‫داڕػتن‬ ‫خىاشەییەکاوى‬ ‫ػێىاشە‬ ‫ئیمامى)‬ ‫(کامیلى‬ ‫ػیعسەکاوى‬ ‫همىوهەي‬ ‫بە‬ ‫عبدهللا‬ ‫ئیدزیع‬ ‫مـطفى‬ ‫طەاڵخەدیً‬ ‫اهکۆي‬ ‫ش‬ ‫شمان/‬ ‫کۆلێژي‬ ‫کىزدي/‬ ‫شماوى‬ ‫ى‬ ‫بەش‬ ‫گەزدي‬ ‫عصیص‬ ‫عبدالظالم‬ ‫ژوان‬ ‫طەاڵخەددیً‬ ‫اهکۆي‬ ‫ش‬ ‫ػەكاڵوە/‬ ‫پەزوەزدەي‬ ‫کۆلێژي‬ ‫کىزدي/‬ ‫شماوى‬ ‫ى‬ ‫بەش‬

Keywords: 


‫عەیبى‬ ‫دە‬ ‫صەرهج‬ ‫هەر‬ ‫مەبیىە‬ ‫قەت‬ ‫خەڵکى‬ ‫عەیبى‬ ‫ـىا‬ ‫ـ‬ ‫ـاع‬ ‫ئ‬ ‫و‬ ‫ـەیر‬ ‫غ‬ ‫ـیاهە‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫گ‬ ‫ـً،‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـۆع‬ ‫ـ‬ ‫ـپ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ب‬ ‫عەیبد‬ ‫ـو‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫وەک‬ ‫ـا‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ث‬

  

