‫گ‬ ‫ۆڤ‬ ‫ار‬ ‫ی‬ ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ت‬ ‫انس‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫مر‬ ‫ۆڤ‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫وک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬





  ‫ھۆاکری‬ ‫ھەردو‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫و‬ ‫ڕۆڵ‬ ‫دەستنیشانکردین‬ ‫بۆ‬ ‫ڵێکە‬ ‫ھەو‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫یکردین‬ ‫دایر‬ ‫پاشان‬ ‫و‬ ‫یاسییەاکن‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫تکردین‬ ‫دروس‬ ‫ەل‬ ‫انوخۆیی‬ ‫و‬ ‫دەرەك‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫ئەمەش‬ ‫ڕوداوەاکن،‬ ‫تەکردین‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫ەل‬ ‫تر‬ ‫یگەر‬ ‫اکر‬ ‫و‬ ‫تر‬ ‫بەھێز‬ ‫ھۆاکری‬ ‫اورداک‬ ‫بەر‬ ‫نێکی‬ ‫شیتەڵکرد‬ ‫ئەجنامی‬ ‫و‬ ‫ھۆاکرەکە‬ ‫ھەردو‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫نە‬ ‫ییا‬ ‫ر‬ ‫ەل‬ ‫بووە‬ ‫تن‬ ‫وەرگر‬ ‫سود‬ ‫ینەوەیە‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫نوسینەوەی‬ ‫بنەمای‬ ‫و‬ ‫سەرەکییەاکن‬ ‫ھێڵە‬ ‫بەڵگەی‬ ‫و‬ ‫ڕەسەن‬ ‫سەرچاوەی‬ ‫نەوەی‬ ‫کرد‬ ‫کۆ‬ ‫ەل‬ ‫یتیە‬ ‫بر‬ ‫کە‬ ‫مێژویی،‬ ‫ینەوەی‬ ‫توێژ‬ ‫و‬ ‫ڕێباز‬ ‫ب‬ ‫پەیوەست‬ ‫و‬ ‫دروست‬ ‫ییە‬ ‫انیار‬ ‫ز‬ ‫ئەو‬ ‫ھەموو‬ ‫ندین‬ ‫ھەڵسەنگا‬ ‫و‬ ‫ییەاکن‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫و‬ ‫ڕوداو‬ ‫ە‬ ‫نیان.‬ ‫سەردا‬ ‫ەل‬ ‫بڕایر‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫اورد‬ ‫بەر‬ ‫و‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫او‬ ‫کر‬ ‫کۆ‬ ‫بە‬ ‫کە‬ ‫ازن،‬ ‫جیاو‬ ‫ھۆاکری‬ ‫کۆمەڵێک‬ ‫ادەی‬ ‫ز‬ ‫ڵەتێک،‬ ‫دەو‬ ‫ھەر‬ ‫ەل‬ ‫ێک‬ ‫بەش‬ ‫بێت‬ ‫نێک‬ ‫ھەرچۆ‬ ‫دەبیننەوە.‬ ‫ییەاکن‬ ‫انوخۆ‬ ‫و‬ ‫دەرەك‬ ‫ھۆاکرە‬ ‫ەل‬ ‫خۆاین‬ ‫ێوەیەك‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫این‬ ‫حومکڕ‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫و‬ ‫دەبێت‬ ‫ئەرێین‬ ‫ئەجنامی‬ ‫یەاکن‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫جۆرێک‬ ‫بە‬ ‫دەاکت،‬ ‫تە‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫دروست‬ ‫جومگەاکین‬ ‫قۆانغی‬ ‫بە‬ ‫قۆانغ‬ ‫ندین‬ ‫گەشەسە‬ ‫ێکی‬ ‫بەش‬ ‫کەچی‬ ‫لێدەکەوێتەوە.‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫و‬ ‫ئابوری‬ ‫ژایین‬ ‫ارەاکین‬ ‫بو‬ ‫و‬ ‫این‬ ‫حومکڕ‬ ‫ازەیی‬ ‫تەو‬ ‫پەر‬ ‫بەرەو‬ ‫کۆمەڵگا‬ ‫و‬ ‫نەرێنیە‬ ‫نیان‬ ‫ئەجنامەاک‬ ‫نە‬ ‫یاسییا‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ئەم‬ ‫دیکەی‬ ‫لێدەکەوێتە‬ ‫این‬ ‫او‬ ‫فر‬ ‫ایسایی‬ ‫و‬ ‫اکرگێڕی‬ ‫و‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫بۆشایی‬ ‫و‬ ‫دەابت‬ ‫زایتر‬ ‫وە.‬ ‫ندی‬ ‫پەیوە‬ ‫یاسییەاکن‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ئەجنامی‬ ‫ەل‬ ‫گەورەیە‬ ‫ییە‬ ‫از‬ ‫جیاو‬ ‫ئەم‬ ‫استیدا‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫اببەتە‬ ‫ئەم‬ ‫زایتری‬ ‫نەوەی‬ ‫ڕونکرد‬ ‫بۆ‬ ‫ھەیە،‬ ‫نەوە‬ ‫ھۆاکرەاک‬ ‫خودی‬ ‫بە‬ ‫تەوخۆی‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫ھۆاکری‬ ‫مۆرك‬ ‫ندە‬ ‫چە‬ ‫یایس،‬ ‫س‬ ‫ییەك‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ھەر‬ ‫بکرێت؛‬ ‫ئەوە‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژە‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫و‬ ‫پێشھات‬ ‫نەخشی‬ ‫سەر‬ ‫بە‬ ‫دەرەك،‬ ‫ییەاکن،‬ ‫انوخۆ‬ ‫ھۆاکرە‬ ‫ەل‬ ‫بێت‬ ‫ڵرت‬ ‫قو‬ ‫ندا،‬ ‫ڕوداوەاک‬ ‫کۆمەڵگاوە‬ ‫ھەانوی‬ ‫ەل‬ ‫ھۆاکرەاکین‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫ییەك‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ھەر‬ ‫دیکە‬ ‫ماانیەك‬ ‫بە‬ ‫ایخود‬ ‫کەمرتە‬ ‫ڕێکوپێکی‬ ‫این‬ ‫حومکڕ‬ ‫تەمێکی‬ ‫سیس‬ ‫اکیەی‬ ‫نە‬ ‫ھێنا‬ ‫فەیت‬ ‫دەر‬ ‫ئەوە‬ ‫ھەڵنەقواڵبێت،‬ ‫لێناکەوێتەوە.