The level of awareness of inhabitants of Banat of environmental pollution


UVOD

Procesom industrijalizacije i primenom agrotehničkih mera u Banatu se nažalost javlja problem zagađenja vazduha, voda, zemljišta i hrane. Zagađivanje prouzrokuje narušavanje fizičkih, hemijskih i bioloških svojstava naše životne sredine koja tako izmenjena štetno deluje na sve nas [11]. 
Nekontrolisanim ispuštanjem štetnih materija iz pančevačkih fabrika Južne zone -HIP "Azotara" Pančevo, Rafinerije nafte Pančevo, HIP "Petrohemija" Pančevo i drugih izvora zagađenja u Banatu dolazi do zagađenja vazduha. U vazduh se, u velikim količinama, ispuštaju raznovrsne i mnogobrojne štetne primese čija je emisija veoma velika, a to su: ugljenmonoksid (CO), ugljen-dioksid (CO2), sumpor-monoksid (SO), sumpor-dioksid (SO2), sumpor-vodonik (H2S), azot-monoksid (NO), azot-dioksid (NO2), amonijak (NH3), benzen (C6H6), ugljovodonici (tolu-Adresa autora: Pavle Radanov, Univerzitet Privredna akademija, Novi Sad, Fakultet za primenjeni menadžment, ekonomiju i finansije, Beograd, Nemanjina 4 Rad primljen: 26.04.2016. Rad prihvaćen: 09.05.2016. 
en, metil-merkaptan), čađ, itd. 
Sve ove primese imaju prefiks zagađivača koji dovode do globalnih problema, a ne samo lokalnih [6]. U našoj sredini fabrike i drugi izvori zagađenja svojim otpadnim vodama zagađuju i naše reke [6]. 
Kruženjem materija u prirodi neizostavno se zagađuje i zemljište i to: poljoprivredno zemljište zbog nekontrolisane primene veštačkih đubriva i pesticida koji se koriste u poljoprivredi; zemljište koje se koristi za divlje deponije sa čvrstim otpadom; kao i zemljište koje ugrožavaju mnogi drugi zagađivači sa svojim otpadnim materijama. 
Sve napred navedeno dovodi i do zagađivanja hrane jer biljke korenovim sistemom, koji nije selektivan u procesu apsorpcije, sa vodom iz zemljišta upijaju sve ono što im je ponuđeno. 
Tako se dolazi do toga da je i hrana zagađena, a ljudi su poslednji članovi u lancu ishrane i stoga sva ta zagađivanja znatno uvećana hranom unose u organizam [4]. Posledice, svega što je napred navedeno, po ljude su: bolesti disajnih organa, kancerogene bolesti, slabljenje imuno sistema, alergije, katarakta očiju, konjuktivitis, povećana smrtnost. Pored navedenih zdravstvenih posledica, javljaju se i mutagene i teratogene promene [1,5]. 
Stepen zagađenosti naše životne sredine znatno je povećan nakon bombardovanja 1999. godine. Tokom bombardovanja, u jednom danu istovremeno su bile bombardovane sve tri pančevačke fabrike Južne zone, i tom prilikom došlo je do velike emisije štetnih materija. Tokom bombardovanja, i velike količine toksičnih i štetnih materija izlivene su u reke i na zemljište u krugu pančevačkih fabrika Južne zone. Ovakvim zagađivanjem ozbiljno su ugrožene podzemne vode, a voda koju pijemo iz gradskog vodovoda upravo se dobija preradom podzemnih voda [4,10]. 
Zaštita životne sredine je od prioritetnog značaja za sprečavanje zagađivanja vode za piće posebno na izvorištima. Srbija se po rezervama pitke vode nalazi na solidnom 47. mestu u svetu [13,14]. 
Na osnovu iznetih činjenica jasno se nameće zaključak da bi problem zagađivanja Banata trebalo ozbiljno shvatiti. Stanovnici Banata prvenstveno bi trebalo da budu obavešteni o tome da postoji način i mere koje mogu da se koriste kako bi se smanjio stepen svih vidova zagađenja. 
Da bi se u Banatu zaštitio vazduh mogu da se primene određene mere i to: tehničko-tehnološke, biološke i zakonske. Primena navedenih mera trebalo bi da bude stalna i istovremena [8]. Vode mogu da se zaštite prečišćavanjem otpadnih voda. Zemljište može da se zaštiti primenom zakonskih mera u poljoprivredi, kao i smanjivanjem količina čvrstog otpada, recikliranjem otpada i izgradnjom sanitarnih deponija. 
Metodom recikliranja postiže se najbolji način zaštite zemljišta od otpadaka kako sa ekološkog tako i sa ekonomskog aspekta [5]. Stanovnici Banata trebalo bi da se informišu putem medija i kroz permanentne edukacione programe kako bi naučili da prepoznaju ekološke probleme, kako da deluju preventivno i kako da pokreću građanske i seoske inicijative u cilju zaštite životne sredine i svog opstanka u ovakvim uslovima [9]. 
Programi edukacije o zaštiti životne sredine trebalo bi da budu ozbiljno i stručno isplanirani i još ozbiljnije sprovedeni. Značaj edukacije najbolje može da se uoči iz programa koji su sprovedeni u okviru zaštite stanovništva od side i iz programa o ponašanju u saobraćaju. Takvim edukacijama spašeni su mnogi životi. 

