د مایا قبيلې برخليک
یوه له عجیبه تاریخي پیښو څخه یوه یې د مایا توکم خلکو برخلیک دی. مایا په مرکزي امریکا کې یو عالي او لوی تمدن و، چې په مکسیکو، ګواتیمالا کې ژوند کوه، د تاریخي سرچینو په وینا د دې تمدن پیل د ۱۸۰۰ ق م څخه وو، مایا قوم کاروبار ستور پیژندنې، سوداګرۍ او جنګ وو، او که وغواړو پرتله يې کړو، یاد تمدن یو څه د روم تمدن ته ورته وو، خو حیرانتیا خبره دا ده چې دا ځواکمن تمدن ناڅاپه او په مرموز ډول ورک شو، تاریخ پوهان او لرغون پیژندونکي د دې تمدن د ورکېدو په هکله څه نه دې ويلي او نه پوهیږي چې واقعاً په دوی څه پیښ شوي . د مایا توکم د عجایبو څخه یو دا دی چې دوی حتی خپل عجیب یادداښت کې د نړۍ پای تاریخ په نښه کړی وو ، چې د ۲۰۱۲ کال د دسمبر ۱۲ نېټه وه که څه هم هیڅ ځانګړي پیښه په یاده نېټه کې ونه شوه او نړۍ لاهم په خپل حال روانه ده، خو ځینې په دې باور دي چې د مایا خلکو د نښه شوې نېټې څخه ممکن غلطه محاسبه شوې وي. دا نیټه د ۲۰۱۲ د دسمبر ۱۲ نه بلکه کېدی شي ۲۰۲۲ وي. د دې مسلو سربیره د مایا د توکم د ورکېدو یو اصلي لامل ممکن اوږدې وچکالۍ وي، که څه هم نور لاملونه لکه جګړې، د هوا بدلون ، سیلابونه ، زلزلې طوفانونه او ناروغۍ لکه د طاعون یادونه هم شوې . ژباړه: جمشيد صافی د نورو ښکلو او جالبو مالوماتو لپاره پاڼه خوښه کړئ