‬ ‫ئەرێین‬ ‫ئەجنامی‬ ‫و‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژە‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫ھاواکت‬ ‫نیشدا‬ ‫ییەاک‬ ‫انوخۆ‬ ‫ھۆاکرە‬ ‫ارچێوەی‬ ‫چو‬ ‫ەل‬ ‫بکرێت،‬ ‫ئەوەش‬ ‫سەر‬ ‫بە‬ ‫دایری‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ئەمەش‬ ‫کە‬ ، ‫ھەیە‬ ‫ندا‬ ‫ھۆاکرەاک‬ ‫جۆری‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫ازی‬ ‫جیاو‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ندە‬ ‫چە‬ ‫بکەین،‬ ‫ئەوە‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژە‬ ‫نە‬ ‫امت‬ ‫مەبەس‬ ‫لێرەدا‬ ‫دەبێت،‬ ‫ئەجنامەاکندا‬ ‫اتکەاکین‬ ‫ینەی‬ ‫زۆر‬ ‫یاری‬ ‫ھۆش‬ ‫و‬ ‫یست‬ ‫و‬ ‫بە‬ ‫بێت‬ ‫پەیوەست‬ ‫یەاکن‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫و‬ ‫کۆمەڵگاوە‬ ‫زایتری‬ ‫ئەرێین‬ ‫ئەجنامی‬ ‫چاوەڕواین‬ ‫بێت‬ ‫بەشدار‬ ‫تێدا‬ ‫خەڵک‬ ‫زۆری‬ ‫بەیش‬ ‫گڕوپێی‬ ‫ایخود‬ ‫کەیس‬ ‫اتکە‬ ‫ڵی‬ ‫ھەو‬ ‫ڕێگای‬ ‫ەل‬ ‫ندە‬ ‫چە‬ ‫ھەر‬ ‫نبەردا،‬ ‫ا‬ ‫بەر‬ ‫ەل‬ ‫لێدەکرێت،‬ ‫بڕایری‬ ‫و‬ ‫ایسا‬ ‫کردین‬ ‫دەر‬ ‫بە‬ ‫یەاکن‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ابێت‬ ‫و‬ ‫پێیان‬ ‫و‬ ‫بێت‬ ‫یەوە‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫فەیت‬ ‫دەر‬ ‫کەمرت‬ ‫دەدرێت،‬ ‫ئەجنام‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫دەبێت.‬ ‫تین‬ ‫سەرکەو‬ ‫اکتزیەکردین‬ ‫پر‬ ‫بۆ‬ ‫کە‬ ‫دەکرێت‬ ‫ئەژمار‬ ‫نە‬ ‫واڵات‬ ‫ەلو‬ ‫یەکێک‬ ‫بە‬ ‫تورکیا‬ ‫ارچێوەیەدا‬ ‫چو‬ ‫ەلم‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ەل‬ ‫ھەر‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫گوجناوە،‬ ‫ا‬ ‫کر‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژەی‬ ‫ییەی‬ ‫شیتەڵاکر‬ ‫نە‬ ‫بۆچو‬ ‫ئەم‬ ‫استیدا‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫ڕویداوە،‬ ‫واڵتەدا‬ ‫ەلم‬ ‫گەورە‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫گۆڕاناکری‬ ‫نییەوە‬ ‫جیھا‬ ‫یەکەمی‬ ‫ڵەیت‬ ‫دەو‬ ‫یت‬ ‫شکس‬ ‫یدا‬ ‫خۆ‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫بە‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫گۆڕاناکری‬ ‫چەندان‬ ‫جەنگەدا‬ ‫ەلم‬ ‫عوسامین‬ ‫(بھنان،‬ ‫بوو‬ ‫کەمایل‬ ‫بزوتنەوەی‬ ‫سەرھەڵداین‬ ‫ینیان‬ ‫تر‬ ‫دایر‬ ‫کە‬ ‫ھێنا‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫گەورەی‬ ‫گۆڕاناکری‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫بە‬ ‫ھاتن‬ ‫کۆاتیی‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫ییان‬ ‫دایر‬ ‫نەوەی‬ ‫ڕەنگدا‬ ‫نەش‬ ‫گۆڕاناکرای‬ ‫ئەم‬ ‫ھێنا،‬ ‫یدا‬ ‫خۆ‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫بە‬ ‫جیھان‬ ‫ی‬ ‫س‬ ‫تەمە‬ ‫سیس‬ ‫سەر‬ ‫بە‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫ھەبوو،‬ ‫تورکیادا‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫ڕەویش‬ ‫و‬ ‫ایس‬ ‫ەل‬ ‫پاریت‬ ‫اتک‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫نەوەی‬ ‫ند‬ ‫ھەڵوەشا‬ ‫یەک‬ ‫بەر‬ ‫ەل‬ ‫نە‬ ‫منو‬ ‫بۆ‬ ‫اییەکەی،‬ ‫فەرمانڕەو‬ ‫ڕواڵەت‬ ‫بە‬ ‫این‬ ‫حومکڕ‬ ‫ەل‬ ‫ازە‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫ئەم‬ ‫کرد‬ ‫انچار‬ ‫تورکیای‬ ‫ئیتالیا،‬ ‫و‬ ‫ئەڵامنیا‬ ‫ەل‬ ‫یەک‬ ‫ھەر‬ ‫ادەیەك‬ ‫ڕ‬ ‫ات‬ ‫واڵتە‬ ‫ئەم‬ ‫ندییەاکین‬ ‫بەرژەوە‬ ‫یاسییەوەش‬ ‫س‬ ‫و‬ ‫ئابوری‬ ‫ڕوی‬ ‫ەل‬ ‫تێپەڕێنێت،‬ ‫ڕۆژ‬ ‫واڵاتین‬ ‫بە‬ ‫زۆر‬ ‫ئابوریەکەی‬ ‫نەوەی‬ ‫بنیادان‬ ‫بۆ‬ ‫کە‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫ایەوە،‬ ‫بەسرت‬ ‫ا‬ ‫ئاو‬ ‫ندکردین‬ ‫پەس‬ ‫دیکەوە‬ ‫ەلالیەك‬ ‫ھەبوو،‬ ‫یاک‬ ‫ئەمر‬ ‫ییەاکین‬ ‫ھاواکر‬ ‫بە‬ ‫زۆری‬ ‫یستیەك‬ ‫پێو‬ ‫جێبەجێکردین‬ ‫بۆ‬ ‫ھەنگاو‬ ‫یکرد‬ ‫انچار‬ ‫تووەاکن‬ ‫یەکگر‬ ‫نەتەوە‬ ‫اوی‬ ‫ڕێکخر‬ ‫نسیپەاکین‬ ‫پڕ‬ ‫پێشھا‬ ‫زۆر‬ ‫ژمارەیەك‬ ‫ندین‬ ‫دامەزرا‬ ‫سەرابری‬ ‫و‬ ‫ند‬ ‫پەرەاینسە‬ ‫دیکە‬ ‫ێوەیەك‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫تەاکن‬ ‫گەیل‬ ‫پاریت‬ ‫یزەاکین‬ ‫ڕ‬ ‫انو‬ ‫تە‬ ‫کەو‬ ‫گەورە‬ ‫درزێکی‬ ، ‫یایس‬ ‫س‬ ‫اوی‬ ‫ڕێکخر‬ ‫و‬ ‫پارت‬ ‫ەل‬ ‫تێکی‬ ‫پار‬ ‫و‬ ‫جێھێشت‬ ‫تەاین‬ ‫پار‬ ‫ئەو‬ ‫کردەاکین‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫ژمارەیەک‬ ‫جار‬ ‫ا‬ ‫دو‬ ‫ات‬ ‫و‬ ‫کۆماری‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ئەوەی‬ ‫بۆ‬ ‫ڕونن‬ ‫ئاماژەیەك‬ ‫انەڕو‬ ‫خر‬ ‫نەی‬ ‫ئەوا‬ ‫ھەموو‬ ‫استیدا‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫مۆدێیل‬ ‫ەل‬ ‫ینەوە‬ ‫پەڕ‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫تورکیا،‬ ‫ەل‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫یاسییەاکین‬ ‫س‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫یاری‬ ‫ھۆش‬ ‫یت‬ ‫ئاس‬ ‫ندین‬ ‫پەرەسە‬ ‫ادەی‬ ‫ز‬ ‫پاریت‬ ‫فرە‬ ‫بۆ‬ ‫تییەوە‬ ‫پار‬ ‫اتک‬ ‫تورك‬ ‫کۆمەڵگای‬ ‫لکتوری‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫ارەاکین‬ ‫بو‬ ‫پێشچوین‬ ‫بەرەو‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫یاسەمتەدار‬ ‫س‬ ‫ا.