	‫لە‬ ‫هەواڵ‬ ‫وەکى‬ ‫ـذ‬ ‫هاجىاهسێ‬ ‫واجە‬ )	24	٠٨٦٨ :	‫(ط‬ ‫داوە)،‬ ‫خۆجذ‬ ‫فسماوى‬ ‫ەحادي،‬	‫پێغەکى:‬
					‫بدزێذ.‬ ‫بەطەزدا‬ ‫خىکمى‬ ‫دزۆوە‬ ‫اطتى‬ ‫ڕ‬ ‫ڕووي‬	‫همىوهەي‬ ‫بە‬ ‫دازػتن‬ ‫خىاشەییەکاوى‬ ‫(ػێىاشە‬ ‫هاوهیؼاوى‬ ‫ژێس‬ ‫لە‬ ‫جىێژیىەوەیە‬ ‫ئەم‬
	‫بۆ‬ ‫گسهگً‬ ‫کازیگەزو‬ ‫ڕێگەی‬ ‫هۆکازو‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫پێکهاجەي‬	‫گسهگى‬ ‫حەوهەزو‬ ‫دەزخظخنى‬ ‫بۆ‬ ‫مەبەطدێکە‬ ‫ئیمامى)دایە،‬ ‫(کامیلى‬ ‫ػیعسەکاوى‬
	‫لێ‬ ‫ى‬ ‫اکێص‬ ‫هجڕ‬ ‫طەز‬ ‫و‬ ‫حىان‬ ‫دەزبسینى‬ ‫وێىەو‬ ‫ئەدەبى،‬ ‫دەقى‬ ‫دزووطخکسدوى‬	‫داڕػتن.‬ ‫خىاشەییەکاوى‬ ‫ػێىاشە‬
	‫ػاعح‬ ‫ػیعسەکاوى‬ ‫دێسە‬ ‫بە‬ ‫جایبەث‬ ‫حىاهییەکى‬ ‫دێذ،‬ ‫بەزهەم‬ ‫هەز‬ ‫دەبەخؼً،‬ ‫ر‬	‫حىلەي‬ ‫لە‬ ‫دەهێىێذ،‬ ‫بەزهەم‬ ‫بێدەهگى‬ ‫لە‬ ‫حىاوى‬ ‫خۆیدا‬ ‫هادى‬ ‫لە‬ ‫مسۆڤ‬
	‫چىهکە‬ ‫کایەوە،‬ ‫دەهێىێخە‬ ‫بەهێز‬ ‫واجایەکى‬ ‫بە‬ ‫داڕػخيێک‬ ‫حۆزە‬ ‫پێکهاجەیەک‬	‫داڕػخنى‬ ‫لە‬ ‫ػاعحر‬ ‫بۆیە‬ ‫دەهێىێخەکایەوە،‬	‫واجابەخؽ‬ ‫بەهێزو‬ ‫وػەي‬ ‫عەكڵیؽ‬
	‫لە‬ ‫وەک‬ ‫هەز‬ ‫جایبەجە،‬ ‫ئاخاوجنى‬ ‫ػێىەي‬ ‫هىهەزییەو‬ ‫داڕػخيێکى‬ ‫ػیعسي‬ ‫دەقى‬	‫دەبەخؼێذ.‬ ‫ػیعسییەکەي‬ ‫دەقى‬ ‫بە‬ ‫فسەواجایی‬ ‫پاڵ‬ ‫لە‬ ‫حىاوى‬ ‫ػیعسدا،‬
		-‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫دەبیجرێذ،‬ ‫ئاواث)دا‬	‫ئیمامى‬ ‫(کامیلى‬ ‫ػیعسییەکاوى‬ ‫دەكە‬	‫داڕػخنى‬ ‫هۆهیىەوەو‬ ‫لە‬ ‫ػاعحرە‬ ‫جىاهاي‬ ‫دەزخظخنى‬ ‫جىێژیىەوەیە‬ ‫لەم‬ ‫ئاماهج‬
	٨٠ )	٠٨٦٠ :	‫خۆت‬ ‫(شەهبیلى‬ .				‫دەكە‬ ‫لە‬ ‫دازػدىە‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫بىەماي‬ ‫دۆشیىەوەي‬ ‫جس‬ ‫الیەکى‬ ‫لە‬ ‫ػیعسەکاهیدا،‬ ‫(کامیلى‬ ‫ػیعسییەکاوى‬ ‫(وەطفى‬ ‫ڕێباشي‬ ‫پەیڕەوي‬ ‫مەبەطخە‬ ‫ئەم‬ ‫بۆ‬ ‫ئیمامى)دا،‬
	‫لە‬ ‫داڕػخنى‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫لە‬ ‫حۆز‬ ‫چەهدیً‬ ‫ػیعسەدا‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬ ‫ػاعحر‬ ‫(ئاواث)ي‬	‫ػیعسي‬ ‫دەقى‬ ‫لە‬ ‫داڕػتن‬ ‫خىاشەییەکاوى‬ ‫ػێىاشە‬ ‫ئەوەي‬ ‫بۆ‬ ‫اوە،‬ ‫کس‬ ‫ػیکازي)‬
	‫کۆکسدۆجەوە،‬ ‫بەیەکەوە‬ ‫هاهدان)ي‬ ‫و‬ ‫ئامۆژگازي‬ ‫فسمان،‬ ‫(هەهێؼتن،‬	‫بخسێخەڕوو.‬ ‫ػاعحر‬
				‫هەڵىاگسێذ.‬ ‫خۆیدا‬ ‫لە‬ ‫دزۆ‬ ‫و‬ ‫اطذ‬ ‫ڕ‬ ‫یيێکە‬ ‫دەزبڕ‬	‫یەکەم‬ ‫ى‬ ‫بەش‬ ‫پێکهاجىوە:‬ ‫بەغ‬ ‫دوو‬ ‫و‬ ‫پێؼەکى‬ ‫لە‬ ‫جىێژیىەوەکە‬ ‫هاوەڕۆکى‬
							‫ثەو‬ ‫داڕعتن:‬ ‫هۆکارەکاوى‬ ‫دووەم:‬ ‫ەرەى‬	‫داڕ‬ ‫پێکهاجەي‬ ‫و‬ ‫هۆکازەکان‬ ‫گسهگتریً‬ ‫لەگەڵ‬ ‫(داڕػتن)ەوەیە‬ ‫بە‬ ‫جایبەث‬ ‫ػتن‬
								‫دەهگى:‬ ‫هۆکارى‬ ‫یەکەم/‬	‫ػیعسەکاوى‬ ‫لە‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫بە‬ ‫جایبەجە‬ ‫دووەم‬ ‫ى‬ ‫بەش‬ ‫اوە.‬ ‫باطکس‬
	‫ػێىاشەکاوى‬ ‫جایبەث‬ ‫بە‬ ‫دازػدىە،‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫پێکهاجەي‬ ‫بىچیىەکاوى‬ ‫لە‬	‫بازەي‬ ‫لە‬ ‫یەکەم‬ ‫جەوەزي‬ ‫دەگسێذ‬ ‫لەخۆ‬ ‫جەوەز‬ ‫دوو‬ ‫ئیمامی)دا،‬ ‫(کامیلى‬
								‫داخىاشي.‬ ‫داڕػخنى‬	‫لە‬ ‫بێ‬ ‫داڕػخنى‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫دووەم‬ ‫جەوەزي‬ ‫داخىاشییە‬ ‫داڕػخنى‬ ‫ػێىاشەکاوى‬
	‫حىاهتر‬ ‫اجسو‬ ‫خێر‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫دەهگ‬ ‫ئاواشي‬ ‫بەپێى‬	‫دەهگى:‬ ‫ئاوازى‬	‫اوەهەجەڕوو.‬ ‫خس‬ ‫ػیعسي‬ ‫همىوهەي‬ ‫بە‬ ‫داخىاشٍیە‬
	‫ماهەوەي‬ ‫ۆ‬	‫((ب‬ ‫دەکسێىەوە،‬ ‫حیا‬ ‫یەکتر‬ ‫لە‬ ‫ئاطاهتر‬ ‫و‬ ‫ێذ‬ ‫دەکس‬ ‫دەطدىیؼان‬	‫جىێژیىەوەک‬ ‫طىىوزي‬ ‫ئیمامى).‬ ‫(کامیلى‬ ‫ػاعحر‬ ‫ػیعسي‬ ‫بە‬ ‫جایبەجە‬ ‫ە‬
	‫وەاڵمداهەوەي‬ ‫یان‬ ‫هەیە،‬ ‫وەزگسجىەوە‬ ‫وەاڵم‬ ‫بە‬ ‫پێىیظتى‬ ‫ئاخاوجىەکاوى؛‬	‫پێى‬ ‫جىێژیىەوەکە‬ ‫کە‬ ‫ئەهجاماهەي‬ ‫ئەو‬ ‫پىخخەي‬ ‫جىێژیىەوەیەدا‬ ‫ئەم‬ ‫کۆجایی‬ ‫لە‬
	‫هەبً)).‬ ‫او‬ ‫داخس‬ ‫اوەو‬ ‫کس‬ ‫ئاخاوجىەکان‬ ‫دەکاث؛‬ ‫وا‬ ‫ئەمەغ‬ ‫کسدازي،‬	‫عسبى‬ ‫و‬ ‫کىزدي‬ ‫شماوى‬ ‫بە‬ ‫باطەکە‬ ‫کىزجەي‬ ‫و‬ ‫طەزچاوەکان‬ ‫لەگەڵ‬ ‫گەیؼخىوە‬
