کيموتراپي
کيموتراپي يا د کيمياوي موادو پر بنسټ درملنه چې زياتره وخت د کيمو يا کله ناکله د يا لنډيز کېږي د سرطان درملنې يو ډول دی، چې د معياري کيموتراپي تګلارې د برخې په توګه د سرطان ضد يو يا له يو څخه زياتو درملو کيوتراپيتيک عاملونه څخه کار اخلي. کيموتراپي ښايي د درملنې په نيت تر سره شي چې نږدې تل د درملو يو ځای کېدنې يا ترکيبات رانغاړي يا دا چې د سپکوونکې کيموتراپۍ په مرسته د ژوند اوږدول يا د سرطاني نښو کمول په نښه کړي. کيموتراپي د طبي لارو چارو له سترو ډولونو څخه ده، چې په ځانګړي ډول د سرطان د کيموکوتراپۍ ته ځانګړې شوې ده، چې طبي انکولوژي ورته وايي. د کيموتراپي اصطلاح د هستې دننه د زهرجنو کيمياوي موادو نامعلومه کارونې ته اشاره کوي، چې د حجروي وېش يا مايتوزس مخنيوي او يا د ډی اوکسي ريبونيوکليک اسيد هستوي تېزابو له منځه تلل کموي، چې له امله يې د د بيا جوړېدلو د بهير مخنيوی کيموتراپي زياتولی شي. د کيموتراپي ويي معنا هغه زيات ټاکنيز عوامل نه رانغاړي، چې د ځانګړي حجروي اشارو د اشارې يا زېګنال د تېرېدلو مخنيوي کوي. د ځانګړو مالېکولي يا ارثي نښو په درلودلو سره د درملنو وده، چې له کلاسيک اندوکراين هورمونونو په ځانګړي ډول د سينې سرطان لپاره د استروجنونو او پروستات سرطان لپاره د اندروجنونو څخه د ودې پرمخ وړونکو اشارو مخه نيسي، اوسمهال د هورموني درملنو په نوم يادېږي. د دې خلاف د ودې د اشارو نور مخنيونکي درمل، لکه هغه چې د تايروسين کيناز له نيونکي يا ريسېپټور سره تړاو لري، د په نښه شوې درملنې په نوم يادېږي. په مهم ډول د درملو کارول کيموتراپي، هورموني درملنه يا په نښه شوې درملنه د سرطان لپاره منظمه يا سيستماتيک درملنه جوړوي، چې دوی په کې د وينې بهير يا جريان ته ورداخلېږي او د همدې له امله په اصل کې د بدن په هره اناتوميکي برخه کې د سرطان په نښه کولو وړتيا لري. سيستميک درملننه زياتره وخت له نورو موډلونو سره يو ځای تر سره کېږي، چې د سرطان لپاره لکه د وړانګې اچولو له لارې درملنې، جراحي يا هايپرترميا درملنې په څېر سيمه ييزه درملنه لکه: هغه درملنې چې اغېز يې د بدن د هغې اناتوميک برخې تر بريده دی، چې درملنه پرې تر سره کېږي رامنځته کوي. د کيموتراپي دوديز عوامل له حجروي وېش سره د مداخلې وسايلو له مخې سايتوتوکسيک دي، مګر د دې عواملو پر وړاندې د حساسيت له مخې سرطاني حجرې په پراخه کچه توپير لري. په پراخه کچه فکر کېدلی شي، چې کيموتراپي د حجراتو د له منځه وړلو يا تر فشار لاندې د راوستلو يوه لاره ده، چې د اپوپټوسايزس د پيل کېدلو حالت کې ښايي د حجرې د مړينې لامل شي. د کيموتراپي زياتره منفي اغېزې د عادي حجراتو زيانمنول دي، چې په چټکۍ سره وېشل کېږي او په همدې ډول د مکروب ضد درملو پر وړاندې حساسيت پيدا کوي. لکه: د هډوکې په مغز، هاضمي کانال او د وېښتو فوليکلونو کې شته حجرې. دا د کيموتراپي د تر ټولو عامو منفي اغېزو پايله لري. لکه: د وينې حجراتو لږ توليد يا او له دې امله د بدن د ساتنې يا دفاعي سيستم تر اغېز لاندې راوستل يا ، د هاضمي کانال د لړۍ يا ليکې التهاب يا ميوکوسايتس او د وېښتانو توېيدل. د بدن پر دفاعي حجراتو په ځانګړي ډول لمفوسايټونو باندې د داغېز له امله، کيموتراپي درمل زياتره وخت د ناروغيو په کوربه کې کارول کېږي، چې د ځان پر وړاندې د دفاعي سيستم د زيان رسونکي زيات فعاليت اټو ايميونيټي لامل کېږي. دا د روماتېزم له امله د بندونو پړسوب، سيستميک لوپس ايريفايماتوسس ، د سترګو سخت سپينوالی ، د وينې د نلۍ يا مجرا التهاب او نورې ډېرې منفي اغېزې لري. د درملنې تګلارې د کيموتراپيک درملو د ورکولو يا تطبيق يو شمېر تګلارې شته، چې نن ورځ ورڅخه ګټه اخېستل