E-Learning "New Strategies to Effective Learning"





  ‫ەل‬ ‫ازێک‬ ‫فێرخو‬ ‫ندین‬ ‫پێگەای‬ ‫ھەروەھا‬ ‫کردن،‬ ‫اكر‬ ‫ینگەی‬ ‫ژ‬ ‫ین‬ ‫چاکرت‬ ‫و‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫سەر‬ ‫تییەاكین‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫بەڕووی‬ ‫ھەبێت،ڕوو‬ ‫يارێیت‬ ‫بەرپرس‬ ‫تین‬ ‫ھەڵگر‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ئار‬ ‫ئەوە‬ ‫ەلبەر‬ ‫ببێتەوە،‬ ‫کۆمەڵگە‬ ‫تەلقینداین‬ ‫ئاماجنی‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫ەل‬ ‫نوێ‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئەم‬ ‫ھەموو‬ ‫نە،‬ ‫یيەاك‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫تێگەیشنت‬ ‫و‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫بە‬ ‫گەیشنت‬ ‫ەلسەرڕێگای‬ ‫ازە‬ ‫فێرخو‬ ‫ئەجنامی‬ ‫تھێناین‬ ‫بەدەس‬ ‫بۆ‬ ‫بگەڕێني،‬ ‫تووتر‬ ‫سەرکەو‬ ‫اكرێکی‬ ‫ھۆ‬ ‫ای‬ ‫بەدو‬ ‫ااینکرد‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫پرسا‬ ‫جیھاین‬ ‫ەل‬ ‫حەمتييە‬ ‫تییەیک‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫بەرھەمھێناین‬ ‫ەل‬ ‫اوە،‬ ‫کر‬ ‫مەشقکردن‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫نەی‬ ‫نستیا‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یيە‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ئەو‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫کێڕبکێیی‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫ھاواكت‬ ‫ھەیە،‬ ‫زۆراین‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫یفەدا‬ ‫مەعر‬ ‫فاکتەرێکی‬ ‫بە‬ ‫تییەاكن‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫کەسە‬ ‫ھەروەھا‬ ‫باكت،‬ ‫زاید‬ ‫یفە‬ ‫مەعر‬ ‫بۆ‬ ‫أ‬ ‫نو‬ ‫شتێکی‬ ‫ڵدەدات‬ ‫ھەو‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫بە‬ ‫یستیان‬ ‫پێو‬ ‫امی‬ ‫بەردەو‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫اویی‬ ‫بەڕێکخر‬ ‫نستیان‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫بەپێڕیۆڵی‬ ‫ەلبەرد‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫ھەیە،‬ ‫زۆری‬ ‫ندین‬ ‫پەرەسە‬ ‫تییەی‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫گەورە‬ ‫تەقینەوە‬ ‫ئەو‬ ‫ەم‬ ‫تەر‬ ‫کۆمپيو‬ ‫ندین‬ ‫پەرەسە‬ ‫اكرواین‬ ‫ەل‬ ‫تییەاكن‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نە‬ ‫ند‬ ‫پەرەسە‬ ‫ھەروەھا‬ ‫بينیوە،‬ ‫یەوە‬ ‫بەخۆ‬ ‫ندێکی‬ ‫گو‬ ‫بۆ‬ ‫گۆڕیوە‬ ‫جیھاین‬ ‫یيەاكن‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تۆڕی‬ ‫ھەروەھا‬ ‫یداوە،‬ ‫ندیکردنڕوو‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫نو‬ ‫بەشداری‬ ‫نە‬ ‫ندان‬ ‫پەرەسە‬ ‫و‬ ‫گۆڕاناكری‬ ‫ئەم‬ ‫چبووک،‬ ‫جیھاین‬ ‫و‬ ‫نەوە‬ ‫ژەنکرد‬ ‫و‬ ‫پێکردووە‬ ‫یت‬ ‫دەس‬ ‫بردوو‬ ‫ا‬ ‫دەیەیڕ‬ ‫دوو‬ ‫ەل‬ ‫کردووە،‬ ‫نيان‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫داڕشتنەوەی‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫و‬ ‫تەر‬ ‫کۆمپيو‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫بە‬ ‫زۆر‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ " ‫وەکو‬ ‫تووە:‬ ‫وەرگر‬ ‫ێوەی‬ ‫ش‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫تپێکدا‬ ‫دەس‬ ‫ەل‬ ‫اوە،‬ ‫در‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫ای‬ ‫بە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫دوورەوە،‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫نێت،‬ ‫نتەر‬ ‫ئە‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەر،‬ ‫کۆمپيو‬ ‫رمەیت‬ ‫یست.‬ ‫پێو‬ ‫اقیعی‬ ‫و‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫ئەليکرتۆین،‬ ٢ -‫چیيە؟‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫بەو‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫دوورەوە،‬ ‫ەل‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫ێوەاكین‬ ‫ش‬ ‫ەل‬ ‫ێوەیەکە‬ ‫ش‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫بە‬ ‫بە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫بکەین،ڕێگای‬ ‫پێناسەی‬ ‫ێوەیە‬ ‫ش‬ ‫ندیکردین‬ ‫پەیوە‬ ‫ئامێرەاكین‬ ‫اكرھێناین‬ ‫نزیمەاكین‬ ‫میاك‬ ‫جۆراجۆر،‬ ‫ازی‬ ‫ئامر‬ ‫و‬ ‫اكر‬ ‫ھۆ‬ ‫تۆڕەاكن،‬ ‫تەر،‬ ‫وەکو"کۆمپيو‬ ‫نوێ،‬ ‫نییەوە‬ ‫جۆرەاك‬ ‫ھەموو‬ ‫بە‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫اتە‬ ‫و‬ ‫ئەليکرتۆین"‬ ‫نەی‬ ‫کتێبخا‬ ‫ینەوە،‬ ‫توێژ‬ ‫س‬ ‫و‬ ‫ام‬ ‫پرۆگر‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫بە‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫بە‬ ‫یفەیە‬ ‫مەعر‬ ‫و‬ ‫نست‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ندین‬ ‫گەای‬ ‫بۆ‬ ‫تەمی‬ ‫یس‬ ‫یيەاكن،‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تۆڕی‬ ‫بە‬ ‫تان‬ ‫پشتبەس‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫اببەتەاكن‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫جۆراجۆر.‬ ‫بنەمای‬ ‫و‬ ‫پێوەر‬ ‫بەپێیی‬ ‫خوێندن‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫پێشکەشکردین‬ ‫بۆ‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بە‬ ‫پێناسەدەکرێت:‬ ‫ھەروەھا‬ ‫تەکنەلۆ‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫بە‬ ‫شوێنێک‬ ‫ھەر‬ ‫و‬ ‫اكت‬ ‫ھەر‬ ‫ەل‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫مەشقپێکردین‬ ‫و‬ ‫ژایی‬ ‫"کەانەل‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫ەلو‬ ‫نەوە،‬ ‫نییەاك‬ ‫تۆڕەجیھا‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫لێککردن‬ ‫اكر‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ینگەی‬ ‫ژ‬ ‫ندین‬ ‫بۆڕەخسا‬ ‫نە‬ ‫ئەما‬ ‫ھەموو‬ ،"... ‫دوورەوە،‬ ‫ەل‬ ‫نسەاكن‬ ‫ا‬ ‫نفر‬ ‫کۆ‬ ‫ینگەیەیک‬ ‫ژ‬ ‫بە‬ ‫تێت‬ ‫تدەبەس‬ ‫پش‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫لێککرد‬ ‫اكر‬ ‫تەمێکی‬ ‫سیس‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ئە‬ ‫خوێندن‬ ‫اوەاكین‬ ‫در‬ ‫ەلسەر‬ ‫بڕایر‬ ‫ئەوەیە‬ ‫ئاماجنی‬ ‫یێک،‬ ‫ھەمووڕوو‬ ‫ەل‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫ليکرتۆین‬ ‫تۆڕەاكین‬ ‫ھۆی‬ ‫بە‬ ‫از،‬ ‫فێرخو‬ ‫نێتە‬ ‫بيانگەیە‬ ‫ئاساین‬ ‫بە‬ ‫بنێت‬ ‫نياداین‬ ‫بو‬ ‫بەڕێگایەک‬ ‫نەی‬ ‫منوو‬ ‫ینگەیەیک‬ ‫ژ‬ ‫پێیە‬ ‫بەو‬ ‫اکتزیەکردن،‬ ‫پر‬ ‫و‬ ‫بەرانمە‬ ‫بە‬ ‫تان‬ ‫پشتبەس‬ ‫و‬ ‫نێت‬ ‫نتەر‬ ‫ئە‬ ‫وێ‬ ‫بە‬ ‫دەق‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫تەبەردەاكت‬ ‫دەس‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ‫ێوەیە‬ ‫بەوش‬ ‫تێتەوە،‬ ‫ببەس‬ ‫دەنگ‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫یيەاكن‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫سەرچاوەی‬ ‫بە‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫بەستنەوەی‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫یيەاكن‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ندکردین‬ ‫ڵەمە‬ ‫دەو‬ ‫تەکردن‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫و‬ ‫اانیڕێامنیی‬ ‫تو‬ ‫ھاواكت‬ ‫دەاكت،‬ ‫پێشکەش‬ ‫ازەاكن‬ ‫جیاو‬ ‫ندە‬ ‫انوە‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫پرۆسەاكن‬ ‫و‬ ‫سەرچاوە‬ ‫سەپەرشتیکردین‬ ‫و‬ ‫نەوەاكن‬ ‫اتقیکرد‬ ‫وڕێکخستین‬ ‫ھەڵسە‬ ‫دەاكت.