‬ ‫ئەجنامدر‬ ‫ادا‬ ‫ئاو‬ ‫ڕۆژ‬ ‫واڵاتین‬ ‫فشاری‬ ‫و‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ژێر‬ ‫ەل‬ ‫بەڵکو‬ ‫نەبوو،‬ ‫زۆ‬ ‫ندین‬ ‫دامەزرا‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ات)‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫(پاریت‬ ‫بێت‬ ‫نێک‬ ‫چۆ‬ ‫ھەر‬ ‫ەل‬ ‫اکری‬ ‫وردی‬ ‫بە‬ ‫ر‬ ‫بۆ‬ ‫تورکیا،‬ ‫این‬ ‫تو‬ ‫نیش‬ ‫دا‬ ‫این‬ ‫نیگەر‬ ‫و‬ ‫اری‬ ‫بێز‬ ‫ھۆاکری‬ ‫بە‬ ‫بون‬ ‫بو‬ ‫کە‬ ‫کرد‬ ‫نە‬ ‫کێشا‬ ‫ئەو‬ ‫سەر‬ ‫دەکرد،‬ ‫پاریت‬ ‫اتک‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫یت‬ ‫رسوش‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫ڕەخنەاین‬ ‫امی‬ ‫بەردەو‬ ‫بە‬ ‫ئەمەش‬ ‫ڕێگایەوە‬ ‫ەلم‬ ‫کردبووەوە،‬ ‫بەرز‬ ‫نیان‬ ‫اتیەاک‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫و‬ ‫ادییەاکن‬ ‫ئاز‬ ‫بنەما‬ ‫ابنگەشەی‬ ‫ھەروەھا‬ ‫تو‬ ‫سەرکەو‬ ‫دەست‬ ‫بە‬ ‫ھاواڵتییاین‬ ‫زایتری‬ ‫پشتیواین‬ ‫ڕۆژ‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ەل‬ ‫ڕۆژ‬ ‫ەلوەی‬ ‫بون‬ ‫دەسەاڵت‬ ‫ەل‬ ‫کۆماری)‬ ‫گەیل‬ ‫(پاریت‬ ‫نەوەی‬ ‫ما‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫مەتریس‬ ‫ئەمەش‬ ‫بھێنێت،‬ ‫ساڵی‬ ‫ەل‬ ‫بوو،‬ ‫بڕایر‬ ‫کە‬ ‫نەی‬ ‫ارد‬ ‫ئەوھەڵژب‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫ھەر‬ ‫بوو،‬ ‫تکرد‬ ‫دروس‬ پاریت‬ ‫تەی‬ ‫ھەڵوێس‬ ‫ئەم‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫تە‬ ‫ھەڵوەس‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫لێرەدا‬ ‫ەل‬ ‫کە‬ ‫اتییەاکن‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫بنەما‬ ‫بە‬ ‫بوین‬ ‫ابوەڕ‬ ‫بە‬ ‫بکەین‬ ‫یت‬ ‫پەیوەس‬ ‫و‬ ‫بکەین‬ ‫ا‬ ‫فەرمانڕەو‬ ‫د‬ ‫بۆ‬ ‫ابنگەشەی‬ ‫نییەوە‬ ‫جیھا‬ ‫دووەمی‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫تەی‬ ‫ھەڵوێس‬ ‫ئەم‬ ‫استیدا‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫ەکرد،‬ ‫و‬ ‫اردن‬ ‫ھەڵژب‬ ‫کە‬ ‫؛‬ ‫ایت‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بە‬ ‫نیەیت‬ ‫بو‬ ‫ابوەڕ‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫پێچەو‬ ‫او‬ ‫تەو‬ ‫او‬ ‫بر‬ ‫انو‬ ‫پاریت‬ ‫(پاریت‬ ‫پێیەی‬ ‫بەم‬ ‫نکە‬ ‫چو‬ ‫تەمەکەیە،‬ ‫سیس‬ ‫سەرەك‬ ‫ڵەکەیەك‬ ‫کۆ‬ ‫ئەجنامەاکین‬ ‫بە‬ ‫ننان‬ ‫دا‬ ‫بڕای‬ ‫دەسەاڵت‬ ‫تداین‬ ‫دەس‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫نەکە‬ ‫ارد‬ ‫ھەڵژب‬ ‫ەل‬ ‫دۆڕان‬ ‫تریس‬ ‫ەل‬ ‫کۆماری)‬ ‫گەیل‬ ‫ری‬ ‫ڕووە‬ ‫ەل‬ ‫تنەوەیە‬ ‫دورکەو‬ ‫ئەمەش‬ ‫دەردەکەوێت‬ ‫وەک‬ ‫داوە،‬ ‫پڕۆسەکەی‬ ‫پێشخستین‬ ‫بێت‬ ‫نرخێک‬ ‫ھەر‬ ‫بە‬ ‫ات‬ ‫بوو‬ ‫ڵێک‬ ‫ھەو‬ ‫ئەمە‬ ‫دیکە‬ ‫ماانیەك‬ ‫بە‬ ‫ایت،‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫ایساییەکەی‬ ‫دیکە‬ ‫جارێکی‬ ‫نگەوە‬ ‫سۆ‬ ‫ەلم‬ ‫مبێنێتەوە،‬ ‫دەسەاڵت‬ ‫ەل‬ ‫بێت‬ ‫انایسایش‬ ‫ئەگەر‬ ‫نەت‬ ‫تەان‬ ‫ھۆاکرە‬ ‫کە‬ ‫دەکەینەوە‬ ‫ئەوە‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫جەخت‬ ‫بۆ‬ ‫قۆانغە‬ ‫ئەو‬ ‫ات‬ ‫تورکیادا‬ ‫ەل‬ ‫ییەاکن‬ ‫انوخۆ‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫یشی‬ ‫یگەر‬ ‫اکر‬ ‫نەخەملیبوو،‬ ‫پاریت‬ ‫فرە‬ ‫و‬ ‫ایت‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫کردین‬ ‫پەیڕەو‬ ‫بوو.