Моғол Артиллериясы
Артиллерия XVI ғасырға дейін Орталық Азияда кеңінен қолданылмады, дегенмен Қытай минометтері моңғолдарға жүздеген жылдар бұрын белгілі болған. Тіпті 1496 жылы Тимурид сұлтаны Хусейн мырзаның Хисар кезінде зеңбіректерді шектеулі қолдануы Үндістанда артиллерияның маңызды әскери рөліне әкелмеді, сонымен қатар 1509 жылы Диу шайқасында португалдық кеме зеңбіректерінің болуы. Алайда, 1514 жылы Чалдиран шайқасында османлылардың Сефевидтер империясын шешуші жеңісінен кейін Бабыр өзінің Қарулы Күштеріне Османлы артиллериясының артиллериясы мен тактикасын енгізді. Билік оның Үндістанға қанша зеңбірек әкелгені туралы келіспесе де, Бабыр артиллериясы Моғол империясын құруда "шешуші рөл" атқарды. 1526 жылы Үнді соғысындағы бірінші Панипат шайқасында жаппай артиллериялық тактика қолданылды. Османлы қару-жарақ шебері Устад Али Кулидің басшылығымен Бабур зеңбіректерді қорғаныс вагондарының артына орналастырды. Жау командирі Ибрахим Лоди Бабурдың позицияларына қарсы шабуыл жасады, бұл оған өзінің атыс Күшін тамаша пайдалануға мүмкіндік берді. Бұл тактика Лодидің піл атты әскерін дүрбелеңге түсіріп, піл соғысын Үндістандағы басым шабуыл стратегиясы ретінде бастады. Бұл жаңа қару-жарақ пен тактика келесі жылы Ханва шайқасында кездескен қорқынышты армияға қарсы одан да маңызды болды.
Үндістандағы соғысқа мылтық пен мылтық қаруын кім енгізді
Бабыр