INFERTILITET MUŠKARACA UZROKOVAN BAKÏERÏJSKIM GENITALNIM INFEKCIJAMA MALE INFERTILITY CAUSED BY BACTERIAL GENITAL INFECTIONS

Keywords: 

Neplodnost muškarca označava nesposobnost • oplodnje jajne ćelije zbog nestvaranja spermatozoida ili nemogućnosti stvaranja i prenosa dovoljno zdravih spermatozoida za oplodnju. Po definiciji Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) neplodnost je: "nemogućnost da seksualno aktivan par koji ne koristi kontracepciju, ostvari trudnoću za godinu dana". [1][2][3] Pojam infertilitet i sterilitet predstavljaju sinonime za neplodnost. Najčešće se u stručnoj komunikaciji primjenjuje pojam infertilitet, koji je psihološki prihvatljiviji za pacijente u poređenju sa pojmom sterilitet, odnosno neplodnost. 
Razlikuju se dva osnovna tipa infertiliteta: primarni i sekundarni. Primami infertilitet muškarca podrazumij eva da od početka polnih odnosa partnerka nikada nije začela. Najteži oblik primamog infertiliteta ima genetsku osnovu, koja nije dovoljno razjašnjena. Sekundami infertilitet nastaje nakon ostvarene jedne ili više trudnoća, zbog naknadnih histoloških, anatomskih i fizioloških promjena organa reproduktivnog sistema; koje ometaju biološku ulogu oplodnje, odnosno začeća. Kada se današnjim naučnim saznanjima ne može objasniti razvoj, a dijagnostičkim metodama utvrditi uzrok, takav infertilitet se defmiše kao idiopatski. [3,4] Epidemiology a Oko 25% parova ne ostvari tmdnoću tokom jedne godine, 15% parova zatraži medicinski tretman, dok konačno, 5% parova ostaje bez djece [3,4]. 
Muški uzrok infertiliteta je u približno 50% slučajeva, a često je udružen sa infertilitetom partnerke. U 40 do 60% slučajeva infertiliteta muškarca, nije poznat uzrok. Utvrđene abnormalnosti u spermogramu su bez relevantnih etioloskih podataka u anamnezi, fizikalnom pregledu i laboratory skim testovima (idiopatski infertilitet muškarca). Smanjen broj sperraatozoida (oligozoospermici), smanjena pokretljivost (asthenozoospermia) i abnormalne morfolološke forme (teratozoospermia) su uobičajeni poremećaji koji se opisuju kao OAT sindrom (oligo-asthenoteratozoospermia) [ 1 -4]. 
Vjerovatnoća začeća značajno, opada sa trajanjem infertiliteta. Ako infertilitet traje duže od 4 godine, bez zaštite kod seksualnih odnosa, procenat začeća partnerke je samo 1,5%. Starost žene, takođe, smanjuje sposobnost začeća, tako da je fertilitet žena od 35 godina samo 50% od fertiliteta йене od 25 godina, sa 38 godina smanjen je na samo 25%, a kod žena preko 40 godina manji je od 5% [5]. 

