هزاره گان
هزاره گان دري: هزاره، د افغانستان یو قوم دی چې په دري یا پارسي ژبه خبرې کوي. دوی اکثریت شیعه مسلمانان دي او د افغانستان د دریم لوی توکمیز قومیت ډلې دي، د ټولو وگړو شمیر ۱۸٪ د نورو سرچینو له مخې تر ۲۵٪ پورې جوړوي. شاوخوا نیم میلیون هزاره گانې په گاونډي پاکستان کې ژوند کوي اکثره په کوټې کې او په ایران کې د کډوالو په څیر. هزاره گان په افغانستان کې په عمده توګه په لویو مرکزي برخو کې مېشت ځايونه لري. دمخه وړاندی په غزنی او په مخیتو تورو جنوبی میدانی برخو بانــدی دتا چگونه پرته هزارهگان هم قبضه درلود له چی افغانانو په تدریجي تو که دوی د هزارهجات د غرونو خواته په شاو تمبول. مولف د ايماقو او هزاره و د قومیت په باب داسی نظر لری چی دوی د تاتاری ترکانو له نسله دی او په دی کی هیڅ شك نشته چی ایماق او هزاره په اصـل کی یوقوم دی او داسی ښکاری له هغه وخته چی مسلمان شوی سـره بیل شوی هم دی له دی کبله ايماق پاخه سنیان او زیاتره هزارهگان شیعه دی. که څه هم دغه مذهبی اختلافد دو یدبیل والی باعث شسو خلك دوي یو گنی او د هغوی رواجونه او بنيهم سره ورته والی لري، خو سره له دی په ځينو مو ضو عاتو کی سره توپیر لری نو ځکه دامناسبه بریښی. - حیات افغانی، محمدحیات افغان، ۱۹۷۹ م. سرچینې هزاره گان د افغانستان توکمونه