علي محمد مخلص
علي محمد مخلص زوکړه؟ - مړینه، اټکلي ۱۰۶۸ سپوږميز لېږدي کال د افغانستان يو پښتو ژبی شاعر او ليکوال وو. مخينه علي محمد مخلص د ابابکر کندهاري زوی او د استاد زلمي هېوادمل د وینا له مخې يې ژوند تر ۱۰۶۸ سپوږميز لېږدي کال پورې يقیني دی. د هغه بشپړ دیوان پر ۱۳۹۴ لمريز لېږدي کال د محمد هارون خپل شعشعي په سمون او سریزې سره چاپ شوی دی. علي محمد مخلص د روښاني تصوف او طریقې یو مخلص پلیونی او پیرو دی. د هغه د نوم له یادېدو سره سم وار له واره د سړي ذهن ته حالنامه راځي؛ حالنامه هغه اثر دی چې د روښانیانو د ژوند ټول حال او احوال پکې بیان شوی دی. پر دې اثر که څه هم د لومړي ځل لپاره پیر روښان کار پیل کړی وو، خو علي محمد مخلص په ډېر اخلاص سره له سره ترتیب او د پير روښان د کورنۍ ټول احوال يې پرې اضافه کړي دي. شاعر مخلص د دې اثر تر څنگ په پښتو کې بله منثوره رساله هم لري. دا رساله یې د استاد زلمي هېوادمل له خوا د کابل مجلې د ۱۳۶۷ کال په ۱ـ ۲ گڼه کې چاپ شوې ده. هغه په خپل دیوان او نورو خورو ورو لیکنو کې د روښاني تصوف په خپرولو کې تر نورو روښاني شاعرانو ډېر کوښښ کړی دی. نو پر همدې بنسټ د هغه د امتیاز حق هم تر نورو روښاني شاعرانو په دې برخه کې ډېر دی. علي محمد مخلص تر ډېره د نورو روښاني شاعرانو په لاره نه دی تللی. هغوی ټولو یوازې په تصوف او عرفان کې هغه څه بیان کړي، چې هغوی ته د هغوی د مرشد او پیر بایزید روښان له خوا ویل شوي ول، خو علي محمد مخلص د بایزید روښان د افکارو د څرگندولو تر څنگ د نور تصوف په اړه هم خپل افکار څرگند کړي دي. علي محمد مخلص د مشهور روښاني ارزاني خوېشکي ورور وو او د پلار نوم يې برهان او له خېشكي قبيلې څخه وو. د هغه دويم ورور عمر نومېده. اخون دروېزه په خپل کتاب کې د ارزاني د نورو دوو وروڼو نومونه د ملا علي علي محمد مخلص او ملا عمر په بڼه ليکلي دي. مړينه چاپ شوي نښيرونه يې ۱- ديوان، د ۱۳۹۵ لمريز لېږدي کال، د اطلاعاتو او فرهنگ وزارت چاپ. ۲- منثوره رساله، د ۱۳۶۷ ل ل کال کابل مجلې په ۱ـ ۲ گڼه کې چاپ. ۳- د حالنامې اوډنه او پر هغې زياتونه. اخځليک ۱- ۲- ۳- ۴- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان