مرحوم استاد ملنګ علمیار
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ لیکونکی : محمدبشیر مدنی داستاد ملنګ علمیار لنډه پیژندنه : ارواښاد مولوي محمد نذیر اخندزاده چې په استاد ملنک علمیار مشهور وه د مرحوم قاضي محمد پذیر اخندزاده زوی ، دمولوي محمد یاسین لمسۍ چې په هجري لمریز کال د وردګو ولایت ، چک ولسوالۍ دقولک لنگر په کلي کې په یوه علمي ، او متدینه کورنۍ کې زیږیدلی وه . زده کړې یې : لومړنۍ زده کړې یې د خپل پلار څخه په وردګو ولایت چک ولسوالۍ بیک سمند درې ټټنګ په کلې کې ترسره کړې بیا غزني ولایت د نورالمدارس فاروقي عالی مدرسې ته لاړ هلته یې تر اتم ټولګي پورې درس ووایه بیا د کمونستانو خونړی کودتا منځه ته راغله چی مرحوم علمیار صاحب هم په خپل وار سره عملي جهاد ته ورودانګل چې وروسته به وضاحت ورکړل شي ، بیا په پاکستان کې خپلو زده کړو ته دوام ورکړ ، چی له نیکه بخته د مدینې منور ې په اسلامي پوهنتو ن کې قبول شو هلته یې د تر میلادي کال پورې معهد لغت عربي تکمیل کړ ، بیا د تر میلادي کال پورې ددعوت او اصول الدین پوهنځی څخه دلیسانس په کچه فارغ شو کله چې بیرته پیښور ته را ستون شو ، د پیښور پوهنتون څخه په تر کال پورې په دینې علوموکې د ماسترۍ دوره تکمیله کړه . کاري تجربې : په پیښور جلوزو کیمپ کې د محمد یې لیسې ښوونکۍ او فرهنګي مسؤول ، په پیښور جلوزو کیمپ کې د اتحاد عالي لیسې ښوونکی او فرهنګي مسؤول ، قاضی محمد حسن اسلامي لیکي : نه د اتحاد عالی لېسه وه نه یی درانه درانه استادن .... نه استاذ محمد نذیر ملنګ علميار وه ... ، په پیښور جلوزو کیمپ کې د تربیې عالي لیسې ښوونکئ ، په پیښور جلوزو کیمپ کې د عمر بن عبد العزیز عالي لیسې ښوونکی ، د څخه تر شمسي کال پورې د میدان وردګو ولایت د پوهنې ریاست ددیني زده کړو مرستیال ، د څخه تر ه شمسي کال د قوس د میاشتې تر نیټې پورې د اسلامي زده کړو د معینیت د دارالعلومو ریاست اړوند د علمي او تدریسي آمر په حیث . ښوونیز فعالیتونه : - په پیښور کی دعربی ژبې د کورس ناظم او استاد . -په پیښور کې د کانکور آمادګۍ د کورس ددري ژبې استاد آر ای ټي . هغه علمی سیمینارونه چې ګډون یې په کې کړۍ : -په پیښور کې په میلادی کال د بلجیم مؤ سسې د ښوونکو د روزنې ورکشاپ . - په پیښور کې په میلادی کال د بلجیم مؤ سسې د ښوونکو د روزنې ورکشاپ . - په کابل کې په میلادی کال د اداري اصلاحاتو د ارشد رهبری د کمیسیون ورکشاپ . هغه مضامین چې تدریس کول یې : -تفسیر . -حدیث . -فقه . -عقاید . -تاریخ . - جغرافیه . - پښتو . - دری ، - عربی . لیکنې او ژباړې یې : -منهج عمر رضی الله عنه فی الدعوة . لیکنه . -حیات محمد صلی الله علیه وسلم قبل البعثة . لیکنه . - حکم من سبَ الصحابة لیکنه . - العلاج بالرقیة من القرآن والسنة . لیکنه . -د نهم ټولګي د تاریخ کتاب . پښتو ژبې ته ژباړه . -مدنی معلومات . پښتو ژبې ته ژباړه . - د یوولسم ټولګي د عقاید کتاب پښتو ژبې ته ژباړه . - څلویښت