طبي نباتات
.. . نوموړی نبات د په نوم مشهور دی او د زړه د ناروغيو لپاره استعماليږي . دلویدیځی او منځنۍ اروپا بومي نبات دی.ددغه انواعو څخه د لس پيړيو راپدې خوا د دوايي په ډول استفاده کیږي .په فرانسه ،،جرمني،روسيه او هند کې ورڅخه خاصې دواګانې جوړيږي .په روغتونونو کې د زړه د ناروغيو لپاره استعمال ددغه نبات اهميت زيات کړی دی.او په روسيه او د اروپا په څو هيوادونو کې په تجارتي ډول کرل کېږي .دغه نبات هند ته د دوهم نړيوال جنګ څخه وروسته معرفي شو چې په کشمير دره کې په ښه ډول کرل کیږي او په شمال لويديځه هماليه کې د زينتي بوټی په ډول کرل کیږي .د هماچل پرديش ،تامل ناډو او د کرالې غونډۍ ددغه نبات د کر لپاره مناسبي دي.د جنوبي هند په غونډيو کې يې ښه پرمختګ کړیدی او زيات علوفه يې حاصل ورڅخه لاس ته راځي. نباتي خصوصيات جنس يې دي او د په کورنۍ پورې اړه لري او څو نوعي لري چې او يې د زړه د ناروغيو لپاره پيژندل شوي نوعي دي. دا نباتات تر پورې وښيي .او نيغي لوړې څانګې لري او دوه کلن نباتات دي .پاڼی يې ساده ،غوږوالی لرونکی،متناوبی او متضادې دي.ګلی سيستم يې دی.ګلان يې غير متناظر ،ټيوب لرونکی او دي.ميوه يې ډوله ده .تخمونه يې کوچنی ،سپک او زيات دي. د نوعي لاندينۍ پاڼي یې اوږد ډنډر لري او پاسنۍ پاڼی يې بي ډنډره وي.پاڼي يې متناوبی او اغزني څنډې لري.په لومړي کال کې راډيکل لاندينۍ پاڼي او اوږد وزر لرونکی ډنډر توليدوي او د پاڼي د مينځ څخه ګل راټوکېږي. او په دوهم کال باندې نيغ ګلی محور چې د او پاڼو لرونکی او د ګلان توليديږي.بنفش ګلابي رنګ ګلان لري.او په کې پاڼی متناوبی ،، د پاڼی غاړې داخل ته تاووي ،خړشين رنګ لري او ويښته لرونکی وي.ګلان يې کوچنی ،ويښته ډوله او کريمي خړ رنګ لري.ګلان يې د مۍ او جون په مياشتو کې ليدل کېږي. د عمليه د او په منځ کې صورت نيسي او انتر يې دوه يا درې ورځي وروسته چوي.سټګما د انتر څخه دوه ورځې وروسته د او په منځ کې چوي.د ګردې د ټوکېدني اندازه د - د سکروز په محلول کې ترسره کېږي.ګلان يې په عمومي ډول سره دي او ګرده انتقالوونکی يې د شاتو مچۍ دي. د نبات اصلاح په نباتاتو کې ډېر ژر تغير رامنځ ته کېږي او د پاڼو حاصل ،د پاڼو شمير او د ګلانو شمير مشاهده کېږي .دغه ارثي او جنيټکی خصوصيات دی او بايد په مؤثر ډول انتخاب شي. د نباتاتو د جنيټکی اصلاح هدف د جرم پلازم انتخاب دي.په اروپا کې د او په پولنډ کې د نوعی کرل کېږي چې د ګلايکو سايډ زيات مقدار لري او لوړ حاصل ورڅخه لاسته راځي. ترټولو ښې نوعې يې -،-، او دي چې د پاڼې څخه يې د - حاصل لاسته راځي. او د ګلايکو سايډ مقدار يې .-.پورې دي. د يو تکراري انتقالي سيستم تاسيس شوی چې باکتريا پکې استعماليږي کله چې د نبات بزغلی يو مياشتني شي نو پاڼې يې د يا سره معامله کېږي .