Гавайидегі ыстық нүкте
Гавайи ыстық нүктесі - Тынық мұхитының солтүстігінде аттас Гавай аралдарына жақын орналасқан жанартау нүктесі. Әлемдегі ең танымал және жақсы зерттелген ыстық нүктелердің бірі, Гавайи пойызы 5800 шақырымнан (3600 миль) асатын жанартаулар тізбегі Гавайи императорының су асты тізбегін құруға жауапты. Бұл жанартаулардың төртеуі белсенді, екеуі ұйықтап жатыр және 123-тен астамы сөніп қалды, олардың көпшілігі содан бері су астындағы таулар мен атоллдар түріндегі эрозия арқылы толқындардың астына көмілді. Тізбек Гавайи аралының оңтүстігінен Ресейдің шығыс шекарасына жақын Алеут ойпатының шетіне дейін созылады. Вулкандардың көпшілігі тектоникалық плиталардың шекараларында геологиялық белсенділік нәтижесінде пайда болған кезде, гавайидің ыстық нүктесі плиталардың шекарасынан алыс орналасқан. Алғаш рет 1963 жылы Джон Тузо Уилсон ұсынған классикалық ыстық нүкте теориясы біртұтас қозғалмайтын мантия шлейфі жанартаулар жасайды деп болжайды, содан кейін Тынық мұхиты плитасының қозғалысы арқылы өз көзінен кесіліп, барған сайын белсенді емес болып, ақырында миллиондаған жылдар бойы теңіз деңгейінен төмен құлайды. Бұл теорияға сәйкес, империялық және гавайлық тізбек сегменттері түйісетін 60° - қа жуық иілу Тынық мұхиты тақтасының қозғалысының кенеттен ауысуынан туындады. 2003 жылы бұл заңсыздықтың жаңа зерттеулері жылжымалы ыстық нүктелер теориясын ұсынуға әкелді, бұл ыстық нүктелер қозғалмайтын емес, қозғалмалы және 47 миллион жылдық иілу пештің емес, ыстық нүктенің қозғалысының сдысуынан туындаған деп болжайды.
қай Гавай аралында жанартаудың белсенділігі жоғары
аттас Гавай аралдарына жақын