‫گ‬ ‫ۆڤ‬ ‫ار‬ ‫ی‬ ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫مر‬ ‫ۆڤ‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫وک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬





  ‫نبدرێن‬ ‫ها‬ ‫و‬ ‫بکرێت‬ ‫فێر‬ ‫نوێیان‬ ‫یت‬ ‫انس‬ ‫ز‬ ‫تەکنەلۆژایو‬ ‫و‬ ‫بدرێت‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫بە‬ ‫س‬ ‫بۆ‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاکن.‬ ‫تۆڕە‬ ‫ەل‬ ‫تن‬ ‫وەرگر‬ ‫ود‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەت‬ ‫كە‬ ‫نداوە‬ ‫نیا‬ ‫پیشا‬ ‫ینەوەاکن‬ ‫توێژ‬ ‫ترەوە‬ ‫الیەىك‬ ‫ەل‬ ‫گەجنەاکن،‬ ‫الی‬ ‫بەاتیبەت‬ ‫خەڵکی‬ ‫ەلالی‬ ‫هتێنا‬ ‫بەدەس‬ ‫زۆری‬ ‫ندیەكی‬ ‫امە‬ ‫ڕەز‬ ‫ئەواکتە‬ ‫ئە‬ ‫داهێنا،‬ ‫هاوڕێاکین‬ ‫و‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫بۆ‬ ‫تەهنا‬ ‫بوىك‬ ‫فەیس‬ ‫ەلسەرەاتدا‬ ‫زوکبریج)‬ ‫(مارك‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫خۆی‬ ‫بریی‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫بوو‬ ‫کۆمپیتەر‬ ‫امسازی‬ ‫پڕۆگر‬ ‫اکری‬ ‫ەل‬ ‫حەزی‬ ‫زۆر‬ ‫خوێنداکرە‬ ‫ەل‬ ‫کەمدا‬ ‫ەلماوەیەىك‬ ‫کەم‬ ‫اکتێکی‬ ‫بە‬ ‫تە‬ ‫ئاس‬ ‫ئەو‬ ‫بگاتە‬ ‫کە‬ ‫نەدەهات‬ ‫نیدا‬ ‫هاوڕێاک‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫ان،‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫خۆشەو‬ ‫پاڵنەری‬ ‫ندین‬ ‫وروژا‬ ‫دەروین‬ ‫یت‬ ‫ندروس‬ ‫تە‬ ‫و‬ ‫داهێنان‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫بنەمای‬ ‫دەبێتە‬ ‫انست‬ ‫ز‬ ‫بۆ‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫خۆشەو‬ ‫ب‬ ‫ندیدارە‬ ‫پەیوە‬ ‫کە‬ ‫هاتووە،‬ ‫ڕەفتار‬ ‫پاڵنەری‬ ‫نەوەی‬ ‫لێکدا‬ ‫بۆ‬ ‫مرۆییە‬ ‫تیۆرە‬ ‫ئەم‬ ‫ە‬ ‫تە،‬ ‫ەلڕووی(هزر،جەس‬ ‫اکمڵ‬ ‫اتکێکی‬ ‫وەك‬ ‫مرۆڤ‬ ‫نێتە‬ ‫دەڕوا‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫کەسایەیت،‬ ‫روجرز‬ ‫(اکرل‬ ‫ااناین‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫یەك‬ ‫هەر‬ ‫تیۆرە‬ ‫ئەم‬ ‫پاڵپشتیەاکین‬ ‫ین‬ ‫گنت‬ ‫ەل‬ ‫روح)،‬ ‫ادی‬ ‫ئاز‬ ‫ەلسەر‬ ‫ن‬ ‫کە‬ ‫تەوە،‬ ‫کردۆ‬ ‫بەرەوپێشچون‬ ‫بۆ‬ ‫ڵدان‬ ‫هەو‬ ‫و‬ ‫خودی‬ ‫بڕایرداین‬ ‫و‬ ‫اتك‬ ‫کەسایەیت‬ ‫پاڵنەر‬ ‫بەبنەمای‬ ‫یی‬ ‫فێر‬ ‫بۆ‬ ‫کۆشش‬ ‫(خوێنداکر)‬ ‫نێتە‬ ‫دەڕوا‬ ‫تیۆرە‬ ‫ئەم‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫بوین‬ ‫خۆی‬ ‫خودی‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫دەخاتەگەڕ‬ ‫خۆی‬ ‫ڵی‬ ‫هەو‬ ‫هەموو‬ ‫و‬ ‫دەاکت‬ ‫ئاماجنەاکین‬ ‫بەدەستهبێنێت‬ ‫ەلسە‬ ‫ازەاکن‬ ‫تییەجیاو‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫کردین‬ ‫تێر‬ ‫بۆ‬ ‫داهبێنێت‬ ‫نوێ‬ ‫یت‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫رو‬ ‫هت‬ ‫بەدەس‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫سەرکەو‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫نە،‬ ‫نەاک‬ ‫ا‬ ‫جو‬ ‫چێژە‬ ‫و‬ ‫ننی‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫نەوە‬ ‫یا‬ ‫هەمووش‬ ‫ێنا‬ ‫ن‬ ‫نیا‬ ‫ااناک‬ ‫تو‬ ‫انن‬ ‫بتو‬ ‫و‬ ‫بڕەخسێت‬ ‫بۆ‬ ‫گوجناواین‬ ‫هەیل‬ ‫ئەگەر‬ ‫دێتەدی‬ ‫خوێنداکر‬ ‫بۆ‬ ‫خب‬ ‫ن‬ ‫نە‬ ‫ە‬ ‫پێد‬ ‫کردین‬ ‫تێر‬ ‫بۆ‬ ‫بدات‬ ‫ایرمەتیان‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫گەڕ‬ ‫بەد‬ ‫نبەشاین‬ ‫شا‬ ‫نیان‬ ‫تییەاک‬ ‫یس‬ ‫او‬ ‫هت‬ ‫ەس‬ ‫ێناین‬ ‫داهێنان(شیبة،‬ ‫و‬ ‫خود‬ ٢٠١٥ ، ٤٦ ‫تییەاکین‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫و‬ ‫پاڵنەر‬ ‫ایە‬ ‫و‬ ‫پێیی‬ ‫ماسلۆ‬ .) ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫بۆ‬ ‫اتك‬ ‫پاڵنەری‬ ‫ااتیەی‬ ‫و‬ ‫بەو‬ ‫گەشەدەکەن‬ ‫هەڕەمەىك‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫مرۆڤ‬ ‫تەنزمەاکن،‬ ‫ئاس‬ ‫ەل‬ ‫تییەاکین‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫کردین‬ ‫تێر‬ ‫سەر‬ ‫تێتە‬ ‫ئەوەس‬ ‫هەڕەمەکە‬ ‫بەرزی‬ ‫اتکەاکن‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫کردین‬ ‫تێر‬ ‫و‬ ‫نیان‬ ‫ئاماجنەاک‬ ‫هتێناین‬ ‫بەدەس‬ ‫بۆ‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫ڵێکی‬ ‫هەو‬ ‫تییە‬ ‫نیان‬ ‫اک‬ ‫اوە(الزغول‬ ‫ڕێکخر‬ ‫تێدا‬ ‫تییەاکین‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫کە‬ ‫هەڕەمەکە‬ ‫نەی‬ ‫پلیاک‬ ‫پێیی‬ ‫بە‬ ‫دەدەن‬ ‫اکری‬ ‫هۆ‬ ‫نە‬ ‫ئاماجنا‬ ‫ئەم‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫نگ‬ ‫گر‬ ‫اببەتێکی‬ ‫بە‬ ‫ییەاکن‬ ‫اکر‬ ‫فێر‬ ‫ئاماجنە‬ ‫تیۆری‬ ‫و‬ ‫ندبوون‬ ‫پابە‬ ‫ەل‬ ‫ینگی‬ ‫گر‬ ‫ڕۆڵی‬ ‫و‬ ‫اکری‬ ‫فێر‬ ‫چاالىك‬ ‫ەل‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫خوێنداکر‬ ‫تێکەڵبوین‬ ‫هۆگەری(دا‬ ‫ەلسەر‬ ‫جەخت‬ ‫ایە‬ ‫و‬ ‫پێامن‬ ‫اات‬ ‫و‬ ، ‫پێدەکەین‬ ‫ڕوداوەاکن‬ ‫و‬ ‫تەاکن‬ ‫ش‬ ‫بۆ‬ ‫نەوەی‬ ‫یکرد‬ ‫ش‬ ‫کە‬ ‫ڕێگایەی‬ ‫ئەو‬ ‫ەلسەر‬ ‫ابیش‬ ‫این‬ ‫اپ‬ ‫خر‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫نەیە‬ ‫ا‬ ‫ەلو‬ ‫هەیە،‬ ‫اکرێك‬ ‫هۆ‬ ‫هەمووشتێك‬ ‫بۆ‬ ‫دەڵێت‬ ‫سلیجامن‬ ، ‫هەبێت‬ ‫داهاتوودا‬ ‫و‬ ‫تا‬ ‫ئێس‬ ‫ەل‬ ‫تەمیان‬ ‫جەس‬ ‫و‬ ‫دەروین‬ ‫یت‬ ‫ندروس‬ ‫تە‬ ‫ەل‬ ‫خەمۆىك‬ ‫و‬ ‫خووڕەوشت‬ ‫نامین‬ ‫ا‬ ‫تو‬ ‫ئەگەر‬ ‫نەیە‬ ‫ا‬ ‫یار‬ ‫انهۆش‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ئەجنامی‬ ‫ساڵی‬ ‫ەل‬ ‫سلیجامن‬ ‫هەروەها‬ ‫انمێنێت،‬ ‫کیەکە‬ ‫خەمۆ‬ ‫ا‬ ‫ئەو‬ ‫بگۆڕین‬ ‫ژایمنان‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ( ١٩٩٨ ‫نە‬ ‫خۆڕساک‬ ‫بە‬ ‫ئێمە‬ ‫کرد‬ ‫بەوە‬ ‫ئاماژەی‬ ‫خوێنداکر‬ ‫بیین‬ ‫گەش‬ ‫توىك‬ ‫پەر‬ ‫ەل‬ ) ‫یبنی‬ ‫فێر‬ ‫دەکرێت‬ ‫بیین‬ ‫گەش‬ ‫اات‬ ‫و‬ ‫نینی،‬ ‫بنی‬ ‫ڕەش‬ ‫این‬ ‫بنی‬ ‫گەش‬ ‫نێت‬ ‫ا‬ ‫ادەز‬ ‫و‬ ‫بنی‬ ‫گەش‬ ، ‫بە‬ ‫اکتییە‬ ‫بەستێکی‬ ‫بەر‬ ‫و‬ ‫ملمالێن‬ ‫اتەاکن‬ ‫ئاو‬ ‫بەدینەهاتین‬ ‫و‬ ‫ڕوخان‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫نەکەو‬ ‫سەر‬ ‫یيش،‬ ‫بنی(القر‬ ‫ڕەش‬ ‫کەیس‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫پێچەو‬ ‫ەل‬ ‫ئاماری‬ ‫بەڵگەداری‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫ئاماجنی‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫پەی‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫هەروەها‬ ‫ڕەگەز،‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫پێیی‬ ‫بە‬ ‫نەوەی‬ ‫دوابرەبو‬ ‫ژمارەی‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ندی‬ ‫وە‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫و‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫اکتژمێری‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫نەی‬ ‫منو‬ ‫بەاکرهێناوە،‬ ‫یاکری‬ ‫ش‬ ‫وەسفی‬ ‫میتۆدی‬ ‫دووەم،‬ ‫پۆیل‬ ‫یتییەەل(‬ ‫بر‬ ٦١٢ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫پێو‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫کۆ‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫کچ،‬ ‫و‬ ‫کوڕ‬ ‫خوێنداکری‬ ) ‫ەل‬ ‫ئاماریی‬ ‫بەڵگەداری‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫دەرکەوت‬ ‫ئەجنامدا‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫ڕەگەزی‬ ‫ندی‬ ‫بەرژەوە‬ ‫ەل‬ ‫ڕەگەز‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫پێیی‬ ‫بە‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫بوین‬ ‫بەدیدەکرێت،‬ ‫مێ‬ ‫اکتژمێری‬ ‫نەوەی‬ ‫بو‬ ‫دوابرە‬ ‫ژمارەی‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ئاماری‬ ‫بەڵگەداری‬ ‫ندیەىك‬ ‫پەیوە‬ ‫بون.‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫و‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بەاکرهێناین‬ ( ‫بوعاذرة‬ ‫أ‬ ‫عودة‬ ‫سامء‬ ‫أ‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫سێیەم:‬ ٢٠١٧ :) ‫امەی‬ ‫ینەوەکە(اکر‬ ‫توێژ‬ ‫نیشاین‬ ‫انو‬ ‫پەی‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫نەوە‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاک‬ ‫بە‬ ‫ئالودەبون‬ ‫بە‬ ‫ندی‬ ‫وە‬ ‫زهر)‬ ‫أ‬ ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫ئاماجنی‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫هەروەها‬ ‫و‬ ‫زهر،‬ ‫أ‬ ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫ئەرێین‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بە‬ ‫ئالودەبون‬ ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫این‬ ‫ینەوەکەی(‬ ‫توێژ‬ ‫نەی‬ ‫منو‬ ‫بەاکرهێناوە،‬ ‫یاکری‬ ‫ش‬ ‫وەسفی‬ ‫میتۆدی‬ ‫زهر،‬ ‫أ‬ ٣٣١ ) ‫(ئالودەبون‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫پێو‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫کۆ‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫کچە،‬ ‫و‬ ‫کوڕ‬ ‫خوێنداکری‬ ‫یتییەەل‬ ‫بر‬ ‫ئاماری‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫ین‬ ‫نگت‬ ‫گر‬ ‫ەل‬ ‫ئەرێین)‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بە‬ 