د ازميښت په مينځ کې دغه فکتورونه نبات ته د - په انتقال اغېزه کوي. د انتقال لوړ مؤثريت . چې نباتات پکې په مناسب فاصله کې وي په باکتريا يې محلول کې چې د ولري ډوبیږي او څلور ورځي وروسته د بکترياو سره يوځای کرل کېږي. جنوبي دورګه کونه په شپږو نباتاتو کې اجرا کېږي .د څخه زيات نباتات چې ازاد ځايونه پرې پوښل شوي وي چې له دغه نباتاتو څخه يې په خاورو کې په بريالي ډول تاسيس شوي دي. د نباتاتو توليد او تنظيم خاوره او اقليم : دا نبات د اروپا د معتدله سيمو نبات دي.او په هغه ساحو کې کېږي چې سخته تودوخه په کې نه وي،د . د بحر د سطحې څخه په - ارتفاع کې وی . په کمه راتفاع کې ښه وده کوي. د پورې ښه تيغ وهنه ،تيزه لومړنۍ وده او په پاڼو کې د ګلايکو سايډ زيات مقدار جوړيږي .د سيوري سره مقاومت نلري او په خلاصو ساحو کې ښه وده کوي. د زياتو اوبو سره حساسيت لري او د طوفانونه یی په واسطه یې برخې زيانمنيږي. سلټی لوم خاورو کې ښه وده کوي کومې چې د عضوي موادو څخه غني او د رطوبت مناسب مقدار ولري.او هم شګلني خاورې چې زيات عضوي مواد ولري ښي دي. د . نوعه د زيات مقدار ګلايکو سايډ د جوړولولپاره تيزابی خاورې خوښوي ولي . طبعي خاورې خوښوي چې د وي. تکثير دا نبات د تخم پواسطه ډیرښت کوي.تخمونه يې بايد په تازه ډول د کرلو لپاره استعمال شې ځکه څومره چې تخم ساتل کېږي د ژونديتوب قوت د لاسه ورکوي .په مستقيم ډول بايد تخم ونه کرل شي ځکه چې د يوې خوا تخم زيات مصرفيږي او له بلې خوا يو ډول نباتات لاسته نه راځي .تخمونه يې ډیر زيات کوچني دي چې تقريبآ تخمونه يو ګرام وزن لري په مستقيم ډول کرنه کې په يو هکتار کې تخمونه کرل کېږي چې اصلي کروندې ته د انتقال په وخت کې يې اندازه کمه وي.تخمونه د تيغ وهنې تر وخت پورې په اوبو کې ساتل کېږي او هم کولای شو چې د - ورځو پورې يې په تودوخه کې وساتو.د په اندازه بستر تياريږي اود - په اندازه پکې تخمونه کرل کېږي او بيا ورباندې يوه نرۍ طبقه خاوره اچول کېږي او بستر ته په کمه اندازه اوبه ورکول کېږي.تيغ وهنه د - ورځو کې پوره کېږي او ورځي وروسته کله چې د بزغلي لوړوالی - ته ورسيږي بيا اصلي کروندې ته انتقاليږي. . کې د انتر څخه د نبات د دوباره جوړونې راپورونه ورکړل شوي دي.او د . نباتات کې د کرل شويو انترونو څخه مشاهده شويده چې د جسمي حجراتو څخه جنين ايستل کېږي او نبات ورڅخه دوباره وده کوي.پيوند یې په تورتم او هغه محيط کې په ښه ډول صورت نيسي چې . باريوم او - ولري.هغه نباتات چې د نورو غړو څخه وده کوي ډېر يو شان والی لري د هغه نباتاتو په نسبت څخه د هستو څخه لاسته راغلي وي د کوم ظاهري مقاومت چې ډېر زيات وي.په دي ډول سره تکثيرشوی نباتات وختي ګل نيونه کوي. د ځمکي تيارول او بزغلي نهالول ځمکه د دوه څخه تر درې ځلی ژوره قلبه کېږي ترڅو د کر لپاره اماده شي د هند په شمالي سيمو کې په اپريل او مۍ کې کرل کېږي او په جنوبي سيمو کې په جولای کې کرل کېږي. په بسترونو کې کرل کېږي چې دبسترونو تر مینځ فاصله لري. سرې د ځمکې د تيارولو په وخت کې د - د سپارښتنه شوي ده. په شمالي هند کې د د :: او په کې د د :: نسبت سپارښتنه شويده .