(ئەنفـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـادی‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫هەینـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـبەی‬ ‫سـ‬ ‫ـەوە‬ ‫عەرەبـ‬ ‫و‬ ‫ـورد‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫اگرەكەمـ‬ ‫خۆڕ‬ ‫ـە‬ ‫گەلـ‬ ‫ـی‬ ‫((رۆڵەكانـ‬ ‫ـۆن:‬ ‫چـ‬ ‫ـردەوە‬ ‫پانكـ‬ ‫ـان‬ ‫یاخیبووانیـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـەری‬ ‫سـ‬ ‫ـێن)‬ ‫حسـ‬ ‫ـەدام‬ ‫(سـ‬ ‫ـەركردە‬ ‫سـ‬ ‫انی‬ ‫ـەرباز‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەق‬ ‫هـ‬ ‫انی‬ ‫ـێر‬ ‫شـ‬ ‫ـدا‬ ‫تیایـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫ئەكەنـ‬ . )29())... ‫ـردن‬ ‫داگیركـ‬ ‫ـان‬ ‫بارەگاكانیـ‬ ‫و‬ 




  ‫ـدا،‬ ‫لەكاتێكـ‬ ‫ـە‬ ‫ئەمـ‬ ‫ـتیپێكردبێت(14).‬ ‫دەسـ‬ ‫ـوبات‬ ‫شـ‬ ‫(32)ی‬ ‫ـی‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫كردەكـ‬ ‫ـە‬ ‫کـ‬ ‫ـت‬ ‫بەدییدەكرێـ‬ ‫ـادا‬ ‫تیـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫ـاژەی‬ ‫ئامـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫ئاماژەکـ‬ ‫ـدا‬ ‫تیایـ‬ ‫و‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫واژۆكـ‬ ‫ـوبات‬ ‫شـ‬ ‫(32)ی‬ ‫ـی‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـی‬ ‫ارەتـ‬ ‫وەز‬ ‫ـی‬ ‫فەرمانێكـ‬ ‫اوە‬ ‫ـوورس‬ ‫نـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ان))‬ ‫ـدەر‬ ‫((تێكـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫دژ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫اوانـ‬ ‫كوژر‬ ‫ـی‬ ‫هەژماركردنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەت‬ ‫تایبـ‬ ‫ـە‬ ‫کـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫شۆڕشـ‬ ‫ـەركردایەتی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنجومەنـ‬ ‫ـی‬ ‫بڕیارێكـ‬ ‫ـەرەتا‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـاس‬ ‫بـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫ـەك‬ ‫نـ‬ ‫ـەدام))(24).‬ ‫سـ‬ ‫ـیەی‬ ‫قادسـ‬ ‫ـكۆمەندی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫جەنگـ‬ ‫ـەهیدی‬ ‫((شـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـدەكان‬ ‫گونـ‬ ‫ـردن))ی‬ ‫((پاكتاوكـ‬ ‫و‬ ‫ـت.‬ ‫ابێـ‬ ‫كر‬ ‫ـدا‬ ‫تێـ‬ ‫ـەك)ی‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫و‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـی‬ ‫كردەكانـ‬ ‫ـتپێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫ناوچـ‬ ‫ـدو‬ ‫گونـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـتەی‬ ‫اسـ‬ ‫ئار‬ ‫ـەدا‬ ‫ماوەیـ‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەش‬ ‫انانـ‬ ‫تۆپبار‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـەت‬ ‫تەنانـ‬ ‫و‬ ‫اوە‬ ‫ـوورس‬ ‫نـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫كردەكانـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەكیی‬ ‫پێشـ‬ ‫و‬ ‫ـازیی‬ ‫ئامادەسـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـو‬ ‫وەكـ‬ ‫ـت‬ ‫دەكرێـ‬ ‫اون،‬ ‫ـر‬ ‫كـ‬ ‫ـتان‬ ‫كوردسـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫اوەكانـ‬ ‫قەدەغەكر‬ ‫ـوو‬ ‫هەمـ‬ ‫ـە‬ ‫نیـ‬ ‫ـدا‬ ‫تێـ‬ ‫ـی‬ ‫گومانـ‬ ‫ـە‬ ‫چونكـ‬ ‫ـردەكان،‬ ‫كـ‬ ‫ـتەوخۆی‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـەك‬ ‫نـ‬ ‫ـابكرێن،‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـوردەكان‬ ‫كـ‬ ‫ـی‬ ‫جەنگـ‬ ‫ـتیپێناكرێت،‬ ‫دەسـ‬ ‫ـتەوخۆ‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـت،‬ ‫لێدەدرێـ‬ ‫ـاری‬ ‫بڕیـ‬ ‫ـاتەی‬ ‫كاتوسـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـان‬ ‫هەمـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەربازیی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫كردەیەكـ‬ ‫و‬ ‫ـار‬ ‫پەالمـ‬ ‫و‬ ‫ـگ‬ ‫جەنـ‬ ‫ـی‬ ‫حاڵەتـ‬ ‫ـی‬ ‫توندوتۆڵكردنـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫هەواڵگریـ‬ ‫ـاری‬ ‫كاروبـ‬ ‫ـی‬ ‫پەرەپێدانـ‬ ‫و‬ ‫ـازدان‬ ‫خۆسـ‬ ‫و‬ ‫ـەكیی‬ ‫پێشـ‬ ‫و‬ ‫ـازیی‬ ‫ئامادەسـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتیی‬ ‫پێویسـ‬ ‫ـو‬ ‫بەڵكـ‬ ‫ـتەوخۆی‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫و‬ ‫ـاردان‬ ‫پەالمـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫دێتـ‬ ‫ـۆرە‬ ‫نـ‬ ‫ـەی‬ ‫كاتـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـا‬ ‫هەتـ‬ ‫ـە،‬ ‫هەیـ‬ ‫ـر‬ ‫تـ‬ ‫زۆری‬ ‫ـی‬ ‫وردەكاریـ‬ ‫و‬ ‫ـیی‬ ‫ئامادەباشـ‬ ‫ـە(34).‬ ‫كردەكـ‬ ‫ـتە‬ ‫پێویسـ‬ ‫ـە،‬ ‫هەیـ‬ ‫ـتانەوە‬ ‫كوردسـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫تۆپبار‬ ‫ـی‬ ‫بابەتـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫پەیوەندیـ‬ ‫ـەوەش‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫(عەلـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـك‬ ‫كاتێـ‬ ‫ـش‬ ‫ئەویـ‬ ‫7891ز،‬ ‫ـاڵی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫حوزەیر‬ ‫ـی‬ ‫مانگـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە‬ ‫دەگەڕێتـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫هەیـ‬ ‫ـری‬ ‫دوورتـ‬ ‫ـی‬ ‫مێژوویەكـ‬ ‫ـت‬ ‫انرێـ‬ ‫بز‬ ‫ـە))‬ ‫انـ‬ ‫كوێر‬ ‫ـی‬ ‫بۆردمانـ‬ ‫ـی‬ ‫((پەیڕەویـ‬ ‫ـە:‬ ‫بـ‬ ‫ـردووە‬ ‫دەركـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫فەیلەقەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرمانـ‬ ‫ـد)‬ ‫مەجیـ‬ ‫ـەن‬ ‫حەسـ‬ ‫ـەوە))وە‬ ‫جەنگییـ‬ ‫ـەی‬ ‫فڕۆكـ‬ ‫و‬ ‫ـەر‬ ‫هەلیكۆپتـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫((تۆپخانـ‬ ‫ـی‬ ‫لەڕێـ‬ ‫اون))‬ ‫ـر‬ ‫قەدەغەكـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەمنیـ‬ ‫ـۆكاری‬ ‫هـ‬ ‫ـەر‬ ‫((لەبـ‬ ‫ـەی‬ ‫ناوچانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ی‬ ‫رۆژ))(44).‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫و‬ ‫ـەو‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫و‬ ‫ـك‬ ‫كاتێـ‬ ‫ـوو‬ ‫((هەمـ‬ ‫اوی‬ ‫بەدیاریكر‬ ‫و‬ ‫ـەكان‬ ‫اقیـ‬ ‫عێر‬ ‫رۆژنامە‬ ‫ئەنفال،‬ ‫كردەوەكانی‬ ‫ـكردنی‬ ‫باسـ‬ ‫بە‬ ‫تایبەت‬ ‫ـەرچاوەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـاو‬ ‫نـ‬ ‫ـی‬ ‫ئاماژەكانـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەپێچەوانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـەك).‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـتپێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەرەتاو‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەبارەت‬ ‫سـ‬ ‫ـردووە‬ ‫تۆماركـ‬ ‫ـری‬ ‫جیاوازتـ‬ ‫ـی‬ ‫رێكەوتێكـ‬ ‫ـاوكاری)‬ ‫هـ‬ ‫ـەی‬ ‫(رۆژنامـ‬ ‫ـووە‬ ‫وەریگرتـ‬ ‫ـەوە‬ ‫ئەملەحمەداوی)یـ‬ ‫ـەل‬ ‫مزعـ‬ ‫ـێن‬ ‫حوسـ‬ ‫ـی‬ ‫(عەلـ‬ ‫ـد‬ ‫عەمیـ‬ ‫اری‬ ‫ز‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫رۆژنامەكـ‬ ‫ـی‬ ‫پەیامنێرەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـەش‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـاالوەکەدا.‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـداربووە‬ ‫بەشـ‬ ‫ـە‬ ‫کـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫دیارەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫مەیدانییـ‬ ‫ـدە‬ ‫فەرمانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫ـك‬ ‫یەكێـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـردووە،‬ ‫تۆماریكـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫اری‬ ‫ز‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫لـ‬ ‫ـەدەر‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫8891ز(54).‬ ‫ـاڵی‬ ‫سـ‬ ‫ـوباتی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫مانگـ‬ ‫(52/62)ی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫بریتییـ‬ ‫ـەش‬ ‫رێكەوتەكـ‬ ‫اوەتەوە‬ ‫جەختیلێكر‬ ‫ـااڵوەکە‬ ‫شـ‬ ‫ـدارەكانی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـدارە‬ ‫چەكـ‬ ‫ـەن‬ ‫لەالیـ‬ ‫اوەتەوە،‬ ‫ـرت‬ ‫گواسـ‬ ‫ـەوە‬ ‫كردەكـ‬ ‫ـدارەكانی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـە‬ ‫مەیدانییـ‬ ‫ـدە‬ ‫فەرمانـ‬ ‫ـەی‬ ‫جەنگەكـ‬ ‫ـانی‬ ‫درێژەكێشـ‬ ‫ـاوەی‬ ‫مـ‬ ‫ـاالوەکە‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـدار‬ ‫بەشـ‬ ‫ـار)ەكانی‬ ‫(مستەشـ‬ ‫ـژكار‬ ‫اوێـ‬ ‫ر‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـە‬ ‫بۆمنوونـ‬ ‫اوە.‬ ‫ـتکر‬ ‫اسـ‬ ‫پشتڕ‬ ‫و‬ ‫ـدارە‬ ‫دیـ‬ ‫ـە‬ ‫کـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫رۆژەش‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫و‬ ‫ـووە‬ ‫كۆتاییهاتـ‬ ‫ـە‬ ‫جەنگەكـ‬ ‫ـدا‬ ‫تیایـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ار،‬ ‫ـاز‬ ‫ئـ‬ ‫(91)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫ـو‬ ‫تاكـ‬ ‫ـتپێكردنیەوە،‬ ‫دەسـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ـا‬ ‫واتـ‬ ‫رۆژە،‬ 23(( ‫ـان:‬ ‫فەوجەكەیـ‬ ‫ـردووە‬ ‫كـ‬ ‫ـەوە‬ ‫لـ‬ ‫ـی‬ ‫باسـ‬ ‫و‬ ‫ـەم‬ ‫قەڵـ‬ ‫ـە‬ ‫داوەتـ‬ ‫رۆژ‬ )23( ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫اوە،‬ ‫ـر‬ ‫کـ‬ ‫ـدا‬ ‫تێـ‬ ‫ـەی‬ ‫رۆژنامەوانییەكـ‬ )23( ‫ار‬ ‫ـاز‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫مانگـ‬ ‫(91)ى‬ ‫رۆژی‬ ‫ـەر‬ ‫ئەگـ‬ ‫ایە‬ ‫ـكر‬ ‫ئاشـ‬ ‫وەك‬ .)46())... ‫ـدارییكردووە‬ ‫بەشـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫جەنگەكـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەرەتای‬ ‫سـ‬ ‫ـووە.‬ ‫بـ‬ ‫ـااڵوەکە‬ ‫شـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـەم‬ ‫یەكـ‬ ‫ـوبات‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫مانگـ‬ ‫(62)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫ـەوا‬ ‫ئـ‬ ‫ـت،‬ ‫بێـ‬ ‫ـوو‬ ‫بـ‬ ‫ـااڵوەکە‬ ‫شـ‬ ‫رۆژی‬ ‫ـن‬ ‫هەمیـ‬ ‫ـوبات‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫مانگـ‬ ‫(62)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫جەختیـ‬ ‫ـێواز‬ ‫شـ‬ ‫ـان‬ ‫هەمـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـش‬ ‫اقیـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـی‬ ‫بەڵگەنامەكانـ‬ ‫ـەكان،‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەدەر‬ ‫بـ‬ ‫ایەتی‬ ‫بەڕێوەبەر‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫تایبەتەكانی‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـكەیەكی‬ ‫برووسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك،‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەرەتای‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە‬ ‫كردۆتـ‬ ‫ـووە:‬ ‫هاتـ‬ ‫ـەوە‬ ‫بەرزكردۆتـ‬ ‫ـلێامنیان‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەمنـ‬ ‫ـەری‬ ‫بەڕێوەبـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەك)ەوە‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫دا،‬ ‫ـلێامنی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەمنـ‬ ‫ـدارییان‬ ‫بەشـ‬ ‫ـەربازییەكان‬ ‫سـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـانی‬ ‫شانبەشـ‬ ‫ـان‬ ‫تایبەتەكامنـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـن‬ ‫دەكەیـ‬ ‫ـان‬ ‫بەیـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫ئەركانەتـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـوارەوە‬ ‫خـ‬ ‫ـە‬ ‫((لـ‬ ‫دروســتی‬ ‫دەســتیپێكردووە))(74).