حدیثونه پښتو ژبې ته ژباړه . - مسنونې دعاګانې پښتو ژبې ته ژباړه . - د خلیل جبران لنډې کیسې پښتو ژبې ته ژباړه . - پنج دانه برتقال پښتو ژبې ته ژباړه . - وقائع مختصر افغانستان پښتو ژبې ته ژباړه . سیاسې ژوند یې : دداؤد خان په اخرینو وختو کی چې کله مرحوم علمیار صاحب د غزنی په نورالمدارس مدرسه کی په درس بوخت وه کمونستانو خپل پروګرامونه عملی کول غوښتل چی په مقابل کې یې مسلمانانو هم ترډیرې کچې هڅه کوله تر څو یې مخه ونیسي مګر متأسفانه چې ډیر حساس ځایونه یې تر ګوتو کړي وه د شوروی اتحاد په مستقیمه همکاری دکمونستانو خونړی کودتا دغوایی په اوومه د۱۳۵۷ هش کال منځ ته راغله چې دظلم اوخرابۍ تهداب دهمدې ورځې څخه کیښودل شو اود افغانستان مسلمان ملت یې لولپه او تر اوسه دغه ستونزې دوام لری ، کله چی کمونستانو عملا قدرت په لاس کې ونیو نو داسلام په ضد یې هره توطیه په کار واچوله له دې جملې څخه دفکرې مسلمانانو نیول او په شهادت رسول وه داچی مرحوم علمیار صاحب هم پخپله مدرسه کې یو بااحساسه ځوان وه د ژوند ساحه یې تنګه شوه د پیښور په لار یې مخه او عملی جهاد ته یې مټې را بډوهلی . دهجرت لار: محمد زبیر شفیقی صاحب لیکي : دثوردکودتا څخه وروسته لومړي کسان چې دهجرت لاریې ونیوله ............ مولوی محمدپذیر اوملنګ دهغه زوی وه . یقینا چی مرحوم علمیار صاحب دهغو لومړنیو کسانو څخه وه چی مهاجرشو او بیابیرته د پیښورڅخه تر کابل بیاتر وردګوپورې د رابط په حیث خپله دنده مخکې بیوله چی زیات شمیر علماء کرام او مجاهدین یې دهجرت کورته ورسول چې ددې علمای کرامو له ډلې څخه یوهم زموږ والد صاحب وه چې دهجرت لاریې غوره کړه . داچی مرحوم مولوی صاحب زموږ والد صاحب دویښ احساس خاوندوه دخپل ایمانی احساس اودینی مسؤلیت په سرته رسولوسره ېې دهجرت لارغوره وبلله په منطقه کې ېې نورژوند تریخ شود ټټنګ دکلی دمرحوم حاجی صاحب عبد الغنی او دهغه د ځوی میرولی په ملګرتیا دهلمند ولایت د مرجې ولسوالې په نهم بلاک کې چې د مولوی صاحب د ماما زامن هریو هدایت الله او عتیق الله په نوم اوسیدل دهغوی سره یی درې میاشتې تیرې او بیرته کلی ته راستون شو ، داچې زما مشر ورور مرحوم استاد ملنګ مخکې پیښورته تللۍ وه لاراو ګودر ورته معلوم وه کورته راغۍ ، پلار او زوی دواړه سره یوځای د مشورې څخه وروسته په دی سلاشول چې سبابه ان شاء الله هجرت کوو ، زه چې په هغه وخت کې وړوکۍ وم دپلارسره مې یوځای د ټټنک د کلی مو ماښام ناوخته قولک لنګرته درسیدو په هیله حرکت وکړ دکلي نه چې راووتو وضع ډیره زیاته خرابه وه هرلوري ته دکمونستانودپلویانوکوکارې اودهوراهوراسورې یې وهلې کله چې د لنګردښتې ته راورسیدو نو خلقیانوچیغې زیاتې شوې باران اوریده ډیریخ وه شپه په راتلووه هلته په ادیره کې څه موده پاتې شووزه بالکل حیران وم چې چیرته روان یو او څه به کیږي کله چې شپه په ټینکیدوشوه دخلقیانو چیغی او سورې هم څه ناڅه په کراریدوشوي ، مولوی صاحب مرحوم پاڅیده ماویل : کاکاچیرې