فيل
پيلفیل په لاتين: د خړتم لروونکو ژويو څخه تر ټولو لوی مځکنی تې لروونکی ژوي دي چې په دوو جنسو او او درو ډولو افریقايي پیل ، ځنگلي پیل او آسیايي بیل تقسيم کېږي. په دي جنس کې ماموت هم شته چې ۴ زره کاله مخکې مړ شوي وو. توصيف په پخوانيو وختو کې په مځکه کې د پېلانو څو ډولونه ژوند کول. خو په اوس وخت کې په نړی کې یوازې ځنگلي پیل، آسیايي بیل او افریقايي پیل ژوند کوي. د پیلانو د حمل او زېږون موده ۲۰ - ۲۲ میاشتې وي. د پېل ښځينه معمولان یو بچى لري. د دي بچی وزن ۱۰۰ کیلوگرامه دي. بیل نبات خورونکی ژوي دي. بوټي او مېوې خوري. هر ورځ د روزي کميت چې د یو بیل لخوا خوړل شوي دي، ۳۲۰ کیلوگرامو ته رسېدلای سی. او د دی روزی څخه یوازې ۴۰ ٪ په انرژي تبديل شوي دي. که څې هم پيلان پرته له انسان نه هيڅ دښمن نه لري نو ځيني ځناوران لکه زمری یا پړانگ د پيل بچی ښکارولای سی. پيل د انسانانو په تاريخ کې پیلان لوی،قوي او نبات خوړونکي ځناوران دي چې په پخوانيو وختو کې د انسانانو په ژوند کې مهم رول لوبول. انسانانو پیلان د سختو بارو د وړلو لپاره او په جگړو کې کارول یا د قیمتي عاج لپاره یی هم ښکارول. لمړنی جگړه يي پیلان په هندوستان کې ۱ زره قبل میلادی مخکې کار شوي ول. خو جنگی پیلان په چین او پارس کې هم کارېدل. د بېلگی په توگه د هخامنشیانو واکمن داريوش ۳ د جنگو پیلانو څخه د گوگمل په جگړې کې د مقدوني سکندر پر ضد کار واخیست. په اوس وخت کې د پیلان وژل منع دي او پیلان په ملو پارکونو کې ژوند کوي. دا هم وگور ځنگلي پیل آسیايي بیل افریقايي پیل تى لرونكى ژوي پيلان خړتم لرونکي ژوي