چې له دې څخه ټول پاسفورس او پوتاشيمي اود نايتروجن په قطارونو کې د - په ژوروالی اچول کېږي. پالنه د کرل شوي نبات د پرمختګ لپاره د ودی په ټولو مرحلو کې مناسب اندازه اوبو ته اړتيا ده .د اوړی په مياشتو د اپريل او جون کې ابياري ته اړتيا ده چې نبات ته بايد په يو مياشت کې د - ليتره اوبه ورکړل شي.په سپټمبر او اکتوبر کې دوه ځله ابياري ضروري ده او د پاڼو درژیدلو څخه وروسته بايد ابياري ترسره شي ترڅو نوې پاڼې توليد کړي. دغه نبات دودې په لومړيو مرحلو کې بطي وده کوي نو ځکه د هرزه بوټو د زيات رقابت سره مخ کېږي.د - ځله په کې د هرزه بوټو ليرې کول او خشاوه صورت نيسي ترڅو د پاڼو لوړ حاصل ورڅخه لاسته راشي .د لاس په واسطه د هرزه بوټو ليري کول په باراني موسم کې او خشاوه په اوړي کې صورت نيسي. وده تحريکوونکی د نبات د لوړوالی او د پاڼو د وچ وزن لپاره د سپارښتنه شويده. د او ماليک هايدرازايډ استعمال تکثری وده وروسته کوي او د پاڼو حاصل او ګلايکو سايډ مقدار زياتوي . د نبات ساتنه د ، او په واسطه دغه نبات زيانمنېږي هم په نرسري او هم کرونده کې زيانمنېږي .چې دا په مؤثر ډول د او د محلول په وسیله کنترولیږی چی په پاڼو شیندل کیږی .ددغه ناروغيو ترڅنګ د پاڼو سوځيدل چې د په واسطه رامنځ ته کېږي هم په دې نبات کې راپور ورکړل شوي دي.چې لومړی په پاڼو باندې نصواري داغونه پيداکېږي او بيا وروسته ټوله پاڼه نيسي.د مسو هريو فنګس وژونکی د - پورې د ددې ناروغۍ د کنټرول لپاره استعماليږي .مړاوی کوونکی ويروسونه هم په دې نبات کې ناروغی رامنځ ته کوي خو ډېری ستونزې نه شي رامنځ ته کولای . د حاصل راټولول او د هغې څخه وروسته عملیي په نبات د وچو پاڼو څخه دواګاني جوړيږي .په عمومي ډول سره کله چې په لومړي کال نبات وکرل شي د ګل نيوني په دوره اکتوبر کې ترې يوځل حاصل اخستل کېږي او په دوهم کال د ګل نيونی څخه مخکې ترې درې ځله حاصل اخستل کېږي .د حاصل ټولونې وخت په پاڼو کې د ګلايکو سايډ په مقدار باندې اغېزه کوي. په پاڼو کې د ګلايکو سايډ مقدار په تورتم کې کم وي او د لمر راختلو څخه مخکي کمه وي . که چېرته د غرمې - بجو کې حاصل راټول شي نو د زړه د ناروغيولپاره ښه کارکوي.که چېرته دغه نباتات په لمرکې وکرل شي نو په سيوري د کرل شويو په نسبت يې اغېزه د - پورې زيات وي. لويي پاڼي چې د - پورې اوږد لري د لاس په واسطه راټوليږي پرته لدې چې تنی ته زيان ورسيږي .د پاسنيو کوچنيو او لاندينيو ژيړو پاڼو پرته نورې ټولي پاڼي تقريبا کېږي په يوځل راټوليږي .غوټیو په وخت کې د پاڼو راټولول د نبات د ودې مخنيوي کوي.د وچو پاڼو حاصل په کې دي او په کې دي .په کې د په نسبت د ګلايکو سايډ مقدار کم وي. د پاڼو تېزه وچونه په پاڼو کې د ګلايکو سايډ مقدار کموي .