‫ثبٌٍغز١ٓ‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫ٌؾظش‬ ‫اٌّغزخذِخ‬ ‫اٌجؾش‬ ‫اعزشار١غ١بد‬ َ ‫اٌؼشث١خ‬ ‫اٌٍغخ‬ ‫ثؾش‬ ‫اعزشار١غ١بد‬ ‫اإلٔغٍ١ض٠خ‬ ‫اٌٍغخ‬ ‫ثؾش‬ ‫اعزشار١غ١بد‬ 3 ‫صطالصط١طخ‬ ‫اٌطططبثطؼطبد‬ ‫أٚ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫األثؼبد‬ + ‫ثشطىطً‬ ‫اٌّىزجطبد‬ ‫ػٓ‬ ‫ِؼجشح‬ ‫اعزشار١غ١بد‬ ‫اٌطغطبِطؼط١طخ‬ ‫أٚ‬ ‫اٌّذسع١خ‬ ‫أٚ‬ ‫اٌؼبِخ‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫أٚ‬ ‫ػبَ‬ ‫اٌّزخظظخ‬ ‫أٚ‬ ‫اٌٛؽٕ١خ‬ ‫أٚ‬ 3d printing service or 3d printer + library or public libraries or school libraries or university or Special or National Libraries 5 ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ + ‫ثطؾطش‬ ‫اعزشار١غ١بد‬ ‫وطٍطّطخ‬ ‫ِطضطً‬ ‫ٌطٍطخطذِطخ‬ ‫اٌؾبوّطخ‬ ‫اٌغ١بعخ‬ ‫ػٓ‬ ‫ِؼجشح‬ ‫اٌغ١بعبد‬ ‫أٚ‬ ‫اإلعشاءاد‬ ‫أٚ‬ ‫اٌّجبدئ‬ ‫أٚ‬ ‫اٌّششذ‬ 3d printing or 3d printer + policy or procedures or a guide 8 ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ + ‫ػطٍطٝ‬ ‫رطذي‬ ‫اعزشارط١طغط١طبد‬ ‫اإلثطذاع‬ ‫أٚ‬ ‫اٌظطٕطغ‬ ‫ِطىطبْ‬ ‫وطٍطّطخ‬ ‫ِطضطً‬ ‫اٌؼطّطً‬ ‫ث١ئخ‬ ‫اٌطّطؼطّطً‬ ‫أٚ‬ ‫ٚالثطزطىطبس‬ ‫اٌطزطفطىط١طش‬ ‫ِؼًّ‬ ‫أٚ‬ ‫ٚاٌخٍك‬ ‫طشٖ‬ ‫طغط‬ ‫ؽط‬ ‫أٚ‬ ‫طت‬ ‫طزط‬ ‫طىط‬ ‫ِط‬ ‫أٚ‬ ‫طٟ‬ ‫طّط‬ ‫ط١ط‬ ‫طٍط‬ ‫طؼط‬ ‫طزط‬ ‫اٌط‬ ‫أٚ‬ ‫طٛػ‬ ‫طزط‬ ‫طفط‬ ‫طّط‬ ‫اٌط‬ ‫ِطشوطض‬ ‫أٚ‬ ‫اٌّىزجطخ‬ ‫فٟ‬ ‫اٌظٕغ‬ ‫ِؼًّ‬ ‫أٚ‬ ‫اٌزىٌٕٛٛع١ب‬ ‫الثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ 3 d p r i n t i n g + m a k e r s p a c e o r hackersp ace or Creat e Sp ace or fabricat ion lab orat ory or a or fablab or Media or open or think or innovation or learing lab or studio or tech room or desk or sh op or 8D Print Centre

  

	‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫عِت‬ ٖٓ ‫ثٔغٔٞػخ‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ٝاٗزٜذ‬ ‫ُٔغزٔؼبرٜب،‬ ‫ٜٓ٘ب‬ ‫اُزٞص٤بد،‬ : ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫ٛنٙ‬ ‫عِت‬ ‫ظوٝهح‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫كافَ‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ٝرول٣ْ‬ ‫اُغل٣لح‬ ‫ك٢‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ع٘جبرٜب‬ ‫ث٤ٖ‬ ‫افزلذ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُؼوث٤خ‬ ‫كهاٍبد‬ ‫ػلح‬ ‫اهزواػ‬ ‫ٓغ‬ ‫اُؼوث٤خ،‬ ‫اُلٍٝ‬ ‫ًبكخ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُؼَٔ‬ ‫ث٤ئخ‬ ‫ًلهاٍخ‬ ‫ُِجبؽض٤ٖ،‬ ‫َٓزوجِ٤خ‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫فالُٜب‬ ٖٓ ‫رؼَٔ‬ . ‫ا‬ ‫أٚل‬ : ‫ِمذِخ‬ : ‫اُنٔنبظن٤نخ‬ ‫اَُن٘نٞاد‬ ‫ٓلٟ‬ ‫ػِ٠‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ثلأد‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬ ‫ٚاٌؼٍِٛبد‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫ثمغُ‬ ‫ِذسط‬ ‫ِظش‬ ‫شّظ،‬ ‫ػ١ٓ‬ ‫عبِؼخ‬ ‫ا٢داة،‬ ‫وٍ١خ‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ : ‫ِغؾ١خ‬ ‫دساعخ‬ ‫اَُ٘ٞاد‬ ‫ك٢‬ ‫اُؼبُْ‬ ‫ٌٓزجبد‬ ‫ثؼط‬ ‫ثلأد‬ ‫ٍِخض‬ : ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫رول٣ْ‬ ‫األف٤وح‬ ‫اُقٌٔ‬ ‫روك٤ٜ٤خ‬ ٝ ‫اثلاػ٤خ‬ ٝ ‫رؼِ٤ٔ٤خ‬ ‫ًقلٓخ‬ ‫األثؼبك‬ ‫ُزطٞهاد‬ ‫اٍزغبثخ‬ ‫ٝمُي‬ ‫ثبٌُٔزجخ؛‬ ‫عل٣لح‬ ‫ػِ٠‬ ‫ٜٓ٘ب‬ ‫ٝؽوصدب‬ ‫اُوهٔ٤خ،‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫٣صؼت‬ ‫َُِٔزل٤ل٣ٖ‬ ‫عل٣لح‬ ‫فلٓبد‬ ‫اربؽخ‬ ‫أٍؼبهٛب،‬ ‫اهرلبع‬ ‫ػِ٤ٜب‬ ‫اُؾصٍٞ‬ ‫ُلزذ‬ ‫ُٝول‬ ‫ػَٔ‬ ‫اُ٠‬ ‫كؼٔلد‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫ٗظو‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫رولّ‬ ‫اُز٢‬ ‫ٌُِٔزجبد‬ ‫دبِٓخ‬ ‫َٓؾ٤خ‬ ‫كهاٍخ‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، 13 -15 ( ٛ١ٌٛ٠ -‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫نخ‬ ‫فنلٓن‬ ‫اكفنبٍ‬ ‫كنٌنوح‬ ‫نٖ‬ ‫رنٌن‬ ‫ُنْ‬ ‫ٛن٘نب‬ ‫ٝٓنٖ‬ ‫األعن٘نجن٤نخ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ك٢‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫ٓنغنزنٔنغ‬ ‫ػنِن٠‬ ‫اُنغنو٣نجنخ‬ ‫أٝ‬ ‫اُنغنل٣نلح‬ ‫ثبُلٌوح‬ ‫نذ‬ ‫اٍنزنونجنِن‬ ‫نونل‬ ‫كن‬ ‫ٝثنبُنزنبُن٢‬ ‫نبى،‬ ‫ٛن٘ن‬ ‫اُنٔنٌنزنجنبد‬ ‫اُنقنلٓنخ‬ ‫ٛننٙ‬ ‫اُنٔنزنونلّ‬ ‫اُنؼنبُنْ‬ ‫كن٢‬ ‫أٌُزنجنبد‬ ‫فنلٓنخ‬ ‫ًنؤ١‬ ‫األثنؼنبك‬ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫ُِطجبػخ‬ ‫اُغل٣لح‬ ‫ُٜب‬ ‫كؤربؽذ‬ ‫هجَ،‬ ٖٓ ‫أٌُزجخ‬ ‫كفِذ‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤خ‬ ‫ُنٜنب‬ ‫كنٞكنود‬ ‫ٓن٘نٜنب‬ ‫ُنةكنبكح‬ ‫أُن٘نبٍنت‬ ‫أُ٘بؿ‬ ‫ٝاُنزنون٘ن٢‬ ‫اُنٔنبك١‬ ‫ٝاُنلػنْ‬ ‫ٝاألكٝاد‬ ‫أُنٌنبٕ‬ ‫األٓضَ‬ ‫ثبُشٌَ‬ ‫ٜٓ٘ب‬ ‫ُالٍزلبكح‬ ‫ٝاُجشو١‬ . ‫رنونل٣نْ‬ ‫كن٢‬ ‫األعن٘نجن٤نخ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫كأة‬ ‫ًٝبٕ‬ ‫اُنؼنٕٞ‬ ‫ٝرونل٣نْ‬ ، ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫اُنزنطنٞه‬ ‫ٝٓنٞاًنجنخ‬ ‫ٓنالؽنونخ‬ ‫كن٢‬ ‫َُِٔزل٤ل٣نٖ‬ ‫اُن٠‬ ‫اُنلائنْ‬ ‫ٍٝنؼن٤نٜنب‬ ‫اُنٔنزنيا٣نل،‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٢‬ ‫ٛنٞ‬ ‫عنلهاٗنٜنب‬ ‫كافنَ‬ ‫اإلثنلاع‬ ‫كنوب‬ ‫رؾنون٤نن‬ ‫ٛننا‬ ‫أكفنِنذ‬ ‫اُنزن٢‬ ‫اُنؼنبُنْ‬ ‫ؽٍٞ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ك٢‬ ‫اُطجبػخ‬ ٖٓ ‫اُغل٣ل‬ ‫اُ٘ٞع‬ . ‫ب‬ ‫ا‬ ‫صبٔ١‬ : ‫ٚرغبؤلرٙب‬ ‫اٌذساعخ‬ ‫ِشىٍخ‬ : ‫األثنؼنبك‬ ‫صالصن٤نخ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫رٞك٤و‬ ‫ٍٔؼ‬ ‫ٗؾٞ‬ ‫ك٢‬ 361 ‫رنؾنٍٞ‬ ‫كن٢‬ ‫اُنؼنبُنْ،‬ ‫ؽٍٞ‬ ‫ٌٓزجخ‬ ‫ُنِنٔنؼنِنٞٓنبد‬ ‫اُٞصٍٞ‬ ‫رٞك٤و‬ ٖٓ ‫أٌُزجخ‬ ‫كٝه‬ ‫أُؼنِنٞٓنبد‬ ‫ص٘غ‬ ‫كٌوح‬ ‫اُ٠‬ ( 3 ) ‫٣نونزنصنو‬ ‫كنال‬ ، ‫ٝاٗنٔنب‬ ‫ٝاُؾلع،‬ ‫ااهز٘بء‬ ‫ػِ٠‬ ‫كوػ‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫كٝه‬ ‫نٞاء‬ ‫ٍن‬ ‫نل٣نلح،‬ ‫اُنغن‬ ‫نبه‬ ‫األكنٌن‬ ‫نغ‬ ‫ٝصن٘ن‬ ‫نبء‬ ‫اٗشن‬ ‫كن٢‬ ‫اُنٔنؼنِنٞٓنبد‬ ‫ٓصنبكه‬ ‫هنواءح‬ ٖٓ ‫ٗبرغخ‬ ‫أًبٗذ‬ ‫اُنؾنل٣نضنخ‬ ‫اُزٌ٘نُٞنٞعن٤نب‬ ‫اٍزقلاّ‬ ٖٓ ‫أٝ‬ ‫ٗلَٜب‬ ‫ظنٔن٘نٜنب‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ٝاُنزن٢‬ ‫اُنٔنقنزنِنلنخ،‬ ‫ثزطج٤ونبرنٜنب‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ( 2 ) ‫رَنبػنل‬ ‫ٝثنبُنزنبُن٢‬ ، ‫ػِنٔن٢‬ ‫ثشٌَ‬ ‫اُزلٌ٤و‬ ‫ػِ٠‬ ‫َٓزل٤ل٣ٜب‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫اُنزنغنو٣نت‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُنزنؼنِنْ‬ ‫ك٤ٌٔ٘ٚ‬ ‫ٝػِٔ٢‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، 13 -15 ( ٛ١ٌٛ٠ -‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أٌُزجبد؟‬ ‫كافَ‬ ٝ -‫اُزن٢‬ ‫اُلهاٍنخ‬ ‫ٓؾنَ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫أٗٞاع‬ ‫ٓب‬ ‫اُقلٓخ؟‬ ‫أكفِذ‬ ‫ى‬ -‫اُلهاٍنخ‬ ‫ٓؾنَ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫رٞك٤و‬ ‫ٓلٟ‬ ‫ٓب‬ ‫ننَ‬ ‫ُزٔٞ٣ن‬ ٝ ‫ُِقلٓننخ‬ ‫ًبِٓننخ‬ ‫ػٔننَ‬ ‫ُج٤ئننخ‬ ‫ُٜب؟‬ ‫ٓ٘بٍت‬ ‫ػ‬ -‫نخ‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫نَ‬ ‫ٓؾن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نذ‬ ‫هبٓن‬ ‫نق‬ ‫ً٤ن‬ ‫ٝٓزوكك٣ٜب؟‬ ‫ُٔٞظل٤ٜب‬ ‫اُزله٣ت‬ ‫ثؼِٔ٤خ‬ ‫غ‬ -‫أُنَزقلٓخ‬ ‫ٝأُٞاك‬ ‫األعٜيح‬ ‫ٗٞػ٤خ‬ ‫ٓب‬ ‫اُلهاٍخ؟‬ ‫ٓؾَ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫كافَ‬ ‫ُِطجبػخ‬ ٟ -‫إلكاهح‬ ‫نخ‬ ‫اُؾبًٔن‬ ‫نبد‬ ‫اَُ٤بٍن‬ ‫نلٝ‬ ‫رجن‬ ‫نق‬ ‫ً٤ن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نلّ‬ ‫رون‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نَ‬ ‫كافن‬ ‫نَ‬ ‫اُؼٔن‬ ‫اُقلٓخ؟‬ ‫ب‬ ‫ا‬ ‫صبٌض‬ : ‫اٌذساعخ‬ ‫أ٘ذاف‬ : ‫ئٌٝ‬ ‫اٌذساعخ‬ ‫٘زٖ‬ ‫رٙذف‬ : ‫نبد‬ ‫نجن‬ ‫نزن‬ ‫نٌن‬ ‫ٓن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبك‬ ‫نؼن‬ ‫األثن‬ ‫نخ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نالصن‬ ‫صن‬ ‫نبد‬ ‫نؼن‬ ‫نبثن‬ ‫نطن‬ ‫اُن‬ ‫اُنلٍٝ،‬ ‫هنبئنٔنخ‬ ‫هأً‬ ‫ػِ٠‬ ‫٣غؼِٜب‬ ‫ٓئٍَبرٜب‬ ‫نخ‬ ‫نجن‬ ‫َٗن‬ ‫نب‬ ‫نٜن‬ ‫نل٣ن‬ ‫ُن‬ ‫إٔ‬ ‫نٖ‬ ‫نِن‬ ‫نؼن‬ ‫ٝرن‬ 66 % ‫نواك‬ ‫أكن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نغ‬ ‫ٓن‬ ‫نَ‬ ‫نزنؼنبٓن‬ ‫اُن‬ ‫ن٤نخ‬ ‫آنٌنبٗن‬ ‫نِنٌنٕٞ‬ ‫٣نٔن‬ ‫نب‬ ‫نٔنؼنٜن‬ ‫ٓنغنزن‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ . ( 6 ) ‫نَ‬ ‫ٓضن‬ ‫نل‬ ‫ُزٞاعن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼِٔ٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُؾبعن‬ ‫نذ‬ ‫ًبٗن‬ ‫نْ‬ ‫صن‬ ‫ٝٓنٖ‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ٝاهنغ‬ ‫ػِن٠‬ ‫ُِزؼنوف‬ ‫؛‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫نٞه‬ ‫ُِغٜٔن‬ ‫نل٣ٜٔب‬ ‫رون‬ ‫نخ‬ ‫ًٝ٤ل٤ن‬ ‫نبُْ‬ ‫ثبُؼن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫أُبُ٤نخ‬ ‫أُزطِجنبد‬ ‫ٝٓنب‬ ‫ُٜب،‬ ‫أُو٘٘خ‬ ‫اَُ٤بٍبد‬ ‫ٝٓب‬ ‫اُالىٓنخ‬ ‫ٝاُزغٜ٤ي٣نخ‬ ‫ٝاُجنشو٣خ‬ ‫ٝاُزو٘٤خ‬ ‫اٍنزوجبٍ‬ ‫اُقطنٞاد‬ ‫ػِن٠‬ ‫ُِزؼوف‬ ‫ٝمُي‬ ‫اُقلٓخ؛‬ ‫٣غنت‬ ‫اُنز٢‬ ‫ػ٘نل‬ ‫ٓواػبرٜنب‬ ‫اُؼوثن٢‬ ‫اُؼنبُْ‬ ‫كن٢‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ػِ٠‬ ‫نْ‬ ‫ُٝزول٣ن‬ ‫نخ؛‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نبٍ‬ ‫اكفن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ن٤و‬ ‫اُزلٌن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نلء‬ ‫اُجن‬ ‫ٝاألٍنٌ‬ ‫اُنصؾ٤ؼ‬ ‫أُنَبه‬ ‫رنعٖٔ‬ ‫غو٣نن‬ ‫فبهغخ‬ ‫ن٢‬ ‫اُزن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼوث٤ن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نب‬ ‫رزج٘بٛن‬ ‫إٔ‬ ‫نٖ‬ ‫٣ٌٔن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، 13 -15 ( ٛ١ٌٛ٠ -‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫اُغغواك٤خ‬ ‫كئبرٜب‬ ‫اُ٠‬ ‫اُ٘ظو‬ ‫كٕٝ‬ ‫اُؼبُْ،‬ ‫ؽٍٞ‬ ‫رٞاعلٛب‬ ‫أٝ‬ ‫ٗشؤرٜب‬ ‫ٌٝٓبٕ‬ . 8 -‫اٌٍغٛ٠خ‬ ‫اٌؾذٚد‬ : ‫اُقلٓنخ‬ ‫رولّ‬ ‫اُز٢‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫رز٘بٍٝ‬ ‫ثبُِغز٤نٖ‬ ‫اإلٗزوٗنذ‬ ‫ػِن٠‬ ‫ث٤بٗبرٜنب‬ ‫ػنٖ‬ ‫ٝأػِ٘ذ‬ ‫إٔ‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ْ ‫نو‬ ‫اُن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نخ،‬ ‫اإلٗغِ٤ي٣ن‬ ‫أٝ‬ ‫نخ‬ ‫اُؼوث٤ن‬ ‫ًبٗنذ‬ ‫اُجبؽضنخ‬ ‫ؽنصورٜب‬ ‫اُنز٢‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ثؼط‬ ‫أٜٗننب‬ ‫اا‬ ‫ٝأُٔبٗ٤ننخ‬ ‫ٝصنن٤٘٤خ‬ ‫كوٗننَ٤خ‬ ‫ٌُٔزجننبد‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ثنؤًضو‬ ‫ٓٞاهؼٜنب‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫ػنٖ‬ ‫أػِ٘نذ‬ ‫اإلٗغِ٤ي٣خ‬ ‫اُِغخ‬ ‫ث٤ٜ٘ب‬ ٖٓ ‫ًبٗذ‬ ‫ُغخ،‬ . ‫ب‬ ‫ا‬ ‫خبِغ‬ : ‫ٚأدٚارٙب‬ ‫اٌذساعخ‬ ‫ِٕٙظ‬ : 3 -‫اٌّزجغ‬ ‫اٌذساعخ‬ ‫ِٕٙظ‬ : ‫اُنن١‬ ‫أُنَؾ٢‬ ‫أُٜ٘ظ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫رؼزٔل‬ ‫ٓغزٔغ‬ ‫ك٢‬ ‫اُغل٣لح‬ ‫اُظٞاٛو‬ ‫كهاٍخ‬ ‫اُ٠‬ ‫٣وٓ٢‬ ‫أؽنل‬ ‫ؽنبٍ‬ ‫ٝاهنغ‬ ‫اٍزؼوظنذ‬ ‫كبُلهاٍنخ‬ ‫ٓؼ٤ٖ،‬ ‫ب‬ ‫ا‬ ‫ساثؼ‬ : ‫اٌذساعخ‬ ‫ؽذٚد‬ : ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نٞاع‬ ‫أٗن‬ ‫نخ‬ ‫أهثؼن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫نلٝك‬ ‫ؽن‬ ‫نَ‬ ‫رزٔضن‬ ٢ٛ ‫اُؾلٝك‬ : 3 -‫اٌّٛػٛػ١خ‬ ‫اٌؾذٚد‬ : ‫كهاٍننخ‬ ‫ػِنن٠‬ ‫اُلهاٍننخ‬ ‫ٓٞظننٞع‬ ‫٣وزننصو‬ ‫نبُْ؛‬ ‫اُؼن‬ ‫نٍٞ‬ ‫ؽن‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نخ‬ ‫فلٓن‬ ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ني‬ ‫ٝمُن‬ : ‫نشؤح‬ ‫ٝاُ٘ن‬ ‫نق‬ ‫اُزؼو٣ن‬ ‫نخ‬ ‫كهاٍن‬ ‫ننننب‬ ‫ٝأٗٞاػٜن‬ ‫ننننيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نننني‬ ‫رِن‬ ‫ننننَ‬ ‫ػٔن‬ ‫ننننخ‬ ‫ًٝ٤ل٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نخ‬ ‫غج٤ؼن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نوف‬ ‫اُزؼن‬ ‫نْ‬ ‫صن‬ ‫نؼبهٛب،‬ ‫ٝأٍن‬ ‫نب‬ ‫أربؽزٜن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نخ‬ ‫األع٘ج٤ن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نغ‬ ‫عٔ٤ن‬ ‫كافنَ‬ ‫ٌُ٤ل٤نخ‬ ٝ ‫ك٤ٜنب،‬ ‫رزٞاعل‬ ‫اُز٢‬ ‫اُج٤ئخ‬ ‫ُٝقصبئص‬ ‫نخ‬ ‫اُؾبًٔن‬ ‫اَُ٤بٍنبد‬ ‫ٝظنغ‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اكاهرٜنب‬ ‫أػِ٘نذ‬ ‫هنل‬ ‫رٌٕٞ‬ ‫إٔ‬ ‫دوغ‬ ‫أُ٘بٍت،‬ ‫ٝاُزٔٞ٣َ‬ ‫نب‬ ‫ٓٞاهؼٜن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نخ‬ ‫ُِقلٓن‬ ‫نل٣ٜٔب‬ ‫رون‬ ‫نٖ‬ ‫ػن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ٓبكرٜنب‬ ‫عٔنغ‬ ‫ُِجبؽضخ‬ ‫٣زَ٘٠‬ ‫ؽز٠‬ ‫اإلٌُزوٝٗ٤خ؛‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، 13 -15 ( ٛ١ٌٛ٠ -‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫عٔ٤نننغ‬ ‫رؾِ٤نننَ‬ ‫ٓنننٖ‬ ‫ٝثؼنننلٛب‬ ‫اُجؾنننش‬ ‫ٓؾوًنننبد‬ ‫اٍنزٌٔبٍ‬ ‫ٝاُالىٓنخ‬ ‫ثبُقلٓنخ‬ ‫اُقبصنخ‬ ‫أُؼِٞٓبد‬ ‫اػنلاك‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ثننُي‬ ‫اُو٤بّ‬ ‫ٝرْ‬ ‫أَُؾ٢،‬ ‫اُجؾش‬ ‫نخ‬ ‫اُؼِٔ٤ن‬ ‫نبكح‬ ‫أُن‬ ‫نغ‬ ‫ُغٔن‬ ‫نخ‬ ‫ٓواعؼن‬ ‫نخ‬ ‫هبئٔن‬ ( ‫نْ‬ ‫ههن‬ ‫نن‬ ‫ِٓؾن‬ 3 ) ‫ننصو‬ ‫ؽن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننج٤ِٜب‬ ‫ٍن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫ننلد‬ ‫ٝاػزٔن‬ ‫غو٣وز٤ٖ،ٛٔب‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ٓغزٔغ‬ : ‫أ‬ -‫ٝ٣نبٛنٞ‬ ‫عنٞعنَ‬ ‫اُجؾنش‬ ‫ٓؾوى‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ٝمُني‬ ‫اإلٗنزنوٗنذ؛‬ ‫دجنٌنخ‬ ‫َٓؼ‬ ‫ك٢‬ ‫ثنؾنش‬ ‫اٍنزنوارن٤نغن٤نبد‬ ‫اٍنزنقنلاّ‬ ‫فالٍ‬ ‫اُن٠‬ ‫رصنَ‬ ‫ٓقزِلخ‬ ( 61 ‫اٍنزنوارن٤نغن٤نخ‬ ‫ثؾنش‬ ) ‫ٝاُنِنغنخ‬ ‫اإلٗنغنِن٤ني٣نخ‬ ‫ثنبُنِنغنزن٤نٖ‬ ‫اٍنزنوارن٤نغن٤نبرنٜنب‬ ‫هَٔنذ‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫اُؼوث٤خ؛‬ ‫أهَنبّ،‬ ‫صالصخ‬ ‫اُ٠‬ ( ‫ههنْ‬ ‫اُنغنلٍٝ‬ ‫اٗنظنو‬ 3 :) ‫خ‬ ‫ص٤ب‬ ‫اٍزقلاّ‬ APA 6 th Edition . 5 -‫اٌذساعخ‬ ‫ِغزّغ‬ : ‫نصو‬ ‫ؽن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫رٌٔ٘نذ‬ 361 ‫نب‬ ‫ُل٣ٜن‬ ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬ ‫نننٚ‬ ‫كؼِ٤ن‬ ‫نننخ‬ ‫فلٓن‬ ‫نننلّ‬ ‫ٝرون‬ ‫نننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نننبد‬ ‫غبثؼن‬ ‫ننب‬ ‫ٜٓ٘ن‬ ‫ننَزل٤ل٣ٖ‬ ‫ُِٔن‬ ‫ننخ‬ ‫ُِطجبػن‬ ( ‫ننْ‬ ‫ههن‬ ‫ننن‬ ‫أُِؾن‬ 1 ) ، ‫ن٢‬ ‫اُزن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ٛننٙ‬ ‫نغ‬ ‫عٔ٤ن‬ ‫ػِن٠‬ ‫نخ‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫ٝغجونذ‬ ‫ٝمُننني‬ ‫ننب؛‬ ‫ٜٓ٘ن‬ ‫ػ٤٘نننخ‬ ‫ننبه‬ ‫افز٤ن‬ ‫كٕٝ‬ ‫ننصوٛب‬ ‫ؽن‬ ‫ننْ‬ ‫رن‬ ‫نننعوٝهح‬ ‫ُٝن‬ ‫نننخ،‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫نننغ‬ ‫ٓغزٔن‬ ‫نننْ‬ ‫ؽغن‬ ‫نننصغو‬ ‫ُن‬ ‫نب‬ ‫ثٜن‬ ‫نود‬ ‫ٓن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نٞاد‬ ‫اُقطن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نل‬ ‫اُغ٤ن‬ ‫نوف‬ ‫اُزؼن‬ ‫ػ٘نل‬ ‫ٜٓ٘نب‬ ‫ُالٍنزلبكح‬ ‫ٝمُني‬ ‫ثبٌُٔزجبد؛‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ننيد‬ ‫ٝهًن‬ ‫ننخ،‬ ‫اُؼوث٤ن‬ ‫ننالك‬ ‫اُجن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫ننن‬ ‫رطج٤ن‬ ‫أػِ٘نذ‬ ‫اُنز٢‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ػِن٠‬ ‫ؽنصوٛب‬ ‫ك٢‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫نذ؛‬ ‫اإلٗزوٗن‬ ‫نجٌخ‬ ‫دن‬ ‫نجو‬ ‫ػن‬ ‫نل٣ٜب‬ ‫ُن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نو‬ ‫رٞاكن‬ ‫نٖ‬ ‫ػن‬ ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ػٜ٘نب‬ ‫اُجؾنش‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُجبؽضنخ‬ ‫رزٌٔنٖ‬ ‫ؽنز٢‬ ‫عذٚي‬ ( 3 ) 38 ‫ع‬ ، 13 -15 ( ٛ١ٌٛ٠ -‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫نذ‬ ‫أكفِن‬ ‫اُنز٢‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ثؼنط‬ ‫ثؾنصو‬ ‫اُقلٓخ،‬ ( ‫ههْ‬ ‫اُغلٍٝ‬ ‫اٗظو‬ 2 :) ‫ة‬ -‫نعدب‬ ‫أ٣ن‬ ‫نصوٛب‬ ‫ؽن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫نلد‬ ‫اػزٔن‬ ‫هبٓنننذ‬ ‫أفنننوٟ‬ ‫ٓنننصبكه‬ ‫صالصنننخ‬ ‫ػِننن٠‬ ‫ٚاإلٔغٍ١ض٠خ‬ ‫اٌؼشث١خ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ ‫عذٚي‬ ( 5 ) ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬
	‫اُنوهنٔن٤نخ‬ ‫اُنزنٌن٘نُٞنٞعن٤نب‬ ‫رنٞكن٤نو‬ ‫ػبروٜب‬ ‫ػِ٠‬ ‫رؤفن‬ ‫آنٌنبٗن٤نبرنٜنْ‬ ُْٜ ‫رَ٘ؼ‬ ُْ ‫اُز٢‬ ٝ ‫ٜٓ٘ب،‬ ‫َُِٔزل٤ل٣ٖ‬ ‫اُنزنٌن٘نُٞنٞعن٤نب‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُؾصٍٞ‬ ‫اُل٘٤خ‬ ‫أٝ‬ ‫أُبك٣خ‬ ‫عنل٣نلح‬ ‫ٝفلٓبد‬ ‫ٗشبغ‬ ‫غو٣ن‬ ‫ػٖ‬ ‫ٝأُٔبهٍخ‬ 3 -‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُزؼوف‬ ‫نغ‬ ‫ٓغزٔن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نود‬ ‫ظٜن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نلح‬ ‫اُغل٣ن‬ ‫نلٓبد‬ ‫اُقن‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫كوػ‬ ‫اُزؼِْ‬ ٖٓ ‫د‬ ‫ثلا‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫رولٜٓب‬ ‫نننش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫نننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نننبد،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننن٢‬ ‫كن‬ : ‫نننق‬ ‫اُزؼو٣ن‬ ‫عل٣لح‬ ‫ًقلٓخ‬ ‫ػِ٤ٚ‬ ‫ٗلَٜب‬ ‫ٝكوظذ‬ ‫أٌُزجبد،‬ ‫نبد‬ ‫نلٝه٣ن‬ ‫ٝاُن‬ ‫نت‬ ‫نزن‬ ‫نٌن‬ ‫اُن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نواءح‬ ‫اُنون‬ ( 1 ) ‫ن٠‬ ‫نِن‬ ‫ٝػن‬ ، ‫األعٜنننيح،‬ ‫رِننني‬ ‫ػٔنننَ‬ ‫ًٝ٤ل٤نننخ‬ ‫ٝاُ٘نننشؤح‬ ‫نش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫نب؛‬ ‫ُٔزوكك٣ٜن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نب‬ ‫رٞكوٛن‬ ‫إٔ‬ ‫نت‬ ‫٣غن‬	‫ٛننٙ‬ ‫ٝكهاٍنخ‬ ‫افنزن٤نبه‬ ‫ٝهاء‬ ‫ٝأُجوه‬ ‫اُؾبكي‬ ‫ٓٔ٤يارٜننب‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نزلبكح‬ ‫ٝااٍن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نل٣ْ‬ ‫رون‬ ‫نل‬ ‫رو٣ن‬ ‫ث٤بٗبرٜب‬ ‫ٝرؾِ٤َ‬ ‫أُٞاهغ‬ ‫رِي‬ ٖٓ ‫اُؼِٔ٤خ‬ . ‫ٛنٙ‬ ‫غج٤ؼخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُزؼوف‬ ‫ثٜلف‬ ‫اُقلٓخ،‬ ‫ؽنٍٞ‬ ‫اُنٔنٌنزنجنبد‬ ‫ٛننٙ‬ ‫كافَ‬ ‫اُغل٣لح‬ ‫اُظبٛوح‬ ‫نخ‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫نَؼ٢‬ ‫رن‬ ‫ننُي‬ ‫ُٝن‬ ‫نَزل٤ل٣ٜب؛‬ ‫ُٔن‬ ‫نب‬ ‫ٝرطج٤وبرٜن‬ 5 -‫اٌضِٕ١خ‬ ‫اٌؾذٚد‬ : ‫اُز٢‬ ‫اُؼَٔ‬ ‫ث٤ئخ‬ ‫ًٝنُي‬ ‫اُغل٣لح،‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ٓ٤ياٗ٤بد‬ ٖٓ ‫هصلرٚ‬ ‫ٝٓب‬ ‫اُقلٓخ،‬ ‫اؽزع٘ذ‬ ‫ٝاُنٔنبُن٤نخ‬ ‫اُنلن٘ن٤نخ‬ ‫ٓنزنطنِنجنبرنٜنب‬ ‫ٝكهاٍخ‬ ‫اُؼبُْ‬ ‫اُزبُ٤خ‬ ‫اُزَبإاد‬ ‫ػِ٠‬ ‫ُةعبثخ‬ : ‫فلٓنخ‬ ‫رونلّ‬ ‫اُز٢‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ر٘بُٝذ‬
	‫هن٤نٞك‬ ‫أ٣نٚ‬ ‫كٕٝ‬ ‫ُنٜنْ‬ ‫رٞك٤وٛب‬ ‫ٝثبُزبُ٢‬ ‫ٓ٘بىُْٜ‬ ‫ك٢‬ ‫ثنلا٣نخ‬ ‫ٓن٘نن‬ ‫دنب‬ ‫عنِن٤‬ ‫اُنٔنٜنٔنخ‬ ‫رنِني‬ ‫ٝارعؾذ‬ ‫رنًو،‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ًنضن٤نو‬ ‫كن٢‬ ‫اُنوإ٣نخ‬ ‫رنِني‬ ‫رج٘ن٢‬ ٖٓ ْ ‫اُو‬ ‫اُزن٢‬ ‫اُج٤ئنخ‬ ‫ٝدنٌَ‬ ‫ٝأٍنؼبهٛب،‬ ‫ٝأٗٞاػٜب،‬ ‫اُلهاٍنخ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُؼِٔن٢‬ ‫اُغنيء‬ ‫ك٢‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫روّٞ‬ ‫ٗنغنل‬ ‫اُنقنلٓنخ،‬ ‫ٝكود‬ ‫اُز٢‬ ‫األع٘ج٤خ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫نب‬ ‫ك٤ٜن‬ ‫نل‬ ‫رزٞاعن‬ . ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نخ‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نلّ‬ ‫ٝرون‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ؽبٍ‬ ‫ٝاهغ‬ ‫ػِ٠‬ ‫ثبُزؼوف‬	‫ثبٌُٔزنجنبد‬ ‫اكفبُٜب‬ ‫ٓؾبُٝخ‬ ‫صْ‬ ٖٓٝ ‫ٝاُجشو٣خ،‬ ‫أ‬ -‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننخ‬ ‫ثقلٓن‬ ‫ننصٞك‬ ‫أُون‬ ‫ننب‬ ‫ٓن‬ ‫نننلهاٜٗب،‬ ‫عن‬ ‫نننَ‬ ‫كافن‬ ‫نننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ٝرله٣ت‬ ‫ٝأعٜيح‬ ‫ثوآظ‬ ٖٓ ‫أربؽزٚ‬ ‫ٝٓب‬ ‫ٝٓب‬ ‫اُقلٓخ،‬ ‫اٍزوجبٍ‬ ‫ٝأَُزل٤ل٣ٖ‬ ‫ُِٔٞظل٤ٖ‬ ‫ثبٌُٔزجبد‬ ‫أُزجؼخ‬ ‫اُؼِٔ٤خ‬ ‫ُألٌٍ‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ٝكو‬ ‫اُؼوث٤خ‬ ‫األثؼبك؟‬ ‫ٝمُي‬ ‫اإلٌُزوٝٗ٤خ،‬ ‫ٓٞاهؼٜب‬ ‫ػِ٠‬ ‫مُي‬ ‫ٝأػِ٘ذ‬
	‫ٓنورنلنؼنخ‬ ‫ٝاُنجنوآنظ‬ ‫ٝاألعنٜنيح‬ ‫اإلٗنزنوٗنذ‬ ‫رٞك٤و‬ ‫اُنقنلٓنخ‬ ‫ٝٛنٙ‬ ‫اُوإ٣خ‬ ‫رِي‬ ‫ُزج٘٢‬ ‫ٝاظؾدب‬ ‫دب‬ ‫٤بث‬ ‫َُِٔزل٤ل٣ٖ‬ ‫فالُٜب‬ . ‫نبُْ،‬ ‫اُؼن‬ ‫نٍٞ‬ ‫ؽن‬ ‫نخ‬ ‫األع٘ج٤ن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬	‫ٝاٍزقلٓذ‬ ‫ُالٍزقلاّ،‬ ‫ٍ٤بٍبد‬ ٖٓ ‫ٝظؼزٚ‬ ‫اُنٌنزنبثنبد‬ ‫ن٤نبة‬ ‫ظنَ‬ ‫كن٢‬ ‫ٝفبصنخ‬ ‫األع٘ج٤خ‬ ‫ة‬ -‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننخ‬ ‫فلٓن‬ ‫ننشؤد‬ ‫ٗن‬ ‫ننز٠‬ ‫ٓن‬ ‫٣ٞٗ٤نٞ‬ ‫دنٜو‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ثلا٣زنٚ‬ ‫ًبٓنَ‬ ‫ػبّ‬ ‫آزلاك‬ ‫ػِ٠‬
	‫نبكه‬ ‫ٓصن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نواى‬ ‫نزن‬ ‫اادن‬ ‫نو‬ ‫ن٤ن‬ ‫نٞكن‬ ‫رن‬ ‫نْ‬ ‫صن‬ ‫نبه،‬ ‫نؼن‬ ‫األٍن‬ ‫رنٌنٔنٖ‬ ‫ٝٛن٘نب‬ ‫اُنؼنوثن٤نخ‬ ‫أٌُنزنجنبد‬ ‫ك٢‬ ‫اُغل٣لح‬ 2 -‫كن٢‬ ‫األع٘ج٤نخ‬ ‫اُجِنلإ‬ ‫ثؼنط‬ ‫رغوثخ‬ ‫كهاٍخ‬ ‫نت‬ ‫٣غن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نبُقطٞاد‬ ‫ثن‬ ‫نب‬ ‫ٜٓ٘ن‬ ‫نوٝط‬ ‫ُِقن‬ ‫ني‬ ‫ٝمُن‬	‫ٝهبئٔخ‬ ‫أَُؾ٢،‬ ‫أُٜ٘ظ‬ ‫ُنُي‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نٞع‬ ‫نٞظن‬ ‫ٓن‬ ‫نٍٞ‬ ‫ؽن‬ ‫نخ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نوثن‬ ‫نؼن‬ ‫اُن‬ ‫نبد‬ ‫نلهاٍن‬ ‫ٝاُن‬ ‫أٌُزجبد؟‬ ‫كافَ‬ ‫األثؼبك‬ 2131 ‫٣ٞٗ٤ننٞ‬ ‫ٝؽننز٠‬ ّ 2136 ‫ٜٗب٣ننخ‬ ‫ٝٛنن٢‬ ّ
	‫ن٤نوٛنب،‬ ٝ ‫اُنٔنقنزنِنلنخ‬ ‫اإلُنٌنزنوٝٗن٤نخ‬ ‫أُؼِٞٓبد‬ ‫نٞ‬ ‫نؾن‬ ‫ٗن‬ ‫ن٢‬ ‫نوثن‬ ‫نؼن‬ ‫اُن‬ ‫نٚ‬ ‫نٞعن‬ ‫نزن‬ ‫نبُن‬ ‫كن‬ ‫نخ،‬ ‫نلهاٍن‬ ‫اُن‬ ‫نخ‬ ‫نِن‬ ‫نٌن‬ ‫ٓشن‬ ‫كافَ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫رطج٤ن‬ ‫نب‬ ‫ٓواػبرٜن‬ ‫ن٢‬ ‫اُؼوثن‬ ‫نبُْ‬ ‫اُؼن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬	‫ٝرؾِ٤َ‬ ‫اُؼِٔ٤خ‬ ‫أُبكح‬ ‫ُغٔغ‬ ‫ٓواعؼخ‬ ‫اُن٘نظنو١‬ ‫اُنغنبٗنت‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ٍٞاء‬ ‫ثوٓزٜب،‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ط‬ -‫األثؼبك؟‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ػَٔ‬ ‫ً٤ل٤خ‬ ٖٓ ‫مُي‬ ‫ثؼل‬ ‫ُززٌٖٔ‬ ‫؛‬ ‫ٌُِٔزجبد‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫ؽصو‬
	‫ااُنزنياّ‬ ‫كن٢‬ ‫أٌُزنجنبد‬ ‫ٜٝٓبّ‬ ‫أٛلاف‬ ‫أؽل‬ ‫ُ٤زجِٞه‬ ‫اُنقنلٓنخ‬ ‫رِي‬ ‫ٝرول٣ْ‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب،‬ ‫ٛنٙ‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫ٌٓزجبرٜب‬ . ‫اُقلٓخ‬ ‫اكفبٍ‬ ‫ك٢‬ ‫اُزلٌ٤و‬ ‫ك٢‬ ‫اُجلء‬ ‫ػ٘ل‬ .	‫اُلهاٍخ‬ ‫ًٝشلذ‬ ‫أُعٕٔٞ،‬ : ‫اُنزنطنجن٤نون٢‬ ‫اُغنبٗنت‬ ٖٓ ‫أّ‬ ‫ٝٓزطِجبرٜب‬ ‫ُِقلٓخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫إٔ‬ ‫ػٖ‬ ‫ك‬ -‫اُالىٓنخ‬ ‫ٝأُبُ٤نخ‬ ‫اُل٘٤نخ‬ ‫ااؽز٤بعنبد‬ ‫ٓب‬ ‫اُج٤بٗبد‬ ‫رؾِ٤َ‬ ‫ك٢‬ ‫اُجلء‬ .
	‫اُنؾنل٣نضنخ‬ ‫اُزٌ٘نُٞنٞعن٤نب‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُؾصٍٞ‬ ‫صغواد‬ ‫ثَل‬ ‫افنزنلن٢‬ ‫اُنؼنوثن٤نخ‬ ‫اُنٔنٌنزنجنبد‬ ‫كن٢‬ ‫َُِٔزل٤ل٣ٖ‬ 1 -‫رؾٌنْ‬ ‫ػوث٤نخ‬ ‫َُ٤بٍنخ‬ ‫ػِٔ٤نخ‬ ‫أٍنٌ‬ ‫ٝظغ‬ ‫خ‬ ‫نننن٤ب‬ ‫صن‬ ‫نننن٢‬ ‫كن‬ ‫ننننخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫ننننلد‬ ‫اػزٔن‬ ‫ننننل‬ ‫ٝهن‬	‫رولٜٓب‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫ٛن٘نب‬ ٖٓٝ ‫ثبُؼبُْ،‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫أؽل‬ ‫ػِ٠‬ ‫ُِقلٓخ‬ 361 ‫َٓزٞ١‬ ‫ػِ٠‬ ‫ٌٓزجخ‬ ‫أٌُزجبد؟‬ ‫كافَ‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫رِي‬ ‫إلكفبٍ‬ 8 -‫اٌّىبٔ١خ‬ ‫اٌؾذٚد‬ :
	‫ٓٔنب‬ ‫ُِغٔ٤غ‬ ‫ٓشبهًزٜب‬ ‫صْ‬ ‫أُغزٔغ،‬ ‫كافَ‬ ‫نلٍٝ‬ ‫اُن‬ ‫نط‬ ‫نؼن‬ ‫ثن‬ ‫إٔ‬ ‫نل‬ ‫نغن‬ ‫ٗن‬ ‫نٖ‬ ‫ن٤ن‬ ‫ؽن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نب،‬ ‫دن‬ ‫ن٤‬ ‫نبئن‬ ‫نٜن‬ ‫ٗن‬ ‫٣عنٔنٖ‬ ‫ننب‬ ‫ثج٘ٞكٛن‬ ‫ننعبء‬ ‫ااهزن‬ ‫٣ٌٔننٖ‬ ‫ننخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫ػٔننَ‬ ‫ػِنننن٠‬ ‫ثبُلهاٍننننخ‬ ‫أُوعؼ٤ننننخ‬ ‫ااٍزننننشٜبكاد‬	‫ػِ٠‬ ‫أُزؾلح‬ ‫اُٞا٣بد‬ ‫ٌٓزجبد‬ ‫عبءد‬ ‫اُؼبُْ،‬ ‫اُنزنؼنوف‬ ‫ُعوٝهح‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫أٛٔ٤خ‬ ‫عبءد‬ ‫ٛـ‬ -‫اُزن٢‬ ‫اُؼَٔ‬ ‫ٓ٘طوخ‬ ‫ٓؾزٞ٣بد‬ ‫غج٤ؼخ‬ ‫ٓب‬ ‫فلٓنخ‬ ‫رونلّ‬ ‫اُنز٢‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫رز٘بٍٝ‬
	‫ٝااٍزقلاّ‬ ‫ااهز٘بء‬ ‫ك٢‬ ‫أَُبٝاح‬ ‫اٍنزنقنلاّ‬ ‫َٗنت‬ ‫إٔ‬ ‫رنؼنِنٖ‬ ‫أُزؾلح‬ ‫ًبُٞا٣بد‬ . ‫اُؼوث٢‬ ‫ثبُؼبُْ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫كافَ‬ . ‫ا٥ُ٢‬ ‫اُجوٗبٓظ‬ EndNote 5x ‫غو٣نن‬ ‫ػنٖ‬	‫غِ٤ؼخ‬ ‫ك٢‬ ‫ًبٗذ‬ ‫اُؼبٓخ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ٝإٔ‬ ‫هأٍٜب،‬ ‫ٝاُزطج٤و٢‬ ‫اُ٘ظو١‬ ‫ثشو٤ٜب‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫غج٤ؼخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ثٜب‬ ‫رزٞاكو‬ ‫األع٘ج٤نخ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫كن٢‬ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬

‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫رمذَ‬ ‫اٌزٟ‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫ؽظش‬ ‫فٟ‬ ‫اٌّغزخذِخ‬ ‫اٌّظبدس‬ َ ‫اٌؾظش‬ ‫ِظبدس‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫أػذاد‬ 3 3d printing in libraries around the world Riel Gallant, April 2013 ( 1 ) ‫أثش٠ً‬ ‫عبٌٕذ‬ ‫س٠ً‬ ‫ٌٍجبؽش‬ ‫اٌؼبٌُ،‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫ِمبٌخ‬ 5138 ‫ِب٠ٛ‬ ‫فٟ‬ ‫اٌؾظش‬ ‫اٌّإٌف‬ ‫ؽذس‬ 5138 ‫لذس٘ب‬ ‫ثض٠بدح‬ ‫اب‬ ‫ئٌىزشٚٔ١‬ 13 ‫ِىزجخ‬ 3 ‫ِىزجبد‬ 5 Makers paces ( 8 ) ‫ٔٛفّجش‬ ‫اٌظٕغ‬ ‫أِبوٓ‬ ‫ِمبٌخ‬ 5138 81 ‫ِىزجخ‬ 8 Libraries & maker culture : A Resource guide Makers paces in libraries ( 8 ) ‫اٌظٕغ‬ ‫ٚصمبفخ‬ ‫اٌّىزجبد‬ : ‫اٌّىزجطبد‬ ‫فٟ‬ ‫اٌظٕغ‬ ‫ألِبوٓ‬ ‫اٌّظبدس‬ ‫دٌ١ً‬ ‫ٚ٘طٛ‬ ِٓ ‫عضء‬ ‫ٚاٌذػب٠طخ‬ ‫اٌؼٍّٟ‬ ‫اٌزذس٠ت‬ ‫أػّبي‬ ‫األثؼطبد‬ ‫صالص١طخ‬ ‫اٌطجبػطخ‬ ‫ِؼّطً‬ ‫ثٙطب‬ ‫٠مطَٛ‬ ‫اٌطزٟ‬ ‫ٌٍّغزف١ذ٠ٓ‬ university of Michigan 3D Lab ‫ِ١ش١غب‬ ‫ثغبِؼخ‬ ْ 51 ‫ِىزجخ‬ ‫اٌّغّٛع‬ 358 ‫ِىزجخ‬

  

			‫اٌج١بٔبد‬ ‫عّغ‬ ‫أدٚاد‬ :	8 -	‫ٓنٖ‬ ‫ن٤وٙ‬ ‫ٓنغ‬ ‫ٓصله‬ ًَ ‫ادزوى‬ ‫ٝثبُطجغ‬
	‫نلد‬ ‫ٝاػزٔن‬ ‫نٞع؛‬ ‫أُٞظن‬ ‫أكة‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُ٘ظو٣ن‬ ‫نواءح‬ ‫اُون‬	‫-أ‬	‫ػنلك‬ ‫ػِن٠‬ ‫اُؾنصو‬ ‫كن٢‬ ‫ٍنجوزٚ‬ ‫اُنز٢‬ ‫أُصبكه‬
	‫ننو١‬ ‫اُ٘ظن‬ ‫ننبه‬ ‫ُةغن‬ ‫ننؼٜب‬ ‫ٝظن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫ننب‬ ‫ػِ٤ٜن‬		‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نلك‬ ‫ػن‬ ‫نبٕ‬ ‫ًٝن‬ ‫نبد،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نوه‬ ‫ٌٓن‬
	‫ن٢‬ ‫اُزن‬ ‫نٌ‬ ‫ٝاألٍن‬ ‫نٞك‬ ‫اُج٘ن‬ ‫نْ‬ ‫أٛن‬ ‫نخ‬ ‫ٓؼوكن‬ ‫ن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫نخ‬ ‫ُِقلٓن‬		12	‫ننَبثوخ‬ ‫اُن‬ ‫ننصبكه‬ ‫ٓن‬ ‫ننخ‬ ‫اُضالصن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننوهح‬ ‫أٌُن‬
			‫أُواعؼخ‬ ‫هبئٔخ‬ ‫رشِٜٔب‬ ‫إٔ‬ ‫٣غت‬ .		‫أكنننوىد‬ ‫اُلهاٍنننبد‬ ‫نننٙ‬ ‫كٜن‬ ‫ٝثبُزنننبُ٢‬ ‫ننخ،‬ ‫ٌٓزجن‬
	‫ن٢‬ ‫ٝٛن‬	3 )	‫نْ‬ ‫ههن‬ ‫ِٓؾننن‬	(	‫نخ‬ ‫أُواعؼن‬ ‫هبئٔننخ‬	‫ة‬ -	‫أع٘ج٤نخ‬ ‫ٌٓزجنخ‬	22	‫ػلك‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُؼِٔ٢‬ ‫ُِٔغزٔغ‬
	‫نننننغ‬ ‫عٔن‬ ‫ننننن٢‬ ‫كن‬ ‫نننننخ‬ ‫ُِجبؽضن‬ ‫ننننن٤خ‬ ‫األٍبٍن‬ ‫األكاح‬		‫نبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نخ‬ ‫فلٓن‬ ‫نلّ‬ ‫رون‬ ‫نبُْ‬ ‫ثبُؼن‬
	‫ث٘لنننَٜب‬ ‫ننصٔ٤ٜٔب‬ ‫ثزن‬ ‫ننذ‬ ‫ٝهبٓن‬ ‫ننبد،‬ ‫أُؼِٞٓن‬		‫ٝٓنَؾٜب‬ ‫ؽنصوٛب‬ ‫ٗز٤غخ‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫اُ٤ٜب‬ ‫أظبكذ‬
	‫نننخ‬ ‫ثقلٓن‬ ‫نننخ‬ ‫اُقبصن‬ ‫نننب‬ ‫ث٤بٗبرٜن‬ ‫نننغ‬ ‫ُغٔن‬ ‫نننؤكاح‬ ‫ًن‬		‫ننلح‬ ‫عل٣ن‬ ‫ننخ‬ ‫ٌٓزجن‬	13	‫ننلك‬ ‫ػن‬ ‫ننذ‬ ‫اإلٗزوٗن‬ ‫ننشجٌخ‬ ‫ُن‬
	‫نغ‬ ‫ٓٞاهن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬		‫أٝ‬ ‫نننخ‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫ننني‬ ‫ُزِن‬ ‫نننيٖٓ‬ ‫اُن‬ ‫نننَ‬ ‫ػبٓن‬ ‫نننبكٜب‬ ‫أظن‬
	‫ٝاٍنزلبكد‬ ‫اإلٗزوٗنذ،‬ ‫دجٌخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫أٌُزجبد‬		‫ٝثبُزبُن٢‬ ‫أًنضو،‬ ‫ثؾنش‬ ‫اٍنزوار٤غ٤بد‬ ‫اٍزقلاّ‬
	‫نب‬ ‫هواءرٜن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫ُِوبئٔن‬ ‫نلاكٛب‬ ‫اػن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُجبؽضن‬		‫أع٘ج٤ننخ‬ ‫ٌٓزجننخ‬	361	‫ثؼننلك‬ ‫اُجبؽضننخ‬ ‫فوعننذ‬
	‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننُي‬ ‫ًٝن‬ ‫نبّ،‬ ‫ػن‬ ‫نشٌَ‬ ‫ثن‬ ‫نو١‬ ‫اُلٌن‬ ‫نبط‬ ‫ُةٗزن‬		‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫رولّ‬ ‫اُؼبُْ‬ ‫ؽٍٞ‬
	‫نخ‬ ‫كهاٍن‬ ‫نَ‬ ‫هجن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نلح‬ ‫أُؼن‬ ‫نخ‬ ‫أُواعؼن‬ ‫نخ‬ ‫هبئٔن‬				.	‫علهاٜٗب‬ ‫كافَ‬

‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬

  

	‫أوزٛثش‬ ‫أوزٛثش‬ 5131 5131 ) ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 )	----	( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠	15 15 15 15	----	13 13 13 13	، 38 ‫ع‬ ، 38 ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ،	‫د‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬
	5 -‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننخ‬ ‫فلٓن‬ ‫ننبٍٝ‬ ‫رز٘ن‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ( ‫اٌزؼش٠ف‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننبٍ‬ ‫ثبكفن‬ ‫ننب‬ ‫ًِ٤برٜن‬ ‫ننبه‬ ‫ٝثبعجن‬	‫نننذ‬ ‫عبُ٘ن‬ ‫نننَ‬ ‫ه٣ن‬ ‫نننش‬ ‫اُجبؽن‬ ‫ثؤكٌبهْٛ‬ ‫اُجشو‬ ‫ك٤ٜب‬ ‫٣زشبهى‬ ‫ٝروك٤ٜ٤خ‬ ‫ٝرضو٤ل٤خ‬ Riel Gallant ‫هَٔ٤ٖ‬ ‫ك٢‬ ‫األع٘ج٤خ‬ ‫اُلهاٍبد‬ : Fayetteville free library ‫ٝاٍنزنقنلٓنذ‬
	‫ٌٍجبؽضخ‬ ٟ ‫اإلعشا‬ :) ‫ننالٍ‬ ‫فن‬ ‫ننٖ‬ ‫كٔن‬ ‫ننب،‬ ‫عٞاٗجٜن‬ ‫ننغ‬ ‫عٔ٤ن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نالة‬ ‫اُطن‬ ‫نخ‬ ‫كهاٍن‬ ‫نوهاد‬ ‫ٓون‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نيء‬ ‫ًغن‬ ‫األثؼنبك‬	‫كنننن٢‬ ‫األثؼننننبك‬ ‫صالص٤ننننخ‬ ‫اُطجبػننننخ‬ ‫نننٞإ‬ ‫ثؼ٘ن‬ ٞٛ ‫أٌُزجبد‬ ‫ك٢‬ ‫اُص٘غ‬ ‫كٌٔبٕ‬ ‫ٝٓؼِٞٓبرْٜ،‬ ‫أ‬ -‫ُِطجبػنخ‬ ‫اُ٘ظنو١‬ ‫اُغبٗنت‬ ‫رز٘بٍٝ‬ ‫كهاٍبد‬ ‫ػنِن٠‬ ‫ٝاػنزنٔنلد‬ ‫اُنؾنبُنخ‬ ‫كهاٍنخ‬ ‫ٜٓ٘نظ‬ ‫ُنُي‬
	‫فالٍ‬ ٖٓ ‫ُِغٜٔٞه‬ ‫رولّ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫رِي‬ ‫ٜٓ٘نب‬ ‫األٍٝ‬ ‫اُغنيء‬ ‫كن٢‬ ‫اُزؼوف‬ ‫ٍ٤زْ‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ُننلفٍٞ‬ ‫اُزننبُ٢‬ ‫اُلهاٍنن٢‬ ‫اُلننصَ‬ ‫ٓننٖ‬ ‫د‬ ‫نلاء‬ ‫اثزن‬	‫ػِن٠‬ ‫ادنزِٔذ‬ ‫ٝاُنز٢‬ ‫اُؼبُْ‬ ‫ؽٍٞ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫أٌُزجخ؛‬ ‫وض‬ ‫ٗلٌ‬ ‫رقلّ‬ ‫اُز٢‬ ‫أَُبؽخ‬ ‫اُن٠‬ ‫ثبإلظنبكخ‬ ‫ٝاٍزقلآبرٜب‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫هأ١‬ ‫ػنِن٠‬ ‫ُِنزنؼنوف‬ ‫دب‬ ‫اٌُزوٝٗ٤‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫اٍزج٤بٗ‬ ‫رٞى٣غ‬
	‫اٍزقلاّ‬ ‫آٌبٗ٤خ‬ ُْٜ ‫رز٤ؼ‬ ‫ٝاُز٢‬ ‫أٌُزجخ،‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫اُطجبػننخ‬ ‫ُقلٓننخ‬ ‫ٗظننو١‬ ‫اغننبه‬ ‫ػِنن٠‬ ‫نبد،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫فلٓنخ‬	‫كٌوح‬ ‫ك٢‬ ‫ُِجبؽضخ‬ ‫ٗٞاح‬ ‫ًبٗذ‬ ‫كوػ،‬ ‫ث٘ٞك‬ ‫ٍزخ‬ ‫اُزؼبٝٗ٢‬ ‫اُزشبهً٢‬ ‫ثبُؼَٔ‬ ‫أَُزل٤لٕٝ‬ ‫ك٤ٚ‬ ‫٣وّٞ‬ ‫نننننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننننن٢‬ ‫كن‬ ‫نننننخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نننننن‬ ‫رطج٤ن‬ : 3d ‫اُنلهًٝ‬ ‫ٝكن٢‬ ‫اُنقنلٓنخ‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫أَُزل٤ل٣ٖ‬
	ٖٓ ‫ِٓؾوبرٜب‬ ‫ٝعٔ٤غ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫نن٢‬ ‫اُضبٗن‬ ‫ننيء‬ ‫اُغن‬ ‫نن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫ننبد،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نزقلاّ‬ ‫اٍن‬ ‫إٔ‬ ‫ن٠‬ ‫اُن‬ ‫نب‬ ‫ٗزبئغٜن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبهد‬ ‫ٝأدن‬	‫هأد‬ ‫ننٞك‬ ‫ث٘ن‬ ‫ننلح‬ ‫ػن‬ ‫ننب‬ ‫اُ٤ٜن‬ ‫ننبكذ‬ ‫ٝأظن‬ ‫ننب‬ ‫ػِٜٔن‬ ‫ًٝنُي‬ ‫ٝاألكٌبه‬ ‫ٝأُؼبهف‬ ‫أُٞاهك‬ ‫ك٤زوبٍٕٔٞ‬ printers in the library: toward ‫ٝفنوعنذ‬ ‫اُنٔنٌنزنجنخ،‬ ‫رنونلٓنٜنب‬ ‫اُنزن٢‬ ‫أُغبٗ٤نخ‬
	‫ك٢‬ ‫أَُبػلح‬ ‫األصِ٤خ‬ ‫ٝاُجوآظ‬ ‫األعٜيح‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نبئْ‬ ‫هن‬ ‫ن٢،‬ ‫رطج٤ون‬ ‫نت‬ ‫عبٗن‬ ‫نخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫نزز٘بٍٝ‬ ‫ٍن‬ ‫نت‬ ‫٣زطِن‬ ‫ا‬ ‫نبد‬ ‫ٝأٌُزجن‬ ‫نبد‬ ‫اُغبٓؼن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬	‫كهاٍزٜب‬ ‫ك٢‬ ‫اكهاعٜب‬ ‫ظوٝهح‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫رشَٔ‬ ‫ٝاُز٢‬ ‫ثبٌُٔبٕ،‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤خ‬ ‫األعٜيح‬ . fab lab in the academic library ‫أٛنٔنٜنب‬ ‫ٗنزنبئنظ،‬ ‫ثنؼنلح‬ ‫اُلهاٍخ‬ : ‫اُنٔنغنزنٔنغ‬ ‫إٔ‬
	‫َُٔبػلح‬ ‫ٝمُي‬ ‫اُوهٔ٤خ؛‬ ‫ِٓلبرْٜ‬ ‫رصٔ٤ْ‬ ‫ٝرؾِ٤َ‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ٓؾَ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ث٤بٗبد‬ ‫رؾِ٤َ‬ ‫٣زطِنت‬ ‫ثنَ‬ ‫اُوبئٔنخ،‬ ‫اإلعنواءاد‬ ‫كن٢‬ ‫رؼل٣الد‬	‫طب‬ ‫ط‬ ‫ا‬ ‫عبدع‬ : ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫عٜبى‬ ‫١ططخ‬ ‫اإلعشا‬ ‫ٚاٌّفططب٘١ُ‬ ‫اٌّططظطٍؾبد‬ ( 31 ) . Lisa Kurt, Tod Colegrove july, ‫اُنونو٣نت‬ ‫اُنٔنَنزنونجنَ‬ ‫كن٢‬ ‫٣َزغوة‬ ُٖ ‫اُؼِٔ٢‬
	‫ٝٓقططبرْٜ‬ ‫أكٌبهْٛ‬ ‫رؾٞ٣َ‬ ‫ك٢‬ ‫ٓزوكك٣ٜب‬ ‫أُجنبكة‬ ‫ثؤكعَ‬ ‫ُِقوٝط‬ ‫ٍ٤بٍبرٜب؛‬ ‫ٗصٞب‬ ‫نذ‬ ‫أٝصن‬ ‫نْ‬ ‫صن‬ ‫نبد،‬ ‫اَُ٤بٍن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نلح‬ ‫عل٣ن‬ ‫نبكبد‬ ‫اظن‬	‫ٌٍذساعخ‬ : ‫ب‬ ‫ا‬ ‫عبثؼ‬ : ‫ٚاٌّض١ٍخ‬ ‫اٌغبثمخ‬ ‫اٌذساعبد‬ : 2012 ‫نننن٢‬ ‫كن‬ ‫ننننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫ننننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫كن٢‬ ‫صن٘نغ‬ ‫دنؼنبه‬ ‫ػِ٤ٜنب‬ ‫ٓ٘زغبد‬ ‫٣وٟ‬ ‫ػ٘لٓب‬
	‫أ٣ل٣ْٜ،‬ ‫ث٤ٖ‬ ًِٞٔٓ ‫ٝاهغ‬ ‫اُ٠‬ ‫اُوهٔ٤خ‬ ‫كن٢‬ ‫ٗنَزط٤غ‬ ‫ؽنز٠‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫رِي‬ ‫ر٘بُٝزٜب‬ ‫اُز٢‬ ‫أُونوهاد‬ ‫ٝٛننٙ‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫رِني‬ ‫رجن٘٢‬ ‫ثعوٝهح‬	3 -‫ًنَ‬ ‫كن٢‬ ‫ٓنٌنبٕ‬ ‫ا٣نغنبك‬ ‫٣نغنت‬ ‫ٝثبُزبُ٢‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ( 3 D printing :) ‫اُلٌو١‬ ‫اإلٗزبط‬ ‫ؽصو‬ ‫ك٢‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫اػزٔلد‬ ‫ٗؾنننٞ‬ ‫أٌُزجنننبد‬ ( 33 ) ‫ننن٢‬ ‫كن‬ ‫رنننص٘٤غ‬ ‫نننَ‬ ‫ٓؼٔن‬
	‫فالٍ‬ ٖٓ ‫اُزؼِْ‬ ‫رؾو٤ن‬ ‫ك٢‬ ‫َٝٓبػلرْٜ‬ ‫نو‬ ‫اُؼ٘بصن‬ ‫ٌٓزِٔنخ‬ ‫فطنخ‬ ‫ٝظنغ‬ ‫اُؼوثن٢‬ ‫اُؼنبُْ‬ ‫ثبُلُٝخ‬ ‫اُغبٓؼبد‬ ‫عٔ٤غ‬ ‫ك٢‬ .	‫ٗلَٜب‬ ‫كوظذ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُؾل٣ضخ‬ ‫اُزو٘٤خ‬ ‫رِي‬ ٢ٛ ‫نبئَ‬ ‫اُوٍن‬ ‫نخ‬ ‫أكُن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نخ‬ ‫ُِلهاٍن‬ ‫نَ‬ ‫ٝأُض٤ن‬ ‫نَبثن‬ ‫اُن‬ ‫األًبك٣ٔ٤خ‬ ‫أٌُزجبد‬ . ‫ثنٜنب،‬ ‫اُص٘غ‬ ‫ُضوبكخ‬ ‫أٌُزجبد‬ 3d printing in
	‫٣لوىٛب‬ ‫اُز٢‬ ‫اُؾل٣ضخ‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤خ‬ ‫األعٜيح‬ 3d printers : a revolution headed	‫أٝ‬ ‫اُزص٘٤غ‬ ‫صٞهح‬ ‫ك٢‬ ‫عل٣ل‬ ‫ًٞعٚ‬ ‫اُؼبُْ‬ ‫ك٢‬ ‫ٝهٞاػننننل‬ ‫أٌُزجننننبد،‬ ‫ثزقننننصص‬ ‫اُغبٓؼ٤ننننخ‬ ‫نيء‬ ‫اُغن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نصَ‬ ‫ٓلن‬ ‫نشٌَ‬ ‫ثن‬ ‫نخ‬ ‫أُوبُن‬ ‫نلصذ‬ ‫رؾن‬ libraries around the world ٝ Riel
	‫َُِ٤بٍخ‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ٝكو‬ ‫ٝمُي‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٢،‬ ‫اُزطٞه‬ for your library ،Betha Gutsche ,nov	‫اُؼبُْ،‬ ‫ك٢‬ ‫اُص٘بػ٢‬ ‫اإلٗزبط‬ ‫أدٌبٍ‬ ٖٓ ‫ًشٌَ‬ ‫ن٠‬ ‫األػِن‬ ‫نبُٔغٌِ‬ ‫ثن‬ ‫نخ‬ ‫اُقبصن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼبُٔ٤ن‬ ‫نبد‬ ‫اُج٤بٗن‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطجبػنخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫رؼو٣ق‬ ‫ػٖ‬ ‫ٜٓ٘ب‬ ‫األٍٝ‬ Gallant, April 2013 ( 38 )
	‫أٌُزجخ‬ ‫كافَ‬ ‫ُِقلٓخ‬ ‫ٝاُعبثطخ‬ ‫اُؾبًٔخ‬ 2012 ( . 32 )	‫دا‬ ‫عل‬ ‫ٓشبثٜخ‬ ‫ثطو٣وخ‬ ‫رؼَٔ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٝرِي‬ ‫نخ‬ ‫ٝاإلٗغِ٤ي٣ن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼوث٤ن‬ ‫نلٝه٣بد‬ ‫ٝاُن‬ ‫نبد،‬ ‫ُِغبٓؼن‬ ‫ننننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نننَ‬ ‫ٓضن‬ ‫نننل‬ ‫رٞاعن‬ ‫نننجبة‬ ‫أٍن‬ ‫نننٖ‬ ‫ٝػن‬ ‫نننبك،‬ ‫األثؼن‬
	8 -3 -‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫اٌظٕغ‬ ‫أِبوٓ‬ Makerspace : ‫األعٕج١خ‬ ‫اٌذساعبد‬ : : ‫ِىزجزه‬ ‫فٟ‬ ‫صٛسح‬ :	‫روّٞ‬ ‫اُز٢‬ ‫ُِؾجو‬ ‫اُ٘بكضخ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ُغ٤َ‬ ‫ننلح‬ ‫ثوبػن‬ ‫ننزؼبٗخ‬ ‫ااٍن‬ ‫ننْ‬ ‫ٝرن‬ ‫ننبٍ،‬ ‫أُغن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫اُؾننوح‬ ‫مًنود‬ ‫صْ‬ ‫اُغبٓؼ٤خ،‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫كافَ‬ ‫اُقلٓبد‬
	‫٣ؤر٢‬ ‫إٔ‬ ‫أُغزٔغ‬ ‫ألكواك‬ ٌٖٔ٣ ‫اُن١‬ ‫أٌُبٕ‬ ‫مُي‬ ‫ن٢‬ ‫اُزن‬ ‫نخ‬ ‫األع٘ج٤ن‬ ‫نبد‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نلك‬ ‫ػن‬ ‫ٛ٘نبى‬ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫اُنطنجنبػنخ‬ ‫إٔ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫هًيد‬	‫ٛنٙ‬ ‫ك٢‬ ٌُٖٝ ‫اُٞهم،‬ ‫ػِ٠‬ ‫ِٓلبرٜب‬ ‫ثطجبػخ‬ ‫ننوح‬ ‫اُؾن‬ ‫ننلٝه٣بد‬ ‫اُن‬ ‫ننخ‬ ‫اربؽن‬ ‫ننبد‬ ‫ث٤بٗن‬ Doaj ‫ننَ‬ ‫ٝكُ٤ن‬ ، ‫نَزلبك‬ ‫٣ن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫اُغبٓؼ٤نخ‬ ‫اُؼِٔ٤نخ‬ ‫نباد‬ ‫أُغن‬ ‫أٛنْ‬
	‫ٝؽَ‬ ‫ٝاٍزٌشبف‬ ‫ٝاُزؼبٕٝ‬ ‫اُقجواد‬ ‫ُزجبكٍ‬ ‫ك٤ٚ‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننخ‬ ‫فلٓن‬ ‫ننبٍٝ‬ ‫رز٘ن‬ ‫اُنضنٞهح‬ ‫ػن٘نبصنو‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ٛبّ‬ ‫ػ٘صو‬ ٢ٛ ‫األثؼبك‬	‫فالٍ‬ ٖٓ ‫اُطجبػخ‬ ‫رزْ‬ ‫اُضالص٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نبٍ‬ ‫ٓغن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ن٢‬ ‫اُؼوثن‬ ‫نو١‬ ‫اُلٌن‬ ‫نبط‬ ‫اإلٗزن‬ ‫ُوكننغ‬ ‫نبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نله٣ت‬ ‫اُزن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نب‬ ‫غالثٜن‬
	‫أث٘بء‬ ٖٓ ‫٤وٙ‬ ‫ٓغ‬ ‫اُزوك٤ٚ‬ ‫ًٝنُي‬ ‫أُشٌالد،‬ ‫أٛٔ٤نخ‬ ‫٣ؼنوض‬ ‫ٗظنو١‬ ‫ثشٌَ‬ ‫ٍٞاء‬ ‫أٌُزجبد،‬ ‫رنضنون٤نلن٤نخ‬ ‫رؾٞ٣نِن٤نخ‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫كٜ٢‬ ‫اُص٘بػ٤خ،‬	‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫ٓغَٔخ‬ ‫ٝأدٌبٍ‬ ‫ٗٔبمط‬ ‫اٗشبء‬ ‫ٝػِننننن٠‬ ‫أُقزِلنننننخ،‬ ‫ثؾِوبرنننننٚ‬ ‫ٝأُؼِٞٓنننننبد‬ ‫اٍننزقلٓذ‬ ٝ ‫اُزؼِ٤ٔ٤ننخ،‬ ‫نبءرْٜ‬ ‫ًٝلن‬ ‫نبهارْٜ‬ ‫ٜٓن‬
	‫ٝثوآظ‬ ‫ٜٓبهاد‬ ‫ٓغ‬ ‫ك٤ٚ‬ ‫٣زؼبَٓ‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫ٓغزٔؼٚ؛‬ ‫أٝ‬ ‫أٌُزجنبد،‬ ‫كن٢‬ ‫رٞاكوٛنب‬ ‫ٝظنوٝهح‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫ٗنلنَنٜنب‬ ‫رنئٛنَ‬ ‫إٔ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ٝػِ٠‬ ‫رص٘٤ؼ٤خ،‬	‫ٝمُي‬ ‫األصِ٤خ،‬ ‫اُ٘ٔبمط‬ ‫كه٤ن‬ ‫ٝثشٌَ‬ ‫رؾبً٢‬ ‫نْ‬ ‫رن‬ ‫نصو‬ ‫اُؾن‬ ‫نل‬ ‫ٝثؼن‬ ‫نخ،‬ ‫اُؼبُٔ٤ن‬ ‫نش‬ ‫اُجؾن‬ ‫نبد‬ ‫ٓؾوًن‬ ‫ٜٓ٘نظ‬ ‫كهاٍنزٜب‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُضنبٗ٢‬ ‫اُغنيء‬ ‫ك٢‬ ‫اُجبؽضخ‬
	‫٣زؼِْ‬ ‫ٝثبُزبُ٢‬ ‫ثبٌُٔبٕ،‬ ‫ٓٞعٞكح‬ ‫عل٣لح‬ ‫ٝرٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫أٝ‬ ‫نخ‬ ‫ٌُٔزجن‬ ‫نخ‬ ‫كوك٣ن‬ ‫نخ‬ ‫ؽبُن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ن٢‬ ‫رطج٤ون‬ ‫نشٌَ‬ ‫ثن‬ ‫اُنزنصن٘ن٤نغ‬ ‫ُٝنٜننا‬ ‫اُنزنؾنٍٞ‬ ‫ُنٜننا‬ ‫ا‬ ‫ٓ٘جود‬ ‫ُزٌٕٞ‬	‫اُزصٔ٤ْ‬ ‫ُنُي‬ ‫ٓقصصخ‬ ‫ثوآظ‬ ‫فالٍ‬ ٖٓ ‫ننبٍ‬ ‫ُألػٔن‬ ‫ننخ‬ ‫اٌُبِٓن‬ ‫ننصٞب‬ ‫اُ٘ن‬ ‫نن٠‬ ‫اُن‬ ‫ننٞع‬ ‫اُوعن‬ ‫نخ‬ ‫عبٓؼن‬ ‫نخ‬ ‫رغوثن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نوف‬ ‫ُزؼن‬ ‫نخ‬ ‫اُؾبُن‬ ‫نخ‬ ‫كهاٍن‬
	‫ثبٍزقلاّ‬ ‫ٝاُِؼت‬ ‫ٝأُشبٛلح‬ ‫اُزغو٣ت‬ ‫فالٍ‬ ٖٓ ‫رِني‬ ‫ك٢‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫رٞك٤و‬ ‫غج٤ؼخ‬ ‫رؼوض‬ ‫ٌٓزجز٤ٖ‬ ‫ثنٜننٙ‬ ‫ثبُزؼنو٣نق‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ثلأد‬ ‫ُٝنُي‬ ‫اُوهٔ٢‬	‫ُ٤زْ‬ ‫ا٥ُ٢‬ ‫اُؾبٍت‬ ‫ػِ٠‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٢‬ ‫اُوهٔ٢‬ ‫ننننخ‬ ‫أُوعؼ٤ن‬ ‫ننننشٜبكارٜب‬ ‫اٍزن‬ ‫ننننغ‬ ‫ٝرزجن‬ ‫ننننخ،‬ ‫اُجؾض٤ن‬ ‫ه٣٘ٞ‬ ‫ٗ٤لبكا‬ The university of Nevada
	ٖٓ ‫أٌُبٕ‬ ‫ٛنا‬ ‫أكٝاد‬ ‫ٝرقزِق‬ ‫أٌُبٕ،‬ ‫ٛنا‬ ‫أكٝاد‬ ‫ننت‬ ‫ًبُغٞاٗن‬ ‫ننخ،‬ ‫ٓقزِلن‬ ‫ننت‬ ‫عٞاٗن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫رنِني‬ ‫ػنٔنَ‬ ‫ٝآُ٤نخ‬ ‫ٝٗشؤرٜب‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤خ‬ ‫اُضٞهح‬	‫اُطبثؼبد‬ ‫ُزِي‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫أٓو‬ ‫اػطبء‬ ‫ثؼلٛب‬ ‫ننصو‬ ‫اُؾن‬ ‫نننا‬ ‫ٛن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫د‬ ‫ننبء‬ ‫ٝث٘ن‬ ‫ننب،‬ ‫ٜٓ٘ن‬ ‫ُالٍننزياكح‬ Reno ‫ٌٓزجنخ‬ ‫كن٢‬ ‫اُطجبػنخ‬ ‫فلٓنخ‬ ‫اكفبٍ‬ ‫ك٢‬
	‫أٝ‬ ‫ٓئٍَخ‬ ‫ك٢‬ ‫أٌُبٕ‬ ‫ٛنا‬ ٌٕٞ٣ ‫ٝهل‬ ‫٥فو،‬ ‫ٌٓبٕ‬ ‫نب‬ ‫رٞكوٛن‬ ‫٣غنت‬ ‫اُنز٢‬ ‫ٝاُجنشو٣خ‬ ‫ٝاُزو٘٤نخ‬ ‫أُبُ٤نخ‬ ‫ألٛنٔن٤نخ‬ ٝ ‫ٓقوعبرٜنب،‬ ‫افواط‬ ‫ك٢‬ ‫اُطبثؼبد‬	‫األفوٟ‬ ‫كٞم‬ ‫غجوخ‬ ‫اُ٘ٔبمط‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ُج٘بء‬ ‫نن٢‬ ‫األع٘جن‬ ‫اُؼوثنن٢‬ ‫اُلٌننو١‬ ‫ثبإلٗزننبط‬ ‫اُقننبب‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نَزقلٓخ‬ ‫أُن‬ ‫أُنٞاك‬ ‫ػنٖ‬ ‫نلصذ‬ ‫كزؾن‬ ‫كُ٤ٔنبه،‬
	‫ػِ٠‬ ‫د‬ ‫ث٘بء‬ ‫ٛلكٚ‬ ‫٣قزِق‬ ‫ٝثبُزبُ٢‬ ‫عبٓؼخ،‬ ‫أٝ‬ ‫ٗبك١‬ ‫ٓ٘طوخ‬ ‫رز٘بٍٝ‬ ‫أفوٟ‬ ‫كهاٍبد‬ ‫ٝٛ٘بى‬ ‫ُِقلٓخ،‬ ‫كن٢‬ ‫اُجبؽنضنخ‬ ‫ٝاٗزوِذ‬ ‫أٌُزجبد،‬ ‫كافَ‬ ‫ا٣غبكٛب‬	‫ُِزص٘٤غ،‬ ‫ٓقزِلخ‬ ‫ٝٓٞاك‬ ‫َٓبؽ٤ن‬ ‫ثبٍزقلاّ‬ ٢ِ٣ ‫ثٔب‬ ‫اُقوٝط‬ ‫أٌٖٓ‬ : ‫أٌُزجنخ،‬ ‫رِني‬ ‫كن٢‬ ‫اُطبثؼنبد‬ ‫ٝأٗٞاع‬ ‫اُطجبػخ‬
	‫أٌُبٕ‬ ‫ٛنا‬ ‫ػِ٠‬ ‫ٝ٣طِن‬ ‫ُٜب،‬ ‫اُزبثغ‬ ‫أُئٍَخ‬ ‫ٛلف‬ ‫نننننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫ننننْ‬ ‫ٝرٜزن‬ ‫ننننبد،‬ ‫ثبٌُٔزجن‬ ‫ننننخ‬ ‫ُِقلٓن‬ ‫ننننَ‬ ‫اُؼٔن‬ ‫رنغنوثنخ‬ ‫ُنلهاٍنخ‬ ‫اُلهاٍخ‬ ٖٓ ‫اُضبٗ٢‬ ‫اُ٘صق‬	‫ػِ٠‬ ‫ٓؼلٝكح‬ ‫ٍبػبد‬ ‫أٝ‬ ‫كهبئن‬ ‫ك٢‬ ‫ٝمُي‬ ‫ر٘بُٝنذ‬ ‫ػوث٤نخ‬ ‫كهاٍنخ‬ ‫أ٣نخ‬ ‫اُجبؽضنخ‬ ‫رغل‬ ُْ ‫اُلاػٔنخ‬ ‫ثبُجوآظ‬ ‫اُوبهة‬ ‫رؼو٣ق‬ ‫اُ٠‬ ‫ٝاٗزوِذ‬
	‫ٜٓ٘ب‬ ‫أَُٔ٤بد،‬ ٖٓ ‫ػلك‬ ‫ًنُي‬ ‫ٝأعٜيرٜنب‬ ‫أُ٘طونخ‬ ‫ثٜننٙ‬ ‫ثنبُزؼو٣ق‬ ‫اُلهاٍبد‬ : ‫اُزص٘٤غ‬ ‫ٓؼَٔ‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ثبكفبٍ‬ ‫هبٓذ‬ ‫ٌٓزجخ‬ ‫أٍٝ‬	‫غجبػزٚ‬ ‫أُطِٞة‬ ‫اُ٘ٔٞمط‬ ‫ؽغْ‬ ‫ؽَت‬ ‫كن٢‬ ‫رطج٤وبرٜنب‬ ٝ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ػِن٠‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫كافَ‬ ‫اُزله٣ت‬ ‫ثٌ٤ل٤خ‬ ٝ ‫ُِقلٓخ،‬
	Fab Lab ‫اافزوام‬ ‫ٌٓبٕ‬ ‫أٝ‬ ، ‫رونَ٤ْ‬ ‫كن٢‬ ‫أُ٘طِنن‬ ‫ٛننا‬ ٖٓٝ ‫ػِٜٔب،‬ ‫ٝغج٤ؼخ‬ Hakerspace ، ( 2 ) ‫ٓنؼنٔنَ‬ ‫رنغنوثنخ‬ ‫ٝٛن٢‬ ‫علهاٜٗب،‬ ‫كافَ‬ ‫األثؼبك‬	‫ث٤ٖ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٢‬ ‫ٓغَْ‬ ‫ٗٔٞمط‬ ‫ثؼلٛب‬ ‫ُ٤قوط‬ ‫اُؾبُ٤نخ‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫رؼل‬ ‫ُنُي‬ ‫اُؼبُْ؛‬ ‫ك٢‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫أدنبكد‬ ‫ثؾضٜنب‬ ‫ٜٗب٣نخ‬ ‫ٝك٢‬ ‫اُطبثؼبد،‬ ‫اٍزقلاّ‬
	‫رؼِ٤ٔ٤خ‬ ‫ٝٓئٍَبد‬ ‫أٓبًٖ‬ ٢ٛ ‫أٌُزجبد‬ ‫ٝألٕ‬ ‫رِني‬ ‫ػوض‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫هأد‬ ‫كول‬ ‫ألثؾبصْٜ‬ ‫اُغوة‬ ‫كبرن٤نلن٤نَ‬ ‫ك٢‬ ‫اُؾوح‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫ك٢‬ ‫اُزص٘٤غ‬ The	‫غبثؼ٤ٚ‬ ‫٣ل١‬ ‫ننخ‬ ‫اُجبؽضن‬ ‫ننْ‬ ‫ػِن‬ ‫ننل‬ ‫ؽن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ننخ‬ ‫ػوث٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫كهاٍن‬ ‫أٍٝ‬ ( 8 ) . ‫نننخ‬ ‫ُِقلٓن‬ ‫نننلح‬ ‫اُغ٤ن‬ ‫نننخ‬ ‫ثبُلػب٣ن‬ ‫نننخ‬ ‫اُغبٓؼن‬ ‫نننلٝه‬ ‫ثن‬

‫نْ‬ ‫ُن‬ ‫نب‬ ‫ٓن‬ ‫نٞ‬ ‫ٝٛن‬ ‫نغ،‬ ‫ُِغٔ٤ن‬ ‫نٞم‬ ‫اُؾون‬ ‫نع‬ ‫ٝرؾلن‬ ‫ن٢‬ ‫رؾٔن‬ ‫ننٙ‬ ‫ُٜن‬ ‫نبثوخ‬ ‫ٍن‬ ‫نخ‬ ‫ػِٔ٤ن‬ ‫نخ‬ ‫ػوث٤ن‬ ‫نخ‬ ‫كهاٍن‬ ‫نخ‬ ‫أ٣ن‬ ‫نٚ‬ ‫رلؼِن‬ ‫اُلهاٍخ‬ . 
‫طٛي‬ ‫ؽط‬ ‫طبد‬ ‫اٌّىزجط‬ ‫طٟ‬ ‫فط‬ ‫طبد‬ ‫األثؼط‬ ‫طخ‬ ‫صالص١ط‬ ‫طخ‬ ‫اٌطجبػط‬ ‫اٌؼبٌُ‬ :

  
	‫ٝٓلػٔخ‬ ‫ٓلصِخ‬ ‫ٗزبئظ‬ ‫ػوض‬ ‫صْ‬ ‫ٝاُزغٜ٤ي٣خ،‬	
	ٝ ‫نلاك‬ ‫أػن‬ ‫نٖ‬ ‫ػن‬ ‫نصبئ٤خ‬ ‫اإلؽن‬ ‫نبد‬ ‫ٝاُج٤بٗن‬ ‫نبّ‬ ‫ثباههن‬	
	‫ألػِن٠‬ ٝ ‫اُقلٓنخ،‬ ‫رونلّ‬ ‫اُنز٢‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫أٗٞاع‬	
	‫ٓٞظنؾدب‬ ‫؛‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫رولّ‬ ‫اُز٢‬ ‫ٝاُٞا٣بد‬ ‫اُلٍٝ‬	
	‫نْ‬ ‫صن‬ ‫نب،‬ ‫٤وٛن‬ ‫نٖ‬ ‫ػن‬ ‫نبد‬ ‫اُٞا٣ن‬ ‫ني‬ ‫رِن‬ ‫نٞم‬ ‫رلن‬ ‫نجبة‬ ‫أٍن‬	
	‫نٞاك‬ ‫ٝأُن‬ ‫دب،‬ ‫ن٤ٞػ‬ ‫دن‬ ‫نبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نٞاع‬ ‫أٗن‬ ‫نضو‬ ‫أًن‬ ‫نو‬ ‫مًن‬	
	‫مُني‬ ‫أٍنجبة‬ ‫ٓٞظؾدب‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ك٢‬ ‫أَُزقلٓخ‬	
	‫نلاك‬ ‫ألػن‬ ‫نخ‬ ‫اُٜ٘ب٣ن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نوض‬ ‫ػن‬ ‫نْ‬ ‫صن‬ ‫نزقلاّ،‬ ‫ااٍن‬	
	‫ننجخ‬ ‫ٓ٘بٍن‬ ‫ننَ‬ ‫ػٔن‬ ‫ننخ‬ ‫ث٤ئن‬ ‫ننود‬ ‫ٝكن‬ ‫ننز٢‬ ‫اُن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬	
	‫نخ‬ ‫ؽبًٔن‬ ‫نبد‬ ‫ٍ٤بٍن‬ ‫نلٓذ‬ ‫هن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫ني‬ ‫رِن‬ ٝ ‫ُِقلٓنخ،‬	
	‫ٝهِننخ‬ ‫ظننؼق‬ ‫أٍننجبة‬ ‫أ٣ننعدب‬ ‫د‬ ‫ٓؾِننال‬ ‫نخ‬ ‫ُِقلٓن‬	
	‫نن٤بد،‬ ‫ثزٞصن‬ ‫نن٢‬ ‫ٝاٗزٜن‬ ‫ننبد،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫ننلاك‬ ‫أػن‬	
	‫ننغ‬ ‫عٔ٤ن‬ ‫كنن٢‬ ‫اُقلٓننخ‬ ‫عِننت‬ ‫ظننوٝهح‬	:	‫أٜٛٔننب‬	
	‫ننلح‬ ‫ع٤ن‬ ‫ننبد‬ ‫ٍ٤بٍن‬ ‫ننغ‬ ‫ٝظن‬ ‫ننوٝهح‬ ‫ٝظن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬	
		.	‫ُِقلٓخ‬	‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ننخ‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫نننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننش‬ ‫اُجبؽن‬ ‫ننل‬ ‫اػزٔن‬
	‫رزٛاعطذ‬ ‫اٌزٟ‬ ‫اٌؼًّ‬ ‫ث١ئخ‬ ‫رزٕبٚي‬ ‫دساعبد‬	‫ة‬ -	‫ٌٓزجنخ‬	53	‫ثؾنصو‬ ‫هبّ‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫أَُؾ٢؛‬ ‫أُٜ٘ظ‬
	‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطبثؼبد‬ ‫ف١ٙب‬ :		‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫أكفِذ‬ ‫اُؼبُْ‬ ‫ك٢‬
	Makerspaces Move into Academic	‫ني‬ ‫ٝمُن‬ ‫ّ؛‬	2131	‫اثو٣نَ‬ ‫نز٠‬ ‫ؽن‬ ‫عنلهاٜٗب‬ ‫كافنَ‬
	Libraries. Erin Fisher ،Nov 28, 2012 ( 36 )	‫ٛننٙ‬ ‫اُجبؽنش‬ ْ ‫نَ‬ ‫س‬ ‫ٝه‬ ‫ٓواعؼنخ،‬ ‫هبئٔخ‬ ‫فالٍ‬ ٖٓ
					‫ن٢‬ ‫اُزن‬ ‫نبد‬ ‫ٌُِٔزجن‬ ‫األٍٝ‬	‫نَٔ٤ٖ‬ ‫هن‬ ‫ن٠‬ ‫اُن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ :
					‫ُٜنْ‬ ‫ٝٝكنود‬ ‫ُِٔنَزل٤ل٣ٖ‬ ‫دنب‬ ‫كؼِ٤‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫أربؽذ‬
					‫ننزقلآٜب،‬ ‫اٍن‬ ‫ننبك٢‬ ‫اٌُن‬ ‫ننلػْ‬ ‫ٝاُن‬ ‫ننَ‬ ‫اُؼٔن‬ ‫ٝهُ‬
					‫اُٞا٣ننبد‬ ‫اٗلننوكد‬ ‫ٌٓزجننخ‬	25	‫ػننلكٛب‬ ‫ًٝننبٕ‬
					‫نَْ‬ ‫اُون‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نب‬ ‫أٓن‬ ‫نب،‬ ‫ك٤ٜن‬ ‫نجو‬ ‫األًن‬ ‫نلك‬ ‫ثبُؼن‬ ‫نلح‬ ‫أُزؾن‬
					‫ٌٓزجنخ‬	26	‫اُجبؽنش‬ ‫ؽنصو‬ ‫اُلهاٍخ‬ ٖٓ ‫اُضبٗ٢‬
					‫نلّ‬ ‫رون‬ ‫نْ‬ ‫ُن‬ ‫نب‬ ‫ٌُٜٝ٘ن‬ ‫نخ،‬ ‫اُضالص٤ن‬ ‫نبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نذ‬ ‫آزٌِن‬
					‫نخ‬ ‫اُل٘٤ن‬ ‫نجبة‬ ‫األٍن‬ ‫نط‬ ‫ُجؼن‬ ‫نَزل٤ل٣ٖ‬ ‫ُِٔن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬

‫األوبد٠ّ١خ‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫ئٌٝ‬ ‫رٕزمً‬ ‫اٌظٕغ‬ ‫أِبوٓ‬ :

  
	‫أوزٛثش‬ ‫أوزٛثش‬ 5131 5131 ) ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 )	-----------	( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠	15 15 15 15 15 15 15 15 15 15 15	-----------	13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13	‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ،	‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬
	‫ب‬ ‫ا‬ ‫صبِٕ‬ : ‫نٞام‬ ‫األٍن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نغ‬ ‫ُِج٤ن‬ ‫نذ‬ ‫ٝاٗزوِن‬ ‫نٞه،‬ ‫اُغٜٔن‬ ‫نل١‬ ‫أ٣ن‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫ٌخذِخ‬ ‫إٌظشٞ‬ ‫اإلؽبس‬ ‫ًبئنٖ‬ ‫اُن٠‬ ‫ِٓٔنًٞ‬ ‫ن٤و‬ ‫دب‬ ‫دلٜ٤‬ ‫ا‬ ‫أٓود‬ ‫رؾٍٞ‬ ‫غجبػننخ‬ ‫فننالٍ‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫مُنني‬ ‫ن٠‬ ‫اُن‬ ‫اُؾبعننخ‬ ‫نذ‬ ‫كػن‬ ‫نلهٙ‬ ‫هن‬ ‫نزضٔبه‬ ‫ثبٍن‬ ‫ن٘بٕ،‬ ‫أٍن‬ ‫ن٘بػ٤خ،‬ ‫صن‬ 8 ‫نٕٞ‬ ‫ِٓ٤ن‬ ‫ٗوبغ‬ ‫ػ٘ل‬ ‫٣زصِت‬ ‫دنؼنبع‬ ‫ثنبٍنزنقنلاّ‬ ‫ثلهخ‬ ‫ٓؾلكح‬ ‫نخ‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نلبد‬ ‫ٓٞاصن‬ ‫نذ‬ ‫اهرلؼن‬ ‫نب‬ ‫ًِٝٔن‬ ‫نضو،‬ ‫أًن‬ ‫ثؼنط‬ ‫ٓنغ‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫دنوغ‬ ‫ُٝ٤نٌ‬ ‫األثؼنبك،‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُزصٔ٤ٔبد‬ ‫ثؾٞاُ٢‬ 1،61 ‫ٓنب‬ ‫أ١‬ ‫؛‬ ‫ٓطنجنٞػنخ‬ ‫ثٞصخ‬ ٌَُ ‫كٝاه‬ ‫اُشنوم‬ ‫كن٢‬ ‫اُصن٘نغ‬ ‫ثنؤٓنبًنٖ‬ ‫اُنٞػن٢‬ ‫ى٣نبكح‬ ‫ٛلكٜنب‬ ‫ٓنٞاهنغ‬ ‫ػنِن٠‬ ‫رنؼنوض‬ ‫اُز٢‬ ‫األٍؼبه‬ ‫هٞائْ‬ ‫مُي‬ ‫ػِ٠‬	‫ٝٛنلف‬ ‫ػنٔنِنٜنب‬ ‫ٝغج٤نؼنخ‬ ‫أُقزِلخ‬ ‫َٝٓٔب٣زٜب‬ ‫ٝافننزواع‬ ‫األثؼننبك‬ ‫صالص٤ننخ‬ ‫ُألٗظٔننخ‬ ‫أُننشبهى‬ ‫نزٔواه‬ ‫ثبٍن‬ ‫نل٣ضٜب‬ ‫رؾن‬ ‫نْ‬ ‫٣زن‬ ‫نخ‬ ‫اُضالص٤ن‬ ‫نبد‬ ‫ٝاُطبثؼن‬ ‫نذ‬ ‫اُٞهن‬ ‫نٞه‬ ‫أٓن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نَزقلّ‬ ‫٣ن‬ ‫نًٞ‬ ‫ِٓٔن‬ ‫نٞمط‬ ‫ٗٔن‬ ‫نبء‬ ‫ُج٘ن‬ ‫ننن٘يٍ‬ ‫أُن‬ fab@home ‫نننشوٝع‬ ‫ٓن‬ ‫ننننُي‬ ‫ًٝن‬ The ‫ا‬ ‫ٝثبُزنبُ٢‬ ‫أُٞاٜٗنب‬ ‫ٝرزغ٤و‬ ‫كززٜبُي‬ ‫اُغٞ١‬ ‫ك‬ -‫ننننبد‬ ‫اإلٌُزوٝٗ٤ن‬ The Electronics ‫ننننخ‬ ‫اُقبصن‬ ‫اٗنشبء‬ ‫٣زنْ‬ ‫ٝػنبكح‬ ‫غجبػزنٚ،‬ ‫أٓو‬ ‫ُز٘ل٤ن‬ ‫اُطبثؼخ‬ 8 -‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطبثؼبد‬ ‫أٔٛاع‬ : ‫ٓصنو‬ ‫ؽنبىد‬ ‫اُؼوثن٤نخ،‬ ‫ثبُجِلإ‬ ‫ُِص٘غ‬ ‫دب‬ ‫فبص‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ٌٓبٗ‬ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫غجبػنخ‬ ‫اُ٠‬ ‫ٝاُٞصٍٞ‬ ‫اُزلبػَ‬ ‫ٍُٜٞخ‬
	‫األثؼبد‬ : ‫نن٢‬ ‫ٝثبُزبُن‬ ‫ننص٤خ،‬ ‫اُشقن‬ ‫ننبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫ننْ‬ ‫اٍن‬ ‫ننذ‬ ‫رؾن‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٢‬ ( 38 ) ‫ًِٔنخ‬ ‫ػنٖ‬ ‫اُزؼج٤و‬ ‫ٝعبء‬ ، ‫كن٢‬ ‫ٜٓ٘نب‬ ‫ُ٤نَزلبك‬ ‫كهنبئن‬ ‫كن٢‬ ‫اُزبُلنخ‬ ‫أٌُٞٗنبد‬ ‫نشو١‬ ‫اُجن‬ ‫نعٞ‬ ‫ُِؼن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نَزغوم‬ ‫ٝرن‬ ‫ا،‬ ‫كٝاهد‬ ‫كن٤نزنْ‬ ‫ُننُني،‬ ‫اُنٔنؾنلكح‬ ‫اُن٘نونبغ‬ ‫ػنِن٠‬ ‫ٓوًي‬ ‫ُ٤يه‬ ‫ٓننٖ‬ ‫ألًننضو‬ ‫اٍننزقلآٜب‬ ‫ٓؼننلاد‬ ‫اهرلؼننذ‬ ‫نَزقلّ‬ ‫ًٔن‬ ‫ني‬ ‫ك٤ٌٔ٘ن‬ ‫نب‬ ‫دن‬ ‫ٜٓ٘لٍ‬ ‫نٕٞ‬ ‫رٌن‬ ‫إٔ‬ ‫نغ‬ ‫أُٞاهن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫٣ٞاى١‬ 6 ‫ػنبّ‬ ‫ٓصو٣خ‬ ‫ع٘٤ٜبد‬ 2132 ،ّ ( 16 ) ‫ٝٓنٖ‬ ‫اُنٔنغنزنٔنغ،‬ ‫أكنواك‬ ‫ث٤ٖ‬ ‫ٝاُزؼبٕٝ‬ ‫ٝأُشبهًخ‬ ‫األٍٝػ،‬ ‫اُنطنبثنؼنبد‬ ‫عنٔن٤نغ‬ ‫أٍنٔنبء‬ ‫رٞظؼ‬ ‫ٝاُز٢‬ ‫اإلٗزوٗذ،‬	‫د‬ ‫عنيء‬ ‫رنٔنضنَ‬ ‫أٗنٜنب‬ ‫ًٝن٤نق‬ ‫ٝهن٤نٔنزنٜنب،‬ ‫اٗشبئٜب‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ٗٔنبمط‬ ‫غجبػنخ‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫أُغنَٔبد،‬ ‫نغ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫أٝاُلهن‬ ‫نخ‬ ‫اُزو٘٤ن‬ ‫أٝ‬ ‫اُنشٌَ‬ ‫كن٢‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫نل٣ض‬ ‫رؾن‬ ‫نبٕ‬ ‫ًن‬ ‫ٍنٞاء‬ ‫ٓزؼلكح‬ ‫ٓغباد‬ ‫ٝك٢‬ ‫ًض٤وح‬ ( 21 ) . yummiest project MIT prototyping ‫غٞ٣ِخ‬ ‫ُلزواد‬ ‫ػِ٤ٜب‬ ‫اإلػزٔبك‬ ٌٖٔ٣ . ‫ن٤يه،‬ ‫اُِن‬ ‫نصله‬ ‫ٝٓن‬ ‫نصٜو‬ ‫ٝاُن‬ ‫نشغ٤َ‬ ‫ٝاُزن‬ ‫نخ‬ ‫ثبُؾوًن‬ ‫ٛٔب‬ ‫ثطو٣وز٤ٖ‬ ‫اُزصٔ٤ْ‬ ‫مُي‬ : ‫ا‬ -‫اٌظٕبػ١خ‬ ‫اإلٔزبط‬ ‫ؽبثؼبد‬ : ‫أٓنبًنٖ‬ ‫أٗشنطنخ‬ ‫ثنغنٔن٤نغ‬ ‫روّٞ‬ ‫ٜٓ٘ب‬ ‫أٓبًٖ‬ ‫ثضالصخ‬ ْٜ٘ٓ ‫أ١‬ ‫كٕٝ‬ ‫نخ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نوثن‬ ‫نؼن‬ ‫اُن‬ ‫نبد‬ ‫نجن‬ ‫نزن‬ ‫نٌن‬ ‫نٔن‬ ‫اُن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبك‬ ‫نؼن‬ ‫األثن‬
	3 -‫اُ٘طبم‬ ‫ٝاٍغ‬ ‫رٞى٣غ‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫داخً‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫إٌشأح‬ : . ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ن٤و‬ ‫ًضن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نًٞ‬ ‫ِٓٔن‬ ‫ن٤و‬ ‫ن‬ ‫نلٜ٢‬ ‫دن‬ ‫نو‬ ‫أٓن‬ ‫ٝكٕٝ‬ ‫ثلبػِ٤خ،‬ ‫ٝأُ٤لاٗ٤خ‬ ‫اُؼِٔ٤خ‬ ‫أُٜبّ‬ ‫رٌِٔخ‬ ٖٓ 32 -26 ‫ٍبػخ‬ ( 26 ) . ‫دنل٣نلح‬ ‫صنِنجنخ‬ ‫ٓنبكح‬ ‫اُن٠‬ ‫ٝاُنغنواء‬ ‫اَُبئَ‬ ‫رؾٞ٣َ‬ ‫أُنننٞاك‬ ‫رِننني‬ ‫ٝٓنننٖ‬ ‫ٓنننبكح‬ : ‫اُجالٍنننز٤ي،‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نن٤و‬ ‫ًضن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننوح‬ ‫ٓجبدن‬ ‫ننصٔ٤ْ‬ ‫اُزن‬ ‫ننبه‬ ‫افز٤ن‬ ‫ننبك١‬ ‫ػن‬ ‫أٝ‬ ‫ثنبإلٗنزنبط‬ ‫اُنقنبصنخ‬ ‫ٍنٞاء‬ ‫اُنطنبثنؼنبد‬ ‫ٛننٙ‬ ‫أٓضِخ‬ ‫اإلثنلاع‬ ‫ٝكنٌنوح‬ ‫اُنٔنٌنبٕ‬ ‫مُني‬ ‫ثؤعٜيح‬ ‫اُٞػ٢‬ ‫ٗشو‬ ٝ ‫ٝرنٌنِنلنخ‬ ‫اُنٔنصن٘نؼنخ،‬ ‫ٝاُشنوًنبد‬ ‫ُنٜنب‬ ‫أُ٘شؤ‬ ‫ٝاُجِل‬	‫ٝفنبصنخ‬ ‫اُنٔنٌنزنجنخ‬ ‫ػنٔنَ‬ ‫غجن٤نؼنخ‬ ٖٓ ‫دب‬ ‫أٍبٍ٤‬ ‫ههٔ٤نخ‬ ‫ٝث٤بٗنبد‬ ‫ِٓلبد‬ ٖٓ ‫اٗشبإٛب‬ ‫٣زْ‬ ‫األثؼبك‬ ‫األٍؼبه‬ ‫ك٢‬ ‫كائْ‬ ‫اٗقلبض‬ ( 31 ) . 8 -‫فطٟ‬ ‫األثؼطبد‬ ‫صالص١طخ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫اعزخذاِبد‬ 3dprinters of food ‫نننننشًٞٞارخ‬ ‫اُن‬ ‫نننننص٘بػخ‬ ‫ُن‬ ‫ط‬ -‫ننيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نننٙ‬ ‫ُٜن‬ ‫ننخ‬ ‫أُورلؼن‬ ‫ننؼبه‬ ‫األٍن‬ ‫ننل‬ ‫رؼن‬ ‫اُطبثؼننخ‬ ‫كافننَ‬ ‫ثننبُِ٤يه‬ ‫اُقننبب‬ ‫اُننشؼبع‬ ‫نٞ‬ ‫ٝٛن‬ ‫األٌٟٚ‬ ‫اٌطش٠مخ‬ : ‫نٕٞ‬ ‫نٌن‬ ‫نزن‬ ‫ُن‬ ‫نلف‬ ‫نٜن‬ ‫رن‬ ‫ن٢‬ ‫نزن‬ ‫اُن‬ ‫نبد‬ ‫نؼن‬ ‫نبثن‬ ‫نطن‬ ‫اُن‬ ‫ني‬ ‫نِن‬ ‫رن‬ ‫ن٢‬ ‫ٛن‬ ‫ُشنجنبة‬ ‫فنبصنخ‬ ‫أٓنبًنٖ‬ ‫ٌُٝ٘نٜنب‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫ك٢‬ ‫اُص٘غ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫األٓنو‬ ‫ثنلا٣نخ‬ ‫كن٢‬ ‫رنٞاعنٜن٘نب‬ ‫هل‬ ‫صؼٞثبد‬
	‫فلٓنخ‬ ‫كفٍٞ‬ ‫رٞه٤ذ‬ ‫ػٖ‬ ‫اُؾل٣ش‬ ‫ثلا٣خ‬ ‫هجَ‬ ‫ػبّ‬ ‫ٝك٢‬ 2115 ‫٣ل‬ ‫ػِ٠‬ ‫ٓجبكهح‬ ‫اٗطِوذ‬ ّ ‫ػوكٜنب‬ ‫كنبُجؼط‬ ‫ػل٣نلح،‬ ‫ثؤُلنبظ‬ ‫اُزؼو٣لبد‬ ‫د‬ ‫نال‬ ‫كٔضن‬ ‫نلاد،‬ ‫أُؼن‬ ‫أٝ‬ ‫األهٝاػ‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نَبئو‬ ‫فن‬ ‫أ١‬ ‫ننننٙ‬ ‫ُٜن‬ ‫نننزقلآبد‬ ‫ااٍن‬ ‫نننط‬ ‫ثؼن‬ ‫نننجن‬ ‫ٍن‬ ‫نننب‬ ‫ك٤ٔن‬ ‫صنالصنخ‬ ‫ػنِن٠‬ ‫اُنؼنٔنَ‬ ‫ُنُي‬ ‫ا٥ُخ‬ ‫ٝرزؾوى‬ ‫اُزٔبٍي،‬ ‫ٝاألُٞٓ٘٤نّٞ،‬ ، ‫ٝاُلنعخ‬ ‫ًبُنٛت‬ ‫أُؼبكٕ‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ني‬ ‫ُطبثؼزن‬ ‫نبُٚ‬ ‫ٝاهٍن‬ ‫نبٛيح‬ ‫اُغن‬ ‫نبمط‬ ‫اُ٘ٔن‬ ‫اُنٔنزنٞاعنلح‬ ‫اُشنقنصن٤نخ‬ ‫اُنٜنٞاح‬ ‫ثنطنبثنؼنبد‬ ‫أَُٔنبح‬ ‫ٝاُص٘غ‬ ( 12 ) . ‫كنٜننٙ‬ ‫ألٍنؼنبهٛنب؛‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫ٝكنو‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫رصنبػنل٣‬ ‫ٓنورنجنخ‬ ‫دوائٜنب‬	‫أٍنٔنبء‬ ‫ػوظنذ‬ ‫مُي‬ ‫ثؼل‬ ‫اُغبٓؼ٤خ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫نل‬ ‫ٓٞػن‬ ‫نبٕ‬ ‫ًن‬ ‫نب‬ ‫دن‬ ‫أ٣‬ ‫نخ‬ ‫اُؾو٤ون‬ ‫ن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫نت،‬ ‫اُؾبٍن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ 2131 ‫ٌٓزجنخ‬ ‫أٍٝ‬ ‫رلٌن٤و‬ ‫ثلا٣خ‬ ‫ػبّ‬ ‫ًبٕ‬ ّ ‫اٌؼٍّ١خ‬ ‫اٌّغبلد‬ : ‫ُ٤ؼطن٢‬ ‫اُؾِنٟٞ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫غجونبد‬ ‫كن٢‬ ‫رزواًْ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُوهٔ٤خ‬ ‫ننننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نننزقلاّ‬ ‫اٍن‬ ‫نننٞك‬ ‫ه٤ن‬ ‫نننل‬ ‫أؽن‬ ‫نننب‬ ‫ٝٓقوعبرٜن‬ ‫رِني‬ ‫رنَزقلٜٓب‬ ‫اُنز٢‬ ‫أُقزِلخ‬ ‫أُٞاك‬ ‫٣صٜو‬ ‫اُن١‬ ‫نننننننطخ‬ ‫ثٞاٍن‬ ‫نننننننصٔ٤ْ‬ ‫اُزن‬ ‫نننننننوآظ‬ ‫ثن‬ ‫نننننننزقلاّ‬ ‫اٍن‬ ‫ػنبُن٢‬ ‫كن٤نٚ‬ ‫ٓنٞصنٞم‬ ‫ٓ٘زظ‬ ‫إلفواط‬ ‫اُٞؽ٤ل‬ ‫األٍبً‬ ‫ٓصنو‬ ‫كن٢‬ ‫٣٘نزنشنو‬ ‫إٔ‬ ‫اإلثلاع‬ ٖٓ ‫اُ٘ٞع‬ ‫ٛنا‬ ‫افزبهٝا‬ ‫ػنِن٠‬ ‫ٓنزنبؽنخ‬ ‫ٝٓنٞاهنغ‬ ‫ٓؼوٝكنخ‬ ‫ثوآظ‬ ‫فالٍ‬
	‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننل‬ ‫اثن‬ ‫ننبد،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننخ‬ ‫اُضالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننو‬ ‫ثٞ٣ن‬ ‫ننبٕ‬ ‫أكه٣ن‬ ‫ننبُْ‬ ‫اُؼن‬ Adrian Bowyer ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننٍٞ‬ ‫رؾن‬ ‫إٔ‬ ‫٣ٌٜٔ٘ننب‬ ‫اُننز٢‬ ‫ا٥ُننخ‬ ‫رِنني‬ ‫ثؤٜٗننب‬ ‫أٜٗنب‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤نب‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ػنٖ‬ ‫ٗبٍنب‬ ‫ًٝبُنخ‬ ‫أػِ٘ذ‬ ‫اُزن٢‬ ‫أُقزِلنخ‬ ‫اُؼِٔ٤خ‬ ‫أُغباد‬ ‫ك٢‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٓؾبٝه‬ XYZ ‫اُن٘نٔنٞمط‬ ‫غنجنونبد‬ ‫عنٔن٤نغ‬ ‫ُنجن٘نبء‬ ‫ٝٓنَبؽ٤ن‬ ‫ٝاُ٘نب٣ِٕٞ،‬ ‫ٝاُنشٔغ،‬ ‫اُز٤زبٗ٤ّٞ،‬ ‫ُطجبػزٚ‬ ( 12 ) ‫اُؼوث٤نخ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫كن٢‬ ‫ٗؾزبعنٚ‬ ‫ٓب‬ ٢ٛٝ ، ‫كن٢‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫اٍنزنقنلآ‬ ‫اُنطنبثنؼنبد‬ ‫أًضو‬ ‫رؼل‬ ‫ٝاُز٢‬ ‫ثبَُٞم‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُصن٘نغ‬ ‫ٓؾِ٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫رص٘٤غ‬ ٌٖٔ٣ٝ ‫اُن٠‬ ‫أٍنؼنبهٛنب‬ ‫رصنَ‬ ‫ُطبثؼبد‬ ‫ثؤٍٔبء‬ ‫ر٘زٜ٢‬ ‫اُوبئٔخ‬	‫ٓنٌنزنجنبد‬ ‫أهثغ‬ ‫ك٢‬ ‫ُِص٘غ‬ ‫أٓبًٖ‬ ‫أهثؼخ‬ ‫ُؼلك‬ ‫نننل‬ ‫ػون‬ ‫نننن‬ ‫كٔ٘ن‬ ‫نننب‬ ‫ٜٓ٘ٔن‬ ‫أ١‬ ‫نننل‬ ‫٣ن‬ ‫ننن٠‬ ‫ٝػِن‬ ‫نننشؤح‬ ‫اُ٘ن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نوح‬ ‫اُؾن‬ ‫نَ‬ ‫كبر٤لن‬ ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬ ‫ن٢‬ ‫ٝٛن‬ ‫نبُْ؛‬ ‫اُؼن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نٖ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نضو‬ ‫أًن‬ ‫نوٝه‬ ‫ٓن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ْ ‫نو‬ ‫اُن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ُألًَ‬ ‫د‬ ‫هبثال‬ ‫ا‬ ‫د‬ ‫ُن٣ن‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫غؼٔ‬ ( 21 ) . ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ . ‫ننَٔ٢‬ ‫رن‬ ‫نن٘بػخ‬ ‫صن‬ ‫ننخ‬ ‫غو٣ون‬ ‫ننالٍ‬ ‫فن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نننننننننننننننننننو‬ ‫أٌُج٤ٞرن‬ Computer Aided Design ‫اُنطنبثنؼنبد‬ ‫رنِني‬ ‫أٍنؼنبه‬ ‫ٝرنؼنل‬ ‫اُطجبػ٤خ،‬ ‫اُغٞكح‬ ‫عنٔن٤نغ‬ ‫اٍنزنقنلاّ‬ ‫اُنٔنٌنبٕ‬ ‫ػِن٠‬ ‫ُِٔزوكك٣ٖ‬ ‫ٝ٣ولٕٓٞ‬ ‫ػوث٤خ‬ ‫ثؤ٣ل١‬ ‫ع٤ل‬ ‫ٓؾِ٢‬ ‫ٝرص٘٤غ‬ ‫اإلٗزوٗذ‬ .
	‫اُضالص٤نخ‬ ‫اُطجبػنخ‬ ‫ٗنشؤح‬ ‫أٝ‬ ‫رنبه٣ـ‬ ‫اُن٠‬ ‫اإلدبهح‬ ‫نبس‬ ‫ثن‬ ‫نخ‬ ‫عبٓؼن‬ University of Bath ‫نْ‬ ‫ثبٍن‬ ‫ننًٞ،‬ ‫ِٓٔن‬ ‫ننبك١‬ ‫ٓن‬ ‫ننبئٖ‬ ‫ًن‬ ‫نن٠‬ ‫اُن‬ ‫ننبد‬ ‫أُقططن‬ ‫اُزن٢‬ ‫اُ٘لوبد‬ ٖٓ ‫ا‬ ‫ًض٤ود‬ ‫ُِلعبء‬ ‫ُجؼضبرٜب‬ ‫ٍزٞكو‬ ‫ٝألٕ‬ ‫ننبك؛‬ ‫األثؼن‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننَزل٤ل‬ ‫رن‬ ‫اُنٔنطنِنٞة‬ ‫اُشنٌنَ‬ ‫فنوٝط‬ ‫٣نزنْ‬ ‫إٔ‬ ‫اُن٠‬ ‫اُضنالصن٢‬ ‫نبّٝ‬ ‫ٓون‬ ‫نٞام‬ ‫ٝكن‬ ‫نخ،‬ ‫نائ٤ن‬ ‫نٞاك‬ ‫ٝٓن‬ ‫نوآ٤ي،‬ ‫ٍن‬ ‫نٖ‬ ‫٣ٌٔن‬ ‫نخ‬ ‫ٓغبٗ٤ن‬ ‫نب‬ ‫ٓؼظٜٔن‬ ‫نصٔ٤ْ‬ ‫ٝرن‬ ‫نْ‬ ‫هٍن‬ ‫نوآظ‬ ‫ثن‬ ‫نب‬ ‫ألٜٗن‬ ‫أُنٌنزنجنبد‬ ( 11 ) 3d system, stratasys zcrop, ‫اُنؼنوثن٤نخ‬ ‫األٍنٞام‬ ‫كن٢‬ ‫ٓزنٞاكنوح‬ ‫ٓ٘زغبد‬ ‫فالٍ‬ 211 ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نوة‬ ‫نون‬ ‫٣ن‬ ‫نب‬ ‫ٓن‬ ‫أ١‬ ‫نب؛‬ ‫دن‬ ‫ن٤‬ ‫نٌن‬ ‫نو٣ن‬ ‫أٓن‬ ‫دا‬ ‫كٝاه‬ ‫نق‬ ‫أُن‬	‫اُنجنبؽنضنخ‬ ‫ٝر٘بُٝذ‬ ‫أُزؾلح،‬ ‫ثبُٞا٣بد‬ ‫عبٓؼ٤خ‬ ‫نبى‬ ‫ٝٛ٘ن‬ ‫األٕ،‬ ‫نز٠‬ ‫ٝؽن‬ ‫نَ‬ ‫ثوِ٤ن‬ ‫نٚ‬ ‫ٝهجِن‬ ‫نبد‬ ‫اُضٔبٗ٤٘٤ن‬ ‫ُل٣ٜننب‬ ‫نص٘٤غ‬ ‫ُِزن‬ ‫نَ‬ ‫ٓؼٔن‬ ‫نَ‬ ‫كافن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نبٍ‬ ‫اكفن‬ ‫إٔ‬ ‫اا‬ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫غبثؼخ‬ ‫أٍٝ‬ ‫ُظٜٞه‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ػبٓ‬ ‫رِنني‬ ‫ٍننبٛٔذ‬ ‫كوننل‬ ‫اُطننت‬ ‫ٓغننبٍ‬ ‫كنن٢‬ ‫أٓننب‬ 8 -‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطبثؼبد‬ ‫ػًّ‬ ‫و١ف١خ‬ : ‫نش‬ ‫ثؾ٤ن‬ ‫نصٜوح،‬ ‫أُ٘ن‬ ‫نت‬ ‫ثبُوٝاٍن‬ ‫نبمط‬ ‫اُ٘ٔن‬ ‫ن٘بػخ‬ ‫صن‬ )CAD( ‫نَ‬ ‫هجن‬ ‫نَْ‬ ‫ُِٔغن‬ ‫نخ‬ ‫أُبك٣ن‬ ‫نصٔ٤ٔبد‬ ‫اُزن‬ ‫نصٞه‬ ‫ُزن‬ ‫نلّ‬ ‫نزنقن‬ ‫رَن‬ ‫نذ‬ ‫ًنبٗن‬ ‫اما‬ ‫نخ‬ ‫ٝفنبصن‬ ‫نب٣نخ،‬ ‫نِنغن‬ ‫ُن‬ ‫نخ‬ ‫نلنؼن‬ ‫ٓنورن‬ ‫رنونل٣نْ‬ ‫اُن٠‬ ‫ثبإلظبكخ‬ ‫أٌُبٕ،‬ ‫كافَ‬ ‫أُزبؽخ‬ ‫األعٜيح‬ 8 -‫اٌششاء‬ ‫رىبٌ١ف‬ :
	‫ث٤نٖ‬ ‫اُيٓن٘٢‬ ‫اُجؼنل‬ ‫ػِ٠‬ ‫ُِزؼوف‬ ‫ٗلَٜب‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤ننخ‬ ‫غجبػننخ‬ ‫ُج٘ننبء‬ ‫أُلزننٞػ‬ ‫اُؼزننبك‬ ‫نبكهح‬ ‫ٓجن‬ ‫اُز٢‬ ‫ا٥ُخ‬ ‫رِي‬ ‫ثؤٜٗب‬ ‫ػوكٜب‬ ‫ا٥فو‬ ‫ٝاُجؼط‬ ‫اُجل٣ِنخ‬ ‫األدن٤بء‬ ٖٓ ‫ًض٤و‬ ‫ٗوَ‬ ‫ك٢‬ ‫رزٌِلٜب‬ ‫ًبٗذ‬ ‫نننْ‬ ‫ٛن‬ ‫نننخ‬ ‫اُؼِٔ٤ن‬ ‫نننباد‬ ‫أُغن‬ ‫ننننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نننص٢‬ ‫ٓزقصن‬ ‫رنِني‬ ‫كن٢‬ ‫ٗنؾنزنبط‬ ‫كال‬ ‫ٝاؽلح،‬ ‫ٓوح‬ ‫ك٢‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ٝكه٤و‬ ‫د‬ ‫ًبٓال‬ ‫ُ٤٘نخ،‬ ‫ٝأٗنَغخ‬ ‫ثنشو٣خ‬ ‫ؽ٤نخ‬ ‫ٝفال٣ب‬ ‫ُِصلأ،‬ ‫نخ‬ ‫ٝاُؼوث٤ن‬ ‫نصو٣خ‬ ‫أُن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نَ‬ ‫كافن‬ ‫نب‬ ‫ٜٓ٘ن‬ ‫نزلبكح‬ ‫ااٍن‬ design craft objet makerbot, projet ‫نت‬ ‫نٞاٍن‬ ‫نؾن‬ ‫ٝاُن‬ ‫نبد‬ ‫ن٤ن‬ ‫نوٝٗن‬ ‫نزن‬ ‫نٌن‬ ‫اإلُن‬ ‫نو‬ ‫نبعن‬ ‫نزن‬ ‫ٓن‬ ‫ن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫ٛن٘نب‬ ‫٣نٜنٔن٘ن٢‬ ‫ٝٓنب‬ ‫نب،‬ ‫د‬ ‫ٓصو٣‬ ‫دب‬ ‫ع٘٤ٜ‬ ‫ٝاُ٘صق‬ ‫أُِ٤ٕٞ‬	‫ٓن٘نٜنظ‬ ‫مًنو‬ ‫كٕٝ‬ ‫ٗنظنو١‬ ‫ثشنٌنَ‬ ‫أُٞظنٞع‬ ‫اُطبثؼنبد،‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ك٢‬ ‫اُطو٣ن‬ ‫غٍٞ‬ ‫ػِ٠‬ ‫رطٞه‬ ‫نلٓبد‬ ‫اُقن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نب‬ ‫ُٝغ٤وٛن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫ني‬ ‫ُزِن‬ ‫نبب‬ ‫فن‬ ‫رننيكاك‬ ‫األثؼننبك‬ ‫صالص٤ننخ‬ ‫اُطجبػننخ‬ ‫اٍننزقلآبد‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننلك‬ ‫ػن‬ ‫ننبم‬ ‫اٗون‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننلح‬ ‫اُغل٣ن‬ ‫ننب‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫كن٢‬ ‫رنٌنٔنٖ‬ ‫األثنؼنبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫كٌوح‬ ‫ننخ‬ ‫كزؾن‬ ‫ننالٍ‬ ‫فن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننصٜوح‬ ‫أُ٘ن‬ ‫ننٞاك‬ ‫أُن‬ ‫ننوط‬ ‫رقن‬ ‫ننَٔؼ‬ ‫٣ن‬ ‫ننش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫نن٢؛‬ ‫اُؾو٤ون‬ ‫ننبُْ‬ ‫اُؼن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫اٗننشبإٙ‬ ‫٣زننْ‬ ‫إٔ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُنٔنطنجنٞػنخ‬ ‫اُنجنٞصنخ‬ ‫ٍنؼنو‬ ‫ٝ٣زٌِق‬ ‫األُٞإ‬ ‫ٍنٞاء‬ ‫اُنٔنزنوككٕٝ‬ ‫٣ؾنزنبعنٜنب‬ ‫اُز٢‬ ‫أَُبػلاد‬ ‫عٔ٤غ‬ ‫أ‬ -‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطبثؼبد‬ ‫ششاء‬ ‫رىٍفخ‬ :
	‫كن٢‬ ‫ًقلٓنخ‬ ‫رونل٣ٜٔب‬ ‫ٝث٤نٖ‬ ‫ٗلنَٚ‬ ‫اُغٜبى‬ ‫ٗشؤح‬ ‫اٍْ‬ ‫رؾذ‬ ‫األثؼبك‬ RepRap ‫ٓجنبكهح‬ ‫ٝٛن٢‬ ، ‫اُؼبُنْ‬ ‫اُن٠‬ ‫اُنٞهم‬ ‫ػِن٠‬ ‫أُٝ٤نخ‬ ‫ٗٔنبمط‬ ‫رولّ‬ ‫ننٕٞ‬ ‫٣ٌن‬ ‫ننباد‬ ‫أُغن‬ ‫نننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫ننعبء،‬ ‫اُلن‬ ‫نن٠‬ ‫اُن‬ ‫ننَ‬ ‫كافن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننلْٜٓ‬ ‫رقن‬ ‫ننز٢‬ ‫اُن‬ ‫ننَزل٤لٕٝ‬ ‫أُن‬ ‫اُنٔن٘نزنظ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫كنوك٣نخ‬ ‫أعنياء‬ ‫صن٘نبػنخ‬ ‫اُ٠‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٓضَ‬ ‫ػعٞ٣خ،‬ ‫ٓٞاك‬ : ‫اُؼظبّ‬ . ‫اُجوٓغ٤بد‬ ‫ُزِي‬ ‫كؼِ٢‬ ‫دواء‬ ‫اُ٢‬ ‫اُؾبعخ‬ ‫كٕٝ‬ . ‫ٓصن٘نؼنخ‬ ‫غنبثنؼنبد‬ ‫ٛن٢‬ ‫اُنًو‬ ‫ٍبُلخ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٝٛنٙ‬ ‫اَُنٞم‬ ‫رنٌنبُن٤نق‬ ٖٓ ‫أهَ‬ ‫ٝثزٌبُ٤ق‬ ‫اإلٌُزوٝٗ٤خ،‬ ‫ٓنغ‬ ‫٣نزن٘نبٍنت‬ ‫ٝاُنن١‬ ‫كنونػ‬ ‫األٍؼنبه‬ ‫أهَ‬ ‫ػوض‬ ٞٛ	‫ث٤بٗبرٜب‬ ‫عٔغ‬ ‫أكٝاد‬ ‫أٝ‬ ‫ُلهاٍزٜب‬ ‫ٓؼبُْ‬ ‫دٌِذ‬ ‫اُلبههخ‬ ‫اُزٞاه٣ـ‬ ٖٓ ‫ًض٤و‬ ‫ٝٛ٘بى‬ . ‫نننَ‬ ‫اُؼٔن‬ ‫نننخ‬ ‫ث٤ئن‬ ‫نننيد‬ ‫كغٜن‬ ‫نننخ،‬ ‫ثبٌُٔزجن‬ ‫نننوٟ‬ ‫األفن‬ ‫رطج٤ونبد‬ ‫ُ٘غنل‬ ‫ػنبّ،‬ ‫ثؼنل‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫ػبٓ‬ ‫ِٓؾٞظ‬ ‫ثشٌَ‬ ‫ني‬ ‫ٝ٣ن‬ ‫نل‬ ‫ٓؼٜن‬ ‫نبهة‬ ‫رغن‬ ‫نٜوٛب‬ ‫أدن‬ ‫نٖ‬ ‫ٝٓن‬ ‫األهٝاػ،‬ ‫ٓنٖ‬ ‫األثؼبك،‬ ‫صالص٢‬ ‫ٓغَْ‬ ‫ٓقوط‬ ‫غجبػخ‬ ‫كٌوح‬ ‫أُصٜٞهح‬ ‫أُٞاك‬ ‫ر٘لش‬ ‫اُز٢‬ ‫اُوأً‬ . ‫ني‬ ‫ًٝنُن‬ ‫نق،‬ ‫ًِٔن‬ ‫نٚ‬ ‫ٝؽلظن‬ ‫نٞمط‬ ‫اُ٘ٔن‬ ‫نبٍ‬ ‫ثبكفن‬ ‫نصْٔ‬ ‫ُِٔن‬ ‫ػنبّ‬ ‫األعنٜنيح‬ ‫رنِني‬ ‫فالٍ‬ 2132 ‫ؽنٞاُن٢‬ ّ 6.5 ‫رنونل٣نْ‬ ‫أٝ‬ ‫عنل٣نلح‬ ‫صالص٤خ‬ ‫غبثؼبد‬ ‫ٝص٘بػخ‬ ‫اٗشبء‬ ٖٓ ‫آنٌنبٗن٤نخ‬ ‫ٛن٘نبى‬ ‫إٔ‬ ‫ٗنغنل‬ ‫اَُنبثنن‬ ‫اُنؼنوض‬ ٖٓ
	‫أٌُزجبد‬ ‫نب‬ ‫ٌٓٞٗبرٜن‬ ‫نخ‬ ‫غجبػن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نبكهح‬ ‫هن‬ ‫نخ‬ ‫غبثؼن‬ ‫نص٘غ‬ ‫ُن‬ . ‫ن٠‬ ‫ٝػِن‬ ‫نبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫ن٢‬ ‫صالصن‬ ‫نٌَ‬ ‫دن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ن٢‬ ‫اُؾو٤ون‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫اغبه‬ ‫فبهط‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫اٍزقلاّ‬ ( 22 ) . ‫نخ‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نزقلآبد‬ ‫اٍن‬ ‫نلك‬ ‫رزؼن‬ ‫ننُي‬ ‫ُن‬ ‫نلهاٜٗب،‬ ‫عن‬ ‫ٝاؽنلح‬ ‫ًنٌنزنِنٚ‬ ‫ٗٔنبمط‬ ‫ث٘بء‬ ‫ػِ٠‬ ‫هبكهح‬ ‫كٜ٢‬ ‫ُزغٔ٤ؼٚ،‬ ‫ُِطبثؼنخ‬ ‫اُقبهع٢‬ ‫اإلغبه‬ ‫ٝٛ٘بى‬ Frame ‫اٌضبٔ١خ‬ ‫اٌطش٠مخ‬ : ‫ثنؼنعنٜنب‬ ‫ر٘نبكنٌ‬ ‫اُؼبُٔ٤خ‬ ‫اُشوًبد‬ ٖٓ ‫ٓغٔٞػخ‬ ٖٓ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫غجبػخ‬ ‫اٗشبء‬ ‫رٌِلخ‬ ‫رصَ‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫اُؼبُٔ٢؛‬ ‫ههنْ‬ ‫ٝاُنغنلٍٝ‬ ‫اُنؼنوثن٤نخ،‬ ‫أُ٤ياٗ٤بد‬ ( 1 ) ‫٣نٞظنؼ‬	‫ٓنٖ‬ ‫ػنلك‬ ‫٣نٞعنل‬ ‫اٗنٚ‬ ‫اُ٠‬ ‫اإلدبهح‬ ‫ٝ٣غله‬ ‫األثؼننبك‬ ‫صالص٤ننخ‬ ‫اُطجبػننخ‬ ‫رطننٞه‬ ‫كنن٢‬ ‫هئ٤ننَ٤خ‬ ‫ٝأُنننَزل٤ل٣ٖ‬ ‫ٝاُنننجوآظ‬ ‫األعٜنننيح‬ ‫اٍنننزوجبٍ‬ ‫اُص٘بػبد‬ ٖٓ ‫٣ؾص٢‬ ‫ا‬ ‫ػلك‬ ‫ك٢‬ ‫اٍزقلآٜب‬ ‫ننبّ‬ ‫ػن‬ ‫ننن‬ ‫ٓ٘ن‬ ‫ننج٢‬ ‫اُطن‬ ‫ننذ‬ ‫كٞهٍن‬ 3222 ‫نن٢‬ ‫ؽزن‬ ّ ‫فالٍ‬ : ‫اُنٞهم‬ ‫ػِن٠‬ ٖٓ ‫اُ٘ٔٞمط‬ ‫مُي‬ ‫رؾٞ٣َ‬ ‫ن‬ ‫ٛـن‬ -‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نَزقلٓخ‬ ‫أُن‬ ‫نبء‬ ‫اُج٘ن‬ ‫نٞاك‬ ‫ٓن‬ ‫أٝ‬ ‫نٞغ‬ ‫اُق٤ن‬ ‫أٝ‬ ‫ننو‬ ‫اُزؾو٣ن‬ ‫أٝ‬ ‫نننف‬ ‫اُؾن‬ ‫أٝ‬ ‫ننبكخ‬ ‫ثبإلظن‬ ‫ننٚ‬ ‫ك٤ن‬ ‫ننل٣َ‬ ‫اُزؼن‬ ‫نٞاى١‬ ‫٣ن‬ ‫نب‬ ‫ٓن‬ ‫أ١‬ ‫نب‬ ‫دن‬ ‫ن٤‬ ‫نٌن‬ ‫نو٣ن‬ ‫أٓن‬ ‫دا‬ ‫كٝاه‬ 13 ‫نب‬ ‫دن‬ ‫نٜ‬ ‫ن٤ن‬ ‫ن٘ن‬ ‫عن‬ ‫ٝاُنزنصن٘ن٤نغ،‬ ‫ااٍنزنقنلاّ‬ ‫ً٤لن٤نخ‬ ‫ػٖ‬ ‫رله٣ج٤خ‬ ‫كٝهاد‬ ‫اُنؼنوثن٤نخ‬ ‫أٌُزنجنبد‬ ‫ك٢‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُؾصٍٞ‬
	‫أُؾنلك‬ ‫اُزٞه٤نذ‬ ‫ػِن٠‬ ‫اُؼِٔنبء‬ ‫افزِنق‬ ‫ٝهل‬ ‫اَُٞم؛‬ ٖٓ ‫أهَ‬ ‫ثَؼو‬ ‫عل٣لح‬ ‫غبثؼبد‬ ‫ُزص٘٤غ‬ ‫٣قننننوط‬ ‫نننٖ‬ ‫ُن‬ ‫نننبد‬ ‫اُزؼو٣لن‬ ‫ننننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نننالف‬ ‫افزن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نب‬ ‫أٓن‬ ( ‫نخ،‬ ‫ٝاُٜ٘لٍن‬ ‫نبء،‬ ‫ٝاُل٤ي٣ن‬ ‫نبء،‬ ‫اٌُ٤ٔ٤ن‬ ‫اُؼِٔ٤نخ‬ ‫أُغنباد‬ ‫ُزؼنلك‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫ٝكو‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫كافَ‬ ‫ثنجنَنبغنخ‬ ‫ٝرنورنٌني‬ ‫ٝأُوٝٗنخ،‬ ‫أُزبٗخ‬ ٖٓ ‫ًض٤و‬ ‫ٓغ‬ ‫ُنٚ‬ ‫ُ٤نٌ‬ ٝ ‫أُؼلٕ،‬ ‫أٝ‬ ‫اُقشت‬ ٖٓ ‫ػبكح‬ ٞٛٝ ‫نننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نننؾبد‬ ‫أُبٍن‬ ‫اٍنننزقلاّ‬ ‫نننطخ‬ ‫ثٞاٍن‬ ‫كززنننْ‬ ‫ٓنضنَ‬ ‫اُنلن٘ن٤نخ،‬ ‫أُٞاصلنبد‬ ‫ٝك٢‬ ‫اُص٘بػخ‬ ‫ك٢‬ : ‫اُنلهنخ‬ ‫ؽلٝك‬ ‫ك٢‬ ‫اُص٘غ‬ ‫ٓؾِ٤خ‬ ‫األثؼبك‬ ( ٖٓ 3111 ‫اُن٠‬ ‫اَُنٞم‬ ‫كافنَ‬ ‫ُنطنبثنؼنبد‬ ‫أٍنؼنبه‬ ‫فٔنَنخ‬ ‫أهَ‬ ‫أٍٔبء‬ ‫نلك‬ ‫ؽن‬ ‫نبُجؼط‬ ‫كن‬ ‫نبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ُ٘نشؤح‬ ‫نبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نزقلاّ‬ ‫اٍن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نغ‬ ‫اُغٔ٤ن‬ ‫نٖ‬ ‫٣زٌٔن‬ ‫نز٢‬ ‫ؽن‬ ‫كِني‬ ‫ٓنٖ‬ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطجبػنخ‬ ‫ٓنصطِؼ‬ ‫نننب،‬ ‫ٝاُغغواك٤ن‬ ‫نننت،‬ ‫اُؾبٍن‬ ‫نننّٞ‬ ‫ٝػِن‬ ‫نننبهح،‬ ‫ٝاُزغن‬ ‫أُنَزل٤ل٣ٖ‬ ‫ُزؼنلك‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫ٝٝكو‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫رقلٜٓب‬ ‫اُز٢‬ ‫ٓنٌنٞٗنبد‬ ‫فٔنَنخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫كافَ‬ ‫اُؼَٔ‬ ‫غو٣وخ‬ ‫رصن٘ن٤نغ‬ ‫ك٢‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫ك٢‬ ‫اُؼَٔ‬ ‫ثآُ٤خ‬ ‫ػالهخ‬ ‫أ١‬ ‫ٓنَؼ‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫أُغنَٔخ‬ ‫اُ٘ٔنبمط‬ ‫إلٗشبء‬ ‫األثؼبك‬ ‫ُٝنٌنٖ‬ ‫األٍنؼنبه،‬ ‫ٝؽنزن٠‬ ‫ٝاُشٌَ‬ ‫ٝاُغٞكح‬ ‫ٝاَُوػخ‬ 2111 ‫دب‬ ‫ٓصو٣‬ ‫دب‬ ‫ع٘٤ٜ‬ ) ‫ػنٖ‬ ‫ٗنبرنظ‬ ‫اَُؼو‬ ‫ٝكوم‬ ‫اُوبئٔخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ك٢‬ ‫اُؼبُٔ٢‬ ( 62 ) ‫أٗنٚ‬ ‫٣نٞظنؼ‬ ‫ٝاُنغنلٍٝ‬ ، ‫نبّ‬ ‫ػن‬ 3216 ‫ننٙ‬ ‫ُٜن‬ ‫نخ‬ ‫اُؾو٤و٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُجلا٣ن‬ ‫نٚ‬ ‫أٗن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ّ ‫ٓٔ٤يارٜب‬ ٖٓ ‫ٝااٍزلبكح‬ ‫اُضالص٤خ‬ . ‫اُزؾٞ٣ِ٤خ‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫رِي‬ ‫أٜٗب‬ ‫اُ٠‬ ‫اإلدبهح‬ ‫اُؾوك٤ننننخ‬ ‫ٝاُل٘ننننٕٞ‬ ) ‫ننننبؽضٕٞ‬ ‫اُجن‬ ‫ك٤ننننَزقلٜٓب‬ ‫اُنَبثوخ‬ ‫أُنشبه٣غ‬ ‫كٔؼظنْ‬ ‫ٗلنَٜب،‬ ‫أٌُزجنخ‬ ٖٓ ‫اُزبُ٤خ‬ ‫اُ٘وبغ‬ ‫ك٢‬ ‫ٗلهعٜب‬ ‫ُِطبثؼخ،‬ ( 22 ) : ‫ههْ‬ ‫اُشٌَ‬ ‫اٗظو‬ ‫ٓقوعبرٜب،‬ ( 3 .) ‫غجبػزنٚ؛‬ ‫٣نواك‬ ‫اُنن١‬ ‫اُلؼِن٢‬ ‫اُ٘ٔنٞمط‬ ‫ُنُي‬ ‫ظٞئ٢‬ ‫غنبثنؼنبد‬ ‫ػنِن٠‬ ‫اُنؾنصنٍٞ‬ ‫٣نٔنٌنٖ‬ ‫أٗنٚ‬ ‫ٓؼوكخ‬ ‫٣غت‬ ‫اُنطنبثنؼنخ‬ ‫كافنَ‬ ‫اُنزنصن٘ن٤نغ‬ ‫كن٢‬ ‫أكٝاد‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫دنوًنبرنٜنب‬ ‫ٓنٖ‬ ‫عنبٛنيح‬ ‫غبثؼخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُؾصٍٞ‬ ٌٖٔ٣ ‫اُ٘بكضننخ‬ ‫اُطبثؼننبد‬ ‫افزوػننذ‬ ‫ػ٘ننلٓب‬ ‫اُطجبػننخ‬ ‫ننبّ‬ ‫ػن‬ ‫نن٢‬ ‫ٝكن‬ 2116 ‫ننبّ‬ ‫ُؼن‬ ‫ننلاك‬ ‫اآزن‬ ‫ننبٕ‬ ‫ًن‬ ّ ‫نننصٔ٤ْ‬ ‫اُزن‬ ‫ِٓلنننبد‬ ‫رؾٞ٣نننَ‬ ‫ػِننن٠‬ ‫اُونننبكهح‬ ‫اُ٘ٔنبمط‬ ‫ٝاعنواء‬ ‫ثؾنٞصْٜ،‬ ‫كػنْ‬ ‫ك٢‬ ‫ٝاُطالة‬ ‫ننَ‬ ‫كافن‬ ‫ننخ‬ ‫ثؾض٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫ٝغ٘٤ن‬ ‫ننشبه٣غ‬ ‫ٓن‬ ‫ننذ‬ ‫ًبٗن‬ ‫اُنننًو‬ ‫أ‬ -‫أُننننصؼل‬ ‫أٝ‬ ‫ٝاُننننلكغ‬ ‫نننخ‬ ‫اُؾوًن‬ ‫ػغننننالد‬ ‫اُ٘ٔنبمط‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ثزؾٞ٣نَ‬ ‫أُبٍنؾبد‬ ‫ُٜنٙ‬ ‫رَٔؼ‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫اُشنواء‬ ‫غنو٣نونخ‬ ‫ن٤نو‬ ‫أفنوٟ‬ ‫ثطو٣وخ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫أعٜيح‬ ‫ك٢‬ ‫َٓزؼِٔخ‬ ‫اُنزنٌنِنلنخ‬ ‫كز٘قنلنط‬ ‫ٍبثوخ‬ ‫ثن٤نٖ‬ ‫ٓنب‬ ‫٣زنواٝػ‬ ‫ثٔجِ‬ ‫أُص٘ؼخ‬ 281 ‫اُن٠‬ 1385 ‫ثؤٗنٚ‬ ‫مُني‬ ‫كن٢‬ ‫ٗظنوْٛ‬ ‫ٝعٜنخ‬ ‫ٝأصجزنٞا‬ ‫ُِؾنجو،‬ 3222 ‫ن٤يه‬ ‫اُِن‬ ‫نَزقلّ‬ ‫٣ن‬ ‫نبى‬ ‫عٜن‬ ‫ن٘بػخ‬ ‫صن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ّ ‫ٝاهنغ‬ ‫اُ٠‬ ‫اُؾبٍت‬ ‫أعٜيح‬ ‫ػِ٠‬ ٖٓ ‫اُوهٔ٤خ‬ ‫ٝمُنني‬ ‫ٝاُغبٓؼننبد؛‬ ‫أٌُزجننبد‬ ‫كافننَ‬ ‫نخ‬ ‫األُٝ٤ن‬ ‫ػِٔ٤نخ،‬ ‫ٝٓقزنجواد‬ ‫ٝعبٓؼنبد‬ ‫ٓؼبٛنل‬ ‫علهإ‬ XYZ Axis ‫اٗقلنبض‬ ‫كن٢‬ ‫أُنَبػل‬ ٞٛٝ ‫ؽلظٜنب‬ ‫٣زنْ‬ ‫ا٥ُن٢‬ ‫اُؾبٍنت‬ ‫ػِ٠‬ ‫ههٔ٤خ‬ ‫ِٓلبد‬ ‫اُ٠‬ ‫نب‬ ‫نٜن‬ ‫نؼن‬ ‫ن٤ن‬ ‫ن٘ن‬ ‫رصن‬ ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ني‬ ‫ٝمُن‬ ‫نبد‬ ‫نوًن‬ ‫اُشن‬ ‫ني‬ ‫نِن‬ ‫رن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نيح‬ ‫نٜن‬ ‫أعن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ني‬ ‫مُن‬ ‫نَ‬ ‫نجن‬ ‫هن‬ ‫نب‬ ‫نٜن‬ ‫نلآن‬ ‫نقن‬ ‫نزن‬ ‫اٍن‬ ‫نت‬ ‫نجن‬ ‫ثَن‬ ‫األعنٜنيح‬ ‫ُنزنِني‬ ‫اُنؼنبُنٔن٤نخ‬ ‫ٝاألٍؼبه‬ ‫دب،‬ ‫ٓصو٣‬ ‫دب‬ ‫ع٘٤ٜ‬ ‫اُ٘بكضخ‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫ك٢‬ ‫ٝاُزولّ‬ ‫اُزٌ٤ق‬ ‫ٓغ‬ ‫اُطبثؼنننخ‬ ‫كافنننَ‬ ‫أُنننٞاك‬ ‫ٓنننٖ‬ ‫ننلك‬ ‫ػن‬ ‫ننصٜو‬ ‫ُن‬ ‫ني‬ ‫مُن‬ ‫ن٢‬ ‫كٜن‬ ‫نبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫ن٢‬ ‫صالصن‬ ‫نًٞ‬ ‫ِٓٔن‬ ‫نبك١‬ ‫ٓن‬ ‫ٓنننشبه٣ؼْٜ‬ ‫نن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫ننزواع‬ ‫اافن‬ ‫ننواءاد‬ ‫ثن‬ ‫ننلػْ‬ ‫ُن‬ ‫ُٜنٙ‬ ‫ااٍزقلآبد‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ر٘ٞع‬ ٖٓ ْ ‫اُو‬ ‫ٝػِ٠‬ ‫نَْ‬ ‫أُغن‬ ‫نبد‬ ‫غجون‬ ‫نغ‬ ‫ُٞظن‬ ‫نبى‬ ‫اُغٜن‬ ‫نؼٞك‬ ‫ٝصن‬ ‫ٓبك٣نخ‬ ‫أدنٌبٍ‬ ‫كن٢‬ ‫ُطجبػزٜنب‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫اُ٠‬ ‫ٝاهٍبُٜب‬ ‫ٓؾِ٤خ‬ ‫ص٘بػخ‬ . ‫نوٟ‬ ‫أفن‬ ‫نخ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نوٝٗن‬ ‫نزن‬ ‫نٌن‬ ‫اُن‬ ( 61 ) ‫نٞاد‬ ‫نطن‬ ‫ٝفن‬ ‫نوم‬ ‫ٝغن‬ ، ‫ثنبُنطنبثنؼنبد‬ ‫اُقبصخ‬ ‫األٍؼبه‬ ٖٓ ‫ًج٤و‬ ‫ثشٌَ‬ ‫روزوة‬ ‫نو‬ ‫اُؾجن‬ ‫نش‬ ‫ٗلن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نذ‬ ‫رؾُٞن‬ ‫نجو‬ ‫ُِؾن‬ Selective Laser Sintering( ) ‫نننص٘بػخ‬ ‫ُن‬ ‫األُٝ٤خ‬ ‫ُِ٘ٔبمط‬ ‫اُوهٔ٢‬ ‫اُزص٘٤غ‬ ( 32 ) . ‫ن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫نخ،‬ ‫اُزغو٣ج٤ن‬ ‫نبٗ٢‬ ‫أُجن‬ ‫نصٔ٤ْ‬ ‫ٝرن‬ ‫ن٤خ،‬ ‫اُٜ٘لٍن‬ ‫ُِٔغزٔؼنبد‬ ‫رٞكوٛنب‬ ‫اُنز٢‬ ‫اُغل٣نلح‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫صالصنخ‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ثؼنعٜب،‬ ‫كنٞم‬ ‫أُطجٞػخ‬ ‫ني‬ ‫ُنُن‬ ‫نخ‬ ‫اُلاػٔن‬ ‫نجوآظ‬ ‫اُن‬ ‫دب‬ ‫نع‬ ‫أ٣ن‬ ‫نبى‬ ‫ٝٛ٘ن‬ ‫نخ،‬ ‫ٍِٓٔٞن‬ ‫ط‬ -‫اٌظٕغ‬ ‫ِؾٍ١خ‬ ‫ؽبثؼبد‬ ‫اُطِجخ‬ ‫ُٜئاء‬ ‫رلص٤ِ٢‬ ‫ثشٌَ‬ ‫رزٞاعل‬ ‫اُص٘بػخ‬ ‫اُص٘غ‬ ‫أُؾِ٤خ‬ . : ‫نننٞه‬ ‫ًزطن‬ ‫نننخ‬ ‫اُضالص٤ن‬ ‫نننبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫ننني‬ ‫رِن‬ ‫ننن٘ؼذ‬ ‫صن‬ ‫أُنٞاك‬ ٖٓ ‫مُي‬ ‫ٝفالف‬ ‫ٝاُجُٞ٤ٔواد‬ ‫ًبُِلائٖ‬ ‫ا٥ُنننخ‬ ‫رِننني‬ ‫رنننص٘٤غ‬ ‫٥ُ٤نننخ‬ ‫هإ٣زٜنننْ‬ ‫ٓنننٖ‬ ‫ننخ،‬ ‫اُغغواك٤ن‬ ‫ننعبه٣ٌ‬ ‫ُِزن‬ ‫ننخ‬ ‫اُٜ٤ٌِ٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫ٝاُ٘ٔنعن‬ ‫ٜٝٓ٘ب‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ( 21 ) : ‫غجوبرٜب‬ ‫ص٘غ‬ ‫ك٢‬ ‫ا٥ُخ‬ . ‫نن٢،‬ ‫اُؾو٤ون‬ ‫ننٞمط‬ ‫ُِ٘ٔن‬ ‫ننل‬ ‫ع٤ن‬ ‫ننَؼ‬ ‫ٓن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ننطزٜب‬ ‫ثٞاٍن‬ ‫ثنقنو٣نغن٢‬ ‫ااٍنزنؼنبٗنخ‬ ‫اُصن٘نغ‬ ‫ٓؾِ٤نخ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫األثنؼنبك‬ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫ثنبُنطنبثنؼنبد‬ ‫اُنٔنٜنزنٔنخ‬ ‫اإلٗزوٗذ‬ ‫ٝثبُزبُن٢‬ ‫أُنٞاك،‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ػلك‬ ‫ٗلش‬ ‫اُ٠‬ ‫ُِطجبػخ‬ ‫اُزنص٘٤غ‬ ‫كن٢‬ ‫ٓنبكح‬ ٖٓ ‫ألًضو‬ ‫ثقِ٤ػ‬ ‫أُ٘زغبد‬ ‫ة‬ -‫أُنصطِؼ‬ ‫آفنو٣ٖ‬ ‫ػِٔبء‬ ‫ػوف‬ ‫ؽ٤ٖ‬ ‫ك٢‬ ‫ننَٞه،‬ ‫ٝاُغن‬ ‫ننزوًٝ،‬ ‫ٝاُن‬ ‫ننبد،‬ ‫اُوثٞرن‬ ‫نن٘بػخ‬ ‫صن‬ ‫ُٜننننٙ‬ ‫ٍنننِج٤بد‬ ‫ػنننلح‬ ‫ٛ٘نننبى‬ ‫إٔ‬ ‫اا‬ ‫اُؼِٔ٤نننخ،‬ ‫نخ‬ ‫ؽوًن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نَزقلّ‬ ‫ٝرن‬ ‫ن٤و‬ ‫ٓٞارن‬ ‫أٝ‬ ‫نبٝه‬ ‫ٓؾن‬ ‫دا‬ ‫ننننبكه‬ ‫هن‬ ‫ننننَزقلّ‬ ‫أُن‬ ‫ننننٕٞ‬ ‫ُ٤ٌن‬ ‫ننننعٞئ٢‬ ‫اُن‬ ‫ننننَؼ‬ ‫أُن‬ ‫غنبثنؼنبد‬ ‫رصن٘ن٤نغ‬ ‫أهاكد‬ ‫اما‬ ‫ُنِنٔنٌنزنجنخ‬ ٌٖٔ٣ٝ ‫ػنلك‬ ‫كن٢‬ ‫ثنبُنزنصن٘ن٤نغ‬ ‫أُٜزٔ٤ٖ‬ ‫أٝ‬ ‫ٓنٞاهنغ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اٌؼبٌّٟ‬ ‫اٌغٛق‬ ‫داخً‬	‫اُلهاٍبد‬ ‫ٝثٜننٙ‬ ‫أ٣نل٣٘ب‬ ‫ث٤نٖ‬ ‫اُن١‬ ‫اُشٌَ‬ ‫ثٜنا‬ ‫اُ٤٘ب‬ ‫ُزصَ‬ ‫نخ‬ ‫ًبكن‬ ‫نود‬ ‫ٝٝكن‬ ‫ن٢‬ ‫ٝكن‬ ‫نخ،‬ ‫ُِقلٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُالىٓن‬ ‫نله٣جبد‬ ‫اُزن‬ ‫ٝٓبىاُننذ‬ ‫ن٤ود‬ ‫ن‬ ‫كٌٔننب‬ ‫نخ،‬ ‫اُؼِٔ٤ن‬ ‫نباد‬ ‫ٝأُغن‬ 2112 ،ّ wake forest institute for ‫صنالصن٢‬ ‫ؽنون٤نون٢‬ ‫ٗٔنٞمط‬ ‫اُ٠‬ ‫ػبك٣خ‬ ‫ًوٍٞٓبد‬ ‫نص٘٤غ‬ ‫اُزن‬ Powder based materials ‫ننواٙ‬ ‫٣ن‬ ‫ننز٠‬ ‫ؽن‬ ‫ننٚ‬ ‫ُن‬ ‫٣ؾِننٞ‬ ‫ًٔننب‬ ‫ننصٔ٤ْ‬ ‫اُزن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫اُزالػننت‬ ‫ًنضن٤نو‬ ‫رنِنغن٢‬ ‫ثؤٜٗب‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ٝرزٔ٤ي‬ ‫دب،‬ ‫ٓصو٣‬ ‫ػنِن٠‬ ‫األٓضنِنخ‬ ٖٓٝ ‫هثؾ٤خ‬ ‫٤و‬ ‫هٓي٣خ‬ ‫ثؤٍؼبه‬ ‫ًِٜٝب‬ ‫كنٔنٖ‬ ‫ُنِنطنبثنؼنبد،‬ ‫اُنٔنؾنِن٤نخ‬ ‫اُص٘بػبد‬ ‫غو٣ن‬ ‫ػٖ‬ ‫هأد‬ ‫ُٝنٌنٖ‬ ‫اُنؼنٔنَ،‬ ‫ث٤ئخ‬ ‫ر٘بُٝذ‬ ‫اُز٢‬ ‫رِني‬ ‫أٛنْ‬ ٖٓ ‫ًٝبٕ‬ ‫ُِشواء،‬ ‫أُؾزِٔخ‬ ‫األٍؼبه‬ ‫ػنبّ‬ 2133 ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نخ‬ ‫ُقلٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُلؼِ٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اإلربؽن‬ ‫نذ‬ ‫ًبٗن‬ ّ ‫نننجٌبد‬ ‫ٝدن‬ ‫نننخ‬ ‫ا٥ُ٤ن‬ ‫نننجبد‬ ‫اُؾبٍن‬ ‫نننيح‬ ‫أعٜن‬ ‫ننن٤و‬ ‫رغن‬ regenerative medicine ‫اٍنزقلّ‬ ‫ؽ٤نش‬ ‫؛‬ ‫ٝأعنٜنيح‬ ‫ثنوٓنغن٤نبد‬ ‫ثنٞاٍنطنخ‬ ‫ٝمُي‬ ‫األثؼبك؛‬ ‫ننبد‬ ‫اُطجون‬ ‫ننص٘٤غ‬ ‫رن‬ ‫ننب‬ ‫فالُٜن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننْ‬ ‫٣زن‬ ‫ننز٢‬ ‫اُن‬ ‫نننصٔ٤ٔبد‬ ‫ثبُزن‬ ‫اُقبصنننخ‬ ‫اُنننجوآظ‬ ‫ٝرٌنننضو‬ ‫دب،‬ ‫ٓ٘بٍنننج‬ ‫٣نٔنٌنٖ‬ ‫ثنَ‬ ‫اُنزنصن٘ن٤نغ،‬ ‫كن٢‬ ‫اُنٔنٜنلٝهح‬ ‫أُٞاك‬ ٖٓ ‫ني‬ ‫مُن‬ : ‫نو‬ ‫ٓصن‬ ‫اة‬ ‫نبة‬ ‫كن‬ Fab Lab Egypt ‫أٝ‬ ، ‫ُنٔنجنِن‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫رٞك٤و‬ ‫فالٍ‬ 2111 ‫نب‬ ‫د‬ ‫ٓصنو٣‬ ‫نب‬ ‫د‬ ‫عن٘ن٤نٜ‬ ‫عنٔن٤نؼنٜنب‬ ‫رقنزنِنق‬ ُْ ‫ألٜٗب‬ ‫ػوظٜب؛‬ ‫ػلّ‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫اُزبُ٤خ‬ ‫األػٞاّ‬ ‫اُزٞاه٣ـ‬ : ‫نننٍٞ‬ ‫اُون‬ ‫نننَزط٤غ‬ ‫ٗن‬ ‫نننب‬ ‫ٝٛ٘ن‬ ‫نننَزل٤ل٣ٖ،‬ ‫ُِٔن‬ : ‫نننخ‬ ‫فلٓن‬ ‫إ‬ ‫نننٞظ‬ ‫ِٓؾن‬ ‫نننشٌَ‬ ‫ثن‬ ‫نننخ‬ ‫اُ٤ٞٓ٤ن‬ ‫نننب‬ ‫ؽ٤بر٘ن‬ ‫نننذ‬ ‫اإلٗزوٗن‬ ‫عل٣نلح‬ ‫أعٜنيح‬ ‫ُزُٞ٤نل‬ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ٓنضنَ‬ ‫ُنُي،‬ ‫ٓقصصخ‬ : ‫ثنوآنظ‬ Auto Cad ، Filament ‫أٝ‬ ‫ننلح‬ ‫ٝاؽن‬ ‫ننبكح‬ ‫ٓن‬ ‫ننٕٞ‬ ‫رٌن‬ ‫ننل‬ ‫ٝهن‬ ‫األٍنننٞام‬ ‫كننن٢‬ ‫٣جنننبع‬ ‫ٓنننب‬ ‫كٜٔ٘نننب،‬ ‫األثؼنننبك‬ ‫ننخ‬ ‫اُضالص٤ن‬ ‫ٓشنبه٣نغ‬ ‫كن٢‬ ‫اٍنزنقنلآنٜنب‬ ‫اػنبكح‬ ‫أُزجون٤نخ‬ ‫ُِٔٞاك‬ ‫اُنونبٛنوح‬ ‫ٍج٤ٌ‬ ‫ٛبًو‬ Cairo Hacker Space ، ‫ُنِنؼنٔنَ‬ ‫عنبٛنيح‬ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫غبثنؼنخ‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫ُلٟ‬ ٌٕٞ٤ٍ ‫ثنٔنٌنبٕ‬ ‫اُنقنبب‬ ‫اُن٘نظنو١‬ ‫ُنِنغنبٗنت‬ ‫ػوظٜب‬ ‫ك٢‬ ‫ػننبّ‬ ‫دننٜل‬ 3222 ‫اُطجبػننخ‬ ‫كنن٢‬ ‫ا‬ ‫رطننٞهد‬ ّ ‫اا‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نو‬ ‫رظٜن‬ ‫نْ‬ ‫ُن‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫أصنود‬ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫كٌٜنا‬ ‫ُِغٔ٤غ،‬ ‫ننخ‬ ‫ث٤ُٞٞع٤ن‬ ‫ٓننٞاك‬ ‫ٝٓننٖ‬ ‫أُوظنن٠‬ ‫فال٣ننب‬ ‫ٓننٖ‬ ‫نبك‬ ‫األثنؼن‬ ‫نخ‬ ‫صنالصن٤ن‬ ‫ٝٓنبٍنؾنبد‬ 3d Scanner ‫؛‬ ‫ننصله،‬ ‫أُن‬ ‫ننخ‬ ‫أُلزٞؽن‬ ‫ننب‬ ‫ٜٝٓ٘ن‬ ‫ننخ،‬ ‫أُ٘زغن‬ ‫ننشوًبد‬ ‫ٝاُن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نل٣نخ‬ ‫نِن٤ن‬ ‫نون‬ ‫اُنزن‬ ‫ن٤نت‬ ‫نبُن‬ ‫األٍن‬ ‫نٌ‬ ‫ػنٌن‬ ‫ن٠‬ ‫ػنِن‬ ‫أفنوٟ،‬ ‫اإلٌٍ٘نله٣نخ‬ ‫ٍج٤ٌ‬ ‫ٛبًو‬ ‫أٝ‬ Alexandria Hacker ‫ُنِنطنبثنؼنبد‬ ‫اُؼبُٔن٤نخ‬ ‫األٍؼبه‬ ‫ٝؽز٠‬ ‫اُقلٓخ،‬ ‫ٝرز٤ؼ‬ ‫أٝ‬ ‫اإل٣نغنبى‬ ‫ٓنلٟ‬ ‫كن٢‬ ‫كونػ‬ ‫افزِلذ‬ ٌُٖٝ ‫اُص٘غ،‬ ‫أٌُبٕ‬ ‫أعٜيح‬ ‫دوػ‬ ‫ك٢‬ ‫اُزلص٤َ‬ ‫اُ٘ؾز٢‬ ‫اُزصٞ٣و‬ ‫عٜبى‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫ٗز٤غخ‬ ‫أُغَْ‬ ‫ثؼل‬ 16 ‫األٍنٞام،‬ ‫كن٢‬ ‫األعٜنيح‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ُٓٞنل‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ػبٓ‬ ‫ًض٤نو‬ ‫صن٘بػخ‬ ‫ػِن٠‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ػٔ٤و‬ ‫ا‬ ‫رؤص٤ود‬ ‫رئصو‬ ‫ٍٝٞف‬ ‫ثنننشو٣خ‬ ‫ًِننن٢‬ ‫ُنننص٘بػخ‬ ‫ٓؼ٤٘نننخ‬ ( 26 ) ‫ًٝنُننني‬ ، ‫اُنغنبٛنيح‬ ‫اُنوٍنٞٓنبد‬ ‫رنِني‬ ‫اهٍنبٍ‬ ‫٣زْ‬ ‫ؽ٤ش‬ ‫نغ‬ ‫ُِغٔ٤ن‬ ‫نبػ‬ ‫رزن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نذ‬ ‫اإلٗزوٗن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نخ‬ ‫أُؾِٔن‬ ‫نب‬ ‫ٜٝٓ٘ن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ػنبكح‬ ‫نزنقنلّ‬ ‫رَن‬ ‫نبثنؼنبد‬ ‫اُنطن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٝٛن‬ ‫ن٤نغ‬ ‫اُنزنصن٘ن‬ space ‫ُنِنصن٘نغ‬ ‫ٌٓبٗ٤ٖ‬ ‫ػِ٠‬ ‫دب‬ ‫أ٣ع‬ ‫اُؼوام‬ ‫ٝؽبىد‬ ، ‫٣نغنؼنِن٘نب‬ ‫ٝثشنٌنَ‬ ‫ثبٍزٔواه،‬ ‫ر٘قلط‬ ‫اُص٘غ‬ ‫عبٛيح‬ . (stereolithographic apparatus) ‫ننننننننننننل‬ ‫ًؤؽن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫أُزؾنلح‬ ‫نبد‬ ‫اُٞا٣ن‬ ‫اُن٠‬ ‫مُني‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫٣وعنغ‬ ‫ٝاُلنعَ‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننلك‬ ‫ػن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننصٔ٤ٜٔب‬ ‫ٝرن‬ ‫ننبد‬ ‫أُ٘زغن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نب‬ ‫ُِزٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫نزٌ‬ ‫ٓبٍبرشٍٞن‬ ‫نل‬ ‫ٓؼٜن‬ ‫نشوٝع‬ ‫ٓن‬ ‫اُنقنبب‬ ‫ثنؼنٔنِنٜنب‬ ‫ُزونّٞ‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫اُ٠‬ ‫ُِطجبػخ‬ ‫نغ‬ ‫أُٞاهن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نلافَ‬ ‫ٝثن‬ ‫نل،‬ ‫٣و٣ن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نَ‬ ‫ًن‬ ‫نب‬ ‫ٜٓ٘ن‬ ‫نَزل٤ل‬ ‫ُ٤ن‬ ‫اٌُجوٟ‬ ‫ٝأُئٍَبد‬ ‫أُصبٗغ‬ ( 16 ) ، ‫ٛننٙ‬ ‫ٝرنزنٔن٤ني‬ ‫األكنٌنبه‬ ‫َٓبؽخ‬ ‫اٍْ‬ ‫رؾذ‬ ‫أؽلٛٔب‬ Fikra Space ، ‫ٓنٌنزنجنبرن٘نب‬ ‫عنلهإ‬ ‫كافنَ‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫رِي‬ ‫اكفبٍ‬ ‫َٗزط٤غ‬ ‫كن٢‬ ‫اَُنبثنونخ‬ ‫اُلهاٍبد‬ ٖٓ ‫اُجبؽضخ‬ ‫ٝاٍزلبكد‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫٣ٌٔنٖ‬ ‫اُنن١‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫األٗظٔخ‬ ‫ن٢‬ ‫ُجبهن‬ ‫ن٢‬ ‫األُٝن‬ ‫نشواهح‬ ‫اُن‬ ‫نؼِذ‬ ‫أدن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نب‬ ‫ٌٓزجزٜن‬ ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼِٔ٤ن‬ ‫نباد‬ ‫أُغن‬ ( 23 ) ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نبكهح‬ ‫هن‬ ‫نخ‬ ‫آُن‬ ‫نب‬ ‫ألٜٗن‬ ، M a s s a c h us e t t s Ins t it ut e o f ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫اُن٘نٔنٞمط‬ ‫مُني‬ ‫ٓنٌنٞٗنبد‬ ‫ثطجبػنخ‬ ‫ننوح‬ ‫ُِٜٔن‬ ‫ننلح‬ ‫أُل٤ن‬ ‫ننل٣ٞٛبد‬ ‫ٝاُل٤ن‬ ‫ننلهًٝ‬ ‫اُن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نن٤و‬ ‫ًضن‬ ‫هأً‬ ‫ٓنٖ‬ ‫أًنضنو‬ ‫ُنل٣نٜنب‬ ‫ثنؤٕ‬ ‫اُنٔنزنونلٓنخ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫ع٤َٔ٢‬ ‫ٝا٥فو‬ Gemsi ‫ٝرنٔن٤نيد‬ ‫ثنغنلاك،‬ ‫ٝٓووْٛ‬ ‫ٝاُنلُن٤نَ‬ ‫األٍبٍ٤٤ٖ،‬ ‫ٓص٘ؼ٤ٜب‬ ٖٓ ‫دوائٜب‬ ‫فالٍ‬ ٖٓ ‫ػنوض‬ ‫غنو٣نونخ‬ ‫ٝكن٢‬ ‫اُ٘نظنو١،‬ ‫ُِغبٗت‬ ‫اػلاكٛب‬ ‫ٓننغ‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نَزقلٓخ‬ ‫أُن‬ ‫نبكح‬ ‫أُن‬ ‫نصٜو‬ ‫ثن‬ ‫نٜٔ٘ب‬ ‫ظن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫نيح‬ ‫أعٜن‬ ‫نلح‬ ‫ػن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نٞ١‬ ‫رؾزن‬ ‫ننزقلآٜب‬ ‫اٍن‬ ‫ننغ‬ ‫اُغٔ٤ن‬ ‫ننْ‬ ‫رِٜن‬ ‫نن٢‬ ‫كٜن‬ ‫ننخ،‬ ‫ٝأُؼوكن‬ ‫ُيهاػنٚ‬ ‫اٍنزقلآٜب‬ ٌٖٔ٣ ‫أَٗغخ‬ ‫فِن‬ ‫ًٝنُي‬ ‫اػنلاكٛنب‬ ‫٣زنْ‬ ‫أفوٟ،‬ ‫غجوخ‬ ‫رزِٞٛب‬ ‫هه٤وخ‬ ‫غجوخ‬ ‫ننٙ‬ ‫ٝٛن‬ ‫نبُْ،‬ ‫اُؼن‬ ‫كن٢‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ٓنَزقلٓ٢‬ ‫كن٢‬ ‫غنجنبػنزنٜنب‬ ‫٣نٔنٌنٖ‬ ‫اُنزن٢‬ ‫أُٞاك‬ ‫ُ٘لش‬ ‫ٓزؼلكح‬ ‫ٓنقنزنجنو‬ ‫اٍنْ‬ ‫رؾذ‬ Sahara Labs ( 18 ) ‫ٝٓنؼنٔنَ‬ ، ‫كن٢‬ ‫اُنٔننًنٞه‬ ‫ٝثنبُنؾنصنو‬ ‫اُنٔنٞظنٞع‬ ‫ٝٓؼبُغنخ‬ ‫ثلافِننٚ‬ ‫اُِنن٤يه‬ ‫دننؼبع‬ ‫٣وننّٞ‬ ‫إٔ‬ ‫اُغٜننبى‬ ‫ٛنننا‬ ‫ع٤نلح‬ ‫ػٔنَ‬ ‫ث٤ئنخ‬ ‫رٞكن٤و‬ ‫كن٢‬ ‫َٓ٤ورٜب‬ ‫ارجبع‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫نلاع‬ ‫اإلثن‬ ‫نشو‬ ‫ُ٘ن‬ ‫نلح‬ ‫هائن‬ ‫ٝأكاح‬ ‫نبه‬ ‫ٝااثزٌن‬ ‫نشبء‬ ‫اإلٗن‬ Technology ‫اُننص٘بػ٤خ،‬ ‫نبّ‬ ‫اُؼظن‬ ‫نبط‬ ‫إلٗزن‬ ‫ُنزنشنٌنَ‬ ‫ُِص٘غ‬ ‫أُقزبهح‬ ‫أُٞاك‬ ٖٓ ‫ٓغٔٞػخ‬ ‫ننننغ‬ ‫ٓن‬ ‫ُِزٞاصننننَ‬ ‫ٝأكٝاد‬ ‫ٝأُ٘زننننل٣بد‬ ‫ٝأُجزننننلئ٤ٖ‬ ‫ٓنقنبهط‬ ‫ٓنٖ‬ ‫رنزنٌنٕٞ‬ ‫اُنزن٢‬ ٢ٛٝ ‫ُِطجبػخ،‬ ‫ٝاؽل‬ ‫ُنِنصن٘نغ‬ ‫أٓبًٖ‬ ‫ثقَٔخ‬ ‫كغبءد‬ ‫اُغٔ٤غ‬ ‫ػٖ‬ ‫أُغوة‬ ‫عذٚي‬ ( 8 )
