په اسلام کې د مېرمنې حقوق
په اسلام کې د ښځې حقوق: اسلام د واده ژوند غواړي او په دې کې د ښځې او خاوند حقوق تعریف شوي دي . ازدواجي اړیکه د خدای پلان او طبیعی عمل دی، په ازدواجی اړیکه کې رښتینی مینه او مینه د میړه او مېرمنې ترمنځ د ذهني ارام ، سکون او خوشالۍ سبب ګرځي. خو که د خاوند او مېرمنې تر منځ بې اتفاقي، کرکه او ناخوښي وي، د حل لاره هم ورته وړاندې کوي. حق د عربي ژبې یو واحد کلمه ده، چې د یو فرد یا ډلې د واجب الوجود په مانا ده، جمع يې حقوق دي . حقوق واده یو مهم ژوند دی، په دې کې مېرمن د مېړه، کورنۍ، کور او ټولنې په وړاندې ډېری مسؤلیتونه په غاړه لري. د مېړه او مېرمنې تر منځ د اړیکو د خوشاله ساتلو لپاره باید هره ممکنه هڅه وشي، د دوی جلا کېدل د ګڼو ستونزو د رامنځته کېدو سبب ګرځي، په تېره بیا پر ماشومانو ناوړه اغېز کوي. حضرت محمد ص دې خبرې ته ډېره پاملرنه کوله. خاوند پر خپلې مېرمنې لاندې حقوق لري: مالي حقوق مهر نفقه د استوګنې ځای غیرمالي حقوق عدالت ښه چلند د ځورونې څخه ډډه کول د حقوقو توضیحات . مالي حقوق الف مهر یوه اسلامي اصطلاح ده چې د واده په وخت کې د نارینه له خوا د یوې ښځې لپاره ځانګړې شوې ده. مهر د واده یوه لازمي برخه ده. په احادیثو کې د مهر د نه ورکولو په نیت د واده کولو په اړه سخته وعید راغلی چې دا ډول نارینه او ښځې به د قیامت په ورځ زناکاران وي. دا ښځې ته د عزت او واجب حق په توګه ورکول کیږي. که څه هم د نکاح په تړون کې د مهر اندازه نه وي ټاکل شوې، د ښځې د کورنۍ مهر به واجب وي. ب. نفقه: یانې د مېرمنې مصارف. د اسلام پوهان په دې متفق دي چې د ښځې مصارف په خاوند باندې واجب دي تر څو چې ښځې يې په حق کې وي، که ښځه له خاوند څخه جلا شي نو د خاوند لپاره يې نفقه واجب نه ده. د نفاس حکمت دا دی چې ښځه د عقد له لارې د مېړه ملکیت او اختیار شي، که څه هم ښځه د خاوند له اجازې پرته د عايد په موخه بهر ته ولاړه شي. نو پر مېړه واجب دی چې د خپلې وسې مطابق د ښځې مصارف ورکړي، که څه هم ښځه پخپله شتمنه وي. که ښځه د خاوند په اجازې څه لاسته راوړي، نو د کور په لګښتونو کې د ښځې مصرف کول ضروري نه دي، بلکې د هغې له لوري صدقه ورکولای شي. ج. د استوګنې ځای: دا هم یو ډېر مهم حق دی. يانې په خاوند باندې لازمه ده چې د خپل وس او توان له مخې د استوګنې بندوبست وکړي. . غیر مالي حقوق الف عدالت او انصاف: په خاوند باندې لازمه ده چې د خپلو مېرمنو تر منځ د نفقې، کور او جامو په برخه کې عدل وکړي. ب. ښه چلند او ګذشت: په خاوند باندې لازمه ده چې له خپلې ښځې سره ښه چلند وکړي، د هغې حقوق ادا کړي او د هغې مشروع خواهشات پوره کړي. اسلام له ښځو سره د ښه چلند ښوونه او ټینګار کړی دی. په سورت نساء کې د ښه سلوک او رعایت تفصیل دی. همدا ډول له صحابي عمرو بن اخوص رضي الله عنه څخه روایت دی چې د حجة الوداع په ورځ رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: له حمد و ثنا وروسته یې تبلیغ وکړ چې په کې یې وویل: ج. له ځورونې ډډه وکړئ: دا د اسلام اساسي تعلیم دی، اسلام د نورو له ځورولو منع کوي، نو د ښځې ځورول هم په اصل کې حرام دي. عباده بن صامت رضی الله عنه وویل: رسول الله ص دا پریکړه وشوه چې دواړه زيان اخيستل او زیان رسول منع دي. سرچينې