نېغ انسان
نېغ انسان په لاتین: د انسانانو د اجدادو څخه وو چی ۱،۸ میلیونه کاله مخکې په اروپا، افريقا او آسیا کی ژوند کاوه. نېغ انسانان ابتدایی الې جوړول. نوموړي انسانانو اور اچول او کارول پېژندل. نېغ انسان د خپلو اجدادو څخه لوی ماغزه درلوده، اوږدوالی یی ۱۸۵ سانتیمتره وو او وزن یی تقریبا ۶۵ کیلوگرامه وو. نوموړی انسان په ځانگړي ډول لوی ځناوران ښکار کول. د نېغ انسان نارينه له ښځينه وو څخه لوی او قوي وو. ومو ايرکټس دنګ يا مستقيم انسان په مانا ده . دا د قديمي انسانانو د پليسټوسن د دورې د له منځه تللو ډولونو يو ډول ده چې شاوخوا ۲ ميليونه کاله وړاندي پېښ شوي دي، چې د دوی ډول د لومړنيو دنګو انسانانو له جنس څخه د پېژندل شوو غړو له منځه دي. يا دنګ انسان، د بشر د لومړنيو نيکونو څخه دي چې د اسيا په لويه وچه کې له ابيرين پينينسيولا نه تر جاوا پوری رسيږی، خواره شول. د افريقا د دنګو انسانانو نفوس په احتمالی ډول سره کيدای شي چې د ډیرو انسانی ډولونو د نيکونو څخه وي ،لکه: د . او . ډلو، په تيرو کې په عمومی ډول سره دوی د او . د نيکونو په حيث پيژندل کيدل او ځينی وختونه دوی د عصری انسانانو. او کيدای شې چې د اسيا د دنګو انسانانو تر. پوری دوګړو او ممکن د . نيکونه وي. لکه د کرونو ډولونه چې د دنګو انسانانو ورکيدا وخت ؤ د بحث وړ موضوع ده. دلته د فرعي ډولونو لانور ډير وړانديزونه د پيژندګلوی له مختلفو اندازو سره شتون لري. د دنګو انسانانو يا . اخری پيژندل شوی نفوس .. دی، چې په جاوا کې يي شاوخوا ۱۱۷،۰۰۰ــ ۱۰۸،۰۰۰کلونه وړاندی شتون درلود. دنګو انسانانو، لکه: د بشر په شان بدن او حرکت درلود او د انسانانو له لومړنيو ډولونو څخه دي چې هواره یا صافه څیره، ښکاره پوزه، احتمالا بدن يي په نازکو وښتانو سره پوښل شوی ؤ. اګر چې د دوي د مغزو اندازه په مطمئین ډول سره د خپل نوع نيکونو له اندازي ځنی ډير او د مغزو ظرفيت يي نفوس پوری په پراخه توګه په مختلف ډول ارتباط درلود. له هغه وړاندې نفوس کې داسي په نظر رسيده چې د مغز پرمختګ يي په ماشومتوب کې درېدلی وي، دا د دي غوښتنه کوي چې د دوی نسل په لوی ډول سره د زيږون په وخت کې په پوره اندازی سره په خپل ځان متکي وو، نو دا په دی معنا ده چې د دوی د درک دځواک د پرمختګ اندازه د ټول ژوندپه په پړاو کې مختلفه وه. له دی سره سره، محلونه په عموم ډول له متوسط تر لویو څارويو لکه غواګاني يا هم فيلان مصرف ښه يي، او دا د ښکار کولو او د همغږي ښکار کولو د طريقي په پرمختګ باندی دلالت کوي. نيغ یا دنګ انسانان د اچيولين د ډبرو دصنعت د وسايلو سره اړيکه لري، او دا په دې باندې دلالت کوي چې د دوی نيکونه لومړني انسانان وو چې په دی توانيدل چې له اور، ښکار کولو او د همغږي ډلو په ټولو، د ناروغانو او ټپيانوکسانو ساتنه کول او په ډير احتمال سره د کښتي چلولو، رسامی چې په رسامی او هنر برخه کی اختلاف شته، او د دوی ترمنځ ډیر تفاوت شته دی په کارولو توانيدلي دي.