Etiologija i patogeneza

Infertilitet muškarca može nastati zbog: anomalija genitalnih organa (urođene i stečene), enđokrinih poremeéaja, genetske abnormalnosti, infekcija urogenitalnih organa, imunološki poremećaji, povišene intraskrotalne temperature, kao i nepoznatih uzroka [6][7][8][9][10][11][12]. Kompleksna etiopatogeneza dovodi do kvalitativnih i kvantitativnih promjena sperme. Osnovni poremećaji odgovomi za infertilitet muškarca, bez obzira na prirodu i mehanizme djelovanja uzroka su: smanjen broj spermatozoida, loša pokretljivost, morfološke defonnacije, poremećaj prenosa i prolaska, zbog opstrukcije provodnih kanalića i smanjena sposobnost spermatozoida da prodru u jajnu ćeliju. Patološki spermogram najčešće je posljedica vise ovih poremeéaja. [3,4] Testisi i kanalikulami sistem genitalnih organa su anatomski i fiziološki glavne strukture u kojima se odvija procès spermatogeneze, ali i mjesto ispoljavanja patogeneze infertiliteta. Najveći dio testisa (oko 80%) čine seminifemi tubuli i germinativni epitel, zbog éega se smanjenje broj a ćelija i promjena arhitekture ovih tkiva, manifestuje teškim poremećajima plodnosti muškarca i redukcijom volumena testisa (fibrozna atrofija testisa). U zavisnosti od trajanja i intenziteta upalnog procesa u testisu i epididimisu, posljedice mogu biti smanjenje broj a i funkcije spermatozoida ili njihovo potpuno odsustvo u sjemenoj tečnosti, zbog patološke spermatogeneze ili opstrukcije sjemenih kanalića [11][12][13]. 
Infekcija izaziva upalu, koju karakteriše bol, otok i poremećaj funkcije. Ovo zadnje se ogleda kao nedovoljna sekrecija minerala, enzima i tecnosti, a to dovodi do slabljenja funkcije i prijenosa spermatozoida. Nenormalan biohemijski sastav sjemenske tecnosti dovodi do smanjenja zapremine, poremeéaja viskoznosti i likvefakcije, poremeéaja pH i funkcije spermatozoida. Smanjena je pokretljivost spermatozoida, a éesto se javljaju i antitijela usmjerena na spermatozoide (leA i IgG). [14][15][16][17] Infekcija poveéava broj leukocita koji sadrže peroksidazu, što stvara reaktivne kiseoniéne radikale koji oštećuju lipidni sastav membrane spermatozoida, smanjujuéi njihovu pokretljivost i sposobnost fuzije sa jajnom éelijom (smanjena akrosomska reaktivnost). Reaktivni kiseoniéni radikali oštećuju i DNK spermatozoida (stvara se 8hidroksi-2-deoksigvanozin) i dovode do mutacija [18,19]. 
Tokom infekcije proizvode se mnogi kiseoniéni radikali, a oslobadaju se i razliéiti citokini: interleukin-1 (alfa i beta), interleukin-6 i -8 i TNF, koji dalje oštećuju funkciju spermatozoida [20]. 
Hroniéna infekcija epididimisa može da dovede do nepotpune opstrukcije kanalića, što se ogleda kao azospennija, ili do pucanja barijere krv-testis [21]. 