‬ ‫تەبەر‬ ‫دەس‬ ‫ندن‬ ‫نگا‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫تووە،‬ ‫دەرکەو‬ ‫نەوەدەاكن)‬ ( ‫سەرەاتی‬ ‫ەل‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫چەمکی‬ ‫نوێ‬ ‫بەرھەمی‬ ‫ئەوەی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫ندایە،‬ ‫ند‬ ‫پەرەسە‬ ‫ەل‬ ‫ام‬ ‫بەردەو‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫دەرکەوت‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫پاڵپشتیکردین‬ ‫ەل‬ ‫پۆزەتيڤەاكین‬ ‫یيە‬ ‫یگەر‬ ‫اكر‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫تھێرن‬ ‫بەدس‬ ‫و‬ ‫خوێندن‬ ‫ھۆەلاكین‬ ‫ەلانو‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫ازەاكین‬ ‫جیاو‬ ‫جۆرە‬ ‫بە‬ ‫بووە‬ ‫پشتبەستین‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫این‬ ‫پۆل‬ ‫انوەوەی‬ ‫ەل‬ ‫خوێندن،‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫چاالکييەاكین‬ ‫ەل‬ ‫ھەروەھا‬ ‫ندا،‬ ‫اتقیگەاك‬ ‫پ‬ ‫بە‬ ‫پەیوەسنت‬ ‫اكر‬ ‫نەی‬ ‫کەسا‬ ‫ەلو‬ ‫زۆر‬ ‫دوورەوە،‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫رۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫توون،‬ ‫گەیش‬ ‫پێیی‬ ‫تەکنەلۆژاییەی‬ ‫ئەو‬ ‫بردین‬ ‫بەاكر‬ ‫پێناوی‬ ‫ەل‬ ‫دەدەن،‬ ‫ارە‬ ‫بو‬ ‫بەو‬ ‫و‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫و‬ ‫تەر‬ ‫کۆمپيو‬ ‫گوجناودا‬ ‫ئەليکرۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ندین‬ ‫دامەزرا‬ ‫او‬ ‫دانر‬ ‫اقیعی‬ ‫و‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫و‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫بە‬ ‫ھەروەھا‬ ‫داانوە،‬ ‫نداین‬ ‫پەیوە‬ ‫اكرەاكین‬ ‫ھۆ‬ ‫او‬ ‫سەپێرن‬ ‫ڵی‬ ‫پۆ‬ ‫و‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ماددەی‬ ‫و‬ ‫نەبێژی‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫يکی‬ ‫الکس‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ھەڵبەتە‬ ‫أ‬ ‫ەلکو‬ ‫اتە‬ ‫کەو‬ ‫خوێندن،‬ ‫پۆیل‬ ‫نییە‬ ‫دەیڕوا‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫يک‬ ‫الکس‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ەل‬ ‫دەگرێتەوە،‬ ‫بەڕێکوپێکی‬ ‫ھێڵێک‬ ‫ەلسەر‬ ‫بێت،‬ ‫فێر‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫بەڕێگای‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ەلسەر‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫ئ‬ ‫و‬ ‫بێت‬ ‫حمازەرەاكن‬ ‫بەشداری‬ ‫ەل‬ ‫او‬ ‫اکر‬ ‫داو‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫و‬ ‫باكت‬ ‫جێبەجێ‬ ‫ەرکەاكین‬ ‫نەبێت.‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫بەڕێگای‬ ‫ئەگەر‬ ‫باكت،‬ ‫پێشکەش‬ ‫او‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫اكیت‬ ‫و‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫بەاكرھێنا‬ ‫نيان‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫جۆرەی‬ ‫ئەو‬ ‫جیھان‬ ‫واڵاتین‬ ‫بەی‬ ‫زۆر‬ ‫ئەوە‬ ‫ەلبەر‬ ‫و‬ ‫خۆاین‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫خۆاین‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫دایلۆگ‬ ‫و‬ ‫گفتووگۆ‬ ‫ئەجنامداین‬ ‫بۆ‬ ‫بن،‬ ‫ئامادە‬ ‫ەل‬ ‫نەاكن‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫اببەتەی‬ ‫تین‬ ‫وەرگر‬ ‫این‬ ‫گفتووگۆ،‬ ‫بە‬ ‫اتیبەت‬ ‫ژووری‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫تادا،‬ ‫مامۆس‬ ‫خوێندن.‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫اوەاكین‬ ‫دانر‬ ‫بەشە‬ ‫اكت‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫دووەم:‬ ‫ێوەی‬ ‫ش‬ ‫او:‬ ‫ینەکر‬ ‫دایر‬ ‫ھەمان‬ ‫ەل‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫اناكت‬ ‫یست‬ ‫پێو‬ ‫ێوەیەدا‬ ‫ش‬ ‫ەلم‬ ‫یە،‬ ‫تەوخۆ‬ ‫اس‬ ‫انر‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫ەل‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫ندێک‬ ‫ھە‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫ئامادەبێت،‬ ‫شوێن‬ ‫و‬ ‫اكت‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫ازن‬ ‫فێرخو‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫یيەاكن‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ایەکدی‬ ‫بەدو‬ ‫جار‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫اكتێکدا‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫سایەی‬ ‫ەل‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫تین‬ ‫پێشکەو‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫ەل‬ ‫سودبينني‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫تا‬ ‫ئێس‬ ‫سەردەمی‬ ‫تەکنەلۆژیی‬ ‫تن‬ ‫پێشکەو‬ ‫پریس‬ ‫بەاڵم‬ ‫بينیوە،‬ ‫یەوەی‬ ‫بەخۆ‬ ‫و‬ ‫وەبەرھاتووە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫اباڵ‬ ‫ازەاكین‬ ‫ئامر‬ ‫و‬ ‫امەاكن‬ ‫پرۆگر‬ ‫و‬ ‫تە‬ ‫کۆمپيو‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫بردین‬ ‫بەاكر‬ ‫بۆ‬ ‫نە،‬ ‫ند‬ ‫وروژا‬ ‫زایتر‬ ‫نياداانین‬ ‫بو‬ ‫ەل‬ ‫نيان‬ ‫بەاكرھێنا‬ ‫ھەروەھا‬ ‫تووە،‬ ‫گەیش‬ ‫پێیی‬ ‫نست‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ئەمڕۆ‬ ‫ندیکردین‬ ‫پەیوە‬ ‫ئەلي‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫بە‬ ‫بگات‬ ‫نێت‬ ‫ا‬ ‫بتو‬ ‫نەوە‬ ‫ھۆای‬ ‫بە‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫گوجناو،‬ ‫لێککردین‬ ‫اكر‬ ‫کرتۆین‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫پێیە‬ ‫بەو‬ ‫تێچوون.‬ ‫و‬ ‫اكت‬ ‫و‬ ‫ھەوڵ‬ ‫ین‬ ‫کەمرت‬ ‫بە‬ ‫او‬ ‫اکر‬ ‫داو‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫بەرچاو‬ ‫ێوەیەیک‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫و‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تەکنەڵۆژایی‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫ەل‬ ‫بەرھەمھاتوە‬ ‫و‬ ‫خوێندنگا‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫سەر‬ ‫یکردووەتە‬ ‫اكر‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫انکۆاكن،‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫پەميانگا‬ ‫بۆ‬ ‫اكری،‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫داانین‬ ‫بە‬ ‫ان‬ ‫ھەڵساو‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫و‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫نەوەی‬ ‫نوێکرد‬ ‫ماوەی‬ ‫ەل‬ ‫مەشقکردن‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫خزمەیت‬ ‫ژمارەیەیک‬ ‫بۆ‬ ‫فەیت‬ ‫دەر‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫ھاواكت‬ ‫جاڵجاڵۆکەیی،‬ ‫تۆڕی‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫دەبني‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژاییی‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫ەل‬ ‫سود‬ ‫ندووە،‬ ‫نەڕەخسا‬ ‫کەسا‬ ‫ەلو‬ ‫زۆر‬ , ‫اللکوب‬ ( ‫یيەاكن‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫بە‬ ‫نيان‬ ‫تێکەڵبوو‬ ‫ماوەی‬ ٢٠٠٥ , ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫و‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ھێنابووی،‬ ‫یدا‬ ‫خۆ‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫ردین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫سیتەمی‬ ‫کە‬ ‫تێپەڕێنن،‬ ‫نە‬ ‫تەنگا‬ ‫ئاس‬ ‫ئەو‬ ‫ندا‬ ‫ڵيا‬ ‫ھەو‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫این‬ ‫ژورەاكن‬ ‫ەل‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ئامادەبووین‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫و‬ ‫تەليقني‬ ‫ەلسەر‬ ‫او‬ ‫نيادنر‬ ‫بو‬ ‫يکی‬ ‫الکس‬ ‫کردبوو‬ ‫یت‬ ‫دروس‬ ‫فێکردن‬ ‫ڵەاكین‬ ‫ھۆ‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫نەوەی‬ ‫نوێکرد‬ ‫ەلڕەویت‬ ، ‫اوی‬ ‫نيادنر‬ ‫بو‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫ەل‬ ‫گۆڕاناكری‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫نوێيە‬ ‫تەمە‬ ‫سیس‬ ‫ئەو‬ ‫نایی‬ ‫ژێرڕۆش‬ ‫ەل‬ ‫نەاكن،‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫خستنەرووی‬ ‫ەلڕێگااكین‬ ‫ازاین‬ ‫جیاو‬ ‫بەھۆی‬ ‫ا،‬ ‫ئەجنامدر‬ ‫يکی‬ ‫الکس‬ ‫سەرەکييەاكین‬ ‫ئاماجنە‬ ‫أ‬ ‫ەلکو‬ ‫يکیيەاكن،‬ ‫الکس‬ ‫بەڕێگا‬ ‫ا‬ ‫نەبەسرت‬ ‫پشت‬ ‫نوێ‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫مەشق‬ ‫و‬ ‫تيۆری‬ ‫ازی‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫نھاڕێگا‬ ‫تە‬ ‫بەڵکو‬ ‫دەبينینەوە!‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫تەلقینداین‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫بکەن‬ ‫یست‬ ‫پێو‬ ‫ایی‬ ‫خێر‬ ‫بە‬ ‫یيەاكن‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نڕتۆڵی‬ ‫کۆ‬ ‫دەدات،‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ایرمەیت‬ ‫پرکتيکی‬ ‫ند،ڕۆڵی‬ ‫پەرەیسە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫نوێيە،‬ ‫نە‬ ‫داھێنا‬ ‫و‬ ‫تێگەیشنت‬ ‫ئەو‬ ‫بنەمای‬ ‫.ەلسەر‬ ‫بەو‬ ‫بووەوە،‬ ‫تەسک‬ ‫یفە‬ ‫مەعر‬ ‫سەرەیک‬ ‫از،‬ ‫فێرخو‬ ‫ادبووین‬ ‫ئاز‬ ‫ھۆی‬ ‫بووە‬ ‫ێوەیە‬ ‫ش‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫نبیی‬ ‫ھاواكتڕۆش‬ ‫ایەوە،‬ ‫دانر‬ ‫پەروەردە‬ ‫پرۆسەی‬ ‫دڵی‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ای‬ ‫بەدو‬ ‫ان‬ ‫گەڕ‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ەل‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫نەخشەی‬ ‫ھەروەھا‬ ‫پەرەپێدار،‬ ‫خودی‬ ‫پر‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫و‬ ‫ندکردن‬ ‫پەس‬ ‫ھەروەھا‬ ‫اكرگێڕی،‬ ‫اكری‬ ‫بۆ‬ ‫جێبەجێکردن‬ ‫و‬ ‫ام‬ ‫ۆگر‬ ‫دەچێت.‬ ‫بەرێوەدە‬ ‫تەوخۆ‬ ‫اس‬ ‫ھێڵێکڕی‬ ‫ەلسەر‬ ‫این‬ ‫پۆل‬ ‫انو‬ ‫اوەاكین‬ ‫دانر‬ ‫اببەتە‬ ‫و‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫بردین‬ ‫بەرێوە‬ ‫ئاماجنی‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ندی‬ ‫انوە‬ ‫این‬ ‫دەزگا‬ ‫و‬ ‫تا‬ ‫مامۆس‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ەل‬ ‫یەک‬ ‫ھەر‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫یکردین‬ ‫دایر‬ ‫اك‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ێوەیە‬ ‫ش‬ ‫بەو‬ ‫نەکە،‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫اكر‬ ‫پەرەپێداین‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫بە‬ ‫دەاكت‬ ‫اكر‬ ‫رگێڕی‬ ‫بۆ‬ ‫ئەزموون‬ ‫استنەوەی‬ ‫گو‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫بە‬ ‫دەکەن،‬ ‫ای‬ ‫داو‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫خوەلاكین‬ ‫و‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫تێگەیشتین‬ ‫ھەروەھا‬ ‫دەاكت،‬ ‫اكر‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫بەاڵم‬ ‫بن،‬ ‫دە‬ ‫یەکدی‬ ‫این‬ ‫ئاوێز‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫چەمکی‬ ‫ااتی‬ ‫و‬ ‫یەکەم:‬ ‫بنەمایەی‬ ‫ئەو‬ ‫ەلسەر‬ ‫بکەین،‬ ‫تەمە‬ ‫سیس‬ ‫دوو‬ ‫ئەو‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫نوری‬ ‫س‬ ‫ەل‬ ‫نيان‬ ‫ا‬ ‫نێو‬ ‫اكلێککردین‬ ‫وڕێگای‬ ‫تااین‬ ‫مامۆس‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫بردین‬ ‫بەرێوە‬ ‫بردین‬ ‫بەڕێوە‬ ‫و‬ ‫نڕتۆڵکردن‬ ‫کۆ‬ ‫بە‬ ‫دەدات‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫دووەمیان:‬ ‫ئەليکرتۆین،‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫پاداشت‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫نەی‬ ‫اما‬ ‫پرۆگر‬ ‫ئەو‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫تەبەر‬ ‫دەس‬ ‫ان‬ ‫بۆڕاھێنەر‬ ‫گوجناو‬ ‫اكیت‬ ‫امەاكنن.‬ ‫پرۆگر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫ھاوشاین‬ ‫چاالکييەاكن‬ ‫بنەمایە‬ ‫ئەو‬ ‫ەلسەر‬ ‫باكت،‬ ‫اكیت‬ ‫ەل‬ ‫اكردەکەن،‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫ێوەی‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫یەکدی‬ ‫تەک‬ ‫ەل‬ ‫تەم‬ ‫سیس‬ ‫ھەردوو‬ ‫بەوپێیە‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫نيادی‬ ‫بو‬ ‫بەاڵم‬ ‫بکرێنەوە،‬ ‫جیا‬ ‫یەکدی‬ ‫ەل‬ ‫انکرێت‬ ‫نداانن‬ ‫پال‬ ‫و‬ ‫اکتزیەکردن‬ ‫پر‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫امەاكن‬ ‫پرۆگر‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫اات‬ ‫و‬ ‫دەاكت،‬ ‫اكر‬ ‫دابەشاكری‬ ‫بەڕێگای‬ ‫کردن‬ ‫دەکرێت،‬ ‫جێبەجێ‬ ‫تۆڕێک‬ ‫ارچێوەی‬ ‫چو‬ ‫ەل‬ ‫بەڵکو‬ ‫نییە،‬ ‫بڕو‬ ‫دا‬ ‫کەیس‬ ‫تۆی‬ ‫ئەس‬ ‫ەلسەر‬ ‫بۆ‬ ‫پاداشت‬ ‫ان)،‬ ‫میو‬ ‫و‬ ‫(خزمەتاكر‬ ‫وەکو‬ ‫دەاكت:‬ ‫اكر‬ ‫ابو‬ ‫نەی‬ ‫منوو‬ ‫بە‬ ‫امە‬ ‫پرۆگر‬ ‫ئەو‬ ‫ەلالیەن‬ ‫دەکرێت،‬ ‫یت‬ ‫سەرپەرش‬ ‫و‬ ‫دەاكت‬ ‫دایری‬ ‫خزمەتاكر‬ ‫سەرپەرشتیارێکی‬ ‫ندێکجار‬ ‫ھە‬ ‫ئامێرە،‬ ‫بە‬ ‫ندن‬ ‫وڕاگەای‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫تۆڕەاكین‬ ‫ەل‬ ‫پۆڕیەکەی‬ ‫پس‬ ‫پۆڕ،‬ ‫پس‬ ‫ەل‬ ‫وەکو‬ ‫بھێرنێت،‬ ‫بەاكر‬ ‫ان‬ ‫میو‬ ‫الیەن‬ ‫ەل‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫و‬ ‫تااین‬ ‫مامۆس‬ ‫دەاكت‬ ‫یست‬ ‫پێو‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ایرمەیت‬ ‫کە‬ ‫دیکە‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫ندێک‬ ‫ھە‬ ‫و‬ ‫جاڵجاڵۆکەیی‬ ‫تۆڕی‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫انوە‬ ‫ئامادەکردین‬ ‫الیەین‬ ‫بە‬ ‫نداین‬ ‫پەیوە‬ ‫ارەوە‬ ‫خو‬ ‫نەی‬ ‫ئەما‬ ‫دەدات،‬ ‫ژمارەاكن‬ ‫رۆیک‬ ‫تدابێت:‬ ‫ەلبەردەس‬ ‫نە‬ ‫اما‬ ‫پرۆگر‬ ‫ئەو‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫بێگومان‬ ‫ھەیە،‬ ‫خزمەتاكر‬ ‫اكرپێکردن.‬ ‫تەمێکی‬ ‫سیس‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫خزمەتاكرەاكن.‬ ‫نەاكین‬ ‫جێبەجێکرد‬ ‫اوەاكن.‬ ‫ندر‬ ‫اگەای‬ ‫اینڕ‬ ‫اوەاكن‬ ‫پێدر‬ ‫بنەمای‬ ‫بەڕێکردین‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫دیکە‬ ‫خزمەتگوزاری‬ . 