METODOLOŠKI OKVIR ISTRAŽIVANJA

Tokom istraživanja, prilikom prikupljanja podataka, korišćen je istraživački instrument anketa [7]. Glavna svrha istraživanja je da se prikupe informacije o tome koliko su stanovnici Banata upoznati sa ekološkim problemima i zagađenjem životne sredine, koliko ozbiljno shvataju ekološke probleme i koliko su zadovoljni stepenom informisanosti od strane medija. 
Rezultat istraživanja čine podaci koji su dobijeni nakon obrade i analize podataka iz sprovedene ankete [2]. 
Anketno istraživanje je sprovedeno u periodu od 01.04.2016. godine do 20.04.2016. godine. Anketom je obuhvaćeno sto ispitanika -stanovnika Banata različitog pola, starosnog doba i školske spreme jer smatram da prigodan uzorak čini sto ispitanika. 
Prilikom ispitivanja korišćen je upitnik koji sadrži deset pitanja a koji je popunjavan deskriptivnom metodom [3]. Cilj ove ankete je da saznam koliko su stanovnici Banata obavešteni o ekološkim problemima i zagađenju, koliko ozbiljno shvataju ekološke probleme i koliko su zadovoljni stepenom informisanosti o zagađenju i ekološkim problemima od strane medija. 

ISTRAŽIVANJE INFORMISANOSTI

STANOVNIKA BANATA O ZAGAĐENJU VAZDUHA, VODA, ZEMLJIŠTA I HRANE I NIVOU OBAVEŠTENOSTI OD STRANE MEDIJA 

Predmet istraživanja

Predmet istraživanja -Nivo edukacije o zagađenosti životne sredine u Banatu, tj. nivo edukacije o zagađenosti vazduha, voda, zemljišta i hrane i nivo obaveštavanja od strane medija. 

Metodološka osnova istraživanja

Cilj istraživanja -Utvrditi nivo edukacije o zagađenosti životne sredine u Banatu tj. o pojavama zagađenja vazduha, voda, zemljišta i hrane. Zadaci istraživanja -Utvrditi da li su isti kvantumi saznanja o zagađenosti vazduha, voda, zemljišta i hrane kod anketiranih stanovnika Banata. 
Hipotetički okvir istraživanja -Anketom koja je sprovedena u okviru ovog istraživanja postavio sam sledeće hipoteze.  Prva hipoteza -Najbolja obaveštenost anketiranih stanovnika Banata je o zagađenju vazduha u odnosu na zagađenje voda i zemljišta.  Druga hipoteza -Anketirani stanovnici Banata misle da u organizam unose zdravu hranu.  Treća hipoteza -Većina anketiranih stanovnika Banata zna šta su aditivi.  Četvrta hipoteza -Postoji nezadovoljstvo anketiranih stanovnika Banata u pogledu nedostatka informacija o zagađenju i ekološkim problemima od strane medija. 

