Solar luminosity at Rabia district Analytical Climatological Study


The a study of the number of hours of real and theoretical sunshine duration is one of modern climate studies in the world, as it is supported and confirmed by geographers considering the practical applied approach has its justification in the contemporary climate, and relied on the application of mathematical and statistical equations so it is climatic within the field Applied climate.The sunshine is critical in the proper planning and optimal use of solar energy resources in various fields in order to develop appropriate plans for different activities based on their results. Mathematical relationships have been found to calculate total solar radiation (Rs) from sunshine (real, theoretical, sunshine ratio). The relationship of multiple association of total solar radiation (Rs) with solar sunshine (real, theoretical, sunshine ratio) was positive as it reached (0.998).Mathematical relationships were found to calculate the solar sunshine real (n) of (cloud and fog), and the statistical relationship showed strong inverse corrlation coefficients (r) amounting to (-0.898,-0.888) respectively .As for CC BY 

‫تحليلية‬ ‫مناخية‬ ‫اسة‬ ‫در‬ ‫ربيعة‬ ‫محطة‬ ‫في‬ ‫الشمسي‬ ‫السطوع‬




  




  


of the Fourth International Scientific Conference / Historical and Geographical Studies ISSN: 7452-1992, (2022) 1024 - . ‫البحث‬ ‫فرضيات‬ ‫د‬

  ‫شمص‬ ‫دفع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمون‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شا‬ ‫اا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بنقفته‬ ‫وت‬ . ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تع‬ ‫إذ‬ ‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫قنف‬ ‫إل‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دعفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دنل‬ ‫د‬ ‫ف‬ ‫شأل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسنف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دنل.‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫في‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مصقةا‬ ‫ل‬ ‫دفم‬ ‫د‬ ‫شلي‬ ‫ني‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫شمقةر‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دم‬ ‫د‬ ‫صيي‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ب‬ ( N ) ‫دصد‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫درو‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫ع‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصو‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫تص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دف،‬ ‫د‬ ‫وغروبه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫و‬ ( n ) ‫دأ‬ ‫د‬ ‫تص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دو‬ ‫د‬ ‫شض‬ ‫و‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫درض‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ييه‬ ‫دفها‬ ‫د‬ ‫س‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫ف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وي‬ ، ‫دوا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بفمو‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دعل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫لا‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمقةر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تق‬ ‫دفن‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شألان‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫عة‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫دام‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫يا‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫الي‬ ‫دام‬ ‫د‬ ‫وا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫سنو‬ ‫شمر‬ ‫دث‬ ‫د‬ ‫شمبو‬ ‫دنل‬ ‫د‬ ‫يرض‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫تق‬ 


	‫محمد‬ ‫جاسم‬ ‫خضر‬ ‫اإلنسانية‬ ‫للعلوم‬ ‫التربية‬ ‫كلية‬ ‫الموصل‬ ‫جامعة‬ ‫في‬ ‫للنشر‬ ‫(قدم‬ 8 / 8 / 2022 ‫في‬ ‫للنشر‬ ‫قبل‬ ‫العالم،‬ ‫في‬ ‫الحديثة‬ ‫المناخية‬ ‫الدراسات‬ ‫من‬ ‫والنظرية‬ ‫الفعلية‬ ‫السطوع‬ ‫ساعات‬ ‫عدد‬ ‫دراسة‬ ‫تعد‬ ‫الجغرافيا‬ ‫قسم‬ 9 / 9 / 2022 ) ‫البحث‬ ‫ملخص‬ ‫ي‬ ‫لي‬ ‫يي‬ ‫العملي‬ ‫يي‬ ‫التطبيقي‬ ‫االتجاه‬ ‫باعتبار‬ ‫الجغرافيين‬ ‫من‬ ً ‫وتأكيدا‬ ‫يويغ‬ ‫تسي‬ ‫ي‬ ‫تطبيي‬ ‫ي‬ ‫علي‬ ‫يدت‬ ‫واعتمي‬ ‫ير،‬ ‫المعاوي‬ ‫يام‬ ‫المني‬ ‫يي‬ ‫في‬ ‫إ‬ ً ‫تأييدا‬ ‫القت‬ ‫ذ‬ ‫وا‬ ‫الرياضية‬ ‫المعادالت‬ ‫إل‬ ‫التطبيقي‬ ‫المنام‬ ‫مجال‬ ‫ضمن‬ ً ‫مناخيا‬ ‫تعد‬ ‫لذا‬ ‫حوائية‬ . ‫ي‬ ‫واالسي‬ ‫يية‬ ‫الشمسي‬ ‫ية‬ ‫الطاقي‬ ‫يوارد‬ ‫لمي‬ ‫يليم‬ ‫السي‬ ‫ييط‬ ‫التخطي‬ ‫في‬ ‫بالغة‬ ‫أهمية‬ ‫الشمسي‬ ‫للسطوع‬ ‫تعمال‬ ‫ا‬ ‫أل‬ ‫يي‬ ‫في‬ ‫يا‬ ‫ي‬ ‫ل‬ ‫يل‬ ‫مثي‬ ‫الم‬ ‫للنشاطات‬ ‫المالئمة‬ ‫الخطط‬ ‫وضع‬ ‫أجل‬ ‫من‬ ‫المجاالت‬ ‫مختلف‬ . ‫ا‬ ‫نتائج‬ ‫عل‬ ً ‫بناءا‬ ‫ختلفة‬ ‫تم‬ ‫إ‬ ‫لحس‬ ‫رياضية‬ ‫عالقات‬ ‫يجاد‬ ‫ا‬ ‫ب‬ ‫ا‬ ‫إل‬ ( ‫الكلي‬ ‫الشمسي‬ ‫شعاع‬ Rs ‫ير‬ ‫النظي‬ ، ‫يي‬ ‫الفعلي‬ ( ‫الشمسي‬ ‫السطوع‬ ‫من‬ ) .) ‫السطوع‬ ‫نسبة‬ ، ‫وقد‬ ‫المتعدد‬ ‫االرتباط‬ ‫عالقة‬ ‫كانت‬ ‫لإل‬ ( ‫الكلي‬ ‫الشمسي‬ ‫شعاع‬ Rs ‫يي‬ ‫الفعلي‬ ( ‫الشمسي‬ ‫السطوع‬ ‫مع‬ ) ، ‫النظر‬ ‫موجبة‬ ) ‫السطوع‬ ‫نسبة‬ ، ‫إذ‬ ( ‫بلغت‬ 0.998 . ) ‫يطوع‬ ‫السي‬ ‫ياب‬ ‫لحسي‬ ‫رياضية‬ ‫عالقات‬ ‫إيجاد‬ ‫تم‬ ‫وقد‬ ‫يي‬ ‫الشمسي‬ ‫يي‬ ‫الفعلي‬ ( n ) ‫و‬ ‫يباب)‬ ‫والضي‬ ‫يوم‬ ‫(الغيي‬ ‫ين‬ ‫مي‬ ‫يرت‬ ‫ي‬ ‫أظ‬ ( ‫ارتباط‬ ‫معامالت‬ ‫اإلحوائية‬ ‫العالقة‬ r ‫عكسية‬ ) ‫قوية‬ ( ‫بلغت‬ -0.898 ، -0.888 ‫التعاقب‬ ‫عل‬ ) . ‫أما‬ ‫يي‬ ‫الشمسي‬ ‫يطوع‬ ‫السي‬ ‫يين‬ ‫بي‬ ‫اإلحوائية‬ ‫العالقات‬ ‫يي‬ ‫الفعلي‬ ( n ) ‫وال‬ ‫يف‬ ‫عواوي‬ ، ‫ياعد‬ ‫المتوي‬ ، ‫ية‬ ‫(الترابيي‬ ‫ية‬ ‫الغباريي‬ ( ‫ارتباط‬ ‫معامالت‬ ‫ذات‬ ‫كانت‬ ) ‫العال‬ r ( ‫يت‬ ‫بلغي‬ ‫ية‬ ‫طرديي‬ ) 0.437 ، 0.873 ، 0.980 ‫يالف‬ ‫خي‬ ‫يذا‬ ‫وهي‬ ‫يب،‬ ‫التعاقي‬ ‫ي‬ ‫علي‬ ) ‫عكس‬ ‫تكون‬ ‫ان‬ ‫يجب‬ ‫والتي‬ ‫للحقيقة‬ . ‫البحث‬ ‫متن‬ ‫في‬ ‫تفسيره‬ ‫تم‬ ‫وهذا‬ ‫ية‬ Introduction ‫دا‬ ‫د‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫تع‬ ‫ش‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شمكاان‬ ‫دفع‬ ‫د‬ ‫شمون‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫في‬ ‫شم‬ ‫شط‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وا‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫مك‬ ‫أل‬ ‫ض‬ ، ‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫وكصن‬ ‫إل‬ ‫دعفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شهر‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمة‬ ‫و‬ ‫إذ‬ ، ‫إ‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تق‬ ‫ل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫اه‬ ‫إ‬ ، ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ثفاا‬ ‫دنف‬ ‫د‬ ‫رض‬ ‫ب‬ ‫ل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ذم‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دفء‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ : ‫شآلتنل‬ ‫رضنف‬ ‫شم‬ ‫بر‬ ‫م‬ ‫ل‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫عصفمهف‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وهذ‬ ‫ش‬ ‫ر‬ ‫شمعق‬ ‫ن‬ ‫ش‬ ‫شمصقفخن‬ ‫ن‬ ‫ف‬ ‫فن‬ ‫تب‬ ‫ير‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫بقوا‬ ‫ش‬ ‫شمصقفخنل‬ ‫بفمعقفصر‬ ‫أل‬ ‫شمص‬ ‫خرى‬ -‫هي‬ ‫تأثير‬ ‫واام‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شهر‬ ‫ةا‬ ‫م‬ . ‫نل‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ‫ي‬ -‫إ‬ ‫ش‬ ‫كصنف‬ ‫ي‬ ‫تؤثر‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ‫ن‬ ‫إل‬ . ‫شمسصو‬ ‫شعفط‬ -‫ش‬ ‫و‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ‫تبفي‬ ‫إل‬ ‫شعفط‬ ‫شمصقفخنل‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شهر‬ ‫شمةا‬ ‫و‬ . ‫نف‬ ‫وي‬ ‫ف‬ ‫وشهر‬ ‫نف‬ ‫يا‬ . ‫ل‬ ‫ه‬ ‫شمسصد‬ ‫اط‬ ‫بو‬ ‫ام‬ ‫شمصق‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫شموصفء،‬ ‫ي‬ ‫فطعل‬ ‫شمسصد‬ ‫ييهف‬ ‫تبق‬ ‫شم‬ ‫شإلضفءع‬ ‫ع‬ ‫وهقف‬ ‫ل‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫و‬ ‫صففن‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫كان‬ ‫ف‬ ‫قا‬ ‫و‬ ‫اي،‬ ‫شم‬ ‫ف‬ ‫تص‬ ‫ف‬ ‫أ‬ ‫بيقهصف‬ ‫فبق‬ ‫شم‬ ‫واث‬ ‫شمغفما‬ ‫ي‬ ‫افم‬ ‫وهذش‬ ، . --. ‫البحث‬ ‫منهج‬ ‫ي‬ ‫و‬ ‫شم‬ ‫شس‬ ‫قر‬ ‫شل‬ ‫شمصقهج‬ ‫شمبوث‬ ‫صا‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫شمبوث‬ ‫اضاط‬ ‫رض‬ ‫شمقفسي‬ ‫ص‬ ‫شمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمكص‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شأل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫افا‬ ‫ش‬ ‫دقهج‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫مكاا‬ ‫أل‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫يصن‬ ‫دني‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫ع‬ ‫قبفى‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ( ‫دف‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫دذه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫مص‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ) ‫دف‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫فس‬ ‫ا‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫وتو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دق‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫الي‬ ‫دنل‬ ‫د‬ ‫فض‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫خفص‬ ‫إل‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫قفص‬ ‫دني‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫دم‬ ‫د‬ ‫بع‬ ‫دفم‬ ‫د‬ ‫إل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دعفط‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دري‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمقة‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫و‬ ، ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫دني‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شبن‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شص‬ ‫شمعا‬ ‫و‬ ‫دبف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمغي‬ ‫و‬ ‫شمعفمق‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬ ‫م‬ ‫ل‬ ‫شمعف‬ ‫شمهيئل‬ ‫يأ‬ ‫تو‬ ‫اوا‬ ‫أل‬ . ‫شقنل‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫اا‬ . ‫البحث‬ ‫أهمية‬ ‫افء‬ ‫و‬ ‫هصن‬ ‫ل‬ ‫دان‬ ‫مك‬ ‫شمبوث‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫تص‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫هصن‬ ‫درى‬ ‫كب‬ ‫دف‬ ‫س‬ ‫دي‬ ‫عة‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ع‬ ‫فيل‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫إذ‬ ‫شمبيئل،‬ ‫و‬ ‫اث‬ ‫شم‬ ‫فل‬ ‫و‬ ‫ل‬ ‫قف‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫ل‬ ‫ش‬ ‫شمم‬ ‫إ‬ ‫دل‬ ‫ي‬ ‫عر‬ ‫دا‬ ‫ي‬ ‫ع‬ ‫دف‬ ‫شمصس‬ ‫هذه‬ ‫عةي‬ ‫صني‬ ‫ت‬ ‫ن‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫قفص‬ ‫درمش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بص‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مقنق‬ ‫إل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دعفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تبفط‬ ‫ش‬ ‫تبا‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫ف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وثنق‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ . ‫اسة‬ ‫الدر‬ ‫منطقة‬ ‫حدود‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫تع‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫افان‬ ‫غال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تعي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫مصق‬ ‫دفا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصك‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شي‬ ‫غر‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شإلط‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫بنع‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫نفته‬ ‫ع‬ ‫ل‬ ‫شماصال‬ ‫و‬ ‫شمبوث‬ ‫ل‬ ‫سك‬ ‫توايا‬ ‫ي‬ ‫شمصقفخنل‬ ‫إ‬ . ‫هايا‬ ‫م‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ . -. ‫البحث‬ ‫مشكلة‬ ‫د‬ ‫درغي‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫هصن‬ ‫إ‬ ‫ل‬ ‫إ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫أ‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫و‬ ‫دع‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫داشهف‬ ‫د‬ ‫دذ‬ ‫تأخ‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫دف‬ ‫اه‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دق‬ ‫د‬ ‫بي‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫اه‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫شمصه‬ ‫و‬ ‫ي‬ ‫دفا‬ ‫د‬ ‫شمب‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫به‬ ، ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫دام‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫عر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تكص‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫سنو‬ ‫شمر‬ ‫ل‬ ‫دك‬ ‫د‬ ‫يفمصس‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫كن‬ ‫ي‬ ‫ف‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تق‬ ‫مشسر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ( ‫درض‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ 30 ˉ 36º ) -( 00ˉ 36º ) ‫دصفل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وخ‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ط‬ ( 50 ˉ 41º ) -( 30ˉ 42º ) ‫ي‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫ف‬ ، ‫و‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫كفان‬ ‫ف‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تق‬ ‫دص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ض‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫ت‬ ‫دفء‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دفبع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫م‬ ‫داى‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ايق‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫صوفية‬ ‫وتقع‬ ‫شمسصفم‬ ‫مء‬ ‫شم‬ ‫ي‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫شمع‬ ‫ب‬ ‫شمغر‬ ‫داى‬ ‫ايق‬ ‫دل‬ ‫وفية‬ ‫د‬ ‫دذم‬ ‫وك‬ ‫شم‬ ‫ر‬ ( ‫دل‬ 1 ) ‫د‬ ‫فان‬ ‫ود‬ . ‫ف‬ ‫د‬ ‫تص‬ ‫قل‬ ‫بعان‬ ‫و‬ ‫اهف‬ ‫و‬ ‫قفخنل‬ ‫ع‬ ‫باو‬ ( ‫صاع‬ ‫م‬ 1980 -2020 ) .
	. ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫شمو‬
	-‫اط،‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ‫و‬ . ‫البحث‬ ‫هدف‬ ‫شمبوث‬ ‫يهاف‬ ‫إ‬ ‫م‬ ‫و‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫هف‬ ‫صف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫كنتن‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ل‬ ‫دفم‬ ‫د‬ ‫شلي‬ ‫داوى‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫شمسصو‬ ‫شإلشعفط‬ ‫كصنف‬ ‫بي‬ ‫شماثنقل‬ ‫شمعاليل‬ ‫شمكسف‬ ‫د‬ ‫درف‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫صك‬ ‫دف‬ ‫قه‬ ‫طر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫دام‬ ‫يل‬ ‫عر‬ ‫دل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شهر‬ ‫دا‬ ‫شمة‬ ‫و‬ ‫ى‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫كفان‬ ‫إ‬ ‫ل‬ ‫ش‬ ‫إل‬ ‫دفم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫قصن‬ ‫شم‬ ‫دفل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫قه‬ ‫ل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫قا‬ ‫شمص‬ ‫ل‬ . ‫و‬ ‫ش‬ ‫نف‬ ‫شخ‬ ‫أل‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫ع‬ ‫اهم‬ ‫عاليف‬ ‫ي‬ ‫فضنل‬ ‫شمر‬ ‫او‬ ‫ف‬ ‫ش‬ ‫إل‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ‫و‬ ‫شمسصو‬ ‫شعفط‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ .

Special Issue 
Special Issue of the Fourth International Scientific Conference / Historical and Geographical Studies ISSN: 7452-1992, (2022)

  ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمقه‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ط‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫وي‬ ، ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دعفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫كه‬ ‫ي‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ ‫شن‬ ‫مو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ك‬ ‫دفمش‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫ش‬ ‫دا‬ ‫ص‬ ‫ع‬ ‫و‬ ، ‫دل‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫بفم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫اق‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ 


		‫شفنف‬ ‫واغر‬ ‫كنف‬ ‫ي‬ ‫ل‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫قل‬ ‫ق‬ ‫ايع‬ )	1	( ‫ل‬ ‫خر‬
	: ‫ا‬ ‫شمص‬ -‫الشمسي‬ ‫السطوع‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫نا‬ ‫شم‬ ‫شعبل‬ ‫ايقاى،‬ ‫وفيةل‬ ، ‫ش‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫اصها‬ ‫ص‬ Sun shine . ‫دف‬ ‫واقاب‬ ‫درطفن‬ ‫شمو‬ ‫داش‬ ‫دا‬ ‫او‬ ‫دصفل‬ ‫ش‬ ‫دل‬ ‫شمةفهر‬ ‫شمسصد‬ ‫بوركل‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫توام‬ ‫فبعل،‬ 2014 .
	( ‫دل‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫و‬ ، ( n ،) ‫إ‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫اق‬ ‫ذ‬ n ) ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬	N )	(	‫دل‬ ‫د‬ ‫شمقةر‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫إل‬	‫دا‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫و‬ ‫داي،‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫داش‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بفمقةر‬ ( N ) ‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ييه‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫و‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫أل‬ ‫ش‬ ‫ض‬
	‫دل،‬ ‫شمةفهر‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دل‬ ‫بورك‬ ) .	‫بف‬ ‫هف‬ ‫قنف‬ ‫صك‬ ‫شم‬ ‫نل‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫بيقصف‬ ‫أل‬ ‫فصل‬ ‫شم‬ ‫ع‬ ‫اهم‬ ، ( n ) ‫ر‬ ‫شم‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ ‫و‬ ‫بفمغياف‬ ‫أثر‬ ‫ت‬ ( ‫ل‬ ‫شمقةر‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫أثر‬ ‫وت‬ ‫ش‬ ‫ب‬ ‫نل‬ ... ( 1 N )
	‫ف‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ( ‫شمسصد‬ ‫اط‬ ‫اوبل‬ ‫و‬ ( ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مصقف‬ n/N ‫تعبر‬ ‫اوبل‬ ‫يه‬ ) n ) ‫ل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫إ‬ ‫دصد،‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مو‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫شمصو‬ ‫داى‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمق‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫غنصنل‬ ‫دي‬ ‫ب‬ ‫دبل‬ ‫شمقو‬ ‫وه‬ ‫اي،‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫و‬ ‫ل‬ ‫ص‬ ‫شمصو‬ ‫اى‬ ‫شمق‬ ‫شمقهف‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫داف‬ ‫شمي‬ ‫دال‬ ‫ط‬ ‫دل‬ ‫شمقةر‬ ( N ) ‫ل،‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫افم‬ ‫د‬ ‫غن‬ ‫ف‬ ‫و‬ ‫فء‬ ‫د‬ ‫(ص‬ ‫داف‬ ‫غي‬ ‫دل‬ ‫و‬ ‫ي‬ ‫ا)‬ ‫شم‬ ‫إ‬ ‫دام‬ ‫مع‬ ‫ل‬ ‫دفو‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دصد‬ ‫س‬ ‫م‬ ‫دل‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ‫ن‬ ‫داى‬ ‫شمق‬ ‫دل‬ ‫شمقةر‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ( n = N ( ‫د‬ ‫ه‬ ‫دبل‬ ‫شمقو‬ ‫و‬ .) 1 ‫دي‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دا،‬ ‫شمغفم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دفم‬ ‫ا‬ ‫دذش‬ ‫وه‬ ) ‫إ‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫دبل‬ ‫شمقو‬ ‫دذه‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫أل‬ ‫دأ‬ ‫تق‬ ‫دل‬ ‫شمغفسص‬ ‫دفف‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫ر‬ ‫وتق‬ ‫ش‬ ‫ير‬ ‫ك‬ ( 2 ) .
					‫الشمسي‬ ‫السطوع‬ ‫في‬	-	ً ‫ال‬ ‫أو‬
					1025