	" ‫تامان‬ ‫ئێس‬ ‫بە‬ ‫بووە‬ ... ، ‫ەلبەر‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫سەردەمی‬ ‫تەقینەوەی‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫یفی‬ ‫مەعر‬ ‫و‬ ‫تەکنەڵۆژای‬ : ‫ئەوە‬ ‫داانین‬ ‫اوەاكین‬ ‫داھێرن‬ ‫تەکنەڵۆژایی‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫اتيجێکی‬ ‫سرت‬ ‫د‬ . ‫بدرخان‬ ‫تەفا‬ ‫مس‬ ‫نوێ‬ ‫اھمی‬ ‫ئيرب‬ ‫بە‬ ‫پروف‬ ‫ی‬ ‫سور‬ ‫ێ‬ ‫هار‬ ‫ی‬ ‫اكر‬ ‫لێژی‬ ‫کۆ‬ ‫پەروەردە‬ ، ‫انکۆی‬ ‫ز‬ ‫یە‬ ‫کۆ‬ ‫هە‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫ام‬ ‫ع‬ ‫تاان‬ ‫كوردس‬ ‫ی‬ ‫اێق‬ ‫و‬ ‫نەوەی‬ ‫بوو‬ ‫باڵو‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫ەل‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ندا‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫بووە‬ ‫بە‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬ ‫رەو‬ ‫و‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫نێکی‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫ین‬ ‫تر‬ ‫زۆر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫تر‬ ‫یگەر‬ ‫اكر‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫اوە،‬ ‫انرس‬ ‫ئاماژەی‬ ‫گۆڕاین‬ ‫کۆمەڵگە‬ ‫بۆ‬ ‫کۆمەڵگەی‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫اری‬ ‫ابز‬ ‫جیھاین‬ ‫ایەوە‬ ‫اسرت‬ ‫گو‬ ‫بۆ‬ ‫دەزگا‬ ‫و‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫اوەاكن‬ ‫انڕێکخر‬ ‫نێو‬ ‫سەردەمی‬ ‫نێت‬ ‫نتەر‬ ‫ئە‬ ‫کوریت‬ ‫بێگومان‬ ‫ان‬ ‫او‬ ‫فر‬ ‫کێڕبکێکی‬ ‫ەلسەر‬ ‫نیین‬ ‫تێڕوا‬ ‫نوێ‬ ‫بۆ‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫بوو،‬ ‫تەوەری‬ ‫سەریک‬ ‫اوەاكن‬ ‫کێڕبکێڕیێکخر‬ ‫سەابرەت‬ ‫بە‬ ‫پریس‬ ‫داھێنان‬ ‫و‬ ‫نەوە‬ ‫نوێکرد‬ ‫و‬ ‫پەرەپێدان‬ ‫بوو،‬ ‫وەکو‬ ‫ازێک‬ ‫ئامر‬ ‫بۆ‬ ‫تین‬ ‫تکەو‬ ‫دەس‬ ‫ین‬ ‫ابشرت‬ ‫ئەجنام‬ ‫ەل‬ ‫پرۆسەی‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫ئەو‬ ‫نە‬ ‫گۆڕا‬ ‫جۆریيەی‬ ‫ھاتە‬ ‫اوە،‬ ‫ئار‬ ‫بەسەر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫دەسەپێنێت،‬ ‫ام‬ ‫بەردەو‬ ‫ەلسەر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫انوخۆیی‬ ‫و‬ ‫ڵەیت‬ ‫نێودەو‬ ‫پێشەنگ‬ ‫بێت،‬ ‫ھاواكت‬ ‫بە‬ ‫اتيج‬ ‫سرت‬ ‫و‬ ‫فەلسەفە‬ ‫و‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ندا‬ ‫فێکرد‬ ‫چبێتەوە‬ . ‫بەو‬ ‫پێیەی‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ازێکە‬ ‫ئامر‬ ‫بۆ‬ ‫گوجنان‬ ‫و‬ ‫پێگەیشنت،‬ ‫فەت‬ ‫دەر‬ ‫بۆ‬ ‫نوروز‬ ‫جلامعة‬ ‫الااكدميية‬ ‫اجملةل‬ ‫اجملدل‬ 6 ‫العدد‬ ، 4 ( 2017 ) ‫يف‬ ‫البحث‬ ‫تمل‬ ‫اس‬ 1 / 9 / 2017 ‫يف‬ ‫قبل‬ ، 1 / 12 / 2017 ‫يف‬ ‫نرشت‬ ‫منتظمة‬ ‫حبث‬ ‫ورقة‬ 20 / 12 / 2017 ‫للباحث:‬ ‫الالكرتوين‬ ‫ید‬ ‫الرب‬ badrxan.mustafa@gmail.com ‫النرش‬ ‫و‬ ‫الطبع‬ ‫حقوق‬ © 2017 ‫رخصة‬ ‫حتت‬ ‫موزعة‬ ‫مفتوح‬ ‫الهيا‬ ‫الوصول‬ ‫مقاةل‬ ‫هذه‬ ‫لفني.‬ ‫املؤ‬ ‫أسامء‬ ‫أ‬ ‫النسبیة‬ ‫الایداعي‬ ‫املشاع‬ -CC BY-NC-ND 4.0 ‫توو‬ ‫پێشکەو‬ ‫اكرەاكین‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫باكت‬ ‫چاکرت‬ ‫خۆی‬ ‫یفی‬ ‫مەعر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ێنێت‬ ‫دەرەخس‬ ‫اتک‬ " ‫ھاواكت‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫تۆڕی‬ ‫و‬ ‫یفی،‬ ‫مەعر‬ ‫بەو‬ ‫ااتیەی‬ ‫و‬ ‫تکەو‬ ‫دەس‬ ‫نەوەی‬ ‫وڕوونکرد‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یفەی‬ ‫مەعر‬ ‫کردین‬ ‫ياكر‬ ‫ش‬ ‫ەلڕەویت‬ ‫بێت،‬ ‫تە‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫ەل‬ ‫اان‬ ‫تو‬ ‫و‬ ‫امەیی‬ ‫اكر‬ ‫تھێناین‬ ‫بەدەس‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫ھەروەھا‬ ‫یفیيەاكین،‬ ‫مەعر‬ ‫ەل‬ ‫مەبەست‬ ‫ان‬ ‫توێژەر‬ ‫دیدی‬ ‫ەل‬ ‫تەکنەلۆژایدا،‬ ‫ئەليکرتۆین،‬ ‫وڕاھێناین‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ارەوەیە:‬ ‫خو‬ ‫نەی‬ ‫ئاماجنا‬ ‫ئەم‬ ‫تەکردین‬ ‫بەرجەس‬ ‫یت.‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یفەی‬ ‫مەعر‬ ‫تین‬ ‫تکەو‬ ‫دەس‬ ‫ەل‬ ‫نەی‬ ‫ندان‬ ‫پەرەس‬ ‫ئەو‬ ‫و‬ ‫کۆمەڵگە‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫ھەڵکردن‬ ‫و‬ ‫گوجنان‬ ‫کۆمەڵگەڕوودەدەن.‬ , ‫بيع‬ ‫(ر‬ ‫کەسایەیت‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ‫و‬ ‫خود‬ ‫گەشەپێداین‬ ٢٠٠٦ ‫ێ‬ , ٨٥ . ) ‫واڵتە‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫و‬ ‫دەزگا‬ ‫و‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫تێگەیشتنە‬ ‫ئەو‬ ‫بنەمای‬ ‫ەلسەر‬ ‫س‬ ‫نداوە‬ ‫ڵيا‬ ‫ھەو‬ ‫ندا‬ ‫جیھا‬ ‫ازەاكین‬ ‫جیاو‬ ‫گوجناو‬ ‫بگۆڕن،‬ ‫ێوەیەک‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫بوون‬ ‫فێر‬ ‫متەمی‬ ‫یس‬ ‫انوەرۆکيدا‬ ‫ەل‬ ‫نەوە،‬ ‫گەشا‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫پێشکەو‬ ‫ەلڕووی‬ ‫او‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫ئاماجنی‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫بێت‬ ‫ئەل‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫نوێيە‬ ‫تێگەیشتنە‬ ‫ئەو‬ ‫بنەمای‬ ‫ەلسەر‬ ‫او،‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫ەل‬ ‫او‬ ‫ندکر‬ ‫پەس‬ ‫يکرتۆین‬ ‫ا.‬ ‫بەاكرھێرن‬ ‫مەشقپێکردن‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫و‬ ‫دەزگا‬ ‫و‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫جەخت‬ ‫ئەوەی‬ ‫ەلبەر‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫کۆمەڵگە‬ ‫نيادانین‬ ‫بو‬ ‫پایەی‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬ ‫بە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫داھاتووی‬ ‫نەوەاكین‬ ‫ەل‬ ‫نە‬ ‫نگیدا‬ ‫گر‬ ‫ئەو‬ ‫امەتەاكین،‬ ‫دەر‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬ ‫نياداانین‬ ‫بو‬ ‫سەر‬ ‫دەخاتە‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫گۆڕاوەاكن،‬ ‫پرسە‬ ‫و‬ ‫ژاین‬ ‫نەوەی‬ ‫بوو‬ ‫بۆڕووبەڕوو‬ ‫تەدەبێت‬ ‫بەرجەس‬ ‫تە‬ ‫مەبەس‬ ‫ئەو‬ ‫ەلبەر‬ ‫گۆڕاوەاكن،‬ ‫و‬ ‫ژاین‬ ‫پریس‬ ‫بە‬ ‫اتیبەت‬ ‫یفەی‬ ‫مەعر‬ ‫تھێناین‬ ‫بەدس‬ ‫بۆ‬ ‫گۆڕاوە‬ ‫تەلقیندان‬ ‫نەری‬ ‫ھو‬ ‫ەل‬ ‫ندا‬ ‫چاخەاك‬ ‫اكرواین‬ ‫و‬ ‫ەلڕەوت‬ ‫ازەاكین‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ەل‬ ‫نەاكن‬ ‫گۆڕا‬ ‫تپێکی‬ ‫دەس‬ ‫لێککردن،‬ ‫اكر‬ ‫نەری‬ ‫ھو‬ ‫نیسەاكن‬ ‫کە‬ ‫و‬ ‫تگا‬ ‫پەرس‬ ‫گۆشەی‬ ‫ندەاكنڕەچاوی‬ ‫اتیبەمتە‬ ‫خوێندنگە‬ ‫ھەڵبەتە‬ ‫ند،‬ ‫اتیبەمتە‬ ‫خوێندنگەی‬ ‫بۆ‬ ‫گۆڕاوە‬ ‫دەکەن.