پاڼي بايد په لمر کې په داسې ډول وچي شي چې تودوخه ولري او پاڼې بايد لمر ته واچول شي. لوړه تودوخه يې کميت او کيفيت دواړه خرابوي ځکه په پاڼو کې يو انزايم موجو د دي چې په کې لومړنی ګلايکوسايډ په دوهمی ګلايکوسايډ باندې تبديلوي په وچو پاڼو کې د رطوبت اندازه بايد تر پورې وي ترڅو انزايمونه يې فعال و اوسي.دغه پاڼي بيآ په هغو قطيو کې ساتل کېږي او په کم نسبي رطوبت او تورتم ځای کې ساتل کېږي. کيمياوي ترکيب ګلايکوسايډ ددې نبات د انتقالي انساجو په اپيډرمس او نيمه اپيډرمس برخو کې موقعيت لري.ددې نبات په پاڼو کې تقريبا فعال ګلايکوسايډ موجود دي. ددې نبات د خصوصيات د ددې ښه پيژندل شوي کرستالي ګلايکوسايډ ،، او له امله دي .د . په نوعه کې د او راپور ورکړل شوي دي مګر ددې په نورو انواعو کې ددې راپور ندی ورکړل شوي. په . کې د انساجو کښت نه ترسره کېږي او ژوندي نباتات يې د يو ځای څخه بل ځای ته انتقاليږي .ديتوکسين د څخه يواځی د دولسم کاربن کې په يو وظيفوي هايدروکسيل کې فرق لري. د انساجو د کښت پروسه کې د - پورې ژوندي تعامل کوونکی شتون لري او په تجارتي ډول تر پورې رسيږي او ورځي وخت غواړي ددې لپاره چې دغه پروسه سرته ورسیږی په جاري ډول د حجراتو ته تخمر ورکوو.پنځه ورځي ورسته يې ژونديو تعامل کوونکو ته انتقالوو.حجرات د - سره يوځای کېږي. په څوارلسمه ورځ به د - توليد شي. تقريبا کرل شوي حجرات د محصول د لاسته راوړلو لپاره راټوليږي .تعامل کوونکی د دوهم ځل لپاره د تازه محصول لپاره استعماليږي او راتلونکی تولیدي دوران شروع کېږي. په دې طريقه کې يوه داسې پروسه پرمخ بيول کېږي چې په ورځو کې د - توليديږي چې په تعامل تعامل کوونکو او هوا بند لوښي کې وساتل شي .د حاصل شوي محصول څخه په اسانۍ سره لاسته راځي . کيمياوي تجزيه د پاڼو وچ پوډر په ملي لیتره ايتانول کې جوش کېږي او د زړه ګلايکوسايډ ورڅخه لاسته راوړل کېږي .زوخه فلتر کېږي او د استيت په او محلول کې ګډيږي .زيړ رنګه ماده رسوب کوي او هغه فلتر کېږي.فلترشوي پاک مواد د ګلاشيل اسيټيک اسيد سره تيزابي کېږي او بيا په ډېر احتياط سره د ملي ليتره سره يو ځای کېږي .ګډ شوي د يو قيف په واسطه فلتر کېږي چې د قيف خوله د داسې يوې پردې سره وصل وي چې په هغې پردې يا کاغذ باندې اوبه نه لرونکی سوډيم سلفيټ موجود وي او حل کوونکی ماده تري تبخير کوي. دغه محلول بيا په باندې اچؤو او د ايتايل استيت ميتانول اوبه :: سره پرمختګ ورکوو. د غلېظو ګوګړو تيزابو سپری ورباندې کوو ترڅو د زړه ګلايکوسايډ په باندې پاتې شي. کارونه دا نبات د زړه د رګونو په سيستم باندې اغېزه کوي،د زړه په انقباض او انبساط کې مرسته کوي.د زړه ضربان کموي .د زړه د ودريدو په حال کې استعماليږي او اواز پاکوي او عمومآ د ګولۍ .پوډر،تنکچر او پيچکاري په ډول استعماليږي. ګالنګال .. دددې نبات وحشي نوعه ده او نورې نوعی يې او دي.. يې هم يوه نوعه ده .ددې نباتاتو دوايي عمومآ د روماتيزم او تنفسي ناروغيو لپاره استعماليږي .