The Most Common Concepts of Metaphor

Keywords: Metaphor, Conceptual Metaphor, Meaning of expressions, Context, Abstract

This study, which is part of a PhD thesis, entitled "Conceptual Metaphor in Kurdish Language." We have concentrated on ideas that are widely held and cannot be overlooked. To identify data obtained from daily uses, George Lakoff and Mark Johnson's approach is employed. Traditional linguists argued that semantics is solely truth conditional, that metaphor is a literary device, and that no context is required to grasp a statement. 
We are intended to show that there is no difference between poetry and everyday language in this research; the only distinction is that poetry is richer, and context is required to grasp the meaning of expressions. The significance of this research is that it refutes the viewpoint on metaphor as only a literary device, and we have many common conceptions in which they have taken up a significant portion of our daily discourse. 

‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬

- ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬ ‫بەرگی‬ ( ٧ ) - ‫ژمارە‬ ( ٣ ) ، ‫پایز‬ ٢٠٢٢
‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬ ‫ژمارەی‬ : 



  ‫دەڵێت:‬ ‫که‬ ‫کاتێک‬ ‫پێکراوە‬ ‫ئاماژەی‬ ‫بگۆڕ‬ ‫دیاردەی‬ ‫چهندین‬ ‫ڕووبهڕووی‬ ‫ڕاستیدا‬ ( ‫لهگۆڕاندا‬ ) ‫دەستکردی‬ ‫تاکو‬ ‫سروشت‬ ‫له‬ ‫بگرە‬ ‫دەبێتهوە:‬ ‫ناڕاستی‬ ‫و‬ ‫ڕاستی‬ ‫له‬ ‫فراوان‬ ‫ئاوا‬ ‫ناوەڕۆکێکی‬ ‫له‬ ‫تێگهیشتن‬ ‫ئهبستراکت.‬ ‫تاکو‬ ‫خهیاڵ،‬ ‫تاکو‬ ‫مرۆڤ،‬ ‫پێوی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫له‬ ‫زارەکی‬ ‫سهرمایهیهکی‬ ‫دەدات‬ ‫مرۆڤ‬ ‫به‬ ‫ڕێگه‬ ‫که‬ ‫ئامرازەیه‬ ‫ئهو‬ ‫زمان‬ ‫زمانه.‬ ‫به‬ ‫ستی‬ ‫جیهانێک‬ ‫دەربڕینی‬ ‫و‬ ‫کردن‬ ‫چهمک‬ ‫به‬ ‫بۆ‬ ‫مرۆڤ‬ ‫بهردەوامی‬ ‫ههوڵدانی‬ ‫له‬ ‫ههڵگرێت‬ ‫زەینی‬ ‫بابهتیانهو‬ ‫به‬ ‫دەخاته‬ ‫ئامرازێکمان‬ ‫زمان‬ ‫پێویسته.‬ ‫ناوەندگێڕێگی‬ ‫زمان‬ ‫ناناسرێت.‬ ‫تهواوی‬ ‫به‬ ‫ههرگیز‬ ‫که‬ ‫ردەست‬ ‫بههێزترو‬ ‫ههموویان‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫میکانیزمانه‬ ‫لهو‬ ‫یهکێکه‬ ‫خوازە‬ ‫که‬ ‫چارەسهرکهر‬ ‫میکانیزمی‬ ‫له‬ ‫پێکهاتووە‬ ‫که‬ ‫بهسوودترە‬ ( 




  ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫مرۆڤه‬ ‫ئهزموونی‬ ‫گرنگترین‬ ‫ته‬ ، ‫له‬ ‫بنچینهیی‬ ‫ڕیشهی‬ ‫و‬ ‫ڕەگ‬ ‫که‬ ‫مرۆڤ‬ ‫جهستهی‬ ‫بۆ‬ ‫زیاتر‬ ‫دەفر‬ ‫خوازەی‬ ‫گرتووە،‬ ‫سهرچاوەی‬ ‫مرۆڤدا‬ ‫هزریی‬ ‫و‬ ‫فیزیایی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫خۆشهویستی،‬ ‫بۆ‬ ‫دەفرە‬ ‫دڵ‬ ‫نموونه:‬ ‫بۆ‬ ‫جهسته،‬ ‫خودی‬ ‫و‬ ‫خوێن‬ ‫مێشک،‬ ‫دڵ،‬ ‫نموونه:‬ ‫بۆ‬ ‫بهکارهاتووە،‬ ‫لهنێو‬ ‫شلهمهنییه‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫نموونه:‬ ‫بۆ‬ ‫دەفر،‬ 


‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬ - ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬

  ) . 


	٢٠٢٢	‫پایز‬	،	‫ژمارە‬ ( ٣ )	-	‫بەرگی‬ ( ٧ )	‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬
	1 ‫فهزادا.‬ ‫نێوان‬ ‫له‬ ‫جووڵه‬ ‫له‬ ‫ئێمه‬ ‫نواندنی‬ ‫و‬ ‫ئهزموون‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫کراوە‬ ‫پاڵپشتی‬ ‫کات‬ ‫چهمکی‬ ‫له‬ ‫بهشێک‬ -‫چەمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫لە‬ ‫کات‬ ‫چەمکی‬ :
	‫دەڵێت:‬ ‫الکۆف‬ ‫گشتی،‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫ئهم‬ " ‫بههۆی‬ ‫کات‬ ‫بواری‬ ‫به‬ ‫نیشاندەر‬ ‫دەربڕاوی‬ ‫به‬ ‫پهیوەسته‬ ‫ڕوانگه‬ ‫جۆراوجۆری‬ ‫خاڵی‬ ‫که‬ ( ‫کات‬ ‫تێپهڕبوونی‬ ‫کات‬ ‫بهشێکی‬ ‫تر‬ ‫واتایهکی‬ ‫به‬ ‫فهزادا.‬ ‫ناو‬ ‫به‬ ‫جووڵهیه‬ ( Lakoff & Jonson, ‫جووڵهییه‬ ‫ههستی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫که‬ ‫فهزایانه‬ ‫نواندنی‬ ‫له‬ ‫پێکهاتووە‬ 1999 ) ‫نمونه:‬ ،
							‫دەبینهوە.‬ ‫نزیک‬ ‫نهورۆز‬ ‫له‬ ‫وا‬ ‫ئێمه‬ ‫دێت.‬ ‫هاوین‬ ‫دوای‬ ‫له‬ ‫پاییز‬	1 . 2 .
	‫له‬ ‫بهاڵم‬ ‫دەڕۆین.‬ ‫نهورۆز‬ ‫بهرەو‬ ‫و‬ ‫داین‬ ‫جووڵه‬ ‫له‬	‫ئێمه‬ ‫و‬ ‫جێگیرە‬ ‫داهاتووەو‬ ‫نهورۆز‬ ‫یهکهم‬ ‫نموونهی‬ ‫له‬