‬ ‫اتک‬ ‫ئارەزووەاكین‬ ‫و‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫پێداو‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫ئامر‬ ‫ندیکردن،‬ ‫پەیوە‬ ‫ازەاكین‬ ‫ئامر‬ ‫و‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫ندین‬ ‫پەرەسە‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫اتە‬ ‫کەو‬ ‫کردووە،‬ ‫زایدی‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ‫و‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫لێرەوە‬ ‫و‬ ‫پێکھاتەکەیڕووە‬ ‫و‬ ‫ھەمووڕەگەز‬ ‫کە‬ ‫ھەیە،‬ ‫تۆمکە‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫اكر‬ ‫تەمێکی‬ ‫سیس‬ ‫بە‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫باكت.‬ ‫تە‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫او‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫ئاماجنی‬ ‫بە‬ ‫گەیشنت‬ ‫چارەسەری‬ ‫دەیەوێت‬ ‫اببەتەی‬ ‫ئەو‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ەل‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫ئەوە‬ ‫ەلبەر‬ ‫ند‬ ‫پەیوە‬ ‫ەل‬ ‫خۆی‬ ‫بنەماوە‬ ‫ەل‬ ‫دەگرێت،‬ ‫سەرچاوە‬ ‫باكت،‬ ‫بە‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ی‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫دەبينێتەوە،‬ ‫اکردن‬ ‫اكر‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ڵی‬ ‫وڕۆ‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫وەکو‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫تییەاكین‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫نڕیەگەزە‬ ‫کرد‬ ‫چاکرت‬ ‫ھۆی‬ ‫دەبنە‬ ‫نەی‬ ‫اك‬ ‫ئەر‬ ‫و‬ ‫چاالیک‬ ‫ئەو‬ ‫ەل‬ ‫انکۆاكن‬ ‫ز‬ ‫ئاماجنی‬ ‫نەوە‬ ‫بەھۆای‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫کە‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫و‬ ‫تا‬ ‫مامۆس‬ ‫ب‬ ‫ھاواكت‬ ‫بکەین،‬ ‫تە‬ ‫بەرجەس‬ ‫این‬ ‫بەدەستبھێنني،‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫بۆ‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ین‬ ‫ەرزتر‬ ‫نەی‬ ‫امەیيا‬ ‫اكر‬ ‫ئەو‬ ‫بەدەستبھێنن،‬ ‫جێبەجێکردن‬ ‫بە‬ ‫اتیبەت‬ ‫امەیەاكین‬ ‫اكر‬ ‫ھەموو‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫کردن.‬ ‫فێر‬ ‫اکردین‬ ‫اكر‬ ‫بۆ‬ ‫یسنت‬ ‫پێو‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫ئاماجنی‬ ‫ندی‬ ‫چە‬ ‫تھێناین‬ ‫بەدەس‬ ‫بۆ‬ ‫نە‬ ‫ڵدا‬ ‫ھەو‬ ‫یە‬ ‫ینەو‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫ئاماجنی‬ ‫نەدا‬ ‫خااڵ‬ ‫ەلم‬ ‫ئاماجن،‬ ‫ن‬ ‫دەایخنەینەروو:‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫پەیوەسنت‬ ‫چەمکەاكین‬ ‫و‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫نگی‬ ‫گر‬ ‫انسیین‬ ‫ھەیە.‬ ‫نيەوە‬ ‫ئەليکرتۆ‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫بە‬ ‫بەھێزاین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫و‬ ‫ندکردن‬ ‫پەس‬ ‫نيەیت‬ ‫چۆ‬ ‫ەلڕێگااكین‬ ‫تێگەیشنت‬ ‫ئەليکرتۆین.‬ ‫ئە‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫یگەری‬ ‫اكر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫نیین‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫کۆی‬ ‫ەلسەر‬ ‫ليکرتۆین‬ ‫کردن.‬ ‫فێر‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫و‬ ‫دەزگا‬ ‫و‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ينڕیۆڵی‬ ‫انس‬ ‫کردن.‬ ‫فێر‬ ‫بە‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫خستنەسەر‬ ‫تیشک‬ ‫ئەليکرتۆین.‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ەل‬ ‫ڵی‬ ‫وڕۆ‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫یگەری‬ ‫اكر‬ ‫نيەیت‬ ‫چۆ‬ ‫ەل‬ ‫تێگەیشنت‬ ‫ئەليکرتۆین.‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫پاڵپشتیکردین‬ : ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ١ -‫نوێدا:‬ , ‫تون‬ ‫اپر‬ ( ‫دادەنرێن‬ ‫نگ‬ ‫گر‬ ٢٠٠٩ ‫ێ‬ , ٣٠ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫وەکو‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اتە‬ ‫کەو‬ ، ) ( ‫نییەاكن،‬ ‫ئاسام‬ ‫این‬ ‫یيەاكن‬ ‫انوخۆ‬ T. V ‫تەر،‬ ‫کۆمپيو‬ ‫ئامێری‬ ‫ئەليکرتۆین،‬ ‫تەی‬ ‫پۆس‬ ،) ‫بەڕێگ‬ ‫سەرچاوەیە‬ ‫فرە‬ ‫نە‬ ‫لێککرد‬ ‫اكر‬ ‫بەبا‬ ‫ھەماھەنگی،‬ ‫ەل‬ ‫دوور‬ ‫این‬ ‫ھەماھەنگ‬ ‫ایەیک‬ ‫و‬ ‫خودی‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫بە‬ ‫پشتبەسنت‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫او،‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫شوێین‬ ‫بە‬ ‫ندبوون‬ ‫پابە‬ ‫تا.‬ ‫مامۆس‬ ‫و‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫لێککردین‬ ‫اكر‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫بنەمایەی‬ ‫ئەو‬ ‫ەلسەر‬ ‫بکەین،‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫پێناسەی‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫ا‬ ‫پرۆگر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫پێشکەشکردین‬ ‫ەل‬ ‫تۆڕە‬ ‫وەکو‬ ‫ئەليکرتۆین،‬ ‫اكری‬ ‫ھۆ‬ ‫بە‬ ‫خوێندن‬ ‫می‬ ‫اكسێیت‬ ‫دیڤیدی،‬ ‫تکردەاكن،‬ ‫دەس‬ ‫مانگە‬ ‫جیھاین،‬ ‫جاڵجاڵۆکەی‬ ‫تۆڕی‬ ‫یيەاكن،‬ ‫انوخۆ‬ ‫ندیکردین‬ ‫پەیوە‬ ‫ئامێرەاكین‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫بە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫بۆ‬ ‫اینڕێگایەکە‬ ، ‫او‬ ‫بيرن‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫بیسرت‬ ‫پێن‬ ‫ەل‬ ‫جۆراجۆر،‬ ‫اكری‬ ‫ھۆ‬ ‫تۆڕەاكن،‬ ‫تەر،‬ ‫"کۆمپيو‬ ‫وەکو:‬ ‫نە،‬ ‫سەردەمیا‬ ‫ندین‬ ‫گەای‬ ‫اوی‬ ‫پرۆسەی‬ ‫انرێت‬ ‫بتو‬ ‫ێوەیەک‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫تێچوون،‬ ‫و‬ ‫اكت‬ ‫ین‬ ‫کەمرت‬ ‫بە‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫بە‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫بکرێت‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ئەجنامداین‬ ‫ندین‬ ‫ھەڵسەنگا‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫پێو‬ ‫و‬ ‫بەرێوەبربدرێت‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ , ‫(الشحات‬ ٢٠١٢ ‫ێ‬ , ١٨٤ . ) , ‫(الزھی‬ ٢٠١٣ ‫ێ‬ , ٣٩ ‫کردووە،‬ ‫تەی‬ ‫بەرجەس‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تنەی‬ ‫پێشکەو‬ ‫ئەو‬ . ) ‫د‬ ‫یت‬ ‫پاڵپش‬ ‫ەکرێت.