Women Aesthetic as A Source of Appetence and Pleasure in Qubadi Jalizada’s Poems

Keywords: Appetence, Pleasure, Beauty, Women, Aesthetic, and Jalizada

This study which is titled "Women Aesthetic as A Source of Appetence and Pleasure in Qubadi Jalizada's Poems" is a great effort to get familiar with the women aesthetic in general, and with the appetence, pleasure and women's esthetics in Jalizad's poems in particular. It is also an essential method to gain insight into the proficiency, ability, sense, esthetic codes and perspectives of the poet in this respect . This study consists of two chapters. The first chapter is devoted to the appetence, pleasure and beauty of women in three separate sections. The first section focuses on the definitions of appetence, pleasure and beauty of women; the second section illustrates the role of women as a source of appetence, beauty, love and romantic feelings of women; and the third section demonstrates the status of women as a source of appetence and spiritual tranquility . The second chapter is devoted to the reflections of women's pleasure and beauty in Jalizad's poems. It also consists of three sections. The first section is concerned with the beauty of women as a source of spiritual and mental pleasure and delight; the second section shows the role of women as the source of virtuousness and goodness; and the third section concentrates on the women as the cause of life and continuity . This study ends with the concluding points, list of used references, and the Arabic and English abstract. 




  




  




  ‫هۆگۆ‬ ‫ڤیكتۆر‬ ‫شاعیر‬ ‫نییە‬ ‫مەرج‬ ‫كە‬ ‫وابوو‬ ‫پێی‬ ‫نوسەرە‬ ‫ئەم‬ ‫بوو،‬ ‫كرد‬ ‫فەرامۆش‬ ‫سوودی‬ ‫الیەنی‬ ‫بوو،‬ ‫هونەر‬ ‫بۆ‬ ‫هونەر‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫فەلسەفەی‬ ‫بە‬ ‫بڕوای‬ ‫چێژی‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫و‬ ‫هونەری‬ ‫الیەنی‬ ‫بەڵكو‬ ‫هەبێت،‬ ‫سودی‬ ‫بنووسێت‬ ‫شتێك‬ ‫نوسەر‬ ‫یان‬ ‫هێزەی‬ ‫ئەو‬ ‫''دەڵێن‬ ‫كە‬ ‫دەگرێتەوە‬ ‫یەك‬ ‫دەروونزانەكان‬ ‫بۆچوونی‬ ‫لەگەڵ‬ ‫تەواو‬ ‫ئەمەش‬ .) ‫دەقی‬ ‫جوانیی‬ ‫كە‬ ‫پێ‬ ‫ئەدەبیی‬ ‫ب‬ ‫هەست‬ ‫مرۆڤ‬ ‫كە‬ ‫چێژ،‬ ‫دەوترێت:‬ ‫پێی‬ ‫دەپێوین،‬ ‫هونەر‬ ‫دەقە‬ ‫لە‬ ‫دەكات‬ ‫چێژ‬ ‫و‬ ‫خۆشی‬ ‫ە‬ ‫لە‬ ‫پێوەرە‬ ‫ئەم‬ ‫و‬ ‫یەكاندا‬ 


	2022 2022 2022	‫ساڵى‬ ، ‫ساڵى‬ ، ‫ساڵى‬ ،	‫ژ‬ ، ‫مارە.‬ 2 ‫ژ‬ ، ‫مارە.‬ 2 ‫ژ‬ ، ‫مارە.‬ 2	26 26 26	‫بەرگى.‬ ‫بەرگى.‬ ‫بەرگى.‬	‫مرۆڤایەتییەکان‬ ‫انستە‬ ‫ز‬ ‫بۆ‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫گۆڤارى‬ ‫مرۆڤایەتییەکان‬ ‫انستە‬ ‫ز‬ ‫بۆ‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫گۆڤارى‬ ‫مرۆڤایەتییەکان‬ ‫انستە‬ ‫ز‬ ‫بۆ‬ ‫انکۆ‬ ‫ز‬ ‫گۆڤارى‬
	‫تێكد‬ ‫ه‬ ‫كه‬ ‫شكێنێت,‬ ‫كردۆتەوە‬ ‫ئەمە‬ ‫لەسەر‬ ‫جەختی‬ ‫له‬ ‫ڕێگری‬ ‫ده‬ ‫ڕووه‬ ‫وه‬ ‫خوێن‬ ‫دنه‬ ‫وه‬ ‫یه‬ ‫بابه‬ ‫كی‬ ‫تییانه‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫بۆچوون‬ ‫و‬ ‫بیر‬ ‫ربڕینی‬ ‫سته‬ ‫پێناس‬ ‫و‬ ‫چەمك‬ ‫بۆ‬ ‫و‬ ‫خ‬ ‫دوو‬ ‫خۆشی‬ ‫ەی‬ ‫ك‬ ‫له‬ ‫انی‬ ‫باره‬ ‫م‬ ‫د‬ ‫اڵ‬ ‫خۆشی‬ ‫تازەیەك‬ ‫هەموو‬ ‫"یەكەمیان‬ : ‫دەكات‬ ‫نیشان‬ ‫ەست‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫بۆیه‬ ‫كات.‬ ‫ده‬ ‫هه‬ ‫بڵێین:‬ ‫توانین‬ ‫بابه‬ ‫م‬ ‫جوانیی‬ ‫تی‬ ‫شیعره‬ ‫بۆ‬ ‫جه‬ ‫كانی‬ ‫ل‬ ‫یزاده‬ ‫بكه‬ ‫ده‬ ‫ین،‬ ‫له‬ ‫جوانی‬ ‫چێژی‬ ‫سیامكانی‬ ‫بینین‬ ‫شیعره‬ ‫ڕه‬ ‫كانیدا،‬ ‫نگدانه‬ ‫وه‬ ‫یه‬ ‫كی‬ ‫لێره‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫هه‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫ست‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫ست‬ ‫له‬ ‫خۆی‬ ‫ویستی‬ ‫چوارچێوه‬ ‫خه‬ ‫ی‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫یاڵ‬ ‫ندێشه‬ ‫یه‬ ‫ده‬ ‫فراواندا‬ ‫و‬ ‫قووڵ‬ ‫كی‬ ‫ربڕیوه‬ ‫ال‬ ‫ماچ‬ ، ‫شاعیر‬ ‫ی‬ ‫لێره‬ ‫ئه‬ ‫دا،‬ ‫گه‬ ‫به‬ ‫ر‬ ‫سه‬ ‫وردی‬ ‫ئه‬ ‫رنجی‬ ‫كۆپله‬ ‫م‬ ‫شیعره‬ ‫بده‬ ‫ده‬ ‫ین،‬ ‫له‬ ‫بینین‬ ‫دووبه‬ ‫ده‬ ‫خۆی‬ ‫شدا‬ ‫دۆزێته‬ ‫وه‬ ‫به‬ ، ‫یه‬ ‫شی‬ ‫كه‬ ‫له‬ ‫م‬
