Мылтық тарихы
Мылтық-бұл алғашқы физикалық жарылғыш зат және снаряд. Ол ойлап табылғанға дейін көптеген тұтандырғыштар қолданылған, соның ішінде грек оты. Мылтықтың өнертабысы Қытай алхимиясындағы даосистердің өлместікке ұмтылу тәжірибелеріне жатады және халық арасында Қытайдың "төрт ұлы өнертабысының" бірі болып саналады. Ол Тан әулетінің соңында (9 ғасыр) ойлап табылды, бірақ жазбаша формуланың алғашқы жазбасы Сун әулеті кезінде (11 ғасыр) пайда болды. Мылтық туралы білім ескі әлемге тез тарады, мүмкін 13 ғасырдағы моңғол жаулап алуларының нәтижесінде, оның Қытайдан тыс жерлердегі ең алғашқы жазбаша формуласы 1267 жылы жазылған ағылшын монахы Роджер Бэконның "Опус Мажус" трактатында кездеседі. Ол кем дегенде 12 ғасырдан бастап от жебелері, бомбалар және от найзасы сияқты қару-жарақ түрлерінде, тіпті тапанша пайда болғанға дейін де белгілі бір әсермен соғыс қимылдарында қолданылған. Өрт найзасы ақырында мылтықпен вытыстырылған кезде, зымырандар сияқты басқа ұнтақ қарулары Қытайда, Кореяда, Үндістанда және сайып келгенде Еуропада қолданыла берді. Бомбалар ешқашан дамуын тоқтатпады және қазіргі уақытта гранаталар, миналар және басқа да жарылғыш құрылғылар түрінде жетілдіріле берді. Мылтық әскери емес мақсаттарда да қолданылған, мысалы, отшашу ойын-сауық үшін немесе тау-кен және туннель төсеу үшін жарылғыш заттарда.
қай әулет кезінде қытайлықтар жарылғыш заттар шығарды
Тан әулетінің