Мылтық тарихы
Мылтық-бұл алғашқы физикалық жарылғыш зат. Ол ашылғанға дейін көптеген тұтандырғыштар қолданылған, соның ішінде грек оты. Мылтықтың ашылуы Қытай алхимиясындағы даосистердің өлместікке ұмтылу тәжірибелеріне жатады және халық арасында Қытайдың "төрт ұлы өнертабысының" бірі болып саналады. Ол кеш Тан әулеті (9 ғасыр) кезінде табылды, бірақ жазбаша формуланың алғашқы жазбасы Сун әулеті кезінде (11 ғасыр) пайда болды. Мылтық туралы білім ескі әлемге тез тарады, мүмкін XIII ғасырдағы моңғол жаулап алуларының нәтижесінде және оған арналған жазбаша формула Роджер Бэконның 1267 жылғы "Опус Мажус" трактатында және Хасан Аль-Рамманың 1280 жылғы трактатында пайда болды. Ол кем дегенде 12 ғасырдан бастап от жебелері, бомбалар және от найзасы сияқты қару-жарақ түрлерінде, тіпті тапанша пайда болғанға дейін де белгілі бір әсермен соғыс қимылдарында қолданылған. Ақырында от найзасы мылтықпен вытыстырылған кезде, зымырандар мен от жебелері сияқты басқа да мылтық қарулары Қытайда, Кореяда, Үндістанда және сайып келгенде Еуропада қолданыла берді. Бомбалар ешқашан дамуын тоқтатпады және қазіргі уақытта гранаталар, миналар және басқа да жарылғыш құрылғылар түрінде жетілдіріле берді. Мылтық әскери емес мақсаттарда да қолданылған, мысалы, отшашу ойын-сауық үшін немесе тау-кен және туннель төсеу үшін жарылғыш заттарда.
ежелгі Қытайда мылтық алғаш рет қашан табылды
кеш Тан әулеті (9 ғасыр)