Байланыс энергиясы
Иллюстрация ретінде біз олардың гравитациялық өрісі арқылы кеңістікте бір-бірін тартатын екі нысанды қарастырамыз. Тартылыс күші объектілерді жылдамдатады және олар потенциалдық (гравитациялық) энергияны кинетикалық (қозғалыс энергиясына) айналдырып, бір-біріне қарай белгілі бір жылдамдыққа ие болады. Бөлшектер 1) өзара әрекеттесусіз бір-бірінен өткенде немесе 2) соқтығысу кезінде серпімді түрде итерілгенде, алынған кинетикалық энергия (жылдамдықпен байланысты) соқтығысқан бөлшектерді ажырата отырып, потенциалдық пішінге орала бастайды. Баяулайтын бөлшектер бастапқы қашықтыққа және одан әрі шексіздікке оралады немесе тоқтап, соқтығысуды қайталайды (тербеліс болады). Бұл энергияны жоғалтпайтын жүйенің бөліктері қысқа қашықтықта тербелетін қатты затқа біріктірілмейтінін (байланыспайтынын) көрсетеді. Сондықтан бөлшектерді байланыстыру үшін тарту арқылы алынған кинетикалық энергия шашыраңқы болуы керек (қарсылық күшіне байланысты). Күрделі нысандар соқтығысқан кезде әдетте серпімді емес соқтығысуға ұшырайды, Кейбір кинетикалық энергияны ішкі энергияға айналдырады (атомдардың қозғалысы болып табылатын жылу мөлшері), ол әрі қарай фотондар - жарық пен жылу түрінде шығарылады. Ауырлық күшін жеңу үшін қажетті энергия соқтығысқан кезде шашырап кеткеннен кейін, бөліктер жақын, мүмкін атомдық қашықтықта тербеледі, осылайша бір қатты затқа ұқсайды. Бұл жоғалған энергия объектілерді бөлу үшін ықтимал кедергіні жеңу үшін қажет және байланыс энергиясы бар. Егер бұл байланыс энергиясы жүйеде жылу түрінде сақталса, оның массасы азаймас еді. Алайда, жүйе жоғалтқан байланыс энергиясының өзі (жылу сәулеленуі түрінде) массаға ие болар еді. Бұл суық байланысқан жүйенің "масса тапшылығын" тікелей көрсетеді.
объектінің потенциалдық гравитациялық энергиясы қайдан келеді (1-бөлім)
гравитациялық өрісі