‬ ‫بوون،‬ ‫فێر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫بە‬ ‫بگەن‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫کردووە،‬ ‫پەیڕەواین‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫ابکەن‬ ‫و‬ ‫تھێناین‬ ‫بەدەس‬ ‫و‬ ‫تەکردن‬ ‫بەجەس‬ ‫بۆ‬ ‫بێت،‬ ‫چاکرت‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫ێوە.‬ ‫ش‬ ‫ین‬ ‫ابشرت‬ ‫بە‬ ‫تەاكین‬ ‫مەبەس‬ ٣ -‫ئەليکرتۆین:‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ازەاكین‬ ‫ئامر‬ ‫یت‬ ‫مەبەس‬ ‫بە‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫خستنەرووی‬ ‫و‬ ‫نەوە‬ ‫کرد‬ ‫باڵو‬ ‫کەلوپەەلاكین‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫ھەروەھا‬ ‫نيان،‬ ‫ا‬ ‫نێو‬ ‫ماوەاكین‬ ‫و‬ ‫دەق‬ ‫بەستنەوەی‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫پرۆسەکە‬ ‫بێت،‬ ‫کردەیی‬ ‫وەکو‬ ‫جێبەجێدەکەن،‬ ‫دیکە‬ ‫ئەریک‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫فێکردین‬ ‫کەلوپەەلاكین‬ ‫پەرپرساین‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫سەرپەرشتیار‬ ‫و‬ ‫نەبێژەاكن‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫داانین‬ ‫و‬ ‫ازەاكن‬ ‫فێرخو‬ ‫کردین‬ ‫تۆمار‬ ‫ھ‬ ‫نەری،‬ ‫ھو‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫وڕێکخستین‬ ‫یکردن‬ ‫چاودێر‬ ‫و‬ ‫نووسني‬ ‫اپۆرت‬ ‫ەروەھاڕ‬ ‫ندن،‬ ‫بۆڕەخسا‬ ‫اكمیلبوون‬ ‫و‬ ‫لێککردن‬ ‫اكر‬ ‫ھەیە،‬ ‫نداین‬ ‫اتیبەمتە‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫نە‬ ‫کەلوپەال‬ ‫ئەو‬ , ‫دەکەن،‬ ‫پێشکەش‬ ‫نە‬ ‫مرۆڤا‬ ‫اكلێکردین‬ ‫و‬ ‫بەاكرھێنان‬ ‫ەل‬ ‫جۆرێک‬ ‫تکردین‬ ‫دروس‬ ‫این‬ ‫ەلگەل‬ ‫کردن‬ ‫اكر‬ ‫ەلاكیت‬ ‫نە‬ ‫مرۆڤا‬ ‫لێککردین‬ ‫اكر‬ ‫ئەگەرچی‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫بەاڵم‬ ‫ندەبێت،‬ ‫و‬ ‫ئامێر‬ ‫ڕ‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ندی‬ ‫وەکو:"اتیبەمتە‬ ‫یگەرە،‬ ‫اكر‬ ‫فاکتەر‬ ‫کۆمەڵک‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫کەلوپەال‬ ‫ئەو‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫و‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫سەرچاوەاكین‬ ‫جۆری‬ ‫بە‬ ‫ھەروەھا‬ ‫کردن"،‬ ‫فێر‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫ندی‬ ‫اتیبەمتە‬ ‫و‬ ‫یست‬ ‫پێداو‬ ‫زۆری‬ ‫بەپێیی‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫کەلوپەەلاكین‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫نيان،‬ ‫تەاك‬ ‫ئاس‬ ‫بۆ‬ ‫امین‬ ‫بکەین:‬ ‫لێنیان‬ ‫پۆ‬ ‫کەلوپەەلاكن‬ ١ -( ‫بۆ‬ ‫بکەین‬ ‫لێین‬ ‫پۆ‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫بوون،‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫اوی‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫اكیت‬ ‫بەپێیی‬ , ‫الگیگی‬ ٢٠٠٨ :) ‫ێ‬ , ‫تەوخۆی‬ ‫اس‬ ‫یڕ‬ ‫گفتووگۆ‬ ‫و‬ ‫وەکو:"دایلۆگ‬ ‫بوون،‬ ‫تێکەلڕ‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫کەلوپەیل‬ ‫خودی".‬ ‫تەی‬ ‫پۆس‬ ‫وەکو‬ ‫نەبوون،‬ ‫تێکەلڕ‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫کەلوپەیل‬ ‫ئەليکرتۆین.‬ ٢ -‫ەلخۆدەگرێت:‬ ‫نە‬ ‫ئەما‬ ‫لێککردن،‬ ‫اكر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫بەپێیی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫و‬ ‫نێت‬ ‫نتەر‬ ‫ئە‬ ‫تۆڕی‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بە‬ ‫اتیبەت‬ ‫لوپەیل‬ ‫کەو‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫اكلێکردین‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫کەلوپەیل‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫او،‬ ‫یکر‬ ‫دایر‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫کردن.‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫این‬ ‫بەاكرھێنەر‬ ‫انو‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫لێککردن‬ ‫اكر‬ ‫کەلوپەیل‬ ‫وەکو:‬ ‫یيەاكن،‬ ‫نيار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫سەرچاوەی‬ ‫و‬ ‫ەرۆک‬ ‫نەوە".‬ ‫نيا‬ ‫جۆرەاك‬ ‫ھەموو‬ ‫بە‬ ‫شاشەاكن‬ ‫و‬ ‫اكلێککردن‬ ‫نەاكین‬ ‫"دميە‬ ٤ -‫ئەليکرتۆین:‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ێوەاكین‬ ‫ش‬ ‫دەاكت:‬ ‫پێشکەش‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫ێوەی‬ ‫ش‬ ‫دوو‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ھاواكیت:‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫یەکەم:‬ ‫ێوەی‬ ‫ش‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫پەخش،‬ ‫ەلسەر‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تەر‬ ‫کۆمپيو‬ ‫بەردەم‬ ‫ەل‬ ‫اكتدا‬ ‫ھەمان‬ ‫ەل‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫مامۆ‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫از‬ ‫فیخو‬ ‫بۆ‬ ‫گوجناو‬ ‫شوێین‬ ‫و‬ ‫اكت‬ ‫تا‬ ‫مامۆس‬ ‫دەکرێت،‬ ‫ئاڵوگۆڕ‬ ‫تا‬ ‫س‬ , ‫الگیگی‬ ( ‫دەاكت‬ ‫دایری‬ ‫بەیەکگەیشنت‬ ٢٠٠٨ .) ‫ێ‬ , ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫جیھاین،‬ ‫جاڵجاڵۆکەی‬ ‫تۆڕی‬ ‫بڵێن:‬ ‫نني‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ‫تێگەیشتنە‬ ‫ئەو‬ ‫بنەمای‬ ‫ەلسەر‬ ‫ھەر‬ ‫ەل‬ ‫انرێت‬ ‫دەتو‬ ‫ئەوەی‬ ‫ەلبەر‬ ‫کردووەتەوە،‬ ‫کۆ‬ ‫بەیەکەوە‬ ‫تێکەڵنەبووین‬ ‫و‬ ‫تێکەڵبوون‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫اكت‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫تۆمار‬ ‫کردین‬ ‫تەبەر‬ ‫دەس‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫بەڕێوەبربدرێت،‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫وێنک‬ ‫ھەر‬ ‫خۆی‬ ‫ابرودۆیخ‬ ‫بەپێیی‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫امەاكن،‬ ‫پرۆگر‬ ‫و‬ ‫نەاكن‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫تین‬ ‫ھەڵگر‬ ‫بگەڕێتەوە.