‬ ‫8891ز)یــەوە‬ /2 /26( ‫رۆژی‬ ‫لــە‬ ‫كــە‬ ‫یــەك‬ ‫ئەنفالــی‬ ‫جەنگــی‬ ‫بەرەكانــی‬ ‫لــە‬ ‫تێداكــردووە‬ ‫اوانی‬ ‫بەكرێگیر‬ ‫و‬ ‫اوە‬ ‫ـەڕ‬ ‫هەڵگـ‬ ‫ـاموەی‬ ‫پاشـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ادەگەیەنم‬ ‫پێڕ‬ ‫ـان‬ ‫ئەنفالتـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـدار‬ ‫بەشـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكەكانـ‬ ‫ـەركەوتنی‬ ‫سـ‬ ‫ـژدەی‬ ‫مـ‬ ‫تــوو،‬ ‫كانــی‬ ‫قەمەرخــان،‬ ‫مــەوالن،‬ ‫زێــوە،‬ ‫بەرگەڵــوو،‬ ‫(ســەرگەڵوو،‬ ‫ناوچەكانــی‬ ‫ا‬ ‫توانــر‬ ‫خــودا‬ ‫پشــتیوانی‬ ‫بــە‬ ‫كــە‬ ‫دا،‬ ‫انیــی‬ ‫ئێر‬ ‫لەســەر‬ ‫ئەویــش‬ ‫پاكبكرێتــەوە،‬ ‫دەڤــەرە‬ ‫ئــەو‬ ‫اییەكانــی‬ ‫بەرز‬ ‫و‬ ‫قزلــەر)‬ ‫یاخســەمەر،‬ ‫چۆخــامخ،‬ ‫باخیــان،‬ ‫چــااڵو،‬ ‫هەڵــەدن،‬ ‫ـی‬ ‫ئەندامانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـان،‬ ‫كوردمـ‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـی‬ ‫رۆڵەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫پاڵەوانـ‬ ‫و‬ ‫ـەربازییەكان‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫یەكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـیە‬ ‫قادسـ‬ ‫ـی‬ ‫رۆڵەكانـ‬ ‫ـتی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەمـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكجارەكیـ‬ ‫ـی‬ ‫دەرکردنـ‬ ‫ـا‬ ‫تـ‬ ‫ـن‬ ‫نەوەسـ‬ ‫داوە‬ ‫ـان‬ ‫بەخۆیـ‬ ‫ـان‬ ‫بەڵێنیـ‬ ‫كــە‬ ‫ـەوە،‬ ‫دەبینێتـ‬ ‫نیشــتامنی‬ ‫ـری‬ ‫بەرگـ‬ ‫ـی‬ ‫فەوجەكانـ‬ .)55())... ‫ـتامن‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫خاكـ‬ ‫ـكردنی‬ ‫پییسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـتپێكردووە‬ ‫دەسـ‬ ‫ـن‬ ‫دوژمـ‬ ‫ـەڵ‬ ‫لەگـ‬ ‫ـان‬ ‫هاوكارییـ‬ ‫ـەی‬ ‫ئەوانـ‬ ‫ـەی‬ ‫لەوانـ‬ ‫زۆر‬ ‫ـەك‬ ‫ژمارەیـ‬ ‫ـە‬ ‫توانیویانـ‬ ‫ـۆن‬ ‫چـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـییكردووە،‬ ‫باسـ‬ ‫ـم)‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫(سـ‬ ‫ـەدا‬ ‫پیرۆزباییـ‬ ‫ـكەی‬ ‫برووسـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـان‬ ‫لەهەمـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ـۆن‬ ‫چـ‬ ‫ـا‬ ‫هەروەهـ‬ ‫ـان،‬ ‫ئاغاكانیـ‬ ‫ـی‬ ‫باوەشـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـن‬ ‫هەڵبێـ‬ ‫ـەن‬ ‫بكـ‬ ‫ـار‬ ‫ناچـ‬ ‫ـیان‬ ‫تریشـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەوانـ‬ ‫و‬ ‫ـوژن‬ ‫بكـ‬ ‫ـن)ان،‬ ‫(دوژمـ‬ ‫ـاون‬ ‫لێنـ‬ ‫ـاوی‬ ‫نـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ئۆتۆمبێــل.‬ ‫و‬ ‫كەرەســتە‬ ‫و‬ ‫تەقەمەنیــی‬ ‫و‬ ‫چــەك‬ ‫لــە‬ ‫زۆر‬ ‫ژمارەیەكــی‬ ‫و‬ ‫ئێســتگە‬ ‫ئامێرەكانــی‬ ‫بەســەر‬ ‫دەســتبگرن‬ ‫توانیویانــە‬ ‫ـداریی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـدار،‬ ‫چەكـ‬ ‫ـزی‬ ‫هێـ‬ ‫زۆرەی‬ ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـردووە‬ ‫ئاماژەیکـ‬ ‫ـم)‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫(سـ‬ ‫ـكەكەیدا‬ ‫برووسـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـێكی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫و‬ ‫ـدازە‬ ‫ئەنـ‬ ‫و‬ ‫ـوپا‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫فڕۆكەوانیـ‬ ‫و‬ ‫ـژ‬ ‫تۆپهاوێـ‬ ‫و‬ ‫درع‬ ‫و‬ ‫ـادە‬ ‫پیـ‬ ‫ـی‬ ‫پیاوانـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەندامانـ‬ ‫ـە‬ ‫((لـ‬ ‫ـیوویەتی:‬ ‫نووسـ‬ ‫و‬ ‫ـردووە‬ ‫كـ‬ ‫ـان‬ ‫كردەكەیـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫و‬ ‫ـەدر‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫و‬ ‫ـتامنی‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەندامانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـر‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫پۆلەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـەواوی‬ ‫تـ‬ ‫ـتیوانیی‬ ‫پشـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫هاوكاریـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫و‬ ‫ـەم‬ ‫موعتەسـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫و‬ ‫ـاع‬ ‫قەعقـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـری‬ ‫جێگـ‬ ‫ـتەوخۆی‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـی‬ ‫رێنامیـ‬ ‫و‬ ‫ـەوان‬ ‫پاڵـ‬ ‫ـی‬ ‫پێنجـ‬ ‫ـی‬ ‫فەیلەقـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫و‬ ‫ـەوان‬ ‫پاڵـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكـ‬ ‫ـی‬ ‫فەیلەقـ‬ ‫ـتنەكانی‬ ‫رێكخسـ‬ ‫ـداریی‬ ‫بەشـ‬ ‫و‬ ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ ‫فەرماندەیی‬ ‫ـی‬ ‫ئەندامانـ‬ ‫و‬ ‫ـوپا‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەركانـ‬ ‫ـەرۆكی‬ ‫سـ‬ ‫ـز‬ ‫بەڕێـ‬ ‫و‬ ‫ـدارەكان‬ ‫چەكـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ .)56()).... ‫ـەربازیی‬ ‫سـ‬ ‫ـیدی‬ ‫رەشـ‬ ‫ـی‬ ‫لقـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـزب‬ ‫حیـ‬ ‫ـی‬ ‫رووداوەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫بەیانكردنـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـردووە‬ ‫دەركـ‬ ‫ـان‬ ‫تایبەتیـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامـ‬ ‫ـە‬ ‫رۆژانـ‬ ‫ـش‬ ‫اقیـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫چەكدارەكانـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـتی‬ ‫گشـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫و‬ ‫ـان‬ ‫زیـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـەت‬ ‫تەنانـ‬ ‫و،‬ ‫ـتیانهێناوە‬ ‫دەسـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫هێزەكانیـ‬ ‫ـەركەوتنانەی‬ ‫سـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫و،‬ ‫ان)‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ -‫اق‬ ‫ـر‬ ‫(عێـ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫رۆژ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـک‬ ‫یەكێـ‬ ‫ـەرەكیی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫ـەركەوتنی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫باسوخواسـ‬ ‫ار‬ ‫ـاز‬ ‫ئـ‬ ‫(91)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـیهاتوون.‬ ‫تووشـ‬ ‫ـتانەی‬ ‫شكسـ‬ ‫ـدا‬ ‫ناوەڕۆكیـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫و‬ ‫ـردووە‬ ‫دەریكـ‬ )3078( ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـووە،‬ ‫بـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫چەكدارەكانـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـی‬ ‫بەیاننامەكانـ‬ ‫هاتووە:‬ 




  ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـیانكردە‬ ‫هێرشـ‬ ‫ـان‬ ‫هێزەكامنـ‬ ‫ـەدا‬ ‫كردەكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـوو.‬ ‫بـ‬ ‫ا‬ ‫ـپێردر‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـە‬ ‫كردەیـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـتییكردنی‬ ‫سەرپەرشـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫كاتیـ‬ ‫ـێوەیەكی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـۆی‬ ‫خـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـیانكردە‬ ‫هێرشـ‬ ‫ـان‬ ‫هێزەكامنـ‬ ‫ـەدا‬ ‫كردەكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـوو.‬ ‫بـ‬ ‫ا‬ ‫ـپێردر‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـە‬ ‫كردەیـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـتییكردنی‬ ‫سەرپەرشـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫كاتیـ‬ ‫ـێوەیەكی‬ ‫بەشـ‬ ‫ـۆی‬ ‫خـ‬ ‫ـەرگەڵوو‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـورد‬ ‫كـ‬ ‫و‬ ‫ـەرەب‬ ‫عـ‬ ‫ـی‬ ‫دوژمنـ‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫اوی‬ ‫ـر‬ ‫بەكرێگیـ‬ ‫ـی،‬ ‫تاڵەبانـ‬ ‫ـەالل‬ ‫جـ‬ ‫ـی‬ ‫اوەكانـ‬ ‫هەڵگەڕ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـەرگەڵوو‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـورد‬ ‫كـ‬ ‫و‬ ‫ـەرەب‬ ‫عـ‬ ‫ـی‬ ‫دوژمنـ‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫ـر‬ ‫ئێـ‬ ‫اوی‬ ‫ـر‬ ‫بەكرێگیـ‬ ‫ـی،‬ ‫تاڵەبانـ‬ ‫ـەالل‬ ‫جـ‬ ‫ـی‬ ‫اوەكانـ‬ ‫هەڵگەڕ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـەڵ‬ ‫لەگـ‬ ‫ـێنانە‬ ‫تۆڵەسـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫ایانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـەڕێكی‬ ‫شـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـلێامنی.‬ ‫سـ‬ ‫ـزگای‬ ‫پارێـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـەختەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـاخاوییە‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫ناوچـ‬ ‫و‬ ‫ـوە‬ ‫زێـ‬ ‫ـوو‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫ـەڵ‬ ‫لەگـ‬ ‫ـێنانە‬ ‫تۆڵەسـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫ایانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـەڕێكی‬ ‫شـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـلێامنی.‬ ‫سـ‬ ‫ـزگای‬ ‫پارێـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـەختەكانی‬ ‫سـ‬ ‫ـاخاوییە‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫ناوچـ‬ ‫و‬ ‫ـوە‬ ‫زێـ‬ ‫ـوو‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫كاتژمێر‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ا‬ ‫،توانر‬ ‫ـوردەوە‬ ‫كـ‬ ‫و‬ ‫ـەرەب‬ ‫عـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـە‬ ‫رۆڵـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫پاڵەوانـ‬ ‫ـی‬ ‫هیمەتـ‬ ‫و‬ ‫ـەورە‬ ‫گـ‬ ‫ـوای‬ ‫خـ‬ ‫ـتیوانی‬ ‫پشـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـاكان‬ ‫ناپـ‬ ‫كاتژمێر‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ا‬ ‫،توانر‬ ‫ـوردەوە‬ ‫كـ‬ ‫و‬ ‫ـەرەب‬ ‫عـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـە‬ ‫رۆڵـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـان‬ ‫پاڵەوانـ‬ ‫ـی‬ ‫هیمەتـ‬ ‫و‬ ‫ـەورە‬ ‫گـ‬ ‫ـوای‬ ‫خـ‬ ‫ـتیوانی‬ ‫پشـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـاكان‬ ‫ناپـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـگیربكرێت،‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەش‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫و‬ ‫اوەكان‬ ‫ـەڕ‬ ‫هەڵگـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـتبگیرێت‬ ‫دەسـ‬ ‫ـڕۆ...‬ ‫ئەمـ‬ ‫ـوەڕۆی‬ ‫نیـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـگیربكرێت،‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەش‬ ‫فەرماندەیـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫و‬ ‫اوەكان‬ ‫ـەڕ‬ ‫هەڵگـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـتبگیرێت‬ ‫دەسـ‬ ‫ـڕۆ...‬ ‫ئەمـ‬ ‫ـوەڕۆی‬ ‫نیـ‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكـ‬ ‫ـان،‬ ‫ایـ‬ ‫گومڕ‬ ‫و‬ ‫ـاكان‬ ‫ناپـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـر‬ ‫تـ‬ ‫زۆری‬ ‫ـی‬ ‫ژمارەیەكـ‬ ‫ـی‬ ‫دیلگرتنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەڵ‬ ‫لەگـ‬ ‫ـتۆ،‬ ‫ئەسـ‬ ‫ـووە‬ ‫ابـ‬ ‫خر‬ ‫ـەی‬ ‫بارەگایانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـتنی‬ ‫اسـ‬ ‫پار‬ ‫ـی‬ ‫ئەركـ‬ ‫ـان،‬ ‫ایـ‬ ‫گومڕ‬ ‫و‬ ‫ـاكان‬ ‫ناپـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـر‬ ‫تـ‬ ‫زۆری‬ ‫ـی‬ ‫ژمارەیەكـ‬ ‫ـی‬ ‫دیلگرتنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەڵ‬ ‫لەگـ‬ ‫ـتۆ،‬ ‫ئەسـ‬ ‫ـووە‬ ‫ابـ‬ ‫خر‬ ‫ـەی‬ ‫بارەگایانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـتنی‬ ‫اسـ‬ ‫پار‬ ‫ـی‬ ‫ئەركـ‬ ... ‫ـەوت‬ ‫هەڵكـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫هەڵهاتنیـ‬ ‫ـی‬ ‫دەرفەتـ‬ ‫ـەی‬ ‫ئەوانـ‬ ‫ـی‬ ‫هەڵهاتنـ‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫ـوژر‬ ‫كـ‬ ‫ـەی‬ ‫ئەوانـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫كوژر‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـە‬ ‫ئەمـ‬ ... ‫ـەوت‬ ‫هەڵكـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫هەڵهاتنیـ‬ ‫ـی‬ ‫دەرفەتـ‬ ‫ـەی‬ ‫ئەوانـ‬ ‫ـی‬ ‫هەڵهاتنـ‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫ـوژر‬ ‫كـ‬ ‫ـەی‬ ‫ئەوانـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫كوژر‬ ‫ـاش‬ ‫پـ‬ ‫ـە‬ ‫ئەمـ‬ ‫چەكدارەكان‬ ‫هێزە‬ ‫گشتیی‬ ‫فەرماندەیی‬ ‫چەكدارەكان‬ ‫هێزە‬ ‫گشتیی‬ ‫فەرماندەیی‬ .) .)58 58()) ())1988 1988 ‫اذار/‬ / ‫اذار/‬ /19 19 ‫ـتیی‬ ‫گشـ‬ ‫ـی‬ ‫(فەرماندەیـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامەكـ‬ ‫ـەم‬ ‫هـ‬ ‫و‬ ‫ـم)،‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫(سـ‬ ‫ـەی‬ ‫پیرۆزبایینامەكـ‬ ‫ـەم‬ ‫هـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ـەرنجبدرێتە‬ ‫سـ‬ ‫ـەر‬ ‫ئەگـ‬ ‫ـتی‬ ‫مەبەسـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫و،‬ ‫ـن‬ ‫وەربگیرێـ‬ ‫و‬ ‫ـت‬ ‫بەدییبكرێـ‬ ‫ـدا‬ ‫تێـ‬ ‫ـان‬ ‫تێبینییـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫وردەكاریـ‬ ‫ـك‬ ‫كۆمەڵێـ‬ ‫ـت‬ ‫دەكرێـ‬ ‫اق)،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫چەكدارەكانـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـت.‬ ‫لێوەربگیرێـ‬ ‫ـوودیان‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫ـرتێت‬ ‫پێببەسـ‬ ‫ـتیان‬ ‫پشـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـی‬ ‫كردەكانـ‬ ‫ـژووی‬ ‫مێـ‬ ‫اوەكانی‬ ‫ـار‬ ‫شـ‬ ‫و‬ ‫ـاواز‬ ‫جیـ‬ ‫ـە‬ ‫الیەنـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫روونكردنـ‬ ‫(ی.‬ ‫ســەركردایەتی‬ ‫بارەگاكانــی‬ ‫پەالماردانــی‬ ‫كــردەوەی‬ ‫ســەرەوەدا‬ ‫بەیاننامەكــەی‬ ‫هــەردوو‬ ‫لــە‬ ‫شــتێك‬ ‫هەمــوو‬ ‫لــە‬ ‫بــەر‬ ‫لــە‬ ‫خــۆی‬ ‫ئەمــەش‬ ‫اوە،‬ ‫ناوبــر‬ ‫االنفــال)‬ ‫(عمليــة‬ ‫ئەنفــال‬ ‫كــردەی‬ ‫بــە‬ ‫جافایەتیــی‬ ‫دۆڵــی‬ ‫گوندەكانــی‬ ‫پاوانكردنــی‬ ‫ك)و‬ ‫ن.‬ ‫ـەرچاوەی‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫حكومیـ‬ ‫ـەی‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـن‬ ‫چەندیـ‬ ‫لەڕێــی‬ ‫ـە‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫انی‬ ‫ـەاڵتدار‬ ‫دەسـ‬ ‫فەرمیــی‬ ‫ـی‬ ‫دانپێدانانێكـ‬ ‫خۆیــدا‬ ‫ـان‬ ‫كوردییەكانیـ‬ ‫ـدە‬ ‫گونـ‬ ‫ـاری‬ ‫پەالمـ‬ ‫و‬ ‫ـوردەكان‬ ‫كـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـیانكردۆتە‬ ‫هێرشـ‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەوەدا‬ ‫بـ‬ ‫ـەوە،‬ ‫فەرمییـ‬ ‫ـەربازیی‬ ‫سـ‬ ‫ـاوی‬ ‫نـ‬ ‫لەژێــر‬ ‫ـان‬ ‫كردەكەیـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەوەدا،‬ ‫بـ‬ ‫دانپێدانانیشــە‬ ‫ـر‬ ‫زیاتـ‬ ‫ـەوەش‬ ‫لـ‬ ‫ـردوون.‬ ‫داگیریانكـ‬ ‫ـەربازیی‬ ‫سـ‬ ‫ـزی‬ ‫هێـ‬ ‫ـری‬ ‫بەزەبـ‬ ‫و‬ ‫داوە‬ ‫ـە‬ ‫كردەکـ‬ ‫ـتەوەی‬ ‫پشـ‬ ‫ـیی‬ ‫مەترسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـڕ‬ ‫پـ‬ ‫ـتی‬ ‫مەبەسـ‬ ‫و‬ ‫ـییدارە‬ ‫مەترسـ‬ ‫ـی‬ ‫ناولێنانێكـ‬ ‫ـەش‬ ‫ئەمـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـردووە،‬ ‫جێبەجێكـ‬ ‫ـال)دا‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـردەی‬ ‫(كـ‬ ‫ـان‬ ‫ئەوانیـ‬ ‫ـەروماڵی‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫ـوە‬ ‫روانییـ‬ ‫ـان‬ ‫كوردەكانیـ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ان‬ ‫ـاوەڕ‬ ‫بێبـ‬ ‫ـەڕی‬ ‫شـ‬ ‫ـو‬ ‫وەكـ‬ ‫ـەكان‬ ‫ایقیـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫بـ‬ ‫ادەكات،‬ ‫ـكر‬ ‫ئاشـ‬ ‫ـەن‬ ‫لەالیـ‬ ‫ـوردەكان‬ ‫كـ‬ ‫ـاكردنی‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـاوەڕ‬ ‫بێبـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـی‬ ‫بابەتـ‬ ‫ـاكردووە.‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـة)‬ ‫غنيمـ‬ -‫ـل‬ ‫(نفـ‬ ‫ـكەوت‬ ‫دەسـ‬ ‫و‬ ‫ـەاڵڵ‬ ‫حـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـم)‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫(سـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامەكـ‬ ‫ـتپێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫اتر‬ ‫ـكر‬ ‫بەئاشـ‬ ‫زۆر‬ ‫ـەوە‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫حكومەتـ‬ ‫ـتانی‬ ‫كاربەدەسـ‬ ‫و‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـرۆز‬ ‫پیـ‬ ‫ـی‬ ‫قورئانـ‬ ‫ـی‬ ‫ئایەتێكـ‬ ‫ـی‬ ‫بەیانكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـۆی‬ ‫خـ‬ ‫ـینەكەی‬ ‫نووسـ‬ ‫ـەرەتای‬ ‫سـ‬ ‫او‬ ‫ـر‬ ‫ناوبـ‬ ‫ـەڕوو،‬ ‫ایـ‬ ‫خر‬ ‫ـرت‬ ‫پێشـ‬ ‫وەك‬ ‫ـت،‬ ‫دیاردەكەوێـ‬ ‫دا‬ ‫ـوق‬ ‫فـ‬ ‫ـا‬ ‫عذابـ‬ ‫ـم‬ ‫زدناهـ‬ ‫ـه‬ ‫اللـ‬ ‫ـبيل‬ ‫سـ‬ ‫ـن‬ ‫عـ‬ ‫ـدوا‬ ‫وصـ‬ ‫ـروا‬ ‫كفـ‬ ‫ـن‬ ‫ألذيـ‬ ‫ـم:‬ ‫الرحيـ‬ ‫ـن‬ ‫الرحمـ‬ ‫ـه‬ ‫اللـ‬ ‫ـم‬ ‫((بسـ‬ ‫ـووە:‬ ‫هاتـ‬ ‫ـدا‬ ‫تیایـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـتپێكردووە،‬ ‫دەسـ‬ ‫ـی‬ ‫وواڵتانـ‬ ‫ـۆزی‬ ‫سـ‬ ‫ـتوویەتی‬ ‫ویسـ‬ ‫ـە‬ ‫قورئانییـ‬ ‫ـە‬ ‫ئایەتـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫بەیانكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫وە‬ ‫ـم)).‬ ‫العظيـ‬ ‫ـه‬ ‫اللـ‬ ‫ـدق‬ ‫صـ‬ ‫ـدون.