ارغنداب
ارغنداب يا ارغنداو د کندهار ولايت يوه ولسوالۍ ده چې د کندهار ښار په ۱۰ كيلومترۍ كي و شمال لوېديځ لور ته پرته ده. ارغنداب د خپل ستراتيژيک موقعيت له کبله يواځې په کندهار کي نه بلکې په ټوله افغانستان کي خورا مهم رول لري. دا يوه ډېره سرسبزه سيمه ده، چي دانګورو او انارو دكرهڼي له وجي خورا مشهوره ده. د دې ولسوالۍ ډير شمير وګړي په قبيلوي لحاظ الكوزي او نورزي دي؛ چي تر څنګ يې د كندهار ولايت نوري قبيلې هم پكښي مېشتي دي. د دې ولسوالۍ وګړي بزګر او زمينداره دي او مهم پيداوار يې انار او انګوردي، خو له دې سره په څنګ كي غنم، جواري، اوربشي، كچالو، روميان، پياز، بېنډۍ، توربانجان او تركاري هم كري. دا ولسوالۍ ۷۲ كلي لري، چي هر كلى ځانته ملك لري او هم په دې ولسوالۍ كي شخړي او لانجې د قومي مشرانو لخوا دجرګې په واسطه سره هوارېږي، همدا ډول دا ولسوالۍ ۶۴ شوراګاني لري. لاري د ولسوالۍ داخلی يو شمېر سړکونه کچه دي، خو د ولسوالۍ د خولي د ناګهان کلي څخه تر كندهار ښار پوري لس كيلومتره سړك ټول پوخ دئ، چي د دولت لخوا يې د رغوني چاري سرته ورسېدلي. او د ارغنداب څخه خاکریز ته بيا ټول سړکونه کچه ده، د ارغنداب او پنجوایي تر منځ هم يو شمېر لارې کچه دي. رودونه او ويالې په دې ولسوالۍ كي د ارغنداب سيند جنوب لوېديځ لور ته غزېدلى دئ، چي د دې ولسوالۍ ۲۷۷ كيلومتره مساحت تشكيلوي او په پاى كي د هلمند په ولايت كي تر غزېدو وروسته د هلمند سيند ته ورګډېږي. دا رود ددې سره سره د ارغنداب ولسوالۍ يو شمېر سيمو ته اوبه ورکوي، او ددي رود څخه يو شمېر ويالې لکه د سنزري وياله او نورې هم بهيږي. امنیت د ارغنداب ولسوالۍ ځینې سیمې چې د تېرو کلونو د جګړو په ترڅ کې د افغان امنیتي ځواکونو او ترهګرو ډلو تر منځ د جګړې ډګر ګرځيدلي وو، اوسمهال دغه سيمي د کندهار د ښاریانو لپاره توده غېږه ګرځېدلې ده او خلک هلته ځي ترڅو د ژوند له لانجو او تاوتریخوالو څخه لیرې تازه ساه واخلي او له ژوند څخه خوند واخلي.. د دې ولسوالۍ د امنيې قوماندانۍ تعمير په مكمل ډول جوړ سوى دئ د لګښت په اړه يي معلومات نسته ځكه قرارداد يي په مركز كي د ملګرو ملتو د پرمختيايي پرګرام چي د افغانستان د تحكيم او ثبات په نامه ياديږي پر مخ وړل كيږي. اوبه ددي ولسوالۍ په څنډه کې د ارغنداب رود بهیږي، دا رود په ارغنداب ولسوالۍ کې د کوهک د غرو څخه نیولی بیا تر سنځری پورې ټولو خلګو ته د سيمي د اوبه کولو تر څنګ د څښلو اوبه هم ورکوی، وسمهال دلته ٣١ کيلومتره محافظوي ديوال جوړيږي نو په دې سره دسيند په اوږدو کې د زرګونو جريبه کرنيزو ځمکو د تخريب مخه ونيول سوي. د ارغنداب پر سيند د محافظوي دېوال د جوړولو پر پروژه ٢٢ ميليونه ډالره لګښت راځی، او د درو کلونو په موده کې به بشپړ سي. دغه محافطوي دېوال د ارغنداب سيند دواړو غاړو ته د دې ولسوالۍ له سربند سيمې څخه پيل بيا تر باباولي زيارت پورې د ٣١ کيلومترو په اوږدوالي جوړېږي. وړانديزونه ١. د ولسوالۍ مامورين د