								( ‫ى،‬ ‫ابلِس‬ ‫(الطس‬ 1981 ‫ؾ:‬ ،) 349 .)	‫ڕوو.‬ ‫اوهەجە‬ ‫خس‬ ‫ئیىگلحزي‬ ‫و‬
						‫وعەصازى:‬ ‫و‬ ‫ڕصحەصازى‬ ‫هۆکارى‬ ‫دووەم/‬	‫ل‬ ‫بێ‬ ‫داڕػخنى‬ ‫داخىاشي،‬ ‫داڕػخنى‬ ‫داڕػتن،‬ ‫ػێىاشي‬ ‫وػە:‬ ‫کلیلە‬ ‫داخىاشي،‬ ‫ە‬
	‫اشي‬ ‫ئامس‬	( ‫بەجایبەث‬ ‫اشەکاوى‬ ‫ئامس‬ ‫طەز‬ ‫دەکەوێخە‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشي‬ ‫پێکهاجەي‬	‫ػیعس.‬
	‫بيیاث‬ ‫لەطەز‬ ‫ڕەگەشەکاوى‬ ‫کە‬ ‫او‬ ‫دیازیکس‬ ‫ػێىەي‬ ‫یان‬ ‫طىێىد)،‬ ‫اشي‬ ‫ئامس‬ ‫پسطیازو‬	‫دارعخىەوە:‬ ‫عێوازى‬ ‫بارەى‬ ‫لە‬ ‫یەکەم:‬ ‫ى‬ ‫بەش‬
	‫ى‬ ‫هاوبەش‬ ‫اهەغ‬ ‫ڕەگەش‬ ‫ئەم‬ ‫طەزطىڕمان)،‬ ‫(فسمان،‬ ‫ػێىەي‬ ‫وەک:‬ ‫دەهسێذ،‬	‫داڕعتن:‬ ‫چەمکى‬ ‫یەکەم:‬ ‫ثەوەرەى‬
	‫ماهاي‬ ‫بە‬ ‫گەیؼتن‬ ‫و‬ ‫دیازیکسدن‬ ‫لە‬ ‫گەوزە‬ ‫بەػێکى‬ ‫بە‬ ‫دەکەن‬ ‫جیا‬	‫پێکهاجەي‬ ‫لە‬ ‫بەػدازي‬ ‫و‬ ‫ى‬ ‫واجاهاس‬ ‫حۆزەکاوى‬ ‫لە‬ ‫حۆزێکە‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشي‬
								‫دەاللەجەکان.‬	‫(پێکهاجەیی‬ ‫ئاطتى‬ ‫بۆ‬ ‫دەگەڕێخەوە‬ ‫ػێىاشە‬ ‫ئەم‬ ‫دەکاث،‬ ‫ػیعسي‬ ‫دەقى‬
								‫ڕەواهبێژى:‬ ‫هۆکارى‬ ‫صێیەم/‬	‫بەالیەو‬ ‫پەیىەطخە‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشي‬ ‫چىهکە‬ ‫ڕطخەطاشي)،‬ ‫شمان،‬ ‫کازیگەزي‬ ‫ى‬
	‫هەطخە‬ ‫لە‬ ‫اهە،‬ ‫وەزگێڕ‬ ‫دیازەکاوى‬ ‫ػێىاشە‬ ‫کاوى‬	‫بىچیىەییە‬ ‫پێکهاجە‬ ‫لە‬	‫دەهسێذ.‬ ‫بيیاث‬ ‫لەطەز‬ ‫داڕػخيیان‬ ‫ػێىاشەكاوى‬ ‫شماهە‬ ‫کەزەطخەکاوى‬ ‫واجە:‬
	‫ئاوەش‬ ‫و‬ ‫هەطخەکان‬ ‫شیاجس‬ ‫ئەمەغ‬ ‫(عەكڵ)،‬ ‫ئاوەش‬ ‫بڕیازي‬ ‫بەبێ‬ ‫طۆشدازییەکان‬	‫ئەمەغ‬ ‫دەزەخظێيێذ،‬ ‫شماهدا‬ ‫لە‬ ‫داهێىان‬ ‫بۆ‬ ‫شیاجس‬ ‫مەوداي‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشي‬
	‫دەزبسیً).‬ ‫ا‬ ‫ڕ‬ ‫لە‬ ‫اطخگۆیی‬ ‫ڕ‬ ‫و‬ ‫اوظذ‬ ‫ش‬ ‫اطتى‬ ‫(ڕ‬ ‫لە‬ ‫دەکەهەوە‬ ‫پێچەواهە‬	‫لەگەڵیدا‬ ‫ئاخاوجىدا،‬ ‫لە‬ ‫ئاخێىەز‬ ‫بەػدازیکسدوى‬ ‫و‬ ‫شماوی‬ ‫پێکهاجەي‬ ‫زێگەي‬ ‫لە‬
								-350 .)	349	‫ى،‬ ‫ابلِس‬ ‫(الطس‬ 1981 :	‫و‬ ‫کازیگەزي‬ ‫و‬ ‫چااڵکى‬ ‫و‬ ‫حىاوى‬ ‫غ‬	‫واجایاهە‬ ‫ئەم‬ ‫کایەوە،‬ ‫دێخە‬ ‫شۆز‬ ‫واجایەکى‬
								‫دەروووى:‬ ‫هۆکارى‬ ‫چوارەم/‬	‫دەکەن.‬ ‫دزووطذ‬ ‫ػیعسییەکە‬ ‫دەكە‬ ‫بۆ‬ ‫شۆزجس‬ ‫ویژداوى‬
	‫بە‬ ‫ئاخاوجىیؽ‬ ‫دەهسێذ،‬ ‫اث‬	‫بيی‬ ‫ئاخاوجً‬ ‫بە‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشەکاوى‬	‫لەبەز‬ ‫دەگسێذ،‬ ‫لەخۆ‬ ‫کازیگەز‬ ‫حۆزو‬ ‫حۆزاو‬ ‫ػێىاشي‬ ‫پێکهاجەیەکە‬ ‫دازػتن،‬
	‫یان‬ ‫پێدەداث‬ ‫((ڕێگەي‬ ‫یان‬ ‫بەطەزدادێذ.‬ ‫گۆڕاهکازیان‬ ‫دەزوون‬ ‫کازیگەزییەکاوى‬	‫ئەم‬ ‫بۆیە‬ ‫ئاخاوجً؛‬ ‫لە‬ ‫دەزبڕیً‬ ‫لەڕێگاکاوى‬ ‫ێگایەکە‬ ‫ڕ‬ ‫داڕػتن؛‬ ‫ػێىاشي‬ ‫ئەوەي‬
	‫چەػً‬ ‫هەمە‬ ‫دەاللەجەکاوى‬ ‫ماهاو‬ ‫ئەوەوە‬ ‫بەگىێسەي‬ ‫بۆیە‬ ‫هاداث،‬ ‫پێ‬ ‫ڕێگەي‬	‫و‬ ‫اطذ‬ ‫بەڕ‬ ‫لەخۆیدا‬ ‫ـذ‬ ‫هسێ‬	‫((هاجىا‬ ‫وا‬ ‫کە‬ ‫دەکسێخەوە‬ ‫حیا‬ ‫بەوە‬ ‫ػێىاشە‬ ‫حۆزە‬
	‫گەز‬ ‫داڕػتن؛‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫بەمؼێىەیە‬	: 350 .)	‫ى،‬ ‫ابلِس‬ ‫(الطس‬ 1981	‫دەبً)).‬	‫لە‬ ‫ئاخاوجىەیە،‬ ‫((ئەو‬ ‫داڕػتن‬ ‫واجە:‬	13 )	‫(هازون،‬ ‫ێذ)).‬ ‫بکس‬ ‫وەطف‬ ‫دزۆ‬ 2001 :
	‫پێ‬ ‫حىاوى‬ ‫دەزبسینى‬ ‫و‬ ‫حۆزاوحۆز‬ ‫کى‬	‫چااڵ‬ ‫ئەوا‬ ‫ػیعسي؛‬ ‫دەقى‬ ‫هێى‬ ‫بخسێىە‬	‫لە‬ ‫بەز‬ ‫وػەکەي‬ ‫واجاي‬ ‫چىهکە‬ ‫هەڵىاگسێذ،‬ ‫دزۆ‬ ‫و‬ ‫اطتى‬ ‫ڕ‬ ‫خۆیدا‬ ‫خىدي‬
								‫دەبەخؼێذ.‬	‫بێذ)).‬ ‫پێچەواهەي‬ ‫یان‬ ‫بێذ،‬ ‫ڕێک‬ ‫لەگەڵیدا‬ ‫هییە‬ ‫دەزەکى‬ ‫بىوهێکى‬ ‫دەزبڕینى‬
		‫ئیمامى):					‫و‬ ‫فسمان‬ ‫((ئەم‬ ‫فسماهێکە‬ ‫و‬ ‫کسدن‬	‫داوا‬ ‫بۆ‬ ‫داڕػتن‬ ‫بۆیە‬ ،)	69	‫(عخُم،‬ 1974 :
								‫یان‬ ‫اطخە،‬ ‫ڕ‬ ‫اهسێذ‬ ‫بص‬ ‫جا‬ ‫هییە،‬ ‫دەزەوەي‬ ‫واكیعێکى‬ ‫هاوخۆییەو‬ ‫ػدێکى‬ ‫داوایە‬
								٨٦ )	٠٢٠٢ :	‫(عصیص،‬ ‫ێذ)).‬ ‫هەڵىاگس‬ ‫دزۆ‬ ‫هە‬ ‫اطذ‬ ‫ڕ‬ ‫هە‬ ‫خۆیدا‬ ‫لەخىدي‬ ‫بۆیە‬ ‫دزۆ،‬
								‫جۆ‬ ‫هەیهێنً‬ ‫و‬ ‫بیهێنى‬ ‫بیکە،‬ ‫ئەڵێذ‬ ‫و‬ ‫فسماهێکە‬ ‫كظەیە‬ ‫یەک‬ ‫((هەز‬ ‫فسماهە‬ ‫ئەم‬

