‫دانش‬ ‫اقتصاد‬ ‫تطبیقی‬ ‫بررسی‬ ‫برای‬ ‫پیشنهادهایی‬ ‫ارائه‬ ‫و‬ ‫منتخب‬ ‫کشور‬ ‫چنذ‬ ‫در‬ ‫بنیان‬ ‫ایران‬


‫التهبز‬ ٣ ‫ضٚ‬ ‫ثب‬ ‫اعالفبت،‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫ثط‬ ‫٤ىطز‬ ‫ٕٞىبض‬ ‫ؾبظٔبٖ‬ ٢ ‫ٞب٢‬ ‫التهیبز‬ ٢ ‫یبَ‬ ‫ؾی‬ ‫زض‬ ‫یقٝ‬ ‫تٛؾی‬ ٚ 1990 ‫ی‬ ‫ٔی‬ ‫٥الز٢،‬ ‫ی‬ ‫ٔجٙی‬ ٣ ‫یٛآٚض‬ ‫٘ی‬ ‫یبْ‬ ‫٘ؾی‬ ‫یٝ‬ ‫ثی‬ ‫یٝ‬ ‫تٛجی‬ ‫یط‬ ‫ثی‬ ٢ ٚ ‫قبذم‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫إٞ‬ ‫آٖ،‬ ‫ثب‬ ‫ٔطتجظ‬ ‫٥ت‬ ‫ذبن‬ ٣ ‫٤بفت‬ [ 12 ‫ا‬ ‫ثط‬ .] ٗ٤ ‫انیغالح‬ ‫اؾبؼ‬ « ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ » ‫ؾبَ‬ ‫زض‬ 1996 ‫ثطا‬ ٢ ‫اِٚ‬ ٗ٥ ‫ٔغطح‬ ‫ثبض‬ ‫ٌطز٤س‬ ‫اظ‬ ‫ٔٙؾیٛض‬ ٚ ‫التهبز‬ ‫آٖ،‬ ٢ ‫ثٝ‬ ‫وٝ‬ ‫ثٛز‬ ‫ٔؿتم‬ ‫عٛض‬ ٓ٥ ‫ٔجتٙی‬ ٣ ‫تِٛ‬ ‫ثیط‬ ‫٥یس،‬ ‫اظ‬ ‫اؾیتفبزٜ‬ ٚ ‫اقیبفٝ‬ ٔ ‫اعالفبت‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ٣ ‫ثبقس‬ [ 3 ‫وكٛضٞب‬ ‫پؽ،‬ ‫آٖ‬ ‫اظ‬ .] ٢ ‫ظ‬ ‫٤بز٢‬ ‫ثط٘بٔٝ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫ذیٛز‬ ‫ثطا‬ ‫ضا‬ ٢ ‫ٔجتٙ‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ٚضٚز‬ ٣ ‫زا٘ف‬ ‫ثط‬ ‫پب‬ ٝ٤ ‫ٌصاض٢‬ ‫وكٛضٞب‬ ‫پبؾد‬ ‫اظ‬ ‫وطز٘س؛‬ ٢ ‫جٙٛة‬ ‫آؾ‬ ‫قطق‬ ‫٥ب‬ ‫ثحطاٖ‬ ‫ثٝ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫ؾبَ‬ ‫ٞب‬ ٢ 1997 ٚ 1998 ٔ ‫٥الز٢‬ [ ‫ٌطفتٝ‬ 4 ،] ‫ضؾٕ‬ ‫ٚضٚز‬ ‫تب‬ ٣ ‫ثٝ‬ ‫اٍّ٘ؿتبٖ‬ ‫٘رؿت‬ ‫فٙٛاٖ‬ ٗ٥ ‫تٛؾقٝ‬ ‫وكٛض‬ ‫٤بفتٝ‬ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ٗ٤ ‫زض‬ ‫فطنٝ‬ ‫ؾبَ‬ 1998 ٔ ‫٥الز٢،‬ ٕٝ٘ٛ٘ ‫ٞب‬ ٣٤ ‫وكٛضٞب‬ ‫ٚضٚز‬ ‫اظ‬ ٢ ‫ٔؿی‬ ‫ثیٝ‬ ‫جٟبٖ‬ ‫أ‬ ‫التهیبز‬ ِٝ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫جٟیب٘‬ ‫ثب٘یه‬ ‫حبضیط‬ ‫حبَ‬ ‫زض‬ ‫ٞؿتٙس.‬ ٣ ‫پیطٚغٜ‬ ‫ا‬ ٢ ‫فٙیٛاٖ‬ ‫تحیت‬ ‫ضا‬ « ‫ثطا‬ ‫زا٘ف‬ ٢ ‫تٛؾقٝ‬ » ‫ٞسف‬ ‫ثب‬ ‫ثٝ‬ ‫ثیطا‬ ‫زا٘یف‬ ‫اظ‬ ‫اؾیتفبزٜ‬ ٚ ‫وبضثطزٖ‬ ٢ ٘ ‫٥یُ‬ ‫ثیٝ‬ ‫وكٛضٞب‬ ‫زض‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫ٞسف‬ ٢ ‫تسٚ‬ ‫جٟبٖ‬ ‫ٔرتّف‬ ٗ٤ ‫ٕ٘ٛزٜ‬ ‫اؾت‬ [ 5 .] ‫زض‬ ‫ا‬ ‫٤طاٖ،‬ ‫تهٛ‬ ‫ظٔبٖ‬ ‫اظ‬ ‫٤ت‬ ‫تٛؾق‬ ‫چٟبضْ‬ ‫ثط٘بٔٝ‬ ‫لبٖ٘ٛ‬ ١ ‫التهبز‬ ،٢ ‫اجتٕبف‬ ٣ ‫فطٍٞٙ‬ ٚ ٣ ‫جٕٟٛض‬ ٢ ‫اؾالٔ‬ ٣ ‫ا‬ ‫٤طاٖ‬ ‫ؾبَ‬ ‫زض‬ 1383 ‫ّٔی‬ ‫التهیبز‬ ‫ثٝ‬ ‫اقبضٜ‬ ٚ ٣ ‫زا٘ب‬ ٣٤ ‫ٔحٛض‬ ٘ ٚ ‫آٖ‬ ‫زض‬ ‫٥ع‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫احىبْ‬ ‫ثٝ‬ ‫ثط٘بٔٝ‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫چٟبضْ‬ ‫فهُ‬ ‫اذتهبل‬ ‫فهّٙبٔٝ‬ ‫ضقس‬ ‫فٙبٚض٢‬ ، ‫ؾبَ‬ ‫ٞفسٞٓ‬ ، ‫قٕبضٜ‬ 67 ، ‫تبثؿتبٖ‬ 1400 11 ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫تغج٥م٣‬ ‫ثطضؾ٣‬ ‫ثطا٢‬ ‫پ٥كٟٙبزٞب٤٣‬ ‫اضائٝ‬ ٚ ‫ٔٙترت‬ ‫وكٛض‬ ‫چٙس‬ ‫زض‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫ا٤طاٖ‬ ‫ؾقسآثبز٢‬ ٚ ‫فع٤ع٢‬ ‫فغبضپٛض،‬ ‫فطتبـ،‬ ‫ٔجتٙ‬ ٣ ‫زا٘ب٤‬ ‫ثط‬ ،٣ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ؾ‬ ٚ ‫٥بؾیت‬ ‫ٞیب٢‬ ٘ ‫٥یُ‬ ‫اوریط‬ ‫زض‬ ‫آٖ‬ ‫ثیٝ‬ ‫ؾ‬ ‫٥بؾت‬ ‫ٞب‬ ‫ثط٘بٔٝ‬ ٚ ‫ٞب‬ ٢ ٔ ‫چكٓ‬ ‫ثٝ‬ ‫وكٛض‬ ‫والٖ‬ ٣ ‫ذٛضز‬ ٟٓٔ ‫اظ‬ ‫وٝ‬ ‫تط‬ ٗ٤ ‫آٖ‬ ‫ٞب‬ ٔ ٣ ‫تٛاٖ‬ ‫٘مك‬ ‫تٛؾقٝ،‬ ‫پٙجٓ‬ ‫ثط٘بٔٝ‬ ‫ثٝ‬ ١ ‫فّٕ‬ ‫جبٔـ‬ ٣ ‫ؾ‬ ‫وكٛض،‬ ‫٥بؾت‬ ‫ٞب٢‬ ‫وّ‬ ٣ ‫ٔمبٚٔت‬ ‫التهبز‬ ،٣ ‫ؾ‬ ‫٥بؾت‬ ‫ٞب٢‬ ‫وّ‬ ٣ ‫فٙبٚض‬ ٚ ‫فّٓ‬ ٢ ‫ؾ‬ ٚ ‫٥بؾت‬ ‫ٞب٢‬ ‫وّ‬ ٣ ‫ثط٘بٔٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫الظْ‬ ‫ٕ٘ٛز.‬ ‫اقبضٜ‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫قكٓ‬ ‫٤بزآٚض٢‬ ‫ع‬ ‫اؾت‬ ٣ ‫ؾبَ‬ ‫ٞب٢‬ ‫ٔمبْ‬ ‫ٌصقتٝ،‬ ‫ضٞجط‬ ‫ٔقؾٓ‬ ٢ ‫ث‬ ‫زض‬ ‫ثبضٞب‬ ‫٥ب٘بت‬ ‫ؾرٙطا٘‬ ٚ ٣ ‫ٞب٢‬ ‫ا‬ ‫ثیط‬ ‫ذٛز‬ ‫٤یٗ‬ ‫تأو‬ ‫ٔفٟیْٛ‬ ‫٥یس‬ ‫ٕ٘ٛزٜ‬ ‫إٞ‬ ‫اظ‬ ‫٘كبٖ‬ ‫وٝ‬ ‫ا٘س‬ ‫٥ت‬ ‫ضاؾیتب‬ ‫زض‬ ‫زِٚیت‬ ‫ٔجسا٘یٝ‬ ‫تیالـ‬ ‫ِعْٚ‬ ٚ ‫آٖ‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫تحمك‬ ‫ثٙ‬ ‫٥یبٖ‬ ‫زاضز‬ [ 13 ‫ا‬ ‫ثیط‬ .] ‫٤یٗ‬ ‫تٛؾیقٝ‬ ‫ٔیٛج‬ ‫ؾیٝ‬ ‫اؾیبؼ،‬ ‫ؾ‬ ‫٥بؾت‬ ‫ٞب٢‬ ‫فٙبٚض‬ ‫فّٓ‬ ٢ ‫٘ٛآٚض‬ ٚ ٢ ‫ا‬ ‫زض‬ ‫٤طاٖ‬ ‫اثتسا‬ ‫اظ‬ ٢ ‫زٞٝ‬ 1370 ‫قٙبؾب‬ ٣٤ ‫قسٜ‬ ‫اِٚ‬ ٚ ‫اؾت‬ ٗ٥ ‫فبِ‬ ‫آٔٛظـ‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫ثط‬ ‫ٔٛج‬ ٣ ‫ؾیبَ‬ ‫اظ‬ ‫ویٝ‬ ‫ثیٛزٜ‬ ‫ٔتٕطویع‬ 1369 ‫فٙییبٚض‬ ٚ ‫پییػٚٞف‬ ‫تٛؾییقٝ‬ ‫ثییط‬ ‫زْٚ‬ ‫ٔییٛج‬ ‫قییس،‬ ‫آغییبظ‬ ٢ ‫جّٕییٝ‬ ‫(اظ‬ ‫فٙبٚض‬ ٢ ‫ٞب٢‬ ‫ظ‬ ٚ ‫٘ٛؽٟٛض‬ ‫٤طؾبذت‬ ٘ ‫ٔٛضز‬ ‫٥بظ‬ ‫آٖ‬ ‫حیسٚز‬ ‫اظ‬ ٚ ‫ثیٛزٜ‬ ‫ٔتٕطوع‬ ‫ٞب)‬ ‫ؾبَ‬ 1379 ‫ؾٛٔ‬ ‫قس.