Бойль Заңы
Қысым мен көлем арасындағы бұл байланысты алғаш рет XVII ғасырда Ричард Таунли мен Генри Пауэр атап өтті. Роберт Бойл олардың ашылуын эксперименттер арқылы растады және нәтижелерін жариялады. Роберт Гюнтердің және басқа да беделді дереккөздердің айтуынша, эксперименттік аппаратты Бойльдің көмекшісі Роберт Гук жасаған. Бойль Заңы ауамен эксперименттерге негізделген, ол оны кішкентай, көрінбейтін серіппелер арасындағы тыныштықтағы бөлшектердің сұйықтығы деп санады. Ол кезде ауа әлі де төрт элементтің бірі ретінде қарастырылды, бірақ Бойл бұған келіспеді. Бойльдің қызығушылығы ауаны өмірдің маңызды элементі ретінде түсіну болса керек; мысалы, ол өсімдіктердің ауасыз өсуі туралы еңбектерін жариялады. Бойль жабық J-түтікті қолданды және бір жағынан сынапты құйып, екінші жағынан ауаны сынап қысымымен қысуға мәжбүр етті. Экспериментті бірнеше рет қайталап, сынаптың әртүрлі мөлшерін қолдана отырып, ол бақыланатын жағдайларда газ қысымы оның алатын көлеміне кері пропорционалды екенін анықтады. Француз физигі Эдме Мариотт (1620-1684) 1679 жылы Бойльден тәуелсіз сол заңды ашты, бірақ Бойль оны 1662 жылы басып шығарды. Алайда, Мариотт ауа көлемі температураға байланысты өзгеретінін анықтады. Осылайша, бұл заң кейде Мариотт заңы немесе Бойль - Мариотт заңы деп аталады. Кейінірек, 1687 жылы "жаратылыстану философиясының математикалық принциптерінде" Ньютон егер серпімді сұйықтық олардың арасындағы қашықтыққа кері пропорционал итеру күштері әрекет ететін тыныш бөлшектерден тұрса, тығыздық қысымға тура пропорционал болатынын математикалық түрде көрсетті, бірақ бұл математикалық трактат бақыланатын тәуелділіктің физикалық түсіндірмесі емес. Статикалық теорияның орнына екі ғасырдан кейін Максвелл мен Больцман ұсынған кинетикалық теория қажет.
газдың қысымы мен көлемінің қалай байланысты екенін сипаттайтын заңды кім жасады
Роберт Бойл