‬ ‫از‬ ‫الو‬ ‫زۆر‬ ‫جەنگ‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ییەاکین‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫و‬ ‫پێشھات‬ ‫ەل‬ ‫تورکیا‬ ‫گەورەی‬ ‫امتین‬ ‫نیش‬ ‫ئەجنومەین‬ ‫اردین‬ ‫ھەڵژب‬ ‫بێت‬ ‫نێک‬ ‫ھەرچۆ‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫یت‬ ‫ھەڵوێس‬ ‫و‬ ‫ھەڵسوکەوت‬ ‫جنی‬ ‫سەر‬ ‫وردی‬ ‫بە‬ ‫ئەگەر‬ ‫نە‬ ‫کرد‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژە‬ ‫شاایین‬ ‫(پاریت‬ ‫و‬ ‫حکومەت‬ ‫پێکھێنەری‬ ‫کۆماری)‬ ‫گەیل‬ ‫(پاریت‬ ‫سەرەکییەکە‬ ‫تە‬ ‫پار‬ ‫ھەردو‬ ‫ەل‬ ‫حکومەت‬ ‫سەرەك‬ ‫یۆین‬ ‫ئۆپۆزس‬ ‫و‬ ‫اکبەر‬ ‫ڕ‬ ‫ات)‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫سااڵین‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ١٩٤٦ ‫ات‬ ‫ەوە‬ ‫اردین‬ ‫ھەڵژب‬ ١٩٥٠ ‫نەی‬ ‫ییا‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ئەو‬ ‫و‬ ‫اتییەت‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫بنەمااکین‬ ‫دەردەکەوێت‬ ‫بدەین،‬ ‫تە‬ ‫پار‬ ‫دو‬ ‫ئەو‬ ‫بەرپرساین‬ ‫ا،‬ ‫لێدر‬ ‫بڕایری‬ ‫تورکیا‬ ‫ەل‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫تە‬ ‫ڕەوش‬ ‫و‬ ‫بنەما‬ ‫یت‬ ‫پەیوەس‬ ‫کەم‬ ‫زۆر‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫ھەر‬ ‫پێنەبووە،‬ ‫ھێزاین‬ ‫بە‬ ‫ابوەڕێکی‬ ‫اتییەاک‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫بۆ‬ ‫بەڵگەیە‬ ‫ین‬ ‫ابشرت‬ ‫دەسەاڵت‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫یان‬ ‫نیش‬ ‫ا‬ ‫نێو‬ ‫ندی‬ ‫تو‬ ‫کێڕبکێێی‬ ‫بون.‬ ‫ن‬ 


	‫بە‬ ‫اوی‬ ‫تەو‬ ‫ابوەڕی‬ ‫او‬ ‫بر‬ ‫انو‬ ‫پاریت‬ ‫تیۆرییەوە‬ ‫ڕوی‬ ‫ەل‬ ‫کە‬ ‫اتیبەت‬ ‫بە‬ ،)	٧٨	٢٠١٨ ،	٤.١ ‫کۆاتیی‬ ‫ات‬ ‫تورکیادا‬ ‫ەل‬ ‫لکتوری‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەیت‬ ‫و‬ ‫ئابوری‬ ‫و‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫دۆیخ‬ ‫ێوەیە‬ ‫بەمش‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫میتۆدی‬
	‫ندا‬ ‫یا‬ ‫امەکەش‬ ‫پڕۆگر‬ ‫و‬ ‫پەیڕەو‬ ‫ەل‬ ‫ھەبوو،‬ ‫کەمالزیم‬ ‫اوەکەی‬ ‫انرس‬ ‫نسیپە‬ ‫پڕ‬ ‫شەش‬	‫ھەمان‬	‫خۆی‬ ‫وەکو‬ ‫ھەر‬ ‫و‬ ‫ڕوینەدا‬ ‫تێیدا‬ ‫تەقینە‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫ییەك‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ھیچ‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬
										.)	٢٩٣	٢٠١٥ ،	‫(البدیري،‬ ‫ابوو‬ ‫پێکر‬ ‫ئاماژەی‬	‫مایەوە.‬
													‫دو‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ییەاکین‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫یەکەم:‬ ‫تەوەرەی‬ ‫و‬ ‫وەم‬	.	٢
													:	١٩٥٠	-	١٩٤٦	٥.١ ‫تورکیا‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫ابرودۆیخ‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫پێکھاتەی‬
													‫جۆری‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫بۆ‬ ‫دەروازەکە،‬ ‫پێکدێت،‬ ‫تەوەرە‬ ‫دو‬ ‫و‬ ‫دەروازە‬ ‫ەل‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬
													‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫تورکیا‬	‫یەاکین‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫پێشھاتە‬ ‫و‬ ‫یاسییەاکن‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫ھۆاکر،‬
													‫ییەاکین‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ەل‬ ‫ابس‬ ‫یەکەمدا‬ ‫تەوەرەی‬ ‫ەل‬ ‫اوە،‬ ‫تەرخانکر‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ھەردو‬
													‫اوە.‬ ‫کر‬ ‫تورکیا‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫ابرودۆیخ‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫و‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬
													‫و‬ ‫ات)‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫(پاریت‬ ‫ایی‬ ‫فەرمانڕەو‬ ‫قۆانغی‬ ‫نیشاین:‬ ‫انو‬ ‫بە‬ ‫دووەمیش‬ ‫تەوەرەی‬
													‫ن‬ ‫یەاک‬ ‫اس‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫ییە‬ ‫ئاەلنگار‬ ‫ە.‬
	١٩٤٧ ‫ئەجنام‬									‫سەرچاوەاکن:‬ ‫ین‬ ‫نگرت‬ ‫گر‬	٦.١
	‫ی‬	٢١	‫بۆ‬ ‫ورکیا‬	‫ت‬ ‫اکتەی‬ ‫ئەو‬ ‫ای‬ ‫فەرمانڕەو‬ ‫کۆماری‬ ‫گەیل‬ ‫پاریت‬ ‫ەلالیەن‬ ‫بدرێت‬	‫اوە،‬ ‫جۆراوجۆروەرگری‬ ‫سەرچاوەی‬ ‫چەندین‬ ‫ەل‬ ‫سود‬ ‫ینەوەیەدا،‬ ‫توێژ‬ ‫ئەم‬ ‫نوسینەوەی‬ ‫ەل‬
			١١٨ .)	،	٢٠١٥	‫موراد،‬ ‫؛‬	٤٩	،	٢٠١١	Sutcu ،	( ‫ا‬ ‫پێشخر‬	١٩٤٦	‫تەموزی‬	‫و‬ ‫تورك‬ ‫و‬ ‫عەرەیب‬ ‫زماین‬ ‫بە‬ ‫دیکەش‬ ‫بەشەکەی‬ ‫و‬ ‫کوردی‬ ‫زماین‬ ‫بە‬ ‫ێکیان‬ ‫بەش‬ ‫کە‬ ‫(البدیري،‬ ‫بنێت‬ ‫اتیەاکن‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫بنەما‬ ٢٠١٥ ، ٢٩١ .)