‫األرض‬ ‫و‬ ‫ي‬ ‫الجو‬ ‫الغالف‬ ‫ات‬ ‫تأثير‬ . Effects of the Atmosphere and the Earth on Sunshine . -1 ‫الشمس‬ ‫حول‬ ‫األرض‬ ‫حركة‬ .

  ‫إ‬ ‫ش‬ ‫اش‬ ‫ن‬ ‫أل‬ ‫غير‬ ‫ي‬ ‫شمسصد‬ ‫اال‬ ‫ض‬ ‫ةي‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫دا‬ ‫او‬ ( regular ‫دل‬ ‫بورك‬ ‫دا‬ ‫ب‬ ‫دؤ‬ ‫قب‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫صك‬ ‫و‬ ) ‫شء‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫ب‬ ‫دف‬ ‫شمص‬ ‫اى‬ ‫د‬ ‫شمصو‬ ‫دإن‬ ‫ي‬ ‫دذش‬ ‫م‬ ‫دف،‬ ‫ه‬ ‫وا‬ ‫واال‬ ‫شمسصد‬ ‫اال‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ Equatorial plane) ) ‫ش‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ومورك‬ ‫دل،‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ) ‫أل‬ ‫دذه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دفن‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ض‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫ي‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شا‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بصع‬ ‫نف‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ذم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بع‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شي‬ ‫م‬ ‫ت‬ ، ‫إ‬ ‫ل‬ ‫و‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫ش‬ ‫ر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تب‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫اه‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫بنع‬ ‫شمر‬ ‫داشل‬ ‫د‬ ‫شل‬ 21 ‫د‬ ‫د‬ ‫بنع‬ ‫شمر‬ ‫داشل‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫بع‬ ‫شء،‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫صام‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫إذ‬ ‫آذش‬ ) 


		2.5		3.9		3.4	1.8	0.6	0.3	0.2	1.2	3.1	3.7	3.6	4.1	4.0	‫شمغياف‬
	‫بفمقوبل‬ ‫ل‬ ‫شد‬ ‫ا‬ ‫و‬ ‫ع‬ ‫صر‬ ‫و‬ ‫نل‬ ‫يا‬ ‫قفل‬ ‫شا‬ ‫عصأ‬ ‫ش‬ ‫كأ‬ ‫ي‬ ‫شء‬ ‫ا‬ ‫شل‬ ‫ا‬ ‫ب‬ ‫شمصف‬ ‫اى‬ ‫شمصو‬ ‫ل‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫إ‬ ( ‫درطفن‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫داش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫صام‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫اه‬ ‫إ‬ ‫شمسصد‬ ‫وشعل‬ ‫م‬ ، ( ‫د‬ ‫بنع‬ ‫شمر‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫اشمي‬ ‫ش‬ ‫دذه‬ ‫ه‬ ‫دان‬ ‫تك‬ ‫إذ‬ Autumnal and vernal ‫أل‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫صام‬ ‫دعل‬ ‫ش‬ ) Tropic of cancer ‫دال‬ ‫د‬ ‫شلاق‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ) ‫دن‬ ‫د‬ ‫شم‬ ( (Summer solstice ( ‫داي‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫داش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ، Tropic of Capricorn ‫دال‬ ‫د‬ ‫شلاق‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ) ‫اي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ (winter solstice) ‫هذش‬ ‫عق‬ . ‫إ‬ ‫ش‬ ‫قعهف‬ ‫شم‬ ‫شمصوفيل‬ ‫ن‬ ‫إل‬ ‫ا‬ ‫ب‬ ‫شمصف‬ ‫اى‬ ‫شمصو‬ ‫ع‬ ‫شمسصو‬ ‫شعفط‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دأ‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫شو‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫ن‬ ‫دق‬ ‫دذي‬ ‫شم‬ ‫شء،‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫شل‬ Declination of the sun) ‫د‬ ‫شمعةص‬ ‫دف‬ ‫ه‬ ‫اهفي‬ ‫د‬ ‫تب‬ ) +( 23.5 ‫شلاقال‬ ‫قا‬ ‫ال‬ ‫م‬ ) ( ‫دغرى‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫ه‬ ‫واهفي‬ ‫ن‬ ‫شم‬ -23.5 ‫دال‬ ‫شلاق‬ ‫دا‬ ‫ق‬ ‫دل‬ ‫ا‬ ‫م‬ ) ‫اي‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ، ‫شلاقال‬ ‫افمل‬ ‫ي‬ ( ‫ي‬ ‫اي‬ ‫شمس‬ 21 ‫ي‬ ‫شألول‬ ‫كفاان‬ ) ‫إ‬ ‫ن‬ ‫و‬ ‫داي‬ ‫شم‬ ‫اش‬ ‫ل‬ ‫صام‬ ‫تكان‬ ‫شمسصد‬ ‫شعل‬ ( ‫دفوي‬ ‫د‬ ‫وتو‬ ‫دفمبل‬ ‫د‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫د‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫وتك‬ -23.5
	‫شمو‬ ‫بفمصعال‬ ‫نف‬ ‫تا‬ ‫شيا‬ ‫م‬ ‫ت‬ ‫ل‬ ‫صام‬ ‫شمسصد‬ ‫وتكان‬ ‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬ ‫ف‬ ‫وا‬ ‫ا‬ ‫بق‬ ( ‫ي‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫اشل‬ ‫شل‬ ‫قا‬ ‫ش‬ ‫إ‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫و‬ +( ‫د‬ ‫تب‬ ‫ن‬ 23.5 ‫دال‬ ‫شلاق‬ ‫دا‬ ‫ق‬ ‫دل‬ ‫ا‬ ‫م‬ ) ‫شلاقال‬ ‫بعا‬ ، ‫شمورطفن‬ ‫اش‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دأ‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫شو‬ ‫د‬ ‫داو‬ ‫تب‬ ، ‫ن‬ ‫شم‬ ( ‫د‬ ‫ي‬ ‫دن‬ ‫شم‬ 21 ) ‫ر‬ ‫ص‬ ‫ب‬ ‫ي‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫قفيص‬ ‫بفم‬ 23 ‫دل‬ ‫شموفم‬ ‫هذه‬ ‫ي‬ ‫شمسصد‬ ‫وتكان‬ ‫ال‬ ‫وي‬ )
		‫إ‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ال‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ك‬	‫دأ‬ ‫ي‬ ‫ل‬ ‫شو‬ ‫د‬ ‫شصأ‬ ‫تا‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫اشل‬ ‫شل‬ ‫بعا‬ ‫شء،‬ ‫ا‬ ‫شل‬ ‫خا‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫إ‬ -23.5 ‫دال‬ ‫د‬ ‫شلاق‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ) ‫اي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ، ‫ي‬ ‫غر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫دذم‬ ‫د‬ ‫وب‬ ‫ش‬ ‫دا‬ ‫شم‬ ‫دهف‬ ‫تقفي‬ ‫دصد‬ ‫مس‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫أ‬	‫ل‬ ‫صام‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ن‬	‫و‬
							.	‫شمسصد‬ ‫اال‬ ‫شمبروج‬ ‫ي‬	‫ض‬ ‫شأل‬ ‫ع‬ ‫مو‬ ‫كر‬ ‫ت‬ ‫وهكذش‬	‫شمسصد‬ ‫اال‬ ‫هف‬ ‫ارك‬ ،
		‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ش‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫ي‬ ‫سنف‬ ‫ام‬	‫شمغفسصل‬ ‫و‬	‫ف‬ ‫أ‬ .	Clouds ‫وتكر‬ ‫شمغياف‬ ‫كصنل‬ ‫تؤثر‬ . ‫الغيوم‬ ‫تص‬ ‫شمغفسصل‬ ‫شموصفء‬ ‫فف‬ ‫و‬ ‫ش‬ ‫شمسصو‬ ‫شلشعفط‬ ‫م‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫كصنل‬ ‫ي‬ ‫وكذم‬ ( 3 )	2 ‫ع‬ ‫شم‬ -
	)	4.0	( ‫بلغيت‬ ‫إذ‬ ‫الشيتاء‬ ‫ر‬ ‫ألشي‬ ‫ا‬ ‫تسيجيل‬ ‫تيم‬ ‫لغييوم‬	‫ا‬	‫لكميية‬	‫معيدل‬ ‫أعلي‬ ‫بيان‬ )	1	( ‫الجدول‬ ‫من‬ ‫يتبين‬
	)	1.9	( ‫يت‬ ‫بلغي‬ ‫إذ‬ ‫يف‬ ‫الخريي‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫أشي‬ ‫يا‬ ‫ي‬ ‫تلي‬ ‫يم‬ ‫ثي‬ ،	‫يا‬ ‫أوكتي‬ )	3.5	( ‫يت‬ ‫بلغي‬ ‫إذ‬ ‫يع‬ ‫الربيي‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫أشي‬ ‫يا‬ ‫ي‬ ‫يلي‬ ، ‫يا‬ ‫أوكتي‬
		‫بلي‬ ‫السينو‬	‫المعيدل‬	‫أميا‬	، ‫أوكتيا‬ )	0.6	( ‫بلغت‬ ‫إذ‬ ‫معدومة‬ ‫تكون‬ ‫فتكاد‬ ‫الويف‬ ‫ر‬ ‫أش‬	‫أما‬	، ‫أوكتا‬
				-2020 )	( ‫صاع‬ ‫م‬ ‫بنعل‬ ‫ل‬ ‫مصو‬ ) ‫ف‬ ‫(ووك‬ ‫شمغياف‬ ‫مكصنل‬ ‫ل‬ ‫شمسهر‬ ‫شمسني‬ ) 1980	. ‫أوكتا‬ ) ( ‫اول‬ ‫شم‬ 1	2.5	(
	‫شمص‬ ‫عال‬	‫كفاان‬ ‫شألول‬		‫تسر‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫تسر‬ ‫شألول‬	‫ال‬ ‫وي‬	‫آ‬	‫تصاد‬	‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬	‫ف‬ ‫و‬	‫انوفن‬	‫آذش‬	‫شبفى‬	‫كفاان‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫شألشهر‬

:

  ‫ا‬ ‫شمص‬ ‫بنفاف‬ ، ‫شم‬ ‫مم‬ ‫شمم‬ ‫شمرصا‬ ‫و‬ ‫شقنل‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫مألاا‬ ‫ل‬ ‫شمعف‬ ‫شمهيئل‬ ، ‫شصال‬ ‫شمصا‬ ‫و‬ ‫شمققأ‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫ود‬ ، ‫ش‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫اصها‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫دبف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫طبق‬ ‫دص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫ض،‬ ‫شأل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مو‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫شمصال‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شسن‬ ‫شمها‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بق‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دفء‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصؤم‬ ‫دبف‬ ‫شأل‬ ( ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫شو‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وه‬ ‫دأتا‬ ‫اس‬ ‫دفن‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫واو‬ ‫دا‬ ‫ق‬ ‫تكا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫ل‬ ‫شم‬ ‫مم‬ ‫شمم‬ ‫شمرصا‬ ‫و‬ ‫شقنل‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫مألاا‬ ‫ل‬ ‫شمعف‬ ‫شمهيئل‬ ، ‫شصال‬ ‫شمصا‬ ‫و‬ ‫شمققأ‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫و‬ ‫دهر‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫دهر‬ ‫شألش‬ ‫دالل‬ ‫خ‬ ‫دبف‬ ‫شم‬ ‫ع‬ ‫دفهر‬ ‫مة‬ ‫يأ‬ ‫د‬ ‫تو‬ ‫دام‬ ‫وا‬ ‫اف‬ ) ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫ود‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دفط‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫دذش‬ ‫د‬ ‫وه‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫شألش‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫بسن‬ ‫ف‬ ‫وا‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫دفاان‬ ‫ك‬ ‫شألول،‬ ‫دفاان‬ ‫ك‬ ، ‫دفا‬ ‫شم‬ ‫در‬ ‫تس‬ ‫دهر‬ ‫مألش‬ ‫د‬ ‫غ‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫فء‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دهر‬ ‫وش‬ ‫دل‬ ‫فص‬ ‫وب‬ 


															. ‫ع‬ ‫قسا‬ ‫غير‬
	Fog ‫در‬ ‫د‬ ‫ةه‬ ‫دبف‬ ‫شم‬ ‫دا‬ ‫ع‬ . ‫الضباب‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫بأا‬ ‫درف‬ ‫ع‬ ‫و‬ ‫ض،‬ ‫شأل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دفمقر‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دفء‬ ‫شمص‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دفثف‬ ‫تك‬ ‫دفهر‬ ‫د‬ ‫ة‬ ‫د‬ ‫ش‬	-	3
	‫دفثف‬ ‫تك‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫وافت‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫شمه‬ ‫ي‬ ‫فمقل‬ ‫ي‬ )	0.1	(	‫رهف‬ ‫ي‬ ‫قأ‬ ‫ااش‬ ‫ع‬ ‫صغير‬ ‫فسنل‬ ‫ش‬ ‫ير‬ ‫ي‬	‫ع‬ ‫عبف‬
	.	4 )	(	-3000 ‫ف‬ )	1000						
					-2020 )	1980	. ‫ع‬ ‫شم‬ ‫اط‬ ‫شمو‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ام‬ ( ‫صاع‬ ‫م‬ ‫بنعل‬ ‫ل‬ ‫مصو‬ ‫بف‬ ‫شم‬ ‫فف‬ ‫و‬ ‫معام‬ ‫ل‬ ‫شمسهر‬ ‫شمصعال‬ )	2	‫يؤثر‬ ‫ه‬ ‫باو‬ ‫وهذش‬ ( ‫اول‬ ‫شم‬
	‫صاط‬ ‫شمص‬	‫كفاان‬ ‫شألول‬		‫تسر‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫تسر‬ ‫شألول‬	‫ال‬ ‫وي‬	‫آ‬	‫تصاد‬	‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬	‫ف‬ ‫و‬	‫انوفن‬	‫آذش‬	‫شبفى‬	‫كفاان‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫شألشهر‬
	15.4	4.4		1.9	0.5	0.0	0.0	0.0	0.0	0.0	0.5	1.6	2.2	4.3	‫بف‬ ‫شم‬
	: ‫ا‬ ‫شمص‬ . ‫ع‬ ‫قسا‬ ‫غير‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫اصها‬ ‫بنفاف‬ ، ‫ود‬ ، ‫ش‬ ( ‫اول‬ ‫شم‬ ‫بي‬ ‫ي‬ 2 ‫ع،‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫شمو‬ ‫دف‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫فط‬ ‫ت‬ ‫ل‬ ‫وذم‬ ‫ال‬ ‫وي‬ ‫شهر‬ ‫دف‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫وا‬ ‫دف‬ ‫فض‬ ‫شا‬ ‫د‬ ‫دفن‬ ‫وانو‬ ‫شلول‬ ‫در‬ ‫تس‬ ‫دهري‬ ‫ش‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ 0.5 . ( ‫آذش‬ ‫شبفى،‬ ، ‫فا‬ ‫شم‬ 1.9 ، 4.4 ، 4.3 ، 2.2 ، 1.6 ‫ياف‬ ) ‫عفيا‬ ‫شم‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫تك‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫دبا‬ ‫بو‬ ‫وذم‬ ‫ع‬ ‫دفهر‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دق‬ ‫د‬ ‫شي‬ ‫ير‬ ‫دذي‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫ديبيري‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫ع‬ ‫ت‬ ‫دفمصر‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمصق‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫ت‬ ‫شمصر‬ ‫م‬ ‫بف‬ ‫شم‬ ‫مع‬ ‫دف‬ ‫شمب‬ ‫دل‬ ‫بن‬ ‫شمق‬ ‫دأ‬ ‫شمك‬ ‫دوا‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دهي‬ ‫و‬ ‫كااا‬ . ‫دف‬ ‫و‬ ‫شأل‬ ‫دام‬ ‫داط‬ ‫ص‬ ( ‫د‬ ‫ب‬ ‫دقاي‬ ‫شمو‬ ‫دفف‬ 15.4 ) ‫ياف‬ .
															‫ـة‬ ‫اةيـ‬ ‫الار‬	-	4

‫ـا‬ ‫اصـ‬ ‫العو‬ Dust storm ‫د‬ ‫ـا‬ ‫ـ‬ ‫الما‬ ‫ـار‬ ‫الابـ‬ ‫ـكالها‬ ‫أشـ‬ ‫و‬ ) Rising Dust ‫ـار‬ ‫الابـ‬ ‫و‬ ) ‫العالق‬ Suspended Dust . )

  ‫د‬ ‫د‬ ‫ييه‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫داى‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫شألتر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫غنص‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫بأاه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شبن‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫ل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمعفص‬ ‫درف‬ ‫د‬ ‫تع‬ ‫دذي‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫ه‬ ‫ف‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫ه‬ ‫في‬ ‫وك‬ ‫صهف‬ ‫وا‬ ‫شاتهف‬ ‫ي‬ ‫شبنل‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ ‫فو‬ ‫وت‬ ‫ر‬ ‫وك‬ ‫وو‬ ‫ف/ثف‬ ) 


	( ‫د‬ ‫د‬ ‫ف‬ ‫ر‬ ‫ا‬ ‫شمكي‬ ‫وآلف‬ ‫إم‬ ‫ش‬ 1000 ‫دع‬ ‫د‬ ‫ف‬ ) ‫دل‬ ‫يفطع‬ ‫ش‬	( ‫ف‬ ‫ل‬ ‫ر‬ ( ‫بي‬ ‫شو‬ ‫ر‬ ‫ي‬ 1 7 -550

‫سر‬ ‫بي‬ ‫ف‬ ‫شو‬ ‫ر‬ ‫ت‬ ‫عهف‬ ‫تق‬ ‫شم‬ ‫شمصوفيف‬ ‫و‬ ‫ف‬ )Special Issue 
of the Fourth International Scientific Conference / Historical and Geographical Studies ISSN: 7452-1992, (2022) 1028

  
	5 )	(

‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمق‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫قق‬ ‫و‬ ‫دذم‬ ‫د‬ ‫ب‬ 
،