Bakterijska etiologija infertiliteta

Moguéa povezanost infekcija genitourinamog trakta i infertiliteta muškarca predmet je mnogih protivrjeénosti od druge polovine sedamdesetih godina, a predloženo je nekoliko terapijskih protokola [4,11,12]. 
Kriterijumi koji povezuju infekcije sa infertilitetom muškarca dala je SZO, a zadnjih godina pojavio se i nemali broj studija koje évrsto povezuju muški infertilitet i infekcije genitalnih organa [1][2][3][4]11,12]. Zbog često asimptomatskog karaktera, teška oštećenja reproduktivnih organa ostanu dugo bez dijagnoze i liječenja. Ponavljane i intenzivirane infekcije, mogu dovesti do edema, ishemije l fibroznih promjena u reproduktivnim organima muškarca [4]. 
Genitouriname infekcije su česte kod muškaraca i kliničari koji se bave muškim infertiiitetom svakodnevno imaju pacijente sa ovim problemom. Nastaju širenjem infektivnog procesa iz urinamog ф trakta, mada su mogući hematogeni i limfogeni putevi nastanka genitalnih infekcija, kao i širenje procesa sa okolnih tkiva i organa. Ove infekcije uključuju uretritise i cistitise koje izazivaju uobičajeni urinami bakterijski patogeni ili seksualno prenosive infekcije, kao i infekcije akcesomih žlijezda (engk, Male Accessory-Gland Infection, MAGI) koji se, najčešće, dovode u vezu sa infertiiitetom muškarca. Infekcije akcesomih žlijezda uključuju: epididimitise, vezikulitise i prostatitise [4,11,12]. Veza infekcija akcesromih žlijezda (priključenih polnim žlijezdama muškarca) i smanjene ili izostale fertilne moći muškarca je naučno dokazana, a predloženi su i različiti antibiotski tretmani, ali sa ® ski'omnim rezultatima. Ovo posljednje je, vjerovatno, posljedica ireverzibilnih funkcionalnih i morfoloških oštećenja uzrokovanih hroničnim infekcijama i upalama. Hronične i neadekvatno liječene infekcije češće izazivaju infertilitet, nego akutne infekcije. Stoga je prevencija ovih infekcija, odnosno njihova najranija dijagnoza i liječenje ključno [4,[22][23][24][25][26]. 
Uzročnici bakterijskih infekcija mogu različitim patogenetskim mehanizmima uticati na fertilnost muškaraca: oštećenjem germinativnih ćelija medijatorima zapaljenja, opstrukcijom sjemenih kanala, vezivanjem za spermatozoïde i smanjenjem njihove pokretljivosti, itd [24]. Џ Urinami sistem muškarca je u normalnim prilikama sterilan, osim distalne trećine uretre. Oko spoljnog otvora uretre i na unutrašnjem listu prepuciuma, mogu da se nadu mnoge bakterije: stafilokoke, streptokoke, enterokoke, kao i druge bakterije. Infekcije obično počinju u predjelu glansa i prepucijuma (balanoposthitis). Faktori koji pomažu razvoj infekcija su: loša higijena, fimoza, parafimoza, mikrolezije ili povrede većeg obima. Lokalne promjene mogu biti karakteristične za neke bolesti (ulcus durum kod sifilisa ili ulcus mole kod infekcija koje izaziva Haemophilus ducreyi) [4]. 
Upala uretre (urethritis), nekad najčešće izazvana gonokokom ili piogenim kokama, danas je, uglavnom, posljedica infekcije sa Chlamydia trachomatis [ 25]. 
Ascedentni kanalikulami put širenja bakterijske infekcije u prostatu, sjemene kesice, epididimise i testise, češći je od hematogene diseminacije. 
Najčešće Infekcije udružene sa infertiiitetom muškaraca spadaju često, prema načinu prenosa, u seksualno prenosive bolesti. Prenose se seksualnim kontaktom ili je seksualni kontakt značajan za prenos. Uzročnici ovih bolesti su veoma osjetljivi na fizičke i hemijske faktore i ne ostavljaju trajan imunitet. Infekcija koju izaziva Chlamydia trachomatis jedna je od najčešćih seksualno prenosivih bolesti [25]. 

Orhitis i epididimitis (Orchitis, Epididymitis)