Opis metode i primena

Tokom istraživanja, prilikom prikupljanja podataka, korišćen je istraživački instrument anketa [12]. Anketa je bila anonimna. TEHNIKA -KVALITET IMS, STANDARDIZACIJA I METROLOGIJA 16 (2016) 3 
Anketno istraživanje je sprovedeno u periodu od 01.04.2016. godine do 20.04.2016. godine. Mesto anketiranja -gradovi Pančevo, Zrenjanin, Vršac i Kikinda, opštine Novi Knjaževac, Novi Bečej, Plandište i Bela Crkva. 

Mapa br. 1. Banat

Anketom je obuhvaćeno sto ispitanika. Anketirani su stanovnici Banata različitog pola, starosnog doba i školske spreme. 
Prilikom ispitivanja korišćen je upitnik koji sadrži deset pitanja a koji je popunjavan deskriptivnom metodom. Pri formulisanju i određivanju pitanja nastojao sam da pitanja budu kratka i jasna. 
Anketa je imala deset pitanja, a ona su:  Da li ste upoznati sa ekološkom situacijom u Banatu?  Da li znate koliko je zagađen vazduh u Banatu?  Da li znate koliko su zagađene vode u Banatu?  Da li znate koliko je štetno UV-zračenje po zdravlje?  Da li je zagađeno zemljište u Banatu?  Da li je hrana koju unosimo zdrava?  Da li znate šta su aditivi?  Da li znate šta je genetski modifikovana hrana?  Da li imate neke zdravstvene probleme zbog životne sredine u kojoj živite?  Da li ste zadovoljni nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti naše životne sredine? Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 65% ispitanika ima saznanja o ekološkoj situaciji u Banatu. To nije dobro, jer se nameće pitanje: Kako sprovoditi ekološke inicijative sa procentom stanovnika koji imaju saznanja o ekološkoj situaciji u Banatu? Može se pretpostaviti da ovi stanovnici Banata poseduju i određenu ekološku svest u pogledu inicijativa i angažovanja za rešavanje određenih ekoloških problema. 
Analizirajući postotak od 10% ispitanika, koji tvrde da nisu upoznati sa ekološkom situacijom, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv već je poražavajući i veoma je dobra opomena da u ovom okrugu ekologiji treba da se posveti mnogo više prostora. 
Analizirajući postotak od 25% ispitanika, koji daju iskazani stav da su delimično upoznati sa ekološkom situacijom, može da se otvori polemika koji je kvalitet njihovih saznanja i na šta se odnosi to "delimično". Ako se pođe od pretpostavke da ovi ispitanici imaju samo neka osnovna saznanja, neophodno je da se uvedu u program edukacije o zaštiti životne sredine. Bez odgovora je pet ispitanika. Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 51% ispitanika ima saznanja o zagađenju vazduha u Banatu. To nije dobro, jer se nameće pitanje: Kako sprovoditi ekološke inicijative sa procentom stanovnika koji imaju saznanja o zagađenju vazduha u Banatu? 
Analizirajući postotak od 17% ispitanika, koji tvrde da nisu upoznati sa zagađenjem vazduha u Banatu, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv i veoma je dobra opomena da u ovom okrugu ekologiji treba da se posveti mnogo više prostora. 
Analizirajući postotak od 27% ispitanika, koji daju iskazani stav da su delimično upoznati sa zagađenjem vazduha u Banatu, može da se otvori polemika koji je kvalitet njihovih saznanja i na šta se odnosi to "delimično". Ako se pođe od pretpostavke da ovi ispitanici imaju samo neka osnovna saznanja, neophodno je da se uvedu u program edukacije o zaštiti životne sredine. 
Tumačenjem kategorija odgovora jasno je da većina ispitanika poseduje osnovna saznanja (sumarno obuhvaćeni odgovori anketiranih "da" i "delimično" -79%) o problemu zagađenosti vazduha. Ako detaljnije analiziramo tabelarni pregled odgovora, nameće se zaključak da postotak od 79% ispitanika nije optimalan. Uočava se da samo 51% anketiranih tvrde da poseduju saznanja o zagađenosti vazduha, što je zabrinjavajuće i neshvatljivo. 

Grafikon 2 -Grafički prikaz nivoa saznanja o zagađenju vazduha

Pet ispitanika nije dalo odgovor, što može različito da se tumači, i to: ili im je svega dosta; ili više neće da sudeluju u pričama; ili su ljuti što se ništa ne preduzima; ili među njima možda ima onih koji su odgovorni za enormno zagađenje vazduha. 

Grafikon 3 -Grafički prikaz nivoa obaveštenosti o zagađenju vazduha, voda, zemljišta i hrane

Prva hipoteza -Najbolja obaveštenost anketiranih stanovnika Banata je o zagađenju vazduha u odnosu na zagađenje voda i zemljišta. 
Analizom dobijenih rezultata ankete može da se zaključi da prva hipoteza nije dokazana. 
Ispitanici imaju najviše saznanja o zagađenju zemljišta 67%, zatim o zagađenju vazduha 51%, a nakon toga o zagađenju voda 45%. 
Analizirajući navedeni podatak o nivou saznanja o zagađenju zemljišta, vazduha i voda može da se zaključi da ispitanici -stanovnici Banata imaju najviše saznanja o zagađenju zemljišta jer je njihov interes motiv saznanja pošto žive u Vojvodini koja je kategorisana kao poljoprivredno područje. 
Pitanje broj 3: Da li znate koliko su zagađene vode u Banatu? Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 45% ispitanika ima saznanja o zagađenju voda u Banatu. To nije dobro, jer se nameće pitanje: Kako sprovoditi ekološke inicijative sa procentom građana koji imaju saznanja o zagađenju voda? 
Analizirajući postotak od 25% ispitanika, koji tvrde da nisu upoznati sa zagađenjem voda u Banatu, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv već je poražavajući i veoma je dobra opomena da u ovom okrugu ekologiji treba da se posveti mnogo više prostora. 
Analizirajući postotak od 30% ispitanika, koji daju iskazani stav da su delimično upoznati sa zagađenjem voda u Banatu, može da se otvori polemika koji je kvalitet njihovih saznanja i na šta se odnosi to "delimično". Ako se pođe od pretpostavke da ovi ispitanici imaju samo neka osnovna saznanja, neophodno je da se uvedu u program edukacije o zaštiti životne sredine. Tumačenjem kategorija odgovora jasno je da tri četvrtine ispitanika poseduje osnovna saznanja (sumarno obuhvaćeni odgovori anketiranih "da" i "delimično" -75%) o problemu zagađenosti voda. Ako detaljnije analiziramo tabelarni pregled odgovora, nameće se zaključak da postotak od 75% ispitanika nije optimalan. Uočava se da samo 45% anketiranih tvrde da poseduju saznanja o zagađenosti voda, što je zabrinjavajuće i poražavajuće. Ako se ovom broju doda i 30% ispitanika koji su delimično upoznati sa ovim problemom, onda 75% građana poseduje osnovna saznanja o ovoj pojavi. Kvalitet i obim saznanja svakako su različiti u ove dve kategorije ispitanika. Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 75% ispitanika ima saznanja o štetnosti UV-zračenja po zdravlje. Analiza navedenog podatka veoma ohrabruje jer pokazuje da je visok procenat ispitanika koji imaju saznanja o štetnosti UV-zračenja. Uočava se da 75% anketiranih tvrde da imaju saznanja o štetnosti UV-zračenja, što je postignuto dobrim informisanjem putem medija, koje traje već više godina unazad posebno u letnjim mesecima. To je prava potvrda ekološke angažovanosti i povećanja nivoa ekološke svesti stanovnika na ovu temu. 
Analizirajući postotak od 10% ispitanika, koji tvrde da nisu upoznati sa saznanjima o štetnosti UVzračenja po zdravlje, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije visok, ali pokazuje da bi bilo poželjno da se i neupućeni stanovnici uvedu u program edukacije o štetnosti UVzračenja po zdravlje. 
Analizirajući postotak od 15% ispitanika, koji daju iskazani stav da su delimično upoznati sa saznanjima o štetnosti UV-zračenja po zdravlje, može da se otvori polemika koji je kvalitet njihovih saznanja i na šta se odnosi to "delimično". Ako se pođe od pretpostavke da ovi ispitanici imaju samo neka osnovna saznanja, neophodno je da se uvedu u program edukacije o štetnosti UV-zračenja po zdravlje. 