ترانسپورت مشكل لري چي بايد حل سي ٢. د ولسوالۍ خلك د څښاك پاكو اوبو ته لاسرسى نه لري او د ويالو له اوبو څخه استفاده كوي، چي بايد پاكي اوبه خلكو ته مهيا سي. ٣. دريمه درجه مامورين نه لري اړوند رياستونه بايد خپل مامورين په ټاكلو بستو كي وګماري. ۴. د نورو ولسواليو سره بايد د ارغنداب ولسوالۍ سړکونه پاخه سي، په تيره بيا د بابا صاحب د زيارت او ښار ترمنځ. انځوريز ارغنداب د ارغنداب ولسوالي کلی ارغنداب ولسوالي د کندهار ښار څخه په ۷ کیلومترۍ کي پرته ولسوالۍ ده، چي په ۸۵ کلو کي يې ټولټال ۱۵۰ زره وګړي ژوند کوي .: ارغنداب مرکز کلا کښته بابر تابين خلېشک چهار قلبې ديسبزۍ چارباغ مرغان کلي لوی تابین موناره لو موناره بستانزو کوهک ناګهان جلاهور مانده بابا صاحب تره کو کلاچه نوي مزرې کلي منصور اباد راجن کلس شوروي اتحاد او طالبان طالبان تر ٢٠٠١ وروسته په ١۵ جون ٢٠٠٨م کال کې طالبانو د ارغنداب ولسوالۍ لويه برخه ونيول، د ارغنداب له ولسوالۍ څخه په لسگونو کورنۍ د کندهار ښار ته کډه سوي. ښار ته تللي کورنۍ تر ډېره بريده د خپل خپلوانو په کورونو کې اوسيدل. د بابا صاحب د زيارت دره، چې د کندهار د سيل او ساتيري ځاى بلل کېده، د يوڅه مودې لپاره پرې پوځي اډه جوړه سوه. او د دغې سيمې څخه يوازې د دوه کيلومترو په واټن کلي د طالبانو په ولکه کې وو. د کندهار د ارغنداب ولسوالي د ښار په شمال لوېديځ کې پرته سيمه ده او د ستراتيژيک موقعيت له کبله تر نورو ولسواليو مهمه گڼل کيږي. ددغې ولسوالي پر ځينو کليو باندې په ٢٠٠٧م کال هم وسله والو طالبانو په ورته ډول قبضه وکړه، خو د يوې ورځې په اوږدو کې د سختي جگړې له کبله بېرته له ارغنداب څخه ووتل. حامد کرزي او ارغنداب په جون ٢٠١٣ کې په ارغنداب کې يوه غونډه جوړه سوه، او سلګونو ځوانانو ونډه درلوده. ويناوالو اندېښنه څرګنده کړه، چې په ٢٠۱۴ کال کې د بهرنيو ځواکونو له وتلو سره هم مهاله د ولسمشریزو ټاکنو ترسره کېدل به ړنې او ښې پایلې ونه لری. د غونډې برخه والو ځوانانو په اساسي قانون کې د بدلون او د ولسمشر کرزي د واک مودې دغځولو غوښتنه کوله. دوي ويل: زموږ غږ په دې معنا نه دى، چې ګواکې د يوه ځانګړي، کس ملاتړ کوو، بلکې اساسې موخه يوازې د ملي ګټو ملاتړ او د هغو ساتل دي. هغو وويل په تېرو ۱۲ کلونو کې د ولسمشر کرزي د هڅو او د بهرنيو هېوادونو سره د منظم او پياوړي سياست ستاينه وکړه ويې ويل، چې کرزي په هېواد کې ستر بدلون رامنځ ته کړ، بيارغونه سوې، پوليس او پوځ جوړ شوى، خلکو ته په روغتيا، پوهنې او په ګڼو نورو برخو کې اسانتياوې برابرې سوې دي. جګړې دا هم وگورۍ ارغنداب رود د افغانستان ولسوالۍ د انارو توليد په افغانستان کې عبدالحکيم جان د ارغنداب جګړه ۱۹۸۷ زلمی ویسا د ارغنداب جګړه، ۲۰۲۱ بهرنۍ تړنې د ارغنداب ولسوالۍ په اړه ځانگړی رپوټ سرچينې کندهار د کندهار جغرافیايي موقیعت د کندهار ولايت د افغانستان ولسوالۍ د کندهار ولسوالۍ د افغانستان ولسوالۍ د افغانستان ولايتونه