د . انسانانو نارينه او ښځينه نژدې يو بل ته ورته اندازه درلوده لکه د هغوی د جنسی غريزی کموالی لکه نننی انسانان او دا د يوی ښځی په درلودو روند او پستان لرونکو باندی دلالت کوی. په دی حال کې د دوی د ونېقد اندازه په پراخ ډول د ترمنځ او د وزن اندازه يي ترمنځ وه. دا لا روښانه نه ده چې ايا دوی په اناتوميک ډول سره په دی باندی توانيدل چې خبری وکړی او کنه خو دا ښکاره ده چې دوی ځنی وختونه له ابتدايي ژبۍ څخه د خبرو کولو لپاره ګټه اخستله . ټیکونومي نوم ورکول له دی سره چې انګلیسي طبيعت پيژندونکی چارلس ډاروين په خپل کتاب کې د نجيب انسان فريضه ذکر کړې، د ۱۹ پيړی په وروستیو کې اکثره انقلابی طبيعته معتقدین په دی باور وو چې د بشريت د پيدايښت ځای په آسیا کې ده نه په افريقا کې او دا د اروپا او امريکا ترمنځ يوه د وصل پراخه او غوره لاره ده . په دي طبيعي معتتقدينو کې جرمنی نچرلست ايړنسټ هيکل ده، چا چې په دې بحث کړی چې د بشر لومړنيو ډولونو په یوه خيالی قاره ليميوريا کې ترقي کړې، چیرته چې اوس دا د اسيا په سويل ختيځ کی له هغو ډولونو څخه ده چې هغه ورته د اصطلاح کارولې ده. په فرضی توګه د هند سمندر لاندی غرق شوې ده، نو په دي حالت کې دا ممکن نه ده چې دا پاتې شوني پيدا او دا پرې ثابت کړل شي. په داسی حال کې، چې د هيکل الګو د دې سبب شوه چې هالنډی سانسپوه يګين ډيوباس دې ته وهڅول شي چې د هالنډ ختيځ انډيس ته سفر وکړی. په دې دليل چې هيڅ مستقيم ليږل شوی هئیت دا کله د انسان پاتی شوني يا فوسيلس نه دی کشف کړي هغه يو څو چې پيژندل شوي دي ،هغه هم په تصادفی ډول کشف شوي دی، او اقتصاد يي دلوی رکود په وسيله له منځه يووړل شو، د هالنډی حکومت له لوری دا رد شوه چې د باس سره مالی مرسته وکړی. په ۱۸۸۷ز کال کې هغه د ختپځ انډيا هالنډ په پوځ کې د طبی افسر په حيث دنده واخسته او په دی وتوانيده چې يو پوست مقام په ۱۸۸۷ز کال کی وساتی او په اظافی وخت کی انډيس کې د خپل نادرکه شوی اړيکي په اړه څيړنه وکړی. په جاوا کې هغه د په ۱۸۹۱ زکال کي يوه جمجمه، یو د ورانه هډوکې یې په ۱۸۹۲ ز کال کې چې دا د پليوسن د دوری وروستيو يا د پليستوسن لومړنی دوری ده، په ټرينيل ساحه کې د سولو سيند په اوږدو کې چې . په نومول شوی چی دنګ انسان ياديږی، ۱۹۰۳ز کال ښودل شوی دی. ده په نابريالی ډول سره هڅه وکړه چي اروپايي ساینس پوهانو ټولنی ته قناعت ورکړی چې هغه دنګ قدم وهونکی ميمون انسان پيدا کړی دی. ځيني قديمي پاتي شوني يا يي چي په هغه وخت کې کشف کړي ؤ، د ساینس پوهانو ټولنی ته ورکړل، خو د هغوی له لوری ورته د له منځه تللي غير انسانی ميمون په سترګه وکتل شول. د دی پاتې شونو اهميت ترهغی پوری درک نه کړای شو، ترڅو چې په ۱۹۲۷ز کال کې يو کاناډايي پاليونترولوجيسټ ډيويډسن بلک له لوری د چين هيواد بيجنګ ته نژدې د ژوکيډين غار کې کشف شو، چې د سينانټروپس پيکينينسيس يا پيکينګی انسان په نوم ياديږی. بلک له شمالی امريکا تر اروپا پوری د بوديجي د پيداکولو لپاره هڅي وکړی، ترڅو چې وکولای شي، په هغه ځای کی کيندني وکړی، چې له هماغی مودی را په دې خوا هغه ساحه د دنګو انسانانو يوه ډيره مهمه توليدی ساحه د نړی په سطحه ګڼل کيږی. د جاوا په سيمه کې د دنګو انسانانو د لا زياتو فوسیلونو پيداکولو لپاره علاقه مندی دوام پيدا کړ، چې د ګانډانګ په سيمه کې مستقل انسان په ۱۹۳۱ز کال کې، د موجوکيرټو په سيمه کې جاوايي سړی په ۱۹۳۶ز کال کې، او د سنګيرن په سيمه کې يا جاوايي سړی په ۱۹۳۷ز کال کې کشف شول.