Tumačenjem kategorija odgovora jasno je da većina ispitanika poseduje osnovna saznanja (sumarno obuhvaćeni odgovori anketiranih "da" i "delimično" -90%) o štetnosti UV-zračenja po zdravlje. Ako detaljnije analiziramo tabelarni pregled odgovora, nameće se zaključak da je postotak od 90% ispitanika zadovoljavajući. Uočava se da 75% anketiranih tvrde da poseduju saznanja o štetnosti UV-zračenja, što je dobro. Ako ovom broju dodamo i 15% ispitanika koji su delimično upoznati sa ovim problemom, onda 90% stanovnika poseduje osnovna saznanja o ovoj pojavi. 
Pitanje broj 5: Da li je zagađeno zemljište u Banatu? Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 67% ispitanika ima saznanja o zagađenju zemljišta u Banatu. Ovaj podatak je zadovoljavajući u pogledu obaveštenosti građana jer je njihov interes motiv saznanja pošto žive u Vojvodini koja je kategorisana kao poljoprivredno područje gde čitava budućnost proizvodnje zdrave hrane zavisi od zdrave životne sredine. 
Analizirajući postotak od 13% ispitanika, koji tvrde da nisu upoznati sa zagađenjem zemljišta, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv i veoma je dobra opomena da u ovom okrugu ekologiji treba da se posveti mnogo više prostora. 
Analizirajući postotak od 20% ispitanika, koji daju iskazani stav da su delimično upoznati sa zagađenjem zemljišta u Banatu, može da se otvori polemika koji je kvalitet njihovih saznanja i na šta se odnosi to "delimično". Ako se pođe od pretpostavke da ovi ispitanici imaju samo neka osnovna saznanja, neophodno je da se uvedu u program edukacije o zaštiti životne sredine. Tumačenjem kategorija odgovora jasno je da većina ispitanika poseduje osnovna saznanja (sumarno obuhvaćeni odgovori anketiranih "da" i "delimično" -87%) o problemu zagađenosti zemljišta. Ako detaljnije analiziramo tabelarni pregled odgovora, nameće se zaključak da postotak od 87% ispitanika nije optimalan ali je zadovoljavajući. Uočava se da 67% anketiranih tvrde da poseduju saznanja o zagađenosti zemljišta, što je relativno zadovoljavajuće u pogledu obaveštenosti stanovnika. Ako se ovom broju doda i 20% ispitanika koji su delimično upoznati sa ovim problemom, onda 87% stanovnika poseduje osnovna saznanja o zagađenju zemljišta. Kvalitet i obim saznanja svakako su različiti u ove dve kategorije ispitanika. 
Analizom dobijenih rezultata ankete može da se zaključi da ispitanici imaju najviše saznanja o zagađenju zemljišta 67%, zatim o zagađenju vazduha 51%, a nakon toga o zagađenju voda 45%. 
Analizirajući navedeni podatak o nivou saznanja o zagađenju zemljišta, vazduha i voda može da se zaključi da ispitanici -stanovnici Banata imaju najviše saznanja o zagađenju zemljišta jer je njihov interes moiv saznanja pošto žive u Vojvodini koja je kategorisana kao poljoprivredno područje. Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 20% ispitanika smatraju da je hrana koju unose u organizam zdrava. Ovaj u pogledu obaveštenosti građana jer njihovo zdravlje zavisi od njihovog saznanja o proizvodnji zdrave hrane i o hrani koju unose u organizam. Nameće se pitanje: Kako sprovoditi ekološke inicijative sa procentom stanovnika koji smatraju da je hrana koju unose u organizam zdrava? 
Analizirajući postotak od 43% ispitanika, koji tvrde da hrana koju unose u organizam nije zdrava, može da se zaključi da navedeni procenat upućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv ali je nedovoljan. 
Analizirajući postotak od 37% ispitanika, koji daju iskazani stav da su delimično upoznati da je hrana koju unose u organizam zdrava, može da se otvori polemika koji je kvalitet njihovih saznanja i na šta se odnosi to "delimično". Ako se pođe od pretpostavke da ovi ispitanici imaju samo neka osnovna saznanja, neophodno je da se uvedu u program edukacije o zaštiti životne sredine i proizvodnji zdrave hrane, jer delimična saznanja o ovoj temi mogu da budu veoma štetna. 