کېږي. کيموتراپي ښايي د درملنې يا معالجې په موخه ورکوي شي او يا کېدای شي د ژوند اوږدول يا د ناروغۍ د نښو کمول په نښه کړي. د پيل يا هڅونې کيموتراپي د کيموتراپيک درمل په درلودلو سره د سرطان لومړۍ کرښه درملنه ده. د کيموتراپي دا ډول د درملنې يا معالجې په نيت کارول کېږي. ګډه يا ترکيب شوې کيموتراپي د سرطان د نورو درملو لکه جراحي، د وړانګې اچولو په واسطه درملنې يا د لوړې تودوخې يا هايپرترما درملنې سره د درملو کارونې ته وايي. يو لاس يا پياوړې کيموتراپي له ناروغۍ څخه د پرته ټوليز وخت د اوږدولو او د په ټوليز ډول د ژوندي پاتې کېدلو مودې د زياتولو په موخه له ناروغۍ څخه له رغېدلو وروسته ورکول کېږي. په دې برخه کې ورکول کېدونکي درمل هغو درملو ته ورته دي، چې د بيارغېدلو په موده کې يې تر لاسه کړي دي. د شختۍ يا شدت کيموتراپي کټ مټ د پياوړې کيموتراپي په څېر ده، مګر د پيل يا هڅونې کيموتراپي په پرتله نورو درملو څخه په کې ګټه اخېستل کېږي. ترکيبي کيموتراپي په يو وخت کې په يو شمېر بېلابېلو درملو سره د يو شخص درملنې ته وايي. ياد درمل د هغوی د کار د ډول يا مېکانيزم او اړخيزو اغېزو له مخې سره توپير لري. د دې ډول تر ټولو ستره ګټه د مقاومت د موکو کمول دي، چې د بل کوم عامل پر وړاندې وده کوي. همدا راز په دې ډول کې درمل هم زياتره وخت په کمه کچه يا لږ دوز کارول کېږي، چې د زهريت کچه کموي. نوې ممد يا مرسته کونکې کيموتراپي د جراحي په څېر له ځايي درملنې څخه وړاندې ورکول کېږي او د لومړني يا ابتدايي تومور د کوچني يا منقبض کولو په موخه جوړه شوه ده. دا کيموتراپي هغو سرطانونو ته هم ورکول کېږي، چې د ميکروميتاسټېټيک ناروغۍ لوړ ګواښ سره مخامخ وي. ممد يا مرسته کونکې کيموتراپي د ځايي يا سيمه ييزې درملنې لکه راډيوتراپي يا جراحي څخه وروسته ورکول کېږي. دا ډول هغه وخت کارول کېدلی شي، چې د سرطان د شتون لږې نښې يا شواهد وي، مګر د بيا پېښېدلو ګواښ يې وي. ممد کيموتراپي د هغو سرطاني حجرو په له منځه وړلو کې هم ګټوره ده، چې د بدن نورو برخو ته غځېدلي دي. د دې ميکروميتاسټاسيس درملنه په ممد کيموتراپي سره کېدلی شي او بېرته پخواني حالت ته د ګرځېدلو کچې کمولی شي، چې د يادو خپرو شويو حجرو له امله دي. د څارنې کيموتراپي د بيا رغېدنې د اوږدمهال کولو په موخه د ټيټ دوز تکراري درملنه ده. د ژغورلو کيموتراپي يا سپکونکې کيموتراپي د معالجې په نيت نه ورکول کېږي او يوازې د تومور د پېټي يا ځواک کمولو او د ژوند د تمې زياتولو په موخه ورکول کېږي. د کيموتراپي د دې ډولونو لپاره په ټوله کې د غوره زهرجن انځور تمه کېږي. د کيموتراپي ټول ډولونه دې ته اړتيا لري، چې کيموتراپي اخېستونکی بايد د درملنې د زغملو وړتيا ولري. د تر سره کولو دريځ ډېری وختونه د دې معلومولو د معيار په توګه کارول کېږي، چې ايا يو شخص کيموتراپي تر لاسه کولی شي يا ايا په يو وخت کې د ورکول کېدونکو درملو د اندازې ډوز کمولو ته اړتيا ده. دا چې په يو تومور کې له هرې درملنې سره يوازې يوه ډله حجرې له منځه ځي د ډلې يا يوې برخې مړينه رامنځته کېږي، نو د همدې له امله بايد د تومور د اندازې کمولو په موخه ورکو کېدونکو درملو پرله پسې اندازې يا دوزونه ورکول شي. د کيموتراپۍ اوسني ډولونه د دورانونو له مخې درملنه تر سره کوي او د درملنو پرله پسې والی يا تکرار او موده په کې د زهريت له مخې ټاکلې يا محدوده ده. ګټورتوب د کيموتراپي ګټورتوب د سرطان په ډول او پړاو پورې اړه لري. په ټوليز ډول يې ګټورتوب د ځينو سرطانونو لکه ځيني ليوکيميس ، له معالجوي څخه تر بې ګټې لکه د مغز تومورونه پورې دی او په ځينو نورو لکه د پوستکي ډېری غير ميلانوما سرطانونو کې ورته اړتيا نه شته. سرچينې