  ‫دف‬ ‫د‬ ‫شص‬ ‫شمعا‬ ‫دذه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫دفسق‬ ‫د‬ ‫مي‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫وت‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شبن‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ( ‫شم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ 1.5 ) ‫ل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫شأليق‬ ‫دل‬ ‫شمر‬ ‫داى‬ ‫دف‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫دكفمهف‬ ‫وش‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫وب‬ ‫دف‬ ‫بيقه‬ ‫دف‬ ‫شسن‬ ‫واا‬ ‫دم‬ ‫صي‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫دأ‬ ‫شم‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫و‬ . ‫د‬ ‫وك‬ ‫دفمق‬ ‫د‬ ‫شمع‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫داى‬ ‫د‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ع،‬ ‫دفهر‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫كاا‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫في‬ ‫وك‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫داى‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫دفهر‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫بع‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫داط‬ ‫د‬ ‫شمق‬ ‫دذش‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ةه‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫دكان‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمه‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫فمق‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ئ‬ ‫م‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تبق‬ ‫شذ‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شبن‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شص‬ ‫شمعا‬ ‫دنل‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ ‫دل‬ ‫فذبن‬ ‫شم‬ ‫دأ‬ ‫ع‬ ‫ب‬ ‫ش‬ ‫دذ‬ ‫شم‬ ‫دذه‬ ‫ه‬ ‫دقا‬ ‫تو‬ ‫ول‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دقاى‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بع‬ ‫شل‬ ‫دايفسق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دذه‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تقسن‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ص‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ول‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بو‬ ‫و‬ ‫دذي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شا‬ ‫إد‬ ‫و‬ ‫دقاى‬ ‫د‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫مع‬ ‫ع‬ ‫دفهر‬ ‫د‬ ‫شمة‬ ‫دذه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دممشم‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫دفف‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دنا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شليسن‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫شمه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ارك‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫ب‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫يه‬ ‫داي‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫شل‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصوص‬ ‫و‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫شمور‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫شمصق‬ ‫درض‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وتع‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫دفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫داف‬ ‫دل‬ ‫افم‬ ‫دام‬ ‫وا‬ ‫دا‬ ‫ه‬ ‫دروطهف‬ ‫ش‬ ‫دي‬ ‫شه‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫آخ‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دفن‬ ‫ك‬ ‫د‬ ‫هف‬ ‫قق‬ ‫ب‬ ‫فد‬ ‫تص‬ ‫قفخنل‬ ‫ع‬ ‫فهر‬ ‫وه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫ل‬ ‫ش‬ ‫قر‬ ‫د‬ ‫شل‬ ، ‫دل‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دد‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫شم‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫واةص‬ ‫هف‬ ‫دكي‬ ‫د‬ ‫تس‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫وتو‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫شا‬ ‫شما‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫شمه‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دص‬ ‫د‬ ‫ض‬ ‫داث‬ ‫د‬ ‫وتو‬ 


	( ( ‫د‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫تق‬ 6 ) ‫كرون‬ ‫دف‬ 7 ‫دف.‬ ‫د‬ ‫ف/ث‬ ) ( ‫ف‬ ‫و‬ ‫تقأ‬ 7 ‫ف/ثف،‬ ) ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫وك‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫داى‬ ‫د‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫فنك‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬ ‫شمغبف‬ 1000 ‫ل‬ ‫دف‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫و‬ ‫ف‬ ) 1000 ‫ل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫ف‬ ) ‫ف‬ ‫و‬ ‫شبنل‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ ‫أ‬ ‫وي‬ ‫تصييم‬ ‫كان‬ ‫مذش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫در‬ ( 1000 ‫ل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫ف‬ ) ( ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫شو‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫دف‬ ‫د‬ 0 -6 ‫دف‬ ‫د‬ ‫ف/ث‬ ) ( 7 ) .
	‫دأ‬ ‫وت‬	‫ي‬ ‫شمو‬ ‫شماقنقل‬ ‫شمغر‬ ‫و‬ ‫ي‬ ‫شم‬ ‫ميفسق‬ ، ‫شمغب‬ ‫ميفسق‬ ‫ف‬ ‫شي‬ ‫كان‬ ‫و‬ ( ‫ويأ‬ ‫شم‬ ‫فنا‬ ‫ف‬ 1 ‫كرون‬ ‫دف‬ ) ‫دا‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫فمق‬ ‫د‬ ‫تبق‬ ‫دف‬ ‫صه‬ ‫ا‬ ‫دغر‬ ‫ص‬ ‫دبا‬ ‫وبو‬ ( 8 ) ،
	‫بفمغبف‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫دفط‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫دغا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ( 9 ) ‫قر‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫اف‬ ‫ل‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫واث‬ ‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬ ‫شمغبف‬ ‫و‬ . ‫ل‬ ‫ش‬ ‫مو‬ ‫داوث‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دؤمي‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫غي‬ ‫شم‬ ‫دبا‬ ‫بو‬ ‫دا‬ ‫شم‬ ‫داش‬ ‫شاو‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫فائ‬ ‫شمص‬ ‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫تعص‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫ار‬ ‫شأل‬ ‫شم‬ ‫بل‬ ‫شلتر‬ ( 10 ) ( ‫بي‬ ‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬ ‫شمغبف‬ ‫ميفسق‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫شو‬ ‫ر‬ ‫ي‬ ‫اي‬ ‫ي‬ ، 1 -10 ) ‫كرون‬ ‫ف‬ ( 11 ) .
	‫فء‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫و‬ ‫دنا‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫وتةهر‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫بنع‬ ‫شمر‬ ‫قفمنل‬ ‫شلا‬ ‫ال‬ ‫شم‬	‫ي‬	‫ل‬ ‫شمغبف‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ ‫ر‬ ‫وتك‬ ‫ويأ‬ ‫بسكأ‬ ،
	‫دل‬	‫ا‬ ‫شم‬ ‫ف‬ ‫فيل‬ ‫شم‬ ‫وشبا‬ ‫فيل‬ ‫شم‬ ‫شأليفمني‬ ‫مصقفخ‬ ‫شيقل‬ ‫شمصر‬ ‫و‬ ‫ع‬ ‫شمصصيم‬ ‫شهر‬ ‫شمةا‬ ‫شمصق‬ ‫نصف‬ ‫ول‬ ‫شااع‬ ‫شما‬ ‫شسنل‬ ‫شمها‬ ‫ل‬ ‫شمك‬ ‫ضص‬ ‫كان‬ ‫ت‬ ‫شم‬ ‫صع‬ ‫شم‬ ‫قفطق‬ ‫و‬ ‫ل‬ ( 13 ) . ‫ف‬ ‫و‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫دل‬ ‫ق‬ ‫ق‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ف‬ ‫شمر‬ ‫ل‬ ‫ر‬ ( 12 ) ‫وتعا‬ ، ( ‫بي‬ ‫ف‬ ‫تكان‬ 1.4 -2.2 . ‫ل‬ ‫ش‬ ‫شما‬ ‫اع‬ ‫خالل‬ ‫ثف‬ ‫ف/‬ ) ( ‫اول‬ ‫شم‬ 3 ‫فف‬ ‫ش‬ ‫معام‬ ‫ل‬ ‫شمسهر‬ ‫شمصعال‬ ) ( ‫صاع‬ ‫م‬ ‫بنعل‬ ‫ل‬ ‫مصو‬ ‫شبنل‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ 1980 -2020 )
	‫صاط‬ ‫شمص‬	‫كفاان‬ ‫شألول‬	‫تسر‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫تسر‬ ‫شألول‬	‫ال‬ ‫وي‬	‫آ‬	‫تصاد‬	‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬	‫ف‬ ‫و‬		‫انوفن‬	‫آذش‬	‫شبفى‬	‫كفاان‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫شألشهر‬
	1.9	0.1	0.3	0.4	0.1	0.3	0.1	0.3	0.2		0.1	0.0	0.0	0.0	‫شبنل‬ ‫ر‬ ‫شم‬

( ‫د‬ ‫ل‬ ‫شمر‬ ‫اى‬ ‫قأ‬ ‫ل‬ ‫ون‬ ‫هصف‬ ‫شبنل‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ ‫ااوث‬ ‫يسرطف‬ ، ‫ف‬ ‫شمر‬ : ‫ا‬ ‫شمص‬ ‫بنفاف‬ ، ‫شم‬ ‫مم‬ ‫شمم‬ ‫شمرصا‬ ‫و‬ ‫شقنل‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫مألاا‬ ‫ل‬ ‫شمعف‬ ‫شمهيئل‬ ، ‫شصال‬ ‫شمصا‬ ‫و‬ ‫شمققأ‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫ود‬ ، ‫ش‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫اصها‬ . ‫ع‬ ‫قسا‬ ‫غير‬ Special 
Issue of the Fourth International Scientific Conference / Historical and Geographical Studies ISSN: 7452-1992, (2022) 1029(