Grafikon 7 -Grafički prikaz nivoa saznanja o zaga-

đenju hrane Druga hipoteza -Anketirani stanovnici Banata misle da u organizam unose zdravu hranu. 
Analizom dobijenih rezultata ankete može da se zaključi da druga hipoteza nije dokazana. 
Analizom dobijenih rezultata može da se zaključi da 20% ispitanika smatra da je hrana koju unose u organizam zdrava, zatim da je 37% ispitanika delimično upoznato, i da 43% ispitanika ima saznanja da hrana koju unose u organizam nije zdrava. Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 68% ispitanika ima saznanja o tome šta su aditivi. Ovaj podatak je zadovoljavajući u pogledu obaveštenosti stanovnika o tome šta su aditivi. 
Analizirajući postotak od 32% ispitanika, koji su se izjasnili da nemaju saznanja o tome šta su aditivi, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv s obzirom na štetnost aditiva po zdravlje ljudi jer je dokazano da su pojedini aditivi kancerogeni. 
Treća hipoteza -Većina anketiranih stanovnika Banata zna šta su aditivi. 
Analizom dobijenih rezultata ankete može da se zaključi da je treća hipoteza dokazana. 
Analizom dobijenih rezultata može da se zaključi da 68% ispitanika ima saznanja o tome šta su aditivi a da 32% ispitanika nema saznanja o tome šta su aditivi. 
Pitanje broj 8: Da li znate šta je genetski modifikovana hrana? Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 64% ispitanika ima saznanja o tome šta je genetski modifikovana hrana. 
Ovaj podatak je zadovoljavajući u pogledu obaveštenosti građana o tome šta je genetski modifikovana hrana s obzirom na činjenicu da je reč o pojmu sa kojim se susrećemo poslednjih nekoliko godina. 
Analizirajući postotak od 36% ispitanika, koji su se izjasnili da nemaju saznanja o tome šta je genetski modifikovana hrana, može da se zaključi da navedeni procenat neupućenih stanovnika Banata nije zanemarljiv s obzirom na štetnost genetski modifikovane hrane po zdravlje ljudi. 
Pitanje broj 9: Da li imate neke zdravstvene probleme zbog životne sredine u kojoj živite? Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 38% ispitanika smatra da ima zdravstvene probleme zbog životne sredine u kojoj živi. 
Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 62% ispitanika smatra da nema zdravstvene probleme zbog životne sredine u kojoj živi. 
Pitanje broj 10: Da li ste zadovoljni nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti naše životne sredine? Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da su 14% ispitanika zadovoljni nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti životne sredine. 
Na osnovu tabelarnog prikaza, može da se zaključi da 86% ispitanika nisu zadovoljni nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti životne sredine. 
Četvrta hipoteza -Postoji nezadovoljstvo anketiranih stanovnika Banata u pogledu nedostatka informacija o zagađenju i ekološkim problemima od strane medija. 
Analizom dobijenih rezultata ankete može da se zaključi da je četvrta hipoteza dokazana. Analizom dobijenih rezultata može da se zaključi da je 14% ispitanika zadovoljno nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti životne sredine a da 86% ispitanika nije zadovoljno nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti životne sredine. 

Analiza rezultata

Prva hipoteza -Najbolja obaveštenost anketiranih stanovnika Banata je o zagađenju vazduha u odnosu na zagađenje voda i zemljišta. 
Ispitanici imaju najviše saznanja o zagađenju zemljišta 67%, zatim o zagađenju vazduha 51%, a nakon toga o zagađenju voda 45%. 
Analizirajući navedene podatke o nivou saznanja o zagađenju zemljišta, vazduha i voda može da se zaključi da ispitanici, stanovnici Banata, imaju najviše saznanja o zagađenju zemljišta što se može objasniti time da je poljoprivreda u Banatu značajna privredna grana i da se veliki deo stanovnoštva Banata bavi poljoprivredom kao osnovnom ili dopunskom delatnošću. 
Druga hipoteza -Anketirani stanovnici Banata misle da u organizam unose zdravu hranu. 
Analizom dobijenih rezultata može da se zaključi da 20% ispitanika smatra da je hrana koju unose u organizam zdrava, zatim da je 37% ispitanika de-limično upoznato sa nutritivnim svojstvima i kvalitetom hrane koju koriste u ishrani, a da 43% ispitanika ima saznanja da određena hrana koju unose u organizam nije zdrava. 
Treća hipoteza -Većina anketiranih stanovnika Banata zna šta su aditivi. 
Analizom dobijenih rezultata može da se zaključi da 68% ispitanika ima saznanja o tome šta su aditivi a da 32% ispitanika nema saznanja o tome šta su aditivi. 
Četvrta hipoteza -Postoji nezadovoljstvo anketiranih stanovnika Banata u pogledu nedostatka informacija o zagađenju i ekološkim problemima od strane medija. 
Analizom dobijenih rezultata može da se zaključi da je 14% ispitanika zadovoljno nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti životne sredine, a da 86% ispitanika nije zadovoljno nivoom obaveštavanja medija o stepenu zagađenosti životne sredine. 

