Şizofreninin karmaşık ve çok etkenli doğası nedeni ile tedavide belkemiği kabul edilen antipsikotik ilaçlar klinik iyileşmeye katkı sağlasa da, tedavinin devamlılığı için psikososyal müdahaleler ile kombine edilmelidir. Şizofreni tedavisinde kullanılan antipsikotiklerin postsinaptik dopamin reseptörlerini antagonize etme kapasitesi ortak olup, iki ana grup şeklinde kategorize edilebilir. İlk etkili antipsikotik ise 1952 yılında keşfedilen klorpromazindir. İlk olarak ameliyat öncesi hastalarda kullanılan klorpromazinin, şizofreni hastalarında ajitasyon yanı sıra sanrı ve varsanıları azaltmadaki etkisi farkedilmiştir. Zaman içinde düşük ekstrapiramidal yan etki profiline sahip ikinci kuşak antipsikotikler kullanılmaya başlamıştır. Akut psikozun tedavisinde psikotik belirtilerin hızlıca yatıştırılmasına odaklanılmalıdır. Bu evre genellikle 4-8 hafta sürer, kas içi formulasyonların kullanılması daha hızlı etki sağlayabilir. Yine ajitasyon için benzodiazepinler de kullanılabilir. Sürdürüm dönemi tedavisi için ise amaç psikotik depreşmeyi önlemenin yanı sıra hastaya işlevselliğin artması konusunda yardımcı olmaktır. Bu bağlamda ilaçlara uyumsuzluğun söz konusu olduğu hastalarda uzun etkili enjektabl formlar kullanılabilir. Farmakoterapi uygulamalarının yanı sıra psikososyal müdahaleler ve psikoeğitim; kendi kendine yeterlilik, pratik beceriler ve kişilerarası ilişkileri arttırmak amacıyla tedaviye eklenebilir. Psikoeğitim; şizofreni gibi kronik hastalığı olan kişileri ve ailelerini hastalık tanısı, nedenleri, uygun tedavi yöntemleri, tedavi yan etkileri, hasta hakları, hastalık sürecinde karşılaşabilecekleri çeşitli güçlükler ve bunlarla baş etme yöntemleri konularında eğitmeyi amaçlayan bir tedavi yöntemidir. Bu bağlamda düşünüldüğünde sosyal beceri eğitimi; zayıf göz teması, sosyal durumlarda spontanlığın kaybı, emosyonel algılamanın kaybı gibi negatif belirtileri azaltmayı hedefleyen bir davranışçı beceri terapisi olarak faydalı olabilmektedir.
postsinaptik dopamin reseptörlerini antagonize
Şizofreni tedavisinde kullanılan antipsikotik ilaçların temel etkisi nedir?
klorpromazin
Şizofreni tedavisinde kullanılan ilk etkili antipsikotik hangisidir?
ameliyat öncesi hastalarda
Klorpromazin ilk olarak hangi durumda kullanılmıştır?
psikotik belirtilerin hızlıca yatıştırılmasına
Akut psikozun tedavisinde odaklanılması gereken temel nokta nedir?
4-8 hafta
Akut psikoz tedavisi genellikle ne kadar sürer?
psikotik depreşmeyi önlemenin yanı sıra hastaya işlevselliğin artması konusunda yardımcı olmaktır
Sürdürüm dönemi tedavisinde amaç nedir?
enjektabl
İlaçlara uyumsuzluk durumunda hangi tedavi formu tercih edilebilir?
hastalık tanısı, nedenleri, uygun tedavi yöntemleri, tedavi yan etkileri, hasta hakları, hastalık sürecinde karşılaşabilecekleri çeşitli güçlükler ve bunlarla baş etme yöntemleri
Psikoeğitim hangi konularda eğitim vermeyi amaçlar?
zayıf göz teması, sosyal durumlarda spontanlığın kaybı, emosyonel algılamanın kaybı gibi negatif
Sosyal beceri eğitimi hangi belirtileri azaltmayı hedefler?
kendi kendine yeterlilik, pratik beceriler ve kişilerarası ilişkileri
Psikososyal müdahaleler ve psikoeğitim neyi arttırmayı amaçlar?