Orhitis i epididimitis predstavljaju inflamaciju koju karakteriše buma klinička slika kod akutne forme (otok, bol i crvenilo skrotuma), dok su kod hroničnog oblika simptomi i znaci blaži (otok je manje izražen), a tok duži od 6 nedjelja. Bakterijski uzročnik, obično, dovodi do istovremene upale (.orchiepididymitis). Najčešći uzročnici orhiepididimitisa su: Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, stafiloke i streptokoke. Od seksualno prenosivih uzročnika orhiepididimitisa, po učestalosti se izdvajaju: Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Treponema pallidum, Mycobacterium tuberculosis. Posljedice upale testisa mogu biti smanjen broj ili odsustvo spermatozoida u sjemenoj tečnosti ili, pak, dolazi do neprohodnosti sjemenih kanalića. Opstrukcija i induracija, naročito je česta nakon epididimitisa. 
Sekundame infekcije gonokokom imaju akutni tok, dok su hlamidijalne infekcije subkliničkog tipa. Najteža posljedica opstrukcije je opstruktivna azoospermija, koja predstavlja odsustvo spermatozoida i spermatogenih ćelija u sjemenoj tečnosti l postejakulatornom urinu, zbog bilateralne opstrukcije sjeraenih kanala. Intratest ikulama opstrukcija je odgovoma za 15% opstruktivne azoospermije i obično je uzrokovana postinflamatomom opstrukcijom rete testis [1][2][3][4]. 
Najčešći način širenja infekcije urinarnim traktom predstavlja ascedentni put. Neprohodnost ejakulatomih kanalića je obično posljedica postinflamatorne opstrukcije, sekundarna je pojava kod uretroprostatitisa u 1 do 3% slučajeva. Dalja propagacija procesa i razvoja komplikacija, razlog su prekida prohodnosti epididimisa kod 30 do 67% muškaraca sa azoospermijom [4]. 
Zajedničke karakteristike bakterijskih infekcija testisa i epdidimisa značajne za infertilitet su izražen intersticijalni edem, povećavani broj mononukleamih leukocita, moguće ireverzibilno oštećenje germinativnog epitela i seminifemih kanalića. Prisustvo leukocita u ejakulatu muškaraca sa bakterijskim infekcijama, u veéini studija je označeno kao štetan faktor. Muškarci sa infertilitetom često imaju visoku koncentraciju leukocita u spermi, za razliku od onih koji nemaju problem sa plodnošću [14][15][16]. Leukociti u ejakulatu povećavaju koncentraciju reaktivnih jedinjenja kiseonika (slobodnih radikala), koji su vrlo toksični za spermatozoide. U procesu oksidacije dolazi do vezivanja slobodnih radikala sa proteinima, lipidima, ugljenim hidratima ili nukleinskim kiselinama, i njihovog oštećenja [16]. 

Upala sjemenih kesica (vesiculitis seminalis)

Rijede oboljenje, ali dobro poznato kao uzrok neplodnosti kod muškaraca. Infekcija dovodi do smanjenja zap remine ejakulata i stvaranja biohemijskih materija u epitelu sjemenih kesica. Značajno niža koncentracija fruktoze u ejakulatu dovodi do smanjene pokretljivosti spermatozoida. Otkrivanje lizroka i odgovarajuće liječenje dovodi do izlečenj a [11]. 

Upala prostate (prostatitis)

Infekcija žlijezdanog tkiva prostate, najčešće, > prati uriname infekcije muškarca, što dovodi do poremećaja sekrecije prostate i značajne citološke i biohemijske promjene ejakulata [27]. Najčešći bakterijski uzročnici su: hlamidija, ureaplazma i mikoplazma, te gonokok [4]. 
Ascedentni put širenja infekcije iz uretre u prostatu, kao i kanalikularni do sjemenih kesica {vesiculae séminales) dovodi do zapaljenja, čije su posljedice smanjena zapremina ejakulata i fruktoze u sekretu epitela sjemenih kesica. To dovodi do smanjene pokretljivosti spermatozoida. Propagacija upalnog procesa moguća je kanalikularmm putem do epididimiisa i testisa. Razvojem upale ovih organa dolazi do komplikacija koje vode u infertilitet. Zbog toga bi, kod postojanja sumnje ili ispoljene kliničke slike infekcije, trebalo uraditi bakterioioški pregled urina, ejakulata i sekreta prostate, radi identifikacije uzročnika i adekvatnog liječenja [28]. 