ZAKLJUČAK

Analizom dobijenih rezultata ankete može da se zaključi da prva i druga hipoteza nisu dokazane, a da su treća i četvrta hipoteza dokazane. 
Na osnovu iznetih činjenica jasno se nameće zaključak da bi problem zaštite životne sredine u Banatu, a i u celoj Srbiji, trebalo ozbiljno shvatiti. Stanovnici Banata trebalo bi da se informišu putem medija i kroz permanentne edukacione programe kako bi naučili da prepoznaju ekološke probleme, kako da deluju preventivno i kako da pokreću građanske i seoske inicijative u cilju zaštite životne sredine i svog održivog opstanka u ovakvim uslovima. Programi edukacije o zaštiti životne sredine trebalo bi da budu ozbiljno i stručno isplanirani i još ozbiljnije sprovedeni. U definisanju i sprovođenju ovih programa vodeću ulogu bi morale da imaju lokalne samouprave i organizacije civilnog društva koje deluju na teritorijama lokalnih samouprava i koje se bave zaštitom životne sredine. 

4 .

 4 REZULTATI ISTRAŽIVANJA I ANALIZA DOBIJENIH ISTRAŽIVAČKIH NALAZA Nakon sprovedene ankete sakupljeni su anketni listići nakon čega su formirane grupe na osnovu kategorija odgovora, a zatim je urađen tabelarni prikaz rezultata izjašnjavanja anketiranih stanovnika Banata. 4.1. Rezultati ankete Pitanje broj 1: Da li ste upoznati sa ekološkom situacijom u Banatu? Tabela 1. Kategorije odgovora ukupno % 




  -KVALITET IMS, STANDARDIZACIJA I METROLOGIJA 16 (2016) 3 




  Grafikon 6 -Grafički prikaz nivoa obaveštenosti o zagađenju vazduha, voda, zemljišta i hrane Pitanje broj 6: Da li je hrana koju unosimo zdrava? 


	Tabela 6. Kategorije odgovora ukupno %
	DA	20	20%
	NE	43	43%
	DELIMIČNO	37	37%
	UKUPNO:	100	100%

SUMMARY THE LEVEL OF ANWARENESS OF INHABITANTS OF BANAT OF ENVIRONMENTAL POLUTION

Of the pollution that leads to serious health and genetic consequences, as well as the reaction of the organism, and thus the problem of Banat becomes the priority before the inhabitants of Banat raises a dilemma: stay at the cost of survival or survive with the engagement of all forms of civil and seostkog opinion and initiatives in terms of raising environmental awareness and create control mechanisms that will actively engage in the environmental fate of Banat. This research I wanted to find out how much the inhabitants of Banat to meet specified environmental problems and environmental zagađenjem. At the same time I wanted to remark on how much pollution adversely affects all the living world. During the research, when collecting data, used the research survey instrument. Survey respondents is included in the table. Respondents are the inhabitants of Banat of different gender, age and academic qualifications. When examining used a questionnaire that contains ten questions and that the materials in the descriptive method. The results suggest that in the future, you should have the most attention paid to development and raising environmental awareness through education of permanent inhabitants of Banat programs on the protection of the environment. Key words: environmental issues, pollution, environment, surveys, Banat
The level of awareness of inhabitants of Banat of environmental pollution