ځو ، هغه روان شو او زه ورپسې شوم ، دلنګردکلی څخه دقبلې خواته یوکور جوړشوی وه چې داد بسم الله ماماوه او میرمن یې دقولک دکلې وه موږبه ترور خاله ورته ویله هلته ورغلوددروازې ټکیدل خو یوناشونۍ کار بام ته مو تیږې ورواچولې هغوۍ په ډیره ویره ورو ورو غږ وکړ څوک یې ، زما کاکا خپل ځان ورته معرفی کړ او دروازه یې خلاصه کړه چې هلته څه وخت په ویښوپاتې شوو دسهار درا ختو څخه مخکې ددوۍ دکورڅخه ووتو او قولک ته مو ځان ورساوه هلته زما دخاله کوروه چی خاوند محمد انور نومیده بیاوروسته زما خسرهم شو هلته مو دغه تیره ماسپښین مهال زما مشرورور استاد ملنګ مرحوم هلته راغۍ اودشپې دقولک دکلي څخه دهجرت په لورروان شول ، زه بیرته ټټنګ کلی ته ستون شوم ، اودوي دواړو پیښورته هجرت وکړ، لکه څنګه چی مولوی صاحب دیوویښ ضمیر څښتن وه او لادمخه دافغانستان داسلامی حزب سره ئی اړیکی درلودې نو په ورسک نمبریوسیمه کې چی دګوتو په شمیر مجاهدین هلته رسیدلی وه ورسره یوځای شو . دچک د ولسوالي فتحه : شفیقی صاحب لیکې : درهبری له مرکز څخه په او شمسی کلونوکې ................ اوملنګ چې زمامشرورور دی جلا جلا وردګوده راولیږل شول ترڅو دسیمې وضعیت درک او له ورښودل شویو کسانوسره اړیکې ټینګې کړي ، دکفاروپه ضد دخلکوکرکه زیاته شوه چې پدې هکله دغه ډګر ته دسیمې یو شمیرمؤمن کسان شامل شول او عملایې دکفاروپه ضد دجهاد سنګرته وردانګل چې دپاڅون په زمینې برابرولوکې يې ددایمیردادو علاقه داری په سطحه ............. ملنګ زمامشر ورور او ځینې نورکسان دیادولو وړدي ، په عمومي ډول دغه وروڼوته په مستقیم ډول له مرکزي حوزې څخه دشهید مدیر محمد ولی خان او ځینې نورو وروڼولخوا هدایت ورکول کیده وروسته بیادغه تیت او پرک فعالیتونه د ........... ملنک او ځینونورو په هڅه اوهاند سره سو او متحد شول . - شفیقی صاحب لیکي : دخوات بیک سمند او اله سنګ حوزه ، د ملامحمد پذیر زوی ملنګ چې دپیښورڅخه دحوت په میاشت کې سیمې ته راغۍ اوپه سیمه کې دعلیشې ، انبوخاک ، اله سنګ ، بیک سمند او ګوډه له ځنوکسانوسره په فعالیت پیل وکړ ، دیادونې وړده : چې کوموکسانوچې له ملنګ سره ارتباط پیداکړ، له هغه څخه یې پخواله حزب سره اړیکې درلودې خو ملنګ ورته دمرکزیت حیثیت غوره کړ . داسلامی تحریک دمرکزي حوزې اودرهبری له مرکزپیښور سره ملنګ ......... او ځینې نورکسان په تماس کې وو،چې دغه وروڼولومړی په سیمه کې ځانګړي څانګړي دفعالیت ساحه درلوده وروسته دغه ساحې سره ونښلول شي اوپه یوه قومانده پربریالي پاڅون سرته وسیدې . - کله چې محمد امین ماما له پیښورنه راغۍ دسیمې او مرکزي حوزې درابط په حیث یې کار پیل کړ ، وروسته بیا ملنګ ............ هم په پراخو فعالیتونولاس پورې کړ . - دټوپکو دویش په جریان کې آوازه خپره شوه چی هزاره ګان په وردګوحمله کوی ددی کار په جریان کې چې څه تدبیرونیسې دجوزاپه اتمه نیټه لاندی کسان سره جرګه شول : ....... ملنک ، او ځینونوروکسانو دحسین کلاپه غره کې غونډه وکړه چې په نتیجه کې : ......... اوملنګ دعلاقه دارۍ او هزاره ګانو داطمئنان او ارتباط لپاره واستول شول، شپه یی په ګوډه کې تیره کړه سباپه دالان کی دعبد الکبیرخان او نورو مجاهدینوسره وکتل . په اړه ئی دخپلو دوستانوڅرګندونی : ۱- قاضی محمد حسن اسلامی د مرحوم قاضی صاحب محمد پذیرپه یاد کې لیکې : هلته چی د نورمحمد ترکی له ناولی کودتا وروسته هجرت ته مجبور شوم زه او قاضی فیصل پیښور ته لاړو د ورسک کیمپ د یو شمیر هغو مبارزینو پڼډغالی ته ورغلو چی هغوی هم زموږ غوندی د کمونستانو له د ظلم له لاسه خپل وطن پری ایښی وو او په هجرت مجبورکړی شوی وو، په دی کیمپ کی می يو ترټولو سپین ږیری عالم ولید چی مولوی محمد پذیر د بکسمند یو مدرس عالم وو اوبل می نسبتا ترټولو کوچونی مهاجر ولید چی هغه د مولوی صاحب تنکی زوی محمد نذیر ملنګ وو دوی دواړه چی د خپل کور مشرانان او سرپرستان وو، سړی فکر کاوه چی چُرتونه به وهی خو مولوی صاحب د همت او استقامت یو اوچت غروو ، موږ ته به یی ډاډ را کاوه خپه کیږی مه الله جل جلاله به کمونستان ورک کړی وطن به آزاد شی سرلوړی به خپل وطن ته زو، خو کم وخت تیرشو چی وردګو ته دجهاد لپاره راغلو له پیښوره تر وردګو په ۱۳ ورځو کی راورسیدو د دی سختی خطرناکی اوګدی لاری مشکلات ما په خپلو خاطرو کی لیکلی دی ډوډی نه وه لاره سخته اوږده د غرو رغونو هسکی ټیټی د شپی د زرملی د ماښامه څخه تر سهاره مزل وهل څه عادی خبره نه وه بیا مولوی صاحب محمد پذیر غوندی یوه سپین ږیری عالم ته او ورسره تنکی ځوان زوی به یی په لوړو ژورو کی به مو تیندکونه خوړل او چیری به په مابه تل ورسره بحث کاوه ، ژورعلم یی درلود اوتل به یی خپل معلومات په نوې اصطلاح آبدیت ساته ، هغه د سنګر مفتی وه ، دجهاد قاضی وه ، اوهرعالم دیته زړه نشوای نیولۍ ، هغه د قوی عزم ، کلک تصمیم ، کلکې ارادې او بشپړتوکل څښتن ؤو . الله جل جلاه د جنتونه ورکړي ، د جهاد او هجرت په سختیوکې ئې خپل زامن ښه عالمان کړل استاد ملنګ محمد نذیر علمیار او استاد محمد بشیر مدني داسلامی علومودزده کړې لپاره سعودی ته واستول او الحمد لله چې ښه عالمان خپل وطن ته راغلل اود هیواد تکړه کدرونه شول ،الله جل جلاله د مرحوم قاضی صاحب ته جنتونه ورکړي او اولاره ئی دله لارویانوډکه وه . ۲- دزبیر شفیقي نظرمخکې د هجرت په لارکی تیرشو .......... دالیکنه مې په ډیره عجله وړاندی کړه که د الله جل جلاله خوښه وه ډیر څه به ان شاء الله ولیکم اوباید ویې لیکم ځکه مرحوم استاد زما یواځینۍ وروروه ، د کمونستانو او بیا د روسانو په ضد یې په ډیر اخلاص سره مبارزه او جهاد وکړ، په ځوانی کې یې هجرت وکړ ډیر تکلیفونه یې ولیدل الله جل جلاله یې ورته قبول کړی . د یکشنبې په ورځ د سهار په نهه بجو کې يې چې د کال د قوس د میاشتې په نیټه د یکشنبې په ورځ د سهار په نهه بجو کې يې له دې فاني نړۍ څخه سترگې پټې کړي ، او مونږ یې د تل لپاره یوځې پریښودو . انالله و انا الیه راجعون ترتیب کوونکی : طلحه مدنی