	١ ١.١ ‫وش‬ ‫ە‬ ‫بۆ‬ ‫زۆراین‬ ‫سودی‬ ‫و‬ ‫بون‬ ‫دەگمەن‬ ‫نیان‬ ‫ییەاک‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫سەرچاوەاکن‬ ‫ەل‬ ‫ندێک‬ ‫ھە‬ ‫ین،‬ ‫ئینگلزی‬ . ‫پێشەك‬ ‫ینەوەکە:‬ ‫توێژ‬ ‫ابیەیخ‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫لکتور‬ ‫و‬ ‫ی‬ . ‫س‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ە‬ ‫ک‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬ : ‫تورک‬ ‫ی‬ ‫ا،‬ ‫مید‬ ‫ایس‬ ‫کر‬ ‫و‬ ، ‫فاکت‬ ‫ە‬ ‫ر،‬ ‫فر‬ ‫ە‬ ‫ت‬ ‫پار‬ ‫یی‬ ، ‫گ‬ ‫ۆڕ‬ ‫اناکر‬ ‫ی‬ ‫ینەوەکە‬ ‫توێژ‬ ‫نیشاین‬ ‫انو‬ ‫بە‬ ‫البدیری)‬ ‫(د.خضری‬ ‫کتێبەکەی‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫اوە،‬ ‫وەرگری‬ ‫لێ‬ ‫ئەم‬ ‫بۆ‬ ‫زۆری‬ ‫سودێکی‬ ‫کتێبە‬ ‫ئەم‬ ‫استیدا‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫کیا)،‬ ‫تر‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫الیر‬ ‫املعارص‬ ‫(التارخی‬ ‫دووەم.‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫تورکیای‬ ‫ڕوداوەاکین‬ ‫بە‬ ‫اتیبەتە‬ ‫کە‬ ‫اوە‬ ‫لێوەرگری‬ ‫تەوەرەیە‬ ‫زۆری‬ ‫سودێکی‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫سەرچاو‬ ‫ەلو‬ ‫دیکە‬ ‫یەکێکی‬ ‫ینەوە‬ ‫توێژ‬ ‫بەم‬ ‫ییەوە‬ ‫نیار‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ڕوی‬ ‫ەل‬ ‫خەلیل‬ ‫و‬ ‫ئەمحەد‬ ‫خلیل‬ ‫اھمی‬ ‫(ئیرب‬ ‫نوسەر‬ ‫دو‬ ‫ھەر‬ ‫کتێبەکەی‬ ‫تورکیای‬ ‫بەیش‬ ‫ندووە‬ ‫گەای‬ ‫موراد)‬ ‫عەیل‬ ‫ـ‬ ‫وردی‬ ‫بە‬ ‫زۆر‬ ‫و‬ ‫یوە‬ ‫نوس‬ ‫بەشەی‬ ‫ئەم‬ ‫دووەمیان‬ ‫ئەوەی‬ ‫کە‬ ‫ە،‬ ‫سودێکی‬ ‫نەی‬ ‫ا‬ ‫سەرچاو‬ ‫ەلو‬ ‫دیکە‬ ‫یەکێکی‬ ‫کردووە.‬ ‫ابس‬ ‫قۆانغەی‬ ‫ئەم‬ ‫ڕوداوەاکین‬ ‫ی‬ ‫توێژ‬ ‫بۆ‬ ‫زۆراین‬ ‫حەرسەتیان)‬ ‫(م.ئە.‬ ‫کتێبەکەی‬ ‫اوە‬ ‫لێوەرگری‬ ‫نەوەکە‬ ‫ـ‬ ‫ایسا‬ ‫انوی:‬ ‫بە‬ ‫ە‬ ‫زۆر‬ ‫نیاری‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫کتێبە‬ ‫ئەم‬ ‫استیدا‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫نوێدا،‬ ‫سەردەمی‬ ‫ەل‬ ‫کورد‬ ‫و‬ ‫تورکیا‬ ‫تورییەاکین‬ ‫دەس‬ ‫بە‬ ‫تێدایە‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫قۆانغی‬ ‫ڕوداوەاکین‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫وردی‬ ‫و‬ ‫نگ‬ ‫گر‬ ‫نبە‬ ‫ا‬ ‫بەر‬ ‫تورکیا‬ ‫حکومەیت‬ ‫یاسەیت‬ ‫س‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫اتیبەیت‬ ‫زۆر‬ ‫ندێکیان‬ ‫ھە‬ ‫کە‬ ‫کورد،‬ ‫بە‬ ‫ر‬ ‫اوە.‬ ‫نەکر‬ ‫پێێ‬ ‫ئاماژەاین‬ ‫تر‬ ‫سەرچاوەی‬ ‫ھیچ‬ ‫ەل‬ ‫و‬ ‫دەگمەنن‬ ٧.١ ‫پێشھاتە‬ ‫و‬ ‫یاسییەاکن‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫سەر‬ ‫ەل‬ ‫ھۆاکر‬ ‫جۆری‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫دەروازە:‬ ‫جیھاین.