	‫ننٕٞ‬ ‫ًن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ننيٝا‬ ‫هًن‬ ‫أ١‬ ‫ننخ؛‬ ‫اُؼبك٣ن‬ ‫ننبد‬ ‫ُِطبثؼن‬ ‫أُغَْ‬ ‫ٜٓ٘ب‬ ‫ٍ٤زشٌَ‬ ‫اُز٢‬ . ‫نخ‬ ‫أُوبهٗن‬ ‫نْ‬ ‫هإ٣زٜن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نب‬ ‫ن‬ ‫د‬ ‫ٝأؽ٤بٗ‬ ‫نب،‬ ‫ُٔ٘زغبرٜن‬ ‫ٝاُنص٘بػ٤خ‬ ‫اُشقنص٤خ‬ ‫أُغٞٛنواد‬ ‫ٝص٘بػخ‬ ‫أ‬ -‫ثنَجت‬ ‫اإلٗنَبٕ‬ ‫صنؾخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫ٍِج٢‬ ‫رؤص٤و‬ ‫ُٜب‬ ‫ة‬ -‫نوأً‬ ‫اُن‬ The Extruder ‫نٖ‬ ‫ػن‬ ‫نَئُٝخ‬ ‫أُن‬ ‫نَ‬ ‫ٓضن‬ ‫نخ،‬ ‫اُلهن‬ ‫نبُ٢‬ ‫ػن‬ ‫نَ‬ ‫ُزٔض٤ن‬ ‫ني‬ ‫ٝمُن‬ : ‫نوآظ‬ ‫ثن‬ Solid ‫ثنؤٓنبًنٖ‬ ‫أٝ‬ ‫ٝأُؼِٞٓنبد،‬ ‫ٝاُؾبٍجبد‬ ‫اُٜ٘لٍخ‬ ‫ًِ٤بد‬ ‫ٓنضنَ‬ ‫ؽنٌنٞٓن٤نخ،‬ ‫ٓنٞاهنغ‬ ‫ٍٞاء‬ ‫ػبّ،‬ ‫ثشٌَ‬ : 3D	‫اُنٔنواعنؼنخ،‬ ‫ُوبئنٔنخ‬ ‫اػلاكٛب‬ ‫ٝك٢‬ ‫ٌُِٔزجبد،‬ ‫ٓزٜ٘ب‬ ‫ُننص٘غ‬ ‫نٞإ‬ ‫ٝاألُن‬ ‫اُِيعننخ،‬ ‫نٞاك‬ ‫ٝأُن‬ ‫نَٞائَ،‬ ‫اُن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نَزط٤غ‬ ‫رن‬ ‫نش‬ ‫ثؾ٤ن‬ ‫نبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نيح‬ ‫أعٜن‬ ‫ننخ‬ ‫صٞه٣ن‬ ‫ننب‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫ننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫كبُطجبػن‬ ‫كي‬ ‫رص٘٤غ‬ ‫ك٢‬ ‫اٍزقلٓذ‬ ‫ًٝنُي‬ ‫اإلَٗبٕ،‬ ‫ًجل‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫ك٢‬ ‫أُ٘ضٞهح‬ ‫أُٞاك‬ ‫رِي‬ ٖٓ -‫ًنبٗنذ‬ ‫أ٣ب‬ ‫ننو‬ ‫ُغ٤ن‬ ‫ننؼ‬ ‫رز٤ن‬ ‫ننز٢‬ ‫اُن‬ ‫ننبمط‬ ‫اُ٘ٔن‬ ‫نني‬ ‫رِن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننط‬ ‫ُجؼن‬ ‫ننخ‬ ‫أٓضِن‬ ‫ٓنغنَنٔنبد‬ ‫ُنل٣ن٘نب‬ ‫٣نٌنٕٞ‬ ‫ٝثنبُنزنبُن٢‬ ‫اُٞهنذ،‬ ‫ٗلٌ‬ ‫اُنجن٤نعنبء‬ ‫اُنلاه‬ ‫كن٢‬ ‫اُنؾنوح‬ ‫أُنشنبه٣نغ‬ Enactus
	‫ثنَ‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤نب‬ ‫كن٢‬ ‫اُزطنٞه‬ ‫ك٢‬ ‫ُ٤َذ‬ ‫اُ٘شؤح‬ ‫نبّ‬ ‫ػن‬ ‫نبء‬ ‫ٝعن‬ 2118 ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ن٤و‬ ‫اُزلٌن‬ ‫نخ‬ ‫ٗز٤غن‬ ‫نشٜل‬ ‫ُ٤ن‬ ّ ‫رؼو٣لبرٜنْ‬ ‫ك٘غنل‬ ‫اُنَبثوخ،‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫ثب٥اد‬ ‫ٓنٖ‬ ‫عل٣نلح‬ ‫أدٌبٍ‬ ‫ُزص٘٤غ‬ ‫ٝاُلعخ‬ ‫اُنٛت‬ ٖٓ ‫ننننب‬ ‫اُ٤ٜن‬ ‫ننننوض‬ ‫٣زؼن‬ ‫ننننز٢‬ ‫اُن‬ ‫نننن٤يه‬ ‫اُِن‬ ‫ننننؼٚ‬ ‫أدن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننْ‬ ‫٣زن‬ ‫ننز٢‬ ‫اُن‬ ‫ننصٜٞهح‬ ‫أُن‬ ‫ننٞاك‬ ‫ُِٔن‬ ‫اُ٘لننش‬ work ‫أٝ‬ Auto CAD ‫نننزقلاّ‬ ‫اٍن‬ ‫نننوك‬ ‫ٝثٔغن‬ ، ‫اُنجنِنلإ‬ ‫كن٢‬ ‫اُنٔنزنٞاعنلح‬ ‫اُنقنبصنخ‬ ‫ٝاإلثنلاع‬ ‫اُص٘غ‬ printer and 3D printing news in	‫ًنبٗنذ‬ ‫اُنلهاٍنبد‬ ‫ٛننٙ‬ ‫إٔ‬ ‫كن٢‬ ‫ٓنؼنٜنْ‬ ‫ٝافزِنلنذ‬ ‫أصنجؾذ‬ ‫ٝثٜننا‬ ‫غجوخ،‬ ‫ثؼل‬ ‫غجوخ‬ ‫صالص٤خ‬ ‫أعياء‬ ‫ننزْٜ‬ ‫كهاٍن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننب‬ ‫ٓزوكك٣ٜن‬ ‫ننخ‬ ‫فلٓن‬ ‫ننخ‬ ‫اُج٤ئن‬ ‫نننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫ننالٍ‬ ‫فن‬ ‫ُِزص٘٤غ‬ ‫اُؾبُ٢‬ ‫اُ٘ٔٞمط‬ ‫رغ٤٤و‬ ‫ػِ٠‬ ‫هبكهح‬ . ‫ُٔو٣ط‬ ‫ٍلِ٢‬ ( 25 ) ‫ُنشوًبد‬ ‫ٓنشبه٣غ‬ ‫ٝٛ٘نبى‬ ، ‫أُٞاك‬ ‫رِي‬ ‫غج٤ؼخ‬ -‫ٓنزنزنبُن٤نخ‬ ‫غنجنونبد‬ ‫ُزشٌنَ‬ ‫ننننننيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نننننني‬ ‫رِن‬ ‫ننننننغ‬ ‫ٓن‬ ‫ننننننَ‬ ‫اُزٞاصن‬ ‫ننننننلهة‬ ‫أُزن‬ ‫اُص٘غ‬ ‫ٓقزِلخ‬ ‫ٝٓٞاك‬ ‫ٓزؼلكح‬ ‫ثؤُٞإ‬ ( 15 ) . ESITH Lab ‫ؽنلًنٞهد‬ ‫ٓؼَٔ‬ ٝ Had Kourt
	‫ٓنٖ‬ ‫ٝاؽنل‬ ‫ػن٘نصنو‬ ‫اُن٠‬ ‫اُنلهاٍنخ‬ ‫أدبهد‬ ‫نٞاك‬ ‫أُن‬ ‫نزقلاّ‬ ‫اٍن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نٞه‬ ‫اُزطن‬ ( 35 ) ‫نط‬ ‫ٝاُجؼن‬ ، ‫ثؼنبّ‬ ‫اُقبصنخ‬ ‫أُجبكهح‬ 2115 ‫أٍٝ‬ ‫صن٘غ‬ ‫ك٤نٚ‬ ‫ُ٤زنْ‬ ّ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نل‬ ‫اُغل٣ن‬ ‫نَ‬ ‫اُغ٤ن‬ ‫ني‬ ‫مُن‬ ‫نب‬ ‫أٜٗن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نص‬ ‫ر٘ن‬ ‫نَزقلّ‬ ‫رن‬ ‫ننُي‬ ‫ًٝن‬ ‫نَ،‬ ‫أهن‬ ‫نؼبه‬ ‫ٝثؤٍن‬ ‫نواد‬ ‫أُغٞٛن‬ ‫ننؼ‬ ‫اُوٝائن‬ ‫أظننواه‬ ‫ٝثننَجت‬ ‫أُننَزقلٕٓٞ،‬ ‫اُزن٢‬ ‫ٗلنَٜب‬ ‫أُغنَْ‬ ‫غجوبد‬ ‫رشٌ٤َ‬ ‫فالُٜب‬ ‫اُزننننصٔ٤ٔبد‬ ‫ُزِنننني‬ ‫٣ٌٔننننٖ‬ ‫اُطننننو٣وز٤ٖ‬ ‫اؽننننلٟ‬ ‫كن٢‬ ‫األٓنبًنٖ‬ ‫ثنٜننٙ‬ ‫ااٍزؼنبٗنخ‬ ٌٖٔ٣ ‫ؽ٤ش‬ ‫اُؼوث٤خ؛‬ global news organization ‫نغ‬ ‫نٞاهن‬ ‫ٓن‬ ‫أٝ‬ ،	‫دا‬ ‫ؽصنو‬ ‫ُٝن٤نٌ‬ ‫أًنضنو،‬ ‫أٝ‬ ‫ٝاؽنلح‬ ‫ٌُٔزجخ‬ ‫كهاٍبد‬ ‫اُزنشٌ٤َ‬ ‫ٓؼونلح‬ ‫ٓ٘زغنبد‬ ‫ُ٘نب‬ ‫رقوط‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫نخ‬ ‫اُؾو٤و٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُجلا٣ن‬ ‫نذ‬ ‫ًبٗن‬ ‫نب‬ ‫ٛ٘ن‬ ‫نٖ‬ ‫ٝٓن‬ ‫نخ،‬ ‫ٝاُجؾض٤ن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼِٔ٤ن‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننبك‬ ‫األثؼن‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننَزقلّ‬ ‫ٝرن‬ ‫نن٢‬ ‫اُؾٌٞٓن‬ ‫ننَ‬ ‫اُزٔٞ٣ن‬ ‫ننغ‬ ‫ٓن‬ ‫ننزواى‬ ‫ثبادن‬ ‫ننخ‬ ‫فبصن‬ ‫٣صنَ‬ ‫هنل‬ ٝ ‫ألػنِن٠،‬ ‫أٍلَ‬ ٖٓ ‫رزلهط‬ ‫اُص٘غ‬ ‫ننننننننننننننبهح،‬ ‫ثٜٔن‬ Blender, sketchup, net fab, ‫ة‬ -‫اٌشخظ١خ‬ ‫اٌطبثؼبد‬ : Lab ‫نَ‬ ‫نٔن‬ ‫نؼن‬ ‫ٝٓن‬ ‫نغ،‬ ‫األهثن‬ ‫نٞم‬ ‫ٍن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ HackWara
	‫كن٢‬ ‫األثنؼنبك‬ ‫صنالصن٤نخ‬ ‫اُنطنجنبػنخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ػ٘بصو‬ ‫ػبّ‬ ‫ؽلك‬ 3281 ‫اُؾو٤و٤نخ‬ ‫اُنٞاكح‬ ‫ػنبّ‬ ‫ثؤٗنٚ‬ ّ ‫نواد‬ ‫ٓن‬ ‫نب‬ ‫ٌٓٞٗبرٜن‬ ‫نخ‬ ‫ِج٤ن‬ ‫أ‬ ‫نخ‬ ‫غجبػن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نبكهح‬ ‫هن‬ ‫نخ‬ ‫غبثؼن‬ ‫ُنشٌَ‬ ‫آزنلاك‬ ‫كٜ٢‬ ‫ُِؾجو،‬ ‫اُ٘بكضخ‬ ‫اُطبثؼبد‬ ‫فننالٍ‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫أُالثننٌ‬ ‫صنن٘بػخ‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫اُقبصنخ‬ ‫اُقبّ‬ ‫أُٞاك‬ ‫اٗصٜبه‬ ٖٓ ‫أُ٘جؼضخ‬ ‫إٔ‬ ‫ٝ٣ٌٔنٖ‬ ‫غجونخ،‬ ‫كنٞم‬ ‫غجونخ‬ ‫اٗنشبإٛب‬ ‫٣زْ‬ ‫اٌطبثؼبد‬ ‫داخً‬ ‫اٌؼًّ‬ ‫ػٓ‬ ‫اٌّغئٌٛخ‬ ‫اٌّىٛٔبد‬ 361 ‫ًنٔنب‬ ‫ٓنٌنزنجنخ،‬ ‫ٌُٝننٖ‬ ‫هننص٤و،‬ ‫ٝهننذ‬ ‫ٝكنن٢‬ ‫اُننَُٜٞخ‬ ‫ن٢‬ ‫ثٔ٘زٜن‬ ‫ػنلك‬ ‫ك٢‬ ‫رولّ‬ ‫ُقلٓخ‬ ‫د‬ ‫دبٓال‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫كافَ‬ ‫ُِقلٓخ‬ . ‫د‬ ‫ننال‬ ‫ٓضن‬ ‫ننل‬ ‫ك٘غن‬ ‫اُٜننلف‬ ‫ُ٘لننٌ‬ ‫ننباد‬ ‫أُغن‬ ‫ثؼننط‬ ‫ننننننَ‬ ‫ٓضن‬ ‫ننننننخ،‬ ‫اُقبصن‬ ‫ننننننص٘بك٣ن‬ ‫ٝاُن‬ : ‫دنننننننوًخ‬ ‫ًنَ‬ ‫كن٢‬ ‫ٝاؽل‬ ‫ٓ٤ٌوٕٝ‬ ‫غجوخ‬ ًَ ‫ٍٝٔي‬ ‫ؽغْ‬ ‫شىً‬ ( 3 ) ( 81 ، 83 ) Grabcad, auto desk, tinker cad, ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نبم‬ ‫ٗطن‬ ‫نغ‬ ‫أٍٝن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نغ‬ ‫ٝاُزٞى٣ن‬ ‫نشبه‬ ‫ااٗزن‬ ‫نخ‬ ‫نبكن‬ ‫نٌن‬ ‫ُن‬ ‫نذ‬ ‫نؼن‬ ‫ن٘ن‬ ‫صن‬ ‫ن٢‬ ‫نزن‬ ‫اُن‬ ‫نبد‬ ‫نؼن‬ ‫نبثن‬ ‫نطن‬ ‫اُن‬ ‫ني‬ ‫نِن‬ ‫رن‬ ‫ن٢‬ ‫ٛن‬ ‫ٝػنونل‬ ‫ٝاُزصٔن٤نْ‬ ‫ثبُج٘بء‬ ‫اُقبصخ‬ ‫ااٍزشبهاد‬ ‫عٔ٤غ‬ ‫ٓنضنَ‬ ‫رغبه٣خ،‬ : The Maker Gear Mosaic Lab ‫نٌ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نجن‬ ‫نوٍن‬ ‫نٌن‬ ‫ٛن‬ ‫نخ،‬ ‫نغن‬ ‫ن٘ن‬ ‫ٝغن‬ ‫نوح،‬ ‫نطن‬ ‫ن٘ن‬ ‫نون‬ ‫اُن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬
	‫كن٤نٜنب‬ ‫رزٞاعل‬ ‫اُز٢‬ ‫اُؼَٔ‬ ‫ث٤ئخ‬ ٢ٛٝ ‫أٌُزجبد،‬ ‫اُؼبُنْ‬ ‫اثزنلػٜب‬ ‫ٝاُنز٢‬ ‫األثؼنبك،‬ ‫صالص٤خ‬ ‫ُِطجبػخ‬ ‫نبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطبثؼنبد‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ػنلك‬ ‫ُنص٘بػخ‬ ‫ػل٣نلح‬ ‫ن٢‬ ‫ٝاُزن‬ ‫نٞهم‬ ‫اُن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نذ‬ ‫ًبٗن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫صن٘بػخ‬ ‫ٝثبُزنبُ٢‬ ‫اُ٘نب٣ِٕٞ،‬ ‫ٓبكح‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫ػنلك‬ ‫ثبُطجبػخ‬ . ‫ٓقزِلخ‬ ‫ٝأُٞإ‬ ‫ٓقزِلخ‬ ‫ٓٞاك‬ ٖٓ ‫رزٌٕٞ‬ . ‫هجَ‬ ‫ُِٔقططبد‬ ‫األُٝ٤خ‬ ‫اُزصٔ٤ٔبد‬ ‫اٗشبء‬ ‫ك٢‬ ‫نٖ‬ ‫ٌُٝن‬ ‫نشبه،‬ ‫ااٗزن‬ ‫ني‬ ‫مُن‬ ‫نَزل٤ل‬ ‫أُن‬ ‫أهاك‬ ‫اما‬ ‫نذ‬ ‫اإلٗزوٗن‬ ‫ااٍنزنشنبهاد‬ ‫ٓنٖ‬ ‫مُني‬ ‫آفنو‬ ‫اُ٠‬ ‫اُزله٣ج٤خ‬ ‫اُلٝهاد‬ 3D Printer ‫نخ،‬ ‫نِنٔن٤ن‬ ‫اُنؼن‬ ‫نزنت‬ ‫اُنٌن‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ػنلك‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫أٝ‬	‫ثزنؾنِن٤نَ‬ ‫ثو٤بٜٓب‬ ‫٤وٛب‬ ‫ػٖ‬ ‫اُؾبُ٤خ‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫رزٔ٤ي‬ ‫ٝرؼنل‬ ‫دا‬ ‫عنل‬ ‫ًجن٤وٙ‬ ‫اُطبثؼنبد‬ ‫رِي‬ ‫أؽغبّ‬ ‫ًبٗذ‬ 5 -‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ : ‫اٌزؼش٠ف‬ : ‫نننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نننَ‬ ‫ًن‬ ‫ننن٢‬ ‫كن‬ ‫نننخ‬ ‫اُضالص٤ن‬ ‫نننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نننَزقلّ‬ ‫رن‬ : Organovo ‫ننش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫ننٞ؛‬ ‫ك٣غن‬ ‫ننبٕ‬ ‫ٍن‬ ‫ننب‬ ‫ٝٓووٛن‬ ‫ُن٘نلنش‬ ‫كٞٛخ‬ ‫فالٍ‬ ٖٓ ‫٣ؾلس‬ ‫مُي‬ ًَٝ ‫ٓوح،‬ 1 -‫األثؼبد‬ ‫اٌضالص١خ‬ ‫اٌزظّ١ّبد‬ ‫ئٔشبء‬ ‫ؽشق‬ : Maker Bot's, 3d creation lab, Auto ‫ُنٜنْ‬ ‫اُنزنغنبهة‬ ‫ؽنونَ‬ ‫ُزنشنٌنَ‬ ‫ُِٜٞاح‬ ‫اٝ‬ ‫أَُزقلٓ٤ٖ‬ Hacker space Tangier ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نل‬ ‫ٝاؽن‬ ‫نبٕ‬ ‫نٌن‬ ‫ٝٓن‬ ،
	‫رَنٔن٠‬ ‫ٝاُنزن٢‬ ‫األثنؼنبك،‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫اً‬ ‫ننٌٞد‬ ‫ٍن‬ S.cott ‫ننص٘٤غ‬ ‫ُِزن‬ ‫ننب‬ ‫ًزٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫نيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نياكد‬ ‫كن‬ ‫نواد‬ ‫ُٔن‬ ‫نَٜب‬ ‫ٗلن‬ ‫نَبؿ‬ ‫ٝاٍز٘ن‬ ‫نل‬ ‫ٝرُٞ٤ن‬ ‫نزقلاّ‬ ‫ثبٍن‬ ‫نٖ‬ ‫ٌُٝن‬ ‫نبه‬ ‫األؽجن‬ ‫نب‬ ‫ك٤ٜن‬ ‫نزقلٓذ‬ ‫اٍن‬ ‫دب‬ ‫نع‬ ‫أ٣ن‬ ‫نَزقلّ‬ ‫ٝرن‬ ‫نو،‬ ‫اُجؾن‬ ‫نٌ‬ ‫ٓالثن‬ ‫نَ‬ ‫ٓضن‬ ‫نٌ‬ ‫أُالثن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ة‬ -‫ب‬ ‫د‬ ‫اٍنزقلآ‬ ‫ك٤ٜنب‬ ‫أُقوعبد‬ ‫ثؼط‬ ‫رَزقلّ‬ ‫ط‬ -‫ننننبء‬ ‫اُج٘ن‬ ‫ننننلح‬ ‫هبػن‬ The build platform ‫اُجوآنننظ‬ ‫ننخ‬ ‫ٝٓبٛ٤ن‬ ‫ننخ،‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ننب‬ ‫غجبػزٜن‬ ‫ننخ‬ ‫ٍِٓٔٞن‬ ‫ننبد‬ ‫ًٔقوعن‬ ‫ننصٔ٤ٔبد‬ ‫اُزن‬ ‫نننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫ننو‬ ‫ُزظٜن‬ ‫كن٢‬ ‫اُنؼنوثن٢‬ ‫اُنؼنبُنْ‬ ‫كن٢‬ ‫أٌُزنجنبد‬ ‫رؾزبعٜب‬ ‫هل‬ ‫اُز٢‬ ‫نَ‬ ‫ٓنضن‬ : Maintaining and Troubleshooting	‫اُنٔنٌنزنجنبد‬ ‫رنِني‬ ‫ك٢‬ ‫اَُ٤بٍبد‬ ‫ٝٓؾزٟٞ‬ ‫ٗصٞب‬ ‫كن٢‬ ‫رنَزقلّ‬ ‫ًبٗنذ‬ ‫ُٝننُي‬ ‫َُِٔزقلٓ٤ٖ،‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫ػبئو‬ ‫نب‬ ‫فالُٜن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نوف‬ ‫ػن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نوإٟ‬ ‫اُن‬ ‫نذ‬ ‫افزِلن‬ ‫نوٝة،‬ ‫ٝاُؾن‬ ‫نعبء،‬ ‫ُِلن‬ ‫نشبك٤خ‬ ‫ااٍزٌن‬ ‫نبهاد‬ ‫اُي٣ن‬ ‫األٗنَغخ‬ ‫ُزنص٘٤غ‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤نب‬ ‫ٛننٙ‬ ‫اٍنزقلٓذ‬ ‫ٓنقنصنصنخ‬ ‫هبػلح‬ ‫ػِ٠‬ ‫ٓقوعٜب‬ ‫رعغ‬ ‫أُٞاك‬ ‫ػننٖ‬ ‫رؼننجو‬ ‫اُننَبثوخ‬ ‫اُننَطٞه‬ ‫ًبٗننذ‬ ‫ُٝٔننب‬ desk 123D, 3d Print uk. Thingiverse, ‫ػنِن٠‬ ‫صن٘نبػنزنٜنب‬ ‫اػنبكح‬ ‫هنجنَ‬ ‫األُٝن٤نخ‬ ‫ُٝن٘نٔنبمعنٜنْ‬ ‫ٓنقنزنجنو‬ ‫اٍنْ‬ ‫رنؾنذ‬ ‫رنٞٗنٌ‬ ٝ ‫ٍٝٞه٣ب‬ ‫ُج٘بٕ‬ ٖٓ ًَ
	‫ُنةثنلاع‬ ‫فنِنونذ‬ ‫َٓبؽبد‬ ‫ٝأٜٗب‬ ‫اُص٘غ‬ ‫أٓبًٖ‬ ‫نَْ‬ ‫أُغن‬ ( 36 ) ‫إٔ‬ ‫ن٠‬ ‫اُن‬ ‫نبه‬ ‫أدن‬ ‫نو‬ ‫ا٥فن‬ ‫نط‬ ‫ٝاُجؼن‬ ، ‫ٝىاك‬ ‫نننبّ،‬ ‫اُؼن‬ ‫ننني‬ ‫مُن‬ ‫نننل‬ ‫ثؼن‬ ‫نننٞام‬ ‫األٍن‬ ‫ننن٢‬ ‫كن‬ ‫دا‬ ‫نننشبه‬ ‫اٗزن‬ ‫ننن٢‬ ‫كٜن‬ ‫نننلح،‬ ‫عل٣ن‬ ‫نننيح‬ ‫ٝأعٜن‬ ‫نننوآظ‬ ‫ٝثن‬ ‫نننٞاك‬ ‫ٓن‬ ‫رطج٤وبرٜنب‬ ‫أدنٜو‬ ‫ٝٓنٖ‬ ‫اُغنائ٤نخ‬ ‫أُ٘زغنبد‬ ‫ص٘بػخ‬ ‫ك٢‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫د‬ ‫نال‬ ‫ٓضن‬ ‫نز٤ي‬ ‫اُجالٍن‬ ‫نبكح‬ ‫ٓن‬ ‫نزقلاّ‬ ‫كبٍن‬ ‫نب‬ ‫ن‬ ‫د‬ ‫ٓئهز‬ ‫ٝرَٔ٠‬ ‫أُغَْ،‬ ‫أُقوط‬ ‫ػِ٤ٜب‬ ‫٣ضجذ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُ٘ٔنٞمط‬ ‫ٛنا‬ ‫ألٕ‬ ‫ُنُي؛‬ ‫أَُزقلٓخ‬ ‫ٝاألعٜيح‬ ‫نٖ‬ ‫ث٤ن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نبه‬ ‫اافز٤ن‬ ‫نخ،‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ن٠‬ ‫كؼِن‬ ‫نخ‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نَ‬ ‫كافن‬ ‫األٓنبًنٖ‬ ‫ٝٛننٙ‬ ‫األعنٜنيح،‬ ‫رنِني‬ ‫ثبكفبٍ‬ ‫ػٜلٛب‬ ‫ثلا٣خ‬ Your 3D Printer . ( 63 )	‫رنِني‬ ‫رن٘نبُٝنزنٜنب‬ ‫اُنزن٢‬ ‫اُنٔنجنبكة‬ ‫ثؤكعنَ‬ ‫ُِقوٝط‬ ‫كوػ‬ ‫ٝاُص٘بػخ‬ ‫اُؼِٔ٢‬ ‫اُجؾش‬ . ‫ننبك،‬ ‫األثؼن‬ ‫ننخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ننخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫ننصطِؼ‬ ‫ٓن‬ ‫ننبء‬ ‫اُؼِٔن‬ ‫ننخ،‬ ‫اُغٞ٣ن‬ ‫ننخ‬ ‫ٝأُالؽن‬ ‫ننٌَو٣خ،‬ ‫اُؼن‬ ‫ننله٣جبد‬ ‫ٝاُزن‬ ‫ؽنصبك‬ ‫ك٤َزط٤ؼٕٞ‬ ‫اإلَٗبٕ‬ ‫ألعياء‬ ‫اُؼعٞ٣خ‬ ‫ٓنٞاك‬ ‫رنٞظنغ‬ ‫اُنطنجنونبد‬ ‫رنِني‬ ‫ٝثن٤نٖ‬ ‫ُنِنجن٘نبء،‬ ‫األثؼنبك‬ ‫صالص٤نخ‬ ‫اُطبثؼنبد‬ ‫ػٔنَ‬ ‫ٝغو٣ونخ‬ ‫ً٤ل٤خ‬ K-Moddl ‫نخ‬ ‫ٓلزٞؽن‬ ‫نجوآظ‬ ‫ُن‬ ‫نب‬ ‫آن‬ ‫نٔبء‬ ‫األٍن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٝٛن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ن٤نو‬ ‫نضن‬ ‫ًن‬ ‫ن٠‬ ‫اُن‬ ‫نونو‬ ‫نلنزن‬ ‫رن‬ ‫ٝٛن٢‬ ، ‫نزنبط‬ ‫اإلٗن‬ ‫نؼنبد‬ ‫غنبثن‬ ‫ُٔجخ‬ Lamba Lab ‫ٝ٣نٌن٤نِنٞعن٤نب‬ ، Wikilogia ،
	‫ٝأدنبهد‬ ‫اُنٔنٌنزنجنبد،‬ ‫كن٢‬ ‫ٝااثزٌبه‬ ‫ٝاُص٘غ‬ ‫ننبّ‬ ‫ػن‬ ‫ننبٕ‬ ‫ًن‬ ‫ننلٛب‬ ‫ُٓٞن‬ 3286 ‫ننْ‬ ‫اُؼبُن‬ ‫ننل‬ ‫٣ن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ّ ‫نب‬ ‫ثوآغٜن‬ ‫نلك‬ ‫ٝػن‬ ‫نص٘ؼ٤ٜب‬ ‫ٓن‬ ‫نلك‬ ‫ػن‬ ‫ٝىاك‬ ‫نزقلآٜب‬ ‫اٍن‬ ‫ا‬ ‫نَبهد‬ ‫ٝ٣ن‬ ‫نب‬ ‫ن‬ ‫د‬ ٘٤ٔ٣ ‫ننٛت‬ ‫رن‬ ‫نخ‬ ‫ُِطجبػن‬ ‫نب‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫نننٞهٕ‬ ‫ًن‬ ‫نننخ‬ ‫عبٓؼن‬ ‫نننشوٝع‬ ‫ٓن‬ university cornell ‫ننخ‬ ‫ثبُج٤ئن‬ ‫ننؤصو‬ ‫رزن‬ ‫ننب‬ ‫٣غؼِٜن‬ ‫ننَٔبد‬ ‫أُغن‬ ‫ننلاك‬ ‫اػن‬ ‫اُزن٢‬ ‫أُنٞاك‬ ‫ػِ٠‬ ‫٣ؾزٞ١‬ ٝ ‫اُزص٘٤غ‬ ‫ٝػبء‬ ‫ثٔقطنػ‬ ‫٣جنلأ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٢‬ ‫دٌَ‬ ‫ك٢‬ ‫أُطجٞع‬ ‫نننخ‬ ‫اُقبصن‬ ‫نننٞاء‬ ‫ٍن‬ ‫نننبد‬ ‫اُطبثؼن‬ ‫نننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نننٞاع‬ ‫أٗن‬ ‫نننخ‬ ‫صالصن‬ ‫اُنجنِنلإ‬ ‫ٝٓن٘نٜنب‬ ‫اُنؼنبُنْ،‬ ‫أٗنؾنبء‬ ‫عنٔن٤نغ‬ ‫كن٢‬ ‫ٓزٞكوح‬ ‫ٝاُنٔنٞاهنغ‬ ‫اُنجنوآنظ‬ ‫ألٍنٔنبء‬ ‫اَُنوك‬ ‫ٝٛنا‬	‫رنؾنٌنْ‬ ‫َُن٤نبٍنخ‬ ‫أٍنٌ‬ ‫ُنٞظنغ‬ ‫ٝمُني‬ ‫أٌُزنجنبد،‬ ‫ػبّ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫اٗزوِذ‬ 2111 ّ ‫ػِ٠‬ ‫اُ٤ٜب‬ ‫أدبه‬ ‫كبُجؼط‬ : ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُزبُلن‬ ‫نياء‬ ‫األعن‬ ‫ن٘غ‬ ‫صن‬ ‫نبكح‬ ‫إلػن‬ ‫نخ‬ ‫ٝاُجؾو٣ن‬ ‫نبء‬ ‫ُج٘ن‬ ‫نبُغ٤ٖ‬ ‫اُجن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نلّ‬ ‫اُن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُغنػ٤ن‬ ‫نب‬ ‫اُقال٣ن‬ ‫نَ‬ ‫نضن‬ ‫ٓن‬ ‫نخ،‬ ‫نون‬ ‫اصن‬ : ‫نَ‬ ‫نبئن‬ ‫ٍن‬ ‫أٝ‬ ‫نٖ‬ ‫نبفن‬ ‫اَُن‬ ‫نواء‬ ‫نغن‬ ‫اُن‬ ‫نت‬ ‫٣غن‬ ‫نٚ‬ ‫كبٗن‬ ‫نَٔخ،‬ ‫أُغن‬ ‫نب‬ ‫ٓقوعبرٜن‬ ‫نواط‬ ‫افن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫أٝ‬ ‫نننَ‬ ‫عٞعن‬ ‫نننبد‬ ‫رطج٤ون‬ ‫نننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نننيء‬ ‫عن‬ ‫أٝ‬ ‫نننصله،‬ ‫أُن‬ ‫كهنخ‬ ‫أٛنٔنٜنب‬ ‫اإلٗنزنبط،‬ ‫ثنطنبثنؼنبد‬ ‫اُقبصخ‬ ‫أُٔ٤ياد‬ ‫نْ‬ ‫ٝاٍن‬ Tunis HackerSpace ‫ن٢‬ ‫نٞاُن‬ ‫نزن‬ ‫اُن‬ ‫ن٠‬ ‫نِن‬ ‫ػن‬ ،
	‫اُنٔنَنبؽنبد‬ ‫ُٜنٙ‬ ‫ٓلصَ‬ ‫رؼو٣ق‬ ‫اُ٠‬ ‫اُلهاٍخ‬ ‫ٛننننٍٞ‬ ‫رننننشبهُي‬ Hull Charles ‫أُئٍننننٌ‬ ‫مُني‬ ‫ٝٓ٘نن‬ ‫اُؼِٔ٤نخ،‬ ‫أُغنباد‬ ‫عٔ٤نغ‬ ‫ك٢‬ ‫ٝرطج٤وبرٜب‬ ‫ٓقزِلنخ‬ ‫ثٔنٞاك‬ ‫غجونبد‬ ‫رِنٞ‬ ‫غجونبد‬ ‫ُطجبػخ‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نص٘٤غ‬ ‫رن‬ ‫نَٔ٠‬ ‫ٓن‬ ‫نذ‬ ‫رؾن‬ ‫نخ‬ ‫نائ٤ن‬ ‫نبد‬ ‫ٓ٘زغن‬ ‫نخ‬ ‫ُطجبػن‬ ‫ٝاُنعغػ‬ ‫اُؾواهح‬ ‫ك٢‬ ‫اهرلبع‬ ٖٓ ‫أُؾ٤طخ‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٢‬ ‫أُ٘زظ‬ ‫اٗشبء‬ ‫ك٢‬ ‫رَزقلّ‬ . ‫اُن٠‬ ‫٣٘زونَ‬ ‫ثؼلٛب‬ ‫ٓب،‬ ‫ُ٘ٔٞمط‬ ‫ههٔ٢‬ ‫رصٔ٤ْ‬ ‫أٝ‬ ‫اُص٘غ‬ ‫ٓؾِ٤خ‬ ‫أٝ‬ ‫اُشقص٤خ‬ ‫أٝ‬ ‫ثبإلٗزبط‬ ( 11 ) . ‫ػنبّ‬ ‫رنٞاعنل‬ ‫ؽن٤نش‬ ‫اُؼوث٤نخ،‬ 2135 ‫ػشنو‬ ‫صنالصنخ‬ ّ ‫ػنِن٠‬ ‫ُالغٔنئن٘نبٕ‬ ‫؛‬ ‫دب‬ ‫ظوٝه٣‬ ‫ًبٕ‬ ‫ٝاُطبثؼبد‬	‫ك٢‬ ‫اُقلٓخ‬ ‫اُن٠‬ ‫كوػ‬ ‫اإلٗزبط‬ ‫ك٢‬ ‫ٝاٍزقلآٜب‬ ‫أُصبٗغ‬ ٖٓ ‫اُؼوث٤خ‬ ‫أٌُزجبد‬ . ‫أ‬ -‫إٔ‬ ‫نٖ‬ ‫٣ٌٔن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نجخ‬ ‫أُؾٍٞن‬ ‫نخ‬ ‫ا٥ُن‬ ‫ني‬ ‫رِن‬ ‫نب‬ ‫أٜٗن‬ ‫اما‬ ‫ننب،‬ ‫٤وٛن‬ ٝ ‫ننَلٖ‬ ‫ٝاُن‬ ‫ننبئواد‬ ‫ٝاُطن‬ ‫ننلاد‬ ‫أُؼن‬ ‫اُغَْ‬ ‫أػعبء‬ : ‫أغنواف‬ ‫اُنوئز٤ٖ،‬ ‫هِنت،‬ ،٢ًِ ‫ؽن٤نش‬ ‫اُنزنٔنبٍني،‬ ‫ػِٔن٤نخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫ُزؼَٔ‬ ‫صٔغ٢‬ ‫ثٜنب‬ ‫ااٍنزؼبٗخ‬ ‫٣ٌٔنٖ‬ ‫اُز٢‬ ‫اُطوم‬ ‫اُ٠‬ ‫اإلدبهح‬ ‫نشبء‬ ‫اٗن‬ ‫نب‬ ‫دن‬ ‫عٔ٤ؼ‬ ‫نٜب‬ ‫وظن‬ ‫نؾبث٤خ‬ ‫ٍن‬ ‫نلٓبد‬ ‫ٝفن‬ ‫نبد‬ ‫ثوٓغ٤ن‬ ‫نله‬ ‫نون‬ ‫رن‬ ‫نب‬ ‫ألٗنٜن‬ ‫نو‬ ‫نضن٤ن‬ ‫ثنٌن‬ ‫أهنَ‬ ‫نب‬ ‫نزنٜن‬ ‫نِنلن‬ ‫نٌن‬ ‫رن‬ ‫إٔ‬ ‫اا‬ ‫نغ‬ ‫اُصن٘ن‬ ‫ٓنجنبكهاد‬ ‫ػنٖ‬ ‫ٗنزنغنذ‬ ‫هثنؾن٤نخ‬ ‫٤و‬ ‫ٓ٘ظٔبد‬ ‫ًِٜٝب‬