‫دەکرێت.‬ ‫بهراورد‬ ‫هاوین‬ ‫لهگهڵ‬ ‫که‬ ‫کاتێک‬ ‫دێت‬ ‫هاوین‬ ‫دوای‬ ‫له‬ ‫دایهو‬ ‫جووڵه‬ ‫له‬ ‫پاییز‬ ‫دووەم‬ ‫نمونهی‬ 
‫ژمارەی‬ : ISSN 2518-6566 (Online) -ISSN 2518-6558 (Print)

  
	1 ‫ڕاستهقینه‬ ‫فهزایانهی‬ ‫بواری‬ ‫و‬ ‫کات‬ ‫بواری‬ ‫شێوازە‬ ‫بهم‬ ‫بهدیدەکرێت،‬ ‫جیهاندا‬ ‫زمانهکانی‬ ‫چهمکییه‬ ، ‫گشتییه‬ ‫سهرەتایی‬ ‫خوازەیهکی‬ ، ‫زۆرینهی‬ ‫له‬ ‫که‬ ، ‫لهنێو‬ ‫وەکو‬
	‫خهیاڵی‬ ‫سیناریۆی‬ ‫یاخود‬ ‫قاوەخانهیهک‬ ‫ڕیزی‬ ‫له‬ ‫وەستان‬ ‫دایه،‬ ‫ڕۆیشتن‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫بوون‬ ‫شهمهندەفهردا‬ ‫که‬ ‫فهزایانه‬ ‫کاتی‬ ‫خوازەی‬ ‫لهسهر‬ ‫ههبێت‬ ‫کاریگهرییان‬ ‫دەتوانن‬ ‫فهزایانه‬ ‫بهکاریان‬ ‫مرۆڤ‬ ‫دێنێت‬ ( Boroditsky & Ramscar , 2002, 185 ) .
	‫زۆرێک‬ ‫له‬ ‫دەکهن،‬ ‫چهمک‬ ‫به‬ ‫فهزا‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫کات‬ ‫جیهان‬ ‫سهرتاسهری‬ ‫له‬ ‫مرۆڤ‬ ‫که‬ ‫ئاشکرایه‬ ‫ڕاستیهکی‬ ‫جێگیر‬ ‫شێوازێکی‬ ‫به‬ ‫کاتێک‬ ‫دەکرێن،‬ ‫سهیر‬ ‫جواڵو‬ ‫و‬ ‫جێگیر‬ ‫شێوازی‬ ‫ههردوو‬ ‫به‬ ‫کات‬ ‫کهلتوورەکان‬ ‫له‬ ‫دا‬ ‫نموونه:‬ ‫بۆ‬ ‫دەکرێت،‬ ‫سهیر‬ ‫داینه.‬ ‫ناوی‬ ‫له‬ ‫ئێستا‬ ‫و‬ ‫پشتمانه‬ ‫له‬ ‫ڕابردوو‬ ‫پێشمانه،‬ ‫له‬ ‫هاتوو‬ ‫چاوەڕێت‬ ‫باش‬ ‫داهاتوویهکی‬ ‫دەبهن:‬ ‫ناو‬ ‫کاتی‬ ‫ڕێکخستنی‬ ‫خوازەی‬ ‫به‬ ‫خوازەیه‬ ‫ئهم‬ ‫جۆنسۆن‬ ‫و‬ ‫الکۆف‬
	‫دەکات.‬

68‫خوازە‬ ‫ئهم‬ ‫که‬ ‫وایه‬ ‫پێیان‬ ‫جۆنسۆن‬ ‫و‬ ‫الکۆف‬ 
2 - ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫هەست‬ ‫چەمکی‬ ‫خوازەی‬ :

  
										‫دەفرێکه‬ ‫ناوەکی‬ ‫گوشاری‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ )	(
	‫دەبێ‬ ‫ناوەکی‬ ‫گوشاری‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫بابهتی‬ ‫له‬ ( ‫دەفرێکدا‬ ‫لهنێو‬ ‫ماددەیه‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫دەفرن،‬ ‫مرۆڤهکان‬ ‫تر:‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫دوو‬ ‫دروستبوونی‬ ‫هۆی‬ ‫ته‬ ) . ‫خوازەیه‬ ‫لهم‬ ‫تایبهته،‬ ‫شلهمهنیهکی‬ ‫ماددەکهش‬ ‫و‬ ‫مرۆڤه‬ ‫جهستهی‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫بۆ‬ ‫دەفرەکه‬ ‫لێرەدا‬
	‫زۆر‬ ‫گوشارەکه‬ ‫لهوانهیه‬ ‫بێت،‬ ‫بهرز‬ ‫دەفرەکه‬ ‫لهنێو‬ ‫لهوانهیه‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫ماددەی‬ ‫ڕێژەی‬ ‫کهم‬ ‫گوشارەکهش‬ ‫بێت‬ ‫کهم‬ ‫دەفرەکه‬ ‫لهنێو‬ ‫ماددەکه‬ ‫ئهگهر‬ ‫دەرەوە،‬ ‫بێته‬ ‫دەفرەکهدا‬ ‫لهنێو‬ ‫ماددەکه‬ ‫و‬ ‫بێت‬ ‫دەبێت.‬ ‫بهسهر‬ ‫نموونه:‬ ‫بۆ‬ ‫دەبێت‬ ‫کاردانهوەی‬ ‫جهسته‬ ‫دەڕژێت‬ ‫ماددەکه‬ ‫زۆرەو‬ ‫گوشارەکه‬ ‫که‬ ‫کاتێک‬
									.	‫نهبوو‬ ‫زاڵ‬ ‫ههستهکانیدا‬ ( lilia, Albertazi, 2000 )
	‫عزیز‬ ‫گوڵچین‬ ‫؛‬	٢٠١٤ )	(	،	( ٢٠٠٠ )	‫علی‬ ‫عومهر‬ ‫بهکر‬ ‫؛‬	٢٠١٣ )	(	‫عوسمان‬ ‫ههرێم‬ ‫؛‬	( ٢٠١٧ )	‫ڕەمهزان‬ ‫بهکر‬ ‫عبدالمناف‬ ‫بڕوانه:‬	1 )	(
											٢٠١٣ ) .	(	‫عومهر‬ ‫سهردار‬ ‫ههڵمهت‬ ‫محمدامین؛‬

‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬ - ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬

  
	٢٠٢٢	‫پایز‬	،	‫ژمارە‬ ( ٣ )	-	‫بەرگی‬ ( ٧ )	‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬
							‫دڵیدایه.‬ ‫لهنێو‬ ‫ئهو‬ ‫تهنها‬	1 .
							‫پڕە.‬ ‫ئهو‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫له‬ ‫دڵی‬ ‫دەوێت.‬ ‫خۆشی‬ ‫دڵ‬ ‫به‬ ‫پڕ‬ ‫مێشکیدایه.‬ ‫له‬ ‫ههمیشه‬ ‫ئهو‬ ‫خوێنیدایه.‬ ‫له‬ ‫ئهو‬ ‫خۆشهویستی‬	2 . 3 . 4 . 5 .
							‫دڵداری.‬ ‫دونیای‬ ‫نێو‬ ‫کهوتووەته‬	6 .
	‫شلهمهنیه‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫دووەمدا‬ ‫ڕستهی‬ ‫له‬ ‫دەفرە،‬ ‫دڵ‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫یهکهمدا‬ ‫ڕستهی‬ ‫له‬ ‫ڕستهی‬ ‫له‬ ‫دەفرە،‬ ‫مێشک‬ ‫هزرو‬ ‫چوارەمیشدا‬ ‫ڕستهی‬ ‫له‬ ‫دەفرە،‬ ‫دڵ‬ ‫سێیهمدا‬ ‫ڕستهی‬ ‫له‬ ‫دەفرێکدا،‬ ‫لهنێو‬ ‫دەفرە.‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫شهشهمیشدا‬ ‫نموونهی‬ ‫له‬ ‫خۆشهویستی،‬ ‫بۆ‬ ‫دەفرە‬ ‫خوێن‬ ‫پێنجهمدا‬
	‫وەکو‬ ‫دڵداری‬ ‫و‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫دونیای‬ ‫مرۆڤه،‬ ‫جهستهی‬ ‫دەرەوەی‬ ‫له‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫شهشهم‬ ‫دەربڕینی‬ ‫له‬ ‫وای‬ ‫تهڵهیهک‬ ‫تهڵهیه.‬ ‫ئهم‬ ‫نێو‬ ‫دەکهوێـته‬ ‫نێچیرێک‬ ‫وەکو‬ ‫مرۆڤ‬ ‫که‬ ‫ه‬ ‫داگیرکرد،‬ ‫منت‬ ‫سۆزی‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫نمونه‬ ‫بۆ‬ ‫تێبگهین،‬ ‫دەتوانین‬ ‫شهڕیش‬ ‫وەکو‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫چهمکی‬ ‫له‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ههست‬ ‫لێرەدا‬ ‫ههربۆیهش‬ ‫ڕوودەدات،‬ ‫شهڕ‬ ‫له‬ ‫تهنها‬ ‫داگیرکردن‬
							‫کراوە.‬ ‫چهمک‬ ‫به‬ ‫شهڕە‬ ‫خۆشهویستی‬
	‫خ‬ ‫چهندین‬ 1 . ‫ئاگرە.‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫وەکو:‬ ‫دەکرێت‬ ‫بهدی‬ ‫کوردیدا‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫خۆشهویستی‬ ‫لهسهر‬ ‫تر‬ ‫چهمکی‬ ‫وازەی‬ 2 . ‫شێتیه.‬ ‫خۆشهویستی‬
							‫سهفهرە.‬ ‫خۆشهویستی‬	3 .

‫ژمارەی‬ : ISSN 2518-6566 (Online) -ISSN 2518-6558 (Print)

  ‫پهیوەندی‬ ‫بڵێین‬ ‫دەتوانین‬ ‫بدەینهوە‬ ‫وەاڵم‬ ‫بهکورتی‬ ‫ئهگهر‬ ‫چیه؟‬ ‫کهلتوور‬ ‫خوازەو‬ ‫نێوان‬ ‫پهیوەندی‬ ‫هۆزانڤانانمان‬ ‫هۆنراوەی‬ ‫و‬ ‫ههبوو‬ ‫هۆنراوەمان‬ ‫دەرسی‬ ‫کاتێک‬ ‫قوتابخانهدا‬ ‫له‬ ‫نمونه‬ ‫بۆ‬ ‫ههیه،‬ ‫زۆریان‬ ‫لهب‬ ‫شت‬ ‫زۆر‬ ‫دەخوێند‬ ‫که‬ ‫دەزانین‬ ‫دەکران،‬ ‫بهدی‬ ‫هۆنراوەکاندا‬ ‫لهنێو‬ ‫که‬ ‫فێربووین‬ ‫خوازە‬ ‫ارەی‬ ‫ههمان‬ ‫خوازەش‬ ‫کهواته‬ ‫ههیهتی.‬ ‫هۆنراوە‬ ‫که‬ ‫کهلتوور‬ ‫به‬ ‫ههیه‬ ‫ڕاستهوخۆی‬ ‫پهیوەندییهکی‬ ‫هۆنراوەش‬ ‫و‬ ‫جوانکاری‬ ‫وەکو‬ ‫کۆن‬ ‫دیدێکی‬ ‫له‬ ‫خوازە‬ ‫ههروەها‬ ‫ههیهتی،‬ ‫هۆنراوە‬ ‫که‬ ‫کهلتوور‬ ‫به‬ ‫ههیه‬ ‫پهیوەندی‬ ‫هۆن‬ ‫ڕازاندنهوەی‬ ‫لهمه‬ ‫زۆر‬ ‫بکهین‬ ‫باسی‬ ‫دەمانهوێت‬ ‫که‬ ‫پهیوەندیهی‬ ‫ئهو‬ ‫ههرچهند‬ ‫کراوە،‬ ‫سهیر‬ ‫راوە‬ ‫کرد.‬ ‫بۆی‬ ‫ئاماژەمان‬ ‫سهرەوە‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫ترە‬ ‫بنچینهیی‬ ‫و‬ ‫قووڵتر‬ ‫به‬ ‫مهزن‬ ‫یاخود‬ ‫بچووک‬ ‫گروپێکی‬ ‫که‬ ‫هاوبهش‬ ‫تێگهیشتنی‬ ‫له‬ ‫کۆمهڵێک‬ ‫به‬ ‫کهلتوور‬ ‫دەتوانین‬ ‫ئێمه‬ 


