‫پ‬ ‫ێشه‬ ‫ك‬ ‫ى‬ ‫پێىٍ‬ ‫ئایین‬ ‫هێىان‬ ‫هذی‬ ‫له‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫و‬ ‫َاوچه‬ ‫مێژووی‬ ‫جىسهیادا‬ ‫سدی‬ ‫بابه‬ ‫جێىه‬ ‫به‬ ‫پێىیعتی‬ ‫لێيۆڵیىه‬ ‫وٍ‬ ‫َه‬ ‫اوعخحی‬ ‫ص‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫به‬ ، ‫پاػ‬ ‫حۆسێً‬ ‫دٍ‬ ‫سووخاوی‬ ‫وڵه‬ ‫به‬ ‫ئایین‬ ‫سۆڵی‬ ‫عىظماهیؾ،‬ ‫حی‬ ‫گؽخحی‬ ‫ئیعالم‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫جایبه‬ ‫له‬ ‫حی‬ ‫جىسهیذا‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫سوهاوی‬ ‫فه‬ ‫هه‬ ‫امۆػ‬ ‫س‬ ‫ا،‬ ‫هش‬ ‫وٍ‬ ‫ئیعالم‬ ‫ئاییجی‬ ‫یؾ‬ ‫صۆسحاس‬ ‫له‬ ‫ێً‬ ‫اص‬ ‫ئامش‬ ‫ن‬ ‫خضمه‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫حی‬ ‫به‬ ‫جىسهیذا‬ ‫واسَاجىوٍ‬


ً ِ ّ ‫م‬ ‫م‬ ُ ‫اه‬ َ ‫ى‬ ْ ‫ل‬ َ ‫ل‬ َ ‫خ‬ ‫ا‬ َّ ‫ه‬ ِ ‫إ‬ ُ ‫اط‬ َّ ‫الى‬ ‫ا‬ َ ‫ه‬ ُّ ‫ی‬ َ ‫أ‬ ‫ا‬ َ ً ( َ ‫ك‬ َ ‫و‬ ‫ا‬ ً ‫ىب‬ ُ ‫ع‬ ُ ‫ؼ‬ ْ ‫م‬ ُ ‫اه‬ َ ‫ى‬ ْ ‫ل‬ َ ‫ع‬ َ ‫ح‬ َ ‫و‬ ‫ی‬ َ ‫هث‬ ُ ‫أ‬ َ ‫و‬ ٍ ‫ش‬ َ ‫ه‬ َ ‫ر‬ ِ ‫ه‬ َّ ‫الل‬ َ ‫ىذ‬ ِ ‫ع‬ ْ ‫م‬ ُ ‫ى‬ َ ‫م‬ َ ‫ش‬ ْ ‫ه‬ َ ‫أ‬ َّ ‫ِه‬ ‫ىاإ‬ ُ ‫ف‬ َ ‫اس‬ َ ‫ع‬ َ ‫خ‬ ِ ‫ل‬ َ ‫ل‬ ِ ‫ائ‬ َ ‫ب‬ ) ‫یر‬ ِ ‫ب‬ َ ‫خ‬ ٌ ‫يم‬ ِ ‫ل‬ َ ‫ع‬ َ ‫ه‬ َّ ‫الل‬ َّ ‫ه‬ ِ ‫إ‬ ْ ‫م‬ ُ ‫اه‬ َ ‫ل‬ ْ ‫ج‬ َ ‫أ‬ ‫اث/‬ ‫(



  ‫مً‬ ‫مجمىعت‬ ‫هخاب‬ ‫مً‬ ‫الىشد،‬ ‫بین‬ ‫العياسخي‬ ‫الاظالم‬ ‫لیزهبرغ:‬ ‫ميخائيل‬ . ‫الاله‬ ‫ث(عبذ‬ ‫ان،‬ ‫اًش‬ ‫و‬ ‫وجشهيا‬ ‫اق‬ ‫العش‬ ‫في‬ ‫اد‬ ‫الاهش‬ ‫لت،‬ ‫والذو‬ ‫الازييت‬ ‫الباخثین:‬ ‫اظا‬ ‫الذس‬ ‫معهذ‬ ‫بیروث،‬ ‫والخىصيع،‬ ‫لليؽش‬ ‫اث‬ ‫الفش‬ ‫الىعيمي)،‬ ‫اجيجيت،‬ ‫الاظتر‬ ‫ث‬ ‫مجمىعت‬ ‫هخاب‬ ‫مً‬ ‫معيعت،‬ ‫خذودا‬ ‫بىـفهما‬ ‫والازييت‬ ‫الذًً‬ : ‫صبيذة‬ ‫ظامي‬ . ‫ؿ‬ ‫اق،‬ ‫العش‬ ‫في‬ ‫اد‬ ‫الاهش‬ ‫والذولت،‬ ‫الازييت‬ ‫الباخثین:‬ ‫مً‬ 157 . 


	الحجش‬ ، ‫وۆمه‬ ‫و‬ ‫وىلخىس‬ ‫سواهیيێيی‬ ‫ڵگه‬ ‫هه‬ ‫مێژووی‬ ‫و‬ 13 ‫به‬ ،) ‫له‬ ‫اڵم‬ ‫َه‬ ‫ماهياجذا‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫معىڵماهه‬ ‫فه‬ ‫به‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫له‬ ‫واوان‬ ‫حۆسێً‬ ‫بىووی‬ ‫جێبیجی‬ ‫ئیعالمیذا،‬ ‫مێژووی‬ ‫له‬ ‫جێى‬ ‫ه‬ ‫اڵوی‬ ‫ئاوێخه‬ ‫و‬ ‫بىون‬ ‫له‬ ‫پێىذاچىون‬ ‫و‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫گىجاسی‬ ‫هێىان‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫له‬ ‫حیاواص‬ ‫فۆسمی‬ ‫یه‬ ‫دٍ‬ ‫هتر‬ ‫هه‬ ‫همىوهه‬ ‫یً.‬ ‫دٍ‬ ‫ی‬ ‫وڵه‬ ‫حی‬ ‫ئىمه‬ ‫ویی‬ ‫سواهین(‬ ‫و‬ 41 ‫ن‬ -132 / ‫ص‬ 662 ‫ن‬ -750 ‫هه‬ ‫بۆ‬ ‫ص)ی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫معىڵماهه‬ ‫هاعه‬ ‫سٍ‬ ‫به‬ ‫له‬ ‫وان‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ڕووی‬ ‫یی‬ ‫ئابىوس‬ ‫و‬ ‫وۆمه‬ ‫و‬ ‫اڵیه‬ ‫جحی‬ ‫و‬ ‫ف‬ ‫ه‬ ‫سَه‬ ‫هگییه‬ ‫وٍ‬ ‫به‬ ‫ڵگه‬ ‫یه‬ ‫ئه‬ ‫وی‬ ‫ییه‬ ‫اهیاس‬ ‫ص‬ ‫م‬ ‫یه‬ ‫هه‬ ، ‫بىون‬ ‫َۆواس‬ ‫دواجش‬ ‫ظه‬ ‫بۆ‬ ‫سَه‬ ‫بضوجىه‬ ‫ڵذاوی‬ ‫وٍ‬ ‫هاڕٍ‬ ‫اییه‬ ‫ص‬ ‫َضسیی‬ ‫ظیاظییه‬ ‫و‬ ‫دژ‬ ‫واوى‬ ‫به‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫ئىمه‬ ‫حی‬ ‫وٍ‬ ‫ویی،‬ ‫بضوجىه‬ ‫ن‬ ‫وٍ‬ ‫گه‬ ‫ی‬ ‫الوی‬ ‫هاعه‬ ‫سٍ‬ ‫ب(ؼعىوبییه‬ ‫ث)‬ ‫اپه‬ ‫س‬ ‫و‬ ‫یً‬ ‫ڕ‬ ‫مه‬ ‫ؼۆڕشخی‬ ‫و‬ ‫والییه‬ ‫وان‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫بىوهه‬ ‫ێژ‬ ‫دس‬ ‫و‬ ٍ ‫بضوجىه‬ ‫ی‬ ‫وٍ‬ ‫هاڕٍ‬ ‫ي‬ ‫خه‬ ‫ایی‬ ‫ص‬ ‫یجه‬ ‫واس‬ ‫وان‬ ‫و...جاد.‬ ‫حگه‬ ‫له‬ ‫وٍ‬ ‫فاسظه‬ ‫دواجش‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫حۆسێً‬ ‫واهیؾ‬ ‫َه‬ ‫ظذ‬ ‫بیری‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫یىشدن‬ ‫ؼاهاص‬ ‫بىه‬ ‫چه‬ ‫سٍ‬ ‫و‬ ‫چه‬ ‫ڵه‬ ‫ن‬ ‫فه‬ ‫و‬ ‫سَه‬ ‫بۆ‬ ‫خۆیاهیان‬ ‫هگی‬ ‫به‬ ‫دژ‬ ‫دسوظدبىو‬ ‫عه‬ ‫سٍ‬ ‫به‬ ‫وان،ظه‬ ‫ئه‬ ‫باسی‬ ‫س‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫ی،‬ ‫چه‬ ‫هذیً‬ ‫خىێىذهه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫حیاواص‬ ‫ی‬ ‫مه‬ ‫پێىٍ‬ ‫ڕ‬ ‫هذی‬ ‫ئیعالم‬ ‫هێىان‬ ‫ی‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫و‬ ‫َه‬ ‫یه‬ ‫به‬ ‫پێىیعتی‬ ‫و‬ ‫ؼیىشدهه‬ ‫وٍ‬ ‫بابه‬ ‫ی‬ ‫َه‬ ‫حی‬ ‫یه‬ ‫بۆیه‬ . ‫َه‬ ‫وڵذٍ‬ ‫دٍ‬ ‫یً‬ ‫لێرٍ‬ ‫له‬ ‫باط‬ ‫دا‬ ‫پێىٍ‬ ‫ئیعالم‬ ‫هێىان‬ ‫هذی‬ ‫جىسهحی‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫َه‬ ‫ظااڵوی‬ ‫ظه‬ ‫ؼخاواوی‬ ‫دٍ‬ ‫بیعخه‬ ‫ی‬ ‫بىه‬ ‫مذا‬ ‫ؼێىٍ‬ ‫یً،‬ ‫ئه‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫پێىٍ‬ ‫هذییه‬ ‫كۆهاػه‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫واوی‬ ‫ؼه‬ ‫هشدن‬ ‫پ‬ ‫و‬ ‫ؽيىجً‬ ‫دواحاس‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫اڵڵه‬ ‫بىون‬ ‫دٍ‬ ‫و‬ ‫سهه‬ ‫له‬ ‫وججی‬ ‫چىاسچێىٍ‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ێيی‬ ‫جێز‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫یىشاودا،‬ ‫دیاس‬ ‫له‬ ‫بىو‬ ‫یخحی‬ ‫بش‬ ‫جێزی(ئاوێخه‬ ‫جىسهحی‬ ‫هشدوی‬ -‫بخه‬ ‫ئیعالمحی)‬ ‫یىه‬ ‫له‬ ‫ڕوو،‬ ‫گه‬ ‫اهخیزٍ‬ ‫پش‬ ‫ڵ‬ ‫ئه‬ ‫واوى‬ ‫ظه‬ ‫و‬ ‫هخێزٍ‬ ‫له‬ ‫وایه‬ ‫ظیاظحی‬ ‫یاوی‬ ‫ژ‬ ‫واوی‬ ‫وۆمه‬ ‫و‬ ‫اڵیه‬ ‫حی‬ ‫ئه‬ ‫خيىمحی‬ ‫و‬ ‫واڵجه‬ ‫و‬ ‫دا‬ ‫سووهب‬ ‫ىه‬ ‫یىه‬ ‫وٍ‬ ‫َه‬ . ‫سوٍ‬ ‫ئه‬ ‫سواهیجی‬ ‫َا‬ ‫جێزٍ‬ ‫م‬ ‫وىسد‬ ‫بۆ‬ ‫حىاڵهه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫وىسد‬ ‫یی‬ ‫یخىاص‬ ‫گاس‬ ‫سص‬ ‫كۆهاػه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫پێىهاجه‬ ‫ن‬ ‫یه‬ ‫هه‬ ‫وی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫یی‬ ‫و‬ ‫ئیخجی(‬ Ethnic ‫گه‬ ) ‫وسٍ‬ ‫له‬ ‫واڵجه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫دا،‬ ‫گه‬ ‫خعدىه‬ ‫ڵ‬ ‫مامه‬ ‫ڕووی‬ ‫ڵه‬ ‫و‬ ‫ظیاظه‬ ‫جه‬ ‫به‬ ‫واوی‬ ‫امبه‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫س‬ ‫ؼیبىه‬ ‫وىسد،‬ ‫یىه‬ ‫وٍ‬ . ‫بۆجێگه‬ ‫ل‬ ‫یؽتن‬ ‫ه‬ ‫پێىٍ‬ ‫هێىان‬ ‫هذیی‬ ‫ئایین‬ ‫و‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫و‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫و‬ ‫یی‬ ‫س‬ ‫له‬ ‫ئایین‬ ‫ظه‬ ‫ئاماژٍ‬ ‫هاظیۆهالیزم،‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫بۆچىوهه‬ ‫بیر‬ ‫ئان‬ ‫ا‬ ‫(باسباس‬ ‫واوی‬ -‫َه‬ ‫ظااڵوی‬ ‫ظه‬ ‫ؼخاواوی‬ ‫دٍ‬ ‫بیعخه‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫م‬ ‫به‬ ‫جىسهیا‬ ‫دوای‬ ‫یىشاوی‬ ‫دیاس‬ ‫وۆدٍ‬ ( ‫جای‬ 12 ‫ئه‬ ‫ی‬ ‫یلىولی‬ 1980 ‫جێبیج‬ ،) ‫په‬ ‫ی‬ ‫یڕٍ‬ ‫وهشدوی‬ ‫جێزی(ئاوێخه‬ ‫جىسهحی‬ ‫هشدوی‬ -‫دٍ‬ ‫ئیعالمحی)‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫یً‬ ‫الیه‬ ‫ظه‬ ‫ن‬ ‫اوی‬ ‫س‬ ‫وۆدٍ‬ ‫جاهه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫ماوٍ‬ ‫فه‬ ‫ی‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫ظه‬ ‫وایی‬ ‫له‬ ‫یی‬ ‫باص‬ ‫س‬ ( ‫واڵث‬ 1980 -1983 ‫هه‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫)دا،‬ ‫َه‬ ‫َاجه‬ ‫ڵبژاسدن‬ ‫ئاساوٍ‬ ‫دایيی‬ ‫حی‬ ‫پاس‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫هیؽدیمان‬ ‫ظه‬ ‫سۆوایه‬ ‫ئۆصاٌ‬ ‫جۆسگۆث‬ ‫حی‬ 4 ‫ظه‬ ، ‫سهه‬ ‫جێ‬ ‫وججی‬ ‫یذا‬ ‫به‬ ‫دٍ‬ ‫ظتهێىا‬ ‫وابیىه‬ ‫و‬ ‫خيىمه‬ ‫ی‬ ‫مه‬ ‫جێيی‬ ‫دٍ‬ ‫به‬ ‫پێىهێىا،‬ ‫وی‬ ‫سدٍ‬ ‫بىو‬ ‫وام‬ ‫له‬ ‫په‬ ‫یڕٍ‬ ‫ئه‬ ‫وهشدوی‬ ‫ظه‬ ‫م‬ ‫هخێزٍ‬ ‫به‬ ‫ؼێىٍ‬ ‫یه‬ ‫ظیعخه‬ ‫وی‬ ‫ماجیزٍ‬ ‫او‬ ‫هش‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ێگه‬ ‫س‬ ‫دامىدٍ‬ ‫ی‬ ‫صگه‬ ‫فه‬ ‫سمییه‬ ‫خيىمه‬ ‫واوی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫به‬ ، ‫ؼێىٍ‬ ‫یه‬ ‫ئه‬ ‫ن‬ ‫و‬ ‫جێزٍ‬ ‫په‬ ‫سٍ‬ ‫له‬ ‫او‬ ‫پێذس‬ ‫یاجشی‬ ‫ص‬ ‫ی‬ ‫كۆهاػه‬ ‫و‬ ‫بىوٍ‬ ‫دا‬ ‫ئ‬ ‫فه‬ ‫ایذۆلۆژیای‬ ‫سمی‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫ث‬ 5 ‫ئه‬ . ‫گه‬ ‫ئه‬ ‫سچی‬ ‫مه‬ ‫ئایذۆلۆژیایه‬ ‫لێبه‬ ‫وی‬ ‫سَه‬ ‫به‬ ‫َێنرا‬ ‫م‬ ‫َۆی‬ ‫به‬ ‫ئاییجی‬ ‫ظیاظیىشدوی‬ ‫ئاوێخه‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫هشدوی‬ ‫جێزٍ‬ ‫جىسهیزم‬ ‫واوی‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫الیه‬ ‫ن‬ ‫گه‬ ‫وسٍ‬ ‫ژٍ‬ ‫اڵه‬ ‫هش‬ ‫وۆدٍ‬ ‫واوی‬ ‫جاهه‬ ‫وٍ‬ ‫اهخیزٍ‬ ‫پش‬ ‫ئه‬ ‫جێبیجی‬ ‫َاوواث‬ ‫ا،‬ ‫هش‬ ‫وٍ‬ ‫دٍ‬ ‫هه‬ ‫هه‬ ‫یً،‬ ‫ئه‬ ‫مه‬ ‫دٍ‬ ‫چێخه‬ ‫خاهه‬ ‫هێى‬ ‫فۆسم‬ ‫ی‬ ‫دٍ‬ ‫و‬ ‫سهه‬ ‫وجه‬ ‫واوی‬ ‫دووٍ‬ ‫حۆسی‬ ‫هاظیۆهالیزمه‬ ‫می‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ، ‫له‬ ‫بىو‬ ‫یتی‬ ‫بش‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫جه‬ ‫بۆ‬ ‫ظه‬ ‫بشیياسي‬ ‫وٍ‬ ‫سۆن‬ ‫ئابىوسی‬ ‫واسوباسي‬ ‫بۆ‬ ‫ان‬ ‫صیش‬ ‫ظاڵى‬ . ‫ی‬ 1983 ‫(پاسحى‬ ‫دامه‬ ‫دایً)ي‬ ‫هیؽدیماوى‬ ‫صساهذووٍ‬ ‫ظااڵوى(‬ ‫و‬ 1983 -1989 ‫ظه‬ ) ‫وٍ‬ ‫سۆن‬ ‫ان‬ ‫صیش‬ ‫بىوٍ‬ ( ‫پاؼان‬ ، 1989 -1993 ‫ظه‬ ) ‫بىوٍ‬ ‫جىهیا‬ ‫وۆماسي‬ ‫سۆن‬ ‫له‬ ‫مشدوى‬ ‫جا‬ 1993 ، ‫بڕواهه‬ ‫گه‬ ‫مدمذ‬ ‫د.خامذ‬ ‫ازشَا‬ ‫و‬ ‫الىشدظخاوي‬ ‫العماٌ‬ ‫خضب‬ ‫كضيت‬ : ‫العىیذاوى‬ ‫الترهيت‬ ‫العالكاث‬ ‫علي‬ -‫الشوظيت(‬ 1984 -1999 ‫ؿ(‬ ،) 242 -243 .) 5 ‫عه‬ . ‫سٍ‬ ‫خۆؼىاو:‬ ‫باط‬ ‫ئیعالم‬ ‫وشخی‬ ‫عیلماهییه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ث‬ ‫له‬ ‫جىسهیا،‬ ‫فه‬ ‫هخێبی‬ ‫یشوص‬ ‫ئه‬ ‫خمه‬ ‫د‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫جىسهیا‬ ‫واهیتر:‬ ‫به‬ ‫له‬ ‫سد‬ ‫ماهه‬ ‫پێىاوي‬ ‫وٍ‬ ‫ظه‬ ‫دا،‬ ‫هخه‬ ‫لێيۆڵیىه‬ ‫سي‬ ‫وٍ‬ ‫ي‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫وىسدظخان،‬ ‫اجیجى‬ ‫ظتر‬ 2006 (ٌ ، 330 -331 .) ‫بیروث،‬ ‫واليؽش،‬ ‫للخىصيع‬ ‫املطبىعاث‬ ‫ؼشهت‬ 2006 ‫ؿ(‬ ، 231 -232 .) ‫لێرٍ‬ ‫یڤه‬ ‫س‬ ‫س‬ 1 Barbara Ann Flanagan ‫دٍ‬ ) ‫هه‬ ‫هه‬ ‫یً،‬ ‫ؼیىشدهه‬ ‫دوای‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫ئه‬ ‫پێىٍ‬ ‫و‬ ‫هذیی‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫و‬ ‫ییاهه‬ ‫س‬ ‫پۆلێيبه‬ ‫هذییه‬ ‫هذٍ‬ ‫له‬ ‫واث،‬ ‫ئه‬ ‫ڕووی‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫چ‬ ‫جا‬ ‫ادٍ‬ ‫س‬ ‫یه‬ ‫دٍ‬ ‫ئایین‬ ‫ن‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫جىاهێذ‬ ‫له‬ ‫سیی‬ ‫ظه‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫س‬ ‫َه‬ ‫به‬ ‫بێذ،‬ ‫َۆیه‬ ‫و‬ ‫ؼه‬ ‫وٍ‬ ‫حۆسٍ‬ ‫له‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫واوی‬ ‫ئایین‬ ‫واسایی‬ ‫ێش‬ ‫ژ‬ ‫به‬ ‫مجۆسٍ‬ ‫دٍ‬ ‫پۆلێن‬ ‫حۆس‬ ‫سخێ‬ ‫بۆ‬ ‫واث:‬ ‫یه‬ ‫هه‬ ‫م‬ -‫(عه‬ ‫ظێىیۆالس‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫ملاوی).‬ ‫دووٍ‬ ‫م‬ -‫باوٍ‬ ‫اصی‬ ‫ئامش‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫ڕمه‬ ‫هذ.‬ ‫ظێیه‬ ‫م‬ -‫هاظیۆ‬ ‫ئاییجی.‬ ‫هالیزمی‬ 2 ‫له‬ ‫ڕواهگه‬ ‫یڤه‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫سٍ‬ ‫وٍ‬ ‫یه‬ ‫حۆسی‬ ، ‫هه‬ ‫له‬ ‫م‬ ‫هه‬ ‫هاظیۆهالیزم،‬ ‫ظێىیۆالسٍ‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫ێگه‬ ‫س‬ ‫له‬ ‫ئایین‬ ‫هاداث‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫سوهاوی‬ ‫هه‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫حێگه‬ ‫ییذا‬ ‫یه‬ ‫ظێیه‬ ‫حۆسی‬ ‫ێذ.‬ ‫بگش‬ ‫ن‬ ‫هه‬ ‫م،‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫ئاییيیه‬ ‫ییدیه‬ ‫بش‬ ‫او‬ ‫هێىبش‬ ‫الی‬ ، ‫له‬ ‫بضوجىه‬ ‫وٍ‬ ‫یه‬ ‫هه‬ ‫ظیاظحی،‬ ‫وی‬ ‫له‬ ‫الیه‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫گشوپێً‬ ‫خه‬ ‫هه‬ ‫ڵً،‬ ‫هه‬ ‫صۆس‬ ‫وجىوهه‬ ‫جه‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫ێش‬ ‫ژ‬ ‫باوٍ‬ ‫یی‬ ‫س‬ ‫ڕٍ‬ ‫ئاییيیه‬ ‫به‬ ‫وان‬ ‫مه‬ ‫به‬ ‫دامه‬ ‫ظتی‬ ‫یه‬ ‫صساهذوی‬ ‫هه‬ ‫هێتی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫خۆیان‬ ‫یی‬ ‫له‬ ‫كه‬ ‫ێش‬ ‫ژ‬ ‫واسٍ‬ ‫یه‬ ‫ظه‬ ‫ظیاظحی‬ ‫وی‬ ‫به‬ ‫س‬ ‫َه‬ ‫خۆدا.‬ ‫دووٍ‬ ‫حۆسی‬ ‫سچی‬ ‫مه‬ ، ‫هه‬ ‫یخییه‬ ‫بش‬ ‫له‬ ‫باوٍ‬ ‫اصی‬ ‫ئامش‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫ڕمه‬ ‫یڤه‬ ‫س‬ ‫هذ،‬ ‫وٍ‬ ‫س‬ ‫ن‬ ‫بضوجىه‬ ‫وٍ‬ ‫یه‬ ‫دٍ‬ ‫ن‬ ‫هه‬ ‫یبیىێذ،‬ ‫له‬ ‫ئه‬ ‫هاو‬ ‫چه‬ ‫م‬ ‫ؼىه‬ ‫له‬ ‫هاظیۆهالیزمذا،‬ ‫پێگه‬ ‫ئایین‬ ‫یه‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫وی‬ ‫س‬ ‫الیه‬ ‫جىخمێيی‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫هگیری‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫یی‬ ‫دٍ‬ ‫داگیر‬ ‫واث‬ 3 . 1 ‫ئان‬ ‫باربارا‬ . -‫ریڤه‬ ‫ر‬ Barbara Ann Flanagan ‫2بڕوانامه‬ ‫ی‬ ‫ماسته‬ ‫له‬ ‫ری‬ ‫سیاسیی‬ ‫زانستی‬ ‫بواری‬ ‫فه‬ ‫و‬ ‫لسه‬ ‫فه‬ ‫له‬ ‫ظاڵی‬ 1997 ‫له‬ ‫هیۆیۆسن‬ ‫اهيۆی‬ ‫ص‬ -‫به‬ ‫حیىیعیى‬ ‫دٍ‬ ‫ظتهێىاوٍ‬ ‫َه‬ ، ‫سوٍ‬ ‫َا‬ 2000 ‫بڕواهامه‬ ‫ماظخه‬ ‫ی‬ ‫فه‬ ‫سی‬ ‫لعه‬ ‫فه‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫لىيۆڵً‬ ‫اظيا‬ ‫هبر‬ ‫اهيۆی‬ ‫ص‬ ‫دٍ‬ ‫ظتهێىاوٍ‬ ‫و‬ 2003 ‫له‬ ‫َه‬ ‫بڕواهامه‬ ‫اهيۆ‬ ‫ص‬ ‫مان‬ ‫له‬ ‫دهخۆسای‬ ‫ی‬ ‫ظیاظحی‬ ‫اوعتی‬ ‫ص‬ ‫بىاسی‬ ‫به‬ ‫دٍ‬ ‫ظتهێىاوٍ‬ ‫خاوٍ‬ . ‫چه‬ ‫وی‬ ‫هخێبێىه‬ ‫هذ‬ ‫له‬ ‫و‬ َ ‫ه‬ ‫به‬ ‫هذێىیؽذا‬ ‫ؼذاسبىوٍ‬ ‫له‬ ‫له‬ ‫هىوظیيیذا،‬ ‫واهه‬ ‫الخاسحيت‬ ‫العياظت‬ ‫في‬ ‫الذًييت‬ ‫الحشيت‬ ‫هللا:‬ ‫خماًت‬ (: ‫اٌ‬ ‫اللشن‬ ‫مع‬ ‫جفاسع‬ ‫اطيت‬ ‫الثيىكش‬ ‫ان:‬ ‫إًش‬ ‫و(جطىس‬ ‫الامشيىيت)،‬ 21 ‫(اللجىت‬ ‫)و‬ ‫له‬ ‫إلاوعاوي).