Seksualno prenosive bolesti

U seksualno prenosive bolesti ubrajaju se i infekcije sa Mycoplasma hominis, Micoplasma genitalium i Ureaplasma urealyticum. Ponavljane infekcije mikoplazmama su veoma česta pojava uz stalno prisutnu dilemu, da li je bakterijska infekcija, u stvari, superinfekcija koja nastaje na terenu inficiranih tkiva mikoplazmom i/ili ureaplazmom ili obmuto. Ureaplasma urealyiticum se češće izoluje iz genitalnih organa muškarca, a Mycoplasma hominis iz ženskih. Kod muškarca mikoplazme izazivaju negonoroični uretritis sa oskudnim (rijetko obilnim) sekretom, svrabom, osjećajem peckanja i žarenja u uretri. Ureaplasma urealyticum i Mycoplasma genitalium imaju sposobnost adherencije za spermatozoide, što smanjuje njihovu pokretljivost, a time i fertilitet. Istovremeno sa spennatozoidima tokom seksualnog kontakta budu prenete i mikoplazme u genitalne organe žene i razvojem infekcije smanjuju-mogućnost začeća [4]. Ureaplasma urealyticum može da dovede do infertiliteta i preko smrtonosnog efekta na hromatin i DNK u spermatozoidima, ispoljavajući glavne efekte na embrionalni razvoj [24]. Infekcija mikoplazmama dokazuje se izolacijom i identifikacijom na podlogama i serološkim metodama: reakcija vezivanja komplementa, testa hladne aglutinacije, pasivne hemaglutinacije, indirektne imunofluorescencije, ELISA, kao i testom inhibicije izolovane mikoplazme u > homolognom serumu [4]. 
Kapavac (gonorrhoea) izaziva Gram negativni diplokok Neisseria gonorrhoeae. Inkubacija traje 3 do 14 dana. Rizik od infekcije nakon jednog izlaganja, iznosi 10% kod muškaraca i 40% kod žena. Gonoreja je često udružena sa hlamidijalnom infekcijom. Kod muškaraca se manifestly e simptomatologijom donjeg urinamog trakta, zbog uretritisa. 
Gonoreja ima karakterističan mukopurulentni iscjedak, dok je kod infekcije hlamidijom on proziran ili bjeličast. Kliničku sliku često prate simptomi i znaci epididimitisa i prostatitisa. 
[29] Dijagnostika Dijagnostika se provodi kod pacijenata sa nenormalnom sjemenom tečnošću, tj. kod oligo-, asteno-, teratozoospemiijom, ili azospermijom, ako je udružena sa: 
-urinarnim infekcijama, epididimitisom, seksualno prenosivim infekcijama i/ili fizičkim znacima: zadebljao ili osjetljiv epididimis, zadebljanim deferentnim kanalima, nenonnalnim digitorektalnim nalazom, -promjenjenim vrijednostima pregleda urina nakon masaže prostate ili utvrđenom hlamidijskom infekcijom, -promjenjenim vrijednostima ejakulata (povećan broj leukocita, porast bakterija nakon kultivacije, poremećena viskoznost, poremećen biohemijski sastav, povećane vrijednosti kiseoničnih radikala i markera inflamacije). [1][2][3][4] Anamnezom i fizikalnim pregledom kod muškaraca sa infertilitetom najčešće se nalazi: kriptorhizam, torzija testisa, trauma testisa, izlaganje toksičnim materijama i radijaciji, upotreba gonadotoksičnih lijekova, malignomi testisa, nedostatak testisa, abnormalne sekundame seksualne karakteristike, ginekomastija, abnormalan volumen ili konzistencij a testisa, varikocela, te česte genitouriname infekcije ili seksualno prenosive bolesti. 
Spermogram je u centru patoioških manifestacija infertiliteta. Zbog toga uzimanje uzorka i tumačenje rezultata analize ejakulata mora biti standardizevano i . detaljno za sve paramétré. Konačna procjena plodnosti muškarca moguća je, tek nakon 2 do 3 analize sjemene tečnosti. 
Apstinencija od seksualnih aktivnosti (dva do pet dana prije analize ejakulata) be osigurati najveći broj spemiatozoida i povećati pouzdanost rezultata testa. Dugo razdoblje seksualne neaktivnosti može dovesti do slabije pokretljivosti spermatozoida. Konzumiranje alkohola, cigareta i droga šteti zdravlju i plodnosti, a upotreba u dane prije analize sperme će uticati na rezultate. Pregled uzorka treba obaviti unutar 1 do 2 časa od davanja. Najpouzdaniji način uzimanja uzorka je masturbaeija i usmjeravanje ejakulata u sterilnu posudu. Drugi načini dobijanja sperme mogu biti u vrijeme polnog odnosa, odnosno prekinuti odnos {coitus interruptus) ili uz pomoć kondoma. 
Kompletna analiza ejakulata obuhvata podatke o: apstineneiji, vremenu davanja, fizikalnim osobinama (boja, volumen, pH, miris, viskoznost, likvefakeija), kvantitativnoj i kvalitativnoj analizi (koncentracija spermatozoida, postotak pokretnih i nepokretnih, morfologija spermatozoida), biohemijskoj analizi sjemene tečnosti (fruktoza, kisela fosfataza, limunska kiselina, cink), antispermatozoidnim antitijelima (IgA, IgG), funkcionalnim testovima (hypo-osmotic swilling test, HOS test), akrozin test. Analiza ejakulata je određena kriterijima SZO [2]. 
Biohemijska analiza sjemene tečnosti služi za proejenu akcesomih žlijezda. Najčešće se koristi za mjerenje: fruktoze koja potiče iz sjemenih kesica, cinka, limunske kiseline, kisele fosfataze iz prostate i alfa glukozidaze koju luce epididimisi. Ovo su važni sastojei ejakulata, značajni za mod oplodnje spermatozoida (spermatozoidi fruktozu koriste kao izvor energije, kisela fosfataza učestvuje u pretvaranju glukoze u fruktozu, dok limunska kiselina sa natrijumom i kalijumom doprinosi osmotskoj ravnoteži okoline spermatozoida). 
Funkcionalni testovi koji pokazuju vitalnost i fertilnu sposobnost spermatozoida su HOS test i akrozin test. Oplodna mod spermatozoida je u korelaciji sa vrijednostima enzima akrozina, koji se nalazi u akrozomu, mjehuridu na apikalnom dijelu glave spermatozoida. U dodatne testove se ubraja i peroksidaza test, kojim se posebno boje leukociti radi njihovog razlikovanja od drugih celija koje mogu postojati u sjemenoj telnosti. 
Ispitivanje uzoraka krvi može da ukaže na upalni procès (npr. povecan broj leukocita, ubrzanu sedimentaeiju). U serumu se mogu utvrditi specifična antitijela za neke bakterijske patogene (npr. za Chlamydia trachomatis), kao i antitijela usmerena protiv spermatozoida. 
Ispitivanje uzoraka urina može da ukaže na povecan broj leukocita, ali je uzorak urina poželjno uzimati nakon masaže prostate. 