	‫کهواته‬ ‫ناکوژێتهوە‬ ‫هیچ‬ ‫به‬ ‫ئاگرێکه‬ ‫ئهشقت‬ ‫دەڵێین‬ ‫که‬ ‫نموونه‬ ‫بۆ‬ ‫کردم‬ ( ‫شێتیه‬ ‫خۆشهویستی‬ ) ‫بهرەو‬ ‫منی‬ ‫خۆشهویستیت‬ ، ‫بردووە‬ ‫کوێ‬ ( ‫ئاگرە‬ ‫خۆشهویستی‬ ) ( ‫سهفهرە‬ ‫خۆشهسهویتی‬ ‫شێتی‬ ‫عهشقت‬ ، ) .
		‫کەلتووردا‬ ‫لەنێو‬ ‫خوازە‬ ‫ـ‬ :	3
	‫ڕووداو‬ ‫دامهزراوەو‬ ‫و‬ ‫کهلوپهل‬ ‫که‬ ‫کهلتوورە‬ ‫اسانی‬	‫ئ‬ ‫پێناسهیهکی‬ ‫ئهمه‬ ‫بکهین،‬ ‫پێناسه‬ ‫ههیانه‬ ‫یهکهوە‬
	‫و‬ ( Lakoff & Johnson, 1980 ‫لهخۆ‬ ‫کردارەکان‬ ‫دەگرێت.‬ ) ‫خوازەوە،‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫تێدەگهین‬ ‫ژیان‬ ‫له‬ ‫ئێمه‬ ‫که‬ ‫وایه‬ ‫پێیان‬ ‫کهواته‬ ‫دەردەکهوێت،‬ ‫مرۆڤدا‬ ‫بیری‬ ‫و‬ ‫هزر‬ ‫دەرناکهوێت‬ ‫زمان‬ ‫لهنێو‬ ‫سهرەتادا‬ ‫له‬ ‫خوازە‬ ‫که‬ ‫وایه‬ ‫پێیان‬ ، ‫لهنێو‬ ‫بهڵکو‬
	‫نییه‬ ‫قسهکردن‬ ‫بۆ‬ ‫تهنها‬ ‫خوازە‬ ، ‫دەبێت‬ ‫دروست‬ ‫پرسیارە‬ ‫ئهو‬ ‫لێرەدا‬ ‫تێگهیشتنه.‬ ‫بۆ‬ ‫بهڵکو‬ ، ‫خوازە‬ ‫بۆچی‬ ‫ههیه؟‬ ‫هاوبهشیان‬ ‫خوازەی‬ ‫خهڵکان‬ ‫ئاستێک‬ ‫چ‬ ‫تا‬ ‫که‬ ‫گشتگیرە؟‬ ‫ڕوانگه‬ ‫ئاستی‬ ‫چهندین‬ ‫له‬ ‫خوازە‬ ‫له‬ ‫ڕوانگهیهدا‬ ‫ئهم‬ ‫لهنێو‬ ‫دەوڵهمهندە،‬ ‫و‬ ‫بههێز‬ ‫خوازە‬ ‫درکپێکردنی‬ ‫ی‬
	‫بێت‬ ‫ئهوە‬ ‫بیرۆکه‬ ‫سهرەکیترین‬ ‫لهوانهیه‬ ‫تێدەگهین،‬ ‫یهکتر‬ ‫به‬ ‫پهیوەست‬ ، ‫ئ‬ ‫وەاڵمی‬ ‫کلیلی‬ ‫که‬ ‫بیرۆکه‬ ‫ئهم‬ ‫بێت.‬ ‫مێشکدا‬ ‫لهنێو‬ ‫دەماری‬ ‫چاالکی‬ ‫و‬ ‫جهستهیی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫خوازەی‬ ‫هزری‬ ‫که‬ ‫هم‬ ‫ئاشنان‬ ‫خوازە‬ ‫بیردۆزی‬ ‫لهگهڵ‬ ‫که‬ ‫کهسانهی‬ ‫ئهو‬ ‫بۆچی‬ ‫پرسیارەیه.‬ ، ‫زۆرینهی‬ ‫که‬ ‫دەکهن‬ ‫چاوەڕێ‬ ‫ئهوەیه‬ ‫وەاڵمهکه‬ ‫گشتگیربن؟‬ ‫خوازەکان‬ ، ‫چاالکی‬ ‫و‬ ‫مرۆڤ‬ ‫جهستهیی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫خوازە‬ ‫ئهگهر‬ ‫که‬
	70

‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬ - ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬

  
	٢٠٢٢	‫پایز‬	،	‫ژمارە‬ ( ٣ )	-	‫بەرگی‬ ( ٧ )	‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬

‫ژمارەی‬ : ISSN 2518-6566 (Online) -ISSN 2518-6558 (Print) 71

  ‫دەبێت‬ ‫کهواته‬ ‫چاالکییه،‬ ‫ئهم‬ ‫ئاست‬ ‫له‬ ‫یهکین‬ ‫وەک‬ ‫ههموومان‬ ‫مرۆڤ‬ ‫ئێمهی‬ ‫و‬ ‫نراوە‬ ‫بنیات‬ ‫مێشک‬ ‫بووندا.‬ ‫چهمک‬ ‫به‬ ‫ئاستی‬ ‫له‬ ‫کهم‬ ‫بهالی‬ ‫بن‬ ‫گشتگیر‬ ‫و‬ ‫لێکبچن‬ ‫دێنین‬ ‫بهکاریان‬ ‫که‬ ‫خوازانهی‬ ‫ئهو‬ ‫زۆرینهی‬ ‫گشتگیرەکاندا.‬ ‫خوازە‬ ‫تهنیشت‬ ‫له‬ ‫ههیه‬ ‫جیاوازیشیان‬ ‫خوازەکان‬ ‫و‬ ‫وانیه‬ ‫که‬ ‫بڵێین‬ ‫دەبێت‬ ‫که‬ ‫ههرچهند‬ ‫بهدیکراوە‬ ‫زمانهکاندا‬ ‫له‬ ‫زۆرێک‬ ‫له‬ ‫خوازەکان‬ ‫له‬ ‫ههندێک‬ ‫کهم‬ ‫بهالیهنی‬ 


	‫پێشت‬ ‫که‬ ‫لهنێو‬ ‫خوازە‬ ‫جۆراوجۆری‬ ‫که‬ ‫پێکردووە،‬ ‫ئاماژەمان‬ ‫ر‬	، ‫دەبێت‬ ‫دروست‬ ‫ال‬ ‫ههستهمان‬ ‫ئهو‬ ‫بکهین‬ ‫نموونهکان‬ ‫سهیری‬ ‫ئهگهر‬ ،
	‫دەریدەخهن‬ ‫لێکۆڵینهوەکان‬ ‫بهاڵم‬ ‫بهدیدەکرێت،‬ ‫زمانهکاندا‬ ، ‫گشتگیرن‬ ، ‫سهرە‬ ‫سادەو‬ ‫خوازەی‬ ‫که‬ ‫ئهوانهی‬ ‫تایبهتی‬ ‫به‬ ‫گشتگیرن،‬ ‫نزیک‬ ‫یاخود‬ ‫تایبهت‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫ههندێک‬ ‫که‬ ‫ئهو‬ ‫ههروەها‬ ‫تایین،‬ ‫لهو‬ ‫یهکێکه‬ ‫توڕەیی‬ ‫نراون.‬ ‫بنیات‬ ‫مرۆڤ‬ ‫جهستهی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫که‬ ‫ئاڵۆزانهی‬ ‫خوازە‬ ‫زماندا‬ ‫چهندین‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫هێناوە‬ ‫لهسهر‬ ‫زۆرمان‬ ‫نموونهی‬ ‫کردووەو‬ ‫بۆی‬ ‫ئاماژەمان‬ ‫پێشتر‬ ‫که‬ ‫خوازانهی‬
	‫ههبوو‬ ‫بوونیان‬ ، ‫ب‬ ‫جۆری‬ ‫هچهمک‬ ‫کردن‬ ‫جهستهی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫و‬ ‫ئاڵۆزە‬ ‫خوازەیهکی‬ ‫که‬ ، ‫له‬ ‫سهرچاوەکه‬ ‫بواری‬ ‫ههندێکجار‬ ‫نموونه‬ ‫بۆ‬ ‫بهدیدەکرێت،‬ ‫زمانهکاندا‬ ‫لهنێو‬ ‫چهندین‬ ‫پێکهاتووە،‬ ‫ی‬ ‫زمانێکدا‬ ، ‫ب‬ ‫ئامانج‬ ‫بواری‬ ‫بۆ‬ ‫هکار‬ ‫هاتووە‬ ، ‫بواری‬ ‫ههمان‬ ‫بۆ‬ ‫سهرچاوە‬ ‫بواری‬ ‫له‬ ‫تر‬ ‫جۆرێکی‬ ‫تر‬ ‫زمانێکی‬ ‫له‬ ‫ئینگلیزی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫نموونه‬ ‫بۆ‬ ‫بهکارهاتووە،‬ ‫ئامانج‬ :
	( ‫وشهی‬ ‫که‬ the solution of my problem ) ( ‫حالل‬ ) ‫مادد‬ ‫که‬ ‫کیمیاییه‬ ‫گیراوەیهکی‬ ‫واتای‬ ‫به‬ ‫فارسی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫به‬ ‫فارسی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫من‬ ‫کێشهی‬ ‫چارەسهری‬ ‫دەتوێتهوە،‬ ‫ناوی‬ ‫له‬ ‫ەیهک‬ ( ‫من‬ ‫مشکالت‬ ‫حالل‬ ) ، ‫جیاوازە.‬ ‫کوردی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫فارسی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫سهرچاوە‬ ‫بواری‬ ‫واته‬ ‫تر‬ ‫زمانێکی‬ ‫بۆ‬ ‫زمانێک‬ ‫له‬ ‫دەکرێت‬ ‫خوازەیی‬ ‫دەربڕینی‬ ‫که‬ ‫ناسراوە‬ ‫ڕاستیهکی‬ ، ‫چهندین‬ ‫به‬ ‫وەربگێڕدرێت‬
	‫د‬ ‫دەتوانین‬ ‫چۆن‬ ‫شێواز،‬ ‫یاری‬ ‫بکهین:‬ ‫خاڵێک‬ ‫چهند‬ ‫ڕەچاوی‬ ‫دەبێ‬ ‫وەرگێڕان‬ ‫بۆ‬ ‫تردا؟‬ ‫زمانێکی‬ ‫له‬ ‫بکهین‬ ، ‫هاوتا‬ ‫زمانێک‬ ‫له‬ ‫خوازەیی‬ ‫تایبهتی‬ ‫دەربڕینێکی‬ ‫واتای‬ ‫که‬ ‫چییه‬ ‫کهی‬ ١ ‫زمان‬ ‫ههردوو‬ ‫له‬ ‫خوازەکان‬ ‫ئایا‬ ‫ــ‬ ‫جیاوازن؟‬ ‫یان‬ ‫ههیه‬ ‫واتایان‬ ‫یهک‬ ٢ ‫یاخود‬ ‫شته‬ ‫یهک‬ ‫دەربڕینهکه‬ ‫ههردوو‬ ‫دەقاودەقی‬ ‫واتای‬ ‫ئایا‬ ‫ــ‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫سهیری‬ ‫نموونه‬ ‫بۆ‬ ‫جیاوازە؟‬ ( ‫پارەیه‬ ‫کات‬ ) ‫زمان‬ ‫له‬ ‫ئایا‬ ‫بکه:‬ ‫ههمان‬ ‫تریش‬ ‫هکانی‬
	‫ئینگلیزی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫نموونه‬ ‫بۆ‬ ‫ههیه‬ ‫خوازەمان‬ ‫کوردی:‬ (( ‫دەدەی‬ ‫بهفیڕۆ‬ ‫کاتم‬ ‫تۆ‬ )) ‫ب‬ ‫وشانه‬ ‫ئهو‬ ‫ههمان‬ ‫ئینگلیزیش‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ، ( time is money ) ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫کات‬ ‫خوازەیی‬ ‫دەربڕینی‬ ‫هکار‬ ‫هاتوون‬ ( you are

‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬ - ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬

  
	٢٠٢٢	‫پایز‬	،	‫ژمارە‬ ( ٣ )	-	‫بەرگی‬ ( ٧ )	‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬

‫ژمارەی‬ : ISSN 2518-6566 (Online) -ISSN 2518-6558 (Print)

  
	‫له‬ ‫تر‬ ‫نموونهیهکی‬ ‫یاخود‬	wasting my time ) ‫کات:‬ ‫دەربڕینی‬ ( ‫نیه‬ ‫بۆت‬ ‫کاتم‬ ‫بهکارهاتووە،‬ ‫شێوە‬ ‫ههمان‬ ‫به‬ ‫ههنگاریش‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ، ) ‫دەڵێت:‬ ‫ئینگلیزی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬
	( ‫دەڵێن:‬ ‫کوردی‬ ‫زمانی‬ ‫وەکو‬ ‫ههنگاری‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫بهاڵم‬ ‫بهکارهاتووە،‬ ‫که‬ ‫خوازەیهیه‬ have time to give you I don't ) ( ‫تۆ‬ ‫به‬ ‫بیدەم‬ ‫نیه‬ ‫کاتم‬ ) ‫لێرە‬ ‫کهواته‬ ، (( ‫کهلوپهله‬ ‫کات‬ )) ( ‫تۆ‬ ‫بۆ‬ ‫نیه‬ ‫کاتم‬ ) ‫ئهو‬ ‫له‬ ، ‫کات‬ ‫بۆ‬ ‫دەڵێن‬ ‫ئینگلیزی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫بهاڵم‬ ‫بردن،‬ ‫بهسهر‬ ‫کات‬ ‫یاخود‬ ‫کوشتن‬ ‫کات‬ ‫بۆ‬ ‫دەڵێن‬ ‫کوردی‬ ‫زمانی‬
	‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫کوردی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫دەگۆڕدرێت،‬ ‫خوازەکهش‬ ‫لێرەدا‬ ‫کهواته‬ ‫کردن،‬ ‫سهرف‬ ‫زیندەوەرە‬ ) ‫ئینگلیزی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫بهاڵم‬ ‫بهکارهاتووە،‬ ( ‫پارەیه‬ ‫کات‬ ) ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫بهکارهاتووە،‬ ‫ههنگ‬ ‫اریش‬ ( ‫کات‬ ‫دەکهی؟‬ ‫پڕ‬ ‫بهچی‬ ‫کاتت‬ ‫دەڵێن‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ( ‫دەفرە‬ ‫کات‬ ) ‫بهکارهاتووە.‬ ‫ههیهو‬ ‫لێکچوون‬ ‫ههندێکجار‬ ‫کهلتوورەکان‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫دەردەکهوێت‬ ‫سهرەوە‬ ‫نموونهکانی‬ ‫له‬ ‫ههروەک‬
	‫بهکاردێن.‬ ‫خوازەکان‬ ‫جیا‬ ‫شێوازێکی‬ ‫به‬ ‫ههندێکجار‬ ‫دەڵێن:‬ ‫کوردی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ (( ‫تينووی‬ ‫ئهو‬ ‫دەسهاڵته‬ )) ‫دەوترێت:‬ ‫ئینگلیزی‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ‫کهچی‬ ، ‫هێزە‬ )) ‫و‬ ‫مهیل‬ ‫و‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫بنهمای‬ ‫لهسهر‬ ‫دەستهواژەکه‬ ‫ههردوو‬ ‫که‬ ، (( ‫و‬ ‫برسییهتی‬ ‫خواستن‬ (( ‫برسی‬ ‫ئهو‬ ‫تینووێتيیه‬ )) ‫کایهوە.‬ ‫هاتوونهته‬
	‫دەکهونه‬ ‫یهکتری‬ ‫لهگهڵ‬ ‫کاتێک‬ ‫بهکاردێنن‬ ‫خوازە‬ ‫له‬ ‫زۆر‬ ‫ژمارەیهکی‬ ‫زمانێک‬ ‫ههر‬ ‫بهکارهێنهرانی‬ ‫سهرفکردنی‬ ‫نموونه‬ ‫بۆ‬ ‫تر،‬ ‫زمانێکی‬ ‫له‬ ‫بێت‬ ‫جیاواز‬ ‫زمانێک‬ ‫ههر‬ ‫له‬ ‫لهوانهیه‬ ‫خوازانه‬ ‫جۆرە‬ ‫ئهم‬ ‫گفتوگۆ،‬ ‫نێو‬ ‫مهکوژە‬ ‫شتانه‬ ‫بهم‬ ‫کاتهکهت‬ ‫کات:‬ ‫کوشتنی‬ ‫یاخود‬ ‫مهکه،‬ ‫سهرف‬ ‫پوچ‬ ‫شتی‬ ‫به‬ ‫کاتت‬ ‫دەڵێین:‬ ‫کاتێک‬ ‫کات،‬ ( ‫مرۆڤه‬ ‫کات‬ ) ‫مهکه‬ ‫پڕ‬ ‫پوچ‬ ‫شتی‬ ‫به‬ ‫کاتت‬ ‫دەڵێن:‬ ‫ههنگاری‬ ‫زمانی‬ ‫له‬ ، ( ‫دەف‬ ‫کات‬ ‫رە‬ ) .
	‫کهلتووری‬ ‫و‬ ‫زمان‬ ‫له‬ ‫بێت‬ ‫جیاواز‬ ‫لهوانهیه‬ ‫دێنێت‬ ‫بهکاری‬ ‫کهلتوورێک‬ ‫و‬ ‫زمانێک‬ ‫ههر‬ ‫که‬ ‫وێنهیهی‬ ‫ئهو‬ ‫هیچ‬ ‫ئایا‬ ‫بپرسین‬ ‫خۆمان‬ ‫له‬ ‫لهوانهیه‬ ‫ههربۆیهش‬ ‫نێوانیاندا،‬ ‫له‬ ‫ههبێت‬ ‫زۆر‬ ‫لێکچوونێکی‬ ‫لهوانهشه‬ ‫تر،‬ ‫وەاڵ‬ ‫بن؟‬ ‫یهک‬ ‫وەک‬ ‫کهلتوورێک‬ ‫و‬ ‫زمانێک‬ ‫ههموو‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫ههیه‬ ‫گشتیمان‬ ‫خوازەیهکی‬ ‫ئهم‬ ‫مدانهوەی‬ ‫جیهاندا.‬ ‫له‬ ‫ههیه‬ ‫زمانمان‬ ‫ههزار‬ ‫شهش‬ ‫له‬ ‫زیاتر‬ ‫چونکه‬ ‫بێت،‬ ‫قوڕس‬ ‫لهوانهیه‬ ‫پرسیارە‬ ‫بهپێی‬ ‫بهاڵم‬
	‫دەرکهوتووە‬ ‫لێکۆڵینهوە‬ ‫ههندێک‬ ، ‫دەرکهوتووە‬ ‫ههربۆیهش‬ ، ‫گشتی‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫که‬ ‫ههیه‬ ‫چهمکیمان‬ ‫خوازەی‬ ‫زۆر‬ ‫که‬ ، ، ‫له‬ ‫گشتی‬ ‫نزیک‬ ‫یاخود‬ ‫ههیه،‬ ‫بوونی‬ ‫زماندا‬ ‫چهندین‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫بوونی‬ ‫زمانهکاندا‬ ‫زۆرینهی‬ ‫ههیه‬ ( Koevecses, 2016, 4 ) ‫دەکرێت‬ ‫چۆن‬ ‫بهاڵم‬ ، ، ‫له‬ ‫نزیک‬ ‫یاخود‬ ‫یهک‬ ‫وەکو‬ ‫چهمکی‬ ‫خوازەی‬ ‫که‬
		72

‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬ - ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬

  
	٢٠٢٢	‫پایز‬	،	‫ژمارە‬ ( ٣ )	-	‫بەرگی‬ ( ٧ )	‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬

‫ژمارەی‬ : ISSN 2518-6566 (Online) -ISSN 2518-6558 (Print)

  ‫خوازەی‬ ‫دەکرێت،‬ ‫بهدی‬ ‫پهیکهرەدا‬ ‫لهم‬ ‫خوازە‬ ‫جۆر‬ ‫سێ‬ ‫ئهمهریکا‬ ‫بینین.‬ ‫خوازەی‬ ‫سێیهم:‬ ‫خوازەی‬ ‫ڕووناکی،‬ ‫بهرەو‬ ‫تاریکی‬ ‫جووڵهی‬ ‫دووەم:‬ ‫پ‬ ‫پێی‬ ‫شکاوەکانی‬ ‫زنجیرە‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫ئازادی‬ ‫خوازە:‬ ‫یهکهم‬ ‫دووەم‬ ‫خوازەی‬ ‫و‬ ‫دەردەخات،‬ ‫هیکهرەکه‬ ‫زانست‬ ‫مهشخهڵی‬ ، ‫بینینه‬ ‫خوازەی‬ ‫خوازە‬ ‫سێیهم‬ ‫و‬ ‫دەکات،‬ ‫ڕووناک‬ ‫بۆ‬ ‫کۆزانینمان‬ ‫ڕێگای‬ ‫که‬ ، ‫بۆ‬ ‫ههر‬ ‫که‬ ‫بهرز‬ ‫بینینمان‬ ‫توانای‬ ‫و‬ ‫دەبێت‬ ‫دروست‬ ‫ڕووناکی‬ ‫مهشخهڵ‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫دەگهڕێتهوە،‬ ‫مهشخهڵ‬ ‫واڵتی‬ ‫کهلتووری‬ ‫ژێرخانی‬ ‫بارەی‬ ‫له‬ ‫زانیاری‬ ‫دێنین،‬ ‫بهدەست‬ ‫زانیاری‬ ‫بینین‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫دەبێتهوە‬ 