	‫ئافره‬ ‫بەخشه‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫بێ‬ ‫بەرباڵوییە،‬ ‫بنەما‬ ‫ئەوەیە،‬ ‫دووەمیان‬ . ‫له‬ ‫جوانبینی‬ ‫و‬ ‫جوانبیری‬ ‫م‬ ‫الی‬ ‫جه‬ ‫لیزاده‬ ‫(گه‬ ‫بەخشە''‬ ‫خۆشی‬ ‫بنەما‬ ‫خه‬ ‫دا،‬ ‫سڵه‬ ‫تایبه‬ ‫مۆركێكی‬ ‫و‬ ‫سیام‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫جه‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫لیزادانه‬ ‫رمیانی،‬ 2010 ‫ل‬ ، 21 ‫ئه‬ .) ‫مه‬ ‫ئه‬ ‫ش‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫كه‬ ، ‫وه‬ ‫ده‬ ‫گه‬ ‫جیاوازه‬ ‫یه‬ ‫كه‬ ‫نیت‬ ‫له‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫قووڵ‬ ‫هه‬ ‫فراوانی‬ ‫و‬ ‫هێز‬ ‫یه‬ ‫به‬ ، ‫ت‬ ‫ایبه‬ ‫ئه‬ ‫تی‬ ‫جوانییه‬ ‫چێژی‬ ‫و‬ ‫كه‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫ئافره‬ ‫رسوشتی‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫سه‬ ‫تدا‬ ‫رچاوه‬ ‫گرتووه‬ ‫ی‬ ‫شا‬ ، ‫هێنده‬ ‫عیر‬ ‫له‬ ‫زیاتر‬ ‫ڕه‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫تر‬ ‫زۆر‬ ‫و‬ ‫ندێك‬ ‫واتایه‬ ‫خوێندنه‬ ‫و‬ ‫ك‬ ‫وه‬ ‫یه‬ ‫كی‬ ‫ده‬ ‫بۆ‬ ‫ئه‬ ‫كرێ،‬ ‫گه‬ ‫ال‬ ‫ماچ‬ ‫ر‬ ‫كه‬ ‫ی‬ ‫ته‬ ‫ئاسایی‬ ‫سانی‬ ‫نها‬ ‫له‬ ‫بازنه‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫سته‬ ‫ك‬ ‫انی‬ ‫گۆشه‬ ‫ڕۆمانسییه‬ ‫نیگای‬ ‫سێك‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫سه‬ ‫وه،‬ ‫له‬ ‫باس‬ ‫ته‬ ‫ته‬ ‫و‬ ‫ڕ‬ ‫ل‬ ‫و‬ ‫نك‬ ‫ئافره‬ ‫ووسیی‬ ‫كراوه‬ ‫ت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫شیوه‬ ‫یه‬ ‫كی‬ ‫هونه‬ ‫له‬ ‫ری‬ ‫لێكچواندندا‬ ‫سیاقی‬
	‫شاعیران‬ ‫هه‬ ‫تازه‬ ‫و‬ ‫جوان‬ ‫شـتێكی‬ ‫موو‬ ‫دیكه‬ ‫ی‬ ‫بووه‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫ناسنامه‬ ‫بنه‬ ‫بێ‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫پێی‬ ‫و‬ ‫شاعیر‬ ‫ی‬ ‫نارسێته‬ ‫وه‬ ‫هه‬ . ‫به‬ ‫شادی‬ ‫و‬ ‫خۆشی‬ ‫ما‬ ‫خشه‬ ‫بۆیه‬ ، ‫ئه‬ ‫ر‬ ‫مه‬ ‫ده‬ ‫هانده‬ ‫ش‬ ‫پاڵنه‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫سه‬ ‫ری‬ ‫ره‬ ‫بڵێین‬ ‫توانین‬ ‫ئه‬ ‫تێڕوانی‬ ‫م‬ ‫نه‬ ‫ئه‬ ‫بۆ‬ ‫بوو،‬ ‫كی‬ ‫وه‬ ‫ڕاده‬ ‫تا‬ ‫یه‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫بۆ‬ ‫زۆر‬ ‫كی‬ ‫ئاوڕێكی‬ ‫ی‬ ‫تا‬ ‫مه‬ ‫جوانییه‬ ‫تینووی‬ ‫و‬ ‫زرۆ‬ ‫ئافره‬ ‫كانی‬ ‫ته‬ ‫هێنده‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫عه‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫شق‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫وین‬ ‫ئافره‬ ‫ویستی‬ ‫تواوه‬ ‫تدا‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫سه‬ ، ‫شیعره‬ ‫راپای‬ ‫بوون‬ ‫كانی‬ ‫به‬ ‫ركه‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫وتن‬ ‫هه‬ ‫شتنی‬ ‫وه‬ ‫بخولێته‬ ‫سبازی‬ ‫وه‬ ‫ئه‬ ، ‫له‬ ‫وا‬ ‫جه‬ ‫الی‬ ‫لیزاده‬ ‫له‬ ‫ئه‬ ‫پاڵ‬ ‫مانه‬ ‫هێامشه‬ ‫دا‬ ‫ئه‬ ‫بۆ‬ ‫ویندار‬ ‫و‬ ‫بوون‬ ‫مرۆڤ‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫چوێندراوه‬ ‫باران‬ ‫ئاوی‬ ‫هه‬ ، ‫به‬ ‫رچی‬ ‫دووه‬ ‫شی‬ ‫ئه‬ ‫می‬ ‫كۆپڵه‬ ‫م‬ ‫شیعره‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫باس‬ ‫چه‬ ‫كا‬ ‫ند‬ ‫قۆناغه‬ ‫جیاجیای‬ ‫تێكی‬ ‫ته‬ ‫كانی‬ ‫مه‬ ‫ژیانی‬ ‫و‬ ‫ن‬
	‫ئه‬ ‫جوانیی‬ ‫خۆشیی‬ ‫كادیمیانه‬ ‫له‬ ‫شیعره‬ ‫ئافره‬ ‫هه‬ ‫تیش‬ ‫جه‬ ‫كانی‬ ‫لی‬ ‫زاده‬ ‫ڕاسته‬ ‫ر‬ ‫بده‬ ‫ینه‬ ‫چونكه‬ . ‫وه‬ ‫له‬ ‫الیه‬ ‫و‬ ‫نه‬ ‫ته‬ ‫جوانی‬ ‫خۆشی‬ ‫و‬ ‫چیژ‬ ‫ڕاستیدا‬ ‫شاراوه‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫خۆشیی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫كانی‬ ‫به‬ ‫نها‬ ‫ئافره‬ ‫جوانی‬ ‫ته‬ ‫ت‬ ‫وه‬ ‫پله‬ ‫و‬ ‫ئاست‬ ‫و‬ ‫ئیستاتیكای‬ ‫ی‬ ‫شته‬ ‫یان‬ ‫كه‬ ‫وه‬ ‫وابه‬ ‫سته‬ ‫ن‬ ‫ییه‬ ، ‫به‬ ‫وێنه‬ ‫ئافره‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫ت،‬ ‫جیاو‬ ‫اڵم‬ ‫له‬ ‫از‬ ‫وێنانه‬ ‫م‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫دیكه‬ ‫شاعیرانی‬ ‫شیعری‬ ‫هه‬ ‫دا‬ ‫یه‬ ‫وێنه‬ ، ‫ئافره‬ ‫كانی‬ ‫ت‬ ‫له‬ ‫شیعره‬ ‫كان‬ ‫وێن‬ ‫شاعیردا‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫جوانیبه‬ ‫ژیانه‬ ‫و‬ ‫خشی‬ ‫وه‬ ‫چونكه‬ ، ‫له‬ ‫ئه‬ ‫تێڕوانینی‬ ‫ودا،‬ ‫جگه‬ ‫له‬ ‫دی‬ ‫شتێكی‬ ‫هیچ‬ ‫ماچ‬ ‫كه‬ ‫ته‬ ‫ناتوانێت‬ ‫مه‬ ‫پڕ‬ ‫نی‬ ‫وشكه‬ ‫بیابانی‬ ‫و‬ ‫ساڵی‬ ‫ئه‬ ‫بكا‬ ‫و‬ ‫ئافره‬ ‫ده‬ ‫ت‬ ‫كه‬ ‫كات،‬ ‫ده‬ ‫له‬ ‫مێك‬ ‫هه‬ ‫قۆناغی‬ ‫رزه‬ ‫وه‬ ‫كاریدا‬ ‫ڕێژن‬ ‫ك‬ ‫ه‬ ‫په‬ ‫بارانێكی‬ ‫مه‬ ‫كه‬ ‫یی،‬ ‫بێگوما‬ ‫ڕه‬ ‫ن‬ ‫ن‬ ‫په‬ ‫گی‬ ‫مه‬ ‫ئاماژه‬ ‫یی‬ ‫یه‬ ‫بۆ‬
	‫ئه‬ ‫و‬ ‫شیعری‬ ‫توانا‬ ‫و‬ ‫زموون‬ ‫به‬ ‫به‬ ‫ئاستیكی‬ ‫تا‬ ‫ڵكو‬ ‫كاریگه‬ ‫و‬ ‫رز‬ ‫له‬ ‫شاعیر‬ ‫لێهاتوویی‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫ریش‬ ‫ئ‬ ‫و‬ ‫جوانبینی‬ ‫و‬ ‫جوانبیری‬ ‫باره‬ ‫م‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫بخه‬ ‫ینه‬ ‫كه‬ ‫ڕوو.‬ ‫افره‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫جوان‬ ‫ته‬ ‫و‬ ‫ڕووت‬ ‫و‬ ‫ناسك‬ ‫و‬ ‫رم‬ ‫له‬ ‫ڕن،‬ ‫بۆیه‬ ‫باران،‬ ‫جنسی‬ ‫ته‬ ‫ئه‬ ‫واوی‬ ‫شیعرانه‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫ڕۆڵێكی‬ ‫ك‬ ‫تبینی‬ ‫ه‬ ‫سه‬ ‫وره‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫هێز‬ ‫شه‬ ‫و‬ ‫ه،‬ ‫سه‬ ‫یان‬ ‫كاریگه‬ ‫له‬ ‫ری‬ ‫تازه‬ ‫شیعری‬ ‫لیده‬ ‫رنج‬ ‫ره‬ ‫كه‬ ‫شه‬ ‫وه‬ ‫ی‬ ‫ده‬ ‫ی‬ ‫رباره‬ ‫ئافره‬ ‫ی‬ ‫ئافره‬ ‫بۆ‬ ‫و‬ ‫تن‬ ‫نورساون‬ ‫ت‬ ‫به‬ ‫هه‬ ‫به‬ ‫ور،‬ ‫به‬ ، ‫باران‬ ‫به‬ ، ‫مێرگ‬ ‫ببه‬ ‫پێ‬ ‫چێژی‬ ‫و‬ ‫ژیان‬ ‫هه‬ ‫خشێت.‬ ‫ئه‬ ‫ر‬ ‫مانه‬ ‫كردووه‬ ‫وای‬ ‫ش‬ ‫ببێته‬ ‫سه‬ ‫رچاوه‬ ‫یه‬ ‫كی‬ ‫سه‬ ‫ره‬ ‫به‬ ‫كی‬ ‫هره‬ ‫و‬ ‫خۆشه‬ ‫گه‬ ‫و‬ ‫ویستی‬ ‫تامه‬ ‫و‬ ‫گوڕی‬ ‫و‬ ‫رم‬ ‫شه‬ ‫و‬ ‫زرۆیی‬ ‫له‬ ‫بوون،‬ ‫یدا‬ ‫دیكه‬ ‫قۆناغێكی‬ ‫ئافره‬ ‫دا‬ ‫له‬ ‫ت‬ ‫كان‬ ‫ییه‬ ‫هه‬ ‫كی‬ ‫ده‬ ‫نگوین‬ ‫به‬ ‫مرۆڤ،‬ ‫چێت،‬
