پيکاسو
پابلو پیکاسو د ۱۸۸۱ ز کال د اکتوبر ۲۵ د ۱۹۷۳ ز کال د اپرېل ۸ د پابلو پيکاسو بشپړ نوم پابلو ديېگو خوسې فرانسيس دې خوان نېپوموسېنو مارييا دې لوس رېمېديوس سيپريانو دې لا سانتيسما ترنیداد مارتير ماتريسيو رويس پيکاسو دی . مخینه پابلو پیکاسو يو هسپانوی انځورگر ، پژۍ جوړوونکی ، گرافيکي انځورگر ، ډېزاينر دی او په تجسمي هنر ، په تېره بيا انځورگرۍ کې له ژورژ براک او خوان گريس سره يو ځای د کوبيزم د سبک بنسټ اېښودونکی گڼل کیږي . پيکاسو گرافيک انځورگر ، پژۍ جوړوونکي ، له خټو او گچ څخه د لوښو جوړونکی وو . ده د خپل ژوند په بهیر کې گڼ شمېر تقلیدکوونکي درلودل او په شلمه پېړۍ کې يې د تجسمي هنر پر وده ډېر لوی اغېز وښند . په نيويارک کې د اوسني هنر د ارزونو له مخې ، پیکاسو په خپل ژوند کې نږدې شل زره اثار پنځولي دي . کارپوهانو پیکاسو تر ټولو ډېر قيمتي انځورگر په نامه یاد کړی . پر ۲۰۰۸ ز کال کې د ده د اثارو د رسمي پلور ټولې پيسې ۲۶۲ میليونو ډالرو ته رسېدلې وې . د ۲۰۱۰ ز کال د می پر ۴ ، د پیکاسو د لوڅه ، زرغونې پاڼې او نيم تنه پژۍ انځور ، د کريستي په ليلام کې په ۱۰۶۴۸۲۰۰۰ يو سلو شپږ ميليونه څلور لکه دوه اتيازره ډالره وپلورل شو . دغه اثر په نړۍ کې د انځورگريزو اثارو تر ټولو قيمتي اثر وو او په دومره لوړه بيه تر دې مهاله بل داسې کوم هنري انځورگريز اثر نه وو پلورل شوی . پر ۲۰۰۹ ز کال د ټايمز ورځپاڼې له خوا د ترسره شوې نظرپوښتنې د پايلو له مخې ، چې يو اشاريه څلورو میليونو کسانو پکې برخه اخيستې وه ، پیکاسو په وروستيو سلو کلونو کې د نړۍ تر ټولو د ډېر ښه انځورگر په توگه ومنل شو . د ده انځورونه د غلو له خوا د نړۍ د بل هر انځور گر د انځورونو پر پرتله ډېر غلا کيږي او د غلاکېدونکیو انځورونو له مخې لومړی ځای لري . پيکاسو له کوشنيتوبه پر انځور کښلو پيل کړی وو . د انځورگرۍ په برخه کې لومړني لوستونه ده ته د خپل پلار خسوې رویسا بلاسکو له خوا ، چې د رسامۍ ښوونکی وو ، ورکړل شول او پر راتلونکي لنډ مهال يې پکې ډېر وړاندې تگ وکړ . پر اته کلنۍ يې خپل کوټلی انځور ، چې پيکادور له غويي سره په لوبه کې هغه گډونوال ته وايي ، چې پر اس سپور وي او په لوبه کې پر خپله نېزه د غوايي پر څټ گوزار کوي نومېد ، وکيښ . انځورگر دغه انځور د خپل ژوند تر پایه له ځان سره ساتلی وو . پر ۱۸۹۱ ز کال دون خوسې ته په لا کورونیې کې د استادۍ دنده ورکول کيږي او زلمی پیکاسو له خپلې کورنۍ سره د هسپانيا شمال ته ځي . دی پر ۱۸۹۴ ۱۸۹۵ ز کلونو په ځايي هنري ښوونځي کې زده کړې کوي . وروسته یې کورنۍ برسېلون ته ځي او پيکاسو پر ۱۸۹۵ ز کال په لا لونخه کې د ښکليو هنرونو په ښوونځي کې شامليږي . که څه هم نوموړی دا مهال ۱۴ کلن شوی وو او په لالونخه کې د هنرونو ښوونځی لا کوشنی گڼل کېده ،خو د پلار د ټینگار پر بنسټ ده ته دا شونتیا ورکړ شوه چې په نوموړي ښووونځي کې د شاملېدو لپاره په کانکور ازموينه کې گډون وکړي . پيکاسو په بري او ډېره لوړه کچه ټولې ازموينې ورکړې او په لا لونخه کې شامل شو . د ۱۸۹۷ ز کال د اکټوبر په پيل کې نوموړی مادريد ته ولاړ او هلته د سان فېرناندو په نامه د تجسمي هنرونو په شاهي اکاډمۍ کې شامل شو . پیکاسو د ۱۸۹۸ ز کال په جون کې برسېلون ته راستون شو . هلته دی د په نامه هنري ټولنه کې شامل شو . دې ټولنې د بېگم کافۍ له نامه سره تړاو درلود . په همدغه کافي کې د ده د انځورونو لومړنی نندارتون پرانيستل شوی وو . پيکاسو په برسېلون کې له خپلو داسې راتلونکيو ملگرو سره نږدې شو ، لکه کارلوس کاسخېماس او ژايمې سوبارتس . د ده دغه ملگري په راتلونکې کې د ده د انځورونو پرسوناژونه شول . پر ۱۹۰۰ ز کال انځورگر له خپل ملگري کاسخېماس سره پاريس ته ولاړ . هلته يې د اېمپريوسيونيستانو له پنځونې سره پېژندگلوي وکړه . پر دې مهال د ده ژوند له ډېرو ستونزو سره مخ وو . د کارلوس کاسخېماس د ځانوژنې پېښه پر ځوان پيکاسو ژور اغېز وکړ . د دې حالاتو په هنداره کې د ۱۹۰۲ ز کال په پیل کې ده په يو داسې سبک کې کارپيل کړ چې وروسته يې د شين پېر په نامه ياد کړ . انځورگر پيکاسو برسېلون ته تر راستنېدو وروسته پر نوموړي سبک پر ۱۹۰۳ ۱۹۰۴ کلونو نور کار وکړ . د ده د دغو کلونو په کار کې د زړښت او مړينې موضوع څرگنده شوې چې د نېستۍ ځانگړنې هم ورسره مل دي ؛ غم او لېونتوب ته ورته موضوع یې په ښځه او لږ وېښتان ۱۹۰۳ انځور کې څرگند شوي دي . هغه داسې گڼله څوک چې خپه او زړه تنگی وي ، هغه رښتونی وي ؛ د ده له اثارو څخه داسې ښکاري چې د خلکو حرکتونه ورو شوي وي او داسې ښکاري لکه خپل ځان ته چې يې غوږ نيولی وي . په دې برخه کې يې د داسې اثارو نومونه اخیستلای شو لکه د ابسېنت لېواله ۱۹۰۱ ، ښځه له شينيون سره ۱۹۰۱ ، وعده ۱۹۰۲ ، نېستمن بوډا له هلک سره ۱۹۰۳ ، غميزه ۱۹۰۳ . پيکاسو د خپل ژوند پر دغه مهال ړانده ، پر الکولو روږدي خلک او رنډۍ انځورولې . د دوی ژېړبخون او اوږده شوي بدنونه سړي ته د هسپانوي انځورگر اېل گرېکو اثار په یاد راولي . پر ۱۹۰۴ ز کال انځورگر پيکاسو په پاريس کې مېشتيږي . دی هلته د نېستنمو انځورگرانو په مونمارتر ليليه کې ژوند کوي . دا مهال د ده د