	‫دابنرێت‬ ‫وا‬ ‫دەکرێت‬ ‫هۆکارەکهی‬ ‫بکرێن؟‬ ‫بهدی‬ ‫زمانهکاندا‬ ‫له‬ ‫زۆرێک‬ ‫له‬ ‫یهک‬ ‫وەرگرتبێت‬ ‫یهکتر‬ ‫له‬ ‫خوازەیان‬ ‫لهوانهیه‬ ‫زمانهکان‬ ‫که‬ ، ‫له‬ ‫واتا‬ ‫گواسترابێتهوە،‬ ‫تر‬ ‫زمانێکی‬ ‫بۆ‬ ‫زمانێک‬ ، ‫ئهوەی‬ ‫بۆ‬ ‫بگهڕێتهوە‬ ‫که‬
	‫ڕوویدابێت‬ ‫ڕێکهوت‬ ‫به‬ ‫ههر‬ ‫لهوانهیه‬ ‫که‬ ‫ئهوەیه‬ ‫تر‬ ‫ئهگهرێکی‬ ، ‫گشتی‬ ‫بنچینهیهکی‬ ‫که‬ ‫ئهوەیه‬ ‫ههڵبژاردن‬ ‫باشترین‬ ‫ئارادابێت.‬ ‫له‬ ‫گشتی‬ ‫بنچینهیهکی‬ ‫دەکرێت‬ ‫یاخود‬ ‫بن،‬ ‫یهک‬ ‫وەکو‬ ‫خوازەکان‬ ‫که‬ ‫ئهم‬ ‫بۆ‬ ‫بێت‬ ‫هۆکار‬ ‫زمانهکان‬ ‫ههموو‬ ‫له‬ ‫جهستهیی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫گشتگیرییه‬ ( Koevecses, 2016, 5 )
	‫مرۆڤ‬ ‫جهستهی‬ ‫ئهزموونی‬ ‫بۆ‬ ‫دەگهڕێتهوە‬ ‫گشتگيرییه‬ ‫ئهم‬ ‫هۆکاری‬ ‫که‬ ‫ڕوونه‬ ، ‫ههیه‬ ‫هاوبهشیان‬ ‫ئهزموونێکی‬ ‫مرۆڤهکان‬ ‫ههموو‬ ‫و‬ ‫ههیه‬ ‫ئهزموونه‬ ‫ئهم‬ ، ‫ههبوونی‬ ‫هۆی‬ ‫بووەته‬ ‫که‬ ‫جیهاندا‬ ‫ههموو‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫گشتگیر.‬ ‫نزیک‬ ‫یاخود‬ ‫گشتگیر‬ ‫خوازەی‬ ( Wierzbicka, 1995 ) ‫دەڵێ‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫ههن‬ ‫گشتگیر‬ ‫سهرەتایی‬ ‫خوازەی‬ ‫له‬ ‫بچووک‬ ‫تاخمێکی‬ ‫که‬ ‫ت:‬
	‫دەکرێن.‬ ‫شرۆڤه‬ ‫دەکرێنهوەو‬ ‫شی‬ ‫زمانهکان‬ ‫زۆرینهی‬ ‫له‬ ‫چهمکهکان‬ ‫زۆرینهی‬ ‫ئهوان‬ ‫دەکرێت‬ ‫دیاری‬ ‫واتاکهی‬ ‫کهلتووری‬ ‫بنچینهی‬ ‫لهسهر‬ ‫خوازە‬ ‫کات‬ ‫زۆربهی‬ ( Koevicses, 2005, 360 ) ‫به‬ ‫ئاماژە‬ ‫کوڤیکس‬ ( ‫ئازادی‬ ‫پهیکهری‬ ) ‫دەڵێت:‬ ‫و‬ ‫نیویۆرک‬ ‫له‬ ‫دەکات‬ " ‫واڵتی‬ ‫مێژووی‬ ‫بنچینهی‬ ‫لهسهر‬ ‫که‬ ‫خوازەی‬ ‫ئازاد،‬ ‫جووڵهی‬ ‫یهکهم:‬ ‫خوازەیی‬ ‫واتای‬ ‫له‬ ‫تێگهیشتن‬ ‫بۆ‬ ‫پێویسته‬ ‫ئهمهریکا‬ ، ‫خراوە‬ ‫پهیکهرە‬ ‫ئهم‬ ‫ڕێگای‬ ‫له‬ ‫که‬ ‫ههرچهند‬ ‫ڕوو،‬ ‫ته‬ ‫بگۆڕدرێن‬ ‫پهیکهرەکه‬ ‫خوازەیی‬ ‫واتای‬ ‫کات‬ ‫تێپهڕبوونی‬ ‫به‬ ‫لهوانهیه‬ ‫که‬ ، ‫واتای‬ ‫ئێستادا‬ ‫له‬ ‫چونکه‬ ‫ئهمهریکایه‬ ‫واڵتی‬ ‫دەوڵهمهندی‬ ‫و‬ ‫زلهێزی‬ ‫پهیکهرەکه‬ ‫خوازەیی‬ ( Trim, 2018, 12 ) .
	‫پهیکهری‬ ‫سیمبوڵێکی‬ ‫وەکو‬ ‫خاچ‬ ‫بهکارهێنانی‬ ‫کریستانیهت.‬ ‫ئایینی‬ ‫له‬ ‫بنچینهیی‬ ‫بیری‬ ‫ههندێک‬ ‫وەسفکردنی‬ ( ‫ژیان‬ ‫ڕێگای‬ ‫خاچی‬ ) ‫خاچ‬ ‫له‬ ‫داهێنهرانه‬ ‫سهرنجڕاکێشی‬ ‫جۆرێکی‬ ‫له‬ ‫وەردەگرێت‬ ‫سوود‬ ‫بۆ‬ ‫ههیه.‬ ‫مێژوویی‬ ‫ڕیشهی‬ ‫و‬ ‫ڕەگ‬ ‫ئایینی‬
	73

‫دەردەچێت‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫لوبنانی‬ ‫زانکۆی‬ ‫الیەن‬ ‫لە‬ ‫باوەڕپێکراوە‬ ‫وەرزی‬ ‫زانستی‬ ‫گۆڤارێکی‬ - ‫هەولێر‬ - ‫کوردستان‬ - ‫عێراق‬

  
	٢٠٢٢	‫پایز‬	،	‫ژمارە‬ ( ٣ )	-	‫بەرگی‬ ( ٧ )	‫نێودەڵەتی‬ ‫تۆماری‬

‫ژمارەی‬ : ISSN 2518-6566 (Online) -ISSN 2518-6558 (Print)
The Most Common Concepts of Metaphor