شاه اشرف هوتک
شاه اشرف هوتک زوکړه... کندهار مړینه ۱۷۳۰م کال بلوچستان د عبدالعزیز خان هوتک زوی او د هوتکيانو د واکمنۍ يو پاچا و چې په اوسني ايران او افغانستان يې پاچايي کوله. شخصیت واکمني شاه محمود هوتک د شاه اشرف د تره زوی وو چې د هغه له مړینې وروسته په ۲۶ د اپریل ۱۷۲۵م کال شاه اشرف د اصفهان په تخت کیناست. شاه اشرف چې د واکمنې پرمهال د ۲۶-۲۷ کلونو ترمنهځ عمر لره، د اصفهان او د هوتکیانو د واکمنۍ نه د عثماني او روسي امپراطوریو پروړاندی ښه مقاومت وکړ. اما په افغانستان د واک پر سر د ناندریو له امله نوموړی مجبور شو چې اصفهان پریږدي. د ۱۷۲۶م کال په جون کې د ترکانو د عثماني ټولواکمنۍ له لوری شاه اشرف ته پېک ولیګل شو ترڅو شاه حسین خوشی او د پاچا په توګه ومني، اما د شاه اشرف لخوا د هغه د درې پایکونو سرونه د افغان واکمنانو په کورنیو چارو کې د لاسوښنې په ځواب کې ور ولیږل. د عثمانی پاچا احمد پاچا له لوری د ایران په لور ۲۰۰ زره لښکر ولیګه چې د تهران په نږدو کې د شاه اشرف له ۴۰ زره لښکر سره مخامخ او د سختې ماتې وروسته په شاه وتنبول شو. په یاد جنګ کې د ګڼ شمیر عثمانیانو د وژلو ترڅنګ ګڼ ګڼ شمیر وسلې او ۴۶ توپونه افغان واکمن شاه اشرف ونیول. له دې جګړی وروسته د شمال له لوری د روسې واکمن دویم پتر لخوا د شاه اشرف سره د جنګ اعلان وشو، اما د افغان لښکر د بریاوو وروسته دویم پتر له افغانانو سره د سولې تړون ته غاړه کیښوده. د روسانو د لمسون مهم لامل د هوتکیانو له لوری د اصفهان د نیولو وروسته د صفوي واکمنانو او روسانو ترمنځ د ایران د اوسنی ګیلان، ختیځ او لویدیځ آذربایجان ولایویتو روسې واکمنانو ته د یوه تړون پر آساس د روسې د ناورې د قبلولو په بدل کې له ایران نه د افغانانو ویستل وو. سرچينې وېشنيزه : د افغانستان نوميالي وېشنيزه : افغانان وېشنيزه : د افغانستان پاچايان