‬ ‫ممثل‬ ‫مداًذ‬ ‫ألاخمش:‬ ‫للفليب‬ ‫الذوليت‬ ‫گه‬ ‫چه‬ ‫ڵ‬ ‫لێيۆڵیىه‬ ‫هذان‬ ‫وٍ‬ ‫و‬ ‫جىێژیىه‬ ‫وٍ‬ ‫جش‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫اوعخه‬ ‫ص‬ ‫بىاسی‬ ‫ظیاظییه‬ ‫وان‬ ‫له‬ ‫صیاجش‬ ‫ئایین.‬ ‫و‬ ‫بىاسٍ‬ ‫مشۆڤی‬ ‫مافی‬ ‫واوی‬ ‫هێىدٍ‬ ‫وڵه‬ ‫حی‬ ‫ئایین‬ ‫و‬ ‫ظیاظه‬ ‫و‬ ‫ث‬ ‫سۆژَه‬ ‫واسوباسی‬ ‫و‬ ‫هێىٍ‬ ‫اڵحی‬ ‫جىێژیىه‬ ‫واسی‬ ‫اظخذا‬ ‫ڕ‬ ‫وٍ‬ ‫دٍ‬ ‫بڕواهه‬ ‫صیاجش‬ ‫اهیاسی‬ ‫ص‬ ‫بۆ‬ ‫واث،‬ http: //www.cwu.edu/political-science/barbara-ann-flanagan . 2 ‫بیریً‬ . ‫وىیىجى‬ -‫ظه‬ ‫لۆساظذاغی:‬ ‫باسٍ‬ ‫به‬ ‫ث‬ ‫ئیعالم‬ ‫پشسخی‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫خىاصیی‬ ‫له‬ ‫ظه‬ ‫جىسهیا،‬ ‫سچاوٍ‬ ‫وان‬ ‫دیعيۆسظه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫وان،‬ ‫ئایؽه‬ ‫هخێبی:‬ ‫فىئاد‬ ‫ئۆػلىو‬ ‫كاصی‬ ‫هه‬ ‫یمه‬ ‫ایه‬ ‫دژ‬ ‫ن:‬ ‫جییه‬ ‫َاوژییه‬ ‫هاظیۆهالیزمه‬ ‫وان،‬ ‫دژٍ‬ ‫جىسهیا،‬ ‫هاو‬ ‫واوی‬ ‫و.له‬ ‫ئیىگلیزییه‬ ‫وٍ‬ ‫دٍ‬ ،) ‫ئاكایی‬ ‫خاجی‬ ‫اد‬ ‫(ئاص‬ ‫صگای‬ ‫حه‬ ‫سۆؼيبیریی‬ ‫عیرفان،‬ ‫ماٌ‬ ‫ظلێماوی،‬ 2015 ٌ ، 155 . ‫وٍ‬ ‫دیىه‬ ‫ێيی‬ ‫پشظیاس‬ ‫دێخه‬ ‫پێؽه‬ ‫وٍ‬ ‫ئه‬ ، ‫ئه‬ ‫ویؾ‬ ‫وٍ‬ ‫یه‬ ‫چۆن‬ ‫دٍ‬ ‫له‬ ‫ێذ‬ ‫هش‬ ‫هه‬ ‫واڵجێىذا،‬ ‫دٍ‬ ‫ظخىوس‬ ‫ظیعخه‬ ‫و‬ ‫مێيی‬ ‫ظێىیۆالسیهه‬ ‫به‬ ‫بێذ،‬ ‫جایبه‬ ‫هه‬ ‫هىێ،‬ ‫جىسهیای‬ ‫ث‬ ‫َه‬ ‫له‬ ‫س‬ ‫ظه‬ ‫سٍ‬ ‫جاوٍ‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ظه‬ ‫سدٍ‬ ‫ظدیمعخه‬ ‫هه‬ ‫فا‬ ‫ئه‬ ‫ماٌ‬ ‫ن‬ ‫جاجىس‬ 7 ‫له‬ . ‫ظه‬ ‫یضم‬ ‫ظێىیۆالس‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫ابىو،‬ ‫بىهیاجنر‬ ‫به‬ ‫ئاییجی‬ ‫حۆسێً‬ ‫جه‬ ‫له‬ ‫واوی‬ ‫َه‬ ‫وایه‬ ‫مىو‬ ‫واوی‬ ‫دٍ‬ ‫ظه‬ ‫اڵث‬ ‫یاو‬ ‫ژ‬ ‫و‬ ‫هشدبىوٍ‬ ‫گؽخحی‬ ‫ی‬ ‫دٍ‬ ‫سٍ‬ ‫وٍ‬ ‫جه‬ ‫و‬ ‫وژمی‬ ‫به‬ ‫یضٍ‬ ‫ظێىیۆالس‬ ‫هشدن‬ ‫جه‬ ‫گش‬ ‫واڵحی‬ ‫ئاواییىشدن‬ ‫سۆژ‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫ێگه‬ ‫س‬ ، ‫به‬ ‫ئایین‬ ‫بێخه‬ ‫ێذ‬ ‫بذس‬ ‫وٍ‬ ‫وایه‬ ‫هێى‬ ‫فه‬ ‫واوی‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫وایی‬ ‫دامه‬ ‫و‬ ‫صساوٍ‬ ‫فه‬ ‫سمییه‬ ‫واوی‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫به‬ ‫ث،‬ ‫دامه‬ ‫اوی‬ ‫یىش‬ ‫دیاس‬ ‫صساوٍ‬ ‫َه‬ ‫ظدیاسٍ‬ ‫وٍ‬ ‫واوى‬ ‫وٍ‬ ‫ن‬ ‫اسٍ‬ ‫ص‬ ‫حی‬ ‫په‬ ‫سوٍ‬ ‫سدٍ‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫گشفتی‬ ‫ئاییىحی؟‬ ‫واسوباسی‬ ‫وسٍ‬ ‫لێرٍ‬ ‫ػ‬ ‫ئه‬ ‫دا‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫بىو،‬ ‫ئه‬ ‫جێزٍ‬ ‫م‬ ‫له‬ ‫الیه‬ ‫گه‬ ‫ن‬ ‫وسٍ‬ ‫ژٍ‬ ‫اڵه‬ ‫هش‬ ‫ظىپا‬ ‫واوى‬ ‫وۆدٍ‬ ‫و‬ ‫جاوٍ‬ ‫به‬ ‫ابه‬ ‫س‬ ‫ایه‬ ‫س‬ ‫حی‬ ‫هه‬ ‫ئێڤشن‬ ‫وعان‬ 8 ‫ێگه‬ ‫س‬ ‫هه‬ ‫ا،‬ ‫پێذس‬ ‫ی‬ ‫خه‬ ‫خۆیان‬ ‫ظێىیۆالس‬ ‫ڵياوی‬ ‫بىون‬ ‫په‬ ‫َیچ‬ ‫و‬ ‫یىٍ‬ ‫ظتی‬ ‫پابه‬ ‫و‬ ‫هذییه‬ ‫به‬ ‫هیان‬ ‫ئیعالم‬ ‫جه‬ ‫و‬ ‫عالیمه‬ ‫واو‬ ‫ی‬ ‫ئیعالم‬ ‫ئاییجی‬ ‫ئیعالمییه‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ئیيخیمای‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫بىو.‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫دووه‬ ‫ری‬ ‫م‬ -‫كۆده‬ ( ‫تای‬ 23 ‫ئه‬ ‫ی‬ ‫یلىولی‬ 2891 ‫)..وه‬ ‫زه‬ ‫ك‬ ‫میىه‬ ‫ی‬ ‫سه‬ ‫رهه‬ ‫ڵداهه‬ ‫وه‬ ‫پیاده‬ ‫و‬ ‫ئاوێته‬ ‫تێزی‬ ‫كردوی‬ ‫تىركی‬ ‫كردوی‬ -‫ئیسالمیی‬ ‫وۆدٍ‬ ( ‫جای‬ 12 ‫ئه‬ ‫ی‬ ‫یلىولی‬ 1980 ‫له‬ ) ‫جىسهیا،‬ ‫له‬ ‫ئه‬ ‫كۆهاػێىذا‬ ‫هه‬ ‫ا،‬ ‫هجامذس‬ ‫ؼه‬ ‫به‬ ‫ظیاظحی‬ ‫كامی‬ ‫یه‬ ‫س‬ ‫هىه‬ ‫وجيێيی‬ ‫جىهذوجیژ‬ ‫له‬ ‫خىێىاوی‬ ‫و‬ ‫سٍ‬ ‫هێىان‬ ‫هه‬ ‫اظتڕۆی‬ ‫س‬ ‫وحی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫یی‬ ‫سٍ‬ ‫و‬ ‫وحی‬ ‫چه‬ ‫به‬ ‫پڕۆدا‬ ‫خۆوٍ‬ ‫ظه‬ ‫بیجی،‬ ‫َه‬ ‫باسی‬ ‫س‬ ‫جه‬ ‫ڵىؽاوی‬ ‫ئیعالمی‬ ‫وژمی‬ ‫ظیاظحی‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫ؼیعه‬ ‫ادیياڵی‬ ‫س‬ ‫ئیعالمی‬ ‫جشسخی‬ ‫گه‬ ‫پاػ‬ ‫ایی‬ ‫س‬ 7 ‫معخه‬ . ‫هه‬ ‫فا‬ ‫ظاڵى‬ ‫ماٌ:‬ 1880 ‫له‬ ‫ظالهیً(دۆهمه‬ ‫ؼاسي‬ ‫له‬ ) ‫دایىبىوٍ‬ ‫باووى‬ . ‫عه‬ ‫هێىي‬ ‫سٍ‬ ‫لى‬ ‫ئه‬ ‫ا‬ ‫ص‬ ‫فه‬ ‫هذي‬ ‫صوبه‬ ‫هێىي‬ ‫دایىیصخی‬ ‫و‬ ‫یذٍ‬ ‫بىوٍ‬ ‫له‬ . ‫جه‬ ‫مه‬ ‫وى‬ 18 ‫ظاڵیذا‬ ‫چۆجه‬ ‫كىجابخاهه‬ ‫حه‬ ‫ي‬ ‫هگی‬ ‫كىجابیه‬ ‫و‬ ‫بىوٍ‬ ‫صسهگ‬ ‫وى‬ ‫له‬ . ‫ؼه‬ ‫اوى‬ ‫ظىپاو‬ ‫دژي‬ ‫ڕهشدن‬ ‫یۆهان‬ ‫فه‬ ‫و‬ ‫سٍ‬ ‫وعا‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫باهگى‬ ‫هێى‬ ‫سیخاهیا‬ ‫دٍ‬ ‫سهشدووٍ‬ ‫به‬ ‫وۆجایی‬ ‫و‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫ئیعالمى‬ ‫حى‬ ‫ئه‬ ‫هاوي‬ ‫هاص‬ ‫َێىاو‬ ‫به‬ ‫جىسوان)ي‬ ‫جاجىسن(باووى‬ ‫ظه‬ ‫اوٍ‬ ‫بڕ‬ ‫سدا‬ ‫له‬ ‫و‬ 1938 ‫مشدووٍ‬ ، ‫واوعياظاث‬ ‫جشهيا‬ ‫في‬ ‫واليعاس‬ ‫اليمین‬ ‫بین‬ ‫اع‬ ‫ـش‬ ‫عبذالشصاق:‬ ‫عبذالىَاب‬ ‫د.خالذ‬ ‫ع(‬ ‫الاظاظيت)،‬ ‫التربيت‬ ‫(وليت‬ ‫مجلت‬ ‫الخاسحيت،‬ ‫ظياظتها‬ ‫علي‬ ‫اع‬ ‫الفش‬ 71 ،) 2011 ، ‫ؿ‬ 49 . 8 ‫هه‬ . ‫له‬ ‫ئێڤشن:‬ ‫وعان‬ ( 17 ‫جه‬ ‫ي‬ ‫ممىصي‬ 1918 ‫له‬ ) ‫َه‬ ‫له‬ ‫ماهیعا‬ ‫سێمی‬ ‫دایىبىوٍ‬ . ‫ظه‬ ‫خىێىذوى‬ ‫سٍ‬ ‫جایی‬ ‫هاوٍ‬ ‫و‬ ‫جه‬ ‫هذی‬ ‫هشدووٍ‬ ‫واو‬ ‫چۆجه‬ ‫و‬ ‫جابخاهه‬ ‫كى‬ ‫حه‬ ‫ي‬ ‫هگى‬ ‫وٍ‬ ‫و‬ ‫ن‬ ‫ئه‬ ‫فعه‬ ‫له‬ ‫س‬ ‫ظاڵى‬ ‫َاوێژ‬ ‫جۆپ‬ ‫پۆلى‬ 1938 ‫دٍ‬ ‫سچىوٍ‬ ‫له‬ . ‫ظاڵى‬ 1949 ‫ئه‬ ‫وادیمیاي‬ ‫به‬ ‫وؼياوى‬ ‫پله‬ ‫ي‬ ‫ئه‬ ‫فعه‬ ‫جه‬ ‫سوهً‬ ‫س‬ ‫هشدووٍ‬ ‫واو‬ ‫ظه‬ . ‫سۆوایه‬ ‫ظاالسیى‬ ‫پا‬ ‫ظى‬ ‫حى‬ ‫گشجۆجه‬ ‫جىسهیاي‬ ‫دٍ‬ ‫ظذ‬ ‫ظه‬ ‫و‬ ‫سهشدایه‬ ‫وىدٍ‬ ‫حى‬ ‫جاي(‬ 12 ‫ئه‬ ‫ي‬ ‫یلىولى‬ 1980 ‫)ي‬ ‫هشدووٍ‬ ‫وٍ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫ظه‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫جىسهیا‬ ‫وۆماسي‬ ‫سۆن‬ ( 9 / 11 / 1982 -9 / 11 / 1989 ) ‫هشدووٍ‬ ‫واسي‬ ‫بڕواهه‬ ، ‫العما‬ ‫خضب‬ ‫كضيت‬ : ‫العىيذاوي‬ ‫طه‬ ‫مدمذ‬ ‫د.خامذ‬ ٌ ‫ؿ‬ ‫الىشدظخاوي،‬ 241 . ‫له‬ ، ‫گ‬ ‫ه‬ ‫ڵ‬ ‫حىاڵهه‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫وىسد،‬ ‫یی‬ ‫له‬ ‫كۆهاػه‬ ‫و‬ ‫َه‬ ‫دا‬ ‫باوٍ‬ ‫بیر‬ ‫ڵگشی‬ ‫ڕی‬ ‫چه‬ ‫َه‬ ‫بىو.‬ ‫پڕۆ‬ ‫سوٍ‬ ‫له‬ ‫ن‬ ‫بىه‬ ‫ڕٍ‬ ‫وۆدٍ‬ ‫جذا‬ ‫جاهه‬ ‫بۆ‬ ‫بىو‬ ‫ظىىوسداهاهێً‬ ‫ئه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫یه‬ ‫س‬ ‫هىه‬ ‫وجىاهه‬ ‫به‬ ‫بىو‬ ‫وۆجاییهێىان‬ ‫و‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫جشظییه‬ ‫هه‬ ‫ی،‬ ‫الی‬ ‫ظه‬ ‫وۆدٍ‬ ‫اوی‬ ‫س‬ ‫چاسٍ‬ ‫پێیاهىابىو‬ ‫جا‬ ‫هىوط‬ ‫ئایىذٍ‬ ‫و‬ ‫واڵ‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫ث‬ ‫سٍ‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫دٍ‬ ‫هاوچىون‬ ‫ڕواث‬ 10 ‫بۆیه‬ . ‫وۆدٍ‬ ‫دوای‬ ‫ظه‬ ‫جا‬ ‫سحه‬ ‫اوٍ‬ ‫ێىخش‬ ‫س‬ ‫م‬ ‫چه‬ ‫له‬ ‫ان‬ ‫داخش‬ ‫پڕۆوان‬ ‫گه‬ ‫ۆ‬ ‫اظتڕ‬ ‫س‬ ‫ێىخشاوی‬ ‫س‬ ‫َێىذێً‬ ‫ڵ‬ 11 . ‫َه‬ ‫سوٍ‬ ‫به‬ ‫صۆس‬ ‫َا‬ ‫ظه‬ ‫ی‬ ‫سهشدٍ‬ ‫جه‬ ‫پاس‬ ‫ی‬ ‫ظیاظییه‬ ‫چه‬ ‫پڕۆ‬ ‫و‬ ‫ئیعالمییه‬ ‫اهه‬ ‫خش‬ ‫وان‬ ‫یىذان‬ ‫ص‬ ‫دٍ‬ ‫و‬ ‫ظدبه‬ ‫ظه‬ ‫ظه‬ ‫ان،‬ ‫هش‬ ‫س‬ ‫باسی‬ ‫س‬ ‫ئه‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫ی،‬ ‫به‬ ‫دٍ‬ ‫یان‬ ‫وادس‬ ‫ظه‬ ‫و‬ ‫سهشدٍ‬ ‫اوٍ‬ ‫ێىخش‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫چه‬ ‫په‬ ‫وان‬ ‫حی‬ ‫پاس‬ ‫و‬ ‫وىسدظخان‬ ‫اوی‬ ‫ێياس‬ ‫هش‬ PKK ‫وٍ‬ ‫گه‬ ‫َێزی‬ ‫ن‬ ‫وسٍ‬ ‫حىاڵهه‬ ‫ی‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫وىسد‬ ‫یخىاصی‬ ‫گاس‬ ‫سص‬ ‫یىذاهه‬ ‫ص‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫جىهذهش‬ ‫جىسهیا‬ ‫واوی‬ 12 ‫وٍ‬ . ‫ن‬ ‫له‬ ‫به‬ ‫یاهىامه‬ ‫ژماسٍ‬ ‫ی‬ ‫(یه‬ ‫له‬ ‫َاجبىو،‬ ‫ظىپادا‬ ‫ن)ی‬ ‫واحی‬ ‫وۆدٍ‬ ‫جاهه‬ ‫دا:"دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫ث‬ ‫دٍ‬ ‫دامى‬ ‫و‬ ‫صگه‬ ‫له‬ ‫واوی‬ ‫وا‬ ‫وٍ‬ ‫سهشدن‬ ‫ظخاون،‬ ‫په‬ ‫یىه‬ ‫دٍ‬ ‫سی‬ ‫پڕٍ‬ ‫ظخىوسی‬ ‫له‬ ‫یه‬ ‫دژ‬ ‫َه‬ ‫وی.‬ ‫سوٍ‬ ‫جه‬ ‫پاس‬ ‫ن‬ ‫ظیاظییه‬ ‫وان‬ ‫یه‬ ‫چىون‬ ‫له‬ ‫هین‬ ‫ن‬ ‫َه‬ ‫ڵىێعدیان‬ ‫به‬ ‫پێىیعدیان‬ ‫و‬ ‫پێىیعذ‬ ‫گۆڕاوی‬ ‫َه‬ ‫یه‬ ‫بۆچاسٍ‬ ‫ظه‬ ‫هێؽه‬ ‫سهشدوی‬ ‫َه‬ ‫ئاوامی‬ ‫واڵث.‬ ‫واوى‬ ‫ئه‬ ‫مىو‬ ‫و‬ ‫فاهخه‬ ‫اهه‬ ‫س‬ ‫َێزٍ‬ ‫وىسدییه‬ ‫بىوٍ‬ ‫صۆس‬ ‫چاالهیان‬ ‫وان‬ ‫یان‬ ‫ژ‬ ، ‫و‬ ‫مىڵً‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫َاواڵجیان‬ ‫ماڵی‬ ‫َێرؼه‬ ‫هین.‬ ‫ئاظاییؽذا‬ ‫ظه‬ ‫بۆ‬ ‫وان‬ ‫َه‬ ‫س‬ ‫مىو‬ ‫بىاسٍ‬ ‫وۆمه‬ ‫واوی‬ ‫ڵگه‬ ‫وٍ‬ ‫كىجابخاهه‬ ‫ن‬ ‫اهيۆ‬ ‫ص‬ ‫و‬ ‫دٍ‬ ‫و‬ ‫دادوٍ‬ ‫صگاواوی‬ ‫سیی‬ ‫و‬ ‫اوٍ‬ ‫ێىخش‬ ‫س‬ ‫ان‬ ‫ێياس‬ ‫هش‬ ‫واوی‬ ‫حگه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫به‬ ‫واڵث‬ ‫واهیؾ،‬ ‫سٍ‬ ‫حیابىوهه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫و‬ ‫حه‬ ‫دٍ‬ ‫هێىخۆیی‬ ‫هگی‬ ‫به‬ ‫َه‬ ‫ن..."‬ ‫سوٍ‬ ‫به‬ ‫ن‬ ‫یاهىامه‬ ‫هه‬ ‫ها‬ ‫بىووی‬ ‫چاس‬ ‫له‬ ‫ظىپا‬ ‫یه‬ ‫اظخجی‬ ‫پاس‬ ‫پێىاو‬ ‫هپاسچه‬ ‫واڵث‬ ‫یی‬ ‫ماف‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫ادی‬ ‫ئاص‬ ‫و‬ ‫لی‬ ‫جىسهیا‬ ‫گه‬ ‫و‬ ‫سٍ‬ ‫خه‬ ‫یاوی‬ ‫ژ‬ ‫هتی‬ ‫ڵً‬ ‫دٍ‬ ‫پاظاو‬ ‫جاد،‬ ‫و...،‬ ‫داث‬ 13 . 9 ‫ؿ‬ ‫الجذًذة،‬ ‫الترهيت‬ ‫الجمهىسيت‬ ‫فىلش:‬ ‫اَام‬ ‫حش‬ . 152 . 10 ‫اسيت‬ ‫الاظخمش‬ ‫الترهيت،‬ ‫الخاسحيت‬ ‫العياظت‬ ‫مدفىض:‬ ‫ظعيذ‬ ‫عليل‬ . -‫الخؼيیر،‬ ‫الذوخت،‬ ‫العياظاث،‬ ‫اظت‬ ‫ودس‬ ‫لالبدار‬ ‫العشبي‬ ‫املشهض‬ 2012 ‫.ؿ‬ 160 . 11 ‫مً‬ ‫مجاصي،‬ ‫هخعبیر‬ ‫الشمادًت‬ ‫الزئاب‬ ‫حاػالس:‬ ‫هيفيجي‬ ‫عائيؽت‬ . ‫اهذسو‬ ‫هخاب‬ ‫و‬ ‫الذوسي‬ ‫خميذ‬ ‫ث(د.خمذي‬ ‫لت،‬ ‫والذو‬ ‫املجخمع‬ ‫جشهيا‬ : ‫ظیرمان‬ ‫وهىههذ‬ ‫فىيل‬ ‫بؼذاد،‬ ‫الحىمت،‬ ‫بيذ‬ ‫مفطفي)،‬ ‫ًاظین‬ ‫د.عذهان‬ 2002 ‫ؿ‬ ، 106 ‫اهظش‬ ، ‫جشهيا‬ ‫في‬ ‫اليعاس‬ ‫و‬ ‫اليمین‬ ‫بین‬ ‫اع‬ ‫ـش‬ ‫عبذالشصاق:‬ ‫عبذالىَاب‬ ‫اًضاد.خالذ‬ ‫ؿ‬ ‫الخاسحيت،‬ ‫ظياظتها‬ ‫علي‬ ‫واوعياظاتها‬ 49 . ‫خه‬ . ‫ئ‬ ‫بۆص‬ ‫میذ‬ ‫ه‬ ‫سظه‬ ‫َاوچه‬ ‫جىسهیاي‬ ‫مێژووي‬ ‫الن:‬ ‫و.(هه‬ ‫سخ،‬ ‫عه‬ ‫حاحى‬ ‫بذوڵاڵ)،‬ ‫چاپخاهه‬ ‫َه‬ ‫اط،‬ ‫ئاس‬ ‫ي‬ ‫ولێر،‬ 2009 ٌ ، 116 ‫بڕواهه‬ ، ‫اد‬ ‫اهش‬ : ‫الذاكىقي‬ ‫اَيم‬ ‫د.ابش‬ ‫ط‬ ‫جشهيا،‬ 2 ‫اسبيل،‬ ‫واليؽش،‬ ‫للطباعت‬ ‫اط‬ ‫ئاس‬ ‫داس‬ ، 2008 ‫ؿ‬ ، 191 . 13 ‫ظه‬ . ‫عه‬ ‫الم‬ ‫بذولىه‬ ‫وىسدظخان‬ ‫اوی‬ ‫هشێياس‬ ‫پاسحی‬ ‫سیم:‬ PKK ‫له‬ ‫پێىٍ‬ ‫هذیی‬ ‫ه‬ ‫َه‬ ‫ێمییه‬ ‫س‬ ‫جىسهیادا‬ ‫واوی‬ 1980 -1999 ‫چاپخاهه‬ ، ‫(په‬ ‫ی‬ ‫هجه‬ ‫سٍ‬ ‫ان،‬ ‫جاس‬ ،) 2015 ، ‫گه‬ ‫وسٍ‬ ‫ژٍ‬ ‫اڵه‬ ‫هش‬ ‫هه‬ ‫ظىپا،‬ ‫واوی‬ ‫وۆدٍ‬ ‫جاهه‬ ‫ئه‬ ‫یان‬ ‫هجامذابىو،‬ ‫هىێىه‬ ‫ایه‬ ‫س‬ ‫جىهذڕۆ‬ ‫هاظیۆهالیزمێيی‬ ‫حی‬ ‫وۆوعێرڤاجۆ(‬ ‫و‬ conservator ) ‫بىون،‬ ‫هه‬ ‫َه‬ ‫له‬ ‫بىون‬ ‫َاوحىوث‬ ‫مىویان‬ ‫گه‬ ‫اظتڕۆی‬ ‫س‬ ‫ئایذیای‬ ‫ڵ‬ ‫له‬ ‫جىهذڕۆ‬ ‫َه‬ ‫بۆیه‬ ‫جىسهیادا.‬ ‫مىو‬ ‫هه‬ ‫یاسیاهذا،‬ ‫بڕ‬ ‫َه‬ ‫مىو‬ ‫په‬ ‫یىٍ‬ ‫حگه‬ ‫ئایذۆلۆژیی‬ ‫ظدبىوهێيی‬ ‫له‬ ‫هه‬ ‫مالیزم‬ ‫َه‬ ‫و‬ ‫مىو‬ ‫ئیيخیمایه‬ ‫حگه‬ ‫ئیخجی‬ ‫وی‬ ‫له‬ ‫جىسن‬ ‫ظه‬ ‫و‬ ‫سحه‬ ‫په‬ ‫م‬ ‫یىٍ‬ ‫ظخییه‬ ‫ئاییيیه‬ ‫حگه‬ ‫وان،‬ ‫له‬ ‫ظىوهىه‬ ‫گه‬ ‫سٍ‬ ‫ایی‬ ‫س‬ ‫جبىه‬ ‫هه‬ ‫وٍ‬ 14 ‫له‬ . ‫به‬ ‫ئه‬ ‫س‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫بىه‬ ‫ڕٍ‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫وۆدٍ‬ ‫ئاماهجی‬ ‫َۆواسو‬ ‫جً‬ ‫ێگش‬ ‫س‬ ‫جا‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫سٍ‬ ‫هگاسبىوهه‬ ‫وٍ‬ ‫بىو‬ ‫به‬ ‫مه‬ ‫ڕووی‬ ‫َه‬ ‫جشسخی‬ ‫سٍ‬ ‫ڵىؽاوی‬ ‫چه‬ ‫وحی‬ ‫پڕۆ‬ ‫حىاڵهه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫وىسد‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ئیعالمی‬ ‫جىسهیادا‬ 15 ‫بۆیه‬ ، ‫ظه‬ ‫وۆدٍ‬ ‫اوی‬ ‫س‬ ‫ویعدیان‬ ‫جا‬ ‫له‬ ‫یه‬ ‫هياجذا‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫ێگه‬ ‫ڕ‬ ‫اص‬ ‫ئامش‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫ئایذۆلۆژیایه‬ ‫به‬ ‫وی‬ ‫َێزٍ‬ ‫وٍ‬ ‫به‬ ‫سٍ‬ ‫هگاسی‬ ‫ئه‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫جشظیاهه‬ ‫ببىه‬ ‫وٍ‬ ‫َه‬ . ‫بۆیه‬ ‫س‬ ‫ؼه‬ ‫له‬ ‫گه‬ ‫َه‬ ‫ڵ‬ ‫اوی‬ ‫واداس‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫جخىاص‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫َه‬ ‫خىاص‬ ‫ئاؼدبىوهه‬ ‫وڵی‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫یان‬ ‫گه‬ ‫ئیعالم‬ ‫ڵ‬ ‫وٍ‬ ‫دا،‬ ‫ظه‬ ‫ن‬ ‫سچاوٍ‬ ‫هه‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫ی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫هگی‬ ‫گش‬ ‫جىخمێيی‬ ‫و‬ ‫فه‬ ‫سَه‬ ‫له‬ ‫هگحی‬ ‫لێرٍ‬ ‫داڕؼخيیذا.‬ ‫وٍ‬ ‫(ئاوێخه‬ ‫جێزی‬ ‫هشدهیخىسوی‬ -‫هشد‬ ‫پێؽيیاص‬ ‫یان‬ ‫ئیعالمحی)‬ ‫هشدیاهه‬ ‫و‬ ‫دٍ‬ ‫مىڵيی‬ ‫وڵه‬ ‫ث‬ 16 ‫ئاماهجی‬ . ‫ئه‬ ‫مه‬ ‫َه‬ ‫ػ‬ ‫ظخاهه‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫به‬ ‫بىو‬ ‫جىسن‬ ‫یی‬ ‫یاسمه‬ ‫ئیعالم،‬ ‫حی‬ (ٌ 87 -88 ‫بڕواهه‬ ،) ‫جشهيا‬ ‫في‬ ‫اليعاسي‬ ‫الخياس‬ ‫العىيذاوي:‬ ‫طه‬ ‫مدمذ‬ ‫خامذ‬ 1923 -1980 ‫عذد(‬ ‫اكليميت)،‬ ‫اظاث‬ ‫(دس‬ ‫مجلت‬ ‫جاسيخيت،‬ ‫اظت‬ ‫دس‬ ، 31 ‫اظاث‬ ‫الذس‬ ‫مشهض‬ ،) ‫ؿ‬ ‫املىـل،‬ ‫حامعت‬ ‫الترهيت،‬ ‫الاكليميت‬ 255 . 14 ‫خه‬ . ‫ئه‬ ‫بۆص‬ ‫میذ‬ ‫سظه‬ ‫َاوچه‬ ‫جىسهیاي‬ ‫مێژووي‬ ‫الن:‬ ٌ ‫سخ،‬ 117 . 15 ‫ظه‬ . ‫باسٍ‬ ‫به‬ ‫ث‬ ‫مه‬ ‫له‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ئیعالمی‬ ‫جشسخی‬ ‫به‬ ‫جىسهیا،‬ ‫جایبه‬ ‫ئه‬ ‫پاػ‬ ‫ث‬ ‫و‬ ‫خۆپیؽاهذاهه‬ ‫هه‬ ‫ی،‬ ‫له‬ ( ‫سۆژی‬ 6 / 9 / 1980 ) ‫له‬ ‫و‬ ‫كىدط‬ ‫حیهاوی‬ ‫سۆژی‬ ‫ظاڵیادی‬ ‫له‬ ‫كۆهیه‬ ‫ؼاسی‬ ‫به‬ ‫به‬ ‫هضیىه‬ ‫ؼذاسی‬ ‫له‬ ‫ملیۆن‬ ‫هیى‬ ‫ی‬ ‫َاواڵجیاوی‬ ‫ئه‬ ‫جىسهحی‬ ‫ا‬ ‫هجامذس‬ ‫و‬ ‫ایه‬ ‫وجش‬ ‫یضم‬ ‫الس‬ ‫ظێىیۆ‬ ‫دژی‬ ‫دسوؼمی‬ ‫جێیذا‬ ‫وٍ‬ ‫به‬ ‫ظه‬ ‫سۆوایه‬ ‫ظه‬ ‫پاسحی‬ ‫حی‬ ‫المه‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫هیؽدیماوی،‬ ‫هه‬ ‫حمه‬ ‫ئه‬ ‫دیً‬ ‫سبه‬ ‫ظه‬ ‫وان‬ ‫سۆوایه‬ ‫دٍ‬ ‫حی‬ ‫َه‬ ‫هشد،‬ ‫سوٍ‬ ‫پێؽتریؾ‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫وۆهگشٍ‬ ‫چىاسٍ‬ ‫ی‬ ‫جه‬ ‫پاس‬ ‫می‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫دا‬ ( ‫سۆژی‬ 15 ‫دووٍ‬ ‫حؽشیجی‬ ‫ی‬ ‫می‬ 1978 ‫َىجافی‬ ) ‫ی‬ ‫ئیعالم‬ ‫(یان‬ ‫مه‬ ‫ان‬ ‫به‬ ‫یان‬ ‫سگ‬ ‫سصهشدبۆوٍ‬ ‫ظه‬ ، ‫لێذواهه‬ ‫سباسی‬ ‫ئه‬ ‫واوی‬ ‫سبه‬ ‫وان‬ ‫له‬ ( ‫سۆژی‬ 18 ‫خىصٍ‬ ‫ی‬ ‫اوی‬ ‫یش‬ 1979 ‫خعخه‬ ‫جشسخی‬ ،) ‫ظىپا‬ ‫دڵی‬ ‫ێضٍ‬ ‫پاس‬ ‫و‬ ‫ظیعخه‬ ‫اوی‬ ‫س‬ ‫می‬ ‫ظێىیۆالسیضم‬ ‫پاظه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫واهاوی‬ ‫مالیزمه‬ ‫وٍ‬ ‫بڕواهه‬ ، ‫ـعىد‬ : ‫الجلیلى‬ ‫یىوغ‬ ‫طالٌ‬ ‫سظاله‬ ‫جشهیا،‬ ‫فى‬ ‫الاظالمى‬ ‫الخیاس‬ ‫دهخىساٍ‬ ‫ػیر‬ ‫ميؽىسٍ‬ ‫ولیه‬ ، ‫التربیه‬ ‫حامعه‬ ، ‫املىـل،‬ 1999 ‫ؿ(‬ ، 136 -137 ‫عه‬ ‫مخى‬ ‫ماحیذ‬ ،) ‫بذولعه‬ ‫جه‬ ‫سۆڵى‬ ‫باط:‬ ‫وژمى‬ ‫له‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫جىسهیا(‬ 1960 -1980 ‫له‬ ،) ‫گه‬ ‫هخێبی‬ ‫ؼه‬ ‫ظه‬ ‫جه‬ ‫هذوى‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫وژمى‬ ‫له‬ ‫جىسهیا(‬ 1946 -2012 ‫و.(به‬ ،) ‫مه‬ ‫سصان‬ ‫جه‬ ‫ال‬ ‫چاپخاهه‬ ‫َا)،‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫ي(واسۆ)،‬ 2013 ٌ ، 101 . 16 ‫ظیمخه‬ . ‫جىسن‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫سۆڵی‬ ‫حۆؼاس:‬ ‫ن‬ ‫ظىهىه‬ ‫ئیعالمی‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫بىهیاجىاوی‬ ‫پاسجه‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫ظیاظییه‬ ‫له‬ ‫وان،‬ ‫ئایؽه‬ ‫هخێبی‬ ‫هه‬ ‫فىئاد‬ ‫ئۆػلىو‬ ‫كاصی‬ ‫یمه‬ ‫ن:‬ ‫ایه‬ ‫دژ‬ ‫جییه‬ ‫َاوژییه‬ ٌ ‫وان،‬ 190 . . ‫حگه‬ ‫له‬ ‫وٍ‬ ‫ئه‬ ‫ماهای‬ ‫ی‬ ‫ظه‬ ‫م‬ ‫هخێزٍ‬ ‫هه‬ ‫جه‬ ‫اوٍ‬ ‫ێىخش‬ ‫س‬ ‫هیا‬ ‫ییىشدوی‬ ‫جىاهه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫ئیعالم‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫بىو،‬ ‫جىسهیذا‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫هێى‬ ‫ڵيى‬ ‫پاهخاییه‬ ‫دسوظخىشدوی‬ ‫له‬ ‫بىو‬ ‫ن‬ ‫اهه‬ ‫ئیعالمخىاص‬ ‫جێڕواهیجی‬ ‫هێىان‬ ‫ی‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ا‬ ‫ئاواییبىوهذ‬ ‫سۆژ‬ ‫و‬ 18 ‫وٍ‬ . ‫ئاماژٍ‬ ‫یؾ‬ ‫پێؽتر‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫پێذس‬ ‫ی‬ ‫گه‬ ‫ؼه‬ ‫چه‬ ‫َضسی‬ ‫هشدوی‬ ‫پ‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫جشظییه‬ ‫ظه‬ ‫واوی،‬ ‫وۆدٍ‬ ‫اوی‬ ‫س‬ ‫جای‬ ‫هاچ‬ ‫په‬ ‫اسهشد‬ ‫ببه‬ ‫ها‬ ‫هه‬ ‫به‬ ‫له‬ ‫ئیعالم‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫پێىاو‬ ‫سٍ‬ ‫بىوهه‬ ‫هگاس‬ ‫وٍ‬ ‫ئایذیا‬ ‫ی‬ ‫چه‬ ‫په‬ ‫وان‬ ‫دووسخعدىه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫گه‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫هجان‬ ‫ظیاظه‬ ‫ث‬ ‫و‬ ‫ئاظاییىشدهه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫هێىخۆیی‬ ‫دۆدی‬ ‫ی‬ ‫بۆیه‬ ‫واڵجذا.‬ ‫له‬ ‫ماوٍ‬ ‫ظاڵی‬ ‫سخێ‬ ‫ی‬ ‫فه‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫ظه‬ ‫وایی‬ ( ‫باصدا‬ ‫س‬ 1980 -1983 ) ‫له‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫ظه‬ ‫سدٍ‬ ‫می‬ ‫فه‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫وای‬ ‫دایً‬ ‫هیؽدیماوی‬ ‫حی‬ ‫پاس‬ ‫ی‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫ئۆصاٌ،‬ ‫جۆسگۆث‬ ‫و‬ ‫یی‬ ‫س‬ ‫له‬ ‫ئیعالم‬ ‫ظیاظه‬ ‫به‬ ‫جىسهیادا‬ ‫حی‬ ‫ؼێىٍ‬ ‫یه‬ ‫به‬ ‫وی‬ ‫یادیىشد.‬ ‫ص‬ ‫سچاو‬ ‫ظیمخه‬ . ‫حۆؼاس‬ ‫ن‬ ‫جىسن‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫سۆڵی‬ : ‫ظىهىه‬ ‫ئیعالمی‬ ‫و‬ ٌ ، 190 . ‫خه‬ . ‫عه‬ ‫لیل‬ ‫پاظه‬ ‫مىساد:‬ ‫لی‬ ‫هه‬ ‫واهاوی‬ ‫َه‬ ‫مالیزم،‬ ‫دامه‬ ‫ڵىێعتی‬ ‫صساوٍ‬ ‫ظه‬ ‫ی‬ ‫سباصی‬ ‫به‬ ‫امبه‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫س‬ ‫ئیعالم‬ ‫له‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫اوحی‬ ‫بض‬ ‫و‬ ‫جىسهیا‬ 1950 -1997 ‫و.له‬ ، ‫عه‬ ‫سٍ‬ ‫بییه‬ ‫وٍ‬ ‫(ظه‬ ‫عه‬ ‫الم‬ ‫بذولىه‬ ‫سیم‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫مه‬ ‫سصاوی‬ ‫جه‬ ‫ال‬ ،) ‫َا‬ ‫دٍ‬ ‫حه‬ ‫صگای‬ ‫سۆژبه‬ ‫میل‬ ‫یاوی،‬ ‫ظلێماوی،‬ 2015 ٌ ، 226 ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫ییه‬ ‫وٍ‬ ‫وان،‬ ‫یه‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫هێً‬ ‫ئاماهجه‬ ‫ظه‬ ‫سٍ‬ ‫هییه‬ ‫واوى‬ ‫هه‬ ‫ظه‬ ‫سچاوٍ‬ ‫(ؼه‬ ‫ئیعالم‬ ‫یاظای‬ ‫ی‬ ‫یعه‬ ‫س‬ ‫ث)،جه‬ ‫دٍ‬ ‫نها‬ ‫(وجه‬ ‫بێذ‬ ‫ق‬ ‫ی‬ . ‫هه‬ ‫ئه‬ ‫وۆدٍ‬ ‫هجامذاوی‬ ‫ئه‬ ‫جا،‬ ‫گه‬ ‫ئه‬ ‫پێؽتر‬ ‫ها‬ ‫س‬ ‫ظه‬ ‫و‬ ‫هخێزٍ‬ ‫ظه‬ ‫سیهه‬ ‫ڵذاوٍ‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫چه‬ ‫كۆهاغ‬ ‫هذیً‬ ‫جێپه‬ ‫مێژووییذا‬ ‫ی‬ ‫یىٍ‬ ‫ڕ‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫هذیً‬ ‫ظایه‬ ‫حی‬ ‫و‬ ‫دٍ‬ ‫ظخه‬ ‫گشوپ‬ ‫و‬ ‫هاوٍ‬ ‫و‬ ‫سۆڵیان‬ ‫جىسهحی‬ ‫یی‬ ‫سووهاهبیر‬ ‫هذی‬ ‫له‬ ‫جیۆسیضٍ‬ ‫هشدن‬ ‫گه‬ ‫و‬ ‫اڵڵه‬ ‫َه‬ ‫هشدهیذا‬ ‫بىوٍ‬ ‫ئه‬ . ‫گه‬ ‫سٍ‬ ‫سچی‬ ‫یؽه‬ ‫س‬ ‫گى‬ ‫ی‬ ‫ئه‬ ‫جێزٍ‬ ‫م‬ ‫دٍ‬ ‫گه‬ ‫ێخه‬ ‫ڕ‬ ‫وٍ‬ ‫ظه‬ ‫َێىذێً‬ ‫هێى‬ ‫بۆ‬ ‫سدٍ‬ ‫فه‬ ‫می‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫وایی‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫به‬ ‫عىظماوی،‬ ‫حی‬ ‫جایب‬ ‫ه‬ ‫ظه‬ ‫ث‬ ‫سدٍ‬ ‫جه‬ ‫می‬ ‫یماث(‬ ‫هض‬ 1839 -1876 ) ‫ظه‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫سدٍ‬ ‫عه‬ ‫ظىڵخان‬ ‫می‬ ‫بذولحه‬ ‫میذی‬ ‫دووٍ‬ ‫م(‬ 1876 -1909 ‫له‬ ) ‫ێگه‬ ‫س‬ ‫پێؽيیاصهشدن‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫واسهشدن‬ ‫و‬ ‫ظه‬ ‫س‬ ‫جێزی(پان‬ -‫ئیعالمیزم)‬ ‫َه‬ ‫و‬ ‫سوٍ‬ ‫ظه‬ ‫َا‬ ‫سدٍ‬ ‫فه‬ ‫می‬ ‫ئیدیدادو‬ ‫سماهڕوایی‬ ‫جه‬ ‫سٍ‬ ‫كحی(‬ 1908 -1911 ) ‫ظه‬ ‫و‬ ‫سدٍ‬ ‫ؼه‬ ‫می‬ ‫ظه‬ ‫ڕی‬ ‫به‬ ‫س‬ ‫خۆیی(‬ 1919 -1922 ‫به‬ ،) ‫بۆئه‬ ‫اڵم‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫دووس‬ ‫صۆس‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫ویىه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫مێژووییه‬ ‫ڕووی‬ ‫وٍ‬ ، ‫هگه‬ ‫گش‬ ‫واباؼترٍ‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ظه‬ ‫سٍ‬ ‫ظه‬ ‫جای‬ ‫دٍ‬ ‫بیعخه‬ ‫ی‬ ‫م‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫ظایه‬ ‫جییه‬ ‫وی‬ ‫وٍ‬ ‫ئاڵب)‬ ‫وۆگ‬ ‫یا‬ ‫(ص‬ ‫ن‬ 21 ٌ ‫وٍ‬ ‫دٍ‬ ‫ظخپێبىه‬ ‫هه‬ ‫یً،‬ ‫اوٍ‬ ‫گێڕ‬ ‫هگی‬ ‫گش‬ ‫سۆڵی‬ ‫له‬ ‫پایه‬ ‫داڕؼخجی‬ ‫بىاػه‬ ‫و‬ ‫ئاوێخه‬ ‫جێزی‬ ‫واوی‬ ‫جىس‬ ‫هشدوی‬ ‫وی‬ -. ‫ئیعالمیذا‬ ‫بۆیه‬ ‫وٍ‬ ‫یه‬ ‫كۆهاغی‬ ‫ن‬ ‫هه‬ ‫گه‬ ‫می‬ ‫اڵڵه‬ ‫بىون‬ ‫جیۆسیضٍ‬ ‫و‬ ‫ئه‬ ‫بىووی‬ ‫م‬ ‫ظه‬ ‫هخێزٍ‬ ‫له‬ ‫ئاڵبه‬ ‫وۆگ‬ ‫وٍ‬ ‫دٍ‬ ‫ظخپێذٍ‬ ‫هه‬ ‫یً.‬ ‫له‬ ‫وابىو‬ ‫بۆچىووی‬ ‫ئاڵب‬ ‫وۆگ‬ ‫یا‬ ‫ص‬ ‫به‬ ‫ئه‬ ‫س‬ ‫وٍ‬ ‫ئایین‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫هێً‬ ‫جىخمه‬ ‫هه‬ ‫وىلخىوسی‬ ‫واوی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫پێىهێىاوٍ‬ ‫یی‬ ‫حگه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫وٍ‬ ‫ػ‬ ‫جىسهه‬ ‫له‬ ‫وان‬ ‫به‬ ‫ئه‬ ‫س‬ ‫وٍ‬ ‫دٍ‬ ‫معىڵماهً،‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫ئیعالم‬ ‫بێذ‬ ‫ؼێىٍ‬ ‫یه‬ ‫وی‬ ‫له‬ ‫پێىیعذ‬ ‫جىخمێيی‬ ‫ظشوؼخحی‬ ‫بۆئه‬ ‫بێذ.‬ ‫یان‬ ‫وىلخىوس‬ ‫وٍ‬ ‫ئایین‬ ‫ػ‬ ‫له‬ ‫گه‬ ‫مه‬ ‫ڵ‬ ‫دٍ‬ ‫هییه‬ ‫ح‬ ‫به‬ ‫سۆژئاوادا‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫س‬ ‫هه‬ ‫ن‬ ‫هه‬ ‫هه‬ ‫وێذ،‬ ‫یضمی‬ ‫ظێىیۆالس‬ ‫پێبه‬ ‫پؽتی‬ ‫جىسهحی‬ ‫ظخىوٍ‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫سی‬ ‫وسٍ‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫ظه‬ ‫َه‬ ‫سی‬ ‫بىوٍ‬ . ‫وٍ‬ ‫ئاییجی‬ ‫ئاڵب‬ ‫وۆگ‬ ‫دیاسدٍ‬ ‫ن‬ ‫یه‬ ‫دٍ‬ ‫مێژوویی‬ ‫وی‬ ‫هه‬ ‫بیجی،‬ ‫بابه‬ ‫حی‬ ‫گۆڕاهه‬ ‫وۆمه‬ ‫دۆدی‬ ‫اوی‬ ‫ێذس‬ ‫گش‬ ‫و‬ ‫اڵیه‬ ‫جییه‬ ‫َه‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫وڵی‬ ‫بۆ‬ ‫دا‬ ‫واسَێىاوی‬ ‫به‬ ‫ها‬ ‫َێزهشدوی‬ ‫به‬ ‫جىسن،‬ ‫ظیۆهالیزمی‬ ‫ؼێىٍ‬ ‫یه‬ ‫ئه‬ ‫ن‬ ‫سٍ‬ ‫و‬ ‫جیىشدٍ‬ ‫وٍ‬ ، 21 ‫له‬ : ‫ئاڵب‬ ‫وۆگ‬ ‫.صیا‬ ‫ظاڵی‬ 1876 ‫له‬ ‫دیاسبه‬ ‫له‬ ‫هش‬ ‫دایىبىوٍ‬ ‫هه‬ ، ‫خىێىذٍ‬ ‫ظێيی‬ ‫واس‬ ‫و‬ ‫پێگه‬ ‫خۆی‬ ‫خۆی‬ ‫یاهذووٍ‬ ‫ظه‬ . ‫سٍ‬ ‫یه‬ ‫جا‬ ‫له‬ ‫هێً‬ ‫وۆمه‬ ‫اواوی‬ ‫لێپرظش‬ ‫ڵه‬ ‫الو)‬ ‫(جىسهیای‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫دواجش‬ ‫بىو،‬ ( ‫ظاڵی‬ 1908 -1918 ‫ئه‬ ) ‫ئه‬ ‫هذامی‬ ‫هجىمه‬ ‫هاوٍ‬ ‫وی‬ ‫وۆمیخه‬ ‫هذی‬ ‫ی‬ ‫ئیدیداد‬ ‫جه‬ ‫و‬ ‫سٍ‬ ‫به‬ ‫بىو‬ ‫پاؼان‬ ‫بىو،‬ ‫كحی‬ ‫الیه‬ ‫معخه‬ ‫هگشی‬ ‫هه‬ ‫فا‬ ‫ماٌ‬ ‫بضوجىه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫مالیزم.‬ ‫ئه‬ ‫اهيۆی‬ ‫ص‬ ‫ظخه‬ ‫واهه‬ ‫مبىڵ‬ ‫وجۆجه‬ ‫ظۆظیۆلۆژیای‬ ‫ی‬ ‫وٍ‬ ‫ظاڵی‬ . 1911 ‫له‬ ‫باهگه‬ ‫(جۆسان)‬ ‫ؼیعشی‬ ‫هشدووٍ‬ ‫جۆساهیزم‬ ‫بۆ‬ ‫ای‬ ‫ئاؼىش‬ ‫واصی‬ ‫به‬ . ‫یه‬ ‫هێ‬ ً ‫له‬ ‫له‬ ‫جىسن‬ ‫هالیزمی‬ ‫هاظیۆ‬ ‫جیۆسظیىاوی‬ ‫كه‬ ‫ڵه‬ ‫دٍ‬ ‫م‬ ‫ئه‬ ‫دسێذ،‬ ‫گه‬ ‫بىوٍ‬ ‫وىسد‬ ‫خۆی‬ ‫سچی‬ . ‫له‬ ‫ظاڵی‬ 1924 ‫دواییىشدووٍ‬ ‫وۆچی‬ ‫بڕواهه‬ . ‫ظه‬ ‫پاهخىسهیزم،‬ ‫الهذسۆ:‬ ‫حیيىب‬ ‫دٍ‬ ‫یه‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫په‬ ‫له‬ ‫و.‬ ‫اواهخىاصی،‬ ‫فش‬ ‫بۆ‬ ‫ليىجان‬ ‫فاسظییه‬ ‫وٍ‬ ‫(ئه‬ ‫بىبه‬ ‫چاپخاهه‬ ‫خۆؼىاو)،‬ ‫هش‬ ‫ی‬ ‫(ظه‬ ‫سدٍ‬ ‫ظلێماوی،‬ ،) ‫م‬ ‫اوٍ‬ ‫باڵوهش‬ ‫خاهه‬ ‫واوی‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫ان،‬ ‫سگێڕ‬ 2009 (ٌ ، 71 -72 .) ‫فه‬ ‫خىاو‬ ‫سمىدٍ‬ ‫پێؼه‬ ‫ی‬ ‫مبه‬ ‫س‬ -‫به‬ ‫د.خ)،‬ ‫وابىو،‬ ‫ای‬ ‫بیروڕ‬ ‫ڵيى‬ ‫هه‬ ‫واجه‬ ‫عىسف،‬ ‫دابىهه‬ ‫یخه‬ ‫س‬ ‫وان‬ ‫دۆخه‬ ‫و‬ ‫وۆمه‬ ‫واوی‬ ‫اڵیه‬ ‫وۆمه‬ ‫حی‬ ‫ڵگه‬ ‫حۆساوحۆسٍ‬ ‫ئیعالمی‬ ‫واوی‬ ‫دٍ‬ ‫ؾ‬ ‫وٍ‬ ‫بێذ‬ ‫ظه‬ ‫ن‬ ‫سچاوٍ‬ ‫یاظای‬ ‫ی‬ ‫سٍ‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫ئه‬ ‫بۆ‬ ‫ێً.‬ ‫بىش‬ ‫چاو‬ ‫مه‬ ‫م‬ ‫به‬ ‫ظخه‬ ‫َه‬ ‫ػ‬ ‫ئاوێخه‬ ‫وڵی‬ ‫هشدوی‬ ‫به‬ ‫ئیعالمی‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫جىسن‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ 22 ‫چىهىه‬ . ‫پىخخه‬ ‫جێزی‬ ‫ی‬ ‫ئاوێخه‬ ‫جىسوی‬ ‫هشدوی‬ -‫یخییه‬ ‫بش‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫له‬ ‫چه‬ ‫َاوؼێىٍ‬ ‫خاڵی‬ ‫هذیً‬ ‫ی‬ ‫ظه‬ ‫له‬ ‫اهێؾ‬ ‫هجڕ‬ ‫س‬ ‫هێىاهفه‬ ‫سَه‬ ‫جىسهه‬ ‫هگی‬ ‫له‬ ‫وان‬ ‫پێؾ‬ ‫كۆهاغی‬ ‫ئیعالم‬ ‫ؼاسظخاهییه‬ ‫و‬ ‫وٍ‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫حی‬ ‫َه‬ ‫ن‬ ‫به‬ ‫ظخىشدن‬ ‫خۆشخی‬ ‫دادپه‬ ‫وٍ‬ ‫یی‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫بڕوابىون‬ ‫و‬ ‫یه‬ ‫هخاپه‬ ‫سظتی‬ ‫حه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫خخىش‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫ئه‬ ‫خالق‬ ‫و‬ ‫بۆیه‬ ‫اهحی.‬ ‫خێز‬ ‫یاوی‬ ‫ژ‬ ‫ئه‬ ‫ظه‬ ‫م‬ ‫هخێزٍ‬ ‫باوٍ‬ ‫جىسهه‬ ‫وابىو‬ ‫ڕی‬ ‫په‬ ‫وان‬ ‫لىێؾ‬ ‫به‬ ‫ێً‬ ‫بىش‬ ‫سٍ‬ ‫ئیعالم‬ ‫و‬ ‫بیاهىه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫ظه‬ ‫ئیعالم‬ ‫باصی‬ ‫س‬ 23 . ‫َه‬ ‫سوٍ‬ ‫له‬ ‫ن‬ ‫دٍ‬ ‫بضوجىه‬ ‫ظخپێىشدوی‬ ‫وٍ‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫مالیزم‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫ؼه‬ ‫كۆهاغی‬ ‫ڕی‬ ‫ظه‬ ‫به‬ ‫س‬ ‫هه‬ ‫خۆییذا،‬ ‫معخه‬ ‫هه‬ ‫فا‬ ‫ئه‬ ‫ماٌ‬ ‫ابه‬ ‫س‬ ‫جاجىسن‬ ‫ایه‬ ‫س‬ ‫دٍ‬ ‫حی‬ ‫هشد‬ ‫حه‬ ‫وۆجایهاججی‬ ‫پاػ‬ ‫یه‬ ‫هگی‬ ‫هه‬ ‫به‬ ‫حیهاوی،‬ ‫می‬ ‫پؽدبه‬ ‫ظتن‬ ‫به‬ ‫وىسدٍ‬ ‫وان‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫یگه‬ ‫واس‬ ‫ێش‬ ‫ژ‬ ‫ئاییجی‬ ‫ظۆصی‬ ‫سی‬ ‫یىشدن‬ ‫ێضگاس‬ ‫پاس‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫خه‬ ‫الفه‬ ‫ث‬ ‫ل‬ ‫و‬ ‫ه‬ ‫ؼه‬ ‫بیاوی‬ ‫ڕی‬ ‫(گىایه‬ ‫و‬ ‫َه‬ ‫پاػ‬ ‫وافشان)،‬ ‫سدوو‬ ‫وۆهگشٍ‬ ‫اط‬ ‫ظیى‬ ‫ی‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫سصڕۆم‬ 24 ‫له‬ ‫واس‬ ، ‫ظه‬ ‫ئه‬ ‫س‬ ‫اهه‬ ‫جێز‬ ‫م‬ ‫وۆگ‬ ‫ی‬ ‫چىهىه‬ ‫ا،‬ ‫هش‬ ‫ئاڵب‬ ‫له‬ ‫ظه‬ ‫سٍ‬ ‫جاوٍ‬ ‫معخه‬ ‫هه‬ ‫فا‬ ‫وابىو‬ ‫بۆچىووی‬ ‫مالیؾ‬ ‫هاظىامه‬ ‫یه‬ ‫ی‬ ‫یخییه‬ ‫بش‬ ‫جىسهیا‬ ‫هێتی‬ ‫له‬ ‫هاظىامه‬ ‫وۆی‬ ‫ظیاظحی‬ ‫و‬ ‫ئاییجی‬ ‫جایه‬ ‫و‬ ‫فی‬ ‫صماهه‬ ‫و‬ ‫واهیی‬ ‫ه‬ ‫ئه‬ ‫وان،‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫اوٍ‬ ‫داواهش‬ ‫مالیزم‬ ‫َه‬ ‫َه‬ ‫صمىشدوی‬ ‫ئه‬ ‫مىو‬ ‫واهه‬ ‫یه‬ ‫گه‬ ‫و‬ ‫یؽدىه‬ ‫به‬ ‫هاظىامه‬ ‫یه‬ ‫جىسهحی‬ ‫وی‬ 22 ‫وىیىجى‬ ‫بیریً‬ . -‫ظه‬ : ‫لۆساظذاغی‬ ‫باسٍ‬ ‫به‬ ‫ث‬ ‫ئیعالم‬ ‫پشسخی‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫خىاصیی‬ ‫له‬ (ٌ ‫جىسهیا،‬ 168 -169 ‫َه‬ .) ‫سوٍ‬ ‫دٍ‬ ‫ئاڵب‬ ‫وۆگ‬ ‫َا‬ ‫هه‬ ‫ئیعالم،‬ ‫ڵێذ:"ئاییجی‬ ‫عه‬ ‫سٍ‬ ‫دایمه‬ ‫ب‬ ‫صساهذووٍ‬ ‫به‬ ، ‫هه‬ ‫ئێمه‬ ‫ڵيی‬ ‫هایه‬ ‫له‬ ‫ث،‬ ‫به‬ ‫سئه‬ ‫وٍ‬ ‫ئ‬ ‫ێمه‬ ‫پێىیعخمان‬ ‫به‬ ‫َه‬ ‫ئاییجی‬ ‫سیفۆسمێيی‬ ‫یه‬ ‫بۆئه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫گه‬ ‫ئێمه‬ ‫ظشوؼتی‬ ‫ڵ‬ ‫جاوى‬ ‫بگىهجێذ،‬ ‫هه‬ ‫گه‬ ‫ڕێیىه‬ ‫وٍ‬ ‫ظه‬ ‫بۆ‬ ‫بڕواهه‬ ‫حاَیلی".