‬ ‫يفسـ‬ ‫ـوا‬ ‫كانـ‬ ‫ـا‬ ‫مبـ‬ ‫ـذاب‬ ‫العـ‬ ‫ـردووە،‬ ‫جێبەجێكـ‬ ‫ـانێكدا‬ ‫كەسـ‬ ‫ـەر‬ ‫بەسـ‬ ‫ـان‬ ‫ئەنفالیـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـەوان‬ ‫ئـ‬ ‫ـكات،‬ ‫وێنابـ‬ ‫ـا‬ ‫وەهـ‬ ‫و‬ ‫ـێت‬ ‫ابكێشـ‬ ‫ر‬ ‫ـۆی‬ ‫خـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـالمیی‬ ‫ئیسـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫عەرەبیـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكـ‬ ‫دوای‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ای‬ ‫ـز‬ ‫سـ‬ ‫ـش‬ ‫اقیـ‬ ‫عێر‬ ‫ـوپای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫پەالمارەكانـ‬ ‫و‬ ‫ـالمەتیی‬ ‫ئیسـ‬ ‫ـتی‬ ‫اسـ‬ ‫ر‬ ‫ـگای‬ ‫رێـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫الدەرن‬ ‫و‬ ‫ـاوەڕ‬ ‫بـ‬ ‫ـێ‬ ‫بـ‬ ‫و‬ ‫ـر‬ ‫كافـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـوون(06).‬ ‫لەڕێدەرچـ‬ ‫و‬ ‫ـدەر‬ ‫تێكـ‬ ‫او،‬ ‫ـر‬ ‫ناوبـ‬ ‫ـەی‬ ‫وتـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـە،‬ ‫ئەوانـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـن‬ ‫خوداییـ‬ ‫ـووی‬ ‫كەڵەكەبـ‬ ‫ـە‬ ‫ئەوەیـ‬ ‫ـە،‬ ‫كردنـ‬ ‫ـەر‬ ‫لەسـ‬ ‫ـتە‬ ‫هەڵوێسـ‬ ‫و‬ ‫ـان‬ ‫امـ‬ ‫تێڕ‬ ‫ـەی‬ ‫مایـ‬ ‫ـەرەوەدا‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامەكـ‬ ‫دوو‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەر‬ ‫هـ‬ ‫ـر‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫بابەتێكـ‬ ‫پەالماردانــی‬ ‫كــردەی‬ ‫كــە‬ ‫(ئەنفــال)ەوە،‬ ‫كردەكانــی‬ ‫رووماڵكردنــی‬ ‫بــە‬ ‫تایبــەت‬ ‫(مصادر)ەكانــی‬ ‫ســەرچاوە‬ ‫بەپێچەوانــەی‬ ‫ـردووە.‬ ‫ناوزەدكـ‬ ‫ـەك)‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫(ئەنفالـ‬ ‫ـردەی‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫جافایەتییـ‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫پاوانكردنـ‬ ‫ك)و‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـەركردایەتی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫دەوڵەتـ‬ ‫اوەی‬ ‫ـەزر‬ ‫دامـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرمییەكانـ‬ ‫ـەرچاوە‬ ‫سـ‬ ‫ـەواوی‬ ‫تـ‬ ‫و‬ ‫ـەرەوە‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫بەیاننامەكـ‬ ‫دوو‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ـگرێكیان‬ ‫پاشـ‬ ‫و‬ ‫ـارە‬ ‫ژمـ‬ ‫ـۆرە‬ ‫جـ‬ ‫ـچ‬ ‫هییـ‬ ‫و‬ ‫ـردووە‬ ‫تۆماركـ‬ ‫ـال)‬ ‫االنفـ‬ ‫ـة‬ ‫(عمليـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـردەوەی‬ ‫كـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـان‬ ‫كردەكەیـ‬ ‫ـایی‬ ‫ئاسـ‬ ‫ـێوەیەكی‬ ‫بەشـ‬ 




  ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـی‬ ‫دەوڵەتـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرمییەكانـ‬ ‫اوە‬ ‫ـر‬ ‫باڵوكـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـاو‬ ‫لەنـ‬ ‫ـال)‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـااڵوەکانی‬ ‫(شـ‬ ‫ـی‬ ‫باسوخواسـ‬ ‫و‬ ‫ـەواڵ‬ ‫هـ‬ ‫ـار‬ ‫یەكەمجـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەركردایەتی‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫بارەگاكانـ‬ ‫اگرتنی‬ ‫ـەر‬ ‫دەستبەسـ‬ ‫ـی‬ ‫هەواڵـ‬ ‫رۆژەدا‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـك‬ ‫كاتێـ‬ ‫ـەوە.‬ ‫اوەتـ‬ ‫باڵوكر‬ ‫8891زدا‬ ‫اری‬ ‫ـاز‬ ‫ئـ‬ ‫(02)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫دا،‬ ‫ـی‬ ‫دۆڵـ‬ ‫ـری‬ ‫تـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـوێ)و‬ ‫زێـ‬ ‫ـوو‬ ‫بەرگەڵـ‬ ‫ـەرگەڵوو‬ ‫(سـ‬ ‫ـی‬ ‫گوندەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫داگیركردنـ‬ ‫ك)و‬ ‫ن.‬ ‫(ی.‬ ‫ـتان‬ ‫كوردسـ‬ ‫ـتامنی‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكێتـ‬ ‫هەواڵــی‬ ‫و‬ ‫گــەورە‬ ‫(مانشــێت)ی‬ ‫ســەردێڕ‬ ‫بــە‬ ‫بــوو‬ ‫اقییــەوە،‬ ‫عێر‬ ‫حكومەتــی‬ ‫بــە‬ ‫ســەر‬ ‫هێزەكانــی‬ ‫لەالیــەن‬ ‫جافایەتیــی(03)‬ ‫ـی‬ ‫جیاوازەكانـ‬ ‫ـدە‬ ‫ناوەنـ‬ ‫و‬ ‫ـتگا‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەن‬ ‫لەالیـ‬ ‫رۆژەدا‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـەی‬ ‫فەرمییانـ‬ ‫ـە‬ ‫رۆژنامـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ای‬ ‫ـڕ‬ ‫تێكـ‬ ‫ـی‬ ‫یەكەمـ‬ ‫ـەڕەی‬ ‫الپـ‬ ‫ـەڕی‬ ‫رووپـ‬ ‫ـی‬ ‫گرنگـ‬ ‫ـەوە(13).‬ ‫اونەتـ‬ ‫باڵوكر‬ ‫و‬ ‫ـاپ‬ ‫چـ‬ ‫ـەوە‬ ‫اقـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫دەوڵەتـ‬ ‫یــەك)‬ ‫(ئەنفالــی‬ ‫بــە‬ ‫ئەنفالــدا‬ ‫كردەکانــی‬ ‫مێــژووی‬ ‫باســكردنی‬ ‫بــە‬ ‫تایبــەت‬ ‫جیاوازەكانــی‬ ‫ســەرچاوە‬ ‫لــە‬ ‫رووداوە،‬ ‫ئــەم‬ ‫ای‬ ‫ر‬ ‫ـەرچاوانەدا،‬ ‫سـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـو‬ ‫لەنێـ‬ ‫ـەش‬ ‫كردەكـ‬ ‫ـی‬ ‫كۆتایـ‬ ‫و‬ ‫ـەرەتا‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫دیاریكردنـ‬ ‫و‬ ‫ـان‬ ‫درێژەكێشـ‬ ‫ـاوەی‬ ‫مـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەبارەت‬ ‫سـ‬ ‫اوە.‬ ‫ـر‬ ‫ناوزەدكـ‬ ‫ـەرچاوانەدا‬ ‫سـ‬ ‫ئەو‬ ‫نێوانیان‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫اجیاوازیی‬ ‫ر‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫ناكۆكیـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫اوە.‬ ‫ـر‬ ‫لێوەكـ‬ ‫ـیان‬ ‫باسـ‬ ‫و‬ ‫اون‬ ‫ـر‬ ‫بەیانكـ‬ ‫ـۆر‬ ‫اوجـ‬ ‫جۆر‬ ‫ـی‬ ‫بۆچوونـ‬ ‫و‬ ‫ـاواز‬ ‫جیـ‬ ‫و‬ ‫ـاواز‬ ‫جیـ‬ ‫ـی‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـەرچاوانە‬ ‫سـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـااڵوەکە،‬ ‫شـ‬ ‫ـتپێكردنی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەرەتای‬ ‫سـ‬ ‫ـی‬ ‫دیاریكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتە‬ ‫پەیوەسـ‬ ‫ـر‬ ‫زیاتـ‬ ‫ـتكردووە،‬ ‫درووسـ‬ ‫ـتیان‬ ‫پشـ‬ ‫ـەدا‬ ‫رێكەوتانـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫دیاریكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـەن،‬ ‫بكـ‬ ‫او‬ ‫ـر‬ ‫دیاریكـ‬ ‫ـی‬ ‫فەرمیـ‬ ‫ـەرچاوەیەكی‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـاژە‬ ‫ئامـ‬ ‫ـەوەی‬ ‫ئـ‬ ‫و‬ ‫ـد‬ ‫دیـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتیان‬ ‫پشـ‬ ‫ـدا،‬ ‫رۆژەكانـ‬ ‫ـی‬ ‫دیاریكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەرچاوانە‬ ‫سـ‬ ‫ـەو‬ ‫لـ‬ ‫ـێك‬ ‫بەشـ‬ ‫ـت‬ ‫دەردەكەوێـ‬ ‫وەك‬ ‫ـو‬ ‫بەڵكـ‬ ‫ـەری،‬ ‫سـ‬ ‫ـەوە‬ ‫اونەتـ‬ ‫گەڕ‬ ‫ـتووە(93).