‬ ‫جەنگی‬ ‫ھەردو‬ ‫ان‬ ‫نێو‬ ‫ەل‬ ‫تورکیا‬ ‫یاسییەاکین‬ ‫س‬ ‫ایخ‬ ‫کۆمەڵگایەک‬ ‫ھەر‬ ‫انو‬ ‫ەل‬ ‫یەاکن‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫سەرھەڵداین‬ ‫ارچێوەی‬ ‫چو‬ ‫ەل‬ ‫ود‬ ‫ھە‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫ڕەویش‬ ‫سەر‬ ‫کردە‬ ‫تەوخۆاین‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ا‬ ‫کر‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژەاین‬ ‫نەی‬ ‫ئەوا‬ ‫موو‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ەل‬ ‫ییەک‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫چەند‬ ‫کرد‬ ‫انچار‬ ‫واڵتەی‬ ‫ئەم‬ ‫این‬ ‫دەسەاڵتدار‬ ‫و‬ ‫تورکیا‬ ‫(امجلھاين،‬ ‫بدەن‬ ‫ئەجنام‬ ‫این‬ ‫حومکڕ‬ ٢٠٠٠ ، ٣٦ ‫این‬ ‫حوزەیر‬ ‫ەل‬ ‫نە:‬ ‫منو‬ ‫بۆ‬ ،) ١٩٤٥ ‫دا‬ ‫ئەجنوم‬ ‫بۆ‬ ‫اد‬ ‫ئاز‬ ‫نێکی‬ ‫ارد‬ ‫ھەڵژب‬ ‫ا‬ ‫در‬ ‫بڕایر‬ ‫ئەمەش‬ ‫بۆ‬ ‫بدرێت،‬ ‫ئەجنام‬ ‫گەورە‬ ‫امتین‬ ‫نیش‬ ‫ەین‬ ‫ێوەیەك‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫ات‬ ‫ا،‬ ‫در‬ ‫پیشەییەاکن‬ ‫ندیاک‬ ‫سە‬ ‫و‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫پاریت‬ ‫ندین‬ ‫دامەزرا‬ ‫بە‬ ‫ڕێگا‬ ‫ژمارەیەک‬ ‫ا‬ ‫در‬ ‫ڕێگا‬ ‫ھاواکت‬ ‫بدەن،‬ ‫ئەجنام‬ ‫خۆاین‬ ‫پیشەیی‬ ‫و‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫اکری‬ ‫ا‬ ‫ئاشکر‬ ‫الباحثنی،‬ ( ‫چبێت‬ ‫دەر‬ ‫اد‬ ‫ئاز‬ ‫گۆڤاری‬ ‫و‬ ‫ڕۆژانمە‬ ٢٠٠٧ ، ٣٠١ -٣٠٢ .) ‫ئا‬ ‫شاایین‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ژێر‬ ‫ەل‬ ‫ندەی‬ ‫ئەوە‬ ‫بنچینەدا‬ ‫ەل‬ ‫کە‬ ‫نە‬ ‫ا‬ ‫ڕێکاکر‬ ‫ئەم‬ ‫نە‬ ‫کرد‬ ‫بۆ‬ ‫ماژە‬ ‫جەنگی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ییەاکین‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ھۆی‬ ‫بە‬ ‫دۆخەی‬ ‫ئەو‬ ‫ندین‬ ‫ا‬ ‫تێپەڕ‬ ‫بۆ‬ ‫ندا‬ ‫دەرەکییەاک‬ ‫فشارە‬ ‫تەقینەی‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫یت‬ ‫یس‬ ‫و‬ ‫کەمرت‬ ‫ا،‬ ‫لێدر‬ ‫بڕایری‬ ‫بوو‬ ‫سەپا‬ ‫ندا‬ ‫سەرای‬ ‫بە‬ ‫دووەم‬ ‫جیھاین‬ ‫گۆ‬ ‫بۆ‬ ‫بوو‬ ‫کۆماری‬ ‫گەیل‬ ‫پاریت‬ ‫این‬ ‫لێپررساو‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫تەی‬ ‫اس‬ ‫ئاڕ‬ ‫بە‬ ‫یشەیی‬ ‫ڕ‬ ‫ڕاناکری‬ ‫یۆین‬ ‫ئۆپۆزوس‬ ‫ەل‬ ‫جۆرێک‬ ‫وەک‬ ‫فرەپاراتیەیت‬ ‫اببەیت‬ ‫اکتە‬ ‫ئەو‬ ‫ات‬ ‫کە‬ ‫ایت،‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫کە‬ ‫کەمال،‬ ‫تەفا‬ ‫مس‬ ‫سەردەمی‬ ‫ایل)‬ ‫لیرب‬ ‫(پاریت‬ ‫ێوەی‬ ‫ھاوش‬ ‫دەکرد،‬ ‫سەیر‬ ‫او‬ ‫نڕتۆڵکر‬ ‫کۆ‬ ‫(ئەرسەالن،‬ ‫ێرنێتەوە‬ ‫ھەڵبوەش‬ ‫گوجناو‬ ‫اکیت‬ ‫ەل‬ ‫ابوو‬ ‫و‬ ‫پێیان‬ ٢٠٠٩ ، ٩٠ ‫بەاڵم‬ ،) ‫سەرەك‬ ‫ێوەیەك‬ ‫ش‬ ١٩٨٩ ، ‫و‬ ‫انوخۆیی‬ ‫ھێزە‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫نێێی‬ ‫ملمال‬ ‫و‬ ‫شەڕ‬ ‫ەل‬ ‫ساڵێک‬ ‫چەند‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫بزوتنەوەیەش‬ ‫ئەم‬ ٤٥ ‫ھەر‬ .) ‫ەل‬ ‫جار‬ ‫ا‬ ‫دو‬ ‫ندا،‬ ‫دەرەکییەاک‬ ٢٩ ‫یەکەمی‬ ‫یین‬ ‫ترش‬ ‫ی‬ ١٩٢٣ ‫ەل‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫ندین‬ ‫اگەای‬ ‫ڕ‬ ‫(امحد‬ ‫بوو‬ ‫تو‬ ‫سەرکەو‬ ‫تورکیادا‬ ‫ەل‬ ‫کۆماری‬ -‫اد،‬ ‫مر‬ ١٩٩٢ ، ٢٤٣ .) ‫ای‬ ‫دو‬ ‫قۆانغی‬ ‫یەاکین‬ ‫یاس‬ ‫س‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ین‬ ‫تر‬ ‫دایر‬ ‫ەل‬ ‫یەکێک‬ ‫نە‬ ‫کرد‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژە‬ ‫شاایین‬ ‫ندین‬ ‫پا‬ ‫چەس‬ ‫ا‬ ‫ئەجنامدر‬ ‫نەوە‬ ‫کەمالیەاک‬ ‫ەلالیەن‬ ‫کە‬ ‫تورکیادا‬ ‫ەل‬ ‫یەکەم‬ ‫جیھاین‬ ‫جەنگی‬ ‫نیەت‬ ‫عەملا‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫بنەمااکین‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ژێر‬ ‫ەل‬ ‫ەلوەی‬ ‫جگە‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫ئەم‬ ‫بوو،‬ ‫اتکە‬ ‫سەرەات‬ ‫بریۆکەکەش‬ ‫خاوەین‬ ‫ا،‬ ‫نر‬ ‫بۆ‬ ‫ھەنگاوی‬ ‫ئەوروپا‬ ‫نەتەوەییەاکین‬ ‫ڵەتە‬ ‫دەو‬ ‫ميي،‬ ‫لنع‬ ‫(ا‬ ‫بوو‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫گروپێکی‬ ‫پاشان‬ ‫و‬ ‫ێک‬ ‫کەس‬ ١٩٩٠ ، ٢٤٣ ‫ئەم‬ ‫ندە‬ ‫ھەرچە‬ .) ‫حومک‬ ‫تەمی‬ ‫سیس‬ ‫گۆڕیین‬ ‫بە‬ ‫جار‬ ‫ا‬ ‫دو‬ ‫ات‬ ‫تێپەڕی‬ ‫قۆانغێکدا‬ ‫ند‬ ‫چە‬ ‫بە‬ ‫پڕۆسەیە‬ ‫ەل‬ ‫این‬ ‫ڕ‬ ‫ەل‬ ‫ئەوەی‬ ‫ەلبەر‬ ‫پێشھاتە‬ ‫ئەم‬ ‫بەاڵم‬ ‫کۆاتیھات،‬ ‫عەملاین‬ ‫ڵەتێکی‬ ‫دەو‬ ‫بۆ‬ ‫ئاینییەوە‬ ‫ڵەتێکی‬ ‫دەو‬ ‫بنچینەوە‬ -‫ا‬ ‫پێکر‬ ‫ئاماژەی‬ ‫وەک‬ -‫و‬ ‫بیین‬ ‫تێدا‬ ‫یگەری‬ ‫اکر‬ ‫ڕۆڵی‬ ‫دەرەك‬ ‫ھۆاکری‬ ‫پڕۆسەیە‬ ‫ئەو‬ ‫بۆ‬ ‫ئامادەیی‬ ‫نەبوو‬ ‫تەدا‬ ‫ئاس‬ ‫ەلم‬ ‫تورکیا‬ ‫کۆمەڵگای‬ ‫یاری‬ ‫ھۆش‬ ‫و‬ ‫تێگەیشنت‬ ‫گۆ‬ ‫یە‬ ‫بۆ‬ ‫ھەر‬ ‫ھەبێت،‬ ‫ندە‬ ‫ئەوە‬ ‫بوو،‬ ‫لێکەری‬ ‫چاو‬ ‫و‬ ‫ڕواڵەیت‬ ‫ندەی‬ ‫ئەوە‬ ‫ییەکە‬ ‫ڕاناکر‬ ‫ئەوە‬ ‫بۆ‬ ‫ئەمەش‬ ‫ھۆاکری‬ ‫بگرێت،‬ ‫خۆی‬ ‫جێگای‬ ‫این‬ ‫نەیتو‬ ‫و‬ ‫نەبوو‬ ‫تەقینە‬ ‫اس‬ ‫ڕ‬ ‫بەرەو‬ ‫کۆمەڵگایەک‬ ‫نییە،‬ ‫مەدە‬ ‫کۆمەڵگایەك‬ ‫پریس‬ ‫نیەت‬ ‫عەملا‬ ‫پریس‬ ‫کە‬ ‫دەگەڕێتەوە،‬ ‫قۆانغەدا‬ ‫ەلم‬ ‫تورکیا‬ ‫کەچی‬ ‫ھەبێت،‬ ‫ڕێکی‬ ‫و‬ ‫ئاسۆیی‬ ‫ڕێکخستین‬ ‫و‬ ‫پێشچون‬ ‫ڕوی‬ ‫ەل‬ ‫کۆماری)‬ ‫گەیل‬ ‫(٢١ ‫تەموزی‬ ‫ی‬ ١٩٤٦ ‫کە‬ ‫بەڕێوەچوو،‬ ‫کۆاتیی‬ ‫کۆماری)‬ ‫گەیل‬ ‫(پاریت‬ ‫تین‬ ‫سەرکەو‬ ‫بە‬ ‫ئەجنامەکەی‬ ( ‫ەل‬ ‫ئەوەی‬ ‫ای‬ ‫دو‬ ‫ئەمەش‬ ‫ھات،‬ ٤٦٥ ( ‫نەکە‬ ‫ئەجنومە‬ ‫کوریس‬ ) ٣٩٦ ‫بە‬ ‫ایین‬ ) ( ‫بوو‬ ‫ات)‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫(پاریت‬ ‫کە‬ ‫ھێزەکەی‬ ‫بە‬ ‫اکبەرە‬ ‫ڕ‬ ‫امبەردا‬ ‫بەر‬ ‫ەل‬ ‫تھێنا،‬ ‫دەس‬ ٦٢ ‫کوریس‬ ) ( ‫دیکەش‬ ‫تەاکین‬ ‫پار‬ ‫بردەوە،‬ ٧ ‫(پا‬ ‫ێوەیەش‬ ‫بەمش‬ ‫تھێنا،‬ ‫دەس‬ ‫بە‬ ‫کورسییان‬ ) ‫گەیل‬ ‫ریت‬ ‫واڵاتین‬ ‫ئەزموین‬ ‫استنەوەی‬ ‫گو‬ ‫نگەوە‬ ‫سۆ‬ ‫ەلم‬ ‫بوو،‬ ‫تو‬ ‫اکەو‬ ‫دو‬ ‫واڵتێکی‬ ‫لکتورییەوە‬ ‫ەل‬ ‫ات)‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫(پاریت‬ ‫انوی‬ ‫بە‬ ‫دیکەاین‬ ٧ ‫اک‬ ‫ی‬ ‫دووەمی‬ ‫نوین‬ ١٩٤٦ ‫ند‬ ‫دامەزرا‬ ( ‫پێکھێنا‬ ‫اتزەی‬ ‫حکومەیت‬ ‫تەنیا‬ ‫بە‬ ‫کۆماری)‬ Sutcu ، ٢٠١١ ، ٤٩ .)