	١ ‫ارچێوەی‬ ‫چو‬ ‫ەل‬ ‫دەدات‬ ‫او‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫تەیەىك‬ ‫دەس‬ ‫این‬ ‫نە‬ ‫قواتخبا‬ ‫این‬ ‫ڵەت‬ ‫دەو‬ ‫بەیەك‬ ‫سەر‬ -‫گ‬ ‫کۆمەاڵیە‬ ‫تۆڕە‬ ‫(بەاکرهێناین‬ ‫گۆڕاوەاکن‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫ابیەخدا‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫نگی‬ ‫ر‬ ‫نە‬ ‫تییەاک‬ ‫پێیی‬ ‫بە‬ ‫بوك،‬ ‫فەیس‬ ‫و‬ ‫گۆگڵ‬ ‫وەك‬ ‫زەبەالحەاکن‬ ‫نیا‬ ‫کۆمپا‬ ‫بە‬ ‫نەیفرۆشت‬ ‫نەکەی‬ ‫خاوە‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫بریهاتنە‬ ، ‫دەاکتەوە‬ ‫وە‬ ‫اکرە‬ ‫هۆ‬ ‫ڕۆڵی‬ ‫ەل‬ ‫نەوە‬ ‫کەمکرد‬ ‫بەێب‬	‫نە‬ ‫قواتخبا‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ەل‬ ‫زۆر‬ ‫ژمارەیەىك‬ ‫نە‬ ‫سااڵ‬ ‫کۆمەڵگایەکدا‬ ‫هەموو‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫دادەنرێت‬ ‫(جامل،‬ ‫پێناسەی‬ ٢٠١٩ :) ‫تە‬ ‫گەیش‬ ‫ند‬ ‫ا‬ ‫تێپەڕ‬ ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫نەکەی‬ ‫داهێنا‬ ‫انوابنگی‬ ‫یاک‬ ‫ئەمر‬ ‫توەاکین‬ ‫یەکگر‬ ‫یالیەتە‬ ‫و‬ ٥ . ‫نەوەی‬ ‫ڕونکرد‬ ‫و‬ ‫نەوەن‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ازی‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫دو‬ ‫بیین‬ ‫ڕەش‬ ‫و‬ ‫بیین‬ ‫گەش‬ ‫ەل‬ ‫یەك‬ ‫هەر‬
	‫ئەمڕۆ‬ ‫جهیاین‬ ‫ەل‬ ‫کە‬ ‫ئەرێین)‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫و‬ ‫یەاکن(الصاعدي،‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ئاڵوگۆڕی‬ ‫بۆ‬ ‫دا‬ ‫جهیاین‬ ‫متێکی‬ ‫سیس‬ ١٤٣٢ ‫گۆڕاوی‬ ‫بە‬ ‫دا‬ ، ٩ .) ‫ئەم‬ ‫تو‬ ‫ئەو‬ ( ‫ساڵی‬ ‫ەل‬ ‫ینەوەی‬ ‫ێژ‬ ٢٠١٣ ) ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫خوێنداکری‬ ‫هەردو‬ ‫الیەن‬ ‫ەل‬ ‫جەخت‬ ‫دەیەوێت‬ ‫تیۆرە‬ ‫ئەم‬ ‫بون،‬ ‫فێر‬ ‫ڵنەری‬ ‫پا‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫یکردین‬ ‫دایر‬ ‫ەلسەر‬ ‫دەرەکییەاکن‬	‫بۆ‬ ‫یاک‬ ‫ەلئەمەر‬ ‫نە‬ ‫منو‬ ‫بۆ‬ ‫نەوە،‬ ‫بوو‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫نەبووین‬ ‫ایخود‬ ‫کەمی‬ ‫بەهۆی‬ ‫بەجێدەهێڵن‬ ‫بۆ‬ ‫او‬ ‫امکر‬ ‫پڕۆگر‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫این‬ ‫ئەلکتۆین‬ ‫پێگەی‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫تکردین‬ ‫دروس‬ ‫نة،‬ ‫(حسو‬ ‫خوێندنگااکن‬ ٢٠١٤ ، ٤ .) ‫(جحاز‬ ‫دەکەن‬ ‫ڕوداوەاکن‬ ‫بۆ‬ ‫تەقینە‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫ي،‬ ٢٠١٢ ، ١٢٠ .)
	‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نە‬ ‫قواتخبا‬ ‫نەیەکیان‬ ‫دا‬ ‫یەکەم‬ ‫پۆیل‬ ‫کەدەچنە‬ ‫نداکرێک‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫ه‬ ‫اکر‬ ‫ێ‬ ‫ناین‬ ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫خوێ‬ ) ‫بەجێدەهێڵێت(‬ ‫هەر(‬ ٤ Salili et al ، ٢٠٠١ ، ٢ ) . ‫کە‬ ‫نیدا،‬ ‫ا‬ ‫بەاکرهێنەر‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫کردووە‬ ‫تۆمار‬ ‫پێگەاکن‬ ‫ەلسەر‬ ‫خۆاین‬ ‫ێگەی‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫ندای‬ ‫پەیوە‬ ‫ئەم‬ ‫و‬ ‫بەخۆاین،‬ ‫اتیبەت‬ ‫ميێڵی‬ ‫ئ‬ ‫این‬ ‫تەەلفون‬ ‫ژمارەی‬ ‫این‬ ‫انو‬ ‫ردەس‬ ‫تنابن‬ ‫تو‬ ‫دووەم:‬ ( ‫یتەر‬ Twitter :) ‫یت(‬ ‫تو‬ ‫وشەی‬ Twitter ‫کە‬ ‫(خوێندن)دێت،‬ ‫بەماانی‬ ) ( ‫ەل‬ ‫بریۆکەکەی‬ ‫ڕەمزەکەیەیت،‬ ‫شنی‬ ‫ابڵندەیەىك‬ Micro blogging ‫اتە‬ ‫و‬ ‫هاتوە‬ ) ‫(شیبة،‬ ٢٠١٥ ، ٥٠ ) . ‫بوون:‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫تیۆرەاکین‬ ‫ئەرێین‬ ‫نت‬ ‫ژای‬ ‫تکردەوە‬ ‫بری‬ ‫ئەرێین‬ ‫بە‬ ‫ئەگەر‬ ‫ایە‬ ‫و‬ ‫پێیی‬ ‫سلیجامن)‬ ‫تنی‬ ‫(مار‬ ‫هەروەها‬ ‫ێکی‬ ‫کەس‬ ‫وەك‬ ‫هەڵسوکەوت‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫ا‬ ‫ئەو‬ ‫یت‬ ‫بکەو‬ ‫سەر‬ ‫بتەوێت‬ ‫ئەگەر‬ ‫دەبێت،‬ ‫پا‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫بوون‬ ‫ر‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ری‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫دادەنرێت.‬ ‫یدا‬ ‫هەرزەاکر‬ ‫قۆانغی‬ ‫ەل‬ ‫نگ‬ ‫گر‬ ‫و‬ ‫هەستیار‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫پ‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ٢ -‫گ‬ ‫ب‬ ‫ئامادەییە‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫کە‬ ‫نەکەیدایە‬ ‫منو‬ ‫ەل‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫نگی‬ ‫ر‬ ‫ب‬ ‫ەهەردوو‬ ‫بە‬ ‫دادەنرێت،ڕێگەدەدات‬ ‫بەهێز‬ ‫لێکی‬ ‫اکر‬ ‫پرۆسەیەىك‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتیا‬ ‫ەل‬ ‫این‬ ‫بەاکرهێنەر‬ ‫ەلسەر‬ ‫ساڵێکە‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫ماوەی‬ ‫بگرن،‬ ‫پەیوەین‬ ‫شوێنێکنب‬ ‫و‬ ‫اکت‬ ‫هەر‬ ‫نوێیان‬ ‫جێبەجێکرین‬ ‫اانیە‬ ‫ز‬ ‫دو‬ ‫ئەم‬ ‫اوە،‬ ‫کر‬ ‫موريف)‬ ‫بويب‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫سبیغل‬ ‫یفان‬ ‫نفۆرد(ا‬ ‫تا‬ ‫س‬ ‫بڕی‬ ‫نیاکە‬ ‫کۆمپا‬ ‫بۆ‬ ‫پاڵنەر‬ ‫بووبە‬ ‫هتێنا،‬ ‫بەدەس‬ ‫ابیش‬ ‫تنێکی‬ ‫سەرکەو‬ ‫و‬ ‫بۆدۆزیەوە‬ ‫پێیی‬ ‫بە‬ ‫باکت،‬ ‫اتك‬ ‫ڕەفتاری‬ ‫و‬ ‫ئاماجنەاکن‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫بووین‬ ‫ەلسەر‬ ‫مس(‬ ‫أ‬ Ames ، ١٩٩٢ ‫بکەی‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫بۆ‬ ‫اوەاکن‬ ‫هەڵژبێردر‬ ‫ئاماجنە‬ ‫ننی‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ) ‫بە‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫نە‬ ‫کرد‬ ‫وه‬ ‫ی‬ ‫ئە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ن‬ ‫یی‬ ‫ە‬ ‫بە‬ ‫ئاماژە‬ ‫ینەوە‬ ‫توێژ‬ ‫ندێک‬ ‫هە‬ ‫بەاڵم‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن،‬ ‫سودەاکین‬ ‫ای‬ ‫سەرەڕ‬ ‫ن‬ ‫زای‬ ‫ەاکین‬ ‫خبرێت‬ ‫تگوێ‬ ‫پش‬ ‫انکرێت‬ ‫کە‬ ‫دەکەن،‬ ، ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫گەورە‬ ‫کێشەیەىك‬ ‫بە‬ ‫ئەمەش‬ ‫بەاکرد‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫زۆر‬ ‫بەڕێژەیەىك‬ ‫و‬ ‫هەرزەاکرە‬ ‫چیین‬ ‫کە‬ ‫ڕەگەزەوە‬ ‫ەهێنن‬ ‫بۆ‬ ‫ی‬ ‫توێژ‬ ‫نگە‬ ‫گر‬ ‫زۆر‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫جیاجیا‬ ‫یت‬ ‫مەبەس‬ ‫پێ‬ ‫بە‬ ‫بەاتیبەیت‬ ‫بکرێت‬ ‫ەلسەر‬ ‫نەوەاین‬ ‫یی‬ ‫نێت(جامل،‬ ‫ئینتەر‬ ‫تۆڕی‬ ‫بووین‬ ‫بەێب‬ ٢٠١٩ ، ٩١٦ .) ‫کۆمەاڵیەتییەاکن:‬ ‫تۆڕە‬ ‫بۆ‬ ‫ڕێکاکری‬ ‫پێناسەی‬ ‫کۆمەڵگەدا‬ ‫و‬ ‫خەڵك‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫گۆڕیوە‬ ‫ندییەاکین‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫تووە‬ ‫دەرکەو‬ ‫نێت‬ ‫ئینتەر‬ ‫هێڵی‬ ‫نیان‬ ‫ا‬ ‫نێو‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫کردین‬ ‫بەهێز‬ ‫و‬ ‫خەڵك‬ ‫نەوەی‬ ‫یكبو‬ ‫نز‬ ‫بۆ‬ ‫اکرێکە‬ ‫هۆ‬ ‫ئەوەی‬ ‫بەهۆی‬ ‫پێ‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫دەدات‬ ‫ان‬ ‫بەبەاکرهێنەر‬ ‫ڕێگە‬ ‫اوە،‬ ‫کر‬ ‫چبو‬ ‫کردین‬ ‫تۆمار‬ ‫خزمەتگوزاری‬ ‫کهێن‬ ‫این‬ ( ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫تۆڕی‬ twitter.com ‫بۆ‬ ‫بنێرن‬ ‫کورتەانمە‬ ،) ( ‫انمەیەك‬ ‫هەر‬ ١٤٠ ‫)پیت‬ ( ٥.١٣ ‫دۆالر)‬ ‫ملیۆن‬ ‫باک‬ ‫خەرج‬ ‫چات‬ ‫ناپ‬ ‫س‬ ‫پێشربدین‬ ‫بەرەو‬ ‫بۆ‬ ‫بەرەو‬ ‫ئەم‬ ‫ت،‬ ( ‫ڵی‬ ‫سا‬ ‫ەل‬ ‫چات‬ ‫ناپ‬ ‫س‬ ‫ایکرد‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫پێشربد‬ ٢٠١٦ ‫بکڕێت،‬ ‫یبس)‬ ‫(بیترس‬ ‫نیای‬ ‫کۆمپا‬ ) ‫تیۆری‬ ‫یەکەم:‬ ‫مرۆییەاکن:‬ ‫منرەی‬ ‫نەوێت‬ ‫دەای‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫اوە،‬ ‫انرس‬ ‫دەرەىك‬ ‫ئاماجنی‬ ‫بە‬ ‫یەکەم‬ ‫جۆری‬ ‫دوجۆر:‬ ‫ەل‬ ‫انوەىك‬ ‫ئاماجنی‬ ‫دووەم:‬ ‫جۆری‬ ‫بەاڵم‬ ‫بەدەستهبێنن،‬ ‫نیان‬ ‫ا‬ ‫ابو‬ ‫ندی‬ ‫امە‬ ‫ڕەز‬ ‫بۆ‬ ‫بەرز‬ ‫بکەیت‬ ‫تو‬ ‫سەرکەو‬ ، ‫خودی‬ ‫ئاماژەداین‬ ‫بە‬ ‫تیۆرە‬ ‫ئەم‬ ‫ترێت‬ ‫بو‬ ‫دەکرێت‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫ی‬ ‫پێو‬ ‫یست‬ ‫و‬ ‫شتێکت‬ ‫ئەگەر‬ ‫اات‬ ‫و‬ ‫ئەجنامدەدرێت‬ ‫یت‬ ‫بەدەس‬ ‫این‬ ‫دەتو‬ ‫بکەیتەوە‬ ‫بری‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫تە‬ ‫س‬ ‫(پاڵنە‬ ‫هیایناوە‬ ‫بەاکر‬ ‫نەی‬ ‫ئامارای‬ ‫ازە‬ ‫ئامر‬ ‫ئەو‬ ‫بەاکرهێناوە،‬ ‫بڕایردان)ی‬ ‫و‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫ری‬ ‫وه‬ ‫خو‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫یت‬ ‫مەبەس‬ ‫بۆ‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫ان‬ ‫ێنداکر‬ ‫اوە.‬ ‫نەدر‬ ‫ئەجنام‬ ‫ەلسەر‬ ‫ێوەاین‬ ‫ش‬ ‫ەلم‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫پێشت‬ ‫توێژەر‬ ‫ییەاکین‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ب‬ ‫ا‬ ‫پێو‬ ‫بڕگەاکین‬ ‫ەلسەر‬ ‫نەوەاین‬ ‫وەاڵمدا‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫منرەیەی‬ ‫ەلو‬ ‫یتییە‬ ‫ر‬ ‫نەی‬ ‫گۆڕا‬ ‫سەرەکیەکەی‬ ‫ئەرکە‬ ‫اییەدا‬ ‫دو‬ ‫ەلم‬ ‫بەاڵم‬ ‫مرۆڤەاکن،‬ ‫بۆ‬ ‫اکرێك‬ ‫هۆ‬ ‫بووەتە‬ ‫و‬ ‫وە‬ ‫زۆری‬ ‫و‬ ‫ارکەر‬ ‫بێز‬ ‫ندەی‬ ‫پڕوپاگە‬ ‫بووین‬ ‫نە‬ ‫و‬ ‫بەاکرهێنان‬ ‫ئاساین‬ ‫نەبێت،‬ ‫زایتر‬ ‫نەیی‬ ‫میا‬ ‫گر‬ ‫وێنەی‬ ‫داانین‬ ‫بە‬ ‫دەدات‬ ‫ڕێگا‬ ‫و‬ ‫باکت‬ ‫جێبەجێ‬ ‫متویج)‬ ‫بی‬ ( ‫اێن‬ ‫دەتو‬ ‫کە‬ ‫پێشخستین‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫نیان‬ ‫خوێند‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نەوێت‬ ‫دەای‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫خۆدەگرێت،‬ ، ‫عةل‬ ‫و‬ ‫هبێنیت(بوزاد‬ ٢٠١٦ ، ١٣٤ .) ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ -Cronbachs Alpha ‫و‬ Person ‫و‬ Independent SamplesT-