‬ ‫بەسـ‬ ‫ـان‬ ‫یادەوەرییەكانیـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـش‬ ‫جاریـ‬ ‫ـك‬ ‫هەندێـ‬ ‫و‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـەرنجی‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫ســەرەتا‬ ‫بــۆ‬ ‫8891ز‬ ‫شــوباتی‬ ‫(32)ی‬ ‫رۆژی‬ ‫دیاریكردنــی‬ ‫تێبینیدەكرێــت،‬ ‫ئــەوەی‬ ‫هەڵبژاردانــەدا،‬ ‫ئــەم‬ ‫هەمــوو‬ ‫لەنــاو‬ ‫ـەرچاوەكانی‬ ‫سـ‬ ‫زۆری‬ ‫ـێكی‬ ‫بەشـ‬ ‫و‬ ‫ـەرە‬ ‫لەسـ‬ ‫ـی‬ ‫كۆدەنگـ‬ ‫ـن‬ ‫زۆرتریـ‬ ‫ـەك،‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫و‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـااڵوەکانی‬ ‫شـ‬ ‫ـتپێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـتیان‬ ‫درووسـ‬ ‫رێكەوتێكی‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫و،‬ ‫ـەوە‬ ‫لێكردۆتـ‬ ‫ـان‬ ‫جەختیـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـی‬ ‫كردەوەكانـ‬ ‫ـەرهاتەكانی‬ ‫بەسـ‬ ‫و‬ ‫رووداو‬ ‫ـی‬ ‫تۆماركردنـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـەت‬ ‫تایبـ‬ ‫ـوە‬ ‫نیـ‬ ‫دووی‬ ‫ـا‬ ‫تـ‬ ‫ـو‬ ‫نیـ‬ ‫و‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـك‬ ‫نزیـ‬ ‫ـر‬ ‫كاتژمێـ‬ ‫ـەرچاوانە،‬ ‫سـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوەڕۆكـ‬ ‫ـرەی‬ ‫بەگوێـ‬ ‫ـەرەتایە.‬ ‫سـ‬ ‫و‬ ‫ـتپێك‬ ‫دەسـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـوە‬ ‫انییـ‬ ‫ز‬ ‫دۆڵــی‬ ‫تــری‬ ‫گوندەكانــی‬ ‫و‬ ‫بەرگەڵــوو‬ ‫و‬ ‫ســەرگەڵوو‬ ‫و‬ ‫یاخســەمەر‬ ‫گوندەكانــی‬ ‫دانیشــتوانی‬ ‫8891ز‬ ‫شــوباتی‬ ‫(32)ی‬ ‫شــەوی‬ ‫ـەر‬ ‫بەخەبـ‬ ‫ـەكان‬ ‫اقییـ‬ ‫عێر‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫ـی‬ ‫انـ‬ ‫تۆپبار‬ ‫ـەی‬ ‫ناڵـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫زرمـ‬ ‫ـی‬ ‫دەنگـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫زۆردا‬ ‫اىن‬ ‫ـار‬ ‫بـ‬ ‫ـەی‬ ‫لێزمـ‬ ‫ـر‬ ‫ژێـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫تاريكیـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـی،‬ ‫جافایەتیـ‬ ‫ـاكردووە(04).‬ ‫تەماشـ‬ ‫ـەك‬ ‫یـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەنفالـ‬ ‫ـااڵوی‬ ‫شـ‬ ‫ـتپێكی‬ ‫دەسـ‬ ‫ـو‬ ‫وەكـ‬ ‫ـیان‬ ‫تۆپانەشـ‬ ‫ـە‬ ‫گوللـ‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫تەقاندنـ‬ ‫ـوون،‬ ‫هاتـ‬ ‫ـی‬ ‫كتێبـ‬ ‫ـاو‬ ‫نـ‬ ‫ـی‬ ‫انیارییەكانـ‬ ‫ز‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتووە‬ ‫پشتیانبەسـ‬ ‫ـەرچاوەكان‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫زۆربـ‬ ‫ـت،‬ ‫دەردەكەوێـ‬ ‫وەك‬ ‫ـە‬ ‫رێكەوتـ‬ ‫ـەم‬ ‫ئـ‬ ‫ـی‬ ‫وەرگرتنـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـەرچاوەی‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫پێیـ‬ ‫ـەو‬ ‫بـ‬ ‫وۆچ)،‬ ‫ـت‬ ‫ئیسـ‬ ‫ـدڵ‬ ‫(مێـ‬ ‫اوی‬ ‫ـر‬ ‫رێكخـ‬ ‫ـورد)ی‬ ‫كـ‬ ‫ـەر‬ ‫سـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـال‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـاری‬ ‫پەالمـ‬ ‫و‬ ‫اق‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـاید‬ ‫(جینۆسـ‬ ‫گوایــە‬ ‫كــە‬ ، ‫اق‬ ‫عێــر‬ ‫بەرگریــی‬ ‫ارەتــی‬ ‫وەز‬ ‫فەرمیــی‬ ‫بەڵگەیەكــی‬ ‫بــە‬ ‫پشتیبەســتووە‬ ‫رۆژە‬ ‫ئــەو‬ ‫دیاریكردنــی‬ ‫بــۆ‬ ‫او‬ ‫ناوبــر‬ 


	‫دووەم‬ ‫تەوەری‬ ‫دووەم‬ ‫تەوەری‬
	‫جافایەتیی):‬ ‫دۆڵی‬ ‫(ئەنفالی‬ ‫یەك‬ ‫ئەنفالی‬ ‫كردەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫گشتگییر‬ ‫هەڵسەنگاندنێكی‬ ‫جافایەتیی):‬ ‫دۆڵی‬ ‫(ئەنفالی‬ ‫یەك‬ ‫ئەنفالی‬ ‫كردەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫گشتگییر‬ ‫هەڵسەنگاندنێكی‬
	)18( ، ‫شــوبات(33)‬ ‫(71)ی‬ ‫شــوبات(23)،‬ ‫(9)ی‬ ‫رێكەوتەكانــی‬ ‫لەوانــە‬ ‫ئاماژەپێكــردووە،‬ ‫دەســتپێكە‬ ‫ئــەو‬ ‫بــۆ‬ ‫اوجۆریــان‬ ‫جۆر‬
	‫بەبــێ‬ ‫بــەاڵم‬ ‫شــوبات(83)،‬ ‫(32)ی‬ ‫شــوبات(73)،‬ ‫(22/32)ی‬ ، ‫شــوبات(63)‬ ‫(22)ی‬ ، ‫شــوبات(53)‬ ‫(12)ی‬ ‫شــوبات(43)،‬ ‫ی‬
	‫و‬ ‫ـتووە‬ ‫پێبەسـ‬

‫اق‬ 


  ‫لـ‬ ‫ان‬ ‫ـكار‬ ‫خیانەتـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫ژمارەیـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـت‬ ‫پشتبەسـ‬ ‫ـی،‬ ‫ایۆنیـ‬ ‫ز‬ ‫ـی‬ ‫خومەینـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـەكان‬ ‫چاوچنۆكـ‬ ‫ـەرە‬ ‫داگیركـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەمـ‬ ‫وەك‬ ‫ـەل‬ ‫گـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ان‬ ‫ـكار‬ ‫خیانەتـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـەك‬ ‫ژمارەیـ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـت‬ ‫پشتبەسـ‬ ‫ـی،‬ ‫ایۆنیـ‬ ‫ز‬ ‫ـی‬ ‫خومەینـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـەكان‬ ‫چاوچنۆكـ‬ ‫ـەرە‬ ‫داگیركـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەمـ‬ ‫وەك‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫و‬ ‫ـردوون‬ ‫لێكـ‬ ‫ـان‬ ‫نەفرەتیـ‬ ‫ـان‬ ‫كوردمـ‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـی‬ ‫رۆڵەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ان‬ ‫ـواز‬ ‫چاكەخـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـووری‬ ‫باكـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـتامن‬ ‫نیشـ‬ ‫و‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫و‬ ‫ـردوون‬ ‫لێكـ‬ ‫ـان‬ ‫نەفرەتیـ‬ ‫ـان‬ ‫كوردمـ‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـی‬ ‫رۆڵەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ان‬ ‫ـواز‬ ‫چاكەخـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫اق،‬ ‫ـر‬ ‫عێـ‬ ‫ـووری‬ ‫باكـ‬ ‫ـی‬ ‫ناوچەكانـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـتامن‬ ‫نیشـ‬ ‫و‬ ‫کردوویانە،‬ ‫ـنۆكانەی‬ ‫ترسـ‬ ‫كارە‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـاو‬ ‫لەنـ‬ ‫ـە.