‬ ‫آغبظ‬ ٗ٥ ٓٞ ‫ٔٛج‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ٌصاض‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ٔ ٚ ‫جتٙی٣‬ ‫٘ٛآٚض‬ ‫ثط‬ ٢ ‫ؾیبَ‬ ‫حسٚز‬ ‫اظ‬ ٚ ‫ٌطفتٝ‬ ‫ٞسف‬ ‫ضا‬ 1389 ‫ضقیس‬ ‫اؾیت.‬ ‫قیسٜ‬ ‫آغیبظ‬ ‫فعا‬ ‫٤ٙسٜ‬ ٘ ‫٥طٚ٢‬ ‫تحه‬ ‫جٛاٖ‬ ‫وبض‬ ُ٥ ‫وطزٜ‬ ٟٓٔ ‫أطٚظٜ‬ ‫وٝ‬ ‫ٔبٞط‬ ٚ ‫تیط‬ ٗ٤ ‫زاضا‬ ‫٤ی٣‬ ٔ ‫ٔحؿٛة‬ ‫وكٛض‬ ٣ ‫قٛز‬ ٘ ٚ ‫٥ع‬ ‫افعا‬ ‫٤ف‬ ‫ؽطف‬ ‫٥ت‬ ‫٘تیب‬ ‫اظ‬ ‫پػٚٞف‬ ‫٤ج‬ ‫ٔیٛج‬ ‫ٞیب‬ ٢ ٔ ‫زْٚ‬ ٚ ‫اَٚ‬ ٣ ‫ثبقس‬ ‫ثطا‬ . ٢ ‫تىٕ‬ ُ٥ ‫ث‬ ‫(وٝ‬ ‫ؾْٛ‬ ‫ٔٛج‬ ‫٥كتط‬ ‫ا‬ ‫تٛجٝ‬ ‫ٔٛضز‬ ٗ٤ ‫ٔم‬ ‫بِٝ‬ ‫ا‬ ‫اؾت)،‬ ٗ٤ ‫زاضا‬ ٣٤ ‫ٞب‬ ‫ثب‬ ‫٤س‬ ‫ثٝ‬ ‫نٙقت‬ ‫جٟت‬ ‫زض‬ ‫وبُٔ‬ ‫عٛض‬ ٣ ‫قسٖ‬ ‫ؾط‬ ‫٤ـ‬ ‫ٌیصاض‬ ٚ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ‫زا٘ف‬ ‫لتهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ثٟطٜ‬ ‫ٔٛضز‬ ‫ثطزاض‬ ٢ ‫لطاض‬ ٌ ‫٥ط٘س‬ [ 14 .] ‫زض‬ ‫ا‬ ‫یٗ‬ ‫٤ی‬ ‫یط‬ ‫تكی‬ ‫یٕٗ‬ ‫ضی‬ ‫یٝ،‬ ‫ٔمبِی‬ ‫٤ح‬ ‫تبض‬ ‫یٝ،‬ ‫٤رچی‬ ‫ضٚ‬ ‫یب‬ ‫٤ىطزٞی‬ ‫یبز‬ ‫التهی‬ ‫یتمطاض‬ ‫اؾی‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫ٔرتهط‬ ‫ٔطٚض‬ ٢ ‫التهبز‬ ‫ٌصاض‬ ‫ضٚ٘س‬ ‫ثط‬ ٢ ‫جٕٟٛض‬ ٢ ‫اؾالٔ‬ ٣ ‫ا‬ ‫٤یطاٖ‬ ‫اظ‬ ‫٘فت‬ ‫التهبز‬ ٣ ‫(ٔجتٙ‬ ٣ ‫ثطضؾ‬ ٚ ‫ٔٙبثـ)‬ ‫ثط‬ ٣ ‫تجطثٝ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫جٟیب٘‬ ٣ ‫اؾیتمطاض‬ ‫(تجطثیٝ‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ثٝ‬ ‫فٙال٘س‬ ‫زض‬ ‫وكٛض‬ ‫فٙٛاٖ‬ ٢ ‫تٛؾقٝ‬ ‫٤بفتٝ‬ ‫الت‬ ‫ثب‬ ‫هبز‬ ‫ٔجتٙ‬ ٣ ‫ثط‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ٌصاض‬ ‫اعالفبت،‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ثٝ‬ ‫ٞٙس‬ ‫زض‬ ‫وكٛض‬ ‫فٙٛاٖ‬ ٢ ‫حبَ‬ ‫زض‬ ‫ٕٞچٙ‬ ٚ ‫تٛؾقٝ‬ ٗ٥ ‫تطو‬ ‫وكٛض‬ ٝ٥ ‫ثٝ‬ ‫تجطثٝ‬ ‫فٙٛاٖ‬ ‫ا‬ ٢ ‫ضٚ٘یس‬ ‫وكٛضٔبٖ،‬ ‫ٕٞب٘ٙس‬ ‫وٝ‬ ‫ٔجتٙ‬ ‫التهبز‬ ‫ٌصاض‬ ٣ ‫ع‬ ً ‫وبٔال‬ ‫ضا‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثط‬ ٣ ‫٘ىطزٜ‬ ‫زضؼ‬ ‫اؾت)،‬ ‫آٔٛذتٝ‬ ‫ٞب‬ ٣٤ ‫ضا‬ ٕٝ٘ٛ٘ ‫اظ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫ٔغبِقبت‬ ٣ ‫ثطا‬ ‫ٔصوٛض‬ ٢ ‫ا‬ ‫٤طاٖ‬ ‫ا‬ ‫زض‬ ٗ٤ ‫ظٔ‬ ٝٙ٥ ‫وٙ‬ ‫اضائٝ‬ ٓ٥ . 2 - ‫دانش‬ ‫اقتصاد‬ ‫تاریخچه‬ ‫و‬ ‫رویکردها‬ ‫بنیان؛‬ ‫ؾبزٜ‬ ‫زض‬ ‫تط‬ ٗ٤ ‫تقط‬ ‫٤ف،‬ ‫التهبز‬ ٢ ‫ٔؿیتم‬ ‫نٛضت‬ ‫ثٝ‬ ‫وٝ‬ ٓ٥ ‫پب‬ ‫ثیط‬ ‫٤یٝ‬ ‫تِٛ‬ ‫٥یس،‬ ‫تٛظ‬ ‫٤ـ‬ ‫زا٘ف‬ ‫ضا‬ ‫ثبقس‬ ‫اعالفبت‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫اظ‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ٚ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ٔ ٣ ‫زا٘٥ٓ‬ [ 15 ‫ا‬ ‫]؛‬ ٗ٤ ‫تقط‬ ‫٤ف٣‬ ‫ثیٝ‬ ‫تٛؾیقٝ‬ ٚ ‫التهیبز٢‬ ‫ٕٞىبض٢‬ ‫ؾبظٔبٖ‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫ؾیبظٔبٖ‬ ‫فٙیٛاٖ‬ ‫ٔغطح‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫وٙٙسٜ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ٔ ‫اؾتفبزٜ‬ ‫آٖ‬ ‫اظ‬ ٣ ‫وٙس‬ ‫ان‬ ‫ٔكىُ‬ . ٣ّ ‫ا‬ ٗ٤ ‫تقط‬ ‫٤ف،‬ ‫ثؿ‬ ‫ؾغح‬ ‫٥بض‬ ‫ٌؿتطز‬ ٠ ‫ثؿ‬ ‫ٕٞعٔبٖ‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫آٖ‬ ‫پٛقف‬ ‫تحت‬ ‫٥بض٢‬ ‫ٔهبز‬ ‫اظ‬ ‫٤ك‬ ٞ ٚ ‫زازٜ‬ ‫پٛقف‬ ‫ضا‬ ‫٥چ‬ ‫ٔهبز‬ ‫اظ‬ ‫٤ه‬ ‫٤ك‬ ٕ٘ ‫پٛقف‬ ‫ضا‬ ٣ ‫زٞس‬ [ 16 ،] ‫ظ‬ ‫٤طا‬ ‫حسٚز‬ ‫تب‬ ‫التهبزٞب‬ ‫ث٥كتط‬ ٢ ‫پب‬ ‫ثط‬ ٝ٤ ‫ز‬ ‫عیطف‬ ‫اظ‬ ٚ ‫زاض٘یس‬ ‫لطاض‬ ‫زا٘ف‬ ‫٤ٍیط‬ ‫ثؿ‬ ‫٥بض‬ ‫التهبز‬ ‫ثتٛاٖ‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫زقٛاض‬ ٢ ‫ٔؿتم‬ ‫آٖ‬ ‫قئٖٛ‬ ‫تٕبْ‬ ‫ثب‬ ‫ضا‬ ً ‫٥ٕب‬ ‫پب‬ ‫ثط‬ ‫٤ی١‬ ‫ٔقٙ‬ ‫(ثٝ‬ ‫زا٘ف‬ ٣ ‫تِٛ‬ ‫٥س‬ ‫تٛظ‬ ٚ ‫٤ـ‬ ‫ٔجتٙ‬ ‫ٔحهٛالت‬ ٣ ‫اعال‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫ثط‬ ‫فطو‬ ‫فبت)‬ ‫آٖ‬ ‫اظ‬ ‫ٕ٘ٛز.‬ ‫جب‬ ٣٤ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫زض‬ ‫وٝ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫انّ‬ ‫تٕطوع‬ ٣ ‫تِٛ‬ ‫ثط‬ ‫٥س‬ ‫تٛظ‬ ٚ ‫٤یـ‬ ‫ثب‬ ً ‫یٛال‬ ‫انی‬ ‫یت‬ ‫اؾی‬ ‫یف‬ ‫زا٘ی‬ ‫یس‬ ‫٤ی‬ ‫وّ‬ ٚ ‫یٙبذت‬ ‫قی‬ ‫ضا‬ ‫یف‬ ‫زا٘ی‬ ‫یسا‬ ‫اثتی‬ ‫یس‬ ‫٥ی‬ ‫یبز‬ ‫التهی‬ ‫زضن‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫ا‬ ‫زض‬ ‫اؾت.