	١ . ‫نگ‬ ‫گر‬ ‫اکرێکی‬ ‫بەهۆ‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پەروەردەو‬  ‫پێشەىك‬ ‫ندروس‬ ‫تە‬ ‫و‬ ‫نبریی‬ ‫ڕۆش‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫یت‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫کۆمەڵگایەک‬ ‫هەر‬ ‫پێشچوین‬ ‫بەرەو‬ ‫بۆ‬ ‫وی‬ ‫ئاب‬ ‫و‬ ‫و...هتد‬ ‫وری‬ ‫ت‬ ‫مامۆس‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ، ‫دادەنرێت‬ ‫ا‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫زایتر‬ ‫دەبێت‬ ‫ئەوە‬ ‫ەلبەر‬ ‫ەلسەرە‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫پەروەردەکردن‬ ‫ئەرىك‬ ______________________________________________________________ ‫گ‬ ‫ۆڤ‬ ‫ار‬ ‫ی‬ ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫مر‬ ‫ۆڤ‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫ک‬ ‫و‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن،‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫رگ‬ ‫ی‬ ٥ ، ‫ژمار‬ ‫ە‬ ٢ ( ٢٠٢٢ ) ‫ڕێ‬ ‫کک‬ ‫ە‬ ‫ویت‬ ‫و‬ : ‫ە‬ ‫تن‬ ‫رگر‬ ١٦ ‫تەمووز‬ ٢٠٢٠ ‫پ‬ ‫؛‬ ‫ە‬ ‫س‬ ‫ە‬ ‫ندکردن‬ : ٩ ‫ئەیلوول‬ ٢٠٢٠ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ڕێ‬ ‫او‬ ‫کخر‬ ‫ەل‬ : ٣١ ‫نووین‬ ‫اک‬ ‫یە‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫م‬ ٢٠٢٢ ‫ب‬ ‫اڵ‬ ‫او‬ ‫کر‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ت‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ . ‫توێژەر:‬ ‫ميەیڵى‬ ‫ئ‬ ‫مایف‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫چاپ‬ ‫اڵ‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ © ٢٠٢٢ ‫گو‬ ‫اڵ‬ ‫ڵە‬ ‫محد‬ ‫سالم‬ ، ‫اکو‬ ‫ە‬ ‫ادلاوودي‬ ‫عيل‬ ، ‫گ‬ ‫ەی‬ ‫شنت‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەیە‬ ‫او‬ ‫کر‬ ‫ەیە‬ ‫ەل‬ ‫ژ‬ ‫ێ‬ ‫ر‬ ‫ڕە‬ ‫ام‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ -0 CC BY-NC-ND 4. ‫ال‬ ‫ی‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫این‬ ‫نداکر‬ ‫ق‬ ‫ۆ‬ ‫انغ‬ ‫ی‬ ‫محد‬ ‫سالم‬ ‫گواڵڵە‬ ١ ٢،١ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫یش‬ ‫پ‬ ‫ە‬ ‫رو‬ ‫ە‬ ‫رد‬ ‫ە‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫این‬ ‫نز‬ ‫روو‬ ، ‫فاک‬ ‫ەڵ‬ ‫ت‬ ‫یی‬ ‫پ‬ ‫ە‬ ‫رو‬ ______________________________________________________________________________________ ‫یەکجار‬ ‫اکتێکی‬ ‫ییەاکن‬ ‫بردرێت‬ ‫بەسەردە‬ ‫ەلسەر‬ ‫زۆری‬ ، ‫هەروەک‬ ‫ەل‬ ‫ندا‬ ‫توەاک‬ ‫نەتەوەیەگر‬ ‫نەی‬ ‫سااڵ‬ ‫اپۆریت‬ ‫ڕ‬ ‫بەسەردەبەن‬ ‫نێت‬ ‫ئینتەر‬ ‫هێڵی‬ ‫ەلسەر‬ ‫ادەبەدەر‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫اکتێکی‬ ‫اتکەاکن‬ ‫هاتووە،‬ ، ‫نكە‬ ‫چو‬ ‫اکێشاوە(‬ ‫ڕ‬ ‫یدا‬ ‫بەالخیۆ‬ ‫خەڵکی‬ ‫ملێۆانن‬ ‫بە‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫پێگەی‬ Ozer ، ٢٠١٤ ، ١ ،) ‫ئەو‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫ەل‬ ‫جهیان‬ ‫نێتەوە‬ ‫ئینتەر‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫تۆڕە‬ ‫بەهۆی‬ ‫ەشدا‬ ( Stankovska et al ، ٢٠١٦ ، ٢٥٥ ‫جەخ‬ ‫ئەوەی‬ ‫ای‬ ‫سەرەڕ‬ ،) ‫پاڵنەری‬ ‫ەلسەر‬ ‫ت‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫تێگەیشتین‬ ‫بەچەیق‬ ‫بوون،‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫بەاتیبەیت‬ ‫دەکرێتەوە‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ئاماد‬ ‫ەیی‬ ‫ەل‬ ‫شار‬ ‫ی‬ ‫ک‬ ‫ی‬ ‫ۆ‬ ‫ە‬ ‫ادلاوود‬ ‫عيل‬ ‫اکوە‬ ‫ي‬ ٢ ‫ە‬ ‫رد‬ ‫ە‬ ، ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ، ‫ه‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫م‬ ‫ی‬ ‫ع‬ ‫تان،‬ ‫کوردس‬ ‫ێ‬ ‫اق‬ ‫ر‬ ‫پوختە‬ ‫ئاماجن‬ ‫ی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەیە‬ ، ‫بر‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫ەل‬ ‫اکردین‬ ‫ئاشکر‬ ‫پ‬ ‫ەی‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫ێن‬ ‫ان‬ ‫و‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکره‬ ‫ێ‬ ‫ناین‬ ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫پا‬ ‫و‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫بوون‬ ‫ر‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ری‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ین‬ ‫ال‬ ‫ی‬ ‫خ‬ ‫و‬ ‫ێ‬ ‫نداک‬ ‫این‬ ‫ر‬ ‫ق‬ ‫ۆ‬ ‫ان‬ ‫غ‬ ‫ی‬ ‫ئاماد‬ ‫ەیی‬ ‫،و‬ ‫اکردین‬ ‫ئاشکر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکره‬ ‫ێ‬ ‫ناین‬ ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫و‬ ‫پا‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫بوون‬ ‫ر‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ری‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ین‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫ش‬ ‫ێ‬ ‫و‬ ‫ەیە‬ ‫ىك‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫پ‬ ‫ێیی‬ ‫گ‬ ‫ۆڕ‬ ‫او‬ ‫ی‬ ‫ڕە‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫ز‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫رو‬ ‫ە‬ ‫ه‬ ‫ا‬ ‫اکردین‬ ‫ئاشکر‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫ت‬ ‫اکم‬ ‫ۆڕی‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫ەل‬ ‫ال‬ ‫یە‬ ‫ن‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫نداکر‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ۆز‬ ‫ر‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکرد‬ ‫ە‬ ‫ه‬ ‫ێ‬ ‫رن‬ ‫ێ‬ ‫ت،‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫م‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫دۆ‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫سف‬ ‫ی‬ ‫هاوپ‬ ‫ەی‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکره‬ ‫ێ‬ ‫ناو‬ ‫ە‬ ، ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەڵ‬ ‫گ‬ ‫ەی‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫پ‬ ‫ێ‬ ‫ک‬ ‫هاتو‬ ‫ە‬ ‫ەل‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫این‬ ‫نداکر‬ ‫ق‬ ‫ۆ‬ ‫انغ‬ ‫ی‬ ‫ئاماد‬ ‫ەیی‬ ‫ەل‬ ‫انو‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫شا‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ( ٢٩٦٩ ‫خو‬ ) ‫ێ‬ ‫نداکر‬ ‫ن‬ ‫بوو،منو‬ ‫ەی‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ( ٣٠٠ ‫خو‬ ) ‫ێ‬ ‫نداکر‬ ‫ی‬ ‫ێن‬ ‫ر‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫ێیە‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫ش‬ ‫ێ‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ه‬ ‫ەڕ‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫ە‬ ‫ىك‬ ‫چ‬ ‫ی‬ ‫ین‬ ‫ه‬ ‫ەڵ‬ ‫ژب‬ ‫ێ‬ ‫او‬ ‫ردر‬ ‫ە‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ە‬ ‫ن‬ ‫تا‬ ‫س‬ ‫ەی‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکرهاتوو‬ ‫ە‬ ، ‫ب‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫ەل‬ ‫پ‬ ‫ێ‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ( ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکره‬ ‫ێ‬ ‫ناین‬ ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ری‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ین‬ ‫ک‬ ) ‫ە‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫خ‬ ‫ۆی‬ ‫ئاما‬ ‫د‬ ‫ەی‬ ‫کردوو‬ ‫ە‬ ‫ه‬ ‫ە‬ ‫ور‬ ‫ە‬ ‫ها‬ ‫پ‬ ‫ێ‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫پا‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫بووین‬ ‫ر‬ ‫قطايم،‬ ( ١٩٨٩ ‫ب‬ ) ‫ە‬ ‫اکرهاتو‬ ‫ە‬ ، ‫ەل‬ ‫نگت‬ ‫گر‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ە‬ ‫ت‬ ‫س‬ ‫ە‬ ‫ئامار‬ ‫ای‬ ‫ن‬ ‫ەی‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکرهاتوو‬ ‫ە‬ ‫بر‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫ەل‬ ( Mean ، Std-Debviation ، T-test ، person ) ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫جنام‬ ‫ە‬ ‫اکن‬ ‫د‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ای‬ ‫خنست‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکره‬ ‫ێ‬ ‫ناین‬ ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫ەل‬ ‫ئاست‬ ‫ێ‬ ‫ک‬ ‫ی‬ ‫نزمدا‬ ‫یە‬ ، ‫ب‬ ‫ەاڵ‬ ‫م‬ ‫ج‬ ‫ی‬ ‫از‬ ‫او‬ ‫ی‬ ‫ب‬ ‫ەڵ‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫دار‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ە‬ ‫بوو‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫پ‬ ‫ێیی‬ ‫گ‬ ‫ۆڕ‬ ‫او‬ ‫ی‬ ‫ڕە‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫رژ‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫ڕە‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫ز‬ ‫ی‬ ‫ێن‬ ‫ر،‬ ‫ه‬ ‫ە‬ ‫رو‬ ‫ە‬ ‫ها‬ ‫د‬ ‫ە‬ ‫رک‬ ‫ە‬ ‫وت‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫ان‬ ‫نداکر‬ ‫پا‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫ن‬ ‫بوو‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ان‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫رز‬ ‫ە‬ ‫،و‬ ‫ج‬ ‫ی‬ ‫از‬ ‫او‬ ‫ی‬ ‫ب‬ ‫ەڵ‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫دار‬ ‫ی‬ ‫ئامار‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ە‬ ‫بوو‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫پ‬ ‫ێیی‬ ‫گ‬ ‫ۆڕ‬ ‫او‬ ‫ی‬ ‫ڕە‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫رژ‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫ڕە‬ ‫گ‬ ‫ە‬ ‫ز‬ ‫ی‬ ‫م‬ ‫ێ‬ ، ‫و‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫ان‬ ‫نداکر‬ ‫ائ‬ ‫یت‬ ‫س‬ ‫ب‬ ‫ری‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ن‬ ‫ی‬ ‫ان‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫رز‬ ‫ە‬ ‫ه‬ ‫و‬ ، ‫ە‬ ‫رو‬ ‫ە‬ ‫ها‬ ‫د‬ ‫ە‬ ‫رک‬ ‫ە‬ ‫وت‬ ‫پ‬ ‫ەی‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫ی‬ ‫ە‬ ‫ىك‬ ‫پ‬ ‫ێ‬ ‫چ‬ ‫ە‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ەل‬ ‫از‬ ‫الو‬ ‫ێن‬ ‫ان‬ ‫و‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫اکره‬ ‫ێ‬ ‫ناین‬ ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫پا‬ ‫و‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫ب‬ ‫ر‬ ‫وون‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ری‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ین‬ ‫ال‬ ‫ی‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫این‬ ‫نداکر‬ ‫ق‬ ‫ۆ‬ ‫انغ‬ ‫ی‬ ‫ئاماد‬ ‫ەیی‬ ‫ه‬ ‫ەیە‬ ، ‫د‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫کر‬ ‫ە‬ ‫وت‬ ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫ان‬ ‫نداکر‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫پەل‬ ‫ی‬ ‫یە‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫ب‬ ‫چات‬ ‫ناپ‬ ‫س‬ ‫ە‬ ‫اکرد‬ ‫ێ‬ ‫نن‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫پەل‬ ‫ی‬ ‫دوو‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫ی‬ ‫ش‬ ‫ف‬ ‫ەی‬ ‫س‬ ‫ەل‬ ‫بوك،‬ ‫ک‬ ‫ۆ‬ ‫ات‬ ‫ی‬ ‫شدا‬ ‫ەل‬ ‫ژ‬ ‫ێ‬ ‫ر‬ ‫ڕۆ‬ ‫نا‬ ‫ش‬ ‫ی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫جنام‬ ‫ە‬ ‫اکن‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫چ‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ڕ‬ ‫پارد‬ ‫اس‬ ‫ە‬ ‫پ‬ ‫و‬ ‫ێ‬ ‫شن‬ ‫ی‬ ‫از‬ ‫ێ‬ ‫ک‬ ‫ی‬ ‫پ‬ ‫ێ‬ ‫شک‬ ‫ە‬ ‫شکرد‬ . ‫وش‬ ‫ە‬ ‫س‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ە‬ ‫ک‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ : ‫ب‬ ‫ری‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫ئ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ین‬ ، ‫پا‬ ‫نڵ‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێ‬ ‫بوون‬ ‫ر‬ ، ‫ت‬ ‫ۆڕە‬ ‫ک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ ‫یە،‬ ‫کۆ‬ ، ‫خو‬ ‫ێ‬ ‫این‬ ‫نداکر‬ ‫ق‬ ‫ۆ‬ ‫انغ‬ ‫ی‬ ‫ئاماد‬ ‫ەیی‬ ______________________________________________________________________________________ ‫ئەجنامد‬ ‫ەل‬ ‫دەهێنن‬ ‫بەاکری‬ ‫بردن‬ ‫بەسەر‬ ‫اکت‬ ‫بۆ‬ ‫بەڵکو‬ ‫انهێنن،‬ ‫بەاکری‬ ‫ئەاکدمیی‬ ‫فێ‬ ‫ا‬ ‫ری‬ ‫اببەیت‬ ‫بە‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫کە‬ ‫ەلوەی‬ ‫ڕێگەدەگرێت‬ ‫هەروەها‬ ‫دەبن‬ ‫یاو‬ ‫نەش‬ ‫ڕەفتاری‬ ‫زۆر‬ ‫بەهۆی‬ ‫تییان‬ ‫انس‬ ‫ز‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫تووە‬ ‫خیس‬ ‫دەر‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫بدەن،‬ ‫خوێندن‬ ‫بە‬ ‫ئەجنامدا‬ ‫بۆ‬ ‫کەمیان‬ ‫اکتێکی‬ ‫و‬ ‫تەوە‬ ‫نزمبۆ‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫تۆڕە‬ ‫اکرهێناین‬ ‫ئ‬ ‫ین‬ ‫ەرکەاکین‬ ‫کۆمەاڵ‬ ‫یت‬ ‫مەبەس‬ ‫بۆ‬ ‫کە‬ ‫پێکردووە‬ ‫ئاماژەاین‬ ‫خۆاین‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫هەیە،‬ ‫خوێندنگا‬ ‫یەیت‬ ( ‫کەمە‬ ‫نیان‬ ‫بوو‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫و‬ ‫یدەهێنن‬ ‫بەاکر‬ Kaya & Alhajj ، ٢٠١٩ ، ١ -٢ .) ‫سەرە‬ ‫کێشەی‬ ‫دەکرێ‬ ‫ڕوانگەیەوە‬ ‫ەلم‬ ‫خۆی‬ ‫یارەدا‬ ‫پرس‬ ‫ەلم‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫ىك‬ ‫ببینێتەوە‬ ، ‫تۆڕەکۆم‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫ئاای‬ ‫کە‬ ‫بەرزبو‬ ‫اکری‬ ‫هۆ‬ ‫بوەتە‬ ‫ەاڵیەتییەاکن‬ ‫نەوە‬ ‫نز‬ ‫این‬ ‫م‬ ‫ب‬ ‫ئا‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫نەوەی‬ ‫و‬ ‫مادە‬ ‫یی‬ ‫؟‬ ‫(ڕەگەز)‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫بەپێیی‬ ٢ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ . ‫ئامارەاکین‬ ‫کۆم‬ ‫خوێندنگااکن‬ ‫نەاکین‬ ‫ئەجنومە‬ ‫بۆ‬ ‫نیشتامیین‬ ‫ەڵەی‬ ( National School Bords Association ( ‫ساڵی‬ ‫ەل‬ ‫یاک‬ ‫ئەمەر‬ ‫ەل‬ ) ٢٠٠٧ ‫ااینکردوە،کە‬ ‫ئاشکر‬ ) ‫ئەرێین‬ ‫ڕۆڵی‬ ‫بە‬ ‫سەابرەت‬ ‫بەهێزاین‬ ‫ابوەڕێکی‬ ‫ابواکن‬ ‫و‬ ‫دایاکن‬ ‫و‬ ‫خوێندنگااکن‬ ‫هەیە‬ ‫ندا‬ ‫ا‬ ‫خوێنداکر‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫ڕۆژ‬ ‫ژایین‬ ‫ەل‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ( Crane ، ٢٠١٢ ، ١١٠ ،) ‫نە‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاک‬ ‫تۆڕە‬ ‫ئەوە‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫نیان‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پڕۆسەی‬ ( ‫ئاسانکردووە‬ Chu et al ، ٢٠١٧ ، ٣٩ .) ‫تومخە‬ ‫ەلو‬ ‫یەکێک‬ ‫بە‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫دادەنرێت‬ ‫نە‬ ‫نگا‬ ‫گر‬ ، ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫ڕوبدات،‬ ‫بەابیش‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫انکرێت‬ ‫ئەو‬ ‫بەێب‬ ‫کە‬ ‫ب‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫نداین‬ ‫ها‬ ‫ەل‬ ‫سەرەىك‬ ‫ڕۆڵێکی‬ ‫گشت‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫دەگێڕێت،‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫ۆ‬ ‫و‬ ‫مویس‬ ‫بن‬ ‫داوە(‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫بە‬ ‫نگیان‬ ‫گر‬ ‫ندا‬ ‫جهیا‬ ‫ەل‬ ‫پەروەردەییەاکن‬ ‫دامەزراوە‬ ‫لود،‬ ‫مو‬ ‫یب‬ ‫أ‬ ٢٠١٧ ، ٣٨٤ ‫اکرە‬ ‫هۆ‬ ‫ەل‬ ‫بەیەکێك‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫هەروەها‬ ) ‫هەیە(عبد‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پڕۆسەی‬ ‫چوین‬ ‫بەڕێوە‬ ‫ەلسەر‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫و‬ ‫دادەنرێت‬ ‫نگەاکن‬ ‫گر‬ ‫ا‬ ‫وعبد‬ ‫الرحمی‬ ‫للطیف،‬ ٢٠١٦ ، ٢٤٧ .) ‫دەردەکەوێ‬ ‫ڵێتەوە‬ ‫دەکۆ‬ ‫لێیان‬ ‫کە‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫گۆڕاو‬ ‫ئەو‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ەل‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ک‬ ‫ت،‬ ‫ە‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫و‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ەل(ئاس‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫کر‬ ‫ری‬ ‫نەوەی‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫فێر‬ ‫پڕۆسەی‬ ‫بۆ‬ ‫اکرن‬ ‫هۆ‬ ‫ین‬ ‫نگت‬ ‫گر‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫گۆڕاو‬ ‫ئەو‬ ‫کە‬ ‫بڵێنی‬ ‫ننی‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫ئەرێین)،‬ ‫وون،‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫و‬ ‫ئاب‬ ‫اتس‬ ‫و‬ ، ‫تیوب‬ ‫یو‬ ‫و‬ ‫یتەر‬ ‫تو‬ ، ‫بوک‬ ‫(فەیس‬ ‫وەک‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫کە‬ ‫دادەنرێن،‬ ‫نە‬ ‫تۆڕا‬ ‫ئەو‬ ‫یین‬ ‫تر‬ ‫زۆر‬ ‫بە‬ ‫چات)‬ ‫ناپ‬ ‫س‬ ‫و‬ ‫ام‬ ‫تاگر‬ ‫ئینس‬ ‫ەل‬ ‫م‬ ‫ەلوە‬ ‫ینەوە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ئەوەشدا‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫دەهێنن،‬ ‫بەاکراین‬ ‫ایدا‬ ‫دو‬ ‫نەی‬ ‫سااڵ‬ ‫دایە‬ ‫کە‬ ‫و‬ ‫دەاکت‬ ‫سەردەم‬ ‫اببەتێکی‬ ‫ەل‬ ‫ڵینەوە‬ ‫لێکۆ‬ ‫نوێ‬ ‫دایردەیەىك‬ ‫سەر‬ ‫تە‬ ‫تۆ‬ ‫خس‬ ‫یت‬ ‫دەس‬ ‫و‬ ‫خاڵێک‬ ‫ند‬ ‫بەچە‬ ‫ینەرەکەی‬ ‫توێژ‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫توێژەر‬ ‫کۆمەڵگە،‬ ‫ژایین‬ ‫بە‬ ‫پەیوەست‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ڕ‬ ‫دەخاتە‬ ‫و:‬ ٣ . ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫ئاماجنەاکین‬ ‫ەل:‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫ئاماجنی‬ ١ . ‫قۆانغی‬ ‫خوێنداکری‬ ‫الی‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫تۆڕە‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ئ‬ ‫امادە‬ ‫یی‬ ‫شاری‬ ‫ەل‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫بەش‬ ‫یە‬ ‫کۆ‬ . ٢ . ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ئ‬ ‫قۆانغی‬ ‫خوێنداکری‬ ‫الی‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫امادە‬ ‫یی‬ ‫ڕەگەز.‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫پێیی‬ ‫بە‬ ٣ . ‫قۆان‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الیەن‬ ‫ەل‬ ‫بەزۆری‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫تۆڕی‬ ‫اکم‬ ‫کە‬ ‫ئەوەی‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫غی‬ ‫بەاکردەهێرنێت.‬ ‫یە‬ ‫کۆ‬ ‫شاری‬ ‫ەل‬ ‫ئامادەییەوە‬ ٤ . ‫پاڵنە‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫شار‬ ‫ەل‬ ‫ئامادەیی‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫ری‬ ‫ی‬ ‫کۆ‬ ‫ی‬ ‫ە‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫ش‬ ‫بە‬ . ٥ . ‫بەپێیی‬ ‫ئامادەیی‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫گ‬ ‫ۆڕاوی‬ ‫ڕەگەز.‬ ٦ . ‫شا‬ ‫ەل‬ ‫ئامادەیی‬ ‫قۆانغی‬ ‫خوێنداکری‬ ‫الی‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ری‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫بەش‬ ‫یە‬ ‫کۆ‬ ٧ . ‫ز‬ ‫پاڵن‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫تۆڕە‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ەری‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫ئامادەیی‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ . ٨ . ‫ک‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫تۆڕە‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نەو‬ ‫رد‬ ‫ەی‬ ‫ئامادەیی.‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫ئەرێین‬ ٤ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫نوری‬ ‫س‬ . ‫نوری‬ ‫س‬ ‫ەل‬ ‫یتیە‬ ‫بر‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫سەرجەم‬ ‫ەل‬ ‫ئامادەیی‬ ‫قۆانغی‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ( ‫خوێندین‬ ‫ساڵی‬ ‫بۆ‬ ‫یە‬ ‫کۆ‬ ‫شاری‬ ‫ندی‬ ‫انوە‬ ‫ەل‬ ‫نیان‬ ‫بەای‬ ‫امی‬ ‫دەو‬ ‫خوێندنگەاکین‬ ٢٠١٩ -٢٠٢٠ .) ٥ . ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫اوەاکین‬ ‫ار‬ ‫ز‬ ‫پێناسەکردین‬ ١.٥ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ Social Networks : ‫پێناسەی‬ ( Reitz ، ٢٠٠٢ ) : ‫یتیی‬ ‫بر‬ ‫دەد‬ ‫این‬ ‫بەاکرهێنەر‬ ‫ڕێگەبە‬ ‫نییەاکن،‬ ‫ئەلکتۆ‬ ‫ماڵپەڕە‬ ‫خزمەتکردین‬ ‫ەل‬ ‫ە‬ ‫ب‬ ‫ات‬ ‫ۆ‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫گۆڕینەوەی‬ ‫و‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫کەیس‬ ‫مەەلیف‬ ‫ڕێکخستین‬ ‫و‬ ‫تکردن‬ ‫دروس‬ ( ‫تر‬ ‫کەساین‬ ‫ەلگەڵ‬ Reitz ، ٢٠٠٢ ، ٤٤٧ .) ‫ەلم‬ ‫توێژەر‬ ‫کە‬ ‫دەهێنن،‬ ‫یت‬ ‫بەدەس‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن)‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫(ئاس‬ ‫هێناوە.‬ ‫بەاکری‬ ‫دا‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ٢.٥ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ( Learning Motivation :) ‫اری‬ ‫مو‬ ‫ارد‬ ‫دو‬ ‫(ا‬ ‫پێناسەی‬ Edward Murray ، ١٩٨٨ :) ‫بۆ‬ ‫امە‬ ‫بەردەو‬ ‫"ئارەزویەىك‬ ‫لێهاتو‬ ‫بە‬ ‫یەاکن‬ ‫ڕێگر‬ ‫بەسەر‬ ‫اڵبون‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫ڵۆزەاکن‬ ‫اکرەئا‬ ‫ئەجنامداین‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫سەرکەو‬ ‫ب‬ ‫یی‬ ‫ە‬ ‫اکت‬ ‫ین‬ ‫کەمت‬ ‫حالم،‬ ‫أ‬ ‫و‬ ‫بوون"(هاجر‬ ‫فێر‬ ‫ەل‬ ‫ئاست‬ ‫ین‬ ‫ابشت‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫اان‬ ‫تو‬ ‫و‬ ٢٠١٧ ، ١٠ .) ‫مرغين،‬ ‫و‬ ‫(العایش‬ ‫پێناسەی‬ ٢٠١٥ :) ‫دەوروژێن‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ڕەفتاری‬ ‫انوەکییە،‬ ‫ابرێکی‬ ‫ن‬ ‫وەاڵمدا‬ ‫بۆ‬ ‫نێت‬ ‫پاڵیدە‬ ‫و‬ ‫ێت‬ ‫ەوەی‬ ‫وە‬ ‫و‬ ‫ڕەفتار‬ ‫ئەم‬ ‫ەلسەر‬ ‫بوون‬ ‫ام‬ ‫بەردەو‬ ‫بۆ‬ ‫اکردەاکت‬ ‫و‬ ‫یەاکن‬ ‫اکر‬ ‫فێر‬ ‫تە‬ ‫هەڵوێس‬ ‫اڵمە‬ ‫ات‬ ‫مرغين،‬ ‫و‬ ‫(العایش‬ ‫ڕودەدات‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ٢٠١٥ ، ٧٥ .) ‫بوون:‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫بۆ‬ ‫ڕێکاکری‬ ‫پێناسەی‬ ‫یت‬ ‫بەدەس‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫سامپڵی‬ ‫نداماین‬ ‫ئە‬ ‫کە‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫منر‬ ‫ئەو‬ ‫کۆی‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫دەه‬ ‫ێنن‬ ‫ەل‬ ‫توێژەر‬ ‫کە‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫پێو‬ ‫بڕگەاکین‬ ‫بۆ‬ ‫نەوەاین‬ ‫دا‬ ‫وەاڵم‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫م‬ ‫هێناوە.‬ ‫بەاکری‬ ‫ینەوەیەدا‬ ‫توێژ‬ ٣.٥ ‫ئەرێین(‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ Positive Tinking :) ( ‫پێناسەی‬ McGrath ، ٢٠٠٤ ) ‫ڕە‬ ‫و‬ ‫نەوە‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ەل‬ ‫دەداتەوە‬ ‫ڕەنگ‬ ‫دەگرێتەوە،‬ ‫تەیەك‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫بۆ‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫چەمکێکی‬ ‫فتار‬ ‫و‬ ‫قسەکردن‬ ‫و‬ ‫هەست‬ ( Naseem & Khalid ، ٢٠١٠ ، ٤١ .) ‫خرون،‬ ‫أ‬ ‫و‬ ‫(جودة‬ ‫پێناسەی‬ ٢٠١٣ :) ‫اتك،‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫ڕه‬ ‫نگ‬ ‫ەل‬ ‫ئەرێین‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫بەش‬ ‫دەداتەوە‬ ‫سەر‬ ‫ایرمەتیدەدا‬ ‫و‬ ‫ادەگرێت‬ ‫ڕ‬ ‫بەرز‬ ‫اتك‬ ‫ڕوداوەاکن،‬ ‫و‬ ‫کەس‬ ‫امبەر‬ ‫بەر‬ ‫متان‬ ‫هەڵسوکەو‬ ‫بۆ‬ ‫ت‬ ‫گۆڕ‬ ‫اوەاکین،و‬ ‫شار‬ ‫اان‬ ‫تو‬ ‫دۆزینەوەی‬ ‫(الن‬ ‫ابشت‬ ‫نێکی‬ ‫ژای‬ ‫بەرەو‬ ‫ەلژاین‬ ‫اناکری‬ ‫جار‬ ‫و‬ ‫الطالع،‬ ٢٠١٥ ، ٢١٥ .) ‫ئەرێین:‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫بۆ‬ ‫بۆ‬ ‫ڕێکاکری‬ ‫پێناسەی‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫منره‬ ‫و‬ ‫یە‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ی‬ ‫دە‬ ‫یت‬ ‫بەدەس‬ ‫پ‬ ‫بۆ‬ ‫نەوەاین‬ ‫دا‬ ‫وەاڵم‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫هێنن‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫ێو‬ ‫دەهێنێت.‬ ‫بەاکری‬ ‫ینەوەیەدا‬ ‫توێژ‬ ‫ەلم‬ ‫توێژەر‬ ‫کە‬ ‫ئەرێین،‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ٦ . ‫ارچێوەی‬ ‫چو‬ ‫تیۆری‬ ‫و‬ ‫ینەوەاکین‬ ‫توێژ‬ ‫پێشو:‬ ٦ . ١ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ( Social media ) ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن:‬ ‫چەمکی‬ ‫نێیت‬ ‫ئینتەر‬ ‫هێڵی‬ ‫ەلسەر‬ ‫تۆڕ‬ ‫کۆمەڵێک‬ ‫بە‬ ‫اوەیەکە‬ ‫ار‬ ‫ز‬ ‫ترێت(‬ ‫دەگو‬ ‫جهیاین‬ Word Wide Web ‫ەل‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫مرۆڤ‬ ‫ڕێگەیەوە‬ ‫ەل‬ ‫کە‬ ،) ‫د‬ ‫دروست‬ ‫کۆمەاڵیەتیدا‬ ‫نەیی‬ ‫میا‬ ‫گر‬ ‫ینگەیەىك‬ ‫ژ‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکین‬ ‫بە‬ ‫نگی‬ ‫ەاکت،گر‬ ‫و‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫انست‬ ‫ز‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫ڵكو‬ ‫خە‬ ‫ارەاکین‬ ‫ئاز‬ ‫و‬ ‫ایەیت‬ ‫انڕەز‬ ‫بڕێین‬ ‫دەر‬ ‫تیوب)‬ ‫یو‬ ‫یتەر،‬ ‫تو‬ ‫بوك،‬ ‫(فەیس‬ ‫نیش‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاک‬ ‫ین‬ ‫تر‬ ‫دایر‬ ‫ەل‬ ‫ڕوداوەاکن،‬ ‫میيل،‬ ‫(ادلر‬ ٢٠١٣ ، ٢٧ .) ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن:‬ ‫سەرهەڵداین‬ ‫مێژوی‬ ‫ەلساڵ‬ ‫تۆڕکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫اوەی‬ ‫ار‬ ‫ز‬ ( ‫ی‬ ١٩٥٤ ‫نز)‬ ‫ابر‬ ‫(جۆن‬ ‫الاین‬ ‫ەل‬ ) ‫داڕێژراوە(‬ Serrate ، ٢٠٠٩ ، ٣ ‫اکری‬ ‫هۆ‬ ‫ندێك‬ ‫هە‬ ‫بردوشدا‬ ‫ا‬ ‫ڕ‬ ‫سەدەی‬ ‫ەلحەفتااکین‬ .) ( ‫ئەلیکتۆین‬ ‫یدی‬ ‫بەر‬ ‫تەاکین‬ ‫لیس‬ ‫و‬ ‫دەرکەوت‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫ئەلیکتۆین‬ E-mail ) ‫و‬ ( BBS Bulletin Board Systems ‫هۆی‬ ‫نە‬ ‫بوو‬ ‫بوون‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫یەکەمنی‬ ) ‫تین‬ ‫یەککەو‬ ‫بەر‬ ‫ئاساناکری‬ ‫نالین(‬ ‫ئۆ‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ kiehne ، ٢٠٠٤ ، ٣ ‫ین‬ ‫نت‬ ‫کۆ‬ ‫).