	‫سه‬ ‫رده‬ ‫به‬ ‫سرتاوه‬ ‫له‬ ‫مدا‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫تازه‬ ‫ڕووی‬ ‫گه‬ ‫ری‬ . ‫به‬ ‫دژه‬ ‫و‬ ‫جیاواز‬ ‫شێوازێكی‬ ‫خۆیا‬ ‫باو‬ ‫جوداكارییه‬ ‫و‬ ‫گۆڕانكاری‬ ‫و‬ ‫داهێنان‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫ن‬ ‫كه‬ ‫نوێنن،‬ ‫تایبه‬ ‫ته‬ ‫به‬ ‫جه‬ ‫قوبادی‬ ‫یه‬ . ‫لیزاده‬ ‫له‬ ‫شیعری‬ ‫داهێنانی‬ ‫شیعره‬ ‫وه‬ ‫شاعیردا،‬ ‫كانی‬ ‫ك‬ ‫له‬ ‫كۆپڵه‬ ‫م‬ ‫شیعره‬ ‫خوار‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫دا‬ ‫رده‬ ‫سیامیه‬ ‫و‬ ‫مۆرك‬ ‫و‬ ‫وه‬ ‫كه‬ ‫وێ‬ ‫كه‬ ‫ت‬ ‫ده‬ ‫ڵێ:‬ ‫تایبه‬ ‫ڕه‬ ‫تیش‬ ‫گه‬ ‫به‬ ‫نێر‬ ‫زی‬ ‫خۆزگه‬ ‫و‬ ‫ئاواته‬ ‫وه‬ ‫یه‬ ‫ده‬ ‫به‬ ‫می‬ ‫هه‬ ‫م‬ ‫نگو‬ ‫ینه‬ ‫له‬ ‫بگات،‬ ‫سه‬ ‫روه‬ ‫ئ‬ ‫ختێكیشدا‬ ‫افره‬ ‫ت‬ ‫له‬ ‫ت‬ ‫كی‬ ‫شه‬ ‫ڕووبارێكی‬ ‫ایبه‬ ‫جه‬ ‫تیی‬ ‫ل‬ ‫شیر‬ ‫و‬ ‫كر‬ ‫یزادانه‬ ‫ی‬
	2 1.2 -‫چه‬ ‫چه‬ ‫پێناسه‬ ‫و‬ ‫مك‬ ‫پێناسه‬ ‫و‬ ‫مك‬ ‫ك‬ ‫و‬ ‫اریگه‬ ‫چێ‬ ‫ریی‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫خۆشیی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫ی‬ ‫ژ‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫خۆشی‬ ‫و‬ : ‫ت‬ : ‫ت‬ ‫سه‬ ‫رسوشت‬ ‫رچاوه‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫ڕه‬ ‫موو‬ ‫گه‬ ‫زه‬ ‫جوانییه‬ ‫كانی‬ ‫له‬ ، ‫ڕه‬ ‫نێویشیاندا‬ ‫گه‬ ‫ئاف‬ ‫زی‬ ‫ره‬ ‫به‬ ‫رسوشتدا‬ ‫كاریگه‬ ‫و‬ ‫رزترین‬ ‫پێگه‬ ‫رترین‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫جوانیدا‬ ‫هه‬ ‫بووه‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫یه‬ ‫هه‬ . ‫له‬ ‫ر‬ ‫كۆنه‬ ‫وه‬ ‫حه‬ ‫و‬ ‫تێڕامان‬ ‫جێگای‬ ‫له‬ ‫ت‬ ‫ڕه‬ ‫و‬ ‫گه‬ ‫زانه‬ ‫ئاره‬ ‫و‬ ‫ز‬ ‫یه‬ ‫كه‬ ‫له‬ ‫بایه‬ ‫و‬ ‫زوو‬ ‫جوان‬ ‫پاڵ‬ ‫هه‬ ‫ڵگرتووه‬ ‫كه‬ ، ‫ده‬ ‫پێی‬ ‫نارسێته‬ ‫وه‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫دیكه‬ ‫شاعیرانی‬ ‫جیاده‬ ‫ی‬ ‫كاته‬ ‫وه‬ ‫هه‬ ، ‫روه‬ ‫ئه‬ ‫ها‬ ‫گه‬ ‫به‬ ‫ر‬ ‫له‬ ‫وردی‬ ‫شیعری‬ ‫گوتاری‬ ‫و‬ ‫تێڕوانین‬ ‫ي‬ ‫ی‬ ‫جه‬ ‫لیزاده‬ ‫ده‬ ‫ڕوون‬ ‫بۆمان‬ ‫بڕوانین,‬ ‫ب‬ ‫یته‬ ‫وه‬ ‫كه‬ ‫خۆشه‬ ‫خه‬ ‫و‬ ‫ویستی‬ ‫خه‬ ‫و‬ ‫ون‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫یاڵ‬ ‫ندێشه‬ ‫جه‬ ‫كانی‬ ‫لیزاده‬ ‫له‬ ‫تاكه‬ ‫ئافره‬ ‫تاكه‬ ‫و‬ ‫تێك‬ ‫الیه‬ ‫ن‬ ‫تاكه‬ ‫و‬ ‫ڕه‬ ‫هه‬ ‫چه‬ ‫و‬ ‫ند‬ ‫به‬ ‫ند‬ ‫كه‬ ‫شێكی‬ ‫م‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫دیاریكراوی‬ ‫سنوورێكی‬ ‫و‬ ‫بوار‬ ‫و‬ ‫ئافره‬ ‫ویستیی‬ ‫نه‬ ‫كۆ‬ ‫تدا‬ ‫بۆته‬ ‫وه‬ ‫به‬ ، ‫به‬ ‫ڵكو‬ ‫پێچه‬ ‫وانه‬ ‫وه‬ ‫حه‬ ، ‫ئاره‬ ‫و‬ ‫ز‬ ‫ز‬ ‫خه‬ ‫خولیاو‬ ‫و‬ ‫وو‬ ‫ونه‬ ‫له‬ ‫زیاتر‬ ‫شاعیر‬ ‫كانی‬ ‫ئافره‬ ‫له‬ ‫زۆرتر‬ ‫و‬ ‫تێك‬ ‫ڕه‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫ندێكی‬ ‫خۆگ‬ ‫رتووه‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫چه‬ ‫نده‬ ‫ها‬ ‫پ‬ ‫ی‬ ‫او‬ ‫ێ‬ ‫ك‬ ‫ی‬ ‫ڕ‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫سپ‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫ده‬ ‫له‬ ‫چێت‬ ‫و‬ ‫شیرینی‬ ‫ته‬ ‫و‬ ‫لووسی‬ ‫و‬ ‫ڕی‬ ‫سپیه‬ ‫وه‬ ‫و‬ ‫تیدا‬ ‫خه‬ ‫ك‬ ‫فریشته‬ ‫ونی‬ ‫دێته‬ ‫كان‬ ‫چاو.‬ ‫پێش‬ ‫بووم،‬ ‫ژن‬ ‫ێ‬ ‫ك‬ ‫كه‬ ‫سه‬ ‫رتاپا‬ ‫ی‬ ‫ڕۆ‬ ‫ح‬ ‫ی‬ ‫ڕ‬ ‫ه‬ ‫نگ‬ 2 . 4 ‫ئافره‬ ‫وه‬ ‫ت‬ ‫سه‬ ‫ك‬ ‫رچاوه‬ ‫ده‬ ‫ئارامیی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫ی‬ ‫روونی:‬ ‫بوو،‬ ‫قه‬ ‫ڵ‬ ‫ه‬ ‫مه‬ ‫كه‬ ‫ی‬ ، ‫ڕ‬ ‫ه‬ ‫نگ‬ ‫به‬ ‫كردم‬ ‫داه‬ ‫ێ‬ ‫دیاره‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫ك‬ ‫ئافره‬ ‫زانین‬ ‫و‬ ‫چ‬ ‫ت‬ ‫ه‬ ‫هاوسه‬ ‫و‬ ‫كچ‬ ‫خوشك،‬ ‫دایك،‬ ‫ك:‬ ‫ن‬ ‫ر،‬ ‫ه‬ ‫هه‬ ‫ك‬ ‫بایه‬ ‫و‬ ‫ڕۆڵ‬ ‫ر‬ ‫گه‬ ‫خێكی‬ ‫وره‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫هێزی‬ ‫نان،‬ ‫به‬ ‫رجه‬ ‫سته‬ ‫ده‬ ‫ئارامیی‬ ‫كردنی‬ ‫هه‬ ‫روونیدا‬ ‫یه‬ ‫به‬ ، ‫به‬ ‫ڵكو‬ ‫سه‬ ‫رچاوه‬ ‫یه‬ ‫سه‬ ‫كی‬ ‫ره‬ ‫ده‬ ‫ئارامیی‬ ‫كیی‬ ‫داده‬ ‫روونی‬ ‫هه‬ ‫نرێت،‬ ‫ئه‬ ‫ر‬ ‫مه‬ ‫شه‬ ‫و‬ ‫هۆكار‬ ‫خی‬ ‫مرۆڤه‬ ‫بووه‬ ‫كان‬ ‫ئه‬ ، ‫وایه‬ ‫پێی‬ ‫موران‬ ‫دگار‬ " ‫بریتییه‬ ‫جوانی‬ ‫له‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫سته‬ ‫كه‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫شته‬ ‫دیداری‬ ‫قه‬ ‫شه‬ ‫سه‬ ‫و‬ ‫دڵگیر‬ ‫و‬ ‫نگ‬ ‫ڕاكێشه‬ ‫رنج‬ ‫كاندا‬ ‫الیه‬ ‫گۆشه‬ ‫و‬ ‫بوار‬ ‫و‬ ‫ن‬ ‫جیاواز‬ ‫نیگای‬ ‫ه‬ ‫وه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫سنو‬ ‫و‬ ‫ڕووبه‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫فراوانه‬ ‫و‬ ‫درێژ‬ ‫و‬ ‫دوور‬ ‫رێكی‬ ‫وه‬ ‫له‬ ، ‫ئافره‬ ‫ڕوانیوه‬ ‫تی‬ ‫له‬ ‫گوزارشتی‬ ‫و‬ ‫وشه‬ ‫كان‬ ‫ی‬ ، ‫ڕ‬ ‫ه‬ ‫نگ‬ ‫به‬ ‫كردم‬ ‫جورئه‬ ‫ت،‬ ‫هاتنه‬ ‫سیحری‬ ‫كا‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫زاره‬ ‫ئه‬ ‫ها‬ ‫فسانه‬ ‫و‬ ‫ئه‬ ‫شاكاری‬ ‫و‬ ‫داستان‬ ‫ده‬ ‫هونه‬ ‫و‬ ‫بی‬ ‫گه‬ ‫ری‬ ‫وره‬ ‫له‬ ، ‫ڕه‬ ‫پاڵ‬ ‫هه‬ ‫لێكه‬ ‫و‬ ‫ند‬ ‫وته‬ ‫دیكه‬ ‫كانی‬ ‫دا‬
	‫به‬ ‫رهه‬ ‫له‬ ‫بێت،‬ ‫دێته‬ ‫و‬ ‫دێت‬ ‫م‬ ‫هه‬ ‫داهێنه‬ ‫سۆزێكی‬ ‫و‬ ‫ست‬ ‫كایه‬ ‫وه‬ ‫ج‬ . ‫ئه‬ ‫ا‬ ‫گه‬ ‫رانه‬ ‫ئه‬ ‫ر‬ ‫جوانییه‬ ‫و‬ ‫كه‬ ‫دا،‬ ‫له‬ ‫وا‬ ‫هونه‬ ‫كارێكی‬ ‫دیمه‬ ‫جوانیی‬ ‫یان‬ ‫بێت،‬ ‫ری‬ ‫هونه‬ ‫رمه‬ ‫شاعیران‬ ‫و‬ ‫ندان‬ ‫ده‬ ‫له‬ ‫كات،‬ ‫داهێنه‬ ‫كاری‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫یان‬ ‫بێت،‬ ‫رسوشتی‬ ‫نێكی‬ ‫رانه‬ ‫له‬ ‫دا،‬ ‫به‬ ‫ئاگایی‬ ‫بێ‬ ‫هره‬ ‫ت‬ ‫دا‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫ئاگایی‬ ‫هێز‬ ‫سازاندا،‬ ‫ببه‬ ‫پێ‬ ‫ی‬ ‫خشێت‬ ‫''(موران،‬ 2019 ‫ل‬ ، 14 ) . ‫دیاره‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫ك‬ ‫فه‬ ‫یان‬ ‫جوانی‬ ‫''زانستی‬ ‫زانین‬ ‫لسه‬ ‫فه‬ ‫هونه‬ ‫ی‬ ‫لقێكه‬ ‫ر،‬ ‫له‬ ‫لقه‬ ‫فه‬ ‫كانی‬ ‫لسه‬ ‫فه‬ ‫چونكه‬ ، ‫به‬ ‫جوانی‬ ‫زانستی‬ ‫له‬ ‫ئه‬ ‫ئه‬ ‫ستۆگرتنی‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫یروباوه‬ ‫ڕه‬ ‫ڕه‬ ‫خنه‬ ‫ییانه‬ ‫هه‬ ‫ڵده‬ ‫كه‬ ‫ستێت،‬ ‫وابه‬ ‫سته‬ ‫یه‬ ‫به‬ ‫بواره‬ ‫كانی‬ ‫جوانییه‬ ‫وه‬ . ‫وه‬ ‫رسوشتی‬ ‫ك:‬ ‫هونه‬ ‫چییه‬ ‫جوان‬ ‫ری‬ ‫هونه‬ ‫شتێك‬ ‫چ‬ ‫؟‬ ‫رمه‬ ‫داه‬ ‫ندی‬ ‫ێنه‬ ‫له‬ ‫ر‬ ‫ناهونه‬ ‫رمه‬ ‫جیاده‬ ‫ند‬ ‫كاته‬ ‫وه‬ ‫جۆره‬ ‫چ‬ ‫؟‬ ‫ئه‬ ‫زموونێك‬ ‫به‬ ‫خۆشی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫هونه‬ ‫ده‬ ‫ر‬ ‫به‬ ‫ئه‬ ‫بۆچی‬ ‫خشێ؟‬ ‫ئه‬ ‫م‬ ‫زموونه‬ ‫به‬ ‫هاداره‬ ‫(ستولينتز،‬ ‫؟''‬ 1981 ‫ل‬ ، 70 ‫هه‬ ‫بێگومان‬ .) ‫ئه‬ ‫موو‬ ‫مانه‬ ‫پرسیارگه‬ ‫لێ‬ ‫كه‬ ‫كن‬ ‫چه‬ ‫ندی‬ ‫جیا‬ ‫بیروڕای‬ ‫ن‬ ‫له‬ ‫وازیان‬ ‫مباره‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫هێناوه‬ ‫ته‬ ‫كایه‬ ‫وه‬ ‫ك‬ ، ‫ه‬ ‫به‬ ‫هه‬ ‫جێگای‬ ‫شیكییان‬ ‫ڵو‬ ‫ه‬ ‫سته‬ ‫له‬ ‫سه‬ ‫ركردنه،‬ ‫هه‬ ‫''هونه‬ ‫بێت‬ ‫رچۆنێك‬ ‫به‬ ‫مرۆڤ،‬ ‫جوانیی‬ ‫ری‬ ‫رهه‬ ‫بلیمه‬ ‫می‬ ‫تییه‬ ‫بلیمه‬ ، ‫تی‬ ‫به‬ ‫هریه‬ ‫تیۆرییه‬ ‫كی‬ ‫هونه‬ ، ‫رمه‬ ‫بلیمه‬ ‫ندی‬ ‫به‬ ‫ت‬ ‫فۆڕمێك‬ ‫هونه‬ ‫ئاڕاسته‬ ‫ر‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫له‬ ‫كات،‬ ‫تو‬ ‫یاسا‬ ‫هیچ‬ ‫انای‬ ‫یه‬ ‫نییه‬ ‫دانراودا‬ ‫كی‬ ‫ئاڕاسته‬ ‫ئاوا‬ ، ‫ی‬ ‫بكات،‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫كه‬ ‫تایبه‬ ‫م‬ ‫مته‬ ‫بلیمه‬ ‫ندیی‬ ‫ڕه‬ ‫تی،‬ ‫سه‬ ‫نایه‬ ‫تییه‬ . ‫له‬ ‫به‬ ‫رئه‬ ‫وه‬ ‫بلیمه‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫تی‬ ‫منوونه‬ ‫فۆڕمێكی‬ ‫ئاڕاسته‬ ‫یی‬ ‫ده‬ ‫كه‬ ‫كات،‬ ‫به‬ ‫ته‬ ‫جیاوازه‬ ‫واوی‬ ‫له‬ ‫كردنه‬ ‫السایی‬ ‫وه‬ ‫(مطر،‬ '' 2019 ، ‫ص‬ 122 .) ‫هه‬ ‫ربۆ‬ ‫یه‬ ‫برتل‬ ‫جان‬ ‫ی‬ ‫م‬ ‫ده‬ ‫ی‬ ‫هونه‬ ‫"كاری‬ ‫ڵێت:‬ ‫ئه‬ ‫جوان‬ ‫ری‬ ‫وه‬ ‫یه،‬ ‫كه‬ ‫له‬ ‫خۆشی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫مرۆڤ‬ ‫جوانییه‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫كه‬ ‫بینێت،‬ ‫ده‬ ‫بێته‬ ‫خۆراكی‬ ‫(رشتح،‬ ‫گیانی''‬ 2016 ، ‫ص‬ 4 ‫بۆیه‬ .) ‫ده‬ ‫بڵێین''چێژوه‬ ‫توانین‬ ‫بریتیی‬ ‫رگرتن،‬ ‫ه‬ ‫له‬ : ‫سیامیه‬ ‫به‬ ‫خۆڕسكی‬ ‫كی‬ ‫هێز‬ ‫چونكه‬ ، ‫هه‬ ‫چێژی‬ ‫مرۆڤیك‬ ‫ر‬ ‫تایبه‬ ‫خۆ‬ ‫تیی‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫به‬ ، ‫شێوه‬ ‫یه‬ ‫كه‬ ‫ك‬ ‫له‬ ‫گه‬ ‫په‬ ‫ڵ‬ ‫روه‬ ‫رده‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫داب‬ ‫و‬ ‫كردن‬ ‫كۆم‬ ‫ریتی‬ ‫ه‬ ‫ژینگه‬ ‫و‬ ‫خێزان‬ ‫و‬ ‫ڵگا‬ ‫ده‬ ‫و‬ ‫ڕۆشنبیرییه‬ ‫و‬ ‫روون‬ ‫كه‬ ‫یدا‬ ‫(ته‬ ‫بگونجێت''‬ ‫یب،‬ 2013 ‫ل‬ , 10 ‫به‬ .) ‫هه‬ ‫''وێڕای‬ ‫اڵم‬ ‫چه‬ ‫بوونی‬ ‫ج‬ ‫ندین‬ ‫له‬ ‫یاوازی‬ ‫تایبه‬ ‫ڕووی‬ ‫مته‬ ‫دروستيی‬ ‫و‬ ‫ڕاستی‬ ‫و‬ ‫وردی‬ ‫و‬ ‫ندی‬ 2.2 ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫چێژی‬ ‫ئافره‬ ‫كردووه‬ ‫ت‬ ‫و‬ ‫وێنه‬ ‫ئافره‬ ‫ی‬ ‫گرتووه‬ ‫تی‬ ‫چونكه‬ . ‫ئافره‬ ‫''خۆشەویستیي‬ ‫هەمیشە‬ ‫پڕۆژەیەکی‬ ‫ت‬ ‫زیندوویه‬ ‫ییەو‬ ‫به‬ ‫تيی‬ ‫ژیان‬ ‫ده‬ ‫به‬ ‫خشێت,‬ ‫قه‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫ده‬ ‫كان‬ ‫ی‬ ، ‫ڕ‬ ‫ه‬ ‫نگ‬ ‫به‬ ‫كردم‬ ‫ڕ‬ ‫استگ‬ ‫ۆیی‬ ، ‫له‬ ‫مباره‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫به‬ ، ‫مرۆڤایه‬ ‫مێژووی‬ ‫درێژایی‬ ‫و‬ ‫فەیلەسوف‬ ‫لە‬ ‫هەندێك‬ ‫تی.