‬ ‫بۆاین‬ ‫بيەوێت‬ ‫اكتێک‬ ٥ -‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫این‬ ‫دەزگا‬ ‫و‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ەل‬ ‫او‬ ‫بەاكرھێرن‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫جۆرەاكین‬ ‫کردن:‬ ‫فێر‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ندێکی‬ ‫انوە‬ ‫این‬ ‫یەک‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ھەموو‬ ‫ھەیە،‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫جۆری‬ ‫باكت:‬ ‫پەیڕەوی‬ ‫نێت‬ ‫ا‬ ‫دەتو‬ ١ -‫او:‬ ‫انکر‬ ‫پشتیو‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫يکی‬ ‫الکس‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫یت‬ ‫پاڵپش‬ ‫و‬ ‫این‬ ‫پشتیو‬ ‫بەڕوو)‬ ‫(روو‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫جۆرەی‬ ‫ەلم‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫کەلوپەەلاكین‬ ‫و‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫دەکرێت،‬ ‫ەل‬ ‫توو‬ ‫پێشکەو‬ ‫نياری‬ ‫ااناكین‬ ‫تو‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫ھەروەھا‬ ‫انوەرۆک،‬ ‫ندێک‬ ‫ھە‬ ‫کردین‬ ‫تەبەر‬ ‫دەس‬ ‫پرۆسەی‬ ‫يک،‬ ‫الکس‬ ‫نەبێژی‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫اكری‬ ‫سەرڕەویت‬ ‫اكراناكتە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫جۆرەی‬ ‫ئەم‬ ‫ندیکردن،‬ ‫پەیوە‬ ( ‫ەل‬ ‫بەڕێژەیەک‬ ‫دەکەین،‬ ‫اتیبەت‬ ‫لوپەەلاكن‬ ‫کەو‬ ‫و‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫ژمارەی‬ ٢٤ ‫زایتر‬ )% ‫نەبێت.‬ ٢ -‫فێر‬ ‫تێکەلڕ:‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫دەاكت،‬ ‫تێکەلڕ‬ ‫يکی‬ ‫الکس‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ەلگەلڕ‬ ‫تەوخۆ‬ ‫اس‬ ‫نڕی‬ ‫کرد‬ ‫فێر‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫جۆرەی‬ ‫ئەم‬ ‫سەریک‬ ‫ێکی‬ ‫بەش‬ ‫بە‬ ‫بگات‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫تۆڕەاكین‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫انرێت‬ ‫بتو‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫يکی‬ ‫الکس‬ ‫نەاكین‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ژمارەی‬ ‫انرێت،‬ ‫دەتو‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫جۆرەی‬ ‫ەلم‬ ‫خوێندن،‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫بۆ‬ ‫کەمبکرێتەوە،‬ ( ‫ان‬ ‫نێو‬ ٢٥ % -٧٥ .)% ٣ -‫تەوخۆ:‬ ‫اس‬ ‫نڕی‬ ‫ئەليکرتۆ‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ٢١٩ . ) ‫اوە،‬ ‫ئار‬ ‫ھاتە‬ ‫ەلاكتێکدا‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫تنەی‬ ‫پێشکەو‬ ‫و‬ ‫ندن‬ ‫پەرەسە‬ ‫ئەم‬ ‫نەیدەت‬ ‫يک‬ ‫الکس‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫تێکەلڕ‬ ‫و‬ ‫نوێ‬ ‫پۆری‬ ‫پس‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫ەل‬ ‫اڕ‬ ‫ابز‬ ‫یيەاكین‬ ‫أاكر‬ ‫داو‬ ‫این‬ ‫و‬ ‫بە‬ ‫نەبوو‬ ‫ئاسان‬ ‫ھاواكت‬ ‫ھەبووە،‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫اكدیری‬ ‫بە‬ ‫یستیان‬ ‫پێو‬ ‫بەڵکو‬ ‫باكت،‬ ‫دابني‬ ‫ەل‬ ‫زۆر‬ ‫پرسەی‬ ‫ئەو‬ ‫ندرێت،‬ ‫پێبگەیە‬ ‫یست‬ ‫پێو‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫اكدیری‬ ‫يک‬ ‫الکس‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫ام‬ ‫پرۆگر‬ ‫ەل‬ ‫اتزەگەری‬ ‫ندا،‬ ‫ھا‬ ‫تییەاكین‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫پەميانگا‬ ‫و‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫ی‬ ‫دەکەن‬ ‫ئارەزوو‬ ‫نەی‬ ‫کەسا‬ ‫ئەو‬ ‫بۆ‬ ‫بوو‬ ‫فەت‬ ‫دەر‬ ‫ندین‬ ‫بکەن،ڕەخسا‬ ‫نێت‬ ‫نتەر‬ ‫ئە‬ ‫بەڕێگای‬ ‫تۆڕی‬ ‫بە‬ ‫اوەتەوە‬ ‫بەسرت‬ ‫ھەرشوێنێک‬ ‫ەل‬ ‫بۆاین‬ ‫گوجناوە‬ ‫بکەن‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫اكتە‬ ‫ەلو‬ ‫خوێندن‬ ‫پەیڕەوی‬ ‫جیھان‬ ‫اكین‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫بەی‬ ‫زۆر‬ ‫بکەین،‬ ‫تییە‬ ‫بەوڕاس‬ ‫ئاماژە‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫جیھاین،‬ ‫کر‬ ‫فێر‬ ‫اتيجی‬ ‫سرت‬ ‫ئەو‬ ‫بڕی‬ ‫و‬ ‫قەابرە‬ ‫نەوەی‬ ‫بوو‬ ‫بۆڕووبەڕوو‬ ‫دەکەن،‬ ‫دوورەوە‬ ‫ەل‬ ‫دن‬ ‫دەاكت.‬ ‫خەریج‬ ‫خوێندن‬ ‫ەلاكیت‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫زایدەیەی‬ ‫خەرجیيە‬ ‫و‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫یيەی‬ ‫گۆڕاناكر‬ ‫ئەو‬ ‫پایەاكین‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬ ‫ەل‬ ‫یەکێکە‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫چارەسەر‬ ‫ئەو‬ ‫ماوەی‬ ‫ەل‬ ‫کرداین،‬ ‫مەشقکردن‬ ‫و‬ ‫نياد‬ ‫بو‬ ‫ەلڕووی‬ ‫ندەاكن‬ ‫انوە‬ ‫ک‬ ‫فێر‬ ‫بۆ‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫یت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫تو‬ ‫و‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫نییە‬ ‫دەیڕوا‬ ‫ێوەیەک‬ ‫ش‬ ‫داھێنان‬ ‫و‬ ‫کێشەاكن‬ ‫چارەسەری‬ ‫ھاواكت‬ ‫ھەیە،‬ ‫ئەجنامدان‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫کردین‬ ‫چاکرت‬ ‫و‬ , ‫(احللفاوی‬ ‫باكت‬ ‫یڕەفتار‬ ‫گوجناو‬ ‫و‬ ‫بەخۆیی‬ ‫سەر‬ ‫بە‬ ‫ھەیە‬ ‫اانی‬ ‫تو‬ ٢٠٠٩ . ) ‫ێ‬ , ‫نوێیی‬ ‫چارەسەری‬ ‫دۆزینەوەی‬ ‫و‬ ‫نڕیووە‬ ‫تەکرد‬ ‫اس‬ ‫ئار‬ ‫او،‬ ‫نيادنر‬ ‫بو‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫و‬ ‫تنەوە‬ ‫نەو‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫پەر‬ ‫امبووین‬ ‫بەردەو‬ ‫بۆ‬ ‫بوو،‬ ‫ورد‬ ‫زۆر‬ ‫نوێ‬ ‫چارەسەری‬ ‫دۆزینەوەی‬ ‫ند،‬ ‫سەپا‬ ‫ندن‬ ‫ەسە‬ ‫ین‬ ‫تر‬ ‫دایر‬ ‫بەاڵم‬ ‫ندا،‬ ‫مەشقکرد‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫ەل‬ ‫ابشرت‬ ‫ئەجنامی‬ ‫تەکردین‬ ‫بەرجەس‬ ‫و‬ ‫بوو.‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سسیس‬ ‫چارەسەرەاكن،‬ ‫نيدا:‬ ‫ئەليکرتۆ‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫پاڵپشتیکردین‬ ‫ەل‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫رۆڵی‬ ‫بنەمای‬ ‫بە‬ ‫تا،‬ ‫ئێس‬ ‫تێگەیشتین‬ ‫بە‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ئاماجنە‬ ‫ئەو‬ ‫تەکردین‬ ‫بەرجەس‬ ‫بۆ‬ ‫جۆراوجۆر‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ئەوەی‬ ‫ەلبەر‬ ‫دادەنرێت،‬ ‫نوێ‬ ‫اكن‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫بەی‬ ‫زۆر‬ ‫کە‬ ‫کردن،‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ترێت‬ ‫دەگو‬ ‫پێیی‬ ‫دەاكت،‬ ‫اکتزیە‬ ‫پر‬ ‫یدەھێنن.‬ ‫بەاكر‬ ‫بنەمایی‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کردین‬ ‫فێر‬ ‫چارەسەرەاكین‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬ ‫ەل‬ ‫یەکێک‬ ‫وەکو‬ ١ -‫اكرگێڕ‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫چیيە؟:‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ی‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫ا.‬ ‫انکر‬ ‫او‬ ‫فر‬ ‫پێکھ‬ ‫بنەمای‬ ‫بە‬ ‫نبوو‬ ‫ندیکرد‬ ‫پەیوە‬ ‫و‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫ێوەیە‬ ‫ش‬ ‫بەو‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫ێناین‬ ‫ەل‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫بیۆکەی‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫ئەرک،‬ ‫بە‬ ‫ا‬ ‫کر‬ ‫جێبەجێکردن‬ ‫اكری،‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژای‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پێناوی‬ -‫بە‬ ‫نوێ‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫جێبەجێکردن،‬ ‫خودی‬ ‫پێناوی‬ ‫ەل‬ ... ‫و‬ ‫مەشقکردن‬ ‫و‬ ‫لێککردن‬ ‫اكر‬ ‫و‬ ‫امەاكن‬ ‫پرۆگر‬ ( 1 ) ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫ەل‬ ‫یتییە‬ ‫بر‬ ‫این‬ ، ‫ئەرکەاكین‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بەرێوەبرداین‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫تۆمارەاكن‬ ‫اداچوون‬ ‫بەدو‬ ‫ندن‬ ‫بەیەکگەای‬ ‫تە‬ ‫خش‬ ‫نەوە‬ ‫اتقیکرد‬ ‫ندیکردن‬ ‫پەیوە‬ ‫ئەليکرتۆین:‬ ‫ێ‬ ‫ھێڵاكری‬ ‫ێوە‬ ‫ش‬ ( ‫دووەم‬ :) ‫ئەرکەاكین‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بردین‬ ‫بەرێوە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬
	‫ان،‬ ‫از‬ ‫فێرخو‬ ‫بە‬ ‫ندین‬ ‫گەای‬ ‫ەل‬ ‫یکردن‬ ‫ئاساناكر‬ ‫ەلڕووی‬ ‫بوون،‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫چاالکييەاكین‬ ‫اكرگێڕی‬ ‫ندین‬ ‫ھەڵسوڕا‬ ‫امەاكین‬ ‫پرۆگر‬ ‫ێکی‬ ‫پرس‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پرۆسەی‬ ‫ادەاكت‬ ‫و‬ ‫اتە‬ ‫و‬
	doi: 10.25007/ajnu.v6n4a145

‫بە‬ ‫نەاكن‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ھاواكت‬ ‫تبێت،‬ ‫ەلخۆگر‬ ‫دۆخ‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫ەل‬ ‫تنەوە‬ ‫نەو‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫بۆ‬ ‫اوەاكین‬ ‫دانر‬ ‫و‬ ‫ام‬ ‫پرۆگر‬ ‫ب‬ ‫ڵبدرێت‬ ‫ھەو‬ ‫ەلوڕێگایەوە‬ ‫ترێنەوە،‬ ‫بو‬ ‫توو‬ ‫پێشکەو‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫تەکنەلۆژایی‬ ‫کردین‬ ‫چاکرت‬ ‫ۆ‬ ‫دەکەوێتەوە‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫ئەوڕێاكر‬ ‫ھەموو‬ ‫جیھاین،‬ ‫بەرھەمی‬ ‫تھێناین‬ ‫بەدەس‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ doi: 10.25007/ajnu.v6n4a145 
‫نگ،‬ ‫گر‬ ‫ایکردووە‬ ‫و‬ ‫انکۆاكن‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫ندەاكین‬ ‫انوە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫مەشقکردن،‬ ‫تێکەڵبوون‬ ‫بە‬ ‫ئەليکرتۆن‬ ‫چاکرت‬ ‫بەروەپێشەوە‬ ‫بەرن‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫نداین‬ ‫ھا‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫ئەو‬ ‫انن‬ ‫دەتو‬ ‫یبھێنن‬ ‫بەاكر‬ ‫و‬ ‫ایین‬ ‫دیز‬ ‫امی‬ ‫پرۆگر‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫بکەن،‬ ‫ھەروەھا‬ ‫ەلڕێگای‬ ‫بەاكرھێناین‬ ‫تەمەی‬ ‫سیس‬ ‫ئەليکرتۆین‬ ‫کە‬ ‫پێیی‬ ‫ترێت‬ ‫دەگو‬ : ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بردین‬ ‫بەڕێوە‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫امەاكن‬ ‫پرۆگر‬ ‫ھەڵبسەنگێنن،‬ ‫کە‬ ‫تێت‬ ‫تدەبەس‬ ‫پش‬ ‫بە‬ ‫بەرانمەاكین‬ ‫کردن‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫و‬ ‫بەڕێوەبردین‬ ‫چاالکييەاكین‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫بووین‬ ‫فێر‬ ‫ەلڕووی‬ ‫امەاكن،‬ ‫پرۆگر‬ ‫بڕایر‬ ‫ەلسەر‬ ‫اوەاكن،‬ ‫در‬ ‫لێککردن،‬ ‫اكر‬ ‫مەشقەاكن،‬ ‫ندن،‬ ‫ھەڵسەنگا‬ ‫ھەروەھا‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬ ‫چارەسەری‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫پێشکەش‬ ‫دەاكت،‬ ‫بە‬ ‫اتیبەیت‬ ‫ەل‬ ‫سایەی‬ ‫جیھاین‬ ‫نوێ،‬ ‫بەڕوو‬ ‫ندیڕنوو‬ ‫چە‬ ‫نەوەی‬ ‫بوو‬ ‫اتیبەت‬ ‫بە‬ ‫اكرواین‬ ‫امبووین‬ ‫بەردەو‬ ‫تین‬ ‫پێشکەو‬ ‫کێڕبک‬ ‫تھاتوو‬ ‫بەدەس‬ ‫ەل‬ ‫اری‬ ‫بو‬ ‫تەکنە‬ ‫لۆژایی‬ ‫نياری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫تەکنيکی‬ ‫دەخاتەڕوو‬ . ‫ھەروەھا‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫نيا‬ ‫کۆمپا‬ ‫ھەیە،‬ ‫خزمەتگوزاری‬ ‫امسازی‬ ‫پرۆگر‬ ‫وڕێامنیی‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بەرێوەبردین‬ ‫کردن‬ ‫فێر‬ ‫و‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بەرێوەبردین‬ ‫انوەرۆیک‬ ‫اكری‬ ‫فێر‬ ‫پێشکەش‬ ‫دەکەن،‬ ‫ئەو‬ ‫نە‬ ‫نياای‬ ‫کۆمپا‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ئامادەاین‬ ‫تدەکەوێت،‬ ‫ەلالدەس‬ ‫بەی‬ ‫زۆر‬ ‫جار‬ ‫تەمەاكن‬ ‫سیس‬
E-Learning "New Strategies to Effective Learning"