کە‬ ‫دامە‬ ‫انکۆوە‬ ‫ز‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الیەن‬ ‫ەل‬ ‫چنی‬ ‫ەل‬ ‫بوو‬ ‫ئەاکدمیی‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫پێگەی‬ ‫زرا‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ییەاکن(‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ئاڵوگۆڕی‬ Chang ، ٢٠١٤ ، ٣٩ ‫بر‬ ‫ا‬ ‫ڕ‬ ‫سەدەی‬ ‫نەوەتەاکین‬ ‫سااڵین‬ ‫ەل‬ .) ‫دو‬ ‫ئینتە‬ ‫ەلسەر‬ ‫بوو‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫تین‬ ‫دەرکەو‬ ‫یت‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫سەرەاتی‬ ( ‫اکتێك‬ ‫نێت‬ ‫ر‬ ‫ند‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫ادز‬ ‫نر‬ ‫کو‬ -Randy Konradz ‫ب‬ ‫کرد‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫ماڵپەڕێکی‬ ‫بۆ‬ ‫نەخشەسازی‬ ) ‫ۆ‬ ‫(املنصور،‬ ‫خوێندین‬ ‫بەهاوپۆەلاکین‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ٢٠١٢ ، ٧٧ ‫مالپەڕی‬ ‫)یەکەمنی‬ ‫ەل‬ ‫بوو‬ ‫یکی‬ ‫ئەمر‬ ‫خوێندنگایەىك‬ ‫قواتیب‬ ‫کۆمەڵێك‬ ‫ەلالیەن‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫ساڵ‬ ‫ی‬ ( ١٩٩٥ ( ‫بەانوی‬ ) Classmates.com ‫هەموو‬ ‫ماڵپەڕە‬ ‫ئەم‬ ‫پێداو‬ ‫پەرەی‬ ‫اتر‬ ‫دو‬ ) ‫ند‬ ‫چە‬ ‫بۆ‬ ‫هەرویالیەتێك‬ ‫دابەشکرد،‬ ‫یالیەتێك‬ ‫و‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫بۆ‬ ‫یکی‬ ‫ئەمر‬ ‫کۆمەڵگەی‬ ‫خوێندنگە‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫بۆ‬ ‫هەرانوچەیەکیش‬ ‫انوچەیەك‬ ‫یە‬ ‫این‬ ‫نتو‬ ‫دەای‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫هەموو‬ ‫ك،‬ ‫هاوڕێاکین‬ ‫و‬ ‫بگەڕێت‬ ‫خوێندنگاکەی‬ ‫ای‬ ‫بەدو‬ ‫نەوە‬ ‫دابەشکرد‬ ‫ئەم‬ ‫بەهۆی‬ ‫بدۆزێتەوە(مرمی‬ ‫و‬ ‫الهدي،‬ ٢٠١٤ ، ١٧ .) ‫تۆڕەکۆمەڵیەتییەاکن:‬ ‫جۆرەاکین‬ ( ‫بوك‬ ‫فەیس‬ ‫یەکەم:‬ Face book :) ‫کۆمەاڵیەتییەاک‬ ‫ماڵپەڕە‬ ‫ەل‬ ‫یەکێك‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫ن،‬ ‫اک‬ ‫بۆ‬ ‫اتکەاکن‬ ‫کە‬ ‫دەاکت،‬ ‫نێت‬ ‫ئینتەر‬ ‫تۆڕی‬ ‫ەلسەر‬ ‫ڵەیت‬ ‫نێودەو‬ ‫کۆمەڵگای‬ ‫وێنای‬ ‫لێك‬ ‫ر‬ ‫ئاڵوگ‬ ‫هەروەها‬ ‫ننب،‬ ‫جهیا‬ ‫هەرشوێنێکی‬ ‫ەل‬ ‫کۆدەبنەوە‬ ‫یەکتی‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫ەل‬ ‫چاالىك‬ ‫ۆڕی‬ ‫خلیفة،‬ ‫بن‬ ‫و‬ ‫دەکرێت(بوطبال‬ ‫ان‬ ‫ادەر‬ ‫بر‬ ‫و‬ ‫هاوڕێ‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ٢٠١٩ ، ٧٤٧ ‫بوك‬ ‫فەیس‬ .) ‫امی‬ ‫پڕۆگر‬ ‫امبەرە،‬ ‫بێبەر‬ ‫و‬ ‫گەورە‬ ‫جەماوەرێکی‬ ‫خاوەن‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫ماڵپەڕێکی‬ ‫ید،‬ ‫(الرش‬ ‫خۆدەگرێت‬ ‫ەل‬ ‫وێنە‬ ‫یکردین‬ ‫بەشدار‬ ‫و‬ ‫ئەلکتۆین‬ ‫گروپیی‬ ‫نورساوی‬ ٢٠١٤ ، ٣٩ .) ‫بوك(‬ ‫فەیس‬ ‫ماڵپەری‬ face book ( ‫ساڵی‬ ‫دوی‬ ‫مانگی‬ ‫ەل‬ ) ٢٠٠٤ ( ‫ەلالیەن‬ ) Mark Zuckerberg ‫دامەزراوه‬ ‫ڤارد‬ ‫هار‬ ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫خوێنداکری‬ ) ‫بلعباس،‬ ‫(بن‬ ٢٠١٥ ، ٥٤ .) ‫ت‬ ‫تۆ‬ ‫هێش‬ ‫ندوێیت‬ ‫ز‬ ‫بە‬ ‫تۆڕەکەاین‬ ‫ندناکر‬ ‫اگەای‬ ‫ڕ‬ ‫و‬ ‫دامەزراوە‬ ‫بوین‬ ‫و‬ ‫بەاکرهێنەر‬ ‫ەوە،‬ ‫ئەم‬ ( ‫سەرەاتی‬ ‫ەل‬ ‫کۆمەاڵیەتییە‬ ‫تۆڕە‬ ٢٠٠٦ ‫ەل‬ ) ‫الیە‬ ( ‫نیای‬ ‫کۆمپا‬ ‫ن‬ obvious ‫یکی‬ ‫ئەمەر‬ ‫)ی‬ ‫س‬ ‫شاری‬ ‫ەل‬ ‫ڵدا،‬ ‫هیە‬ ‫سەر‬ ‫ینەوە‬ ‫توێژ‬ ‫گەشەپێداین‬ ‫پڕۆژەیەىك‬ ‫وەکو‬ ‫انسیسکۆ‬ ‫فر‬ ‫ان‬ ( ‫بەری‬ ‫ئۆکتۆ‬ ‫ەل‬ ‫بەاڵم‬ ‫بوو،‬ ‫نە‬ ‫بەردەست‬ ‫هەمووکەس‬ ‫بۆ‬ ‫ەلسەرەاتدا‬ ٢٠٠٦ ‫ب‬ ‫بوو‬ ) ‫ە‬ ‫لصفدي،‬ ‫(ا‬ ‫بۆوە‬ ‫باڵو‬ ‫و‬ ‫فەرمی‬ ٢٠١٥ ، ٧٦ ‫ی‬ ‫دەوری‬ ‫ەل‬ ‫کۆمەاڵیەتییە‬ ‫پێگە‬ ‫ئەم‬ .) ‫ەك‬ ‫لۆ‬ ‫فۆ‬ ‫کە‬ ‫بڵێت‬ ‫نە‬ ‫کەسا‬ ‫بەو‬ ‫ئەوەیە:‬ ‫یش‬ ‫ئەو‬ ‫لێتەوە‬ ‫دەخو‬ ‫شت‬ ( ‫وەرن‬ Follower ) ‫نوێیی‬ ‫این‬ ‫دەتو‬ ‫هەبێت‬ ‫نتت‬ ‫ئەاکو‬ ‫ئەگەر‬ ‫چییە،‬ ‫ەل‬ ‫حەزاین‬ ‫و‬ ‫چنی‬ ‫یکی‬ ‫خەر‬ ‫تا‬ ‫ئێس‬ ‫تیابکەیت(‬ ‫گۆڕاناکری‬ ‫و‬ ‫بکەیتەوە‬ peacock ، ٢٠٠٩ ، ٢٧٠ ) ‫سێیەم‬ : ( ‫تیوب‬ ‫یو‬ Youtube :) ‫ین‬ ‫بەانوابنگت‬ ‫و‬ ‫ین‬ ‫تر‬ ‫باڵو‬ ‫بەر‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییە‬ ‫ئەم‬ ‫ایرمەیت‬ ‫ییە‬ ‫ڤیدیۆ‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫پێگەی‬ ‫نەوەو‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫ەل‬ ‫این‬ ‫بەاکرهێنەر‬ ‫نیەوە(‬ ‫اک‬ ‫ڤیدیۆ‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫دەدات‬ ‫داهات‬ ‫پەیداکردین‬ Chatterjee & Krystyanczuk ، ٢٠١٧ ، ٣٩ ‫ەل‬ ‫بەخۆ‬ ‫سەر‬ ‫ماڵپەڕێکی‬ ‫وەك‬ ،) ‫دوی‬ ‫مانگی‬ ( ٢٠٠٥ ‫هریيل(‬ ‫(چاد‬ ‫یکی‬ ‫ئەمەر‬ ‫اانی‬ ‫ز‬ ‫سێ‬ ‫یت‬ ‫دەس‬ ‫ەلسەر‬ ) Chad Hurly ‫و‬ ) ‫چن(‬ ‫ستیف‬ Steve Chen ‫کرمی(‬ ‫اد‬ ‫جو‬ ) Jawed Karim )) ‫بوون‬ ‫نبەر‬ ‫فەرما‬ ‫دامەزرا،‬ ( ‫نیای‬ ‫کۆمپا‬ ‫ەل‬ pay pal ‫تیوب‬ ‫یو‬ ‫تادا‬ ‫ئێس‬ ‫ەل‬ ‫ئەلکتۆین،‬ ‫ابزرگاین‬ ‫بە‬ ‫بوو‬ ‫اتیبەت‬ ) ‫بریۆکەی(خۆت‬ ‫بنەمای‬ ‫ەلسەر‬ ‫تیوب‬ ‫یو‬ ‫نێتە،‬ ‫ئینتەر‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫تکەویت‬ ‫دەس‬ ‫ین‬ ‫گەورەتر‬ ‫بکەوە(‬ ‫باڵوی‬ ‫این‬ ‫بینێرە‬ Broadcast youself ‫بنەمایە‬ ‫ئەم‬ ‫کە‬ ‫)دامەزراوە،‬ ‫الپەڕەکەدا‬ ‫ەلسەرەاتی‬ ‫بۆ‬ ‫شوێن‬ ‫ین‬ ‫نگت‬ ‫گر‬ ‫بە‬ ‫نێت‬ ‫ئینتەر‬ ‫تۆڕی‬ ‫ەل‬ ‫شوێنە‬ ‫ئەم‬ ‫هەیە،‬ ‫ەل‬ ‫دەبیرنێت‬ ‫تیایدا‬ ‫نەی‬ ‫ڤیدیۆای‬ ‫ئەو‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫امبەر‬ ‫بێبەر‬ ‫ڤیدیۆی‬ ‫یپێکردین‬ ‫بەشدار‬ ‫بۆ‬ ‫کردووە‬ ‫تۆماراین‬ ‫نیان‬ ‫مۆابیەلاک‬ ‫ای‬ ‫اکمێر‬ ‫بە‬ ‫ندێکجار‬ ‫هە‬ ‫نێکن‬ ‫سا‬ ‫کە‬ ‫این‬ ‫او‬ ‫تکر‬ ‫دروس‬ ‫نین‬ ‫پێکە‬ ‫این‬ ‫سەمەرە‬ ‫و‬ ‫سەیر‬ ‫شتێکی‬ ‫هەموو‬ ‫استنەوەی‬ ‫گو‬ ‫دۆالر،‬ ‫ملیۆن‬ ‫سەد‬ ‫بەهای‬ ‫بە‬ ‫جواڵو‬ ‫وێنەی‬ ‫جۆری‬ ‫ەلسەر‬ ‫ڵەپێکردین‬ ‫جو‬ ‫و‬ ‫فااتر)‬ ‫(أ‬ ‫چا‬ ‫ناپ‬ ‫س‬ ‫ەل‬ ‫نەوە‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫پرۆسەی‬ ( ‫ندی‬ ‫اتیبەمتە‬ ‫اکری‬ ‫هۆ‬ ‫بە‬ ‫ت‬ My story ‫دەبێت،‬ ) ‫اوی‬ ‫کر‬ ‫فشار‬ ‫بە‬ ‫پەجنەت‬ ‫و‬ ‫وێنەکە‬ ‫سەر‬ ‫دەکەینە‬ ‫فشار‬ ‫بوێت‬ ‫ڤیدۆت‬ ‫ئەگەر‬ ‫ئەگەر‬ ‫مەرجێك‬ ‫بە‬ ‫ببینێت‬ ‫تۆ‬ ‫چریۆىك‬ ‫نێت‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫کەس‬ ‫هەموو‬ ‫دەهێڵیتەوە،‬ ( Everyone ‫(محدي،‬ ‫بگرێت‬ ‫دا‬ ) ٢٠١٨ ، ٢٦ -٢٧ ‫و‬ ‫انمە‬ ‫بۆ‬ ‫نە‬ ‫جێبەجێکرد‬ ‫ئەم‬ .) ‫بەاکر‬ ‫نە،‬ ‫اوەاک‬ ‫گری‬ ‫وێنە‬ ‫گەڵ‬ ‫ەل‬ ‫تۆماردەکەن‬ ‫ڤیدیۆ‬ ‫و‬ ‫دەگرن‬ ‫وێنە‬ ‫ڕێگاایوە‬ ‫ەل‬ ‫ان‬ ‫هێنەر‬ ‫بەاکرهێنەر‬ ‫ندەدرێت،‬ ‫نیشا‬ ‫یەکجار‬ ‫بۆ‬ ‫نیان،‬ ‫هاوڕێاک‬ ‫بۆ‬ ‫دەینێرن‬ ‫و‬ ‫نوسنی‬ ‫داانین‬ ( ‫یدەاکت‬ ‫دایر‬ ‫اکتەکەی‬ Alkhobrani & Alzhrani ، ٢٠١٨ ، ١٤٩ .) ٦ . ٢ ‫بوون:‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ : ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫چەمکی‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫بەش‬ ‫پاڵنەریی،‬ ‫اتك‬ ‫ڕەفتاری‬ ‫خودییەی‬ ‫هێزە‬ ‫بەو‬ ‫پێناسەدەکرێت،‬ ‫و‬ ‫(بلقیس‬ ‫او‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫ئاماجنێکی‬ ‫بەدهیێناین‬ ‫بۆ‬ ‫دەاکت‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫و‬ ‫دەبزوێنێت‬ ‫مرغي،‬ ١٩٩٦ ، ٨٤ ‫بۆ‬ ‫دادەنرێت‬ ‫سەرەکییەاکن‬ ‫مەرجە‬ ‫بە‬ ‫پاڵنەریی‬ ‫هەروەها‬ ،) ‫ب‬ ‫ەل‬ ‫جا‬ ‫جۆرەاکین،‬ ‫جۆراو‬ ‫ارە‬ ‫بو‬ ‫و‬ ‫اکری‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫ئاماجنەاکن‬ ‫بە‬ ‫گەیشنت‬ ‫اری‬ ‫و‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫تەاکن‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫پێکهێناین‬ ‫این‬ ‫بێت‬ ‫نەوە‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ڕێگااکین‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫هااک‬ ‫این‬ ‫ن‬ ‫قاوي،‬ ‫(الرش‬ ‫بێت‬ ‫نینی‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫دەسکەویت‬ ٢٠١٢ ، ٢٣٤ ‫بە‬ ‫پاڵنەر‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ،) ‫فێر‬ ‫و‬ ‫یت‬ ‫گش‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫بەش‬ ‫پەروەردەکردن‬ ‫ەل‬ ‫اکر‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫اکرەاکن‬ ‫هۆ‬ ‫ین‬ ‫نگت‬ ‫گر‬ ‫بوون‬ ‫پێو‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫لێرەوە‬ ‫دەاکت،‬ ‫بەاتیبەیت‬ ‫نی‬ ‫ابو‬ ‫ەلشارەز‬ ‫تااین‬ ‫مامۆس‬ ‫ایی‬ ‫شارەز‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫ب‬ ‫ان‬ ‫ۆ‬ ‫حەز‬ ‫و‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫کردین‬ ‫تێر‬ ‫بۆ‬ ‫دەردەکەوێت‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫پاڵنەر‬ ‫ندین‬ ‫وروژا‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫نیا‬ ‫ئارەزووەاک‬ ‫(خلیل،‬ ٢٠٠٧ ، ١٧٧ ‫اات‬ ‫(و‬ ‫ندا‬ ‫بو‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫انو‬ ‫ەل‬ ‫پاڵنەر‬ .) Rogers-Carl ‫ماسلو‬ ‫اهەم‬ ‫بر‬ ‫(ئە‬ ‫و‬ ) -Abraham Maslow ‫جەختیا‬ ‫یە،‬ ) ‫و‬ ‫الهنداوي،‬ ٢٠١٤ ، ٣٠٣ ‫تی‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫ماسلۆ‬ .) ‫ی‬ ‫توە‬ ‫ڕێكخس‬ ‫هەڕەمێك‬ ‫ەل‬ ‫ەاکین‬ ‫ارەوە:‬ ‫خو‬ ‫ێوەیەی‬ ‫بەمش‬ ‫(ال‬ ‫نەوە‬ ‫بکە‬ ‫بەرز‬ ‫نیان‬ ‫ااناک‬ ‫تو‬ ‫و‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫اء،‬ ‫زهر‬ ٢٠١٧ ، ٧٥ ‫تیۆرە‬ ‫ئەم‬ ‫هەروەها‬ ،) ‫هەڵدەسنت‬ ‫پێیی‬ ‫اکرەی‬ ‫ئەو‬ ‫ئەگەر‬ ‫تردەبێت‬ ‫زۆر‬ ‫پاڵنەراین‬ ‫اتکەاکن‬ ‫دەڵێت:‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫بۆ‬ ‫دەبێت‬ ‫تر‬ ‫بەهێز‬ ‫پاڵنەری‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ئاماجنەکەی،‬ ‫بەرەو‬ ‫بێت‬ ‫او‬ ‫تەکر‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫بێت‬ ‫نینی‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫هزر‬ ‫نەوەی‬ ‫بەرزکرد‬ ‫و‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫زایدکردین‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫دەسکەو‬ ‫ئاماجنی‬ ‫ئەگەر‬ ‫مال،‬ ‫(أ‬ ٢٠٠٨ ، ٥٠ .) ٣.