‬ ‫بێگانـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـنۆكانە‬ ‫ترسـ‬ ‫ـی‬ ‫خزمەتكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫روویانكردۆتـ‬ ‫ـردوون،‬ ‫دەریانکـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـی‬ ‫ریزەكانـ‬ ‫کردوویانە،‬ ‫ـنۆكانەی‬ ‫ترسـ‬ ‫كارە‬ ‫ـەو‬ ‫ئـ‬ ‫ـاو‬ ‫لەنـ‬ ‫ـە.‬ ‫بێگانـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـنۆكانە‬ ‫ترسـ‬ ‫ـی‬ ‫خزمەتكردنـ‬ ‫ـە‬ ‫روویانكردۆتـ‬ ‫ـردوون،‬ ‫دەریانکـ‬ ‫ـان‬ ‫خۆیـ‬ ‫ـی‬ ‫ریزەكانـ‬ ‫ـاو‬ ‫لەنـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەڵكەوتـ‬ ‫ـنووری‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ای‬ ‫ـەز‬ ‫قـ‬ ‫و‬ ‫ـارەكامنان‬ ‫شـ‬ ‫ـاو‬ ‫نـ‬ ‫ـە‬ ‫بێنـ‬ ‫ـا‬ ‫هەتـ‬ ‫ـن‬ ‫دوژمـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫ـانییكردن‬ ‫كارئاسـ‬ ‫ـاو‬ ‫لەنـ‬ ‫ـوو‬ ‫هەڵكەوتـ‬ ‫ـنووری‬ ‫سـ‬ ‫ـەی‬ ‫هەڵەبجـ‬ ‫ای‬ ‫ـەز‬ ‫قـ‬ ‫و‬ ‫ـارەكامنان‬ ‫شـ‬ ‫ـاو‬ ‫نـ‬ ‫ـە‬ ‫بێنـ‬ ‫ـا‬ ‫هەتـ‬ ‫ـن‬ ‫دوژمـ‬ ‫ـی‬ ‫هێزەكانـ‬ ‫ـۆ‬ ‫بـ‬ ‫ـووە‬ ‫بـ‬ ‫ـانییكردن‬ ‫كارئاسـ‬ ‫ـەن.‬ ‫داگیربكـ‬ ‫ـلێامنی‬ ‫سـ‬ ‫ـزگای‬ ‫پارێـ‬ ‫ـی‬ ‫كارگێڕیـ‬ ‫ـوەی‬ ‫چوارچێـ‬ ‫ـەن.‬ ‫داگیربكـ‬ ‫ـلێامنی‬ ‫سـ‬ ‫ـزگای‬ ‫پارێـ‬ ‫ـی‬ ‫كارگێڕیـ‬ ‫ـوەی‬ ‫چوارچێـ‬ ‫ان‬ ‫ـواز‬ ‫چاكەخـ‬ ‫ـتی‬ ‫ویسـ‬ ‫ـیاندا‬ ‫لەنێویشـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫پاڵەوانەكانـ‬ ‫ـدارە‬ ‫چەكـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫و‬ ‫ـەزن‬ ‫مـ‬ ‫ـی‬ ‫اقـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـتی‬ ‫ویسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـتێك‬ ‫ارشـ‬ ‫گوز‬ ‫وەك‬ ‫ـا‬ ‫جـ‬ ‫ان‬ ‫ـواز‬ ‫چاكەخـ‬ ‫ـتی‬ ‫ویسـ‬ ‫ـیاندا‬ ‫لەنێویشـ‬ ‫و‬ ‫ـی‬ ‫پاڵەوانەكانـ‬ ‫ـدارە‬ ‫چەكـ‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫و‬ ‫ـەزن‬ ‫مـ‬ ‫ـی‬ ‫اقـ‬ ‫عێر‬ ‫ـی‬ ‫گەلـ‬ ‫ـتی‬ ‫ویسـ‬ ‫ـە‬ ‫لـ‬ ‫ـتێك‬ ‫ارشـ‬ ‫گوز‬ ‫وەك‬ ‫ـا‬ ‫جـ‬ ‫كەســە‬ ‫ئــەو‬ ‫ناپاكــی‬ ‫كــردەوەی‬ ‫بــۆ‬ ‫وەاڵمێكیــش‬ ‫وەك‬ ‫و،‬ ‫كوردمــان‬ ‫گەلــی‬ ‫رۆڵەكانــی‬ ‫لــە‬ ‫بەشــەرەف‬ ‫انی‬ ‫نیشــتامنپەروەر‬ ‫و‬ ‫كەســە‬ ‫ئــەو‬ ‫ناپاكــی‬ ‫كــردەوەی‬ ‫بــۆ‬ ‫وەاڵمێكیــش‬ ‫وەك‬ ‫و،‬ ‫كوردمــان‬ ‫گەلــی‬ ‫رۆڵەكانــی‬ ‫لــە‬ ‫بەشــەرەف‬ ‫انی‬ ‫نیشــتامنپەروەر‬ ‫و‬ ‫هێــزە‬ ‫و‬ ‫بــەدر‬ ‫اكانــی‬ ‫ئاز‬ ‫هێــزە‬ ‫و‬ ‫پاڵــەوان‬ ‫یەكــی‬ ‫نیشــتامنیی‬ ‫بەرگریــی‬ ‫پیاوانــی‬ ‫لــە‬ ‫هێزەكامنــان‬ ‫لێشــێواوانە،‬ ‫سەر‬ ‫او‬ ‫گومــڕ‬ ‫هێــزە‬ ‫و‬ ‫بــەدر‬ ‫اكانــی‬ ‫ئاز‬ ‫هێــزە‬ ‫و‬ ‫پاڵــەوان‬ ‫یەكــی‬ ‫نیشــتامنیی‬ ‫بەرگریــی‬ ‫پیاوانــی‬ ‫لــە‬ ‫هێزەكامنــان‬ ‫لێشــێواوانە،‬ ‫سەر‬ ‫او‬ ‫گومــڕ‬ ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتان‬ ‫هەسـ‬ ،) ‫ـە‬ ‫بـ‬ ‫ـتان‬ ‫هەسـ‬ ،)57 ‫ـتامنیی(75‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـە‬ ‫فەوجـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫و‬ ‫ـەم‬ ‫موعتەسـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫و‬ ‫ـاع‬ ‫قەعقـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـتامنیی(‬ ‫نیشـ‬ ‫ـی‬ ‫بەرگریـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـە‬ ‫فەوجـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫و‬ ‫ـەم‬ ‫موعتەسـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـزە‬ ‫هێـ‬ ‫و‬ ‫ـاع‬ ‫قەعقـ‬ ‫ـی‬ ‫اكانـ‬ ‫ئاز‬ ‫ـی‬ ‫ئەركەكانـ‬ ‫ـەرباری‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـم،‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫سـ‬ ‫ـن‬ ‫روكـ‬ ‫ـوا‬ ‫لیـ‬ ‫ـتیی‬ ‫سەرپەرشـ‬ ‫ە‬ ‫ب‬ ‫ـال)‬ ‫االنفـ‬ ‫ـة‬ ‫عمليـ‬ ‫ـال/‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـردەی‬ ‫(كـ‬ ‫ـی‬ ‫جێبەجێکردنـ‬ ‫ـی‬ ‫ئەركەكانـ‬ ‫ـەرباری‬ ‫سـ‬ ‫ـە‬ ‫كـ‬ ‫ـم،‬ ‫هاشـ‬ ‫ـوڵتان‬ ‫سـ‬ ‫ـن‬ ‫روكـ‬ ‫ـوا‬ ‫لیـ‬ ‫ـتیی‬ ‫سەرپەرشـ‬ ‫ە‬ ‫ب‬ ‫ـال)‬ ‫االنفـ‬ ‫ـة‬ ‫عمليـ‬ ‫ـال/‬ ‫ئەنفـ‬ ‫ـردەی‬ ‫(كـ‬ ‫ـی‬ ‫جێبەجێکردنـ‬ 


	‫میهرەبان،‬ ‫و‬ ‫بەخشندە‬ ‫خودای‬ ‫((بەناوی‬ ‫میهرەبان،‬ ‫و‬ ‫بەخشندە‬ ‫خودای‬ ‫((بەناوی‬
	‫ـەل‬ ‫گـ‬ ‫ـە‬

The First Stage of Anfal was one of the most dangerous of the other stages of Kurdish Anfal, which the Iraqi government a long time had worked on it before starting the complete procedure. Succeeded in the first stage of Anfal. motivated the Iraqi government to perform the rest of the procedure soon. At the same time, the Anfal procedure left an extremely negative impact on the Kurds that they were not able to collect themselves for a long time. 
The front line of the first stage of the Anfal war was as important as the other front line of the war against Iran and it was the headlines of Iraq' s formal publishes, too. So, the headlines became a witness to his brutal crime against the Kurdish people. 
The research includes two sections and a conclusion. The first section is a general evaluation the first stage of Anfal inthe valley of Jafyati )Anfal of Dolly Jafayati(. The second section deals with the causes and factors of first stage of Anfal and the Iraqi reactions to their success.
The Process of (First Stage of Anfal) in formal newspapers, and magazines and publishes by the Iraqi government