د فرار کېدونکی تيلو په ډول هم استعماليږي خو د طبي ارزښت په اساس ډېر مشهور نبات دی. د نوعه يې د اندونيزيا بومی نبات دی خو په طبي ډول سره په جنوب او جنوب ختيځی اسيا په هېوادونو کې هم پيداکېږي . د استعمال او موجوديت لومړنی راپور يې د جنوبی چين او جاوا څخه ورکړل شویدی د هماليا د لړۍ په بهار ،غربي بنګال او اسام سيمو کې هميشه وي. په اوس وخت کې د جنوب ختيځي اسيا په هېوادونو،هند ،بنګله ديش،چين او سوريتام کې کرل کېږي .د هماليا د غرونو په اوږدو ،جنوب لويديځ هند کې ښه وده کوي او هند يې په مختلفوشکلونوسره صادروي. نباتي خصوصيات ددې نبات جنس دی او د په کورنۍ پورې اړه لري.څو کلن غوښين نباتات دي.په هند کې يې تقريبا نوعې پېژندل شوي دي چې . يې ترټولو پرمختللی نوعه ده چې دواګانی ترې جوړيږي . د . يوه چينايي نوعه ده او د څخه وروسته د دوايي په جوړونه کې دوهم مقام لري. نوعه يوڅو کلن رایزوم ډوله تیوبری غوښين نبات دی چې تر پورې لوړوالی کوي.سره ورته څانګې او حلقوي رايزوم لري.رايزوم يې د - پیړوالی لري .د رايزوم داخلې برخه يې استوانه يې او چارچاپيره يې د کارټکس برخه موجود ده .ويښته ډوله تارونه يې د او استوانه په برخه کې توزيع شوي دي چې د ريزين زيات کانالونه هم په کې موجود دي.هوايي کاذب تفس يې د نيغو او تاوشؤو څانګو په وسیله ترسره کیږی. پاڼي يې - اوږدوالی او - پورې عرض لري،اوږدې ،تيرې او پاکې پاڼي لري چې دغه پاڼې يې لنډ ډنډر لري.نهايی ،نيغو او زياتو ګلان لرونکی او ګلي سيستم لري.برکټ او برکټيولونه لري.ګلان يې د - پورې اوږدوالی او ژيړسپين رنګ لري.ميوه يې کپسول او نارنجي سور يا پوخ سورنګ لري .د . نوعه څو کلن غوښين نبات دی چې تر پورې لوړوالی لري .پيړسور نصواري رايزوم لري.پاڼې يې نرۍ نيغي او تيرې وي.ګلان سرې شونډې لري او نهايي لري.ميوه يې څو تخمې لرونکي کپسول دي. استعمال ددې نبات ټيوبري ريښې طبي اهميت لري او په زياته اندازه د دوا په جوړونه کې استعماليږي . د يخوونکې مادې په حيث استعماليږي يعنې ګرمي له منځه وړي . د درد ، شکر،ټوخي او معدې د درد لپاره استعماليږي . د وينې په ناروغيو کې استعمالېږي . پاڼې يې د غوړيو سره يوځای د شب کورۍ لپاره استعماليږي . .. دا نبات تر اوسه پورې په هند کې په طبي ډول استعماليږي .دا نبات د سره نباتاتو په لست کې دی.په سانسګريت کې ورته ويل کېږي .دا وښين نبات د هرډول تبې لپاره د دوايې په ډول پېژندل شوي دی .په هندي دوايې کې ددې نبات څخه زيات استفاده شوي ده .د او نورو ناروغيو په تداوي کې ترې استفاده کېږي. اکثره نوعې يې په مرطوبو ،سيوری اوځنګلی ځمکو کې کرل کېږي .ددې نبات اصلي منشا فرانسه ده .د وحشي انواعو راپور يې د هند څخه ورکړی شوي دی. او مسلکي کرنه يې په يو اترا پرديش ،بنګال ،کرناټکا ،ډيکان ،اسام،کريله او د جنوبي هند په زيآتو سيمو کې کرل کېږي . د پلن پاڼو په ځنګلونو کې چې د ونو سيوري ډېر زيات وي په ښه ډول وده کوي .د هند په ټولو سيمو کې دغه نبات په تجارتي ډول نه کرل کيږي. نباتي خصوصيات د جنس دی د په کورنۍ پورې اړه لري .