‬ ‫(کامیلى‬ ‫عیعرەکاوى‬ ‫لە‬ ‫داڕعتن‬ ‫عێوازەکاوى‬ ‫دووەم:‬ ‫ى‬ ‫بەش‬

  ‫لە‬ ‫یەک‬ ‫هەز‬ ‫بەػەوە؛‬ ‫دوو‬ ‫بە‬ ‫دەکسێً‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشي‬ ‫گؼتى‬ ‫بەػێىەیەکى‬ ‫دەخەیىە‬ ‫یەکەیان‬ ‫هەز‬ ‫خىازەوە‬ ‫لە‬ ‫دەبێخەوە،‬ ‫لێ‬ ‫جسي‬ ‫ى‬ ‫بەش‬ ‫و‬ ‫لم‬ ‫بەػەکاهیؽ‬ ‫ڕوو:‬ 


						‫پاڕاهەوە:‬	-	1	‫داخوازى:‬ ‫داڕعحنى‬ ‫عێوازى‬	‫یەکەم:‬ ‫ثەوەرى‬
	‫و‬ ‫یازمەحى‬ ‫و‬ ‫کسدن‬ ‫بۆ‬ ‫هاواز‬ ‫ػێىەي‬ ‫((لە‬ ‫خىاشەییە،‬ ‫فسماوى‬ ‫ػێىاشێکى‬	‫لە‬ ‫بسیخییە‬ ‫دادەهسێذ،‬ ‫داڕػتن‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫لە‬ ‫گسهگ‬ ‫بەػێکى‬ ‫بە‬ ‫ػێىاشە،‬ ‫ئەم‬
	‫لە‬ ‫فسماهێکە‬ ‫هاوػێىەیە،‬ ‫جسي‬ ‫داوایەکى‬ ‫هەز‬ ‫و‬ ‫بەشەیی‬ ‫و‬ ‫بەخؼحن‬ ‫اهەوەو‬ ‫کسوش‬	‫کاحى‬ ‫لە‬ ‫داواکە‬ ‫بەاڵم‬ ‫ئاخێىەز،‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫اوێک‬ ‫داواکس‬ ‫((داواکسدوى‬
	77 ‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ،)	‫(عخُم،‬ ‫دەکسێذ)).‬ ‫خىداوە‬ ‫اطخەي‬ ‫ئاڕ‬ ‫بەهدەوە‬ 1974 :	‫دون‬ ‫(اللصوٍني،‬ ‫ێذ)).‬ ‫هاهێجر‬ ‫دەطذ‬ ‫بە‬ ‫ڕێگسییەک‬ ‫بىووى‬ ‫لەبەز‬ ‫داواکسدهەکەدا‬
					‫ڕەحمەت‬ ‫ڕۆژى‬ ‫وەدەرخە‬ ‫ڕەببى‬ ‫یا‬	‫حێبەحێکسدوى‬ ‫بۆ‬ ‫هەیە،‬ ‫وەزگس‬ ‫وەاڵمى‬ ‫بە‬	‫پێىیظتى‬ ‫واجە:‬ ،)	135	‫الطبع:‬ ‫طىت‬
	٠٥٠ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	‫ـبەت.‬ ‫ـەگ‬ ‫ـ‬ ‫ه‬ ‫ـە‬ ‫ـ‬ ‫واڵث‬ ‫ـەم‬ ‫ـ‬ ‫ئ‬ ‫ـەر‬ ‫ـ‬ ‫ـەص‬ ‫ـ‬ ‫ل‬ ‫ـە‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫الب‬	‫داخىاشي‬ ‫داڕػخنى‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫پێکهاجەي‬ ‫بەپێى‬ ‫اوەکەغ‬ ‫داواکس‬ ‫داواکەي،‬
	‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫البە)ي‬ ‫(وەدەزخە،‬ ‫فسماوى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێسە‬ ‫لەم‬	‫(العُد،‬ ‫واجاکەي)).‬ ‫و‬ ‫ڕطخە‬ ‫حۆزي‬ ‫حیاواشي‬ ‫بە‬ ‫دەبێذ‬ ‫حۆزاوحۆزي‬ ‫((وێىەي‬
	‫فسماوى‬ ‫مەزجى‬ ‫دوو‬ ‫هەز‬ ‫بەمەغ‬ ‫ەکازهێىاوە،‬	‫ب‬ ‫گەوزە‬ ‫خىداي‬ ‫لە‬ ‫اهەوە‬ ‫پاڕ‬	‫حۆز.‬ ‫چەهدیً‬ ‫دەبێخە‬ ‫داخىاشي‬ ‫داڕػخنى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بۆیە‬ ،)	154	( 2007 ‫ؾ:‬ ،)
	‫بۆ‬ ‫(ػاعحر)ەوە‬ ‫لە‬ ‫داواکە‬ ‫یەکەمیان؛‬ ‫چىهکە:‬ ‫داوە،‬ ‫دەطذ‬ ‫لە‬ ‫دزووطتى‬	‫فرمان:‬ ‫عێوازى‬ ‫یەکەم:‬
	‫گەوزەو‬ ‫بۆ‬ ‫بێهێزەوە‬ ‫و‬ ‫بچىوک‬ ‫لە‬ ‫فسماهەکە‬ ‫واجە:‬ ‫اوەجەوە،‬ ‫بەزشکس‬ ‫گەوزە‬ ‫خىاي‬	‫کازێکى‬ ‫کسدوى‬ ‫بۆ‬ ‫((فسماهکسدهە‬ ‫داخىاشییە،‬ ‫دازػخنى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫یەکەمى‬	‫حۆزي‬
	‫مەزج‬ ‫دووەمیان؛‬ ‫اهەوە،‬ ‫پاڕ‬ ‫بە‬ ‫بىو‬ ‫بۆیە‬ ‫اوە،‬ ‫اطخەکس‬ ‫ئاڕ‬ ‫دەطەاڵجداز‬ ‫بەهێزو‬	‫اوەوە)).‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫بێذ؛‬ ‫مەعىەوي)‬ ‫یان‬ ‫(ماددي،‬ ‫او‬ ‫دیازیکس‬
	‫گەوز‬ ‫خىاي‬ ‫هییە‬ ‫دزووطذ‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫واجە:‬ ‫بکاث،‬ ‫حێبەجێ‬ ‫فسماهەکەي‬ ‫ە‬	‫دەبێذ:‬ ‫مەزج‬ ‫دوو‬ ‫بە‬ ‫ئەمەغ‬ .)	228	( ‫(املُداوي،‬ 1996 ‫ؾ:‬ ،)
	‫هاجىوە.‬ ‫بەزهەم‬ ‫خىاشەیی‬ ‫فسماوى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بەمؼێىەیە‬ ‫هابێذ،‬	‫بێێذ.‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫طەزووي‬ ‫پایەیەکى‬ ‫لە‬ ‫فسماهکاز‬	-	٠
						‫ئامۆژگارى:‬	-	2	٠٢٠٠ ،)	‫فس‬ ‫لە‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫فسماهەکە‬ ( ‫(مظخەفا،‬ ‫بکاث.‬ ‫دزووطذ‬ ‫او‬ ‫ماهپێکس‬	-	٠
	‫وەک‬ ‫فسمان،‬ ‫ػێىاشي‬ ‫لە‬ ‫داواکسدهێکە‬ ‫خىاشەییە،‬ ‫فسماوى‬ ‫جسي‬ ‫ػێىاشێکى‬	٥٤ .)	‫ل:‬
	‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫بً.‬ ‫یەک‬ ‫وەک‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫فسماهکازو‬ ‫ئەوەي‬	‫ئەمەغ‬ ‫لەگەڵ‬ ‫بێذ،‬ ‫خىازوو‬ ‫بۆ‬ ‫طەزوو‬ ‫لە‬ ‫فسماهەکە‬ ‫اطخەي‬ ‫ئاڕ‬ ‫واجە‬
						‫ـارى‬ ‫ـاروب‬ ‫ـ‬		‫حۆزي‬ ‫چەهدیً‬ ‫پێیەغ‬ ‫بەم‬ ‫حێبەحێبکسێذ،‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫فسماهەکە‬
								‫دێذ.‬ ‫بەزهەم‬ ‫لێ‬
								‫بەعەوە:‬ ‫دوو‬ ‫بە‬ ‫دەکرێد‬ ‫فرمان‬ ‫عێوازى‬
								‫درووصد:‬ ‫فرماوى‬ ‫عێوازى‬	-	١
								‫یەک‬ ‫ى‬ ‫بەش‬ ‫بە‬ ‫هصم،‬ ‫بۆ‬ ‫بەزشەوە‬ ‫لە‬ ‫کازێک‬ ‫کسدوى‬ ‫بۆ‬ ‫((فسماهکسدهە‬ ‫فسماهە،‬ ‫ەمى‬
								‫پابەهدە‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫کاجیؼدا‬ ‫لەهەمان‬ ‫دزووطذ،‬ ‫ێکى‬ ‫ػێىاش‬ ‫اطخەکسدوى‬ ‫ئاڕ‬
								103 ‫هێى‬ ‫لە‬ ‫فسماهەیە‬ ‫ػێىاشە‬ ‫ئەم‬ ‫بۆ‬ .)	‫(حمعت،‬ ‫کازەکە)).‬ ‫کسدوى‬ ‫بە‬ 2005 :
								‫ػێىاشە‬ ‫ئەوەغ‬ ‫هاێیەث،‬ ‫بەدي‬ ‫دەها‬ ‫کەمى،‬ ‫بە‬ ‫شۆز‬ ‫ػیعسیدا‬ ‫دەقى‬
								‫ئاط‬ ‫فسماهە.‬ ‫اییەکەي‬
								‫بکە).‬ ‫ئامادە‬ ‫خۆث‬ ‫دەڵێذ:‬ ‫طەزباشەکەي‬ ‫بە‬ ‫(پاػا‬ ‫کاجێک‬ ‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬
								‫بۆ؟).‬ ‫بپرطێذ؛‬ ‫هاػخىاهێذ‬ ‫و‬ ‫بکاث‬ ‫ئامادە‬ ‫خۆي‬ ‫دەبێذ‬ ‫طەزباش‬ ‫لێرەدا؛‬
								‫خوازەیی:‬ ‫فرماوى‬ ‫عێوازى‬	-	2
								‫((دەکسێذ‬ ‫واجە:‬ ‫خۆي،‬ ‫طەزەکى‬ ‫ماهاي‬ ‫لە‬ ‫فسماهە‬ ‫دەزچىووى‬ ‫دووەمى‬ ‫ى‬ ‫بەش‬
								‫دزووطذ؛‬ ‫فسماوى‬ ‫چىهکە‬ ‫دەزبچێذ،‬ ‫ۆي‬	‫خ‬ ‫دزووطتى‬ ‫واجاي‬ ‫لە‬ ‫فسمان‬
								‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫ڕووەوە‬ ‫لەو‬ ‫هصم‬ ‫بۆ‬ ‫بەزشەوە‬ ‫لە‬ ‫کازێک‬ ‫کسدوى‬ ‫بە‬ ‫فسماهپێکسدهە‬
								‫لەو‬ ‫یەک‬ ‫ئەگەز‬ ‫بەاڵم‬ ‫بێذ،‬ ‫پابەهد‬ ‫پێىەي‬ ‫و‬ ‫بکاث‬ ‫حێبەحێى‬ ‫پێىیظخە‬
								‫جس،‬ ‫واجاي‬ ‫لە‬ ‫دەبێذ‬ ‫دەزبڕیً‬ ‫فسماهپێکسدهەکە‬ ‫ئەوا‬ ‫دەطخدا،‬ ‫لە‬ ‫مەزحاهەي‬
								‫چەهدیً‬ ‫لە‬ ‫ئەویؽ‬ ،)	77	‫داخىاش‬ ‫فسماوى‬ ‫دەبێخە‬ ‫واجە:‬ ‫(عخُم،‬ ‫ي)).‬ 1974 :
								‫دێذ.‬ ‫بەزهەم‬ ‫بەػە‬ ‫لەم‬ ‫ڕەواهبێژییەکەغ‬ ‫حىاهییە‬ ‫و‬ ‫دەزدەکەوێذ‬ ‫ػێىاش‬
								‫بە‬ ‫حیا‬ ‫واجاي‬ ‫فسماهپێکسدهەکە‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بەپێى‬ ‫چىهکە‬ .)	٥٨	٠٢٠٠ :	‫(مظخەفا،‬
								‫ػیعسي‬ ‫دەقى‬ ‫بۆ‬ ‫جایبەث‬ ‫حىاوى‬ ‫ئەمەػە‬ ‫هەز‬ ‫دەبەخؼێذ،‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬
								‫((ػێىاشي‬ ‫لە‬ ‫بسیخییە‬ ‫خىاشەیی‬ ‫سماوى‬	‫ف‬ ‫ػێىاشي‬ ‫واجە:‬ ‫دەهێجن.‬ ‫بەزهەم‬
								‫بە‬ ‫فسماهکسدهە‬ ‫اطخەكیىە،‬ ‫ڕ‬ ‫واجاي‬ ‫لە‬ ‫ػاعحرە‬ ‫الداوى‬ ‫و‬ ‫او‬ ‫ێسدز‬ ‫هەڵبژ‬ ‫داڕػخنى‬
								‫مەبەطتى‬ ‫واجاو‬ ‫بە‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫پابەهدبىووى‬ ‫و‬ ‫حێبەحێکسدن‬ ‫بە‬ ‫کازێک‬ ‫کسدوى‬
								‫دەبێخەوە)).‬ ‫ڕوون‬ ‫ئاخاوجىەکەوە‬ ‫ینى‬ ‫دەزبڕ‬ ‫ػێىاشي‬ ‫لە‬ ‫ئەمەغ‬ ‫حیا،‬ ‫حیا‬
								‫حۆز،‬ ‫چەهدیً‬ ‫ـخە‬ ‫دەبێ‬ ‫خىاشەیی‬ ‫فسماوى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫ۆیە‬	٠٠٠ ‫ب‬ )	‫(مطلىب،‬ 1980 :
								‫حۆزەکان.‬ ‫طەز‬ ‫دەخەیىە‬ ‫جیؼک‬ ‫خىازەوە‬ ‫لە‬
								‫خوازەیی:‬ ‫فرماوى‬ ‫عێوازەکاوى‬