‬ ‫سدةمي‬ ‫د.كه‬ ‫حه‬ ‫یغ‬ ‫ئه‬ ‫واد‬ ‫لعه‬ ‫سٍ‬ ‫اوی:‬ ‫ص‬ ‫و‬ ‫گ‬ ‫سیؽه‬ ‫و.له‬ ‫جىسوی،‬ ‫هالیزمی‬ ‫هاظۆ‬ ‫ي‬ ‫فه‬ ‫سٍ‬ ‫وعییه‬ ‫وٍ‬ ‫ئه‬ ‫(د.مىخعین‬ ‫خمه‬ ‫عىمه‬ ‫د‬ ،) ‫س‬ ‫چاپخاهه‬ ‫(ب‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ئه‬ ، ‫سدان)‬ ‫ظخه‬ ‫مبىڵ،‬ 2015 ٌ ، 54 . 23 ‫خه‬ . ‫عه‬ ‫لیل‬ ‫پاظه‬ ‫مىساد:‬ ‫لی‬ ‫هه‬ ‫واهاوی‬ (ٌ ‫مالیزم،‬ 229 -230 .) 24 ‫اللاَشة،‬ ‫مذبىلي،‬ ‫مىخبت‬ ‫جشهيا،‬ ‫في‬ ‫الىشدًت‬ ‫اللضيت‬ : ‫عيسخي‬ ‫مدمىد‬ ‫خامذ‬ . 2002 ‫ؿ(‬ ، 144 ، 146 ، 149 ،) ‫اجاجىسن،‬ ‫هماٌ‬ ‫مفطفي‬ ‫عبذالحىيم:‬ ‫مىفىس‬ ‫الىخا‬ ‫داس‬ ‫الاػبر،‬ ‫الطىساهيت‬ ‫رئب‬ ‫دمؽم‬ ‫العشبي،‬ ‫ب‬ -‫اللاَشة،‬ 2010 ‫ؿ‬ ، 367 . . ‫دووٍ‬ ‫كۆهاغی‬ ‫گه‬ ‫می‬ ‫ؼه‬ ‫ئاوێخه‬ ‫جێزی‬ ‫هشدوی‬ ‫هشدوی‬ ‫جىسوی‬ -‫بش‬ ‫ئیعالمحی،‬ ‫یخییه‬ ‫له‬ ‫حه‬ ‫پاػ‬ ‫كۆهاغی‬ ‫دووٍ‬ ‫هگی‬ ‫حیهاهحی،‬ ‫می‬ ‫به‬ ‫جایبه‬ ‫له‬ ‫ث‬ ‫كۆهاػه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫دا،‬ ‫پێىٍ‬ ‫هذییه‬ ‫له‬ ‫او‬ ‫ێذس‬ ‫لێىگش‬ ‫وی‬ ‫هێىان‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫وٍ‬ ‫ئیعالم‬ ‫و‬ ‫پێىیعخییه‬ ‫ن‬ ‫هه‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫بۆ‬ ‫ن‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫یی‬ ‫دٍ‬ ‫جىسن‬ ‫به‬ ‫ا،‬ ‫بینر‬ ‫له‬ ‫جىسهیا‬ ‫هىێی‬ ‫وۆماسی‬ ‫الواصی‬ ‫َۆی:‬ ‫جێگه‬ ‫یؽخجی‬ ‫ئه‬ ‫سۆڵه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ئیعالم‬ ‫ی‬ ‫بی‬ ‫هه‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫ىاهشدوی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫یی‬ ‫و‬ ‫دٍ‬ ‫ظخه‬ ‫به‬ ‫َه‬ ‫ابىوی.‬ ‫گێڕ‬ ‫ئیدىیذا‬ ‫ئاظایؽحی‬ ‫سهشدوی‬ ‫سوٍ‬ ‫یاهه‬ ‫ژ‬ ‫َا‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫ئایین‬ ‫مه‬ ‫به‬ ‫پڕهشدهه‬ ‫ظتی‬ ‫وٍ‬ ‫ئه‬ ‫ی‬ ‫بۆؼاییه‬ ‫و‬ ‫حگه‬ ‫یادیىشد،‬ ‫ص‬ ‫له‬ ‫هه‬ ‫ظیاظحی،‬ ‫الیزمی‬ ‫لیبر‬ ‫هشد‬ ‫سصگاس‬ ‫ئاییجی‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫وۆمۆهیزمیؾ،‬ ‫جشسخی‬ ‫به‬ ‫جایبه‬ ‫له‬ ‫ث‬ ‫كۆهاػه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ئیعالم‬ ‫دا‬ ‫ب‬ ‫ه‬ ‫امبه‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫بىو‬ ‫یذا‬ ‫س‬ ‫چه‬ ‫هێيی‬ ‫به‬ ‫ز‬ ‫َێ‬ 26 ‫ئه‬ ‫َاوؼاوی‬ . ‫ؼخاهه‬ ‫م‬ ‫دٍ‬ ‫وڵه‬ ‫جىسهیاػ‬ ‫حی‬ ‫پێذاچىوهه‬ ‫وٍ‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫وی‬ ‫ظه‬ ‫پێگه‬ ‫س‬ ‫هه‬ ‫هشد،‬ ‫خۆی‬ ‫ی‬ ‫دٍ‬ ‫بێذ‬ ‫له‬ ‫جىسهحی‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫ظه‬ ‫بىه‬ ‫س‬ ‫دابمه‬ ‫ئایین‬ ‫مێژوو‬ ‫مای‬ ‫صسێذ.‬ ‫ظه‬ ‫دٍ‬ ‫باسی‬ ‫س‬ ‫سهه‬ ‫هه‬ ‫وججی‬ ‫وٍ‬ ‫ظاوی‬ ‫هه‬ ‫ن‬ ‫هیعاگۆسن‬ ‫فاصٌ‬ ‫حیب‬ ‫و‬ ‫هىسٍ‬ ‫دیً‬ ‫جۆپچى‬ ‫په‬ ‫و‬ ‫ظه‬ ‫یامی‬ ‫فا‬ ‫یه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫خیا‬ ‫هه‬ ‫ماٌ،‬ ‫بىوهه‬ ‫َۆی‬ ‫گه‬ ‫اڵڵه‬ ‫ئاوێخه‬ ‫جێزی‬ ‫یاجشی‬ ‫ص‬ ‫بىووی‬ ‫جىسوی‬ ‫هشدوی‬ -‫چىهىه‬ ‫ئیعالمحی،‬ ‫ئه‬ ‫له‬ ‫ییان‬ ‫پێذاگش‬ ‫ماهیؾ‬ ‫ظه‬ ‫پێىٍ‬ ‫س‬ ‫هێىان‬ ‫اوی‬ ‫ێذس‬ ‫گش‬ ‫لێً‬ ‫هذی‬ ‫ئیعالم‬ ‫دٍ‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫و‬ ‫هشد‬ ‫هه‬ ‫وابىو،‬ ‫بۆچىوهیان‬ ‫و‬ ‫ئیعالم‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫جىخمه‬ ‫بىه‬ ‫ڕٍ‬ ‫جییه‬ ‫هه‬ ‫ؼىهاسخی‬ ‫واوی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫جىسهً‬ ‫یی‬ 27 . ‫َه‬ ‫سوٍ‬ ‫ظه‬ ‫ن‬ ‫سدٍ‬ ‫فشٍ‬ ‫می‬ ‫بی‬ ‫خض‬ ‫له‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫ماوٍ‬ ‫دٍ‬ ‫ی‬ ‫ظه‬ ‫ێتی‬ ‫اڵجذاس‬ ‫له‬ ‫اث‬ ‫دیمىهش‬ ‫حی‬ ‫پاس‬ ‫به‬ ‫جىسهیا‬ ‫په‬ ‫ظااڵوی‬ ‫ایی‬ ‫ێژ‬ ‫دس‬ ‫ئایین‬ ‫هجاوان،‬ ‫دٍ‬ ‫سفه‬ ‫بۆسٍ‬ ‫حی‬ ‫بێخه‬ ‫خعا‬ ‫وٍ‬ ‫وایه‬ ‫هێى‬ ‫له‬ ‫ظیاظحی‬ ‫ی‬ ‫ێگه‬ ‫ڕ‬ ‫ی‬ ‫ظىودلێىٍ‬ ‫جً‬ ‫سگش‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫واسَێىاوی‬ ‫ال‬ ‫یه‬ ‫پاسث‬ ‫ن‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫ظایه‬ ‫جییه‬ 25 ‫املؤظعت‬ ‫جشهيا،‬ ‫في‬ ‫والذولت‬ ‫املجخمع‬ ‫حذلياث‬ ‫مدفىض:‬ ‫ظعيذ‬ ‫عليل‬ . ‫اجيجيت،‬ ‫الاظتر‬ ‫البدىر‬ ‫و‬ ‫اظاث‬ ‫للذس‬ ‫اث‬ ‫الاماس‬ ‫مشهض‬ ‫العامت،‬ ‫والعياظت‬ ‫الععىشيت‬ ‫ابىظبي،‬ 2013 ‫ؿ‬ ، 99 . 26 ‫خه‬ . ‫عه‬ ‫لیل‬ ‫خضبه‬ ‫مىساد:‬ ‫لی‬ ‫ظیاظییه‬ ‫وان‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫ظه‬ ‫له‬ ‫له‬ ‫ئایین‬ ‫ی‬ ‫جىس‬ ‫له‬ ‫هیا،‬ ‫هخێبی‬ ‫فه‬ ‫ئه‬ ‫یشوص‬ ‫خمه‬ ‫د‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫جىسهیا‬ ‫واهیتر:‬ ‫به‬ ‫له‬ ‫سد‬ ‫ماهه‬ ‫پێىاوي‬ ‫وٍ‬ ‫ظه‬ ‫دا،‬ ‫هخه‬ ‫سي‬ ‫لێيۆڵیىه‬ ‫وٍ‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫وىسدظخان،‬ ‫اجیجى‬ ‫ظتر‬ ‫ي‬ 2006 (ٌ ، 359 -360 ‫جه‬ ،) ‫اڵڵ‬ ‫ئه‬ ‫یىوغ‬ ‫لجه‬ ‫پاسجه‬ ‫لیلی:‬ ‫ظیاظییه‬ ‫وان‬ ‫جه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫وژمی‬ ‫جىسهیا‬ 1946 -1960 ، ‫له‬ ‫هخێبیگه‬ ‫ؼه‬ ‫ظه‬ ‫هذو‬ ‫جه‬ ‫ى‬ ‫له‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫وژمى‬ ‫جىسهیا(‬ 1946 -2012 ‫و.(به‬ ،) ‫سصان‬ ‫مه‬ ‫جه‬ ‫ال‬ ‫چاپخاهه‬ ‫َا)،‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫ي(واسۆ)،‬ 2013 ٌ ، 33 . 27 ‫وىیىجى‬ ‫بیریً‬ . -‫ظه‬ : ‫لۆساظذاغی‬ ‫باسٍ‬ ‫به‬ ‫ث‬ ‫ئیعالم‬ ‫پشسخی‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫خىاصیی‬ ‫له‬ ٌ ‫جىسهیا،‬ 170 ‫ێگه‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫وٍ‬ ‫اسٍ‬ ‫ص‬ ‫جه‬ ‫په‬ ‫یىٍ‬ ‫هذیذاسٍ‬ ‫خيىمه‬ ‫واوی‬ ‫جه‬ ‫هه‬ ‫هێىبشاوٍ‬ ‫حی‬ ‫پاس‬ ‫ی‬ ‫وٍ‬ ‫ئه‬ ‫م‬ ‫ظه‬ ‫هخێزٍ‬ ‫به‬ ‫فه‬ ‫پیادٍ‬ ‫سمی‬ ‫له‬ ‫ا،‬ ‫هش‬ ‫به‬ ‫ئه‬ ‫س‬ ‫وٍ‬ ‫خۆشخی‬ ‫ئۆصاٌ‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫َه‬ ‫ئه‬ ‫اوی‬ ‫واداس‬ ‫جێزٍ‬ ‫و‬ ‫حگه‬ ‫بىو،‬ ‫له‬ ‫وٍ‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫ظه‬ ‫ن‬ ‫سچا‬ ‫وٍ‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫وىلخىسی‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫ظه‬ ‫یی‬ ‫دٍ‬ ‫یشی‬ ‫هه‬ ‫ا،‬ ‫هش‬ ‫به‬ ‫ئه‬ ‫َای‬ ‫خالقی‬ ‫سۆحی‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫وۆمه‬ ‫وىلخىسی‬ ‫ڵگه‬ ‫په‬ ‫سوٍ‬ ‫سدٍ‬ ‫دٍ‬ ‫ث‬ ‫وا‬ 35 ‫پیادٍ‬ . ‫جێزی‬ ‫هشدوی‬ ‫ئاوێخه‬ ‫جىسوی‬ ‫هشدوی‬ -‫له‬ ‫ئیعالمحی‬ ‫دٍ‬ ‫كه‬ ‫دٍ‬ ‫ییه‬ ‫ظخىوس‬ ‫واهه‬ ‫وٍ‬ ‫واسی‬ ‫له‬ ‫ظه‬ ‫ا‬ ‫هش‬ ‫س‬ ‫له‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫سێ‬ ‫ؼىێىه‬ ‫و‬ ‫خيىمه‬ ‫واوی‬ ‫سٍ‬ ‫جذا‬ ‫هگیذایه‬ ‫وٍ‬ ، ‫به‬ ‫ؼێىٍ‬ ‫یه‬ ‫مادٍ‬ ‫ن‬ ( ‫ی‬ 34 ‫دٍ‬ ‫)ی‬ ‫ظاڵی‬ ‫ظخىوسی‬ 1982 ‫په‬ ‫سوٍ‬ ‫سدٍ‬ ‫هشدن‬ ‫له‬ ‫فێرهشدوی‬ ‫و‬ ‫َه‬ ‫ئایین‬ ‫بىاسی‬ ‫سدوو‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫خالكذا‬ ‫خعخه‬ ‫دٍ‬ ‫سهێفی‬ ‫ێش‬ ‫ژ‬ ‫وڵه‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫َه‬ . ‫سوٍ‬ ‫فه‬ ‫فێرهشدوی‬ ‫َا‬ ‫سَه‬ ‫ئاییجی‬ ‫هگی‬ ‫و‬ ‫ئه‬ ‫له‬ ‫خالقی‬ ‫امه‬ ‫پشۆگش‬ ‫ظه‬ ‫خىێىذوی‬ ‫واوی‬ ‫سٍ‬ ‫جایی‬ ‫هاوٍ‬ ‫و‬ ‫هشدٍ‬ ‫هذیذا‬ ‫صۆسٍ‬ ‫ملێ‬ 36 ‫َه‬ . ‫سوٍ‬ ‫خيىمه‬ ‫ن‬ ‫ژماسٍ‬ ‫ث‬ ‫په‬ ‫ی‬ ‫یماهگه‬ ‫پێؽىىێژ‬ ‫واوی‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫هشد،‬ ‫یاد‬ ‫ص‬ ‫اوی‬ ‫بێژ‬ ‫وجاس‬ ‫گه‬ ‫مضگه‬ ‫بىهیاجىاوی‬ ‫ڵ‬ ‫به‬ ‫وث‬ ‫له‬ ‫ایی‬ ‫خێر‬ ‫و‬ ‫ؼىێىاهه‬ ‫هه‬ ‫ی،‬ ‫مضگه‬ ‫هه‬ ‫جێذا‬ ‫وجیان‬ ‫بىو‬ 37 ‫به‬ . ‫ؼێىٍ‬ ‫م‬ ‫یه‬ ‫وۆدٍ‬ ‫جای‬ ( 12 ‫ئه‬ ‫ی‬ ‫یلىولی‬ 1980 ‫صٍ‬ ) ‫میىه‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫وی‬ ‫ظه‬ ‫بۆ‬ ‫بىو‬ ‫باس‬ ‫سَه‬ ‫ڵذاهه‬ ‫وٍ‬ ‫و‬ ‫پیادٍ‬ ‫جێ‬ ‫هشدوی‬ ‫ئاوێخه‬ ‫زی‬ ‫جىسوی‬ ‫هشدوی‬ -‫ئیعالمحی‬ ‫بۆ‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫سٍ‬ ‫بىوهه‬ ‫هگاس‬ ‫وٍ‬ ‫مه‬ ‫ی‬ ‫جشظییه‬ ‫له‬ ‫چ‬ ‫وان‬ ‫ظه‬ ‫سدٍ‬ ‫فه‬ ‫می‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫وایی‬ ‫ظه‬ ‫باص‬ ‫س‬ ‫دایً(‬ ‫هیؽدیماوی‬ ‫حی‬ ‫پاس‬ ‫َاججی‬ ‫دوای‬ ‫چ‬ ‫و‬ ANAP ‫)پاػ‬ ‫َه‬ ‫اسدهه‬ ‫ڵبژ‬ ‫ظاڵی‬ ‫واوی‬ 1983 ‫ظه‬ ‫بۆ‬ ‫جه‬ ‫س‬ ‫فه‬ ‫ختی‬ ‫سماهڕٍ‬ ‫وایی.‬ ‫دووه‬ ‫ی‬ ‫باس‬ ‫م‬ -‫ده‬ ‫ركه‬ ‫وته‬ ‫پیاده‬ ‫و‬ ‫كر‬ ‫دهه‬ ‫ئاوێته‬ ‫تێزی‬ ‫كاوی‬ ‫كردوی‬ ‫تىركی‬ -‫به‬ ‫ئیسالمیی‬ ‫امبه‬ ‫ر‬ ‫به‬ ‫ر‬ ‫كىرد‬ ‫هه‬ ‫هگ،‬ ‫گش‬ ‫خاڵێيی‬ ‫له‬ ‫ئاوێخه‬ ‫جێزی‬ ‫جىسوی‬ ‫هشدوی‬ -‫ئیعالمییذا‬ ‫َه‬ ‫پێذٍ‬ ‫ظتی‬ ‫یخییه‬ ‫بش‬ ‫ێذ،‬ ‫هش‬ ‫له‬ ‫وٍ‬ ‫جێزٍ‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫حه‬ ‫له‬ ‫خذ‬ ‫بایه‬ ‫دی‬ ‫دامه‬ ‫صساوٍ‬ ‫وۆمه‬ ‫ان،‬ ‫(خێز‬ ‫واوی‬ ‫ڵگه‬ ‫ظه‬ ، ‫باصگه‬ ‫س‬ ‫دٍ‬ ) ‫واجه‬ ‫وٍ‬ ‫به‬ ، ‫و‬ 34 ‫ؿ(‬ ‫العؽشيً،‬ ‫اللشن‬ ‫في‬ ‫والاظالم‬ ‫العلماهيت‬ ‫بین‬ ‫جشهيا‬ ‫سضىان:‬ ‫وليذ‬ . 223 ، 232 .) 35 ‫ظیمخه‬ . ‫جىسن‬ ‫هالیزمی‬ ‫هاظیۆ‬ ‫سۆڵی‬ ‫حۆؼاس:‬ ‫ن‬ ‫ظىهىه‬ ‫ئیعالمی‬ ‫و‬ ٌ ، ( 190 -191 ،) ‫خه‬ ‫عه‬ ‫لیل‬ ‫پاظه‬ ‫مىساد:‬ ‫لی‬ ‫هه‬ ‫واهاوی‬ (ٌ ‫مالیزم،‬ 262 -264 .) 36 2006 ‫ؿ‬ ، 340 . 37 ‫خه‬ . ‫عه‬ ‫لیل‬ ‫پاظه‬ ‫مىساد:‬ ‫لی‬ ‫هه‬ ‫واهاوی‬ ٌ ‫مالیزم،‬ 235 . ‫الذوخت‬ ‫العياظياث،‬ ‫اظت‬ ‫ودس‬ ‫لالبدار‬ ‫العشبي‬ ‫املشهض‬ -‫كطش،‬ 2012 ‫ؿ‬ ، 41 . 42 ‫عه‬ . ‫ژیاهه‬ ‫داظخاوى‬ ‫ئاالن:‬ ‫ئۆج‬ ‫بذواڵ‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫وىچىن‬ ‫یاڵچین‬ ‫گفخىگۆي‬ ، ‫گه‬ ‫ڵ‬ ‫عه‬ (ٌ ‫ئاالن،‬ ‫ئۆج‬ ‫بذاڵ‬ 200 -201 ‫وىسدٍ‬ ‫باسودۆدى‬ ‫مۆمجی:‬ ‫كاظم‬ ‫میر‬ ،) ‫جىسهیا‬ ‫واوى‬ ‫له‬ ‫ظا‬ ‫یه‬ ‫خيىمه‬ ‫ي‬ ‫ث‬ ‫امین)،‬ ‫مدمذ‬ ‫یاظین‬ ‫و.(َاوڕێ‬ ‫جىسهیادا،‬ ‫ظىپاي‬ ‫و‬ ‫چاپخاهه‬ ‫ي(په‬ ‫یىٍ‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫هذ)،‬ 2011 ٌ ، 52 . ‫معخه‬ ‫ابىووى‬ ‫س‬ : ‫اَیم‬ ‫ئیبر‬ ‫فا‬ ‫هه‬ ‫جه‬ ‫وٍ‬ ‫له‬ ‫وىسد‬ ‫یی‬ ‫له‬ ‫جىسهیا،‬ ‫فه‬ ‫هخێبی‬ ‫ئه‬ ‫یشوص‬ ‫خمه‬ ‫د‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫جىسهیا‬ ‫واهیتر:‬ ‫به‬ ‫سد‬ ‫له‬ ‫ماهه‬ ‫پێىاوي‬ ‫وٍ‬ ‫ظه‬ ‫دا،‬ ‫هخه‬ ‫لێيۆڵیىه‬ ‫سي‬ ‫وٍ‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫وىسدظخان،‬ ‫اجیجى‬ ‫ظتر‬ ‫ي‬ 2006 ٌ، 255 . 54 ‫هشدظخان‬ ‫ان‬ ‫واسگش‬ ‫خضب‬ ‫جاسیخ‬ : ‫بایً‬ ‫حمیل‬ . PKK ‫چاپخاهه‬ ‫ج(اوٌ)،‬ ، ‫ادي)،‬ ‫(اص‬ 2006 (ٌ، 158 -159 ‫بڕواهه‬ ،) ‫بشوظىه‬ ‫ئۆحه‬ ‫ي‬ ‫به‬ ‫الن‬ ‫بۆهه‬ ‫ي‬ 18 ‫َه‬ ‫ظاڵڕۆژي‬ ‫مین‬ ‫دامه‬ ‫صساهذوى‬ PKK ‫ژ(‬ ‫س(واڵث)،‬ ، 210 ‫دووؼه‬ ،) ‫ممه‬ ( 2 ‫دووٍ‬ ‫واهىووى‬ ‫مى‬ 1996 ،) ‫ویادي‬ 19 ‫ظاڵه‬ ‫دامه‬ ‫ي‬ ‫صساهذوى‬ PKK ‫پێىجؽه‬ ‫ژ(ث)،‬ ‫س(واڵث)،‬ ، ‫ممه‬ ( 27 ‫حؽشیجی‬ ‫دووٍ‬ ‫مى‬ 1997 .) ‫جشهيا،ؿ‬ ‫اد‬ ‫اهش‬ ‫الذاكىقي:‬ ‫اَيم‬ ‫ابش‬ . 299 ‫عفاب‬ : ‫الخدشيش‬ ‫َيئت‬ ‫و‬ ، ‫ا‬ ‫اليىهتر‬ ‫اث‬ ‫ع(‬ ‫ث)،‬ َ ‫(وال‬ ‫الترهيت،‬ ‫طشيال‬ 30 ( ‫الازىین‬ ‫الاولي،‬ ‫الحللت‬ ،) 5 / 9 / 1994 .) 69 ‫هه‬ ‫وۆیڤۆ‬ ‫هشظخیىا‬ . ‫حه‬ ‫ن:‬ ‫اوٍ‬ ‫ؼاس‬ ‫هگى‬ ‫له‬ ‫و.(یاظین‬ ‫وىسدظخان،‬ ‫باوىسي‬ ‫ظه‬ ‫سدٍ‬ ‫چاپخاهه‬ ‫ؼتی)،‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫ظلێماوى،‬ ‫(سوون)،‬ ‫ی‬ 2011 ٌ ، 291 . ‫مً‬ ‫الىشدًت،‬ ‫الهىيت‬ ‫جيىيً‬ ‫في‬ ‫الثلافت‬ ‫اللفت‬ ‫بالو:‬ ‫حىيغ‬ ‫في‬ ‫اد‬ ‫الاهش‬ ‫والذولت،‬ ‫الازييت‬ ‫الباخثین:‬ ‫مً‬ ‫مجمىعت‬ ‫هخاب‬ ‫(عبذ‬ ‫ث‬ ‫ان،‬ ‫واًش‬ ‫وجشهيا‬ ‫اق‬ ‫العش‬ ‫ط‬ ‫الىعيمي)،‬ ‫الاله‬ 1 ‫اث‬ ‫الفش‬ ، ‫اجيجيت،‬ ‫الاظتر‬ ‫اظاث‬ ‫الذس‬ ‫معهذ‬ ‫بیروث،‬ ‫والخىصيع،‬ ‫لليؽش‬ 2006 . 35 ‫اظاث‬ ‫دس‬ ‫ظلعلت‬ ‫جشهيا،‬ ‫في‬ ‫العلىيت‬ ‫اللضيت‬ ‫مدمىد:‬ ‫سظخم‬ ‫العياظاث،‬ ‫اظت‬ ‫ودس‬ ‫لالبدار‬ ‫بي‬ ‫العش‬ ‫املشهض‬ ‫بدثيت،‬ ‫واوساق‬ . ‫له‬ ‫یؾ‬ ‫دواجش‬ . ‫پێیه‬ ‫وۆڵه‬ ‫سخێ‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫دامه‬ ‫ی‬ ‫صساوٍ‬ ‫هه‬ ‫یین،‬ ‫دٍ‬ ‫وۆمه‬ ‫جىاهً‬ ‫ڵگه‬ ‫یه‬ ‫وی‬ . ‫والاهش‬ ‫جشهيا‬ : ‫مدفىض‬ ‫عليل‬ ‫الىشدًت،‬ ‫اللضيت‬ ‫مع‬ ‫جشهيا‬ ‫جخعامل‬ ‫هيف‬ ‫اد،‬ ‫الذوخت،‬ 2012 ‫ؿ‬ ، 14 .

3 ‫ل‬ ‫ه.س،‬ . 061 . 6 ‫الجمهىسيت‬ ‫فىلش:‬ ‫اَام‬ ‫حش‬ . ‫العالم‬ ‫في‬ ‫مدىسيت‬ ‫لت‬ ‫هذو‬ ‫جشهيا‬ ‫الجذًذة،‬ ‫الترهيت‬ ‫ابىظبي،‬ ‫اجيجيت،‬ ‫الاظتر‬ ‫والبدىر‬ ‫اظاث‬ ‫للذس‬ ‫اث‬ ‫الاماس‬ ‫مشهض‬ ‫الاظالمي،‬ 2009 ، ‫ؿ‬ 72 ‫العؽشيً،‬ ‫اللشن‬ ‫في‬ ‫والاظالم‬ ‫العلماهيت‬ ‫بین‬ ‫جشهيا‬ : ‫سضىان‬ ‫واهظشد.وليذ‬ ، 
(ٌ ‫ٌ.ط،‬ . 227 -228 .) 

-44 .)
‫پ‬ ‫ێشه‬ ‫ك‬ ‫ى‬ ‫پێىٍ‬ ‫ئایین‬ ‫هێىان‬ ‫هذی‬ ‫له‬ ‫هاظیۆهالیزم‬ ‫و‬ ‫َاوچه‬ ‫مێژووی‬ ‫جىسهیادا‬ ‫سدی‬ ‫بابه‬ ‫جێىه‬ ‫به‬ ‫پێىیعتی‬ ‫لێيۆڵیىه‬ ‫وٍ‬ ‫َه‬ ‫اوعخحی‬ ‫ص‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫به‬ ، ‫پاػ‬ ‫حۆسێً‬ ‫دٍ‬ ‫سووخاوی‬ ‫وڵه‬ ‫به‬ ‫ئایین‬ ‫سۆڵی‬ ‫عىظماهیؾ،‬ ‫حی‬ ‫گؽخحی‬ ‫ئیعالم‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫جایبه‬ ‫له‬ ‫حی‬ ‫جىسهیذا‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫سوهاوی‬ ‫فه‬ ‫هه‬ ‫امۆػ‬ ‫س‬ ‫ا،‬ ‫هش‬ ‫وٍ‬ ‫ئیعالم‬ ‫ئاییجی‬ ‫یؾ‬ ‫صۆسحاس‬ ‫له‬ ‫ێً‬ ‫اص‬ ‫ئامش‬ ‫ن‬ ‫خضمه‬ ‫هاظیۆهالیزمی‬ ‫حی‬ ‫به‬ ‫جىسهیذا‬ ‫واسَاجىوٍ‬