د انواعو څخه يوه نوعه يې د اسيا په استوايي سيمو کې خپره شويده په هند کې طبی انواع پېژندل شوي دي چې يې بومی دي او يې بهرنی انواع دي.ددغه جنس نور انواع .،.، .، . او . څخه عبارت دي . د . نوعه يې يو کوچني اونيغی څانګې لرونکی بوټي دی د وښين څخه تر لرګين پورې رسيږي .لاندينی بند يې پيړ دی او څانګې ورڅخه تشکيل شوي دي .پاڼې يې متقابلې او تورتم شين رنګ لري .زيات ګلان لري ګلی سيستم يې او کوچنی لري.د ګل شنې پاڼې يې د پنځه خطه سګمنټونو څخه تشکيل شوي دي.ګلی پاڼي يې ګلابي رنګ لري او له دوه شونډو څخه جوړې دي.پاسنۍ شونډه يې کمان ډوله او لاندينۍ شونډه يې په درې کوچنيو برخو ويشل شويده .دوه سټامينونه لري چې د کرولا په خوله کې دننه شويدي.په باندې يې ويښته موجود دي .او انتر يې دوه خاني لري.يو کوچني جانبي تخمدان لري چې دوه خاني لري او هره خانه يې څو تخمې لري .اوږد لري چې په څوکه کې يې موجوده.ميوه يې چاوديدونکی پلي دي چې دوه حجرې لري .د - پورې تخمونه لري .ګرد اوښوی په دي آو زيړ رنګه نصواري رنګ لري. د . نوعه د کرهالي په غونډيو ،تامل نادو ،کرناټکا کې خپره شويده او د بحر د سطحي په اوسط ډول تر ارتفاع کې کرل کېږي .د پاڼو د وچو پوډر وڅخه يې استفاده کېږي او همدارنګه د ريښې او تني يې څخه يې هم استفاده کېږي. د نبات تولید او تنظیم خاوره او اقلیم د انبات لمریز اقلیم خوښوي او په ژورو او ښه ډول زهکشي شویو خاورو کې ښه وده کوي. کله چې په تیزه رڼا کې وکرل شي د پاڼو په ساحه کې يې د کلوروفیل مقدار کمیږي. همدارنګه که دا نبات په تیزه رڼا کې وکرل شي د هغه نباتاتو په نسبت چې په کمه رڼا کې کرل شوي وي فیصده رڼاکې زیات وچ مواد تولیدوي. تکثیر دا نبات د تخم په واسطه تکثیر کوونکی نبات دی. د رسیدلو کپسولونو څخه يې تخمونه راټولیږي. د شګو سره یو ځاې کیږي او په قوریه کې د په اندازه په هغه بسترونو کې کرل کیږي چې ۲۵ سانتې متر لوړوالی او ۱۰ سانتې متره فاصله کې لرې کرل کیږي. تخمونه يې د ۶ ساعتونو لپاره په اوبو کې اچول کیږي چې تیغ وهنه وکړي. تخمونه يې په ۱۵ ورځو کې ۷۵-۸۰ فیصده پوري تیغ وهنه کوي. تخم د مختلفو معالجو سره د تیغ وهنې فیصدې زیاتیږي. که د ګرمو اوبو سره معامله شي نو د تنې قد يې لوړوي او که د مالګې د تیزابو ۰.۵ فیصده سره معامله شي قوي ریښې تولیدوي. که د ۵۰ سانتي ګرید درجه ګرمو اوبو سره د ۵ دقیقولپاره معامله شي نو زیات وچ مواد تولیدوي او غیر نورمال بزغلی نه تولیدیږي. که د سره معامله شي ښې ریښې تولیدوي. د ځمکې تیارول او بزغلی نهالول د جون او مې میاشتې د دې نبات د کر لپاره مناسب وخت دی. او ځمکه باید دوه ځله قلبه شي، د غواګانو وچ خوشایان او کمپوسټ باید ورسره ګډ شي. بسترونه یې باید . وي او ۱۵-۲۵ سانتې متره پورې لوړوالی ولري. د غواګانو وچه سره ۲۰ ټنه په ساعت د کر څخه د مخه استعمالیږي. بزغلی یې ۳۰۶۰ سانتې