‫ـ‬ ‫ک‬ ‫ـە‬ ‫ـڕواه‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ب‬ ‫جان‬ ‫و‬ ‫ـط‬ ‫ـي‬ ‫ـی‬ ‫ئ‬ ‫ـدى‬ ‫ـوداوەه‬ ‫ـ‬ ‫خ‬ ‫ئاصمان.‬ ‫و‬ ‫عەرز‬ ‫هەوى،‬ ‫و‬ ‫بەرز‬ ‫هووێنى‬ ‫قودەڕت‬

  
	)	٠٤٠	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	
	‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫(بڕواهە)ي‬ ‫فسماوى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
	‫فسماوى‬ ‫مەزحەکاوى‬ ‫بەمەغ‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫بەهدەیەک‬ ‫لە‬ ‫(ئامۆژگازي)‬
		‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬ ‫خىاشەیی‬	‫فسماوى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫داوەو‬ ‫دەطذ‬ ‫لە‬ ‫دزووطتى‬
						‫عاهازى:‬	-	3
	‫بۆ‬ ‫دەػێذ‬ ‫فسمان‬ ‫((ػێىاشي‬ ‫لەوەي‬ ‫بسیخییە‬ ‫خىاشەییە،‬ ‫فسماوى‬ ‫جسي‬ ‫ػێىاشێکى‬
	‫پابەهدبىون‬ ‫مەبەطتى‬ ‫بە‬ ‫ئامۆژگازییەکە‬ ‫ئەگەز‬ ‫بێذ،‬ ‫ڕێىىێنى‬ ‫و‬ ‫ئامۆژگازي‬
				‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫دێذ،‬ ‫بەزهەم‬	294 )	2004 :	‫(فُىد،‬	‫هەبێذ)).‬
					‫ئ‬ ‫و‬ ‫ـر‬