‬ ‫زا٘ف‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫قٙبذت‬ ٗ٤ ٔ ‫تالـ‬ ‫ِٛ٘سٚاَ‬ ‫ضاؾتب‬ ٣ ‫وٙس‬ ‫ث‬ ‫تب‬ ‫٥بٖ‬ ‫ٕ٘ب‬ ‫٤س‬ ‫آٖ‬ ‫ثٝ‬ ‫چٝ‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫فٙٛاٖ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ث‬ ‫اؾیت،‬ ‫ٔغطح‬ ‫٥كیتط‬ ‫٤یه‬ ‫التهبز‬ ‫٤بزٌ٥ط٘سٜ‬ ٔ ‫ٔحؿٛة‬ ٣ ‫قٛز‬ [ 6 ‫اؾٕ‬ .] ‫٥ت‬ ‫ٔمِٛٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫فٕسٜ‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫چٟبض‬ ، ‫ظ‬ ‫قطح‬ ‫ثٝ‬ ‫ضا‬ ‫زا٘ف‬ ‫٤ط‬ ‫تٛن‬ ‫٥ف‬ ‫ٞط‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫ٕ٘ٛزٜ‬ ‫٤ه‬ ‫ا‬ ‫اظ‬ ٗ٤ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫ثٝ‬ ‫ٞب‬ ٔ ‫زا٘ف،‬ ٣ ‫تٛاٖ‬ ‫٤ه‬ ‫ضٚ‬ ‫٤ىطز‬ ‫زا٘‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫فٕسٜ‬ ‫ف‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫تٛن‬ ‫ضا‬ ‫٥ف‬ ‫ٕ٘ٛز.‬  ‫ضٚ٤ىطز‬ ‫اَٚ‬ ‫وٕ‬ ‫نٛضت‬ ‫ثٝ‬ ‫زا٘ف‬ : ٣ ٘ ٚ ‫٥ع‬ ‫حس‬ ‫تب‬ ٢ ‫و‬ ‫٥فی٣‬ ‫ٚضٚز‬ ‫ثیٝ‬ ٢ ٟٓٔ ‫تط‬ ٢ ‫ٔمب‬ ‫زض‬ ‫٤ؿٝ‬ ‫تجس‬ ‫ٌصقتٝ‬ ‫ثب‬ ُ٤ ‫ا‬ ‫زض‬ ‫اؾت.‬ ‫قسٜ‬ ٗ٤ ‫زا٘ف‬ ‫ٍ٘بٜ،‬ ‫تِٛ‬ ‫زض‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ‫ٔٛضز‬ ‫٥س‬ ٟٓٔ ‫فبُٔ‬ ‫تط‬ ٢ ٘ ‫اظ‬ ‫٥طٚ٢‬ ‫ؾطٔب‬ ٚ ‫وبض‬ ٝ٤ ‫اؾت.‬  ‫ضٚ٤ىطز‬ ‫زْٚ‬ ‫(٘ت‬ ‫وبال‬ ‫ثٝ‬ ‫زا٘ف‬ : ‫٥جٝ‬ ٟٓٔ ) ‫تط‬ ٢ ‫ٔمب‬ ‫زض‬ ‫٤ؿٝ‬ ‫ٌصقیتٝ‬ ‫ثیب‬ ‫ضٚـ‬ ‫ؽٟٛض‬ ‫لبِت‬ ‫زض‬ ٚ ‫قسٜ‬ ‫تجس٤ُ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫جس‬ ‫٤س‬ ‫فقبِ‬ ‫٥ت‬ ٞ ‫ب‬ ‫تجیبضت‬ ‫زض‬ ‫وبالٞب‬ ‫(تجبزَ)‬ ٢ ‫زا٘ك‬ ٣ ‫اؾت‬ ‫ٔكبٞسٜ‬ ‫لبثُ‬ [ 17 .]  ‫ضٚ٤ىطز‬ ‫نط‬ ‫زا٘ف‬ ‫ؾْٛ:‬ ‫٤ح‬ ‫التهبز‬ ‫فٙهط‬ ‫قسٜ)،‬ ‫(وس‬ ٢ ٟٓٔ ‫تط‬ ٢ ‫پب‬ ‫زض‬ ٝ٤ ‫زا٘ك‬ ٣ ‫حبٔ‬ ‫وكٛضٞبؾت.‬ ‫٥بٖ‬ ‫ا‬ ٗ٤ ٟٓٔ ‫ٔقتمس٘س‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫تط‬ ٗ٤ ٚ ‫٤ػٌ٣‬ ‫ضقیس‬ ‫التهبز‬ ٢ ‫اذ‬ ‫٥ط‬ ‫افیعا‬ ‫وكٛضٞب،‬ ‫٤ف‬ ‫اتىیب‬ ٢ ‫آٖ‬ ‫نیط‬ ‫زا٘یف‬ ‫ثیٝ‬ ‫ٞیب‬ ‫٤ح‬ ‫زض‬ ‫ؾبظٔبٖ‬ ‫ثٝ‬ ٚ ‫ٞب‬ ‫پب‬ ‫فٙٛاٖ‬ ٝ٤ ‫فقبِ‬ ‫٥ت‬ ‫ٞب٢‬ ‫التهبز‬ ٢ ‫اؾت‬ ‫ثٛزٜ‬ ‫ٔطتجظ‬ [ 18 .]  ‫ضٚ٤ىطز‬ ‫ا‬ ‫عطفساضاٖ‬ ‫چٟبضْ:‬ ٗ٤ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥یبٖ‬ ‫ت‬ ‫ثیٝ‬ ‫ضا‬ ‫٥٥یطات‬ ‫فٙییبٚض‬ ‫اظ‬ ‫حبنییُ‬ ‫فٙبٚضا٘ییٝ‬ ٢ ( ‫اضتجبعییبت‬ ٚ ‫اعالفییبت‬ ICT ‫٘ؿییجت‬ ) ٔ ٣ ‫زٞٙس‬ ‫زِ‬ . ُ٥ ‫انّ‬ ٣ ‫ا‬ ٗ٤ ‫٘ٛآٚض‬ ‫٘مف‬ ‫ٍ٘بٜ،‬ ٢ ‫ت‬ ‫زض‬ ‫٥٥ط‬ ‫ٔحسٚز‬ ‫٤ت‬ ‫ٞیب‬ ٚ ‫ٞع‬ ٝٙ٤ ‫ٞب٢‬ ‫ٔحبؾیجبت‬ ٣ ‫اضتجیبع‬ ٚ ٣ ‫جٕیـ‬ ‫زض‬ ‫آٚض‬ ٢ ‫اعالفیبت‬ ‫ا٘تكیبض‬ ٚ ‫فٙبٚض‬ ‫ؽٟٛض‬ ‫اؾت.‬ ٢ ‫ٞب‬ ٢ ‫نیٙب‬ ٚ ‫اضتجبعیبت‬ ٚ ‫اعالفبت‬ ‫٤ـ‬ ‫پ‬ ‫٥چ٥یسٜ‬ ‫آٖ،‬ ‫فٕس‬ ‫فبُٔ‬ ٠ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ٌصاض‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ا‬ ‫زض‬ ٗ٤ ‫حبٔ‬ ‫اؾت.‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ا‬ ‫٤یٗ‬ ‫ٔٛجیت‬ ‫اضتجبعیبت‬ ٚ ‫اعالفیبت‬ ‫فٙیبٚض٢‬ ‫ا٘میالة‬ ‫اٌط‬ ‫وٝ‬ ‫ٔقتمس٘س‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫پ‬ ‫٥سا٤ف‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫قسٜ‬ ‫اٌط‬ ‫حت٣‬ ٚ ‫ثبقس‬ ‫پ‬ ‫٘تٛاٖ‬ ٓٞ ‫٥یسا٤ف‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ٔؿتم‬ ‫ضا‬ ً ‫٥ٕب‬ ‫ثٝ‬ ‫ا‬ ‫زاز،‬ ‫٘ؿیجت‬ ‫ٔعثیٛض‬ ‫ا٘میالة‬ ‫٤یٗ‬ ‫زٚ‬ ‫پس‬ ‫٤سٜ،‬ ‫زاضا‬ ٢ ‫ثؿی‬ ‫اضتجبط‬ ‫٥بض‬ ‫ٔقٙیبزاض‬ ٢ ‫ثیب‬ ‫٤ىیس٤ٍط‬ ‫فٙیبٚض٢‬ ‫ٞؿیتٙس.‬ ‫پب‬ ‫اضتجبعبت‬ ٚ ‫اعالفبت‬ ٝ٤ ‫جس‬ ‫فٙبٚضا٘ٝ‬ ‫٤س‬ ‫ٔتفبٚت‬ ٚ ٣ ‫اذت‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫٥بض‬ ‫التهبز‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫قطا‬ ‫وٝ‬ ‫زازٜ‬ ‫لطاض‬ ‫٤ظ‬ ‫تِٛ‬ ‫٥س‬ ‫تٛظ‬ ٚ ‫٤ـ‬ ٘ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫٥ع‬ ‫آٖ‬ ‫اضتجبط‬ ‫ٞب‬ ‫تِٛ‬ ‫٘ؾبْ‬ ‫ثب‬ ‫٥س‬ ‫ثٙ‬ ‫نٛضت‬ ‫ثٝ‬ ‫ضا‬ ٥ ‫بز‬ ٢ ‫زؾت‬ ‫ت‬ ‫ذٛـ‬ ‫٥٥ط‬ ٔ ٣ ‫ٕ٘ب٤س‬ [ 19 .] ‫ؽٟٛض‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫٘ؾط‬ ‫ِحبػ‬ ‫ثٝ‬ ،٢ ‫ظ‬ ‫حس‬ ‫تب‬ ‫٤بز٢‬ ‫٘بقی‬ ٣ ‫اظ‬ ‫ٔحسٚز‬ ‫٤ت‬ ‫ٞب٢‬ ّٔ ‫٘ؾبْ‬ ‫چبضچٛة‬ ٣ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫٘مف‬ ٚ ‫اؾت‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫ضإٞٙب‬ ‫ذغٛط‬ ‫ٔربثٝ‬ ‫ثٝ‬ ٣٤ ‫فٙبٚض‬ ٚ ‫فّٓ‬ ‫حٛظٜ‬ ‫زض‬ ٢ ‫ثطا‬ ٢ ‫زؾت‬ ‫٥بث٣‬ ‫تٛؾیق‬ ‫ثٝ‬ ١ ‫التهبز‬ ٢ ‫ثطا‬ ‫اؾت.