Радиокөміртекті анықтау
Бұл әдісті 1940 жылдардың аяғында Уиллард Либби жасаған және көп ұзамай археологтардың стандартты құралына айналды. Либби 1960 жылы жұмысы үшін химия бойынша Нобель сыйлығын алды. Радиокөміртекті анықтау әдісі ғарыштық сәулелердің атмосфералық азотпен әрекеттесуі нәтижесінде атмосферада радиокөміртектің үнемі түзілуіне негізделген. Алынған радиокөміртек атмосфералық оттегімен қосылып, фотосинтез арқылы өсімдіктердің құрамына кіретін радиоактивті көмірқышқыл газын түзеді; содан кейін жануарлар өсімдіктерді жеу арқылы С витаминін сіңіреді. Жануар немесе өсімдік өлгенде, ол қоршаған ортамен көміртек алмасуды тоқтатады және осы сәттен бастап оның құрамындағы көміртегі мөлшері С радиоактивті ыдырауға ұшыраған сайын азая бастайды. Өлі өсімдік үлгісіндегі С мөлшерін немесе ағаш бөлігі немесе сүйек сынығы сияқты жануарды өлшеу жануардың немесе өсімдіктің өлу уақытын есептеу үшін пайдаланылуы мүмкін ақпаратты береді. Үлгі неғұрлым ескі болса, ондағы с азырақ анықталуы керек және С жартылай шығарылу кезеңі (берілген үлгінің жартысы ыдырайтын уақыт кезеңі) шамамен 5 730 жыл болғандықтан, бұл процесс арқылы сенімді түрде өлшенетін ең көне күндер шамамен 50 000 жыл бұрын болады, дегенмен арнайы әдістер дайындық кейде ескі үлгілерді дәл талдауға мүмкіндік береді.
радиокөміртекті анықтау қандай ыдырау процесіне негізделген
радиоактивті ыдырауға