متر په فاصله کې نهالیږي. که په اګست او جولاې میاشتو کې وکرل شي نو لوړ نباتات چې لومړنۍ او دوهمي څانګې يې زیاتې وي او د وښو زیات حاصلات ترې لاس ته راځي. داسې راپورونه ورکړل شوي چې د کرلو نیټه د دې نبات په ټول حاصل باندې اغیزه کوي او په وختي کرنه کې لوړ حاصل لاس ته راځي. سري د عضوي سري ترڅنګ دا نبات غیرعضوي سرو ته هم اړتیا لري په خاص ډول نایتروجن. دا سې راپورونه ورکړل شوي دي چې ۴۰ کیلو ګرامه په ساعت نایتروجنې سري په استعمال سره لوړ قد لرونکې نباتات چې زیاتې اولې او دوهمي ریښې لرونکې وي تولیدیږي او ژوندۍ کتله یې هم زیاته وي. پالنه په وچو شریطو کې له دوه څخه تر درې ځله ابیاري او دوه ځله د هرزه بوټو لري کونه لمړی ځل د کر څخه یوه میاشت وروسته او دوهم ځل د کر څخه دوه میاشتې وروسته ترسره کیږي. د نبات ساتنه په دې نبات باندې هیڅ مضره افت او ناروغې حمله نه کوي. حاصل ټولونه او د هغې څخه وروسته عملیې: په کراله کې د نبات ګلان د اګست او نومبر په جریان کې او ټول نبات د فبرورۍ په میاشت کې رسیږي. او په مارچ کې يې حاصل راټولیږي. وچې یا تازه پاڼې او یا د ټول نبات هوایي برخې د دوايي په منظور استعمالیږي. ځینې وختونه ټول نبات د ریښو سره ویستل کیږي او دوا ترې جوړیږي. کله چې په تورو سطحي خاورو کې وکرل شي حاصل يې په نومبر کې راټولیږي. زیات شمیر لومړنۍ څانګې لوړ نباتات او د وښو زیات حاصل تولیدوي. د کرلو څخه ۱۲۰ ورځې وروسته حاصل ورکوي. د حاصل ټولونې څخه وروسته په کوچنیو دستو باندې ویشل کیږي او د ۴ ورځو لپاره په سیوري کې ساتل کیږي. اوسط حاصل يې د وچو نباتاتو ۱.۲۵ ټنه پر ساعت راپور ورکړل شوی دی. کیمیاوي ترکیب یوه بې رنګه او خنثی ماده ده دا د نبات څخه ویستل کیږي چې د دوا په جوړونه کې ترې استفاده کوي. په اوبو کې غیر منحل او په القلي کې حلیږي. د کیمیاوي تجزيې څخه يي ---- --.- لاس ته راځې . د پاڼو څخه يې پټرولیم لاس ته راغلی دی. د دغو موادو اندازه د نبات په مختلفو برخو کې فرق کوی. په پاڼو کې ۲،۵ فیصده اندرو ګرافولاید او په تنه کې د ۲ فیصده څخه کم وي. د وچ وزن په اساس ۰،۵-۱،۵ فیصده پورې اندروګرافولایډ لري. استعمال دا نبات يو ډير طاقت ور نبات دی او عموماً د کمزورۍ او بدهضمۍ په حالاتو کې ناروغ ته ورکول کېږي . ريښې او پاڼې يې عموما د تبې لپاره استعماليږي . په هر ډول تبه ، ټوخي،تنده او د پوستکې په ناروغيو کې استعمالېږي . ددې نبات څخه جوړې شوې دواګانې په ميتابوليزم کې ډيره مرسته کوي . د ملاريا په مقابل کې بدن ته مقاومت ورکوي او هم کولای شو د انتي بیوتيک په ډول يې استعمال کړو . ددې نبات دواګانې د کوپرې نبات کې د غوزې وزن زياتوي او په چرګانو کې د هګۍ څخه د بچي ويستني کې مرسته کوي سرچینې راټولونکي عبدالرحمن مخلص سېد جماالدين افغاني پوهنتون کرنې پوهنځی ځنګلونواو طبیعي منابعو څانګه - . . . . . . :- - .. .. .. . . : - - . . - .. . . . .. .:-