‫ـ‬ ‫ـەی‬ ‫ـ‬ ‫غ‬ ‫ـە‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ک‬ ‫ـە‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ب‬ ‫((ئیمامى))‬ ‫وەک‬ ‫ازییە‬ ‫ڕ‬ ‫ـێى‬ ‫ـ‬ ‫ل‬ ‫ـىا‬ ‫ـاع‬ ‫ـ‬ ‫ا.‬ ‫ئاعکر‬ ‫خەڵکى‬ ‫صیڕڕى‬ ‫عومرى‬ ‫بە‬ ‫هەیکرد‬ ‫قەت‬ ‫چوهکە‬

  
	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	
			٨٠ .)
	‫(ػاهاشي)و‬ ‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫(بە)ي‬ ‫فسماوى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
	‫نهێنى‬ ‫اطخنى‬ ‫پاز‬ ‫لە‬ ‫دەکاث‬ ‫داوا‬ ‫ئیمامى‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫هەواڵ‬ ‫گەیاهدوى‬
	‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬ ‫خىاشەیی‬ ‫ى‬	‫فسماو‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بەمەغ‬ ‫بً،‬ ‫ئەو‬ ‫وەک‬ ‫خەڵکى‬
			‫ثکا:‬	-	4
	‫بً،‬ ‫ئاطذ‬ ‫یەک‬ ‫لە‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫فسماهکازو‬ ‫خىاشەیی،‬ ‫فسماوى‬ ‫لە‬ ‫جسە‬ ‫ػێىاشێکى‬
			‫جکا‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بە‬ ‫فسماهکاز‬
	‫لە‬ ‫خىاشەیی‬ ‫فسماوى‬ ‫دەبێخە‬ ‫بۆیە‬ ‫دەکاث،‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫اطخەي‬ ‫ئاڕ‬ ‫داوایەکەي‬
			‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫(جکا).‬ ‫حۆزي‬
			‫پیاون‬ ‫و‬ ‫عاقڵ‬

‫ئەگەر‬ ‫کە‬ ‫بً‬ ‫ـۆ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫وەک‬ ‫خسمیىە‬ ‫هەماون.‬ ‫و‬ ‫مردون‬ ‫کە‬ ‫کارو‬ ‫و‬ ‫کەش‬ ‫لە‬ ‫بیرێ‬

