صالح محمدوطندوست
شهید صالح محمد وطندوست د مرحوم احمد زوی د کندهار د بالاکرز د سېمي اوسېدونکی وو. نوموړی پۀ کال ۱۳۱۴ه ش کي ږېږېدلی دئ چي ۲ کاله وروسته يې پلار او ۴ کاله وروسته يې مور وفات کړیدی، وروسته يې روزنه بي بي صاحبو چي د هغوئ مينه ناكه عمه وه، پر ذمه اخيستي ده. د ديني تعليم سره سره يې ابتدائي ليك لوست پۀ مختصره موده كي حاصل كړى دى. شهید صالح محمد وطندوست ددې ځپلې سېمي یو تکړه ځوان او مشهوره فولکلور شاعر وو د چا په شعر کي چي نۀ یوازي اهنګ سُر او موسيقي ده بلکي د هغه د کلام پۀ محتوا کي تصوف وعظ جدت مینه محبت او د وحدت پیغام سته. د نوموړي خوږ کلام د مشهوره رادیوګانو له لاري څخه کلونه وړاندي پۀ مسلسله توګه، تقریباً روزانه نشرته سپارل سوی دی. کلام يې د ترنم پۀ څپو کي صالح محمد، اعظم، حبیب، نعمت الله، ګلالي، صالح پوپل او نورو مشهورو سندرغاړو زمزمه كری دئ. د ۱۳۵۷ کال د انقلاب څخه را ورسته، شهید صالح محمد وطندوست د یوې توطيئ پۀ ترڅ کي د استخباراتو لخوا په نښه او بیا پۀ عام محضر کي د خپل کور تر څنګ د روسانو پۀ توسط پۀ ډېره بې رحمانه توګه پۀ شهادت ورسول سو. روح دې يې ښاد وي. د هغه پر مېنه یوه کونډه او واړه بچي یتیمان پاته سول. د نوموړي پۀ چاپي اثارو کي سندریز تبسم د کتاب پۀ بڼه کي سته. د شهیدصالح محمد وطندوست مفصل تعریف د کندهار مجلې پۀ ۱٣٨۴ د څلرم کال پۀ دوهمه ګڼه کي د شهید عبدالمجید بابي پۀ هڅه او قلم بشپړ او خپور سویدی. د شعر نمونې يې: د سندریز تبسم د مجموعې څخه، صفحه نمبر ۲۴ .................................................... مناجات .................................................... وئ الله تنها یم تنها یم پۀ ژړا یمه عمل مي نسته ډېر مخ توره رو سیا یمه وئ الله تنها یم تنها یم پۀ ژړا یمه .................................................... رحم پر ما وکړې ودوده چي نلرمه بل معبوده ستا د رحمت پۀ امید زه پۀ التجا یمه وئ الله تنها یم تنها یم پۀ ژړا یمه .................................................... ستا پر دربار باندي قدیره سوال کوي شاه دی که فقیره نن دریدلئ سرتور سر زه پۀ رشتیا یمه وئ الله تنها یم تنها یم پۀ ژړا یمه ................................................... ................ د سندریز تبسم د مجموعې څخه، صفحه نمبر ٥٣ .................................................... غزل .................................................... اې د څورلسم سپوږمۍ وینم دي راخېژې ته سپین مخ بیا ځلیږي ته سپین مخ بیا ځلیږي ته .................................................... اې د څورلسم سپوږمۍ تا ته خو عیانه ده ته که پر پښېمانه سې ماته خو عیانه ده زما د یار و خوا ته ځې زما تر کور تېرېږې ته سپین مخ بیا ځلیږي ته سپین مخ بیا ځلیږي ته .................................................... اې د څورلسم سپوږمۍ زه که نا قرار یمه ټوله شپه د هجره سه ویښ ناست تر سهار یمه ویړه خوله دې وینمه هره شپه تېرېږې ته سپین مخ بیا ځلیږي ته سپین مخ بیا ځلیږي ته .................................................... اې د څورلسم سپوږمۍ تا ته عاشقان ناست دي یو و دوه و دري نه دي هرځای هزازان ناست دي ته د دوئ پر حال باندي کله بیا رحمېږې ته سپین مخ بیا ځلیږي ته سپین مخ بیا ځلیږي ته .................................................... اې د څورلسم سپوږمۍ بیا و کوم جهان ته ځې دا حال راته ووایه بیا و کوم ګریوان ته ځې وایم وطندوست درته چیري وصل کیږې ته سپین مخ بیا ځلیږي ته سپین مخ بیا ځلیږي ته ......................................... د سندریز تبسم د مجموعې څخه، صفحه نمبر ٦٨ .................................................... غزل .................................................... پۀ مفته نه کیږي یاري یاري یاري د یار د زړه یاري یاري .................................................. د اشنای زړه ډیره ساتنه غواړي فداکاري او سرښندنه غواړي وکړه ګل پري یاري راسه پۀ یاري یاري ................................................... لیلا د سپیني خولي ولور غواړي مجنونه ورسه سیم و زر غواړي سر باندي وشینده که سر غواړي کچکول راواخله در پر در غواړي ................................................... عاشقي غم لري غمخور نلري اور یې د ځانه دی بل اور نلري د مسافر پشان خپل کور نلري نه لاس لیکنه سپین و تور نلري ................................................... ګل د بلبل څخه داستان غواړي عاشقي ټینګ عهد و پیمان غواړي معشوقو خال پر زنخدان غواړي پۀ تورو زلفو کي ګلان غواړي .................................................... معشوقو خپل د ځان لایق غواړي پۀ هر صفت سره عتیق غواړي پۀ پاکه مینه کي صادق غواړي وطندوست رنګه موافق غواړي .................................................... نوټ: دغه پورته درې غزلي د راډيو تلويزون له لاري نشر سوې. اواز: صالح محمد ................ موسیقي: د استاد نذرعلی هارون شیدایی بلال خان محمد طارق ................. ساونډ انجئنر: جاوید ................ پروګرام: ستوري او سازونه ................ امان الله ناصر اې وي ټي خیبر سهیلي پښتونخوا، ۵ جولای ۲۰۱۷ تړلې لیکنې کندهار ولایت کندهار شاعران