	‫گەورە‬ ‫ھەڵەیەك‬ ‫تورکیادا‬ ‫وەک‬ ‫توی‬ ‫اکەو‬ ‫دو‬ ‫کۆمەڵگایەك‬ ‫بۆ‬ ‫خۆی‬ ‫وەکو‬ ‫ئەوروپێی‬	.)	-٨	٧	٢٠١٤ ،	Aslan ،	‫؛‬	٢٩٥	١٩٩١ ،	‫ین،‬ ‫(الز‬
	‫و‬ ‫ند‬ ‫تو‬ ‫ازێکی‬ ‫ێو‬ ‫ش‬ ‫بە‬ ‫نیەت‬ ‫عەملا‬ ‫ئەزموین‬ ‫کەمال)‬ ‫تەفا‬ ‫(مس‬ ‫ایکرد‬ ‫و‬ ‫ئەمەش‬ ‫ھەر‬ ‫بوو،‬	‫پێکھاتەی‬ ‫ڕوی‬ ‫ەل‬ ‫ات)‬ ‫کر‬ ‫دمیو‬ ‫(پاریت‬ ‫بکرێت‬ ‫ئەوە‬ ‫بۆ‬ ‫ئاماژە‬ ‫تە‬ ‫یس‬ ‫پێو‬ ‫لێرەدا‬
	‫تورکی‬ ‫کۆمەڵگای‬ ‫سەر‬ ‫بە‬ ‫نە‬ ‫ادیاکاڵ‬ ‫ڕ‬ ‫ئەوە‬ ‫ەلبەر‬ ‫ئایین،‬ ‫و‬ ‫نەتەوەیی‬ ‫ندی‬ ‫ڕەھە‬ ‫ھەردو‬ ‫اتیبەیت‬ ‫بە‬ ‫نەگرێت،‬ ‫چاو‬ ‫ەلبەر‬ ‫مەدەین‬ ‫کۆمەڵگایەك‬ ‫ندەاکین‬ ‫ڕەھە‬ ‫سەرجەم‬ ‫و‬ ‫بسەپێنێت‬ ‫ا‬	‫کۆمەاڵیەتییەوە‬ ______________________________________________________________ ‫نە:‬ ‫منو‬ ‫بۆ‬ ‫نەبوو،‬ ‫کۆماری)‬ ‫گەیل‬ ‫(پاریت‬ ‫ەلگەڵ‬ ‫گەورەی‬ ‫ییەك‬ ‫از‬ ‫جیاو‬ ‫گ‬ ‫ۆڤ‬ ‫ار‬ ‫ی‬ ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ت‬ ‫نس‬ ‫ا‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫مر‬ ‫ۆڤ‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫ک‬ ‫و‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن،‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫رگ‬ ‫ی‬ ٤ ‫ژمار‬ ، ‫ە‬ ١ ( ٢٠٢١ ) ( ٦٧ ‫اتر‬ ‫دو‬ ‫کە‬ ‫تە‬ ‫پار‬ ‫ئەو‬ ‫نداماین‬ ‫ئە‬ ‫%)ی‬ -‫تەم‬ ‫ھەش‬ ‫خویل‬ ‫ەل‬ -‫نتار‬ ‫پەرەلما‬ ‫بە‬ ‫بوون‬
	‫ئەم‬ ‫یت‬ ‫شکس‬ ‫ایش‬ ‫دو‬ ‫نەی‬ ‫سااڵ‬ ‫ەلم‬ ‫و‬ ‫مایەوە‬ ‫ندی‬ ‫ڕەھە‬ ‫اتک‬ ‫بە‬ ‫تورکیا‬ ‫نیەیت‬ ‫عەملا‬ ‫ب‬ ‫زۆر‬ ‫بیین‬ ‫ندین‬ ‫پا‬ ‫چەس‬ ‫ەل‬ ‫گەورەی‬ ‫ڕۆڵی‬ ‫دەرەك‬ ‫ھۆاکری‬ ‫کە‬ ‫ییە‬ ‫گۆڕاناکر‬ ‫بە‬ ‫ڕوین‬ ‫ە‬ ‫(ئەرکۆن،‬ ‫کەوت‬ ‫دایر‬ ٢٠٠٢ ، ٤٩ -٥٢ .)	‫ڕێ‬ ‫کک‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫ویت‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەی‬ ‫و‬ : ‫ڕێ‬ ‫ە‬ ‫تن‬ ‫رگر‬ ‫او‬ ‫کخر‬ ‫ڕێژەی‬ ‫ھەروەھا‬ ‫بوون،‬ ‫ڵکەاکن‬ ‫مو‬ ‫خاوەن‬ ‫و‬ ‫دایر‬ ‫کەسایەتییە‬ ‫ەل‬ ‫امتین‬ ‫نیش‬ ‫ئەجنومەین‬ ‫ەل‬ ٦ ‫حوز‬ ‫ەی‬ ‫ان‬ ‫ر‬ ٢٠٢١ ‫پ‬ ‫؛‬ ‫ە‬ ‫س‬ ‫ە‬ ‫ندکردن‬ : ٢٠ ‫ئەیلوول‬ ٢٠٢١ ‫ەل‬ : ٢٧ ‫نووین‬ ‫اک‬ ‫یە‬ ‫ک‬ ‫ە‬ ‫م‬ ٢٠٢١ ‫ب‬ ‫اڵ‬ ‫او‬ ‫کر‬ ‫و‬ ‫تە‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ . ( ‫ەل‬ ‫انیان‬ ‫نبری‬ ‫ڕۆش‬ ٦ ‫ی‬ ‫بۆ‬ ‫نەکردووە،‬ ‫تێپەڕی‬ )% ‫ەل‬ ‫ێک‬ ‫بەش‬ ‫نە‬ ‫لێکچوان‬ ‫ئەو‬ ‫ھەموو‬ ‫ە‬ ‫توێژەر:‬ ‫ميەیڵى‬ ‫ئ‬ ‫مایف‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫چاپ‬ ‫اڵ‬ ‫ن‬ ‫کرد‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ە‬ © ٢٠٢١ ‫ھ‬ ‫ی‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ح‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫ی‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫ە‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ، ‫گ‬ ‫ەی‬ ‫شنت‬ ‫ب‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫تو‬ ‫ێ‬ ‫ژ‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫ە‬ ‫و‬ ‫ەیە‬ ‫او‬ ‫کر‬ ‫ەیە‬ ‫ەل‬ ‫ژ‬ ‫ێ‬ ‫ر‬ ‫ڕە‬ ‫ام‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫ند‬ ‫ی‬ ‫یایس‬ ‫س‬ ‫گەمەیەك‬ ‫ەل‬ ‫جگە‬ ‫تە‬ ‫پار‬ ‫ئەم‬ ‫ندین‬ ‫دامەزرا‬ ‫ابوەڕەی‬ ‫ئەو‬ ‫ندبووە‬ ‫گەای‬ ‫این‬ ‫چاودێر‬ ‫ميی،‬ ‫لنع‬ ‫(ا‬ ‫نییە‬ ‫دیکە‬ ‫ھیچی‬ ‫تورکیا‬ ‫این‬ ‫دەسەاڵتدار‬ ٢٠١١ ، ١١٨ -١١٩ ‫؛‬ ‫بید‬ ‫الز‬ ‫ي‬ ،
	Original	rticle A	DOI: |				Original	rticle A	DOI: |	https://doi.org/10.14500/kujhss.v4n2y2021.pp22	-

hewa.hameed@koyauniversity.org ______________________________________________________________________________________ -https://doi.org/10.14500/kujhss.v4n2y2021.pp22
‫گ‬ ‫ۆڤ‬ ‫ار‬ ‫ی‬ ‫انک‬ ‫ز‬ ‫ۆی‬ ‫ک‬ ‫یە‬ ‫ۆ‬ ‫ب‬ ‫ۆ‬ ‫ت‬ ‫انس‬ ‫ز‬ ‫ە‬ ‫مر‬ ‫ۆڤ‬ ‫ا‬ ‫یە‬ ‫یت‬ ‫وک‬ ‫مۆ‬ ‫ەاڵ‬ ‫یە‬ ‫ت‬ ‫ییە‬ ‫اکن‬