‬ ٢ ‫ؾبَ‬ ‫ٞیب‬ ٢ ‫ٔتٕیبز‬ ،٢ ‫ثیٝ‬ ‫التهیبززا٘بٖ‬ ‫زِ‬ ‫٥یُ‬ ‫قىؿیت‬ ‫٤ىپب‬ ‫ضچٍ‬ ٣ ‫تئٛض‬ ‫زض‬ ‫ٟ٘بزٞب‬ ٢ ‫ٞب٢‬ ‫التهبز‬ ٢ ‫ٔسَ‬ ٚ ‫ٞب‬ ٢ ‫التهبزؾٙج‬ ،٣ ‫ٔیٛضز‬ ‫لطاض‬ ‫ا٘تمبز‬ ٔ ٣ ‫ٌطفتٙس‬ ّٔ ‫٘ؾبْ‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫ؽٟٛض‬ . ٣ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫ثرك‬ ٣ ‫ا‬ ‫اظ‬ ‫٤یٗ‬ ‫پبؾید‬ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ‫التهبززا٘بٖ‬ ‫تٛؾظ‬ ٗ٤ ٔ ‫ٔحؿٛة‬ ‫ا٘تمبزٞب‬ ٣ ‫قس‬ ‫تقبض‬ ‫اَٚ‬ ‫زؾتٝ‬ . ‫٤ف‬ ‫٘ؾبْ‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫تحّ‬ ‫حَٛ‬ ُ٥ ‫ٟ٘بز‬ ٢ ‫فط‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫ثط‬ ‫زْٚ،‬ ‫زؾتٝ‬ ٚ ‫ٞؿتٙس‬ ‫ٔتٕطوع‬ ‫ا‬ ‫٤ٙس‬ ‫٤بزٌ٥ط٢‬ ‫تأو‬ ‫٥س‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫زاض٘س.‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫تقبض‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ‫٤ف‬ ‫زؾت‬ ١ ‫زْٚ‬ ‫ؽٟٛض‬ ‫٤بفتٝ‬ ‫٘ٛآٚض‬ ‫٘ؾبْ‬ ‫ثٝ‬ ‫تٛجٝ‬ ‫اؾت.‬ ٢ ‫قیبذم‬ ٚ ‫ٞیب‬ ٢ ‫اظ‬ ‫آٖ،‬ ‫ثیب‬ ‫ٔیطتجظ‬ ‫اٚا‬ ُ٤ ‫زٞٝ‬ 1990 ٔ ‫٥الز٢‬ ‫اِٚٛ‬ ‫اظ‬ ‫٤ت‬ ‫ٞب٢‬ ‫ٕٞىبض‬ ‫ؾبظٔبٖ‬ ٢ ‫ٞب٢‬ ‫التهیبز‬ ٢ ٚ ‫ثٛزٜ‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫ا‬ ‫ثط‬ ‫اؾت.‬ ٗ٤ ‫ا٘تمبزات‬ ‫اؾبؼ‬ ٣ ّٔ ‫٘ؾبْ‬ ‫چبضچٛة‬ ‫ثٝ‬ ‫وٝ‬ ٣ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫فهّٙبٔٝ‬ ‫ضقس‬ ‫فٙبٚض٢‬ ، ‫ؾبَ‬ ‫ٞفسٞٓ‬ ، ‫قٕبضٜ‬ 67 ، ‫تبثؿتبٖ‬ 1400 12 ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫تغج٥م٣‬ ‫ثطضؾ٣‬ ‫ثطا٢‬ ‫پ٥كٟٙبزٞب٤٣‬ ‫اضائٝ‬ ٚ ‫ٔٙترت‬ ‫وكٛض‬ ‫چٙس‬ ‫زض‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫ا٤طاٖ‬ ‫ؾقسآثبز٢‬ ٚ ‫فع٤ع٢‬ ‫فغبضپٛض،‬ ‫فطتبـ،‬ ‫ٔحٛض‬ ‫ثب‬ ‫٤ت‬ ‫پب‬ ٗ٥٤ ‫ثٛزٖ‬ ‫فّٕ‬ ‫اضظـ‬ ‫٥بت٣‬ ‫(اجطا‬ ٣٤ ‫زقٛاض‬ ٚ ) ٢ ‫ٚاضز‬ ‫آٖ‬ ‫اؾتمطاض‬ ‫ظٔ‬ ‫قس،‬ ٝٙ٥ ‫ثطا‬ ٢ ‫تٛؾق‬ ١ ‫ٔفبٞ‬ ٓ٥ ‫جب‬ ‫٤ٍع٤ٗ‬ ‫زض‬ ‫زا٘یف‬ ‫ا٘تكیبض‬ ٚ ‫تٛؾقٝ‬ ‫حَٛ‬ ‫ضاؾتب‬ ٢ ‫التهبز‬ ‫تٛؾقٝ‬ ٢ ‫ٌطز‬ ‫فطاٞٓ‬ ‫٤س‬ [ 12 .] ‫اِٚ‬ ٗ٥ ‫فطاٌ‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ‫زض‬ ‫ٌبْ‬ ‫٥ط‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫اظ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫ؾیبَ‬ 1995 ‫ٔ٥الز٢‬ ‫ٌعاضق‬ ‫ا٘تكبض‬ ‫ثب‬ ٣ ‫ؾبظٔبٖ‬ ‫تٛؾظ‬ ‫ٕٞىبض‬ ٢ ‫ٞب٢‬ ‫التهیبز‬ ٢ ‫تٛؾیقٝ‬ ٚ ‫ٌطز‬ ‫آغبظ‬ ‫٤س‬ [ 20 ] ‫ا‬ ‫زض‬ . ٗ٤ ‫٘ؾط‬ ‫حٛظٜ‬ ‫زٚ‬ ‫اظ‬ ‫ٌعاضـ‬ ٢ ‫ثیطا‬ ‫فٕیسٜ‬ ٢ ‫تٛنی‬ ‫٥ف‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫قسٜ:‬ ‫اؾتفبزٜ‬ 1 - ‫تئٛض‬ ٢ ‫ٞب٢‬ ‫جس‬ ‫٤س‬ ‫ضقیس؛‬ 2 - ‫فّٕىی‬ ‫طز‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫تٛا٘یب‬ ‫فیسْ‬ ‫ثیٝ‬ ‫اقبضٜ‬ ‫ثب‬ ٣٤ ‫تٛضی‬ ٚ ‫زضن‬ ‫زض‬ ‫التهیبززا٘بٖ‬ ‫٥ح‬ ‫فٛأیُ‬ ‫تبض‬ ‫آٖ‬ ‫تب‬ ‫وٝ‬ ‫ثّٙسٔست‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫ٔحطن‬ ‫٤د‬ ‫٘ئٛوالؾ‬ ‫التهبز‬ ‫زض‬ ‫٥ه‬ ‫تبثـ‬ ‫تٛؾظ‬ ‫تِٛ‬ ‫ٕٞچٖٛ‬ ‫٥س‬ ٘ ‫٥طٚ٢‬ ‫ؾطٔب‬ ‫وبض،‬ ،ٝ٤ ‫اِٚ‬ ‫ٔٛاز‬ ‫٥یٝ‬ ‫ا٘یطغ‬ ٚ ‫ثیٛزٜ‬ ٢ ‫تئیٛض‬ ‫زض‬ ٚ ٢ ‫جس‬ ‫٤س‬ ‫زا٘ف‬ ‫فبُٔ‬ ‫افعٚزٖ‬ ‫ثب‬ ‫ضقس‬ ‫زض‬ ‫ٔٛجیٛز‬ ‫فٛأُ‬ ‫ثٝ‬ ‫تیبثـ‬ ‫تِٛ‬ ‫٥یس‬ ‫ٔیٛضز‬ ‫ثطضؾ‬ ٣ ٔ ‫لطاض‬ ٣ ‫ٌطفت،‬ ‫ثٝ‬ ‫ٔفٟٛٔ‬ ‫ز٘جبَ‬ ٣ ‫جس‬ ‫٤س‬ ‫ثطا‬ ٢ ‫تٛن‬ ‫٥ف‬ ‫التهبز‬ ‫ضقس‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫وكٛضٞب،‬ ‫ثّٙسٔست‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ٔقطف‬ ٣ ‫ا‬ ‫ثط‬ ‫قس.‬ ٗ٤ ٘ ‫اؾبؼ،‬ ‫٥بظ‬ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ‫٤جیبز‬ ‫قیبذم‬ ‫ٞیب‬ ٢ ‫جس‬ ‫٤یس‬ ‫تٛا٘یب‬ ‫ویٝ‬ ٣٤ ٚ ‫٘ٛآٚضا٘یٝ‬ ‫فّٕىیطز‬ ‫ؾیٙجف‬ ‫ذطٚج‬ ٣ ‫ٞب٢‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثب‬ ‫ٔطتجظ‬ ‫ث‬ ٙ ‫٥بٖ‬ ‫تأو‬ ‫ٔٛضز‬ ‫ثبقس،‬ ‫زاقتٝ‬ ‫ضا‬ ‫٥س‬ ‫افضیب‬ ‫ٚظضا‬ ‫وٝ‬ ٢ ‫وكٛضٞب‬ ٢ ‫ٕٞىبض٢‬ ‫ؾبظٔبٖ‬ ‫فضٛ‬ ‫ثٛز٘یس،‬ ‫تٛؾقٝ‬ ٚ ‫التهبز٢‬ ‫ٞب٢‬ ‫ا‬ ‫اظ‬ ‫پؽ‬ ‫ٌطفت‬ ‫لطاض‬ ٗ٤ ‫وٕ‬ ‫جّؿیٝ‬ ‫٥تیٝ‬ ‫ٞیب٢‬ ‫ٌیطٜٚ‬ ‫ٔرتّیف،‬ ‫ٞیب‬ ٢ ‫ویبض‬ ٢ ٚ ‫زا٘یف‬ ‫التهیبز‬ ‫ثیٝ‬ ‫ؾیبظٔبٖ‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫زض‬ ‫ٔترههبٖ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥یبٖ‬ ‫زٚ‬ ٚ ‫ٕ٘ٛز٘یس‬ ‫تٛجیٝ‬ ‫الته‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫ثطا٢‬
 ‫ؾطٔب‬ ٝ٤ ‫ٌصاض٢‬ ‫ٞع‬ ‫زا٘ف؛‬ ‫زض‬ ٝٙ٤ ‫ٞب٢‬ ‫فقبِ‬ ‫ثٝ‬ ‫ٔقغٛف‬ ‫٥ت‬ ‫ٞب٢‬ ‫ثب‬ ‫ٔطتجظ‬ ‫وؿت‬ ٚ ‫ٔٛجٛز‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٟجٛز‬ ‫٤ب‬ ‫جس‬ ‫زا٘ف‬ ‫ا٘تكبض‬ ‫٤س‬ .  ‫نٙب‬ ‫٤ـ‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ؛‬ ‫نیٙب‬ ‫٤ق٣‬ ‫زاضا‬ ‫ویٝ‬ ٢ ٚ ‫ؾیٝ‬ ‫٤ػٌی٣‬ ‫ثیبال‬ ‫ؾیغح‬ ٢ ‫ؾطٔب‬ ٝ٤ ‫ٌصاض٢‬ ‫٘ٛآٚض‬ ‫زض‬ ،٢ ‫فٙبٚض‬ ‫اظ‬ ‫تٛجٝ‬ ‫لبثُ‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ٢ ‫وؿت‬ ‫قیسٜ‬ ‫ثٟطٜ‬ ٚ ٌ ‫٥ط٢‬ ٘ ‫اظ‬ ‫٥طٚ٢‬ ‫تحه‬ ‫وبض‬ ُ٥ ‫وطزٜ‬ ‫ثبقس‬ [ 21 .] ‫جٟب٘‬ ‫ثب٘ه‬ ٣ ‫ثٝ‬ ‫فٙٛاٖ‬ ‫٤ى٣‬ ‫ٟ٘بزٞب‬ ‫اظ‬ ٢ ‫پ‬ ‫٥كٍبْ‬ ‫تطٚ‬ ‫زض‬ ‫٤ج‬ ‫التهیبز‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫ؾبَ‬ ‫اظ‬ 1998 ‫أطٚظ‬ ‫تب‬ ‫ٌیعاضـ‬ ‫زض‬ ‫ٞیب‬ ٢ ‫ٔتقیسز‬ ٢ ‫ثطضؾی‬ ‫ثیٝ‬ ٣ ‫یٛٔ‬ ‫ٔفٟی‬ ٣ ‫یف‬ ‫زا٘ی‬ ‫یبز‬ ‫التهی‬ ‫ثٙ‬ ‫یبٖ‬ ‫٥ی‬ ‫ؾ‬ ٚ ‫یت‬ ‫٥بؾی‬ ‫یب،‬ ‫ٞی‬ ‫یٝ‬ ‫ثط٘بٔی‬ ‫یتبٚضزٞب‬ ‫زؾی‬ ٚ ‫یب‬ ‫ٞی‬ ٢ ‫وكٛضٞب‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫اؾتمطاض‬ ‫زض‬ ‫ٔرتّف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ٔٙؾیط‬ ‫اظ‬ ‫اؾیت.‬ ‫پطزاذتٝ‬ ‫ج‬ ‫ثب٘ه‬ ‫ٟب٘٣‬ ‫إٞ‬ ٚ ‫٘میف‬ ‫٥یت‬ ‫التهیبز‬ ‫تٛؾیقٝ‬ ٚ ‫ضقیس‬ ‫زض‬ ‫زا٘یف‬ ٢ ‫ثؿی‬ ‫٥بض‬ ‫پطضً٘‬ ‫ضٞجط‬ ٚ ‫قسٜ‬ ‫ٌصقتٝ‬ ‫اظ‬ ‫تط‬ ٢ ‫ا٘مالث‬ ٣ ‫إٞ‬ ‫ٚاؾغٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫وٝ‬ ‫٥ت‬ ‫ضخ‬ ‫زا٘یف‬ ‫ظ‬ ‫اضتجبعبت،‬ ٚ ‫اعالفبت‬ ‫فٙبٚض٢‬ ‫زؾت‬ ‫زض‬ ‫زازٜ،‬ ‫٤ؿت‬ ‫فٙبٚض‬ ٢ ‫جس‬ ‫ٔیٛاز‬ ٚ ‫٤یس‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫اؾت.‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ز‬ ‫اظ‬ ‫٤سٌبٜ‬ ‫جٟب٘‬ ‫ثب٘ه‬ ٣ ‫فٕیسٜ‬ ‫ٔحیٛض‬ ‫چٟبض‬ ‫قبُٔ‬ ‫ظ‬ ‫٤طؾبذت‬ ‫ٞب٢‬ ٘ ‫ٟبز٢‬ ‫التهبز‬ ٚ ،٢ ‫ّٔی‬ ‫٘ؾبْ‬ ‫اضتجبعبت،‬ ٚ ‫اعالفبت‬ ‫فٙبٚض٢‬ ٣ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ٘ ٚ ‫٥طٚ٢‬ ‫ا٘ؿب٘‬ ٣ ‫ز‬ ‫آٔٛظـ‬ ٚ ‫ٔبٞط‬ ‫٤سٜ‬ ‫اؾت‬ [ 7 .] ‫ٕٞچٙ٥ٗ،‬ ‫ثطضؾ‬ ‫اظ‬ ‫پؽ‬ ٣ ‫پ‬ ‫٥كی٥ٙٝ‬ ‫٘ؾیط‬ ٢ ‫تقیبض‬ ٚ ‫٤ف‬ ٚ ‫زا٘یف‬ ‫ٔرتّیف‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ،‬ ‫تقط‬ ‫زؾتٝ‬ ‫ؾٝ‬ ‫٤ف‬ ‫فٕسٜ‬ ‫وٝ‬ ‫زا٘یف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔقطف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥یبٖ‬ ‫اؾترطاج‬ ‫ٞؿتٙس،‬ ٣ٔ ‫قٛز‬ : 1 . ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫ضاز٤ىبَ‬ ‫٥٥ط‬ ‫ت‬ ‫٤ه‬ ٚ ‫جس٤س‬ ‫پبضازا٤ٓ‬ ‫٤ه‬ ‫فٙٛاٖ‬ ‫قطوت‬ ‫ٔربَ‬ ‫(ثطا٢‬ ‫التهبز‬ ‫زض‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫وبْ)؛‬ ‫زات‬ 2 . ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثرف‬ ‫ٔقبزَ‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫فٙبٚض‬ ‫ثب‬ ‫ٞب٢‬ ٢ ‫پ‬ ‫٥كیطفتٝ‬ ( Hi-Tech ) ‫فٙبٚض‬ ً ‫ذهٛنب‬ ٚ ٢ ( ‫اضتجبعبت‬ ٚ ‫اعالفبت‬ ICT ‫)؛‬ 3 . ‫زا٘ف‬ ‫التهبز٢‬ ‫ثرف‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫وبضثؿت‬ ‫حبنُ‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫زا٘ف‬ ‫ٞب٢‬ ‫ٔحٛض‬ ‫ثٟطٜ‬ ‫افعا٤ف‬ ‫زض‬ ‫ثرف‬ ٕٝٞ ‫ٚض٢‬ ‫عط‬ ‫اظ‬ ‫التهبز٢‬ ‫ٞب٢‬ ‫٤ك‬ ‫٘ٛآٚض‬ ‫٢؛‬ ‫اضظ‬ ‫ثب‬ ‫٤بث٣‬ ‫تقبض‬ ‫٤ف‬ ‫تقط‬ ‫زْٚ،‬ ٚ ‫اَٚ‬ ‫٘ٛؿ‬ ‫٤ف‬ ‫الت‬ ‫زا٘ف‬ ‫هبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ثیط‬ ‫ٔجٙیب‬ ٢ ‫تقبض‬ ‫٤ف‬ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ‫ؾْٛ،‬ ‫زؾتٝ‬ ٗ٤ ‫تطت‬ ‫٥ت‬ ‫اضائٝ‬ ٣ٔ ‫ٌطزز‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ : ‫٘ؾبٔ٣‬ ‫ثٙ٥بٖ،‬ ‫ؽطف٥ت‬ ‫اظ‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ‫آٖ‬ ‫زض‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫التهبز٢‬ ‫ٔرتّیف‬ ‫ثیبظ٤ٍطاٖ‬ ‫زا٘ك٣‬ ‫ٞب٢‬ ‫(اف‬ ‫التهبز٢‬ ‫طاز،‬ ‫ثٍٙبٜ‬ ‫آٖ‬ ‫ث٥ٗ‬ ‫تقبٔالت‬ ٚ ‫زِٚت‬ ‫ٞب،‬ ‫ثرف‬ ‫زض‬ ‫ٞب)‬ ‫ثٍٙبٜ‬ ‫ٞب،‬ ٚ ‫ٞب‬ ‫ثبالثطزٖ‬ ‫ثطا٢‬ ‫ٔرتّف‬ ‫ٔٙبعك‬ ‫ثٟیطٜ‬ ‫فقبِ٥یت‬ ‫ٚض٢‬ ‫عط٤یك‬ ‫اظ‬ ‫التهیبز٢‬ ‫ٞیب٢‬ ‫٘ٛآٚض٢‬ ‫فط‬ ‫ٞب٢‬ ‫ا‬ ٣ٔ ‫نٛضت‬ ‫وبضا‬ ‫٘حٛ٢‬ ‫ثٝ‬ ‫ذسٔت‬ ‫ٔحهَٛ/‬ ٚ ‫٤ٙس‬ ‫پص٤طز‬ [ 8 ] . ‫ؾبظٔبٖ‬ ‫ٕٞىبض٢‬ ‫ؾبَ‬ ‫اظ‬ ‫تٛؾقٝ‬ ٚ ‫التهبز٢‬ ‫ٞب٢‬ 1997 ‫ؾیبَ‬ ‫تیب‬ 2015 ٔ ‫٥الز٢‬ ‫ع‬ ٣ ‫قبذم‬ ‫زٚضٜ‬ ‫چٙس‬ ‫ٞب‬ ٣٤ ‫ثطا‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ؾٙجف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫اضائٝ‬ ‫ٟ٘ب‬ ‫وٝ‬ ‫زاز‬ ً ‫٤تب‬ ‫قبذم‬ ‫ٞب‬ ٣٤ ‫زض‬ ‫چٟبض‬ ‫ز‬ ‫ؾتٝ‬ ‫جٕـ‬ ‫ثٙس‬ ٢ ‫ٌطز‬ ‫٤س؛‬ ‫ٔیبِ‬ ‫ٔٙیبثـ‬ ٣ ‫ؾطٔب‬ ‫(قبُٔ‬ ٝ٤ ‫ٌصاض٢‬ ‫ؾطٔب‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫زض‬ ٝ٤ ‫ا٘ؿب٘‬ ‫ٔٙبثـ‬ ،٣ ‫ٞع‬ ٝٙ٤ ‫وطز‬ ‫٘بذیبِم‬ ‫تحم‬ ‫زض‬ ٥ ‫٘ٛآٚض‬ ٚ ‫تٛؾقٝ‬ ٚ ‫ك‬ ٢ ‫فٙبٚض‬ ٚ ‫اضتجبعبت‬ ،) ٢ ‫ثیط‬ ‫(ٔكیتُٕ‬ ‫اعالفیبت‬ ‫ٞع‬ ٝٙ٤ ‫وطز‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٚ ٢ ‫ؾ‬ ‫اضتجبعیبت)،‬ ٚ ‫اعالفبت‬ ‫فٙبٚض٢‬ ‫زض‬ ‫٥بؾیت‬ ‫فٙیبٚض‬ ٢ ٚ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫تحم‬ ‫ؾٟٓ‬ ‫(قبُٔ‬ ‫٥ك‬ ‫تٛؾق‬ ٚ ١ ‫تِٛ‬ ‫اظ‬ ‫زِٚت٣‬ ‫ثرف‬ ‫٥س‬ ‫ّٔی‬ ‫٘بذبِم‬ ٣ ،) ‫جٟب٘‬ ٣ ‫ؾبظ٢‬ ‫ذطٚج‬ ٚ ٣ ‫ٞب‬ ‫(قبُٔ‬ ‫اثطات‬ ٚ ‫ا‬ ‫٘تك‬ ‫ب‬ ‫فّٕ‬ ‫ضات‬ ٣ ، ‫اذتطافیبت،‬ ‫ثجت‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫ثٟطٜ‬ ٚ ‫ٚض‬ ٢ ‫قبذم‬ ،) ‫ٞب‬ ٢ ‫اضائٝ‬ ‫ٕٞىیبض‬ ‫ؾبظٔبٖ‬ ‫جب٘ت‬ ‫اظ‬ ‫قسٜ‬ ٢ ‫ٞیب٢‬ ‫التهبز‬ ٢ ‫ٞؿتٙس‬ ‫تٛؾقٝ‬ ٚ [ 17 .] ً ‫ٟ٘ب٤تب‬ ‫تقط‬ ‫٤ف‬ ‫پ‬ ‫٥كٟٙبز٢‬ ‫ثطا‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫زؾیتٝ‬ ‫چٟیبض‬ ‫ثطاؾبؼ‬ ‫التهیبز‬ ‫اظ‬ ‫اؾت‬ ‫فجبضت‬ ‫ٔصوٛض،‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ٢ ‫٘یٛآٚض‬ ‫٘یطخ‬ ‫ویٝ‬ ٢ ٚ ‫ثبالؾیت‬ ‫آٖ‬ ‫زض‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ‫انّ‬ ‫فبُٔ‬ ٣ ‫افعا‬ ‫٤ف‬ ‫وبضا‬ ٣٤ ‫اضظـ‬ ٚ ‫فقبِ‬ ‫افعٚزٜ‬ ‫٥ت‬ ‫ٞب٢‬ ‫التهیبز‬ ٢ ‫زض‬ ‫ثرییف‬ ‫ٞییب‬ ٢ ‫نییٙقت‬ ‫ٔرتّییف‬ ٣ ‫پ‬ ‫ؾییغح‬ ‫اظ‬ ‫(جییسا‬ ‫فٙبٚضا٘ییٝ‬ ٚ ‫٥چ٥ییسٌ٣‬ ٚ ‫پ‬ ‫٥كطفتٝ‬ ‫فٙبٚض‬ ‫ثٛزٖ‬ ٢ ‫ا‬ ‫اؾیت.‬ ) ‫٤یٗ‬ ‫اضظـ‬ ‫ویبضا‬ ٚ ‫افیعٚزٜ‬ ٣٤ ‫ثب‬ ‫٤یس‬ ‫لبِیت‬ ‫زض‬ ‫ضلبثت‬ ‫پص‬ ‫٤ط٢‬ ‫ثرف‬ ‫زض‬ ‫ظٔبٖ‬ ‫ٌصض‬ ‫زض‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫زض‬ ‫ثبقیس.‬ ‫ٔكیبٞسٜ‬ ‫لبثیُ‬ ‫ٔرتّف‬ ‫آٖ‬ ‫ٔجٕٛؿ‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ٍ٘بٜ‬ ‫زض‬ ‫چٝ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ثب‬ ‫٤س‬ ٌ ‫لیطاض‬ ‫تٛجیٝ‬ ‫ٔٛضز‬ ‫٥یطز،‬ ‫٤بزٌ٥ط٢‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٚ ٢ ‫پب‬ ‫ثط‬ ١٤ ‫ضٕٙ‬ ‫زا٘ف‬ ‫اضتمب٢‬ ٣ ً ‫نیطفب‬ ‫٘یٝ‬ ٚ ‫اؾت‬ ‫ٟٔبضت‬ ٚ ‫ثط‬ ‫تٕطوع‬ ‫فٙبٚض٢‬ ‫ٞب٢‬ ‫پ‬ ‫٥كطفتٝ‬ ‫ؾطٔب‬ ‫ثطتط.‬ ٚ ٝ٤ ‫ٌصاض٢‬ ‫ض‬ ‫ثط‬ ٚ ٢ ‫تٕبْ‬ ‫زض‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثرف‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫التهبز‬ ٢ ٔ ‫نٛضت‬ ‫وكٛضٞب‬ ٣ ‫ٌ٥طز‬ ‫نٙب‬ ‫ثٝ‬ ٚ ‫٤ـ‬ ‫پ‬ ‫٥كطفتٝ‬ ً ‫نیطفب‬ ٚ ‫عط‬ ‫اظ‬ ‫٤ك‬ ‫تحم‬ ‫٥ك‬ ٕ٘ ‫ٔحسٚز‬ ‫تٛؾقٝ‬ ٚ ٣ ‫قٛز‬ [ 5 .] ‫فهّٙبٔٝ‬ ‫ضقس‬ ‫فٙبٚض٢‬ ، ‫ؾبَ‬ ‫ٞفسٞٓ‬ ، ‫قٕبضٜ‬ 67 ، ‫تبثؿتبٖ‬ 1400 13 ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫تغج٥م٣‬ ‫ثطضؾ٣‬ ‫ثطا٢‬ ‫پ٥كٟٙبزٞب٤٣‬ ‫اضائٝ‬ ٚ ‫ٔٙترت‬ ‫وكٛض‬ ‫چٙس‬ ‫زض‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ‫ا٤طاٖ‬ ‫ؾقسآثبز٢‬ ٚ ‫فع٤ع٢‬ ‫فغبضپٛض،‬ ‫فطتبـ،‬ 3 - ‫ی‬ ‫بررسی‬ ‫یه‬ ‫نمونی‬ ‫یا‬ ‫رویکردهی‬ ‫و‬ ‫یاد‬ ‫پیی‬ ‫یا‬ ‫سی‬ ‫یاد‬ ‫اقتصی‬ ‫یش‬ ‫دانی‬ ‫یان‬ ‫بنیی‬ ‫در‬ ‫کشورها‬ ‫منتخب‬ ‫ا‬ ‫زض‬ ٗ٤ ‫ٔغبِقبت‬ ٕٝ٘ٛ٘ ‫ؾٝ‬ ‫اظ‬ ‫ٔمبِٝ‬ ٣ ‫ثطا‬ ٢ ‫آٔٛذتٝ‬ ‫زضؼ‬ ‫اضائٝ‬ ‫ٞب‬ ٣٤ ‫ثیطا‬ ٢ ‫ا‬ ‫٤طاٖ‬ ‫ا‬ ‫ا٘تربة‬ ‫ٔٙغك‬ ‫اؾت.‬ ‫قسٜ‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ٗ٤ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ‫وكٛضٞب‬ ٗ٤ ‫اؾیت‬ ‫نیٛضت‬ ٕ٘ٛ٘ ‫اظ‬ ‫ٕٞعٔبٖ‬ ‫وٝ‬ ١ ‫تٛؾقٝ‬ ‫وكٛض‬ ‫٤بفتٝ‬ ‫پ‬ ٚ ‫٥كیطفتٝ‬ ‫ؾی‬ ‫زض‬ ‫(فٙال٘یس)‬ ‫٥ط‬ ‫ا‬ ‫٤یٗ‬ ‫ٌعاضـ‬ ‫ثٝ‬ ‫تٛجٝ‬ ‫ثب‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫شوط‬ ‫ثٝ‬ ‫(الظْ‬ ‫ضٚ٘س‬ ‫ٞیب‬ ٢ ‫جٟیب٘‬ ‫ثب٘یه‬ ‫ؾیبال٘ٝ‬ ،٣ ‫ظٔ‬ ‫زض‬ ‫ثطتط‬ ‫وكٛض‬ ‫زٜ‬ ‫جٟبٖ،‬ ‫ثطتط‬ ‫التهبز‬ ‫زٜ‬ ‫جعٚ‬ ‫ٕٞٛاضٜ‬ ‫فٙال٘س‬ ٝٙ٥ ٚ ‫آٔٛظـ‬ ‫وكٛضٞب‬ ٢ ‫نبحت‬ ‫فٙبٚض‬ ‫زض‬ ‫٘بْ‬ ٢ ‫قیبذم‬ ‫اؾیت.‬ ‫اعالفیبت‬ ٚ ‫ٞیب‬ ٢ ‫ٔیصوٛض‬ ‫قبذم‬ ‫اظ‬ ‫ٕٞٛاضٜ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫انّ‬ ٣ ‫ضتجٝ‬ ‫زض‬ ‫ثٙس‬ ٢ ‫التهبز‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ٞؿتٙس)،‬ ‫ٕٞچٙ‬ ٚ ‫(ٞٙس)‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫حبَ‬ ‫زض‬ ‫وكٛض‬ ،ٗ٥ ٕٝ٘ٛ٘ ‫ا‬ ٢ ‫٘عز‬ ‫٤ه‬ ‫ا‬ ‫ثٝ‬ ‫٤طاٖ‬ ‫زض‬ ‫ٌیصاض‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫اؾتمطاض‬ ٚ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ضٚ‬ ‫وٕبویبٖ‬ ‫وكٛضٔبٖ‬ ‫ٕٞب٘ٙس‬ ‫وٝ‬ ‫ضا‬ ‫ٌیصاض‬ ‫٘یس‬ ‫تىٕ‬ ُ٥ ‫(تطو‬ ‫٘ىطزٜ‬ ٝ٥ ‫قسٜ‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ،) ‫اؾت.