Liječenje

Liječenje infekcija akcesomih žlijezda je ista kao i liječenje urinarnih, samo mora trajati duže. Nakon pozitivne spermokulture na bakterijske patogene, piospermije i kliničke slike oboljenja organa koja mogu uticati na paramétré spermograma (cistitis, uretritis, prostatitis, orhiepididimitis) provodi se antibakterijska terapija. Terapija bakterijskih infekcija genitalnih organa, prostate i vezikula seminalis, provodi se prema bakterijskoj etiologiji i efikasnosti antibiotika na izolovane uzročnike (antibiogram). Empirijska primjena antibiotika za bakterijske infekcije genitalnih organa, u odsustvu kiiničkih simptoma i utvrđene piospermje, nije indikovana. [1][2][3][4] Terapija ima za cilj da eradicira mikroorganizame iz sperme i sekreta akcesomih polnih žlijezda muškarca, a vrlo je važno i smirivanje i prestanak zapaljenja. 
Tretman uključuje antibiotike, antiinflamatome lijekove, hirurške procedure radi uklanjanja posljedica infekcije i normalizacije protoka urina i sperme, fizikalnu terapiju i promjenu stila života i seksualnog ponašanja. Od izuzetne je važnosti prevencija seksualno prenosivih bolesti. Kod potvrđenih infekcija, seksualna aktivnost se preporučuje nakon kompletnog tretmana i nestanka simptoma, odnosno nakon dijagnostičke potvrde bakteriološke eradikacije. 
Hinoloni treće generacije (cipro floksacin, ofloksacin, pefloksacin, levofloksacin) postižu visoke koncentracije i u prostati i u sjemenim kesicama, a djeluju izraženo na skoro sve bakterijske patogene u urogenitalnom traktu, osim na streptokoke, koji se ubijaju beta laktamima ili makrolidima. Najčešće, liječenje je uspješno, ali u nekim slučajevima može doći do récidiva sa istom ili dmgom bakterijom, pa je ponovni i još dugotrajniji tretman sa drugim antibiotikom potreban. Neki autori preporučuju česte ejakulacije kako bi se pojačalo djelovanje antibiotika. [4] Najčešće, urogenitalne bakterijske infekcije se uspješno lijćče, ali povećan broj leukocita i oštećena funkcija akcesomih žlijezda traje i više mjeseci, što i dalje utiče na fertilni kapacitet muškarca. Uopšteno, spontana koncepcija nakon izlječenja infekcije urogenitalnog trakta je rijetka. 