‬ ‫مرۆڤەوە‬ ‫هەستەكانی‬ ‫بە‬ ‫جوانی‬ ‫تر،‬ ‫ڕووناكبیرانی‬ ‫ت:‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫پێگه‬ ‫ت‬ ‫یه‬ ‫گه‬ ‫كی‬ ‫وره‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫كاریگه‬ ‫و‬ ‫هێز‬ ‫له‬ ‫ری‬ ‫رسو‬ ‫هه‬ ‫شتدا‬ ‫یه‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫له‬ ‫ر‬ ‫كۆنه‬ ‫وه‬ ‫بۆته‬ ‫سه‬ ‫و‬ ‫تێڕامان‬ ‫جێگای‬ ‫سیام‬ ‫لە‬ ‫یەکێکە‬ ‫هەستانەوە‬ ‫و‬ ‫کەوتن‬ ‫ده‬ ‫بەژیان‬ ‫بەردەوامی‬ ‫کە‬ ‫خۆشەویستیی‬ ‫کانی‬ ‫له‬ ‫وا‬ ‫و‬ ‫دات‬ ‫ڕەنگە‬ ‫هەموو‬ ‫بە‬ ‫باوەش‬ ‫دەکات‬ ‫مرۆڤ‬ ‫قه‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫ده‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫ی‬ ‫ناونا‬ ‫تا‬ ‫م،‬ ‫سه‬ ‫ئ‬ ‫ر‬ ‫ێ‬ ‫سقان‬ ‫(جه‬ ‫ژن‬ ‫ل‬ ‫ی‬ ‫زاده‬ ، 2007 ‫ل‬ ، 268 ) . ‫وەرگرت‬ ‫چێژ‬ ‫بۆ‬ ‫دەبەستنەوە،‬ ‫دەڵێ‬ ‫ماركس‬ ‫جوانی.‬ ‫لە‬ ‫ن‬ ‫''هەستە‬ : ‫دەبن‬ ‫هەستێكن،‬ ‫وەها‬ ‫ئێستاتیك‬ ‫كانی‬ ‫سەرچ‬ ‫ە‬ ‫چێژوەرگرتن''‬ ‫اوەی‬ ‫رنج‬ ‫بایه‬ ‫و‬ ‫خی‬ ‫ئاده‬ ‫میزاد.‬ ‫ئه‬ ‫گه‬ ‫رس‬ ‫رچی''‬ ‫بۆته‬ ‫وشت‬ ‫سه‬ ‫رچاوه‬ ‫زۆربه‬ ‫ئیلهامی‬ ‫ی‬ ‫شاعیر‬ ‫ی‬ ‫به‬ ‫ان،‬ ‫هه‬ ‫اڵم‬ ‫له‬ ‫چاوپۆشیان‬ ‫رگیز‬ ‫و‬ ‫نرخ‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫به‬ ‫نه‬ ‫ژن‬ ‫های‬ ‫كردووه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫ئازیز‬ ‫بێ‬ ‫ویسته‬ ‫كه‬ ‫خۆش‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫هیچ‬ ‫یان،‬ ‫له‬ ‫ییان‬ ‫نه‬ ‫رسوشت‬ ‫بینیووه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫الیانه‬ ‫وه‬ ‫ئه‬ ‫نرخه‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫نه‬ ‫بووه‬ ‫چونكه‬ ، ‫ئافره‬ ‫هێز‬ ‫ت‬ ‫گه‬ ‫ێكی‬ ‫وره‬ ‫و‬ ‫وزه‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫كی‬ ‫نه‬ ‫بن‬ ‫ئه‬ ‫هاتووی‬ ‫ژیانه‬ ‫م‬ ‫یه‬ '' ‫(به‬ ‫رزنجی،‬ 2010 ‫ل‬ ، 110 ‫وه‬ .) ‫ده‬ ‫ك‬ '' ‫زانین‬ ‫دیارده‬ ‫له‬ ‫جوانی‬ ‫كانی‬ ‫گه‬ ‫به‬ ‫ردووندا‬ ‫شته‬ ‫رسوشتی‬ ‫پێی‬ ‫له‬ ‫كان‬ ‫یه‬ ‫جیاوازن،‬ ‫كرتی‬ ‫كه‬ ‫به‬ ‫وێنه‬ ‫سه‬ ‫جۆراوجۆر‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫شاعیران‬ ‫رنجی‬ ‫نووسه‬ ‫هونه‬ ‫و‬ ‫ران‬ ‫رمه‬ ‫ڕ‬ ‫ندان‬ ‫اده‬ ‫(ب‬ ‫كێشێ''‬ ‫قلية,‬ ‫ن‬ 2018 ، ‫ص‬ 4 ‫هه‬ .) ‫له‬ ‫ر‬ ‫مباره‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫گوته‬ ‫گرا‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫ئالن‬ ‫نت‬ ‫هەر‬ ‫بکات.‬ ‫خۆشەویستیدا‬ ‫گەرمەکانی‬ ‫تاكه‬ ‫ئافره‬ ‫ته‬ ‫تێك‬ ‫ڕەنگانە‬ ‫لەو‬ ‫ڕەنگێکە‬ ‫نها‬ ‫دیكه‬ ‫ڕەنگەکانی‬ ‫و‬ ‫ئاف‬ ‫الی‬ ‫ره‬ ‫ته‬ ‫د‬ ‫كانی‬ ‫یكه‬ ‫ن''‬ ‫(جه‬ ‫لیزاده‬ ‫دیده‬ ، ‫نی،‬ 1 / 4 / 2021 ‫ده‬ .) ‫ده‬ ‫جوانی‬ ‫چێژی‬ ‫بڵێین‬ ‫توانین‬ ‫به‬ ‫كرێت‬ ‫دووبه‬ ‫شه‬ ‫وه‬ ‫وه‬ ، ‫له‬ ‫ك‬ ‫هێڵكارییه‬ ‫م‬ ‫خراوه‬ ‫دا‬ ‫ته‬ ‫له‬ ‫كۆپڵه‬ ‫م‬ ‫شیعره‬ ‫به‬ ‫زۆر‬ ‫شاعیر‬ ‫دا‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫ئاشكرایی‬ ‫و‬ ‫ڕوونی‬ ‫ئه‬ ‫جیهانی‬ ‫ندێشه‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫فراوان‬ ‫كی‬ ‫ساده‬ ‫زمانێكی‬ ‫سنووری‬ ‫(ته‬ ‫به‬ ‫ری،‬ 1991 ‫ل‬ ، 11 ‫و‬ ‫ڕوو:‬ ‫به‬ ‫ساكار،‬ ‫كاریگه‬ ‫و‬ ‫ناسك‬ ‫اڵم‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫چوارچێوه‬ ‫وێنه‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫جوان‬ ‫شیعری‬ ‫كی‬ ‫سه‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫گرینگی‬ ‫رنجڕاكێشدا،‬ ‫پایه‬ ‫و‬ ‫ئاست‬ ‫كانی‬ ‫خۆشه‬ ‫وی‬ ‫ستیی‬ ‫ئافره‬ ‫ت‬ ‫جوانیی‬ ‫و‬ ‫ئافره‬ ‫متان‬ ‫ده‬ ‫پێشان‬ ‫ده‬ ‫پێامن‬ ‫و‬ ‫دات‬ ‫سه‬ ‫ژن‬ ‫ڵێت:‬ ‫رچاوه‬ ‫هه‬ ‫ی‬ ‫ئازایه‬ ‫و‬ ‫داهێنان‬ ‫موو‬ ‫كەسێكەوە‬ ‫كە‬ ‫بۆ‬ ‫(محمه‬ ‫دەگۆڕێت''‬ ‫تر‬ ‫سێكی‬ ‫د،‬ 1998 ‫ل‬ ، 26 ‫له‬ .) ‫هه‬ ‫وێڕای‬ ‫ڕاستیدا‬ ‫سه‬ ‫جیاواز‬ ‫تێڕوانینی‬ ‫بوونی‬ ‫باره‬ ‫به‬ ‫ت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫ڕاستگۆیی‬ ‫و‬ ‫تی‬ ‫جوانییه‬ ‫و‬ ‫كانه‬ ‫وه‬ ، ‫له‬ ‫ك‬ ‫هێڵكارییه‬ ‫م‬ ‫خواره‬ ‫ی‬ ‫وه‬ ‫دا‬ ‫ده‬ ‫رده‬ ‫كه‬ ‫و‬ ‫پێگه‬ ‫ئاف‬ ‫ی‬ ‫ره‬ ‫له‬ ‫ت،‬ ‫كۆمه‬ ‫نێو‬ ‫به‬ ‫ڵگادا،‬ ‫نه‬ ‫جیاوازی‬ ‫پێی‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫كه‬ ‫ئایین،‬ ، ‫و‬ ‫لتوور‬ ‫مرۆڤه‬ ‫هۆشیاری‬ ‫ئاستی‬ ‫به‬ ‫كان،‬ ‫اڵ‬ ‫هه‬ ‫م‬ ‫میشه‬ ‫ئافره‬ ‫ت‬ ‫ێت:‬ ‫له‬ ‫زۆربه‬ ‫الی‬ ‫ئاین‬ ‫ی‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫كۆمه‬ ‫و‬ ‫كان‬ ‫جیاوازه‬ ‫ڵگا‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫سیمبولی‬ ‫كاندا،‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫سۆز‬ ‫و‬ ‫ست‬ ‫میهره‬ ‫و‬ ‫ئارامی‬ ‫و‬ ‫ویستی‬ ‫بانی‬ ‫و‬ ‫(جوانیناسیی‬ ‫كتێبی‬ ‫ئه‬ ‫ئه‬ ‫ركی‬ ‫ندامه‬ ‫سه‬ ‫جوانی‬ ‫كان)‬ ‫رچاوه‬ ‫یه‬ ‫هه‬ ‫رسوشتی‬ ‫كی‬ ‫یه‬ ‫ئه‬ ، ‫ده‬ ‫و‬ ‫جوانیناس‬ ‫:"چێژی‬ ‫ڵێت‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫جوانیه‬ ‫چاودێری‬ ‫وه‬ ‫یه‬ 3.2 ‫ئافره‬ ‫وه‬ ‫ت‬ ‫سه‬ ‫ك‬ ‫رچاوه‬ ‫چێ‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫ی‬ ‫خۆشه‬ ‫ژی‬ ‫ڕۆمانسییه‬ ‫و‬ ‫ویستی‬ ‫ت:‬ ‫بووه‬ ‫ڕه‬ ، ‫ن‬ ‫گه‬ ‫هه‬ ‫ئه‬ ‫ر‬ ‫مه‬ ‫گه‬ ‫ش‬ ‫وره‬ ‫هانده‬ ‫ترین‬ ‫پاڵنه‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫ئه‬ ‫بۆ‬ ‫بێت‬ ‫ر‬ ‫وه‬ ‫ڕه‬ ‫ی‬ ‫وڕی‬ ‫گ‬ ‫شه‬ ‫ئافر‬ ‫پیرۆزی‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫ئایدیای‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫له‬ ‫ت‬ ‫هزر‬ ‫و‬ ‫مانای‬ ‫و‬ ‫ئه‬ ‫جوانیش،‬ ‫ئه‬ ‫كاری‬ ‫نجامی‬ ‫ندامه‬ ‫كان‬ ‫له‬ ‫ی‬ ‫شه‬ ‫(ح‬ '' ‫ه‬ ‫مه‬ ‫ساڵح،‬ 2013 ‫ل‬ ، 50 ‫بۆیه‬ .) ‫''له‬ ‫كه‬ ‫كاتێك‬ ‫ڕاستیدا‬ ‫شاع‬ ‫وێنه‬ ‫یر‬ ‫ئه‬ ‫جوانی‬ ‫هێزه‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫گه‬ ‫وره‬ ‫تری‬ ‫ده‬ ‫ن‬ ‫سه‬ ‫شه‬ ‫اڵتی‬ ‫خراپه‬ ‫و‬ ‫ڕ‬ ‫ده‬ ‫كاری‬ ‫خاته‬ ‫خۆیه‬ ‫ڕكێفی‬ ‫ژیر‬ ‫وه‬ ‫له‬ ، ‫هه‬ ‫وزه‬ ‫كاتدا‬ ‫مان‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫كی‬ ‫جه‬ ‫شیعری‬ ‫گوتاری‬ ‫لیزاده‬ ‫بێته‬ ‫باڵو‬ ‫دا‬ ‫وه‬ ‫ئافره‬ ‫بۆ‬ ‫شاعیر‬ ‫تێڕوانینی‬ ‫بێگومان‬ . ‫ڕه‬ ‫ت‬ ‫ڕیشه‬ ‫و‬ ‫گ‬ ‫یه‬ ‫به‬ ‫قووڵ‬ ‫كی‬ ‫هه‬ ‫رباڵوی‬ ‫یه‬ ‫ئافره‬ ، ‫الی‬ ‫ت‬ ‫له‬ ‫شیعری‬ ‫ی‬ ‫هۆنراوه‬ ‫یه‬ ‫ده‬ ‫كدا‬ ‫وه‬ ‫خولقێنی،‬ ‫خوێنه‬ ‫ختێك‬ ‫ڕه‬ ‫و‬ ‫شیعردۆست‬ ‫ری‬ ‫خنه‬ ‫ئه‬ ‫لێهاتوو‬ ‫گری‬ ‫شیعرانه‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫خوێنێ‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫لێده‬ ‫گوێیان‬ ‫یان‬ ، ‫نه‬ ‫بن‬ ‫هاتووه‬ ‫چاوه‬ ‫سۆمای‬ ‫و‬ ‫دڵه‬ ‫ناخی‬ ‫و‬ ‫كان‬ ‫تاریكه‬ ‫ده‬ ‫ڕووناك‬ ‫كان‬ ‫كاته‬ ‫وه‬ ‫به‬ ، ‫تایب‬ ‫ه‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫تی‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫و‬ ‫ویستی‬ ‫ئه‬ ‫گۆچان‬ ‫و‬ ‫سیحرییه‬ ‫ی‬ ‫وه‬ ، ‫دیهێنه‬ ‫خۆزگه‬ ‫گشت‬ ‫ری‬ ‫ئاواته‬ ‫و‬ ‫كانه‬ ‫له‬ ، ‫یه‬ ‫ژی‬ ‫كاتدا‬ ‫ك‬ ‫مردنه‬ ‫و‬ ‫ان‬ ‫ژیانه‬ ، ‫له‬ ‫كاتێك‬ ‫گه‬ ‫ئافره‬ ‫ڵ‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫باخچه‬ ‫بێت،‬ ‫هه‬ ‫ده‬ ‫ست‬ ‫كه‬ ‫هه‬ ‫ن‬ ‫وێنه‬ ‫ر‬ ‫یه‬ ‫له‬ ‫ك‬ ‫ڕێگه‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫ستێكه‬ ‫وه‬ ‫ب‬ ‫وه‬ ‫بۆی‬ ‫اشرت‬ ‫ر‬ ‫ده‬ ‫واته‬ ‫گیرێ،‬ ‫چه‬ ‫نده‬ ‫ئه‬ ‫وێنانه‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫هه‬ ‫س‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫بینین‬ ‫تی‬ ‫ڕۆمانسییه‬ ‫ئافره‬ ‫تی‬ ‫پێگه‬ ‫ت،‬ ‫یه‬ ‫گه‬ ‫كی‬ ‫وره‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫كار‬ ‫و‬ ‫هێز‬ ‫یگه‬ ‫له‬ ‫ری‬ ‫سه‬ ‫رهه‬ ‫سته‬ ‫ده‬ ‫و‬ ‫دڵ‬ ‫ئارامی‬ ‫و‬ ‫كان‬ ‫ر‬ ‫ئاوه‬ ‫و‬ ‫وون‬ ‫دا‬ ‫مرۆڤ‬ ‫هزری‬ ‫و‬ ‫ز‬ ‫جوانه‬ ‫كا‬ ‫ئار‬ ‫نی‬ ‫ئافره‬ ‫امی‬ ‫تدایه‬ ‫به‬ ، ‫پێچه‬ ‫وانه‬ ‫وه‬ ‫خه‬ ‫ش‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫ئازار‬ ‫و‬ ‫م‬ ‫رگه‬ ‫ئه‬ ‫وێڕای‬ ، ‫مه‬ ‫جه‬ ‫شاعیر‬ ‫ش‬ ‫له‬ ‫خت‬ ‫سه‬ ‫ئه‬ ‫ر‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫كاته‬ ‫وه‬ ، ‫كه‬ ‫چاو‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫ریان‬ ‫ده‬ ‫گرین،‬ ‫به‬ ‫پرت‬ ‫بینین‬ ‫هه‬ ‫هۆی‬ ‫سته‬ ‫دیكه‬ ‫كانی‬ ‫وه‬ ‫مرۆڤ‬ ‫ی‬ ‫هه‬ ‫و‬ ‫بۆنكردن‬ ‫و‬ ‫چێژكردن‬ ‫و‬ ‫بیسنت‬ ‫ك‬ ‫س‬ ‫ده‬ ‫تی‬ ‫لێدانه‬ ‫ست‬ ‫وه‬ ‫ئه‬ ‫هه‬ ‫یه‬ ‫ئه‬ . ‫مه‬ ‫وایكردووه‬ ‫ش‬ ‫لێكه‬ ‫وته‬ ‫له‬ ‫كانی‬ ‫به‬ ‫رهه‬ ‫نووسه‬ ‫و‬ ‫شاعیران‬ ‫می‬ ‫هونه‬ ‫و‬ ‫ران‬ ‫رمه‬ ‫له‬ ‫نداندا‬ ‫به‬ ‫زۆر‬ ‫ئاستێكی‬ ‫ڕه‬ ‫فراواندا‬ ‫رزو‬ ‫نگ‬ ‫جگه‬ ‫له‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫له‬ ‫چێژ‬ ‫ت‬ ‫ڕه‬ ‫هیچ‬ ‫گه‬ ‫دیكه‬ ‫زێكی‬ ‫نابینێ‬ ‫رسوشت‬ ‫ی‬ ‫وایه‬ ‫پێی‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫مانگ‬ ‫ستێره‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫جو‬ ‫تاو،‬ ‫له‬ ‫انی‬ ‫ئافره‬ ‫ته‬ ‫وه‬ ‫و‬ ‫وێنانه‬ ‫وه‬ ‫رده‬ ‫(شاره‬ ‫گرن''‬ ‫زا،‬ 1997 ‫ل‬ ، 7 ‫جگ‬ .) ‫ه‬ ‫له‬ ‫مه‬ ‫نو‬ ‫ش‬ ‫فەڕەنسی‬ ‫وسەری‬ ‫بۆدلێر‬ ( 1821 _ 1867 ‫بداته‬ ‫وه‬ ‫جه‬ . ‫لیزاده‬ ‫یه‬ ‫كێكه‬ ‫له‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫اعیرانه‬ ‫كه‬ ‫ی‬ ‫له‬ ‫ئافره‬ ‫جوانيی‬ ‫پێناو‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫ئافر‬ ‫ویستيی‬ ‫ه‬ ‫ژیاوه‬ ‫تدا‬ ‫ده‬ ‫و‬ ‫چونكه‬ ‫ژی,‬ ‫ئەو‬ ‫''جوانی‬ ‫وه‬ ‫رده‬ ‫هه‬ ‫گرن،‬ ‫ریه‬ ‫له‬ ‫ك‬ ‫مانه‬ ‫به‬ ‫جوان‬ ‫بێ‬ ‫ي‬ ‫ئا‬ ‫ی‬ ‫فره‬ ‫جگه‬ ‫ت،‬ ‫له‬ ‫ته‬ ‫سومتاك‬ ‫نێكی‬ ‫و‬ ‫به‬ ‫بێ‬ ‫شتێكی‬ ‫ها‬ ‫دیكه‬ ‫وه‬ ‫نین،‬ ‫له‬ ‫ك‬ ‫كۆپڵه‬ ‫م‬ ‫شیعره‬ ‫دا‬ ‫بیرۆكەی‬ ‫كە‬ ‫كەسە‬ ‫"یەكەم‬ ) ‫جیهانییە‬ ‫زمانێکی‬ ‫کە‬ ‫بەزمانێک‬ ‫دەتدوێنێ‬ ‫دەکات،‬ ‫ڕامانت‬ ‫و‬ ‫سەرسامی‬ ‫تووشی‬ ‫شتەیە‬ ‫هیچ‬ ‫تێدەگەن.‬ ‫لێی‬ ‫گەمژەکانیش‬ ‫تەنانەت‬ ‫ده‬ ‫رده‬ ‫كه‬ ‫و‬ ‫ێ‬ ‫ده‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫ڵێ:‬
	‫چێژه‬ ‫جوا‬ ‫شاعیر‬ ‫جوانی،‬ ‫لە‬ ‫نییە‬ ‫خاڵی‬ ‫شتێک‬ ‫وه‬ ‫له‬ ‫ن‬ ‫كه‬ ‫ێوان‬ ‫سێكه‬ ‫وه‬ ‫كه‬ ‫بۆ‬ ‫سێ‬ ‫دیكه‬ ‫كی‬ ‫به‬ ‫شتێك‬ ‫هیچ‬ ، ‫هەمو‬ ‫لەهەر‬ ‫نی‬ ‫دەبی‬ ‫شتێکدا‬ ‫و‬ ‫ئه‬ ‫ندازه‬ ‫پیاده‬ ‫ی‬ ‫كرد‬ ‫كە‬ ‫ئەوەیە‬ ‫رە‬ ‫هونه‬ ‫نی‬ ‫تایبه‬ ‫ری‬ ‫توێژینه‬ ‫و‬ ‫تی‬ ‫وه‬ ‫نووسینیدا‬ ‫لە‬ ‫وەرگرتن‬ ‫چێژ‬ ‫بۆ‬ ‫بەتەنیا‬ ‫یان‬ ‫تێڕامان,‬ ‫و‬ ‫شار‬ ‫هەیە‬ ‫جوانیش‬ ‫دەرەوەیە،‬ ‫لە‬ ‫هەیە‬ ‫جوانی‬ ‫نێت،‬ ‫اوەیە،‬
	‫بیركردنه‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫(ئه‬ '' ‫نوورسێـت‬ ‫له‬ ‫به‬ ‫ناتوانێت‬ ‫جوانی‬ ‫دیاریكراوی‬ ‫جۆرێكی‬ ‫خشنده‬ ‫مل‬ ، ‫ازی‬ 2010 ‫ل‬ ، 67 ‫هەندێ‬ ‫كاتێك‬ ‫نۆزدە‬ ‫سەدەی‬ ‫دووەمی‬ ‫نیوەی‬ ‫لە‬ .) ‫بێت''‬ ‫(هیوم،‬ 1399 , ‫ص‬ ‫وەك‬ ‫كایەوە‬ ‫هاتنە‬ ‫ئەدەبی‬ ‫تازەی‬ ‫شەپۆلی‬ 89 ‫كه‬ .) ‫ئه‬ ‫چی‬ ‫ده‬ ‫فالتوون‬ ‫"نابێت‬ : ‫ڵیت‬ ‫به‬ ‫دەبێ‬ ‫دیوە‬ ‫لە‬ ‫جوانی‬ ‫هەمان‬ ‫هەبێت،‬ ‫ئاسکدا‬ ‫ڕووکەشی‬ ‫لە‬ ‫جوانییەی‬ ‫ئەو‬ ‫ڕەنگە‬ ‫بیدۆزیتەوە.‬ ‫و‬ ‫بگەڕێیت‬ ‫بەدوایدا‬ ‫وردی‬
	‫ئه‬ ‫شیع‬ ‫ئیدی‬ ‫پەرناسیەت،‬ ‫وه‬ ‫له‬ ‫مان‬ ‫بیر‬ ‫كه‬ ‫بچێت‬ ‫چەندە‬ ‫هەر‬ ‫نواند.‬ ‫خۆی‬ ‫جاران‬ ‫لە‬ ‫جیاوازتر‬ ‫ناوەڕۆكێكی‬ ‫و‬ ‫فۆڕم‬ ‫بە‬ ‫ئەدەب‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫چێژ‬ ‫به‬ ‫رس‬ ‫خرشاوێكی‬ ‫وشتییه‬ ‫له‬ ‫مرۆڤ‬ ‫بۆ‬ ‫نێر‬ ‫نێوان‬ ‫به‬ ‫بۆ‬ ‫مێدا،‬ ‫و‬ ‫رهه‬ ‫نه‬ ‫مهێنانی‬ ‫وه‬ ‫(عه‬ '' ‫ز‬ ‫شەپۆڵە‬ ‫ئەم‬ ‫بدومله‬ ‫جید،‬ 2014 , ‫ۆری‬ ‫(جه‬ ‫هەبێت''‬ ‫مەیموونیشدا‬ ‫شاراوەکەی‬ ‫لیزاده‬ ‫دیده‬ ، ‫نی،‬ 1 / 4 / 2021 ‫لێره‬ .) ‫دا‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫ك‬ ‫رده‬ ‫كه‬ ‫شاعیر‬ ‫وێت‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫جیاوازتر‬ ‫شێوازێكی‬
	‫ل‬ ‫نەخەیاند،‬ 16 ‫هه‬ .) ‫له‬ ‫ر‬ ‫م‬ ‫بواری‬ ‫لە‬ ‫گۆڕانكاری‬ ‫لە‬ ‫گەورەی‬ ‫ڕۆڵێكی‬ ‫بەاڵم‬ ‫باره‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ‫سه‬ ‫خۆی‬ ‫بیروبۆچوونی‬ ) ‫(الڤۆنتین‬ ‫باره‬ ‫ئەده‬ ‫و‬ ‫شیعر‬ ‫به‬ ‫ت‬ ‫چیژی‬ ‫و‬ ‫جیاواز‬ ‫تێڕوانینی‬ ‫گەلێك‬ ‫كرد‬ ‫وای‬ ‫ئەمەش‬ ‫هەبوو،‬ ‫بیاتدا‬ ‫پێشانداه‬ ‫جوانی‬ ‫وه‬ ‫وایه‬ ‫پێی‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫شاعیر‬ ‫توانای‬ ‫بۆ‬ ‫چێژ‬ ‫ده‬ ‫وردتر‬ ‫و‬ ‫قووڵرت‬ ‫ڕو‬ ‫انێته‬ ‫شته‬ ‫جوانیی‬ ‫به‬ ‫كان،‬ ‫تایبه‬ ‫ئافره‬ ‫جوانیی‬ ‫تی‬ ‫ده‬ ‫ت،‬ ‫ڕوانێته‬ ‫هه‬ ‫جوانییه‬ ‫دیوی‬ ‫ردوو‬ ‫ناوه‬ ‫كانی‬ ‫وه‬ ‫ده‬ ‫و‬ ‫ره‬ ‫وه‬ ‫ی‬
	‫به‬ ‫ر‬ 2006 ‫هه‬ ‫مه‬ ‫ص‬ ، ‫كه‬ ‫ی‬ 21 ‫هه‬ ‫پرۆسە‬ ‫لە‬ ‫بێت‬ ‫سەركەوتووتر‬ ‫تا‬ ‫دەق‬ ‫''نووسەری‬ ‫یان‬ ‫شاعیر‬ ‫بێت‬ ‫رچۆنێك‬ ‫ده‬ ‫گه‬ ‫ڕێته‬ ‫وه‬ ‫له‬ ، ‫سه‬ ‫سه‬ ‫و‬ ‫وروژاندن‬ ‫و‬ ‫ڕۆشنبیركردن‬ ‫ر‬ ‫كاریگه‬ ‫و‬ ‫رسامكردن‬ ) . ‫زیاتر‬ ‫دەقدا،‬ ‫خۆشی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫بەرهەمهێنانی‬ ‫و‬ ‫داهێنان‬ ‫ی‬ ‫سه‬ ‫و‬ ‫ریی‬ ‫خوێنه‬ ‫رنجڕاكێشكردنی‬ ‫ر(خلف،‬ ‫خۆشی‬ ‫و‬ ‫چێژدار‬ ‫دەقی‬ ‫خوێنە‬ ‫بۆ‬ ‫بەخش‬ ‫فەراهە‬ ‫دەق‬ ‫ری‬ ‫خوێن‬ ‫خودی‬ ‫ئەمانەشدا‬ ‫پاڵ‬ ‫لە‬ ‫ئەگەرچی‬ ‫دەكات،‬ ‫م‬ ‫سەرەكی‬ ‫ڕۆڵی‬ ‫ەریش‬ ، ‫(بارت‬ ‫دەبینێت''‬ ‫بوارەدا‬ ‫لەم‬ 2007 , 6 ‫و‬ ‫دەق‬ ‫نووسەری‬ ‫الیەنی‬ ‫هەردوو‬ ‫بڵێین‬ ‫دەتوانین‬ ‫لێرەدا‬ ‫).كەواتە‬ ‫بەیەكەوە،‬ ‫دەق‬ ‫خوێنەری‬ ‫پرۆسەی‬ ‫چونكە‬ ‫كایەوە.‬ ‫دەهێنە‬ ‫پرۆسەكە‬ ‫هاوبەشی‬ ‫بە‬ ‫كارێكی‬ ‫چێژ‬ ‫هەمەالیەنەیە‬ ‫ڕۆالن‬ ‫بۆیە‬ ‫هەر‬ ‫هەیه.‬ ‫جەمسەری‬ ‫ندین‬ ‫چە‬ ‫و‬ ‫بارت‬ ‫دەكا‬ ‫ڕەهەندییەكانیەوە‬ ‫هەموو‬ ‫لە‬ ‫دەق‬ ‫چێژی‬ ‫باسی‬ 0 ‫منوونەكان‬ ‫و‬ ‫دەكا‬ ‫بەراوردی‬ ‫مرۆڤ‬ ‫سێكسی‬ ‫چێژەكانی‬ ‫لەگەڵ‬ ‫زۆرجار‬ ‫جوان‬ ‫گرێدەدا‬ ‫لێك‬ , ‫به‬ ‫سه‬ ‫اڵم‬ ‫باره‬ ‫به‬ ‫ت‬ ‫كه‬ ‫جوانی‬ ‫خۆشیی‬ ‫په‬ ‫یوه‬ ‫ندییه‬ ‫زۆر‬ ‫كی‬ ‫ب‬ ‫و‬ ‫توندوتۆڵ‬ ‫ه‬ ‫به‬ ‫هێزی‬ ‫چی‬ ‫جوانییه‬ ‫ژی‬ ‫وه‬ ‫هه‬ ‫یه‬ ‫ته‬ ، ‫نانه‬ ‫ئاستی‬ ‫جار‬ ‫زۆر‬ ‫ت‬ ‫ئه‬ ‫په‬ ‫و‬ ‫یوه‬ ‫ندییه‬ ‫ده‬ ‫گاته‬ ‫ئاوێته‬ ‫و‬ ‫ئاوێزان‬ ‫قۆناغی‬ ‫له‬ ‫بوون‬ ‫یه‬ ‫نێو‬ ‫هه‬ ‫كرتدا،‬ ‫له‬ ‫ر‬ ‫مباره‬ ‫یه‬ ‫گه‬ ‫وه،‬ ‫ڕای‬ ‫بیرو‬ ‫لێك‬ ‫هه‬ ‫جیاواز‬ ‫یه‬ . ‫ب‬ ‫ر‬ ‫ۆیه‬ ‫ئافره‬ ‫(جه‬ ‫یەکەمە''‬ ‫نیشتامنی‬ ‫ت‬ ‫لیزاده‬ ‫دیده‬ ، ‫نی،‬ 1 / 4 / 2021 ‫بۆیه‬ .) ‫ئه‬ ‫گه‬ ‫له‬ ‫ر‬ ‫م‬ ‫له‬ ‫ب‬ ‫ی‬ ‫ابانه‬ ‫و‬ ‫ه‬ ، ‫به‬ ‫بووم‬ ‫هه‬ ‫(جه‬ ‫ور‬ ‫ل‬ ‫ی‬ ‫زاده‬ ، 2019 ‫ل‬ ، 467 .) ‫بارت‬ ‫ڕۆاڵن‬ ‫بێتەكایەوه‬ ‫شیعری‬ ‫دەقی‬ ‫لەمەڕ‬ ‫جۆراوجۆر‬ ‫لێكدانەوەی‬ . ‫دا‬ ‫شیعری‬ ‫ئیستاتیكیەتی‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫و‬ ‫سوود‬ ‫الیەنەكانی‬ ‫لە‬ ‫بەتایبەتی‬ 0 ‫ئەم‬ ‫شەپۆل‬ ‫سەرەتای‬ ‫لە‬ ‫ە‬ ‫بونیەوە‬ ‫دروست‬ ‫بین‬ ‫بەخۆوە‬ ‫بەیەكی‬ ‫دژ‬ ‫ئاراستەی‬ ‫و‬ ‫هەڵوێست‬ ‫دوو‬ ‫(سانت‬ ‫بەسەرۆكایەتی‬ ‫كە‬ ‫یەكەمیان‬ ‫ی:‬ ‫خ‬ ‫لە‬ ‫ئەدەب‬ ‫دەبێت‬ ‫كە‬ ‫وابوو‬ ‫ڕای‬ ‫ئەدەبدا،‬ ‫لە‬ ‫هەبوو‬ ‫سوود‬ ‫فەلسەفەی‬ ‫بە‬ ‫بڕوای‬ ‫بوو،‬ ‫سیمۆن)‬ ‫سەركەوتنی‬ ‫و‬ ‫پێشكەوتن‬ ‫زمەتی‬ ‫فەرام‬ ‫جوانیی‬ ‫و‬ ‫هونەر‬ ‫الیەنی‬ ‫و‬ ‫بێت‬ ‫كۆمەڵگەدا‬ ‫بە‬ ‫كردبوو.