‬ 3 - 1 - ‫پیادٌ‬ ‫ي‬ ‫ريیکردَا‬ ‫داوش‬ ‫اقتصاد‬ ‫سازی‬ ‫فىالود‬ ‫در‬ ‫بىیان‬ ‫ثٝ‬ ‫فٙال٘س‬ ‫وكٛض‬ ‫فٙٛاٖ‬ ٢ ‫ضلبثیت‬ ‫ضقس،‬ ‫اظ‬ ‫وٝ‬ ‫پیص‬ ‫٤ط٢‬ ‫ثطاثیط‬ ٚ ٢ ‫التهیبز‬ ٢ ‫پب‬ ‫٤ساض٢‬ ٔ ‫قٙبذتٝ‬ ‫اؾت،‬ ‫ثطذٛضزاض‬ ٣ ‫قٛز‬ ‫چبِف‬ . ‫ٞب‬ ٣٤ ‫ا‬ ‫وٝ‬ ٗ٤ ‫آغبظ‬ ‫زض‬ ‫وكٛض‬ ‫ث‬ ‫لطٖ‬ ‫٥ؿتٓ‬ ‫چبِف‬ ‫ثب‬ ‫ٕ٘ٛزٜ،‬ ‫تجطثٝ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫وكٛضٞب‬ ٢ ‫ز‬ ‫٤ٍط‬ ‫تمط‬ ً ‫٤جب‬ ‫اؾت،‬ ‫ٔكبثٝ‬ ‫ٔكىالت‬ ‫ٚجٛز‬ ‫ثب‬ ‫أب‬ ٣ ‫٘ؾ‬ ‫٥ط‬ ‫عج‬ ‫ٔٙبثـ‬ ‫فمساٖ‬ ‫٥ق٣‬ ‫وبف‬ ،٣ ‫ٔحّ‬ ‫ثبظاض‬ ٣ ‫وٛچه،‬ ‫جًٙ‬ ‫٘بثؿبٔب٘‬ ٚ ‫ٞب‬ ٣ ‫ٞب٢‬ ‫اجتٕبف‬ ٣ ‫ٔؿبئّ‬ ٚ ٣ ‫ا‬ ‫اظ‬ ٗ٤ ‫اظ‬ ‫اؾیت‬ ‫تٛا٘ؿتٝ‬ ‫زؾت،‬ ‫ٔجتٙ‬ ‫التهبز‬ ٣ ‫وكبٚضظ‬ ‫ثط‬ ٢ ‫زٞیٝ‬
‫ٞسا٤ت‬ ‫اوٛؾ٥ؿتٓ‬ ‫التهبز‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ٥بٖ؛‬ ‫فٙال٘س‬ ‫ؾطٔب٤ٝ‬ ‫ٌصاض٢‬ ‫زض‬ ‫تٛؾیق١‬ ‫زا٘ف‬ ٚ ‫زا٘ف‬ ‫فٙ٣‬ ‫ضا‬ ‫زض‬ ‫زؾتٛضوبض‬ ‫ذٛز‬ ‫لطاض‬ ‫زاز‬ . ‫ثٝ‬ ‫فالٜٚ،‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫آٔٛظـ،‬ ‫تحم٥ك،‬ ‫فٙبٚض٢‬ ٚ ‫٘ٛآٚض٢‬ ‫٤ه‬ ‫پطٚغ٠‬ ٣ّٔ ‫ثٛزٜ‬ ‫اؾیت‬ . ‫٤ىی٣‬ ‫اظ‬ ‫ثیعضي‬ ‫تیط٤ٗ‬ ‫٘مبط‬ ‫لیٛت‬ ‫زض‬ ‫ؾ٥بؾیت‬ ‫ٞیب٢‬ ‫وكیٛض‬ ‫فٙال٘یس‬ ‫پبفكیبض٢‬ ٚ ‫تقٟیس‬ ‫زِٚیت‬ ‫ثیٝ‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫ٞب٢‬ ‫ثّٙسٔست‬ ‫اؾت‬ ‫وٝ‬ ‫ثب‬ ‫٥٥ط‬ ‫ت‬ ‫زِٚت‬ ‫ٞیب‬ ‫ذسقیٝ‬ ‫ا٢‬ ‫زض‬ ‫اجیطا٢‬ ‫آٖ‬ ‫ا٤جبز‬ ٣ٕ٘ ‫قٛز‬ . ‫ثط‬ ‫فالٜٚ‬ ‫تحم٥ك‬ ٚ ‫تٛؾقٝ‬ ٚ ‫فقبِ٥ت‬ ‫ٞب٢‬ ‫ثیط‬ ‫ٔجتٙ٣‬ ‫فٙیبٚض٢‬ ‫اعالفبت‬ ٚ ‫اضتجبعبت‬ ‫لٛ٢،‬ ‫ضٚ٤ىطزٞب٢‬ ‫افم٣‬ ‫وٝ‬ ‫تٕبْ‬ ‫ؾغٛح‬ ‫جبٔقٝ‬ ‫ضا‬ ‫تحت‬ ‫پٛقف‬ ‫لطاض‬ ٣ٔ ‫زاز‬ ‫٘٥ع‬ ‫ٚجٛز‬ ‫زاقت‬ [ 25 .] ‫اجطا٢‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫٘یٛآٚض٢؛‬ ‫ؾ٥بؾیت‬ ‫٘یٛآٚض٢‬ ‫زض‬ ‫فٙال٘یس‬ ‫ٔجتٙی٣‬ ‫ثیط‬ ‫ٔیسَ‬ ‫تٕطوعظزا٤٣‬ ‫اجطا٤٣‬ ‫اؾت،‬ ‫اٌطچٝ‬ ‫ٔٙبثـ‬ ‫ٔبِ٣‬ ‫ٔتٕطوع‬ ‫ٞؿتٙس‬ . ‫ثٙبثطا٤ٗ‬ ٣ٔ ‫تٛاٖ‬ ‫ٌفت‬ ‫زض‬ ‫فٙال٘س‬ ‫تهٕ٥ٓ‬ ‫ٌ٥ط٢‬ ‫ؾ٥بؾت٣‬ ‫اظ‬ ‫اجطا٢‬ ‫فّٕ٥بت٣‬ ‫ٔجعا‬ ‫اؾت‬ . ‫٘ىتٝ‬ ٟٓٔ ‫زض‬ ‫التهبز‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ٥بٖ،‬ ‫٤بفتٗ‬ ٚ ‫حفؼ‬ ‫٘مغٝ‬ ‫تقبزَ‬ ‫ٔٙبؾت‬ ‫زض‬ ‫ؾطٔب٤ٝ‬ ‫ٌصاض٢‬ ٚ ‫اجطا٢‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫ٞب‬ ‫ث٥ٗ‬ ‫حٛظٜ‬ ‫ٞب٢‬ ‫فّٕ٣،‬ ‫پػٚٞك٣‬ ٚ ‫٘ٛآٚضا٘ٝ‬ ‫اؾت‬ [ 26 .] ‫پب٤ف‬ ٚ ‫اضظق٥بث٣‬ ‫ؾطٔب٤ٝ‬ ‫ٌصاض٢‬ ‫ٞب؛‬ ‫پب٤ف‬ ‫٘ؾبْ‬ ‫ٔٙس‬ ٚ ‫اؾترطاج‬ ‫ٔكىالت‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫ٞب٢‬ ‫٘ٛآٚض٢‬ ‫وكٛض‬ ٚ ‫اؾتفبزٜ‬ ‫اظ‬ ‫تجبضة‬ ‫ز٤ٍطاٖ‬ ‫زض‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫ثقس‬ ‫ٔیس٘ؾط‬ ‫اؾت‬ . ‫ٚالـ‬ ‫زض‬ ‫٤بزٌ٥ط٢‬ ‫ؾ٥بؾت٣،‬ ‫ثرف‬ ‫جسا٤٣‬ ‫٘بپص٤ط‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫ٌصاض٢‬ ‫فٙال٘س‬ ‫زض‬ ‫ؾغٛح‬ ‫ٔرتّف‬ ‫تهٕ٥ٓ‬ ‫ٌ٥ط٢‬ ‫اؾت‬ . ‫٤ى٣‬ ‫ز٤ٍط‬ ‫اظ‬ ‫ٔفیبٞ٥ٕ٣‬ ‫ویٝ‬ ‫زض‬ ‫ا٤یٗ‬ ‫ثقس‬ ‫ٔس٘ؾط‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫ٌصاضاٖ‬ ٣ٔ ‫ثبقس،‬ ‫ِعْٚ‬ ‫تٛجٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫آ٤ٙسٜ‬ ‫ٍ٘بض٢‬ ‫اؾت‬ [ 27 .] ‫التهبز‬ ‫زا٘ف‬ ‫ثٙ٥بٖ‬ ٚ ‫جٟب٘٣‬ ‫ؾیبظ٢؛‬ ‫زض‬ ‫اٚا٤یُ‬ ‫زٞی١‬ 2000 ‫٘میف‬ ‫ٞیب٢‬ ‫ؾٙت٣‬ ‫التهبزٞب٢‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫٤بفتٝ‬ ٚ ‫ٕٞچٙی٥ٗ‬ ‫وكیٛضٞب٢‬ ‫٘ٛؽٟیٛض‬ ٚ ‫زض‬ ‫حیبَ‬ ‫تٛؾقٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫ؾطفت‬ ‫٥٥ط‬ ‫ت‬ ‫ٕ٘ٛز‬ ٚ ‫ا٤ٗ‬ ‫٥٥یط‬ ‫ت‬ ‫ؾیجت‬ ‫قیس‬ ‫فٙال٘یس‬ ‫ضاٞجیطز٢‬ ٚ ‫ضٚ٤ىطز‬ ‫ذٛز‬ ‫ضا‬ ‫زض‬ ‫لجبَ‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫وكٛضٞب‬ ‫٥٥ط‬ ‫ت‬ ‫زٞس‬ . ‫زض‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫زٚضاٖ‬ ‫ٕٞىبض٢‬ ‫ثیب‬ ‫تٛجٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫ٔفْٟٛ‬ ‫٤بزٌ٥ط٢‬ ‫ٔكتطن‬ 1 ( ‫وٝ‬ ‫زض‬ ‫آٖ‬ ‫ٞط‬ ‫زٚ‬ ‫عطف‬ ‫ٕٞىیبض٢‬ ‫ثب٤یس‬ ‫٘مف‬ ‫فقبِ٣‬ ‫زاقتٝ‬ ‫ثبقٙس‬ ) ، ‫ٔٛضز‬ ‫تٛجٝ‬ ‫ؾ٥بؾت‬ ‫ٌصاضاٖ‬ ‫لطاض‬ ‫ٌطفت‬ . ‫ثٝ‬ ‫فیالٜٚ‬ ‫تهٕ٥ٓ‬ ‫ٌ٥ط٘سٌبٖ‬ ‫فٙال٘س٢‬ ‫ثٝ‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫٘ىتٝ‬ ‫٘٥ع‬ ‫تٛجٝ‬ ‫زاقتٝ‬ ‫ا٘س‬ ‫وٝ‬ ‫اثطثرك٣‬ ‫ا٤ٗ‬ ‫فطا٤ٙس‬ ‫ثٝ‬ ‫قٙبؾب٤٣‬ ٚ ‫زضن‬ ‫٘٥بظٞب٢‬ ‫وبضثطاٖ‬ ‫ٚاثؿتٝ‬ ‫اؾت‬ [ 28 ] .

3