د سانګيرن په سيمه کې د جاوا سړی غوره کوپړی لاسته راغلې. يهودی پيليون تروپولوجيسټ فرنز ويډينريچ په خپلو څو مونوګرافونو کې د دي مادې په اړه ډير زيات معلومات بيان کړی دي. د دي اصلي نمونې د چين او جاپان په دويمه جګړه کي له منځه ولاړې، وروسته له يوی هڅې چې دا نموني د چين له هيواد څخه د محفوظ ساتلو لپاره قاچاق کړي، يواځی برخي يې باقی پاتې دي. د جاوا سړی او د پيکنګ سړی ترمنځ ورته والی د دی لامل شو، چې ايړنسټ ماير دا دواړه د بياځلی لپاره په کال ۱۹۵۰ز سم کې او د دنګو انسانانو . په نوم ياد کړی. د ۲۰ می پيړی په ډیره موده کې انسان پيژندونکو د دنګو انسانانو په رول دبشر په انقلاب بحث وکړ. د دی پيړی په پيل کې په جاوا او ژوکيوډين کې د کشفونو له امله دا باور چې معاصر بشر د لومړي ځل لپاره په اسيا کې ارتقا کړې ده، په پراخ ډول قبول شو. يو څو نيچرلستانو يا په طبيعت باورکوونکو چې په هغوي کې مهم يې چارلس ډاورين دی، هغه دا نظريه تيوری وړاندی کړه چې د بشر لومړنې نيکونه افريقايان ؤ. ډاروين دا څرګنده کړه چې شمپانزيز، ګوريلاګان دانسانانو نژدې خپلوان دي چې تکامل يې کړی او هغه يواځی په افريقا کې شته. په ۱۹۴۹ز کال کې د سويلي افريقا په سوارتکرانس غار کې د افريقايي انسان پيژندونکو هر يو رابرټ بروم او جون ټالبوټ روبيسن له خوا د ډولونو راپور وکړل شو، چاچې دا د ټيلانتروپس کاپينسيس . په توګه بيان کړل. دهاغو غارونو ترڅنګ، د هومو د پاتې شونو يا فوسلس راپور هم ورکول شو، مګر د هغوی بڼي يو ډول ګډوډ بحث ناڅرګند بحث پاتي شو. د شمالي افريقا يو څو نورې سيمي په اضافي ډول د دنګو انسانانو سيمي پاتې شوې، چې په لومړی قدم کې په کال ۱۹۱۵ز کې د په حيث طبقه بندی شوې. د ۱۹۷۰ز کلونو په پيل کې دپام وړ هڅونې د ريچارډ ليکي له لوری وشوې، ډېرې يې د شرقي افريقا کوبيفورا ، کينيا اولډويا جورج، تانزانيا په سيمو کې په روښانه ډول سره کشف شوې. د قديمي انسانانو پاتي شوني په ټوله اروپا کې کشف شوي او دا د دنګو انسانانو لپاره ځانګري شوي دي، مګر له هغي را په دې خوا دا کړنه د . جدا کړای شوه او دا د بریتانوي فزيکي انسان پوه کريس سټرينجر د کار پايله وه. انقلاب دا وړانديز کيږی چې دنګو انسانانو د ايچ هابيليس .نه تقريبا ۲ مايا ۲ تکامل کړی، که څه هم په دي اړه پوښتنه شته ،ځکه چې دوی لږ تر لږه نيم ميليون کلونه سره يوځای ژوند کړی.له بل لوری، يوه ډله د ايچ هابيليس . ممکن ده، د تکثرلپاره سره يوځای شوي وي او يواّځی همدې ډلی دنګو انسانانو يا ته تکامل کړی وي. ځکه چې د تر ټولو مخکني دنګو انسانانو بقايا په دواړو لويو وچو افريقا او ختيځه اسيا په چين کې تقريبا ۲.۱ وړاندی او په سويلی افريقا کې ۲،۰۴ وړاندی موندل کيږي او پر دی باندي بحث کيږي چې په کوم ځای کې دنګو انسانانو تکامل کړی دی. د ۲۰۱۱ز کال يوه څيړنه د دې وړانديز کوی چې دا ايچ هابيليس .ؤچا چې له افريقا ځان لویديځې اسيا ته را ورساوه، چې هلته هغو لومړنيو دنګو انسانانو تکامل وکړو، او هغو لومړنيو دنګو انسانانو . بيا ممکن له هغه ځايه لويديځی تر ختيځی اسيا پيکينګ سړی ، له سويل ختيځی اسيا جاوا سړی ، بيرته افريقا ته هومورګاسټر، او تر اروپا ټيويل سړی ، خواره شوي وي، او بالاخره يي معاصر يا د نن ورځی دنګو انسانانو ته د افريقا په لويه وچه کې تکامل وکړ. نور بيا دا وړانديز کوی چې دنګو انسانانو . . ، د افريقا په لويه وچه کې تکامل وکړ، چيرته یې چې بالاخره معاصر بشرته تکامل وکړ. سرچينې او ياداښتونه د انسانانو اجداد