‬ ‫ۆش‬ ‫هە‬ ‫اڵم‬ ‫سەرۆكایەتیی(‬ ‫بە‬ ‫كە‬ ‫دووەم‬ ‫ڵوێستی‬ ‫بوو،‬ ) ‫ب‬ ‫گرنگ‬ ‫بەالوە‬ ‫(پیربا‬ ‫وو''‬ ‫ڵ‬ ، 2006 ‫ل‬ ، 128 .) ‫هه‬ ‫روه‬ ‫سه‬ ‫هۆراس‬ ‫ها‬ ‫باره‬ ‫مه‬ ‫و‬ ‫ئامانج‬ ‫به‬ ‫ت‬ ‫به‬ ‫ده‬ ‫شیعری‬ ‫ستی‬ ‫به‬ ‫سوود‬ ‫یان‬ ‫شاعیر‬ ‫''ئامانجی‬ : ‫ڵێت‬ ‫خشینه‬ ‫به‬ ‫چێژ‬ ‫یان‬ ‫خشینه‬ ‫یاخود‬ ، ‫له‬ ‫یه‬ ‫وروژاندن‬ ‫كاتدا‬ ‫به‬ ‫سود‬ ‫و‬ ‫چێژ‬ ‫ی‬ ‫خشینه‬ ‫(فه‬ '' ، ‫تاح،‬ 2019 ‫ل‬ ، 14 ‫هه‬ .) ‫ئافره‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫كاریگه‬ ‫زمانێكی‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫ئه‬ ‫هۆی‬ ‫ندێشه‬ ‫یه‬ ‫فراوانه‬ ‫كی‬ ‫وه‬ ‫له‬ ‫و‬ ‫چوارچێوه‬ ‫ی‬ ‫وێنه‬ ‫یه‬ ‫شی‬ ‫كی‬ ‫به‬ ‫عری‬ ‫هه‬ ‫دا‬ ‫رز‬ ‫نه‬ ‫و‬ ‫ست‬ ‫ستی‬ ‫ده‬ ‫خۆی‬ ‫ربڕیوه‬ . ‫له‬ ‫گوزارشتی‬ ‫خه‬ ‫ئازاره‬ ‫و‬ ‫ئیش‬ ‫و‬ ‫م‬ ‫سه‬ ‫كانی‬ ‫باره‬ ‫به‬ ‫ت‬ ‫ئافره‬ ‫جوانی‬ ‫خۆشه‬ ‫و‬ ‫ت‬ ‫ئافره‬ ‫ویستی‬ ‫كردووه‬ ‫ت‬ ‫چونكه‬ . ‫وه‬ ‫ج‬ ‫گ‬ ‫ه‬ ‫له‬ ‫مه‬ ‫له‬ ‫شاعیر‬ ‫كۆپڵه‬ ‫دیكه‬ ‫شیعرێكی‬ ‫پایه‬ ‫دا،‬ ‫ئاسته‬ ‫و‬ ‫خۆشه‬ ‫كانی‬ ‫ڕۆمانسییه‬ ‫و‬ ‫ویستی‬ ‫ئافره‬ ‫تی‬ ‫له‬ ‫ت‬ ‫ته‬ ‫ته‬ ‫و‬ ‫ڕی‬ ‫و‬ ‫نكی‬ ‫ك‬ ‫ده‬ ‫زا‬ ‫یه‬ '' ‫نین‬ ‫له‬ ‫كێك‬ ‫هه‬ ‫گرینگرتین‬ ‫سۆزه‬ ‫و‬ ‫ست‬ ‫كه‬ ‫مرۆڤ،‬ ‫كانی‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫ر‬ ‫كۆنه‬ ‫وه‬ ‫له‬ ‫دوو‬ ‫می‬ ‫شیعری‬ ‫توێی‬ ‫لله‬ ‫هه‬ ‫تاندا‬ ‫یه‬ ‫لو‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫ئاو‬ ‫هاوتای‬ ‫سیدا‬ ‫كه‬ ‫كات،‬ ‫دیاره‬ ‫هه‬ ‫ریه‬ ‫كه‬ ‫له‬ ‫وشه‬ ‫(ته‬ ‫كانی‬ ‫ته‬ ‫ڕ،‬ ‫جگه‬ ‫لووس)‬ ، ‫نك‬ ‫له‬ ‫وه‬ ‫ئاماژه‬ ‫ی‬ ‫یه‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫بۆ‬ ‫كن‬ ، ‫خۆشه‬ ‫ویستییه‬ ‫كه‬ . ‫هۆكاری‬ ‫كارامه‬ ‫یاده‬ ‫و‬ ‫یی‬ ‫وه‬ ‫بووه‬ ‫ری‬ ‫به‬ ‫خرۆشی‬ ‫و‬ ‫جۆش‬ ‫و‬ ‫شیعر‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫هونه‬ ‫و‬ ‫ب‬ ‫به‬ ‫ر‬ ‫خشیوه‬ ‫ئه‬ . ‫له‬ ‫وین‬ ‫میانه‬ ‫خۆشه‬ ‫له‬ ‫ویستی،‬ ‫هه‬ ‫ڕه‬ ‫كاتدا‬ ‫مان‬ ‫هه‬ ‫سێكسی‬ ‫ندیكی‬ ‫ج‬ ‫چێژی‬ ‫و‬ ‫هه‬ ‫وانییان‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ، ‫له‬ ‫ك‬ ‫منوونه‬ ‫م‬ ‫شیعره‬ ‫ئاشكرایه‬ ‫و‬ ‫دیار‬ ‫شاعیردا‬ ‫ی‬ ‫ی‬ ‫غه‬ ‫و‬ ‫شادی‬ ‫مدا‬ ‫به‬ ‫و‬ ‫ناسكرتین‬ ‫گه‬ ‫و‬ ‫هێزترین‬ ‫وره‬ ‫بزوێنه‬ ‫ترین‬ ‫دڵه‬ ‫ری‬ ‫له‬ ، ‫هه‬ ‫كاتدا‬ ‫مان‬ ‫كۆڵه‬ ‫گه‬ ‫سه‬ ‫ی‬ ‫ره‬ ‫شیعر‬ ‫كیی‬ ‫ئه‬ ‫و‬ ‫ده‬ ‫كه‬ ‫ده‬ ‫ڵێ:‬ ‫لیریكی‬ ‫بیاتی‬ ‫پێكده‬ ‫جیهانی‬ ‫(ص‬ ‫هێنیت''‬ ‫بور،‬ 1382 ‫ص‬ ، 406 ‫به‬ .) ‫هه‬ ‫شێوه‬ ‫مان‬ ‫له‬ ‫شیعره‬ ‫جه‬ ‫كانی‬ ‫لیزاده‬ ‫پێگه‬ ‫شدا‬ ‫یه‬ ‫كاریگه‬ ‫كی‬ ‫هه‬ ‫ری‬ ‫یه‬ ‫وه‬ ، ‫له‬ ‫ك‬ ‫ت‬ ‫ۆ‬ ‫ل‬ ‫ە‬ ‫د‬ ‫ئاو‬ ‫ە‬ ‫چ‬ ‫ی‬ ‫ت‬ ‫ت‬ .. ‫ەڕ‬ ‫ت‬ ‫ەڕ‬ ‫ت‬ ‫و‬ ‫ە‬ ‫نک‬ ‫ت‬ ‫ە‬ ‫ن‬ ‫ک‬ ‫لووس,‬ ‫لووس‬ ‫و‬ ‫م‬ ‫كۆپڵه‬ ‫شیعره‬ ‫ده‬ ‫خۆی‬ ‫دا‬ ‫كه‬ ‫نوێنێ‬ ‫ده‬ ‫ل‬ ‫ە‬ ‫خ‬ ‫ە‬ ‫ون‬ ‫ی‬ ‫فر‬ ‫ی‬ ‫شت‬ ‫ە‬ ‫کاندا؛‬ ‫د‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫ێ‬ ‫ک؛‬ ‫ڕێ‬ ‫ژن‬ ‫ە‬ ‫باران‬ ‫ێ‬ ‫ک‬ ‫ی‬ ‫پ‬ ‫ە‬ ‫م‬ ‫ەیی‬ ‫و‬ ‫ڵێ:‬ ‫كه‬ ‫كرد‬ ‫ماچم‬ ‫ی‬ ‫سات‬ ‫ێ‬ ‫ک؛‬ ‫کان‬ ‫ییە‬ ‫ک‬ ‫ی‬ ‫ل‬ ‫ە‬ ‫ه‬ ‫ە‬ ‫نگو‬ ‫ی‬ ‫ن‬ ‫و‬ ، ‫ئ‬ ‫ی‬ ‫رت‬ ‫كه‬ ‫نه‬ ‫س‬ ‫ی‬ ‫ناس‬ ‫ی‬ ‫مه‬ ‫وه‬ ، ‫س‬ ‫ە‬ ‫رو‬ ‫ە‬ ‫خت‬ ‫ێ‬ ‫ک،‬ ‫ڕ‬ ‫ووبار‬ ‫ێ‬ ‫ک،‬ ‫ل‬ ‫ە‬ ‫ش‬ ‫ە‬ ‫کر‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫ر‬ ‫(جه‬ ‫ل‬ ‫ی‬ ‫زاده‬ ، 2019 ‫ل‬ , 465 .)
	150 151 152				Vol.26, No.2, 2022 Vol.26, No.2, 2022 Vol.26, No.2, 2022

‫به‬ ‫دانا،‬ ‫خۆی‬ ‫دیوانەكەی‬ ‫بۆ‬ ‫واتاداری‬ ‫ناونیشانێكی‬ ‫ڕوو.‬ ‫خستە‬ ‫هونەری‬ ‫بۆ‬ ‫هونەر‬ ‫دەبینێ،‬ ‫وای‬ ‫بۆدلێر‬ .) ‫شەڕ‬ ‫گوڵەكانی‬ ( ‫ناوی‬ ‫كە‬ ‫شیع‬ ‫ناوی‬ ‫كەشایەنی‬ ‫مەزنەی‬ ‫شیعرە‬ ‫ئەو‬ ‫خۆیەتی.‬ ‫شیعر‬ ‫خودی‬ ‫شیعری،‬ ‫بابەتی‬ ‫''شاعیر‬ ‫بێت‬ ‫رچۆنێك‬ ‫ب‬ ‫هونەرمەند‬ ‫و‬ ‫هیچ‬ ‫لەوەی‬ ‫ەر‬ ‫هتد،‬ ‫و‬ ‫سیاسی‬ ‫و‬ ‫کۆمەاڵیەتی‬ ‫و‬ ‫ئینسانی‬ ‫پەیامێکی‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫چێژ.‬ ‫و‬ ‫جوانی‬ ‫دۆزینەوەی‬ ‫دوای‬ ‫بە‬ ‫گەڕانە‬ ‫پەیامیان‬ ‫یەکەم‬ ‫هەبێت،‬ ‫لەئافره‬ ‫ڕکابەریش‬ ‫بێ‬ ‫چیژی‬ ‫هه‬ ‫کۆبۆتەوە.‬ ‫تدا‬
Women Aesthetic as A Source of Appetence and Pleasure in Qubadi Jalizada’s Poems