Prognoza i prevencija

Najznačajniji prognostički faktori su: -vrsta i lokalizacija infekcije, -trajanje infertiliteta, -rezultati analize sjemene tečnosti, -godine starosti i fertilni status partnerke. Prevencija ponavljanih infekcija akcesomih žlijezda je od primamog značaja. 
Prevencija seksualno prenosivih bolesti, odnosno njihovo brzo dijagnostikovanje i liječenje, takođe su ključni. Posebno je značajno spriječiti hronične infekcije koje izaziva Chlamydia trachomatis. 
Muškarci koji puše du van imaju 3 do 4 puta češće prostatitis, a dokazano je i direktno toksično djelovanje pušenja na spermatozoïde, tako da se obavezno predlaže prekid pušenja. 
Svaka infekcija urinamog trakta kod muškarca mora da se liječi na odgovarajući način, da bi se izbjeglo moguće širenje na akcesorne žlijezde. 
Summary. Genital infections are frequent at men and clinician who deal with the problem o f men's infertility encounter them every day. They mostly origin by spreading an urinary infection, but hematogenic and lymphogenic ways o f genital infections incidence are also possible, as well as spreading o f infection from the adjacent tissues and organs. Gram 



  positive bacteria, which are the most frequent cause o f the genital infections are: Staphylococcus aureus, Staphylococcus saprophyticus, Staphylococcus epidermidis, Enterococcus faecalis, Streptococcus agalactiae, while the most frequent Gram negative bacteria are: Escherichia coli, Proteus spp., Klebsiella spp., Enterobacter spp. and other Enterobacteria, as well as Pseudomonas aeruginosa. Frequency and specificity o f certain infections differentiate the bacteria such as: Chlamydia trachomatis, Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, Neisseria gonorrhoeae, Treponema pallidum, and Mycobacterium tuberculosis. Existence o f the relation between accesoiy glands infections (attached to the sexual glands o f man) and reduced or absent fertile powers o f man has been scientifically proven, and various antibiotic protocols proposed for the treatment. In majority o f the cases, urogenital bacterial infections are treated successfully, but increased number o f leucocytes and damaged accessoiy glands function last for several months, which also influences the fertile capacity o f a man. Thus a spontaneous conception after cured urogenital infection is rare. Key words: Male infertility, Bacterial genital infection 


	Duško Vasić.
	Sluzba za urologiju, Opšta bolnica "Sveti apostol Luka ", Doboj
	Snježana Milićević,
	Klinika za urologiju, Klinički centar Banja Luka
	Bogdan Pajović,
	Klinika za urologiju i nefrologiju, Klinički centar Crne Gore, Podgorica
	1Miroslav Petković,
	Katedra za mikrobiologiju i imunologiju, Medicinski fakultet Banja Luka
INFERTILITET MUŠKARACA UZROKOVAN BAKÏERÏJSKIM GENITALNIM INFEKCIJAMA MALE INFERTILITY CAUSED BY BACTERIAL GENITAL INFECTIONS