‫ٌطبثؼبد‬ ‫أعؼبس‬ ‫خّغخ‬ ‫ألً‬ ‫أعّبء‬ ‫٠ٛػؼ‬ ‫ثبٌغٕ١ٗ‬ ‫عؼش‬ ‫اٌّظشٞ‬ ‫ثبٌذٚلس‬ ‫عؼش‬ ‫األِش٠ىٟ‬ ‫اٌضالص١خ‬ ‫اٌطبثؼخ‬ ‫اعُ‬ ‫األثؼبد‬ ‫اٌّظٕؼخ‬ ‫اٌششوخ‬ ‫اعُ‬ ‫اٌّظٕؼخ‬ ‫اٌجٍذ‬ َ 831 $ 381 Lix 3D pen ‫ٌ١ىظ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالصٟ‬ ‫اٌمٍُ‬

  
	‫أوزٛثش‬ ‫أوزٛثش‬ 5131 5131 ) ) ‫أوزٛثش‬ 5131 ) ‫أوزٛثش‬ 5131 )	----	( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠ ( ٛ١ٌٛ٠	15 15 15 15	----	13 13 13 13	‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 38 ‫ع‬ ، ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ، ‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬ 38 ‫ع‬ ،	‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬ ‫د‬ . ‫سِؼبْ‬ ‫ِؾّذ‬ ‫ِٙب‬
	‫ثَنٜنُٞنخ‬ ‫اُنقنبٓنبد‬ ‫دنواء‬ ‫رٞكن٤نو‬ ٖٓ ‫اُؼوث٤خ‬ Machines ‫اُوهٔنن٢‬ ‫اُزؾٌننْ‬ ‫آُننخ‬ ‫ن٢‬ ‫ٝٛن‬	‫ة‬ ‫ننيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نن٠‬ ‫ػِن‬ ‫ننصٍٞ‬ ‫اُؾن‬ ‫ننخ‬ ‫كوصن‬ ‫نن٤و‬ ‫رٞكن‬ -‫ثبٌطبثؼبد‬ ‫اٌجٕبء‬ ‫ِٛاد‬ ‫رىٍفخ‬ : 5 -‫ططخ‬ ‫خذِط‬ ‫ططشد‬
	‫َٓنزنلن٤نل٣نٜنب‬ ‫ػنٖ‬ ‫رزؾَٔ‬ ‫إٔ‬ ‫ُٜب‬ ٌٖٔ٣ ‫ًٝنُي‬ ‫اإلٗزنبط‬ ‫غنوم‬ ٖٓ ٢ٛٝ ‫أٌُج٤ٞرو‬ ‫ثٞاٍطخ‬	‫أٝاُنٔنٞاك‬ ‫ثنبُنقن٤نٞغ‬ ‫اُقبصخ‬ ‫األٍؼبه‬ ‫أٓب‬ ‫نٖ‬ ‫أُئِٛ٤ن‬ ‫نقبب‬ ‫األدن‬ ‫ن٤و‬ ‫رٞكن‬ ‫ن٠‬ ‫اُن‬ ‫نبكخ‬ ‫ثبإلظن‬
			.	)	65	(	‫اُقبٓبد‬ ‫اٍزٜالى‬ ‫رٌِلخ‬ ‫اُؾل٣ضخ‬ .	‫اُنطنبثنؼنخ،‬ ‫رشغن٤نَ‬ ‫ك٢‬ ‫أَُزقلٓخ‬ ‫ُِج٘بء‬ ‫اُقبّ‬ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٤ب‬ ‫ٛنٙ‬ ‫اٍزقلاّ‬ ‫ٓغ‬ ‫ُِزؼبَٓ‬ ‫أُلهث٤ٖ‬
	‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطبثؼخ‬ ‫خذِخ‬ ‫ػًّ‬ ‫ث١ئخ‬ : ‫اُل٤٘٤نَ‬ ‫روط٤نغ‬ ‫آُخ‬ Vinyl Cutter ُ ‫وطنغ‬	3 -‫ك‬ -	‫أٌُزجنبد،‬ ‫ك٢‬ ‫ب‬ ‫د‬ ‫اٍزقلآ‬ ‫أُٞاك‬ ‫ألًضو‬ ‫كجبَُ٘جخ‬ ‫كٝهاد‬ ‫ننُي‬ ‫ُن‬ ‫نْ‬ ‫ر٘ظ٤ن‬ ٝ ‫نخ،‬ ‫أُقزِلن‬ ‫نب‬ ‫ٝثوآغٜن‬
	‫إٔ‬ ‫نعذ‬ ‫ٓن‬ ‫نواد‬ ‫كون‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ننًو‬ ‫اُن‬ ‫نجن‬ ‫ٍن‬ ‫نب‬ ‫ًٔن‬ ‫ٝاٌُورٕٞ‬ ‫ٝاُجالٍز٤ي‬ ‫األٝهام‬ .	‫أٝ‬ ‫نط‬ ‫ن٤ن‬ ‫األثن‬ ‫ٍنٞاء‬ ‫ني‬ ‫ن٤ن‬ ‫نٍنزن‬ ‫نالن‬ ‫نجن‬ ‫اُن‬ ‫نٞغ‬ ‫ن٤ن‬ ‫فن‬ ‫ٛن٢‬ ‫َٓزٔو؛‬ ‫ثشٌَ‬ ‫ػَٔ‬ ‫ٝٝهُ‬ ‫رؼِ٤ٔ٤خ،‬ ‫رله٣ج٤خ‬
	‫ٓؼظنْ‬ ‫ك٢‬ ‫رزٞكو‬ ‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطجبػخ‬ ‫فلٓخ‬ ‫ننن‬ ‫ٛـن‬ -‫نننٞ‬ ‫األهك٣٘ن‬ Arduino ‫نننخ‬ ‫ُٞؽن‬ ‫نننٞ‬ ‫ٝٛن‬	‫ثن٤نٖ‬ ‫ٓنب‬ ‫أٍؼبهٛب‬ ‫كززواٝػ‬ ‫ثبألُٞإ‬ ‫أٝ‬ ‫األٍٞك‬ ‫ننا‬ ‫ُٜن‬ ‫نخ‬ ‫ُِٝلػب٣ن‬ ‫نزقلاّ‬ ‫ااٍن‬ ‫نَٜ٤َ‬ ‫ٝرن‬ ‫نزوٝ٣ظ‬ ‫ُن‬
	‫أٓبًنٖ‬ ‫رَٔ٠‬ ‫ػَٔ‬ ‫ٝث٤ئخ‬ ‫ٓظِخ‬ ‫رؾذ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫نب‬ ‫ثوٓغزٜن‬ ‫نْ‬ ‫رزن‬ ‫نصله‬ ‫أُن‬ ‫نخ‬ ‫ٓلزٞؽن‬ ‫اٌُزوٝٗ٤نخ‬	38 ‫أُغزٔغ‬ ‫ك٢‬ ‫أٌُبٕ‬ ‫اُ٠‬ 315 ‫ٝٛن٢‬ ‫اُنٞاؽنل،‬ ‫ُِنٌن٤نِنٞ‬ ‫ا‬ ‫كٝاهد‬ ( 66 ) .
	‫أٌُزجنبد؛‬ ‫ك٢‬ ‫ااثزٌبه‬ ‫أٝ‬ ‫اإلثلاع،‬ ‫أٝ‬ ‫اُص٘غ،‬ ‫ٓ٘نصبد‬ ‫كنبألهك٣٘ٞ‬ ‫أٌُج٤ٞرنو،‬ ‫غو٣ن‬ ‫ػٖ‬	‫٣نٞاى١‬ ‫ٓب‬ ‫أ١‬ ‫ُِٔٞاك‬ ‫اُؼبُٔ٤خ‬ ‫األٍؼبه‬ ‫رقنص٤ص‬ ‫إٔ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫أكهًنذ‬ ‫صنْ‬ ٖٓٝ 326
	‫نَخ‬ ‫ٓئٍن‬ ‫أ١‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نل‬ ‫٣ٞعن‬ ‫نن١‬ ‫اُن‬ ‫نبٕ‬ ‫أٌُن‬ ‫نٞ‬ ‫ٝٛن‬ ‫ػٔنَ‬ ‫ػِن٠‬ ‫رَبػل‬ ‫ُِزطٞ٣و‬ ‫هبثِخ‬ ‫اٌُزوٝٗ٤خ‬	: ‫رغ٤٤نو‬ ‫ٓنٖ‬ ‫نٌٜٔ٘نب‬ ٣ ‫أٌُزجنبد‬ ‫كن٢‬ ‫أُنَبؽبد‬ ‫ٛنٙ‬ 3225 ‫ر٘طنجنن‬ ‫األٍؼبه‬ ‫ٝٛنٙ‬ ‫دب‬ ‫ٓصو٣‬ ‫دب‬ ‫ع٘٤ٜ‬
	‫اُلوصنننخ‬ ‫ننٚ‬ ‫ٓ٘ن‬ ‫أُنننَزل٤ل٣ٖ‬ ‫ننلٟ‬ ‫ُن‬ ‫ننٕٞ‬ ‫ٝ٣ٌن‬ ‫٣ٌٔننٖ‬ ‫نْ،‬ ‫رؾٌن‬ ‫ٝكٝائننو‬ ‫اٌُزوٝٗ٤ننخ‬ ‫نو‬ ‫كٝائن‬	‫ٝاُن٘ن٤نِنٕٞ،‬ ‫ٝاُجُٞ٤ٔواد‬ ‫األفشبة‬ ‫ػِ٠‬ ‫أ٣عدب‬ ‫نلٓبد‬ ‫فن‬ ‫ن٤و‬ ‫ثزٞكن‬ ‫ني‬ ‫ٝمُن‬ ‫نواكٙ،‬ ‫ٝأكن‬ ‫نغ‬ ‫أُغزٔن‬ ‫نبح‬ ‫ؽ٤ن‬
	‫نننبد‬ ‫اُزو٘٤ن‬ ‫نننغ‬ ‫عٔ٤ن‬ ‫نننزقلاّ‬ ‫ٝاٍن‬ ‫نننشبف‬ ‫اٍزٌن‬ ‫األًنٞاك‬ ‫ثبٍنزقلاّ‬ ‫ٍنِٜٚ‬ ‫ثنصٞهح‬ ‫ثوٓغزٜب‬	‫رنٌنِنلنخ‬ ‫٣صنَ‬ ‫كنونل‬ ‫اُنٔنصنو١‬ ‫اَُنٞم‬ ‫ك٢‬ ‫أٓب‬ ‫األكٝاد‬ ‫نن٢‬ ‫كن‬ ‫ننشبهًخ‬ ‫أُن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٌٔن‬ ‫ن‬ ‫ر‬ ‫ننلح‬ ‫عل٣ن‬
	‫نبكٍ‬ ‫ُٝزجن‬ ‫ُِزؼِنْ‬ ‫رؼبٝٗ٤نخ‬ ‫ث٤ئنخ‬ ‫كٜنٞ‬ ‫اإلثلاػ٤نخ،‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ٓشزوخ‬ ‫األًٞاك‬ ‫رٌٕٞ‬ ‫أُصله،‬ ‫ٓلزٞؽخ‬	‫اُن٠‬ ‫أُقزِلخ‬ ‫ثؤٗٞاػٜب‬ ‫اُجالٍز٤ي‬ ‫ف٤ٞغ‬ ‫ٝااٍزٌنشبف‬ ‫اُزؼِنْ‬ ‫ٝرؼنيى‬ ‫ٝاُجوآظ،‬ ‫ٝاألعٜيح‬ 651
	‫ٝا‬ ‫ننلح،‬ ‫اُغل٣ن‬ ‫ننبهاد‬ ‫أُٜن‬ ‫ننغ‬ ‫ٝعٔ٤ن‬ ‫ننبه‬ ‫األكٌن‬ ‫اُجوٓغنخ‬ ‫ُغنخ‬ ‫ك٢‬ ‫أَُزقلٓخ‬ ‫األًٞاك‬ ‫ٍن٢‬	‫ٓنضنَ‬ ‫دنب،‬ ‫ٓصنو٣‬ ‫دنب‬ ‫ع٘٤نٜ‬ : ‫نخ‬ ‫ًبكن‬ ‫نل٣ْ‬ ‫ٝرون‬ ‫نبد‬ ‫اُٜٞا٣ن‬ ‫نن‬ ‫ٝرؾو٤ن‬ ‫نت‬ ‫اُِؼن‬ ‫نطخ‬ ‫ثٞاٍن‬ PLA Polylactic
	3811 5188 3888 5888 8331 ‫نب‬ ‫ػِ٤ٜن‬ ‫نل٣َ‬ ‫اُزؼن‬ ‫نٖ‬ ‫٣ٌٔن‬ ‫نٞاك‬ ‫األًن‬ ‫ننٙ‬ ‫ٝٛن‬ $ 588 New Matter ‫ِبرزش‬ ٛ١ٔ $ 588 Cobblebot ‫وبثٍجٛد‬ $ 388 M3D ‫اَ‬ 8 ‫دٞ‬ $ 888 Printrbot ‫ثٛد‬ ‫ثش٠ٕذ‬ $ 811 Mixshop ‫شٛة‬ ‫ِ١ىظ‬ ++ ‫ٓنٖ‬ ‫ٓؼ٤٘خ‬ ‫ٓغٔٞػخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫أٌُبٕ‬ ‫كٌوح‬ ‫روزصو‬ ‫أفوٟ‬ ‫ثوٓغخ‬ ‫ُغخ‬ ‫ثؤ١‬ ‫ٝثوٓغزٜب‬ . ‫كن٢‬ ‫أٌُنبٕ‬ ‫عٞٛنو‬ ‫ٝاٗٔنب‬ ‫األعٜيح،‬ ‫أٝ‬ ‫أُٞاك‬ ٝ -‫عٜننبى‬ Espresso Book Machine ‫ٝرٞاكنو‬ ‫ٝاُزؼنبٕٝ،‬ ‫أُغزٔؼ٤نخ‬ ‫اُشواًخ‬ ‫ػوِ٤خ‬ ‫ك٢‬ ‫ٝمُي‬ ‫ًبِٓخ،‬ ‫ٌُزت‬ ‫غجبػخ‬ ‫ٓبً٤٘خ‬ ٢ٛٝ ‫ُِٔنَزل٤ل‬ ‫٣ٌٔنٖ‬ ‫أٗنٚ‬ ‫٣ؼ٘٢‬ ‫ثبٌُٔزجخ‬ ‫أٌُبٕ‬ ‫ٛنا‬ ‫نبد‬ ‫ث٤بٗن‬ ‫نلح‬ ‫هبػن‬ ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نلٝكح‬ ‫ٓؼن‬ ‫نبئن‬ ‫كهن‬ ‫ننْ‬ ‫ُِزؼِن‬ ‫نن٤خ‬ ‫أٍبٍن‬ ‫ننَبؽخ‬ ‫ٓن‬ ‫ننٚ‬ ‫ُل٣ن‬ ‫ننٕٞ‬ ‫٣ٌن‬ ‫إٔ‬ ‫نت‬ ‫اُطِن‬ ‫نذ‬ ‫رؾن‬ ‫نب‬ ‫دن‬ ‫ًزبث‬ ‫نٖ‬ ‫ٓال٣٤ن‬ ‫نجؼخ‬ ‫ٍن‬ ‫نشَٔ‬ ‫رن‬ ‫أٓ٤زٚ‬ ‫ُٝٔؾٞ‬ ‫ٌٓزجزٚ،‬ ‫ك٢‬ ‫ٝاإلثلاع‬ ‫ٝااًزشبف‬ ‫ُِٔئُل٤ٖ‬ ‫اٌُبِٓخ‬ ‫اُؾوٞم‬ ‫ٝرؾذ‬ . ‫اُؼِٔن٢،‬ ‫اُزطنٞه‬ ‫غ٤ِنخ‬ ‫أَُزٔوح‬ ‫أُؼِٞٓبر٤خ‬ ‫ننلٟ‬ ‫ُن‬ ‫ننٕٞ‬ ‫٣ٌن‬ ‫ننيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫ننزقلاّ‬ ‫ٝثبٍن‬ ‫أٌُزجنخ‬ ‫كن٢‬ ‫أُنَبؽخ‬ ‫ٛننٙ‬ ‫رٞاكنو‬ ‫فالٍ‬ ‫كٖٔ‬ ٖٓ ‫٣َزط٤غ‬ ‫ُِزص٘٤غ‬ ‫ًبِٓخ‬ ‫ػَٔ‬ ‫ث٤ئخ‬ ‫أَُزل٤ل‬ ‫اُزن٢‬ ‫ٝاألعٜيح‬ ‫اُجوآظ‬ ‫أَُزل٤ل‬ ‫ُلٟ‬ ‫ٍ٤زٞكو‬ ‫ٓؼظنْ‬ ‫٣نَزط٤غ‬ ‫ٝا‬ ‫أُؼِٞٓبد،‬ ‫صٞهح‬ ‫أؽلصزٜب‬ ‫رلبػِن٢‬ ‫٤و‬ ‫ٓغَْ‬ ‫ٗٔٞمط‬ ‫آب‬ ‫اٗشبء‬ ‫فالُٜب‬ ‫نجبة‬ ‫األٍن‬ ‫ٓنٖ‬ ‫ُؼنلك‬ ‫ٝمُني‬ ‫آزالًٜنب‬ ‫أُغزٔنغ‬ ‫أٝ‬ ‫ثوٓغنخ،‬ ‫ٝا‬ ‫ك٤ٚ‬ ‫ؽوًخ‬ ‫ا‬ ‫ٓغنَْ‬ ‫ٗٔنٞمط‬ ‫نخ‬ ‫ٌُِٔزجن‬ ‫نٖ‬ ‫ك٤ٌٔن‬ ‫نبُ٢‬ ‫ٝثبُزن‬ ‫نصبك٣خ،‬ ‫ااهزن‬ ‫نب‬ ‫أُٜٝن‬ ‫رلبػِ٢‬ ٖٓ ‫اُزٌُ٘ٞٞع٢‬ ‫اُزلبػَ‬ ‫هٝػ‬ ‫ك٤ٚ‬ ‫ثضذ‬	Lix ‫ٌ١ىظ‬ MOD-t 3D printer ‫رٟ‬ ‫ِٛد‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ Cobblebot 3D Printer ‫وبثٍجٛد‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ The Micro 3D printer ‫الثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫ِ١ىشٚ‬ New Simple Maker's Kit ‫و١ذ‬ ‫ِبوش‬ ‫ٔ١ٛع١ّجً‬ Mix G1 + Kit ‫عٟ‬ ‫ِ١ىظ‬ 3 + ‫و١ذ‬ ‫ُنِنزنؾنِنَ‬ ‫اُنونبثنَ‬ ‫اُنؾنواه١‬ ‫اُجالٍز٤ني‬ ‫اٌّزؾذح‬ ‫اٌٛل٠بد‬ 3 ‫اٌّزؾذح‬ ‫اٌٛل٠بد‬ 5 ‫اٌّزؾذح‬ ‫اٌٛل٠بد‬ 8 ‫اٌّزؾذح‬ ‫اٌٛل٠بد‬ 8 ‫اٌّزؾذح‬ ‫اٌٛل٠بد‬ 1 ‫وٕذا‬ 8 Acid ٝ ‫أٌُزجنخ‬ ‫ُنلٟ‬ ‫كزٌنٕٞ‬ ‫ٝاُجؾض٤نخ،‬ ‫اُؼِٔ٤نخ‬ ‫اُزغبهة‬ ABS Acrylonitrile Butadiene Styrene ‫أُغنباد‬ ‫كن٢‬ ‫اُؼِنّٞ‬ ‫ٔٞض‬ ‫اىاُخ‬ ‫ػِ٠‬ ‫أُولهح‬ ‫نبه‬ ‫ظن‬ ‫نواه١‬ ‫ؽن‬ ‫ني‬ ‫ن٤ن‬ ‫نزن‬ ‫نٍن‬ ‫نالن‬ ‫ثن‬ ‫نٞ‬ ‫ٝٛن‬ ٝ ‫نخ،‬ ‫نئن‬ ‫ن٤ن‬ ‫نجن‬ ‫نبُن‬ ‫ثن‬ ‫نْ،‬ ‫اُزؼِن‬ ‫نوب‬ ‫كن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نََٜ‬ ‫ن‬ ‫ن‬ ‫ر‬ ‫نبُ٢‬ ‫ٝثبُزن‬ ‫نخ‬ ‫أُقزِلن‬ PVA Polyvinyl Alcohol ‫نل‬ ‫ٝرنئًن‬ ‫نبء،‬ ‫اُنٔن‬ ‫كن٢‬ ‫ننٝة‬ ‫٣ن‬ ‫ني‬ ‫نزن٤ن‬ ‫نالنٍن‬ ‫ثن‬ ‫ٝٛنٞ‬ ‫فنالٍ‬ ‫ٓنٖ‬ ‫أُؼِٞٓنبد‬ ‫اٗزنبط‬ ‫ك٢‬ ‫أَُبػلح‬ ‫ٝرٞكو‬ ‫ااٍزٜالى‬ ‫ا‬ ‫اُص٘غ‬ ‫صوبكخ‬ ‫رطٞ٣و‬ ( 61 ) . ‫األعن٘نجن٤نخ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ك٢‬ ‫ااٍزقلاّ‬ ‫اؽصبئ٤بد‬ ‫أُنَبؽخ‬ ‫ٛنٙ‬ ‫ٝرؾزبط‬ -‫ا٣غنبى‬ ‫كن٢‬ -‫اُن٠‬ ‫ؽنل‬ ‫ًؤهص٠‬ ‫رزٌِق‬ ‫اُجالٍز٤ي‬ ‫ف٤ٞغ‬ ‫رٌِلخ‬ ‫إٔ‬ ٞٛ ‫ُٜب‬ 61 ‫٣نَزط٤غ‬ ‫أُغنَْ‬ ‫ُِزنص٘٤غ‬ ‫أعٜنيح‬ ‫ٍزخ‬ ‫رٞاكو‬ ‫أ١‬ ‫اُٞاؽل؛‬ ‫ُِشٜو‬ ‫دب‬ ‫أٓو٣ٌ٤‬ ‫ا‬ ‫كٝاهد‬ 621 ‫فالُٜب‬ ٖٓ ‫أَُزل٤ل‬ ‫اُ‬ ‫ٌٓزٔن‬ ‫ث٘ٔنٞمط‬ ‫قنوٝط‬ َ ‫اٍنزنقنلٓنذ‬ ‫ُنٞ‬ ‫ٝمُني‬ ‫دنب،‬ ‫ٓصو٣‬ ‫دب‬ ‫ع٘٤ٜ‬ ‫ٛنٙ‬ ٖٓٝ ‫األثؼبك،‬ ٢ِ٣ ‫ٓب‬ ‫األعٜيح‬ ( 68 ) : ‫كٕٝ‬ ‫األٍجنٞع‬ ‫ٓلاه‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُ٤ّٞ‬ ‫غٞاٍ‬ ‫اُطبثؼخ‬ ‫أ‬ -‫األثؼبك‬ ‫صالص٤خ‬ ‫اُطبثؼخ‬ 3D Printer . ‫اٍنزنقنلٓنذ‬ ‫اما‬ ‫األٍنؼنبه‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ٝري٣نل‬ ‫رٞهق،‬ ‫ة‬ -‫ثبُِ٤يه‬ ‫اُوطغ‬ ‫آُخ‬ Laser Cutte . ‫األههنبّ‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ٝٓنٖ‬ ‫اُنٌنجنوٟ،‬ ‫اإلٗزبط‬ ‫غبثؼبد‬ ‫اُوٍٞ‬ ‫َٗزط٤غ‬ : ‫ُنِنٔنٌنزنجنبد‬ ‫آنٌنبٗن٤نخ‬ ‫ٛ٘بى‬ ‫إ‬ ‫ط‬ -‫ننن٢‬ ‫ٍن‬ ‫إ‬ ‫ٍننن٢‬ ‫روط٤نننغ‬ ‫آُنننخ‬ CNC