‫٤بث٣‬ ‫آٔبزٌ‬ ٣ ‫ثیطا‬ ‫ٞٙس‬ ٢ ‫تجس‬ ُ٤ ‫قسٖ‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٝ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ثطضؾ‬ ٚ ٣ ‫ٔحسٚز‬ ‫٤ت‬ ‫ٞیب‬ ‫فطنیت‬ ٚ ‫ٞیب‬ ٢ ‫آٖ‬ ‫ثط‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ٔسَ‬ ‫چٟبضٌب٘ٝ‬ ‫اثقبز‬ ‫اؾبؼ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫جٟیب٘‬ ‫ثب٘ه‬ ،٣ ‫٤قٙی٣‬ ‫تمٛ‬ ‫٤یت‬ ‫ضغ‬ ٓ٤ ‫التهبز‬ ٢ ‫ٟ٘بز‬ ٚ ،٢ ‫تٛؾق‬ ١ ٘ ‫٥طٚ٢‬ ‫ا٘ؿب٘‬ ٣ ‫٘ؾیبْ‬ ‫ذّیك‬ ‫ٔیبٞط،‬ ٚ ‫ٔترهم‬ ‫٘ٛآٚض‬ ٢ ٚ ‫وبضآ‬ ‫ا٤جبز‬ ‫ظ‬ ‫٤طؾبذت‬ ‫اعالفبت‬ ٣ ‫پٛ‬ ‫٤ب،‬ ‫ثطضؾ‬ ‫لبثُ‬ ٣ ‫اؾت.‬ ‫تمٛ٤ت‬ ‫ضغ‬ ٓ٤ ‫التهبز‬ ٢ ‫ٟ٘بز‬ ٚ ‫٢؛‬ ‫ضغ‬ ‫لٛت‬ ‫٘مبط‬ ٓ٤ ‫التهبز‬ ٢ ‫ٟ٘بز‬ ٚ ٢ ‫ضا‬ ‫ٞٙس‬ ٔ ٣ ‫تٛاٖ‬ ‫ٔٛاضز‬ ‫زض‬ ٢ ‫٘ؾ‬ ‫٥یط‬ ‫ویبضآفط‬ ‫ضقیس‬ ،٣ٙ٤ ‫ثٍٙیبٜ‬ ‫ٞیب‬ ٢ ‫ذهٛنی‬ ٣ ‫فقیبَ،‬ ٚ ‫ظ‬ ‫٤طؾبذت‬ ‫ٞب٢‬ ‫پ‬ ‫٥كطفتٝ‬ ‫ثطا‬ ٢ ‫حٕب‬ ‫٤ت‬ ‫ثٍٙبٜ‬ ‫اظ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫ذهٛن‬ ،٣ ‫ثبظاضٞب‬ ٢ ‫ؾطٔب‬ ٝ٤ ‫لبٖ٘ٛ‬ ‫٘ؾبْ‬ ‫وبضآ،‬ ٚ ‫قفبف‬ ‫ٌصاض‬ ٢ ‫لٛ‬ ٚ ٠ ‫لضبئ‬ ٝ٥ ‫پ‬ ‫٥كطفتٝ‬ ‫ح‬ ‫ویطز.‬ ‫جؿتجٛ‬ ‫میٛق‬ ‫ٔبِى‬ ‫٥ت‬ ‫ز‬ ‫اظ‬ ‫٤ٍط‬ ‫ٔٛاضز‬ ٢ ‫ثٝ‬ ‫وٝ‬ ‫اؾت‬ ‫أٙ‬ ‫ثب‬ ٚ ‫ٔٙبؾت‬ ‫عٛض‬ ‫٥ت‬ ‫ثیط‬ ‫ٞٙس‬ ‫زض‬ ‫وبُٔ‬ ‫حبوٕ‬ ٚ ‫اؾت‬ ‫لطاض‬ ‫٥ت‬ ‫قطوت‬ ٣ ٘ ‫٥ع‬ ‫ثٝ‬ ‫چكٓ‬ ‫عٛض‬ ٌ ‫٥یط٢‬ ‫ثٟجیٛز‬ ‫٤بفتیٝ‬ ‫اظ‬ ‫اؾیت.‬ ‫ز‬ ‫٤ٍط‬ ‫ٔعا‬ ‫٤ب٤٣‬ ‫زا٘یف‬ ‫التهبز‬ ‫ؾٕت‬ ‫ثٝ‬ ‫ٌصاض‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ‫ٞٙس‬ ‫وٝ‬ ‫ثٙ‬ ‫٥یبٖ‬ ‫٤یبض٢‬ ‫ٕ٘یٛزٜ‬ ‫زاذّ‬ ‫ثعضي‬ ‫ثبظاض‬ ‫والٖ،‬ ‫التهبز‬ ‫ثجبت‬ ‫اؾت،‬ ٣ ٘ ٚ ‫٥طٚ٢‬ ‫ٔب‬ ‫وبض‬ ‫ٞط‬ ‫اؾیت.‬ ‫اضظاٖ‬ ٚ ‫ا‬ ٗ٤ ٛٔ ٔ ‫ثبفث‬ ‫اضز‬ ٣ ‫قٛ٘س‬ ‫وكیٛض‬ ‫ٞط‬ ‫وٝ‬ ٢ ‫پب‬ ‫ثیٝ‬ ‫ثتٛا٘یس‬ ‫٤ٍیبٞ٣‬ ‫ثیطا‬ ٢ ‫نیٙب‬ ‫٤ـ‬ ‫تِٛ‬ ‫٥س٢‬ ‫ذسٔبت‬ ٚ ٣ ‫تجس‬ ُ٤ ‫زٞٝ‬ ‫زض‬ ‫ٞٙس‬ ‫ضقس‬ ‫ٚجٛز‬ ‫ثب‬ ‫ٌطزز.‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫اذ‬ ‫٥یط،‬ ‫ٞٙیٛظ‬ ‫ا‬ ٗ٤ ‫ٔحسٚز‬ ‫ثب‬ ‫وكٛض‬ ‫٤ت‬ ‫ٞیب٤٣‬ ‫لیٛا٘‬ ‫تقیسز‬ ‫اؾیت.‬ ‫ٔٛاجیٝ‬ ٗ٥ ‫ثیبظاض‬ ‫ثیٝ‬ ‫ٔطثیٛط‬ ‫ٔبِى‬ ٚ ‫ٔحهَٛ‬ ‫٥ت‬ ‫زِٚت‬ ‫ٌؿتطزٜ‬ ٣ ‫ٔی‬ ‫ضا‬ ‫وؿجٛوبض‬ ‫زض‬ ٣ ‫تیٛ‬ ‫ٟٔیٓ‬ ‫اٖ‬ ‫تیط‬ ٗ٤ ‫ا‬ ‫٤یٗ‬ ‫ٔحسٚز‬ ٤ ‫ت‬ ‫ٞب‬ ‫وكٛضٞب‬ ‫ؾب٤ط‬ ‫ٔمب٤ؿٝ‬ ‫زض‬ ‫ٞٙس‬ ‫زا٘ؿت.‬ ٢ ‫آؾ‬ ‫٥ب٤٣‬ ‫التهیبز‬ ‫ٞٙٛظ‬ ٢ ‫تمط‬ ً ‫٤جب‬ ‫ا‬ ‫اٌطچٝ‬ ‫زاضز،‬ ‫ثؿتٝ‬ ٗ٤ ‫التهیبز‬ ‫ٔمبٚٔیت‬ ‫أیط‬ ٢ ‫ضٚ٘یسٞب‬ ‫ٔمبثیُ‬ ‫زض‬ ‫ضا‬ ٢ ‫جٟب٘‬ ٣ ‫افعا‬ ‫٤ف‬ ِٚ ‫زازٜ،‬ ٣ ‫ٔعا‬ ‫اظ‬ ‫٤ب٤٣‬ ‫٘ؾ‬ ‫٥ط‬ ‫زؾت‬ ‫٥بث٣‬ ‫ضلبثت‬ ‫ثٝ‬ ‫پص‬ ‫٤ط٢‬ ‫جٟیب٘‬ ٣ ٚ ‫تٛا٘ب‬ ٣٤ ‫ثٟطٜ‬ ‫ٚضٚز‬ ‫اظ‬ ‫ٔٙسقیسٖ‬ ٢ ‫ٞیب٢‬ ‫ذیبضج‬ ٣ ‫اضظاٖ‬ ‫ل‬ ‫٥ٕیت‬ ‫وبالٞیب‬ ‫ٔریُ‬ ٢ ‫ؾطٔب‬ ٝ٤ ‫ا٢،‬ ‫ؾطٔب‬ ٚ ‫ٔحهٛالت‬ ، ‫اجعا‬ ٝ٤ ‫ٌصاض٢‬ ‫ذبضج‬ ٣ ‫وبف‬ ‫ثٟطٜ‬ ٣ ‫ثیطز‬ ‫٘رٛاٞس‬ ‫٘ت‬ ‫زض‬ ٚ ‫٥جٝ‬ ‫ثٝ‬ ‫ضا‬ ‫ثبظاض‬ ‫ؾٟٓ‬ ‫تسض‬ ‫٤ج‬ ‫ضلجب‬ ‫ثٝ‬ ٣٤ ‫٘ؾ‬ ‫٥ط‬ ‫چ‬ ٗ٥ ‫زاز‬ ‫ذٛاٞس‬ [ 29 .] ‫تٛؾق١‬ ‫ؾطٔب‬ ٝ٤ ‫ا٘ؿب٘‬ ٣ ‫آٔٛظقی‬ ‫٘ؾیبْ‬ ‫ٔترهم؛‬ ٚ ‫ٔبٞط‬ ٣ ‫ث‬ ‫ٞٙیس‬ ‫٥كیتط‬ ‫ثیط‬ ‫ثٟطٜ‬ ‫اضتمب‬ ‫ٚض‬ ٢ ‫وبضآ‬ ٚ ٣٤ ‫ؾطٔب‬ ‫ٚجٛز‬ ‫ثب‬ ‫اؾت.‬ ‫ٔتٕطوع‬ ‫آٖ‬ ‫التهبز‬ ٝ٤ ‫ٌیصاض٢‬ ‫زض‬ ‫ث‬ ‫٘طخ‬ ‫ٞٙٛظ‬ ‫اثتسا٤٣،‬ ‫آٔٛظـ‬ ٣ ‫ؾٛاز٢‬ ‫ثب‬ ‫افطاز‬ ‫تقساز‬ ‫اٌطچٝ‬ ‫ثبالؾت.‬ ‫ٞٙسٚؾتبٖ‬ ‫تحه‬ ‫٥الت‬ ‫ثٝ‬ ‫ثبال‬ ٚ ‫٤ػٜ‬ ‫ظٔ‬ ‫زض‬ ١ٙ٥ ‫ٟٔٙسؾ‬ ‫فّْٛ،‬ ،٣ ‫فٙبٚض‬ ٢ ‫ت‬ ٚ ‫حم٥یك‬ ‫تٛؾیقٝ‬ ٚ ‫ا‬ ‫زض‬ ٗ٤ ‫ظ‬ ‫وكٛض‬ ‫٤بز‬ ‫ا‬ ‫ٞٙٛظ‬ ‫أب‬ ‫اؾت،‬ ٗ٤ ‫ا٘یسو‬ ‫زضنیس‬ ‫تقساز‬ ٣ ‫جٕق‬ ‫اظ‬ ‫٥یت‬ ‫ا‬ ‫٤یٗ‬ ‫وكٛض‬ ‫تكى‬ ‫ضا‬ ُ٥ ‫زا٘كٍبٞ‬ ‫آٔٛظـ‬ ‫اؾت.‬ ‫زازٜ‬ ،٣ ‫زؾیت‬ ‫ّٔعٚٔیبت‬ ‫اظ‬ ‫وٝ‬ ‫٥بث٣‬ ‫ثیٝ‬ ‫زا٘ف‬ ‫التهبز‬ ‫ثٙ‬ ‫٥بٖ‬ ‫ا‬ ٚ ‫اؾت‬ ٗ٤ ‫ثیطا‬ ‫تیالـ‬ ‫ٚجٛز‬ ‫ثب‬ ‫وكٛض‬ ٢ ‫تأؾی‬ ٚ ‫ذّیك‬ ‫٥ؽ‬ ‫ٟ٘بزٞب٤‬ ٣ ‫جٟب٘‬ ‫والؼ‬ ‫ؾغح‬ ‫زض‬ ٣ ‫ثب‬ ‫ٕٞچٙبٖ‬ ‫٤س‬ ٘ ‫٥طٚ٢‬ ‫ا٘ؿب٘‬ ٣ ‫تحهی‬ ُ٥ ‫ویطزٜ،‬ ‫ثبو‬ ‫٥ف٥ت‬ ‫حٛظ‬ ‫زض‬ ‫زٞس.‬ ‫پطٚضـ‬ ‫چبثه‬ ٚ ٠ ‫آٔٛظـ‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫ٟٔٙسؾ‬ ٚ ‫فّْٛ‬ ،٣ ‫اٌطچٝ‬ ‫ٞٙس‬ ‫حسٚز‬ ‫زض‬ ‫ؾبال٘ٝ‬ 200 ‫تىٙؿ‬ ٚ ‫ٟٔٙسؼ‬ ‫زا٘كٕٙس،‬ ‫ٞعاض‬ ٗ٥ ‫تطث‬ ‫٥ت‬ ٔ ٣ ‫وٙس،‬ ‫ٟٔبضت‬ ‫اظ‬ ‫أب‬ ‫ٞب‬ ٢ ‫آٖ‬ ٕ٘ ‫ٞب‬ ٣ ‫تٛا٘س‬ ‫ثٟتط‬ ‫ثٝ‬ ٗ٤ ‫ا‬ ‫وٙس.‬ ‫اؾتفبزٜ‬ ‫قىُ‬ ٗ٤ ً ‫فٕستب‬ ‫أط‬ ‫ثٝ‬ ‫زِ‬ ُ٥ ‫ث‬ ‫تفبٚت‬ ٗ٥ ‫تحه‬ ‫٥الت‬ ‫حطفٝ‬ ‫ا‬ ٢ ٚ ‫زا٘كٍبٞ٣‬ ٘ ٚ ‫٥بظٞب٢‬ ‫اؾیت.‬
‫دانش‬ ‫اقتصاد‬ ‫تطبیقی‬ ‫بررسی‬ ‫برای‬ ‫پیشنهادهایی‬ ‫ارائه‬ ‫و‬ ‫منتخب‬ ‫کشور‬ ‫چنذ‬ ‫در‬ ‫بنیان‬ ‫ایران‬