  ‫داول‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ 3 ‫دهر‬ ‫د‬ ‫وش‬ ‫دالل‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شبن‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شص‬ ‫شمعا‬ ‫داوث‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دوف‬ ‫د‬ ‫شض‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫تبفيق‬ ‫دفن‬ ‫د‬ ‫هق‬ ‫دأن‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫ي‬ ) ‫د‬ ‫وتو‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫شمو‬ ‫دل‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫دفض‬ ‫شا‬ ‫بوبا‬ ‫فء‬ ‫شمس‬ ‫أ‬ ‫ي‬ ‫ي‬ ‫شموقل،‬ ‫دي‬ ‫م‬ ، ‫دف‬ ‫شمر‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫دفض‬ ‫شا‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫شل‬ ‫فيا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫يق‬ ‫دبفى،‬ ‫د‬ ‫وش‬ ‫دفا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دفاان‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دهري‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫دالل‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شبن‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شص‬ ‫عا‬ ‫م‬ ‫داوث‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫بنع‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫أ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تو‬ ‫تك‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مم‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بفمم‬ ‫داو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تب‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بن‬ ‫شمر‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫داف.‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) ‫وم‬ ‫ع‬ ‫دفهر‬ ‫ة‬ ‫م‬ ‫داوث‬ ‫ا‬ ‫أ‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دي‬ ‫م‬ ‫آذش‬ ‫دهر‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫مع،‬ ‫دف‬ ‫شمب‬ ‫بهف‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دفن‬ ‫انو‬ ‫دهر‬ ‫ش‬ ‫دذ‬ ‫ق‬ ‫يأ‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫شم‬ ‫داو‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دبا‬ ‫د‬ ‫بو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وذم‬ ‫دنا‬ ‫شم‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫مه‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شي‬ ‫د‬ ‫وتب‬ ‫داف.‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) ‫دصفمنل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمر‬ ‫ل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫شم‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ود‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ‫دفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫و‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫داشف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شاع‬ ( ‫آ‬ ‫داد،‬ ‫د‬ ‫تص‬ ‫شن،‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ام‬ ‫دنا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫ألش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫غ‬ ‫ب‬ ‫دث‬ ‫د‬ ‫اي‬ ‫دل،‬ ‫د‬ ‫بن‬ ‫شمغر‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫شا‬ ‫شل‬ ‫دفض‬ ‫د‬ ‫شلا‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫او‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫صي‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ‫دفف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دام‬ ‫د‬ ‫مع‬ ‫دفف‬ ‫د‬ ‫شمع‬ ‫دفه‬ ‫د‬ ‫شلت‬ ‫دأن‬ ‫د‬ ‫ب‬ ) ‫دؤ‬ ‫شمص‬ ‫دروف‬ ‫ة‬ ‫م‬ ‫دف‬ ‫تبع‬ ‫دقل‬ ‫شمو‬ ‫دهر‬ ‫شش‬ ‫دي‬ ‫ب‬ ‫داتا‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫شمغب‬ ‫دفف‬ ‫و‬ ‫دام‬ ‫مع‬ ‫دال‬ ‫ع‬ ‫د‬ ‫شما‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دا‬ ‫وي‬ ‫دف.‬ ‫ييه‬ ‫ع‬ ‫ثر‬ ( ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫وشبفى‬ ‫فا‬ ‫شم‬ ‫وكفاان‬ ‫شألول‬ ‫كفاان‬ ‫مألشهر‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫فء‬ ‫شمس‬ ‫أ‬ ‫ي‬ ‫ي‬ ‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬ ‫شم‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وش‬ ‫دالل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫دفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وي‬ . 


	‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬	( ‫شألول‬ ‫دفاان‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ( 0.1 ‫شمصق‬ ‫ش‬ 0.1 ( ‫د‬ ‫ب‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دهر‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫داف‬ ‫ي‬ ) 0.2
	0.3 ( ‫د‬ ‫غ‬ ‫ب‬ ‫دفا‬ ‫شم‬ ‫در‬ ‫تس‬ ‫دفمع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شي‬ ‫د‬ ‫غ‬ ‫ب‬ ‫دا‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دأ‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫ي‬ ( ‫غ‬ ‫ب‬ ‫فا‬ ‫شم‬ ‫ف‬ ‫و‬ 0.1 ، 0.3 ‫ياف‬ ) ‫عفيا‬ ‫شم‬ ، ‫ف‬ ‫و‬ ( ‫د‬ ‫ب‬ ‫شموقاي‬ ‫ل‬ ‫شمغبف‬ ‫شصف‬ ‫شمعا‬ ‫صاط‬ ، 0.1 ، 0.3 ‫د‬ ‫د‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) 0.4 ‫داف‬ ‫ي‬ ) ‫دف‬ ‫و‬ ‫در‬ ‫وتس‬ ‫دال‬ ‫وي‬ ‫دهري‬ ‫ش‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫عفي‬ ‫شم‬ . 1.9 ‫داف‬ ‫ي‬ ) .
	( ‫صاع‬ ‫م‬ ‫بنعل‬ ‫ل‬ ‫مصو‬ ‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬ ‫شمغبف‬ ‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬ ‫تصاد‬ ‫آ‬ ‫ال‬ ‫وي‬ ‫تسر‬ ‫شألول‬ ‫تسر‬ 1980 ‫فا‬ ‫شم‬ ‫كفاان‬ -2020 ) ‫شألول‬ ‫صاط‬ ‫شمص‬	( ‫اول‬ ‫شم‬ ‫شألشهر‬ ‫كفاان‬ 4 ‫فف‬ ‫ش‬ ‫معام‬ ‫ل‬ ‫شمسهر‬ ‫شمصعال‬ ) ‫فا‬ ‫شم‬ ‫شبفى‬ ‫آذش‬ ‫انوفن‬ ‫ف‬ ‫و‬
	12.8	0.2	0.7	1.4	1.9	1.1	2.3	1.7	2.0		1.0	0.4	0.1	0.0	‫ا‬ ‫ف‬ ‫شمص‬
	‫بنفاف‬ ، ‫شم‬ ‫مم‬ ‫شمم‬ ‫شمرصا‬ ‫و‬ ‫شقنل‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫مألاا‬ ‫ل‬ ‫شمعف‬ ‫شمهيئل‬ ، ‫شصال‬ ‫شمصا‬ ‫و‬ ‫شمققأ‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫ود‬ ، ‫ش‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫اصها‬	: ‫ا‬ ‫شمص‬
													4	. ‫ع‬ ‫قسا‬ ‫غير‬ ( ‫داول‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫ي‬
	0.2 ‫دفن‬ ‫د‬ ‫وانو‬ ‫آذش‬ ‫دهر‬ ‫مألش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫دع‬ ‫بن‬ ‫شمر‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دالل‬ ‫خ‬ ، 0.0 ،	‫دا‬ ‫شم‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫بفم‬ ‫داش‬ ‫ب‬ ‫و‬ .	‫دا‬ ‫د‬ ‫عفي‬ ‫شم‬	‫د‬ ‫داف‬ ‫ي‬ )	0.1
	( ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫دنا‬ ‫د‬ ‫د‬ ( ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫آ‬ ‫و‬ ‫وتصاد‬ ‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬ 0.4 ، 1.0 ، 2.0 ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) ‫شم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫عفي‬ 1.7 ، 2.3 ، 1.1 ‫ياف‬ ) ‫عفيا‬ ‫شم‬ ‫دالل‬ ‫خ‬ ‫دا‬ ‫شم‬ ‫دفمهباى‬ ‫ب‬ ‫داو‬ ‫يب‬ ‫دي‬ ‫ث‬ . ( ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫ا‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫وشهر‬ 1.9 ، 1.4 ، 0.7 ‫ياف‬ ) ‫عفيا‬ ‫شم‬ . ‫ف‬ ‫و‬ ( ‫ب‬ ‫شموقاي‬ ‫صاط‬ ‫شمص‬ 12.8 ‫ياف‬ )
	-2020 )	( ‫صاع‬ ‫م‬ ‫بنعل‬ ‫ل‬ ‫مصو‬ ‫شمعفمق‬ ‫شمغبف‬ ‫فف‬ ‫ش‬ ‫ام‬ 1980	5 ‫مع‬ ‫ل‬ ‫شمسهر‬ ‫شمصعال‬ )	( ‫اول‬ ‫شم‬	.
	‫صاط‬ ‫شمص‬	‫كفاان‬ ‫شألول‬	‫تسر‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫تسر‬ ‫شألول‬	‫ال‬ ‫وي‬	‫آ‬	‫تصاد‬	‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬	‫ف‬ ‫و‬	‫انوفن‬	‫آذش‬	‫شبفى‬	‫كفاان‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫شألشهر‬
	68.4	0.3	1.5	5.6	9.5	11.4	13.6	10.8	9.0	4.1	1.7	0.7	0.2	‫شمعفمق‬

Special Issue of the Fourth International Scientific Conference / Historical and Geographical Studies ISSN: 7452-1992, (2022) 1030:

  ‫ا‬ ‫شمص‬ ‫بنفاف‬ ، ‫شم‬ ‫مم‬ ‫شمم‬ ‫شمرصا‬ ‫و‬ ‫شقنل‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫ا‬ ‫شم‬ ‫شء‬ ‫مألاا‬ ‫ل‬ ‫شمعف‬ ‫شمهيئل‬ ، ‫شصال‬ ‫شمصا‬ ‫و‬ ‫شمققأ‬ ‫ع‬ ‫ش‬ ‫ود‬ ، ‫ش‬ ‫شمعر‬ ‫ل‬ ‫اصها‬ ‫دقل‬ ‫شمو‬ ‫دهر‬ ‫شش‬ ‫دي‬ ‫ب‬ ‫داتا‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دف‬ ‫دفمق‬ ‫شمع‬ ‫دف‬ ‫شمغب‬ ‫دفف‬ ‫و‬ ‫ام‬ ‫عال‬ ‫بأن‬ ) ‫دفف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دام‬ ‫د‬ ‫مع‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شما‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫دف.‬ ‫د‬ ‫ييه‬ ‫ع‬ ‫دؤثر‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دروف‬ ‫د‬ ‫ة‬ ‫م‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫تبع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫فء‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمغب‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫دبفى‬ ‫د‬ ‫وش‬ ‫دفا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دفاان‬ ‫د‬ ‫وك‬ ‫شألول‬ ‫دفاان‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫مألش‬ 


	15 ‫دل‬ ‫ا‬ ‫م‬ )	( ‫داش‬ ‫بصق‬ ‫در‬ ‫شمةه‬ ‫د‬ ‫وي‬	‫شمسصد‬ ‫ايع‬ ‫م‬	‫إ‬	. ‫ع‬ ‫قسا‬ ‫غير‬ ‫بي‬ ‫ي‬ ( ‫شموفعنل‬ ‫ل‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ η ( ‫اول‬ ‫شم‬ ‫بفمقوبل‬ ‫وتقف‬ ‫اف‬ ‫بفما‬ ) ‫شمقهف‬ ‫ف‬ ‫ف‬ ‫ل‬ ‫ف‬ ‫مكأ‬ ( 16 ) . 5 -5 .
	0.3 ( ‫دف‬ ‫و‬ ‫و‬ ‫دفن‬ ‫وانو‬ ‫آذش‬ ‫دهر‬ ‫مألش‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫دع‬ ‫بن‬ ‫شمر‬ ‫دأ‬ ‫ي‬ ‫دالل‬ ‫خ‬ ، 0.2 ، 0.7 ‫د‬ ‫د‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) 1.7 ‫دهر‬ ‫وش‬ ‫دالل‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫دا‬ ‫م‬ ‫دفط‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫وي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دا‬ ‫وي‬ . ‫دا‬ ‫شم‬ ‫ا‬ ‫دف‬ ‫بفم‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫عفي‬ ‫شم‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫آ‬ ‫و‬ ‫داد‬ ‫د‬ ‫وتص‬ ‫شن‬ ‫در‬ ‫ام‬ ‫دنا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫عفي‬ ‫شم‬ ، 4.1 ، 9.0 ‫داش‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫و‬ . ‫داف‬ ‫ي‬ ) 10.8 ،
	،	9.5	( ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫إذ‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫وش‬ ‫دالل‬ ‫د‬ ‫خ‬ 68.4 . ‫ياف‬ )	، 1.5 11.4 ‫د‬ ‫د‬ ‫داف‬ ‫ي‬ ) ‫ياف‬ ) ‫عفيا‬ ‫شم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫عفي‬ ‫شم‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دفمهباى‬ ‫ب‬ ‫داو‬ ‫د‬ ‫يب‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ث‬ . . ‫ف‬ ‫و‬ ( ‫ب‬ ‫شموقاي‬ ‫صاط‬ ‫شمص‬	13.6 5.6 ،
	‫دفمصايع‬ ‫ب‬ ‫دص‬ ‫تو‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫ض‬ ‫إ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬	5 ( ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ -. ‫الشمسية‬ ‫ايا‬ ‫الزو‬ ‫دي‬ ‫ا‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دفه‬ ‫شت‬ ‫يل‬ ‫عر‬ ‫شن‬ ‫و‬ Solar angles ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫اق‬ ‫وي‬ ‫دا‬ ‫ق‬ ‫داهف‬ ‫ص‬ Solar Position ‫دبل‬ ‫د‬ ‫بفمقو‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫اي‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫تواي‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ألا‬ ‫ل‬ ‫درو‬ ‫د‬ ‫ض‬ ) ‫أل‬ ‫شمسصونل‬ ‫ف‬ ‫ش‬ ‫شممو‬ ‫عرف‬ ‫شم‬ (Solar angles) .
	‫دفط‬ ‫د‬ ‫ت‬ ‫ش‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وتوو‬ 14 ) .	-1 ( ‫شمسصد‬ ‫الشمس‬ ‫ارتفاع‬ ‫اوية‬ ‫ز‬ ‫دعف‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دفه‬ ‫د‬ ‫شت‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫ع‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫شمصو‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وه‬ Solar Altitude angle . ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫ط‬ 𝐚 ( ‫شمصايع‬ ‫رض‬ ‫ع‬ ‫باشسر‬ ‫وام‬ ‫و‬ ‫اف‬ ‫بفما‬ ) 𝛗 ( ‫شموفعنل‬ ‫ل‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫و‬ ) ‫أل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫يق‬ η ) ، (
		‫دا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وتق‬	،	-2 ( ‫بي‬ ‫هف‬ ‫قنص‬ ‫أس‬ ‫الر‬ ‫سمت‬ ‫اوية‬ ‫ز‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ه‬ 0 -90 . ‫ال‬ ‫م‬ ) Solar Zenith Angle . ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شأليق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دفف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصق‬ ‫دام‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمعص‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دعفط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دقعهف‬ ‫د‬ ‫د‬
		-3 ( ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫قنص‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وتق‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫شمغ‬ ‫دفه‬ ‫د‬ ‫بفت‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫شم‬ Solar Azimuth Angle . ‫الشمس‬ ‫سمت‬ ‫اوية‬ ‫ز‬ ‫شل‬ ‫دمو‬ ‫شم‬ ‫دا‬ ‫خ‬ ‫ع‬ ‫در‬ ‫ومشس‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دالل‬ ‫خ‬ ‫ع‬ ‫دف‬ ‫شمص‬ ‫نل‬ ‫دص‬ ‫شمو‬ ‫ع‬ ‫شماشسر‬ ‫بي‬ ‫ع‬ ‫ا‬ ‫شمصو‬ ‫ل‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫ه‬ 0 ± 180 ) ، ‫د‬ ‫د‬ ‫دهف‬ ‫د‬ ‫قنف‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ااب‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫دذه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫وتك‬ ‫د‬ ‫دف‬ ‫وتق‬ ‫ف‬ ‫بفت‬ ‫قا‬ ‫شم‬ ‫شمسر‬ ‫فه‬ ‫بفت‬ ‫قا‬ ‫شم‬ ‫هف‬ ‫قنف‬ ‫قا‬ ‫فمبل‬ ‫و‬ ‫شمغر‬ ‫ه‬ ( 15 ) .
	-4 ( ‫دفوي‬ ‫تو‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫اي‬ ‫م‬ ‫شوي‬ ‫دم‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫شمسن‬ Hour Angle . ‫الساعية‬ ‫اوية‬ ‫الز‬ ‫ش‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫شميا‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ارك‬ ‫دفعنل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ت‬ 15 ( ‫ل‬ ‫دف‬ ‫دأ‬ ‫مك‬ ‫دال‬ ‫ط‬ ‫دا‬ ‫خ‬ ‫دأ‬ ‫مك‬ ‫دل‬ ‫ا‬ ‫م‬ ) ‫أل‬ ‫ض‬ ‫أل‬ ، ‫ل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫س‬ ‫و‬ ‫دع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ 360 / 24 H ‫دا‬ ‫وتوو‬ ) ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وه‬

‫الشمس‬ ‫ميل‬ ‫اوية‬ ‫ز‬ Solar Declination ‫د‬

  ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫ديالن‬ ‫دل‬ ‫شو‬ ‫د‬ ‫در‬ ‫غي‬ ‫ت‬ ، ‫شموصفوي‬ ‫شء‬ ‫ا‬ ‫شل‬ ‫وخا‬ ‫شمسصد‬ ‫بي‬ ‫ع‬ ‫ا‬ ‫شمصو‬ ‫ل‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫وه‬ ‫ع‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمصبفش‬ ‫دق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شس‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫قه‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫مسن‬ ‫دق‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شس‬ ‫طر‬ ‫داع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دفن‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫هق‬ ‫ع‬ ‫دأاهم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ص‬ ‫شمص‬ 


	( ‫د‬ ‫د‬ ‫ةص‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫قنص‬ ( ‫دغرى‬ ‫د‬ ‫ص‬ -23.5 +23.5 ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ) ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫م‬ ) ‫إ‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دصفوي‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫شء‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫إ‬ ( ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دصفوي‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫شء‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دصفل‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬ 21 ، ‫شألول‬ ‫دفاان‬ ‫د‬ ‫ك‬ ) 21 ‫شن،‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ام‬ ) ‫إ‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫قنص‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫م‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫ش‬ ‫ل‬ ( ‫بنع‬ ‫شمر‬ ‫اشمي‬ 21 ( ‫ي‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫آذش‬ ) 23 ) ‫ال‬ ‫وي‬ ‫إذ‬ ، ‫ش‬ ‫ر‬ ‫ص‬ ‫هف‬ ‫قنص‬ ‫تكان‬ ‫إ‬ ‫تسير‬ ‫اهف‬ ‫إ‬ ‫دل‬ ‫ارك‬ ‫م‬ ‫(شمورطفن‬ ‫شمصاش‬ ‫بي‬ ‫شموقاي‬ ‫شمسصد‬ ‫يأ‬ -‫اي)‬ ‫شم‬ ( 17 ) . 6 -‫الغروب‬ ‫ة‬ ‫سا‬ ‫اوية‬ ‫ز‬ Ws ) 18 ) Sunset hour angle . ‫شمق‬ ‫قا‬ ‫ل‬ ‫شو‬ ‫شمم‬ ‫ع‬ ‫عبف‬ ‫وه‬ ‫دع‬ ‫بصاض‬ ‫ع‬ ‫دف‬ ‫شمص‬ ‫قنل‬ ‫شمم‬ ‫ع‬ ‫شماشسر‬ ‫و‬ ‫شل‬ ‫شممو‬ ‫خا‬ ‫بي‬ ‫ع‬ ‫ا‬ ‫شمصو‬ ‫شموصفوي‬ ‫ا‬ . ‫ل‬ ‫شمةفهر‬ ‫شمسصد‬ ‫موركل‬ ‫شميا‬ ‫شمصوف‬ ‫فه‬ ‫بفت‬ ‫شل‬ ‫شممو‬ ‫خا‬ ‫وتقف‬ ‫شمسصد‬
						. ‫الشمسي‬ ‫السطوع‬ ‫ات‬ ‫سا‬	‫وحساب‬	‫قياس‬ ‫ائق‬ ‫طر‬	: ً ‫ثانيا‬	-
				:	‫شآلت‬ ‫شمقوا‬	‫وهصهف‬ ‫فضنل‬ ‫شمر‬ ‫شسق‬ ‫ر‬ ‫شم‬	‫عصفل‬	‫بف‬ ‫ع‬ ‫شمصبفشر‬ ‫غير‬ ‫شسق‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫شمسنف‬
	1 ‫دذ‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫شم‬ -‫أ‬ ‫الشمسي‬ ‫السطوع‬ ‫ات‬ ‫سا‬ ‫قياس‬ ‫جهزة‬ -‫ساوكس‬ ‫كامبل‬ ‫جهاز‬ Cambell-Stokes 19 ) . . ‫د‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫عصأ‬ ‫ف‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫مسن‬ ‫اكد‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫كف‬ ‫دفد‬ ‫د‬ ‫اه‬ ( ‫دفف‬ ‫د‬ 1880 ‫د‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫شل‬ ‫ولد‬ ‫ف‬ ) ‫عصال‬ ‫شآل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫مو‬ ‫شمسصد‬ ‫اط‬ ‫ف‬ ‫موف‬ ‫نل‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫ل‬ ‫شمقفت‬ ‫ل‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫ار‬ ‫يل‬ ‫عر‬ ‫ل‬ ‫ن‬ ‫ا‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫اط‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ن‬ ، ‫دأ‬ ‫د‬ ‫كف‬ ‫يأ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫تو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫صك‬ ‫دذم‬ ‫د‬ ‫وب‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫ن‬ ‫ع‬ ‫شم‬ ‫ش‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫أل‬ ‫شء‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫ل‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫با‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دعل‬ ‫وش‬ ‫دع‬ ‫صن‬ ‫ت‬
	‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬	‫و‬	،	‫دأ‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫وصال‬ ‫تصقع‬ ‫شم‬ ‫ض‬ ‫ش‬ ‫شمعا‬ ‫وو‬ ‫شمغياف‬ ‫واام‬ ‫افمل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫دكأ‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ع‬ ‫دؤ‬ ‫د‬ ‫شمب‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شممافان‬ ‫ع‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫شمك‬ ‫إ‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمقه‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫ط‬ ‫يل‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫س‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫كفا‬ ‫ذش‬ ‫ي‬ ‫ع‬ ‫ق‬ ‫أل‬ ( ‫شمسكأ‬ ‫شعل‬ 1 . )
					‫اكد‬	1 ‫بأ‬ ‫كف‬ ‫اهفد‬ )	( ‫شمسكأ‬