‫ٚفط‬ ‫ططزٟ‬ ‫اٌط‬ ‫ططبد‬ ‫اٌّىزجط‬ ‫ططٛاع‬ ‫أٔط‬ ‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ :

  ‫نْ‬ ‫ٛن‬ ‫نٖ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نُٞن‬ ‫نٔن‬ ‫ٓن‬ ‫نخ‬ ‫نالصن‬ ‫صن‬ ‫نالٍ‬ ‫فن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نؼ‬ ‫ن٘ن‬ ‫نٔن‬ ‫اُن‬ ‫نذ‬ ‫نؾن‬ ‫ٝأرن٤ن‬ : 


	)	5131	‫أوزٛثش‬	-	( ٛ١ٌٛ٠	15	-	13	38 ‫ع‬ ،	‫ط‬ ‫اٌفٙشعذ‬	‫اٌؼبٌُ‬ ‫ؽٛي‬ ‫اٌّىزجبد‬ ‫فٟ‬ ‫األثؼبد‬ ‫صالص١خ‬ ‫اٌطجبػخ‬ ‫خذِخ‬
	‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نَبٛٔزٜب‬ ‫ٓن‬ ‫نذ‬ ‫ثِغن‬ ‫نب‬ ‫ث٤٘ٔن‬ Bank ‫نػ،‬ ‫كون‬ ‫ٝاؽنلح‬ ‫ٌٓزجنخ‬ ‫رٔٞ٣نَ‬ ‫كن٢‬	-	‫نخ‬ ‫ػبٓن‬	‫ننب‬ ‫ًالٛٔن‬ ‫ننٖ‬ ‫أػِن‬ ‫ننش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫؛‬	Foundation
	‫نلك‬ ‫ثؼن‬ ‫اُغبٓؼ٤نخ‬ ‫ننننن٢‬ ‫ٛن‬ : ‫نننننَٕٞ‬ ‫ٓبك٣ن‬ ‫نننننخ‬ ‫اُؼبٓن‬ ‫نننننخ‬ ‫أٌُزجن‬ 11 ‫نَجخ‬ ‫ث٘ن‬ ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬ 12 % ‫نٖ‬ ‫ٓن‬	‫ُؼنلك‬ ‫فبصنخ‬ ‫ٓ٘نؼ‬ ‫اربؽنخ‬ ‫ػِن٠‬ ‫أُٞاكوخ‬
	‫نننبٛٔذ‬ ‫ٍن‬ ٝ ‫نننخ،‬ ‫اُغبٓؼ٤ن‬ ‫نننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نننبُ٢‬ ‫اعٔن‬ madison public library ‫ُٝنننننننننْ‬	‫ننْ‬ ‫ههن‬ ‫ننلٍٝ‬ ‫اُغن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننعؼ‬ ‫٣زن‬ 26 ‫ننلح‬ ‫أُزؾن‬ ‫ننبد‬ ‫اُٞا٣ن‬ ‫ننَ‬ ‫كافن‬ ‫ننخ‬ ‫ٌٓزجن‬ ( 6 ) ‫ننبى‬ ‫ٛ٘ن‬ ‫إٔ‬
	‫ثؼننلك‬ ‫ٝؽننلٛب‬ ‫نلح‬ ‫أُزؾن‬ ‫نبد‬ ‫اُٞا٣ن‬ ‫اُنن١‬ ‫اُزٔٞ٣نَ‬ ‫ؽغْ‬ ‫أ٣عدب‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫رنًو‬ 1 ‫ٌٓزجننبد‬	‫اُطجبػنخ‬ ‫فلٓنخ‬ ‫ٝكنود‬ ‫ٌُِٔزجبد‬ ‫أٗٞاع‬ ‫صالس‬ ‫ننننلهٙ‬ ‫هن‬ ‫ننننَ‬ ‫ثزٔٞ٣ن‬ 3،2 ‫ا‬ ‫كٝاهد‬ ‫ننننٕٞ‬ ‫ِٓ٤ن‬
	15 % ‫اإلٌُزوٝٗ٢‬ ‫ٓٞهؼٜب‬ ‫ػِ٠‬ ‫رِوزٚ‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننلك‬ ‫ػن‬ ‫ننبُ٢‬ ‫اعٔن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ .	‫ننَجخ‬ ‫ث٘ن‬	‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نذ‬ ‫ًبٗن‬ ‫نبُْ،‬ ‫اُؼن‬ ‫نٍٞ‬ ‫ؽن‬ ‫نبك‬ ‫األثؼن‬ ‫نخ‬ ‫صالص٤ن‬ ‫ٝرنصٔ٤ْ‬ ‫رقط٤نػ‬ ‫كن٢‬ ‫إلٗلبهٜب‬ ‫دب،‬ ‫أٓو٣ٌى‬
	‫ننننذ‬ ‫ؽظن‬ ‫ننننلح‬ ‫ٝاؽن‬ ‫ننننخ‬ ‫كُٝن‬ ‫إٔ‬ ‫أ١‬ ‫نننن٤خ،‬ ‫أُلهٍن‬ ‫اُنزنٔنٞ٣نَ‬ ‫اُنٔنزنؾنلح‬ ‫اُنٔنٔنِنٌنخ‬ ‫كن٢‬ ‫رنٞكنو‬ ‫ث٤٘ٔب‬	‫نخ‬ ‫اُطجبػن‬ ‫نب‬ ‫رٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫نت‬ ‫عِن‬ ‫نخ‬ ‫غِ٤ؼن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼبٓن‬ ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫ني‬ ‫ٝمُن‬ ‫نص٘٤غ‬ ‫ُِزن‬ ‫نخ‬ ‫ًبِٓن‬ ‫نَ‬ ‫ػٔن‬ ‫نخ‬ ‫ث٤ئن‬
	‫أٌُزجنبد؛‬ ٖٓ ‫اُ٘ٞع‬ ‫ٛنا‬ ‫ك٢‬ ‫األٝك٠‬ ‫ثبُ٘ص٤ت‬ ‫ٓنضنِنذ‬ ‫ٓنٌنزنجنبد‬ ‫أهثنغ‬ ‫أصَ‬ ٖٓ ‫ٌُٔزجز٤ٖ‬ ‫اُقبهع٢‬	‫اؽزِنننذ‬ ‫ؽ٤نننش‬ ‫ُٔغزٔؼبرٜنننب؛‬ ‫األثؼنننبك‬ ‫صالص٤نننخ‬ ‫ػٖ‬ ‫٣ي٣ل‬ ‫ا‬ ‫ىٓ٘٢‬ ‫ٓلٟ‬ 38 ‫ثؼنل‬ ‫ا‬ ‫دنٜود‬
	‫رِزٜنب‬ ‫ٓلهٍن٤خ،‬ ‫ٌٓزجنبد‬ ‫ثضنالس‬ ‫عنبءد‬ ‫ؽ٤ش‬ 6 % ‫َٓنزنٟٞ‬ ‫ػنِن٠‬ ‫اُنٔنٔنُٞنخ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫اعٔبُ٢‬ ٖٓ	‫نصِذ‬ ‫ؽن‬ ‫نش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫نب؛‬ ‫ٗظ٤وارٜن‬ ‫نٖ‬ ‫ث٤ن‬ ‫األٍٝ‬ ‫ني‬ ‫أُوًن‬ ‫اُزٔٞ٣َ‬ ‫ػِ٠‬ ‫اُؾصٍٞ‬ ( 62 ) .
	‫ٝاؽنلح‬ ‫ٌٓزجنخ‬ ‫كن٢‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫ٝكود‬ ‫اُز٢‬ ‫اُ٤ٞٗبٕ‬ ‫ثَ٘جخ‬ ٝ ‫اُؼبُْ‬ 51 % ‫األهثنؼنخ،‬ ‫ٓنٌنزنجنبرنٜنب‬ ‫ػلك‬ ٖٓ	‫ػِ٠‬ ‫ٝؽلٛب‬  ‫نننٞ‬ ‫ٗ٤ن‬ ‫نننخ‬ ‫ثٞا٣ن‬ ‫نننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نننبُق‬ ‫رؾن‬ ‫نننو‬ ‫ٝٝكن‬ 323 ‫ثَ٘جخ‬ ‫ٌٓزجخ‬ 16،2 % ‫ٓنٖ‬
	‫ن٢‬ ‫ٝٛن‬ ‫كُٝزٜنب،‬ ‫كافنَ‬ ‫اُضنبٗٞ١‬ ‫ُِزؼِ٤نْ‬ ‫ٓلهٍن٤خ‬	‫ننخ،‬ ‫اُلهاٍن‬ ‫ننَ‬ ‫ٓؾن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننٞع‬ ‫ٓغٔن‬ ‫ننبُ٢‬ ‫اعٔن‬ ‫ننننننن٢‬ ‫ع٤وٍن‬ LibraryLinkNJ ‫نننننننلٙ‬ ‫ٝؽن‬
	‫ٓلهٍنننننننخ‬ ‫ٌٓزجنننننننخ‬ ‫ااثنزنٌنبه‬ ‫ٓنغنبٍ‬ ‫كن٢‬ ‫اُؼبُ٢‬ ‫اُزؼِ٤ْ‬ ‫ص٘لٝم‬ ‫ٓئٍَخ‬ David C. Burrow	‫اُنلٍٝ‬ ‫ٛننٙ‬ ‫ٓ٘طن‬ ‫إٔ‬ ‫اُ٢‬ ‫مُي‬ ‫اُجبؽضخ‬ ‫ٝروعغ‬ ‫ُؼنلك‬ ‫دنب‬ ‫فبهع٤‬ ‫د‬ ‫رٔٞ٣ال‬ 35 ‫عبٓؼ٤نخ‬ ‫ٌٓزجنخ‬
	E l e me n t a r y S c h o o l M e d i a the Higher Education Innovation	‫ٍ٤بٍنزٜب‬ ‫كن٢‬ ‫عِ٢‬ ‫ثشٌَ‬ ‫أػِ٘زٜب‬ ‫اُز٢‬ ‫ٝهإ٣زٜب‬ ‫ننخ،‬ ‫اُٞا٣ن‬ ‫ننبد‬ ‫ٌٓزجن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫ننخ‬ ‫ٝػبٓن‬ ‫ٝٓلهٍنن٤خ‬
	‫ثنؾنٞس‬ ‫كن٢‬ ‫ااٍزضنٔنبه‬ ‫ٝص٘لٝم‬	Centera Fund (HEIF) .	‫رٞك٤نو‬ ‫كن٢‬ ‫رٌٔنٖ‬ ‫ُِقلٓنخ‬ ‫ٝكػب٣زٜب‬ ‫ٝٓٞاهؼٜب‬ ‫نننننلهٛب‬ ‫هن‬ ‫نننننخ‬ ‫اعٔبُ٤ن‬ ‫نننننخ‬ ‫ثٔ٤ياٗ٤ن‬ 335،111
	‫اُؼبٓنخ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ك٤ٜنب‬ ‫ؽصِذ‬ ‫كول‬ ‫ً٘لا‬ ‫أٓب‬ ‫نّٞ‬ ‫نؼننِن‬ ‫اُن‬ Science Research Investment	‫نغ‬ ‫أُغزٔن‬ ‫نواك‬ ‫أكن‬ ‫نْ‬ ‫ُٔؼظن‬ ‫نٖ‬ ‫٣ٌٔن‬ ‫ا‬ ‫نلح‬ ‫عل٣ن‬ ‫نخ‬ ‫رو٘٤ن‬ ‫ننننخ‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننننٞع‬ ‫ُ٘ن‬ ‫ننننب‬ ‫ن‬ ‫د‬ ‫ٝكو‬ ‫ننننَٔخ‬ ‫ٓون‬ ‫دأ،‬ ‫كٝاه‬
	‫نَجخ‬ ‫ٗن‬ ‫ػِن٠‬ Fund 3 (SRIF3 1 % ‫نخ‬ ‫ٝأٌُِٔن‬ ‫نزواُ٤ب‬ ‫أٍن‬ ‫نب‬ ‫رِزٜن‬ ‫نْ‬ ‫صن‬ ، ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نب‬ ‫نزن‬ ‫نوًن‬ ‫نزن‬ ‫ادن‬ ‫نٖ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نزن‬ ‫نَن‬ ‫نئٍن‬ ‫نٔن‬ ‫ٝاُن‬	‫اُؼبٓنخ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ػِن٠‬ ‫٣غنت‬ ‫ٝثبُزبُ٢‬ ‫دواإٛب‬ ‫نننله٣ت،‬ ‫ٝاُزن‬ ‫نننيح‬ ‫األعٜن‬ ‫نننٖ‬ ‫ٓن‬ ‫نننب‬ ‫ٝاؽز٤بعبرٜن‬
	‫صنْ‬ ‫اُنلُٝز٤ٖ،‬ ‫ث٤نٖ‬ ‫ٝاؽلح‬ ‫ٌٓزجخ‬ ‫ثلبهم‬ ‫أُزؾلح‬ ‫نننلا‬ ‫ٝكِ٘٘ن‬ ‫ننن٘وٝ٣ظ‬ ‫ٝاُن‬ ‫ٝأُٔبٗ٤نننب‬ ‫نننَب‬ ‫كوٗن‬ ‫عنننبءد‬ ‫افزنبهد‬ ‫اُنز٢‬ ‫اُواثؼنخ‬ ‫أُورجخ‬ ‫ك٢‬ ‫ٍٝ٘غبكٞهح‬ ‫اُقلٓنخ‬ ‫رونلّ‬ ‫اُنز٢‬ ‫اُٞؽ٤نلح‬ ‫ٌٓزجبرْٜ‬ ‫رٌٕٞ‬ ‫إ‬ ‫نَجخ‬ ‫ث٘ن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼبٓن‬ ‫نبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نٚ‬ ‫كئن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ 8 ، % ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫هنلهٙ‬ ‫ثنزنٔنٞ٣نَ‬ ‫اٗغِنزنوا‬ ‫وة‬ ‫عبٓؼخ‬ ‫ٌٓزجبد‬ ‫رٔٞ٣َ‬ 111 ‫دب‬ ‫اٍزوُ٤٘٤‬ ‫دب‬ ‫ع٘٤ٜ‬ ‫اُق‬ ( 53 ) ، ‫ٓنٌنزنجنخ‬ ‫أٓنب‬ ‫عنبرشنل‬ Gateshead Library ‫اُنضنبُنش‬ ‫اُنٔنٔنٍٞ‬ ‫ُٜٓٞب‬ ‫كول‬ ‫ًنبهٗن٤نغن٢‬ ‫ٓئٍَخ‬ ٞٛٝ CarnegieTrust The ‫ن٢‬ ‫كن‬ ‫نِنزنؼنِن٤نْ‬ ‫ُن‬ ‫اُنالىٓنخ‬ ‫األٓنٞاٍ‬ ‫ثنزنٞكن٤نو‬ ‫اُنقنبب‬ ‫ؽنغنْ‬ ‫دنب‬ ‫أ٣ع‬ ‫ثنبُنٔنٌنزنجنخ‬ ‫أُٞهغ‬ ‫٣نًو‬ ُْٝ ‫اُغبٓؼبد،‬	‫رؼِ٤ٔ٤ننخ‬ ‫ث٤ئننبد‬ ‫دننٌَ‬ ‫كنن٢‬ ‫ُِغٔ٤ننغ‬ ‫رٞك٤وٛننب‬ ‫مُنني‬ ‫رؾو٤ننن‬ ‫كنن٢‬ ‫رِزٜننب‬ ‫ٝرؼبٝٗ٤ننخ،‬ ‫ك٣٘بٓ٤ٌ٤ننخ‬ ‫ػنلك‬ ‫ػِن٠‬ ‫ؽنصِذ‬ ‫ؽ٤نش‬ ‫اُغبٓؼ٤خ؛‬ ‫أٌُزجبد‬ 18 ‫نننَجخ‬ ‫ث٘ن‬ ‫نننخ‬ ‫ٌٓزجن‬ 21،1 % ‫نننذ‬ ‫اؽزِن‬ ‫نننْ‬ ‫صن‬ ، ‫ننبهم‬ ‫ثلن‬ ‫ننش‬ ‫اُضبُن‬ ‫نني‬ ‫أُوًن‬ ‫نن٤خ‬ ‫أُلهٍن‬ ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫نلح‬ ‫اُٞاؽن‬ ‫نخ‬ ‫ٌُِٔزجن‬ ‫نٞػ‬ ‫أُٔ٘ن‬ ‫ن‬ ‫أُجِن‬ ‫نواٝػ‬ ‫ٝرن‬ ‫ننٖ‬ ‫ننب‬ ‫ٓن‬ 1،151 ‫نن٠‬ ‫اُن‬ 32،511 ‫دا‬ ‫كٝاه‬ ‫دب‬ ‫أٓو٣ٌ٤‬ ( 51 ) .  ‫ننننب‬ ‫ٝاُزٌُ٘ٞٞع٤ن‬ ‫ننننّٞ‬ ‫اُؼِن‬ ‫ننننَخ‬ ‫ٓئٍن‬ ‫ننننذ‬ ‫ُٝٓٞن‬ ‫ن٤بد‬ ‫ٝاُو٣بظن‬ ‫نخ‬ ‫ٝاُٜ٘لٍن‬ ‫نػ،‬ ‫كون‬ ‫نلح‬ ‫ٝاؽن‬ ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬
						.	‫اُؼبٓخ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫اعٔبُ٢‬ ‫ا‬ ‫أٌُزجخ‬ ‫رِوزٚ‬ ‫اُز٢‬ ‫ُزٔٞ٣َ‬ .	‫ٝاُغبٓؼ٤نخ؛‬ ‫اُؼبٓنخ‬ ‫أٌُزجنبد‬ ‫ث٤ٖ‬ ‫ًج٤و‬ ‫ػلك١‬ ‫ننٙ‬ ‫ٛن‬ ‫نله‬ ‫هن‬ ‫نب‬ ‫ٓٞهؼٜن‬ ‫ن٠‬ ‫ػِن‬ ‫نخ‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننًو‬ ‫رن‬ ‫نْ‬ ‫ُٝن‬
	‫اُغبٓؼ٤خ‬ ‫أٌُزجبد‬ ‫َٗت‬ ‫ػٖ‬ ‫اُؾل٣ش‬ ‫ٝهجَ‬ ‫ألٗنٜنب‬ ‫اُنضنبُنضنخ؛‬ ‫أُورنجنخ‬ ‫ك٢‬ ‫ً٘لا‬ ‫عبءد‬ ‫ثؼلٛب‬	6 US Stem foundation ‫نَجخ‬ ‫ث٘ن‬ ‫نبد‬ ‫ٌٓزجن‬ 2 %	‫نلك‬ ‫ثؼن‬ ‫نبءد‬ ‫عن‬ ‫نش‬ ‫ؽ٤ن‬ ‫نلرٜب،‬ ‫ٝٓن‬ ‫نٚ‬ ‫أُ٘ؾن‬
	‫نٖ‬ ‫ث٤ن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ ‫إ‬ ‫ن٢‬ ‫اُن‬ ‫نبهح‬ ‫اإلدن‬ ‫نت‬ ‫ك٤غن‬ ‫أصَ‬ ٖٓ ‫ٌٓزجز٤ٖ‬ ‫ُٓٞذ‬ 31 ‫غنو٣نن‬ ‫ػنٖ‬ ‫ٌٓزنجنخ،‬ 18 ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬	‫اُؼلك‬ ‫اعٔبُ٢‬ ٖٓ S c i e n c e , T e c h n o l o g y , 361 ‫ٌٓزجخ‬ .
	‫ٛ٘نبى‬ ‫ثبُلهاٍنخ‬ ‫ؽنصوٛب‬ ‫رْ‬ ‫اُز٢‬ ‫عبٓؼ٤خ‬ ‫نجنخ‬ ‫نَن‬ ‫ن٘ن‬ ‫ثن‬ ‫نخ‬ ‫ن٤ن‬ ‫نبهعن‬ ‫نقن‬ ‫اُن‬ ‫نؼ‬ ‫ن٘ن‬ ‫اُنٔن‬ 35 % ‫ن٢‬ ‫نبُن‬ ‫نٔن‬ ‫اعن‬ ‫نٖ‬ ‫ٓن‬ 23	‫اُٞا٣نبد‬ ‫إٔ‬ ‫ٗغنل‬ ‫اُنلٍٝ‬ ‫َٓزٟٞ‬ ‫ػِ٠‬ ‫أٓب‬ Engineering and Math
	‫نب‬ ‫ثٌبِٜٓن‬ ‫نخ‬ ‫اُغبٓؼن‬ ‫نَ‬ ‫كافن‬ ‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نو‬ ‫رٞكن‬ ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬ ‫ٝثَ٘جخ‬ ‫ػشو‬ ‫اُضالس‬ ‫ٌٓزجبرٜب‬ 6 % ‫اعنٔنبُن٢‬ ‫ٓنٖ‬	‫ثؼنلك‬ ‫ٍنبٛٔذ‬ ‫هل‬ ‫أُزؾلح‬  ‫ننٕٞ‬ ‫ُِل٘ن‬ ‫نن٘٢‬ ‫اُٞغن‬ ‫ننص٘لٝم‬ ‫اُن‬ ‫ننزوى‬ ‫ٝادن‬ 313 ‫ػبٓنخ‬ ‫ٌٓزجنخ‬
	‫نَ‬ ‫كافن‬ ‫نٌ‬ ‫ُٝ٤ن‬ ‫نب،‬ ‫ُٜن‬ ‫نخ‬ ‫اُزبثؼن‬ ‫نَبد‬ ‫أُئٍن‬ ‫نغ‬ ‫ثغٔ٤ن‬ ‫ٓنٔنُٞن٤نٖ،‬ ‫صنالصنخ‬ ‫ُٜٝٓٞب‬ ،ًٌَ ‫أُُٔٞخ‬ ‫أٌُزجبد‬	81 % The National Endowment ‫ننبد‬ ‫أٌُزجن‬ ‫ننلك‬ ‫ػن‬ ‫ننبُ٢‬ ‫اعٔن‬ ‫ننٖ‬ ‫ٓن‬	‫ننَجخ‬ ‫ث٘ن‬
	‫ٓؼٜننل‬ ‫أٝ‬ ‫هننَْ‬ ‫ٌٓزجننخ‬ ‫أٝ‬ ‫ثؼ٤ٜ٘ننب‬ ‫ًِ٤ننخ‬ ‫ٌٓزجننخ‬ ‫ٛنْ‬ : ‫نٞ‬ ‫نَن‬ ‫ك٣ن٘ن‬ ‫نَنخ‬ ‫ٓنئٍن‬ denso foundation	‫نخ‬ ‫اُقلٓن‬ ‫نذ‬ ‫أكفِن‬ ‫نز٢‬ ‫اُن‬ ‫نخ‬ ‫اُؼبٓن‬ for the art ٝ ، ‫ٛبه٣ٌ‬ ‫ث٘ي‬ -323 Harris ‫نخ‬ ‫ٌٓزجن‬

‫اٌّٛظف١ٓ‬ ‫خالي‬