  
	‫خىدا‬ ‫اطخەي‬ ‫ئاڕ‬ ‫بەهدەوە‬ ‫لە‬ ‫((هەهێؼخيێکە‬ ‫خىاشەیی‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫لە‬ ‫ػێىاشێکە‬	‫فسماهکازەوە‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫فسماهەکە‬ ‫خىاشەیی،‬ ‫فسماوى‬ ‫ػێىاشەکاوى‬ ‫لە‬ ‫ػێىاشێکە‬
	‫چىهکە‬ ‫دەداث،‬ ‫دەطذ‬ ‫لە‬ ‫دزووطذ‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫مەزحەکاوى‬ ‫هەزدوو‬ ‫دەکسێذ،‬	‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫دەگەیەهێذ.‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬ ‫بە‬ ‫پەیام‬ ‫وػیازکسدهەوە‬ ‫بەػێىاشي‬
	‫بەزشکسدۆجەوە،‬ ‫بۆ‬ ‫هەهیەکەي‬ ‫ە‬	‫ک‬ ‫بچىوکترە،‬ ‫شۆز‬ ‫خىدا‬ ‫لە‬ ‫بەهدەیەو‬ ‫هەهیکەز‬	‫باڵوە‬ ‫پرچى‬ ‫و‬ ‫لەصەر‬ ‫ـەیاڵو‬	‫خ‬ ‫ـە‬ ‫ـ‬ ‫ک‬ ‫ـضحەظ‬ ‫ـێ‬ ‫ـ‬ ‫ئ‬
	‫و‬ ‫ڕەخم‬ ‫لەبەز‬ ‫ئەوە‬ ‫بیکاث‬ ‫ئەگەز‬ ‫بکاث،‬ ‫حێى‬ ‫بە‬ ‫جێ‬ ‫هابێ‬ ‫هاچاز‬ ‫كەث‬ ‫خىداغ‬	٠٨١ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	‫خاون.‬ ‫هەموو‬ ‫خەیاڵە‬ ‫بیرو‬ ‫ئەو‬ ‫بگەن‬ ‫جێ‬ ‫باظ‬
	٤٢ ‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ .)	٠٢٠٠ :	‫(مظخەفا،‬ ‫هیچ)).‬ ‫دەها‬ ‫دێنً،‬ ‫بەحێى‬ ‫خۆي‬ ‫بەشەیی‬	‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫(جێبگەن)ي‬ ‫فسماوى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
							‫چاو‬ ‫لە‬ ‫هەبێ‬ ‫ون‬ ‫هەهەوێ،‬ ‫هەبێ،‬ ‫هەوى‬ ‫ڕەببى‬	‫خىاشەیی‬ ‫فسماوى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بەمجۆزە‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫(وػیازکسدهەوە)‬
	٠٢٠ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	‫دەوێ.‬ ‫ئەثۆى‬ ‫هەر‬ ‫دڵم‬ ‫کە‬ ‫دڵ‬ ‫لە‬ ‫دەرێ‬ ‫هەچیە‬	‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬
	‫هەبێ،‬ ‫ون‬ ‫هەهەوێ،‬ ‫هەبێ،‬ ‫(هەوي‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێسە‬ ‫لەم‬	‫کوڵ):‬ ‫بە‬ ‫(دوعاى‬ ‫هاوراهەوە‬	-	6
	‫گەوزە‬ ‫خىاي‬ ‫امبەز‬ ‫بەز‬ ‫لە‬ ‫اهەوە‬ ‫پاڕ‬ ‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫دەزێ)ي‬ ‫هەچیە‬	‫ػێىاشێ‬ ‫اطخەي‬ ‫ئاڕ‬ ‫هاوزاهەوە‬ ‫بەػێىەي‬ ‫فسماهەکە‬ ‫خىاشەییە،‬ ‫فسماوى‬ ‫جسي‬ ‫کى‬
	‫داوە،‬ ‫دەطذ‬ ‫لە‬ ‫دزووطتى‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫مەزجى‬ ‫دوو‬ ‫هەز‬ ‫بەمەغ‬ ‫بەکازهێىاوە،‬	‫دزووطذ‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫بەاڵم‬ ‫داواکەي،‬ ‫بەحێهێىاوى‬ ‫بۆ‬ ‫دەکسێذ‬ ‫او‬ ‫فسماهپێکس‬
	‫او‬ ‫بەزشکس‬ ‫گەوزە‬ ‫خىاي‬ ‫بۆ‬ ‫(ػاعحر)ەوە‬ ‫لە‬ ‫داواکە‬ ‫یەکەمیان؛‬ ‫چىهکە:‬ ‫ەجەوە،‬	‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫هابێذ.‬
	‫حێبەجێ‬ ‫داواکەي‬ ‫گەوزە‬ ‫خىاي‬ ‫هییە‬ ‫مەزج‬ ‫دووەمیان؛‬ ‫اهەوە،‬ ‫پاڕ‬ ‫بە‬ ‫بىو‬ ‫بۆیە‬	‫صەردم‬ ‫ئاهى‬ ‫بە‬ ‫زو‬ ‫بکە‬ ‫ڕەحمێ‬
	‫هەهێؼخنى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بەمؼێىەیە‬ ‫هابێذ،‬ ‫دزووطذ‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫واجە:‬ ‫بکاث،‬	٠٢٥ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	‫دەردم.‬ ‫ـی‬ ‫دەوای‬ ‫ـودا‬ ‫ـ‬ ‫خ‬ ‫ـرە‬ ‫ـێ‬ ‫ـى‬ ‫ـ‬ ‫ـی‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ب‬
							‫هاجىوە.‬ ‫بەزهەم‬ ‫خىاشەیی‬	‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫بیىێرە)ي‬ ‫بکە،‬ ‫(ڕەخمً‬ ‫فسماوى‬	‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
							‫داوا:‬	-	٢	‫واجە‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫گەوزە‬ ‫خىاي‬ ‫امبەز‬ ‫لەبەز‬ ‫(هاوزاهەوە)‬ ‫مەبەطتى‬
	‫بە‬ ‫بەاڵم‬ ‫فسمان‬ ‫ػێىاشي‬ ‫لە‬ ‫داواکسدهێکە‬ ‫خىاشەییە،‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫جسي‬ ‫ػێىاشێکى‬	‫گەوزەیە‬ ‫خىداي‬ ‫بۆ‬ ‫بەهدە‬ ‫لە‬ ‫داواکە‬ ‫چىهکە‬ ‫هەبىوە،‬ ‫دزووطذ‬ ‫پابەهدبىون‬
							‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫کازەکەیە،‬	‫هەکسدوى‬ ‫و‬ ‫هەهێؼتن‬	‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬ ‫خىاشەیی‬ ‫فسماوى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بۆیە‬
							‫خۆت‬ ‫ڕەحمەجى‬ ‫لە‬ ‫مەکە‬ ‫هاهومێدم‬	‫هەهێغتن:‬ ‫عێوازى‬	-	‫دووەم‬
							‫ـاواثم.‬	‫لە‬ ‫کازێکە،‬ ‫هەکسدوى‬ ‫((داواي‬ ‫داخىاشي،‬	‫داڕػخنى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫لە‬ ‫جسە‬ ‫حۆزێکى‬
							‫فسماهکسدهە‬ ‫ئەمەغ‬ ،	77 )	:	2005	‫(الهاػمي،‬	‫پابەهدییەوە)).‬ ‫و‬ ‫بەزشي‬ ‫ڕووي‬
							‫داواکەغ‬ ‫اطخەي‬ ‫ئاڕ‬ ‫او،‬ ‫داوالێکس‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫کازەکەیە‬ ‫هەکسدوى‬ ‫بە‬ ‫بەاڵم‬
							‫بە‬ ‫هەهێؼتن‬ ‫ػێىاشي‬ ‫واجە:‬ ‫دەکاث،‬ ‫دزووطذ‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫بۆیە‬ ‫لەبەزشەوەیە،‬
							‫ل‬ ‫دێذ،‬ ‫بەزهەم‬ ‫مەزج‬ ‫دوو‬ ‫ەواهە:‬
							‫او.‬ ‫داوالێکس‬ ‫لە‬ ‫بێذ‬ ‫گەوزەجس‬ ‫پایەیەکى‬ ‫لە‬ ‫داواکاز‬	-	٠
							٥٨ .)	٠٢٠٠ :	‫(مظخەفا،‬ ‫بکاث.‬ ‫دزووطذ‬ ‫او‬ ‫داوالێکس‬ ‫لە‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫داواکاز‬	-	٠
							‫(کامیلى‬ ‫ػیعسەکاوى‬ ‫لە‬ ‫دەبێذ،‬ ‫دزووطذ‬ ‫مە)‬ ‫(هە،‬ ‫اشي‬ ‫ئامس‬ ‫دوو‬ ‫بە‬ ‫هەهێؼتن‬
							‫الي‬	‫لە‬ ‫کازێک‬ ‫هەکسدوى‬ ‫مەبەطتى‬ ‫بە‬ ‫مە)‬ ‫(هە،‬ ‫اشي‬ ‫ئامڕ‬ ‫هەزدوو‬ ‫ئیمامى)دا؛‬
							‫اوە.‬ ‫بەکازهێجر‬ ‫اوە‬ ‫داوالێکس‬
							‫بەعەوە:‬ ‫دوو‬ ‫بە‬ ‫دەکرێد‬ ‫هەهێغتن‬ ‫عێوازى‬
							‫درووصد:‬ ‫هەهێغحنى‬ ‫عێوازى‬	-	١
							‫بە‬ ‫یا‬ ‫بێ‬ ‫خەزیک‬ ‫گىێگس‬ ‫کە‬ ‫کازێک‬ ‫هەکسدوى‬ ‫((فسماوى‬ ‫لە‬ ‫بسیخییە‬ ‫ػێىاشە‬ ‫ئەم‬
							‫دەطذ‬ ‫و‬ ‫دەطەاڵث‬ ‫ڕووي‬ ‫لە‬ ‫دەبێ‬ ‫داواکەغ‬ ‫بیکاث،‬ ‫بێ‬ ‫لەواهە‬ ‫یا‬ ‫جەمابێ‬
							‫دزووطذ)).‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫بە‬ ‫دەبێ‬ ‫دىەکە‬	‫هەهێؼ‬ ‫مەوەغ‬ ‫بە‬ ‫بێ،‬ ‫ڕۆیؼدىەوە‬
							‫هاجىوە.‬ ‫بەزهەم‬ ‫مەزج‬ ‫دوو‬ ‫هەز‬ ‫بىووى‬ ‫بە‬ ‫چىهکە‬ )	٨٥	٠٨١٨ :	‫(گەزدي،‬
							‫مەکە).‬ ‫پیع‬ ‫خۆث‬ ‫دەڵێذ:‬ ‫مىداڵەکەي‬ ‫بە‬ ‫(دایک‬ ‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬
							‫دەداث.‬ ‫اي‬ ‫طص‬ ‫دایکى‬ ‫دەها‬ ‫بێذ،‬ ‫پابەهد‬ ‫هاچازە‬ ‫مىداڵەکە‬
							‫خوازەیی:‬ ‫هەهێغحنى‬ ‫عێوازى‬	-	٢
	٠٨١ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	‫کازێکە،‬ ‫هەکسدوى‬ ‫((داواي‬ ‫خىاشەییە‬ ‫هەهێؼخنى‬	‫هەهێؼتن؛‬ ‫جسي‬ ‫ػێىاشێکى‬
	‫(جکا)‬ ‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫بً)ي‬ ‫(وەکۆ‬ ‫فسماوى‬ ‫ػاعحر‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬	‫ماهاي‬ ‫بۆ‬ ‫خۆي‬ ‫اطخەكیىەکەي‬ ‫ڕ‬ ‫ماها‬ ‫لە‬ ‫بێذ‬ ‫دەزچىون‬ ‫ػێىەیەک؛‬ ‫بە‬ ‫بەاڵم‬
	‫دەکەن،‬ ‫كەبىڵ‬ ‫جکاکەي‬ ‫بً،‬ ‫باغ‬ ‫خصمەکاوى‬ ‫ئەگەز‬ ‫چىهکە‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬	‫دەزبڕیىەکان‬ ‫لە‬ ‫کە‬ ‫دەزدەکەوێذ،‬ ‫بەڵگاهەوە‬ ‫ئەو‬ ‫هۆي‬ ‫بە‬ ‫ئەمەغ‬ ‫جس،‬
	‫بکا‬ ‫هاچازیان‬ ‫هاجىاهێذ‬ ‫ػاعحریؽ‬ ‫هاکەن،‬ ‫كظەي‬ ‫بە‬ ‫هەبً،‬ ‫باغ‬ ‫ئەگەزیؽ‬ ‫ث،‬	‫مەزحاهەي‬ ‫لەو‬ ‫یەکێک‬ ‫هەز‬ ‫هەماوى‬ ‫بە‬ ‫واجە:‬	158 )	‫(عباض،‬ 2005 :	‫دەبیجرێذ)).‬
	‫ػێىاشي‬ ‫بەمؼێىەیە‬ ‫دەداث،‬ ‫دەطذ‬ ‫لە‬ ‫دزووطذ‬ ‫فسماوى‬ ‫طیفاحى‬ ‫بۆیە‬	‫دەهێجرێذ.‬ ‫بەزهەم‬ ‫ػێىاش‬ ‫چەهدیً‬ ‫بە‬ ‫خىاشەیی‬ ‫نى‬	‫هەهێؼخ‬ ‫ػێىاشي‬ ‫طەزوو،‬
							‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬ ‫خىاشەیی‬ ‫فسماوى‬	‫خوازەیی:‬ ‫هەهێغحنى‬ ‫عێوازەکاوى‬
							‫وعياركردهەوە:‬	-	5	‫اهەوە:‬ ‫پاڕ‬	-	١

‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ئ‬ ‫و‬ ‫ـارەزوم‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ئ‬ ‫ـێ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـىەج‬ ‫ـێ‬ ‫ـ‬ ‫ب‬

  
	٠٢٠ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬
	‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫مەکە)ي‬ ‫(هاهىمێدم‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
	‫لە‬ ‫دەکاث‬ ‫گەوزە‬ ‫خىداي‬ ‫لە‬ ‫داوا‬ ‫ػاعحر‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫(داوا)‬ ‫مەبەطتى‬
	‫خۆ‬ ‫میهسەباوى‬ ‫دزووطذ‬ ‫خىاشەیی‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بۆیە‬ ‫هەکاث،‬ ‫ى‬ ‫بێبەش‬ ‫ي‬
						‫بىوە.‬
						‫ئامۆژگارى:‬	-	٣
	‫لە‬ ‫کازێک‬ ‫هەکسدوى‬ ‫داوای‬ ‫اطخەکسدوى‬ ‫((ئاڕ‬ ‫خىاشەییە،‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫ػێىاشێکى‬
	‫و‬ ‫پابەهدبىون‬ ‫لەپێىاو‬ ‫هەک‬ ‫کسدهییەحى،‬ ‫ڕێىىێنى‬ ‫و‬ ‫ئامۆژگازي‬ ‫پێىاو‬ ‫لە‬ ‫کازەکاهە،‬
	‫همىوهە:‬	‫بۆ‬	124 .)	‫(حمعت،‬ 2005 :	‫حێبەحێکسدوى)).‬
					‫بغکێ‬

‫ـً‬ ‫ـڵ‬ ‫ـێ‬ ‫ـەه‬ ‫ه‬ ‫ـان‬ ‫ـام‬ ‫ئ‬ ‫ـەد‬ ‫ص‬ ‫ـداڵ‬ ‫ـى‬ ‫ـ‬ ‫م‬ ‫ـحکێ.‬ ‫ب‬ ‫صاڵەم‬ ‫چەهد‬ ‫ـابڕوى‬ ‫ـ‬ ‫ئ‬ ‫چاوما‬ ‫لە‬

  
	٠٨٦ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬	
	‫مەبەطتى‬ ‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫(هەهێڵً)ي‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
	‫هەهێؼخنى‬ ‫مەزحەکاوى‬ ‫بەمەغ‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫مىدااڵن‬ ‫بۆ‬ ‫(ئامۆژگازي)‬
	‫ػێىاش‬ ‫داوەو‬ ‫دەطذ‬ ‫لە‬ ‫دزووطتى‬ ‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬ ‫خىاشەیی‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫ي‬
					‫ثکا:‬	-	٤
	‫لە‬ ‫هەهێؼدىەکە‬ ‫کاجەي‬ ‫((ئەو‬ ‫خىاشەیی،‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫لە‬ ‫جسە‬ ‫ػێىاشێکى‬
	‫هاوجەمەن‬ ‫پلەو‬ ‫هەماهە‬ ‫لە‬ ‫کە‬ ‫دەکسێذ،‬ ‫اطخە‬ ‫ئاڕ‬ ‫جس‬ ‫کەطێکى‬ ‫بۆ‬ ‫کەطێکەوە‬
		‫همىوهە:‬ ‫بۆ‬ ‫دەهێجرێذ.‬ ‫بەزهەم‬	84 )	‫(عخُم،‬ 1974 :	‫بً)).‬
	‫درێ‬ ‫زۆر‬ ‫عومرى‬ ‫ى‬ ‫باس‬ ‫وى‬ ‫دەگەڵ‬ ‫خوا‬ ‫ثو‬ ‫مەکە‬ ‫گوڵ‬ ‫ئەى‬ ‫ژ‬
		‫ـم.‬		

‫ـ‬ ‫ـەوه‬ ‫ـ‬ ‫ع‬ ‫ـا‬ ‫ـ‬ ‫دەک‬ ‫ـاوەڕ‬ ‫ـ‬ ‫ب‬ ‫زو‬ ‫ـە‬ ‫ـاه‬ ‫ـ‬ ‫ـی‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫ـ‬ ‫گ‬ ‫وا‬ ‫ـەى‬ ‫ـ‬ ‫وث‬ ‫ـە،‬ ‫ـ‬ ‫ـاف‬ ‫ـ‬ ‫ص‬ ‫ـی‬ ‫ـ‬ ‫دڵ‬

  
	٨٤ )	٠٨٦٠ :	‫(شەهبیلى،‬
	‫ػێىاشو‬ ‫بە‬ ‫خىا)ي‬ ‫جى‬ ‫(مەکە‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫(کامیل)‬ ‫ػیعسەدا؛‬ ‫دێڕە‬ ‫لەم‬
	‫خىاشەیی‬ ‫هەهێؼخنى‬ ‫ػێىاشي‬ ‫بەمؼێىەیە‬ ‫هێىاوە،‬ ‫بەزهەم‬ ‫(جکا)‬ ‫مەبەطتى‬
			‫بىوە.‬ ‫دزووطذ‬
			‫وعیارکردهەوە:‬	-	٥

Abstract:

This research is entitled 'Metaphoric Styles of Composition with Reference to Kamili Imami's Poems'. It is a purpose to show the essence and importance of the methods of composition. The styles of metaphor in composition also have the foundation of artistic beauty, giving poetry a kind of beauty and other characteristics, carries various meanings. In this way, any kind of metaphorical method of composition, including command, prohibition, question, request and call, has enriched the poet's poems with special messages and meanings, and the poet has given the recipient a variety of hidden psychological messages in his way of expressing and composing, which is the duty of poetry and is expected from the creative poet. Keywords: The style of composition, Composition of demand, Composition without demand and poetry.
‫داڕػتن‬ ‫خىاشەییەکاوى‬ ‫ػێىاشە‬ ‫ئیمامى)‬ ‫(کامیلى‬ ‫ػیعسەکاوى‬ ‫همىوهەي‬ ‫بە‬ ‫عبدهللا‬ ‫ئیدزیع‬ ‫مـطفى‬ ‫طەاڵخەدیً‬ ‫اهکۆي‬ ‫ش‬ ‫شمان/‬ ‫کۆلێژي‬ ‫کىزدي/‬ ‫شماوى‬ ‫ى‬ ‫بەش‬ ‫گەزدي‬ ‫عصیص‬ ‫عبدالظالم‬ ‫ژوان‬ ‫طەاڵخەددیً‬ ‫اهکۆي‬ ‫ش‬ ‫ػەكاڵوە/‬ ‫پەزوەزدەي‬ ‫کۆلێژي‬ ‫کىزدي/‬ ‫شماوى‬ ‫ى‬ ‫بەش‬