Special Issue of the Fourth International Scientific Conference / Historical and Geographical Studies ISSN: 7452-1992, (2022)

   : ‫ف‬ ‫اال/‬ ‫نكف‬ ( ‫اي‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫ج‬ ‫خف‬ ‫شمسصو‬ ‫شإلشعفط‬ 


	-. ]	[ ‫شمقوب‬ ‫شمسصو‬ ‫اط‬ ‫شمو‬	:	𝒏/𝑵
	‫ثالث‬ ً ‫ا‬ -‫ي‬ ‫الجو‬ ‫الغالف‬ ‫خارف‬ ‫الشمسي‬ ‫اإلشعاع‬ -. ‫ائي‬ ‫االح‬ ‫الاحليل‬ ‫و‬ ‫الناائج‬ ‫مناقشة‬ Ra ) ‫اي‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫يصل‬ ‫قا‬ ‫ي‬ ‫شمصو‬ ‫شمسصو‬ ‫شإلشعفط‬ Extraterrestrial radition . ‫دعفط‬ ‫بفإلش‬ ‫دص‬ ‫شمصو‬ ‫دا‬ ‫ه‬ ‫شأليق‬ ‫شمو‬ ( ‫اي‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫ج‬ ‫خف‬ ‫شمسصو‬ Ra ( ‫وها‬ ) 0.0820 ‫ف‬ ‫اال/‬ ‫نكف‬ ) 2 . ‫دال‬ ‫شم‬ ‫غير‬ ‫ب‬ ‫واا‬ ‫إل‬ ‫مقنقل،‬ ( ‫اي‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫ج‬ ‫خف‬ ‫شمسصو‬ ‫شإلشعفط‬ ‫وقني‬ ‫شمياف‬ ‫وطال‬ ‫شمسصد‬ ‫ايع‬ ‫يفن‬ Ra ‫غير‬ ‫ت‬ ) ( 22 ) .
	1034			

2. ) ‫ياف‬ . 
(

  ‫اي‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫ج‬ ‫خف‬ ‫شمسصو‬ ‫شإلشعفط‬ ‫شاع‬ ‫قني‬ ‫بأن‬ ‫هر‬ Ra ‫دل‬ ‫ارك‬ ‫دفل‬ ‫ق‬ ‫لا‬ ‫دف‬ ‫تبع‬ ‫دفي‬ ‫ب‬ ‫ت‬ ) ‫دف‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫ودو‬ ‫درض‬ ‫د‬ ‫شمع‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫شس‬ ‫ومو‬ ‫داي)‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫درطفن‬ ‫د‬ ‫(شمو‬ ‫داش‬ ‫د‬ ‫شمص‬ ‫دي‬ ‫د‬ ‫ب‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شمةفهر‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫داوث‬ ‫د‬ ‫وا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫شمصي‬ ‫دفل‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫شا‬ ‫مو‬ ‫درد‬ ‫د‬ ‫يب‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫هق‬ ، ‫د‬ ‫د‬ ‫شمسصو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫فب‬ ‫شم‬ ‫و‬ ‫درو‬ ‫د‬ ‫شمغ‬ ‫ل‬ ‫دف‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫شو‬ ‫ود‬ ‫دقل‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫داف‬ ‫د‬ ‫شمي‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫و‬ ‫وتو‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫بنع‬ ‫شمر‬ ‫داشل‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫افم‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ 21 ‫شء‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫خ‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دل‬ ‫د‬ ‫صام‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫تك‬ ‫دث‬ ‫د‬ ‫اي‬ ‫آذش‬ ) ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫دن‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫دال‬ ‫د‬ ‫شلاق‬ ‫داوث‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫و‬ 21 ‫دا‬ ‫د‬ ‫يفا‬ ‫درطفن‬ ‫د‬ ‫شمو‬ ‫داش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫دصد‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دا‬ ‫د‬ ‫وتعف‬ ‫شن‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫ام‬ ) ‫د‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫ر‬ ‫شم‬ ‫داشل‬ ‫شل‬ ‫افمل‬ ‫ي‬ 23 ‫دفوي‬ ‫وتو‬ ‫شء‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫شل‬ ‫دا‬ ‫خ‬ ‫د‬ ‫دصد‬ ‫شمس‬ ‫دا‬ ‫وتعف‬ ‫دال‬ ‫وي‬ ) ( ‫دني‬ ‫د‬ ‫ق‬ ‫دان‬ ‫د‬ ‫تك‬ ، ‫دف‬ ‫د‬ ‫شمقه‬ ‫و‬ ‫دأ‬ ‫د‬ ‫ي‬ ‫شم‬ Ra ( ) 31.1 ، ‫دفا‬ ‫د‬ ‫شم‬ ‫در‬ ‫د‬ ‫تس‬ ‫دهر‬ ‫د‬ ‫ش‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫إم‬ ‫دفض‬ ‫د‬ ‫بفلا‬ ‫صر‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫وتو‬ ‫دل،‬ ‫د‬ ‫بنع‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ي‬ ) ‫شمسصد‬ ‫اال‬ ‫شموامنل‬ ‫تهف‬ ‫مو‬ ‫وكص‬ ‫يا‬ ‫ض‬ ‫شأل‬ ‫تكان‬ ‫وبهذش‬ . 


	‫ف‬ / ‫اال‬ ‫نكف‬ ) 2 .	Ra	. ‫م‬ ‫نل‬ ‫شميا‬ ‫ل‬ ‫شمسهر‬ ‫شمسني‬ ‫شمصاش‬ ‫بي‬ ‫ل‬ ‫شمةفهر‬ ‫شمسصد‬ ( ‫اول‬ ‫شم‬ 6 ) ‫إل‬ ‫ياف‬ ( ‫صاع‬ ‫م‬ ‫بنعل‬ ‫ل‬ ‫مصو‬ ( ‫اي‬ ‫شم‬ ‫شمغالف‬ ‫ج‬ ‫خف‬ ‫شمسصو‬ ‫شعفط‬ 1980 -2020 )
	‫شمصعال‬	‫دفاان‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫شألول‬	‫تسر‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫تسر‬ ‫شألول‬	‫ال‬ ‫وي‬	‫آ‬	‫تصاد‬	‫شن‬ ‫ر‬ ‫ام‬		‫ف‬ ‫و‬	‫انوفن‬	‫آذش‬	‫شبفى‬	‫دفاان‬ ‫د‬ ‫د‬ ‫ك‬ ‫فا‬ ‫شم‬	‫شألشهر‬
	29.3	15.6	18.2	24.2	31.1	37.2	40.8	41.7	39.9	35.2	28.8	22.2	17.0	Ra
	21 ‫دا‬ ‫د‬ ‫وتعف‬ ‫شألول‬ ‫دفاان‬ ‫ك‬ )	(	‫د‬ ‫ي‬ ‫اي‬ ‫د‬ ‫شمس‬ ‫دال‬ ‫شلاق‬ ‫داوث‬ ‫د‬ ‫ا‬ ‫دا‬ ‫يعق‬	Ra )	(	‫دني‬ ‫ق‬	: ‫ا‬ ‫شمص‬ ( ‫داول‬ ‫شم‬ ‫شم‬ ‫عاليل‬ ( 6 1 ‫د‬ ‫ياض‬ ) . )
	‫دني‬ ‫ق‬ ‫كفا‬ ‫ويا‬ ‫شمسصد،‬ ‫اط‬ ‫مو‬ ‫اع‬ ‫ويأ‬ ‫ع‬ ‫قف‬ ‫ش‬ ‫تم‬ ‫شمسني‬ ‫وما‬ . ‫ا‬ ‫شم‬ ‫فط‬ ‫ت‬ ‫بفل‬ ‫تباو‬ ‫ثي‬ ‫بنعل‬ ‫ي‬ ) ‫ر‬ ‫ون‬ ‫اي،‬ ‫شم‬ ‫اش‬ ( ‫شمق‬ ‫و‬ ‫يأ‬ ‫شم‬ ‫وتوفوي‬ ‫شمسصد‬ ( Ra ( ) 15.6 ( ‫قني‬ ‫تكان‬ ‫هف‬ Ra ( ) 28.8 . ‫ا‬ ‫شم‬ ‫فط‬ ‫ت‬ ‫بفل‬ ‫صر‬ ‫تو‬ ‫ثي‬ ‫بنعل،‬ ‫ي‬ ) ( ( ‫قني‬ ‫تكان‬ ‫شمسصد،‬ ‫اط‬ ‫مو‬ ‫اع‬ ‫وطال‬ ‫ع‬ ‫قف‬ ‫ش‬ ‫تم‬ ‫شمسني‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫ون‬ Ra ( ) 41.7 ‫دي‬ ‫ث‬ ‫دل‬ ‫بنع‬ ‫ي‬ ) . ‫ا‬ ‫شم‬ ‫فض‬ ‫بفلا‬ ‫تباو‬ ‫و‬ ‫ف‬ (

Special Issue of the Fourth International Scientific Conference / Historical and GeographicalStudies ISSN: 7452-1992, (2022) 

𝑺𝒊𝒏(𝝋). 𝑺𝒊𝒏(𝜹) + 𝑪𝒐𝒔 (𝝋). 𝑪𝒐𝒔 (𝜹). 𝑺𝒊𝒏 (𝝎 𝒔 )]

(
Solar luminosity at Rabia district Analytical Climatological Study