٦ ‫ئەرێین:‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫چەمکی‬ : ‫بیل‬ ‫فنسنت‬ ‫نورمان‬ ( ‫دکتۆر‬ Norman Vincent Peale -١٨٩٨ ١٩٩٣ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫بۆ‬ ‫نوێیی‬ ‫چەمکی‬ ‫کەسە‬ ‫یەکەم‬ ) ‫و‬ ‫الصاحب‬ ‫کرد(عبد‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ‫و‬ ‫هێز‬ ‫بۆ‬ ‫بیین‬ ‫پێش‬ ‫و‬ ‫ندن‬ ‫پا‬ ‫چەس‬ ‫امحد،‬ ٢٠١٤ ، ١١٩ ‫چەمکی‬ .) ‫چەمکێکی‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫بە‬ ‫ندیدارە‬ ‫پەیوە‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫جەخت‬ ‫و‬ ‫کردووە،‬ ‫پێشکەیش‬ ‫نیاتگەری‬ ‫بو‬ ‫تیۆری‬ ‫کە‬ ‫نیاتنان‬ ‫بو‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫وەك‬ ‫تر‬ ‫امە‬ ‫اکر‬ ‫ەل‬ ‫یی‬ ‫و‬ ‫کێشەاکن‬ ‫نەوەی‬ ‫بو‬ ‫بەرەنگار‬ ‫بۆ‬ ‫اتك‬ ‫بەئاگابوین‬ ‫و‬ ‫دەروین‬ ‫نیان‬ ‫کرد‬ ‫چارەسەر‬ ‫اب‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫نەو‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ئەجمۆرە‬ ‫خاوەین‬ ‫دەکرێت‬ ‫بیین‬ ‫پێش‬ ‫دەاکتەوە،‬ ٢ . ‫لیس‬ ‫أ‬ ‫الربت‬ Albert Ellis : ( ‫ەلساڵی‬ ١٩٧٦ ‫یکی‬ ‫ئەمەر‬ ‫این‬ ‫دەرونز‬ ‫اانی‬ ‫ز‬ ) ‫لیس‬ ‫أ‬ ‫(الربت‬ -Albert Ellis ‫این‬ ‫یر‬ ‫ژ‬ ‫(چارەسەری‬ ‫بە‬ ‫ئاماژەیکرد‬ ) -‫سۆزداری)‬ ( Rational Emotional Therapy ‫ئار‬ ‫ئەو‬ ‫بنەڕەیت‬ ‫بریۆکەی‬ ) ‫پشت‬ ‫تەیە‬ ‫اس‬ ‫بکە‬ ‫نەوە‬ ‫جیابو‬ ‫ننی‬ ‫ا‬ ‫انتو‬ ‫کە‬ ‫ئەوەی،‬ ‫بەبنەمای‬ ‫ێت‬ ‫دەبەس‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫الیەین‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ین‬ ‫دەدات‬ ‫ئەجنامی‬ ‫ڕەفتارەی‬ ‫ئەو‬ ‫بۆ‬ ‫دەبێت‬ ‫مرۆڤ‬ ‫دوچاری‬ ‫سۆزداری‬ ‫الیەین‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫یر‬ ‫ژ‬ ‫نەوە‬ ‫کرد‬ ‫(بری‬ ‫نە‬ ‫الیە‬ ‫سێ‬ ‫ئەم‬ ‫اپ)‬ ‫خر‬ ‫این‬ ‫بێت‬ ‫ابش‬ ‫ڕەفتارەکە‬ ‫(جا‬ -‫هەست‬ -‫ڕەفتار)‬ ‫د‬ ‫لێك‬ ‫اکر‬ ‫یەکدا‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫انستیا‬ ‫ز‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫دەبێت‬ ‫یگەر‬ ‫اکر‬ ‫یت‬ ‫بەو‬ ‫یەکەاین‬ ‫هەر‬ ‫ەکەن‬ ‫است،‬ ‫ڕ‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫بۆ‬ ‫هەڵە‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫گۆڕاین‬ ‫هۆی‬ ‫ببێتە‬ ‫دەکرێت‬ ‫چاوەڕوان‬ ‫پارێزگاری‬ ‫یەکەمیان‬ ‫سەرەىك‬ ‫ئاماجنی‬ ‫دو‬ ‫ەل‬ ‫بەشدارن‬ ‫مرۆڤەاکن‬ ‫ایە‬ ‫و‬ ‫بڕوای‬ ‫ئەلیس‬ ‫ئا‬ ‫ەل‬ ‫بوون‬ ‫ڕزگار‬ ‫خۆیش،‬ ‫ای‬ ‫بەدو‬ ‫ان‬ ‫گەڕ‬ ‫دووەمیان‬ ‫و‬ ‫ژاین‬ ‫ەل‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫ار‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫ئاماجنە،‬ ‫دو‬ ‫ئەم‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫ەل‬ ‫بەشدارە‬ ‫ڕێگایەك‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫یر‬ ‫ژ‬ ‫بە‬ ‫ئە‬ ‫ر‬ ‫وه‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ( ‫دورەاکن‬ ‫و‬ ‫یك‬ ‫نز‬ ‫ئاماجنە‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫ەل‬ ‫لۆژیك‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫یر‬ ‫ژ‬ Salih & Hasan ، ٢٠١٦ ، ٤٠٠ -٤٠١ .) test ‫پاڵنەری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ( Person ‫و‬ Mean ‫و‬ Std-Deviation ‫و‬ one-way anova ‫و‬ Independent ‫انخیان‬ ‫بۆچوین‬ ‫بە‬ ‫وەڕاین‬ ‫ئەجنامی‬ ‫دەروین‬ ‫این‬ ‫شڵەژ‬ ‫دەڵێت‬ ‫تیۆرەکەیدا‬ ‫ەل‬ ‫لیس‬ ‫أ‬ ‫نەیە‬ ‫ا‬ ‫یر‬ ‫انژ‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ، SamplesT-test ‫ندە‬ ‫انوە‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫دەرکەوت‬ ‫ئەجنامدا‬ ‫ەل‬ ) ‫ەل‬ ‫هەلێکە‬ ‫نە‬ ‫بۆچوان‬ ‫و‬ ‫بری‬ ‫ئەم‬ ‫بکەن،‬ ‫تە‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫پیێ‬ ‫خۆایین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫هەبێت‬ ‫(اخللیل،‬ ‫ڵەکردن‬ ‫هە‬ ‫و‬ ‫ڵدان‬ ‫هەو‬ ‫نەك‬ ‫تن‬ ‫سەرکەو‬ ‫پێناو‬ ٢٠١٢ ، ٢ ‫لۆژیکی‬ ‫ان‬ ‫الیەین‬ ‫ندا‬ ‫انوەڕۆکیا‬ ‫ەل‬ ‫نەن‬ ‫ا‬ ‫نەو‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ئەو‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫یر‬ ‫انژ‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ەل‬ ‫خ‬ ‫ۆدەگرن،‬ ‫بەڕێژەی‬ % ٦٣ . ٢ ‫پێچ‬ ‫ندییەىك‬ ‫پەیوە‬ ‫دەرکەوت‬ ‫هەروەها‬ ، ‫ە‬ ‫ئاماری‬ ‫ڵگەداری‬ ‫بە‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ،) ‫ابو‬ ‫ەل‬ ‫منداڵ‬ ‫کە‬ ‫نەی‬ ‫بو‬ ‫فێر‬ ‫ئەو‬ ‫بۆ‬ ‫دەگەڕێتەوە‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫نەو‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫ئەو‬ ‫سەرهەڵداین‬ ‫نیی‬ ‫ا‬ ‫ەوە‬ ‫هەیە.‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫و‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بە‬ ‫ئالودەبون‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫بە‬ ‫پشتبەسنت‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫لۆژیکییا‬ ‫نەو‬ ‫ئاقاڵ‬ ‫ڕێگایەىك‬ ‫بە‬ ‫هزر‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫اات‬ ‫و‬ ‫ئەرێین‬ ‫بەرەو‬ ‫ڕێگایەك‬ ‫بب‬ ‫نەی‬ ‫بینا‬ ‫گەش‬ ‫یت‬ ‫هەس‬ ‫و‬ ‫ئەرێین‬ ‫ا‬ ‫سلیجامن‬ ‫تنی‬ ‫(مار‬ ‫ت‬ ١٩٨٨ ) ‫و‬ ‫بڕوای‬ ‫دەاکت‬ ‫انوەىك‬ ‫نڕتۆڵکردین‬ ‫کۆ‬ ‫بە‬ ‫ئاماژە‬ ‫لیس)‬ ‫(أ‬ ‫هەروەها‬ ‫یدەگرێت،‬ ‫وەر‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫ڕواندات‬ ‫خۆوەىك‬ ‫ەل‬ ‫ێوەیەىك‬ ‫بەش‬ ‫نەرێین‬ ‫یت‬ ‫هەس‬ ، ‫هێ‬ ‫ەل‬ ‫امان‬ ‫اکر‬ ‫اردەی‬ ‫بژ‬ ‫بەڵکو‬ ٧ ‫ی‬ ‫ڕێکاکر‬ . ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫یەاکین‬ ‫ناین‬ ‫ای‬ ‫و‬ ‫نە،‬ ‫بینا‬ ‫گەش‬ ‫ڕوانگەی‬ ‫سەر‬ ‫جەختدەاکتە‬ ‫ڕێگایەکە‬ ‫بەوەی‬ ‫دەاکت‬ ‫پێناسەی‬ ‫شتێکدا‬ ‫هەموو‬ ‫ەل‬ ‫گەشاوە‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫جو‬ ‫الیەین‬ ‫بینیین‬ ‫و‬ ‫بیین‬ ‫گەش‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫کە‬ ‫دەبینێت‬ ‫(الوهیيب،‬ ٢٠١٨ : ٢٤ ‫بەر‬ ‫پرۆسەیەىك‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫هەروەها‬ ) ‫هەهمێناین‬ ‫یيش،‬ ‫هەیە(القر‬ ‫خۆمان‬ ‫الی‬ ‫بۆ‬ ‫هێناین‬ ‫نە‬ ‫این‬ ٢٠١٢ ، ٢٥٧ -٢٥٨ .) ٦ . ٤ ‫پێش‬ ‫ینەوەاکین‬ ‫توێژ‬ ٧ . ١ ‫(پەیو‬ ‫جۆری‬ ‫وەسفی‬ ‫ینەوەیەىك‬ ‫توێژ‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫ڕێبازی‬ ‫ندی‬ ‫ە‬ ‫و:‬ ‫اورداکر)یە‬ ‫بەر‬ ‫و‬ ‫اکێش‬ ‫جنڕ‬ ‫سەر‬ ‫و‬ ‫اوی‬ ‫نومار،‬ ( ٢٠١٢ ، ٦٤ -٦٥ ‫پێیی‬ ‫زۆرجار‬ ‫ئەاکدمیییەاکن)‬ ‫ئەرکە‬ ‫ەل‬ ‫تن‬ ‫بۆسەرکەو‬ ‫خوێنداکر‬ ‫انوەىك‬ ‫یستێکی‬ ‫و‬ ‫وەك‬ ‫ئەرێین‬ ‫یت‬ ‫هەس‬ ‫و‬ ‫پاڵنەر،‬ ‫وزەی‬ ‫بۆ‬ ‫دەگۆڕێت‬ ‫نەرێین‬ ‫وزەی‬ ‫نەوەیە،‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ( ‫نە‬ ‫زوا‬ ‫اهمی‬ ‫بر‬ ‫ا‬ ‫ماين‬ ‫أ‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫یەکەم:‬ ٢٠١٥ :) ‫یت‬ ‫ینەوەکەی(ئاس‬ ‫توێژ‬ ‫نیشاین‬ ‫انو‬ ٧ . ٢ ‫خوێنداک‬ ‫سەرجەم‬ ‫ەل‬ ‫پێکهاتووە‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫کۆمەڵگەی‬ ‫این‬ ‫ر‬ .) ( ‫ام‬ ‫تاگر‬ ‫ئینس‬ ‫ارەم:‬ ‫چو‬ Instagram :) ‫ەل‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتیەاکن‬ ‫ەل‬ ‫یەکێکە‬ ‫ئەمەش‬ ‫س‬ ‫هتێنان(‬ ‫بەدەس‬ ‫پاڵنەری‬ ‫ترێت‬ ‫دەو‬ Taylor ، ٢٠١٢ ، ٤ .) ‫للطیف،‬ ‫ا‬ ‫عبد‬ ‫و‬ ‫عبدالرحمی‬ ( ‫دەاکت‬ ‫نڕتۆڵی‬ ‫کۆ‬ ‫یت‬ ‫ندروس‬ ‫تە‬ ‫دڵخۆیش‬ ٢٠١٦ : ‫تۆڕەکۆمەاڵ‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫الی‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫ازەاکین‬ ‫ئامر‬ ‫ندی‬ ‫اتیبەمتە‬ ‫بەپێیی‬ ‫یەتییەاکن‬ ( ‫خوێندین‬ ‫ساڵی‬ ‫بۆ‬ ‫نیان‬ ‫بەای‬ ‫امی‬ ‫دەو‬ ‫خوێندین‬ ‫ەل‬ ‫حکومی‬ ‫ئامادەیی‬ ‫قۆانغی‬ ٢٠١٩ -‫اڵی‬ ( ٢٠١٠ ‫دامەزراوه‬ ) ‫بوون:‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫تکردین‬ ‫دروس‬ ‫ەل‬ ‫تا‬ ‫مامۆس‬ ‫ڵی‬ ‫ڕۆ‬ ٢٥٣ .) ‫انکۆ)‬ ‫ز‬ ‫این‬ ‫خوێنداکر‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫یتیە‬ ‫بر‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەو‬ ‫ئاماجنی‬ ٢٠٢٠ ‫ەل(‬ ‫یتنی‬ ‫بر‬ ‫یە‬ ‫کۆ‬ ‫شاری‬ ‫ندی‬ ‫انوە‬ ‫ەل‬ ) ٢٩٦٩ ‫تەی‬ ‫خش‬ ‫ەل‬ ‫هەروەك‬ ‫خوێنداکر‬ ) ‫فلتەرێکی‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫بگرێت‬ ‫وێنە‬ ‫دەدات‬ ‫بەبەاکرهێنەر‬ ‫ڕێگە‬ ، ‫ەلسەرەات‬ ‫پێباکت،‬ ‫کۆمەاڵیەتیت‬ ‫تۆڕی‬ ‫کۆمەڵێك‬ ‫ەل‬ ‫بەشداری‬ ‫و‬ ‫بڕوات‬ ‫ژمارەیدا‬ ‫اک‬ ‫هۆ‬ ‫ژمارەیەك‬ ‫ئەوەی‬ ‫نەتە‬ ‫تو‬ ‫گەیش‬ ‫پەروەردەیی‬ ‫این‬ ‫دەرونز‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫ینەوەاکین‬ ‫توێژ‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫ەیە‬ ‫ئەرێین‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫بری‬ ‫بۆ‬ ‫نەىك‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ڕوانگەی‬ : ‫بەپێیی‬ ‫ازاین‬ ‫جیاو‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫وەکو‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ( ١ ‫اوەتەوە.‬ ‫ڕونکر‬ ) ‫دا‬ ‫ئەپڕێ‬ ‫ەل‬ ‫ا‬ ‫بەاکردەهێرن‬ ‫تەچ‬ ‫پۆد‬ ‫ئای‬ ‫و‬ ‫پاد‬ ‫ئای‬ ‫و‬ ‫فۆن‬ ‫ئای‬ ‫ەلسەر‬ ‫ام‬ ‫تاگر‬ ‫ئینس‬ ‫نە:‬ ‫ا‬ ‫ەلو‬ ‫دەاکت‬ ‫دروست‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫الی‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ -١ . ‫سلیجامن‬ ‫تنی‬ ‫مار‬ Martin Seligman : ‫ڕوپێوی‬ ‫ازی‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫وەسفی‬ ‫مێتۆدی‬ ‫ڕەگەز،‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫نەی‬ ‫منو‬ ‫بەاکرهێناوە،‬ ‫مەیداین‬ ( ‫تەی‬ ‫خش‬ ١ ) ‫یل‬ ( ٢٠١٢ ‫فرویو(‬ ‫ندرۆید‬ ‫ئە‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بۆ‬ ‫ا‬ ‫زایتکر‬ ‫)دا‬ ٢ . ٢ ‫بەرزتری‬ ‫وەشاین‬ ‫این‬ ) ‫پالی(‬ ‫جوجل‬ ‫و‬ ‫نز‬ ‫یتو‬ ‫أ‬ Wikipedia.org ، ٢٠١٨ ‫بە‬ ‫ڕێگەاین‬ ‫تەهنا‬ ‫سەرەاتدا‬ ‫ەل‬ .) ‫زەب‬ ‫بە‬ ‫بوو‬ ‫اتر‬ ‫دو‬ ‫بەاڵم‬ ‫دەدا،‬ ‫وێنە‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫ین‬ ‫بەانوابنگت‬ ‫و‬ ‫ین‬ ‫ەالحت‬ ‫تۆڕ‬ ‫ی‬ ‫پارچەی‬ ‫و‬ ‫ڤیدیۆیی‬ ‫تۆماری‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫وێنەگر‬ ‫بە‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫کۆمەاڵیەیت،‬ ‫جۆ‬ ‫جۆراو‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫تۆڕی‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫یپێکردین‬ ‫بەشدار‬ ‫اتر‬ ‫دو‬ ‫دەدات‬ ‫او‬ ‫کر‬ ‫تۆمار‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫ابيل،‬ ‫خۆی(الغر‬ ‫ام‬ ‫تاگر‬ ‫ئینس‬ ‫تۆڕی‬ ٢٠١٧ ، ٦ .) ( ‫چات‬ ‫ناپ‬ ‫س‬ ‫پێنجەم:‬ Snap chat :) ‫تۆ‬ ‫ەل‬ ‫یەکێکە‬ ‫بۆ‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫ڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ( ‫ڵی‬ ‫سا‬ ‫ەل‬ ‫یەکەجمار‬ ‫بۆ‬ ‫امبەرە،‬ ‫بێبەر‬ ‫انمە‬ ‫و‬ ‫ڤیدۆ‬ ‫وێنەو‬ ‫ئاڵوگۆڕی‬ ٢٠١١ ‫دەرکەوت،‬ ) ‫هەیە،‬ ‫بەاکرهێنەری‬ ‫نەها‬ ‫بەملیۆ‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫تو‬ ‫سەرکەو‬ ‫ماڵپەڕە‬ ‫ئەم‬ ‫این‬ ‫لێپررساو‬ ‫و‬ ١ . ‫اتاک‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫تااین‬ ‫مامۆس‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫هت‬ ‫بەدەس‬ ‫بۆ‬ ‫ندا‬ ‫ا‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫یەیت‬ ‫ێناین‬ ‫حە‬ ‫اانو‬ ‫تو‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫تێك‬ ‫هەڵسوکەو‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫خێر‬ ‫اانیەىك‬ ‫تو‬ ‫بە‬ ، ‫بکەن‬ ‫ڕەچاو‬ ‫ئاماجنەاکن‬ ‫و‬ ‫ز‬ ‫بگوجنێت.‬ ‫پێشوی‬ ‫ایی‬ ‫شارەز‬ ٢ . ‫ا‬ ‫خوێنداکر‬ ‫بۆ‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫بەهای‬ ‫و‬ ‫مرۆڤایەیت‬ ‫یت‬ ‫هەس‬ ‫تااین‬ ‫مامۆس‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫ن‬ ‫بەکۆمەڵ‬ ‫اکری‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫دەکرێت‬ ‫بکەن،‬ ‫اهەم‬ ‫فەر‬ ‫داب‬ ‫هەەل‬ ‫ئەو‬ ‫نەیی‬ ‫منو‬ ‫اکری‬ ‫و‬ ‫نی‬ ‫مرغي،‬ ‫و‬ ‫(بلقیس‬ ‫بکرێت.‬ ١٩٩٦ ، ١٠٤ .) ٣ . ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫اببەیت‬ ‫بۆ‬ ‫بدات‬ ‫خوێنداکر‬ ‫ندین‬ ‫وروژا‬ ‫ایرمەیت‬ ‫دۆخێك‬ ‫اهەمکردین‬ ‫فەر‬ ‫و‬ ‫بپارێزێت.‬ ‫نیان‬ ‫بەئاگابوو‬ ٤ . ‫و‬ ‫تەاکین‬ ‫هەس‬ ‫و‬ ‫ڕەفتار‬ ‫ەلسەر‬ ‫تکردن‬ ‫گوزارش‬ ‫بۆ‬ ‫ان‬ ‫خوێنداکر‬ ‫نداین‬ ‫ها‬ ‫یین‬ ‫بڕ‬ ‫دەر‬ ‫ای.‬ ‫نەو‬ ‫دڵ‬ ‫و‬ ‫یت‬ ‫پاڵپش‬ ‫پڕ‬ ‫ێکی‬ ‫کەش‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫ادا‬ ‫ئاز‬ ‫بە‬ ‫نەاکین‬ ‫بۆچو‬ ‫ه‬ ‫ەڕە‬ ‫م‬ ‫ی‬ ‫پ‬ ‫ێ‬ ‫داو‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫ی‬ ‫ە‬ ‫اکن‬ ‫ەل‬ ‫ال‬ ‫ی‬ ‫ماسل‬ ‫ۆ‬ ‫الهنداوي،‬ ‫و‬ ‫(الزغول‬ ٢٠١٤ ، ٣٠٣ ) ‫ی‬ ‫ر‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫در‬ ‫نگی‬ ‫سلیجامن‬ ‫تنی‬ ‫(مار‬ ‫تیۆرەکەی‬ ١٩٨٨ ) ( ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫ینەوەکەی‬ ‫توێژ‬ ٤٠٠ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫کۆ‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫وکچ،‬ ‫کوڕ‬ ‫خوێنداکری‬ ) ‫ازە‬ ‫ئامر‬ ‫ئەو‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن)،‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫اپریس‬ ‫ەل(ڕ‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫هێناوە(‬ ‫بەاکری‬ ‫نەی‬ ‫ئامارای‬ Mean ‫و‬ Std-Deviation ‫و‬ One Samples T-test ‫و‬ Independent SamplesT-test ‫دەرکەوت،‬ ‫ئەجنامدا‬ ‫ەل‬ ) ‫و‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫وەك‬ ‫بەاکردەهێرنێن‬ ‫بەرز‬ ‫ئاستێکی‬ ‫بە‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫نەبووین‬ ‫یتەر،‬ ‫تو‬ ‫ئینجا‬ ‫بوك‬ ‫فەیس‬ ‫اتر‬ ‫دو‬ ‫تیوب‬ ‫یو‬ ‫یەکەم‬ ‫پەلی‬ ‫بە‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫ڕەگەز.‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫بەپێیی‬ ‫ئاماریی‬ ‫بەڵگەداری‬ ( ‫جامل‬ ‫میسون‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫دووەم:‬ ٢٠١٩ ) : ‫یگەری‬ ‫ینەوەکە(اکر‬ ‫توێژ‬ ‫نیشاین‬ ‫انو‬ ‫خو‬ ‫الی‬ ‫بڕایردان‬ ‫و‬ ‫بون‬ ‫فێر‬ ‫پاڵنەری‬ ‫ەلسەر‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ ‫بەاکرهێناین‬ ‫ێنداک‬ ‫این‬ ‫ر‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫کۆمەڵگەی‬ ‫ژ‬ ‫قوتابخانەکان‬ ‫ناوی‬ ‫پێ‬ ‫بە‬ ‫خوێندکاران‬ ‫ژمارەی‬ ‫ڕەگەز‬ ‫ی‬ ‫مێ‬ ‫نێر‬ ١ ‫کچان‬ ‫کۆيەی‬ ‫ئامادەيی‬ ٥٢٧ / ٢ ‫نمونەی‬ ‫چرۆی‬ ‫ئامادەيی‬ ٣٥٥ / ٣ ‫کچان‬ ‫بەيداغی‬ ‫ئامادەيی‬ ٣٤٠ / ٤ ‫کچان‬ ‫کانی‬ ‫ئامادەيی‬ ٢٣٦ / ٥ ‫کچان‬ ‫سێابۆی‬ ‫ئامادەيی‬ ٢٧١ / ٦ ‫کوڕان‬ ‫عەوداڵی‬ ‫سامی‬ ‫ئامادەيی‬ / ٣٠٤ ٧ ‫کوڕان‬ ‫هێڤاری‬ ‫ئامادەيی‬ / ٣٧١ ٨ ‫ڕاجی‬ ‫ئامادەيی‬ ‫کوڕان‬ / ٢٢٧ ٩ ‫کوڕان‬ ‫هیوای‬ ‫ئامادەيی‬ / ٢٠٤ ١٠ ‫کوڕان‬ ‫کۆيەی‬ ‫ئامادەيی‬ / ١٣٤ ١٧٢٩ ١٢٤٠ ‫دەاکتەوە‬ ‫نەپاڵ)‬ ٢٠١٢ ، ٢٥٨ ‫ڵێت‬ ‫دە‬ ‫سلیجامن‬ ‫هەروەها‬ .) ‫ند‬ ‫انوە‬ ‫یی‬ ‫عامن).‬ ‫شاری‬ ‫ەل‬ ‫گشتی‬ ‫کۆی‬ ٢٩٦٩
	Original Original	rticle A rticle A	DOI: | DOI: |	DOI: | 13 -rticle A https://doi.org/10.14500/kujhss.v5n2y2022.pp1 Original DOI: | rticle A Original	https://doi.org/10.14500/kujhss.v5n2y2022.pp https://doi.org/10.14500/kujhss.v5n2y2022.pp	1 1	1 -1 -	3 3

gulala.hamad@koyauniversity.org ‫ندا‬ ‫جهیا‬ ‫ەل‬ ‫ان‬ ‫هەرزەاکر‬ ‫و‬ ‫مندااڵن‬ ‫زۆر‬ ‫ژمارەیەىك‬ ‫دایە‬ ‫ام‬ ‫بەردەو‬ ‫ییەىك‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ان‬ ‫هەرزەاکر‬ ‫بۆ‬ ‫بەاتیبەت‬ ‫گەورەیە‬ ‫یەىك‬ ‫مەترس‬ ‫ئەوە‬ ‫بەاکردەهێنن‬ ‫تۆڕەکۆمەاڵیەتییەاکن‬ 13 -https://doi.org/10.14500/kujhss.v5n2y2022.pp1 ‫ندین‬ ‫هەڵسەنگا‬ ‫بە‬ ‫تێت‬ ‫هەڵدەس‬ ‫خوێنداکر‬ ‫هەیە،‬ ‫نیان‬ ‫نگیدا‬ ‫گر‬ ‫بۆ‬ ‫اکری‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫و‬ ‫دەبەخشێ‬ ‫کۆششەاکین‬ ‫بە‬ ‫نگ‬ ‫گر‬ ‫ڕۆڵێکی‬ ‫یەاکین،‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫پێشربدین‬ ‫بەرەو‬ ‫و‬ ‫دۆزینەوە‬ ‫الوهاب،‬ ‫دەبینێت(عبد‬ ‫ندا‬ ‫بو‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫خۆی‬ ‫هەڵەاکین‬ ٢٠١٤ ، ٦٥ ‫ئەم‬ .) ‫گ‬ ‫ەلسەر‬ ‫جەخت‬ ‫و‬ ‫دەدات‬ ‫هزریەاکن‬ ‫پرۆسە‬ ‫بە‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫تیۆرە‬
‫گ‬ ‫ۆڤ‬ ‫ار‬ ‫ی‬ ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫مر‬ ‫ۆڤ‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫وک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