انځورگرۍ گلابي پېر پیليږي . دا مهال انځورگر په خپلو انځورونو کې له گلابي - طلايي وزمه رنگونو سره لېوالتيا ښيي . دده د انځورونو پرسوناژونه اواره هنرمندان او سندغاړي ، د سرکس مسخره ، نڅاگر او ورزشکار ته ورته نڅاگر وي . د ده د دې پېر انځورونه د نېستمنو د غمجن يواځيتوب له روح سره مل دي . د مساپرو ټوکمارو رومانتيک ژوند یې په د نڅاگرو کورنۍ او بيزو ۱۹۰۵ انځور کې ښه ښودل شوی دی . کوبيزم کوبيزم په تجسمي هنر ، په تېره بیا انځورگرۍ کې يو مدرني لوری سبک دی ، چې د شلمې پېړۍ په سر کې راپیدا شوی اوځانگړنه یې داده ، چې انځورېدونکی څيز په انځور کې مات رسميږي . مانا دا چې که د بېلگې په توگه د انسان د ونې انځورول وي نو د انسان بدن مات رسمیږي او اصلي بڼې ته يې بدلون ورکول کيږي . پيکاسو په انځورگرۍ کې د رنگونو له ازمايښته د بڼې ارزونې ته تېريږي : دی په انځورونو کې له کوبيزم سبک څخه کار اخلي او له دا ډول انځورونو څخه يې يو هم د اوينون پېغلې ۱۹۰۷ دی . له ژورژ براک سره ، چې ده ورسره پر ۱۹۰۷ ز کال وليدل ، دی يو ځای د کوبيزم بنسټ اېښودونکی کيږي . د کوبيزم هنري سبک د ناتوراليزم دود او انځوريز پېژندونکې دنده ردوي . د ۱۹۱۶ ز کال په سيپټمبر کې ليکوال او سناريو ليکونکی ژان کوکتو او موسيقي جوړوونکی اېريک ساتي ، پيکاسو په دې راضي کوي ، چې د سېرگی دياگيلېف ، د روسي بالټ لپاره د پاراد په نامه سيورياليستي بالټ کې برخه واخلي . د دغه بالټ له مفکورې سره د پيکاسو لېوالتیا راپیدا کیږي او پر هغه باندې له ساتي سره يو ځای کار پيلوي . سيورياليزم سيورياليزم فرانسي کلیمه ده ، چې د مافوق ریالیزم مانالري . سيورياليزم په هنر کې يو لوری دی چې د ۱۹۲۰ شلمو کلونو له پيلېدو سره رامنځته شو . د دغه سبک په اثارو کې د الوسيو يا ټوکه ييز ، ادبي ، تاريخي او اسطوري وزمه اړخونه شتون لري . پر ۱۹۲۵ ز کال د پيکاسو په پنځونه کې يو تر ټولو ډېر پېچلی او عصاب ستړی کوونکی پېر پيلیږي . د ده د نڅا ۱۹۲۰ له اثره وروسته ، دی په خپلو انځورونو کې د سربدالۍ ، ناعادي حالت او د هالوسينېشن ناواقعي نړۍ جوړوي ، چې کېدای شي ، يو لامل به یې دا وي ، چې پر انځورگر باندې سيوريالیستي شاعرانو اغېز کړی وو . د څو کلونو په بهير کې د پيکاسو تصور داسې ښکارېده ، چې يوازې کومې بلاوې پنځوي ، هغه بلاوې چې په اصل کې سم ژوندي موجودات دي، خو انځورگر هغوی په بلا ته ورته موجوداتو باندې اړولي وي . داسې يو ډول موجودات چې سره څيري شوي وي لکه د لمبا کوونکې ۱۹۲۹ په اثر کې . د پيکاسو مړينه د پابلو پيکاسو د ژوند د وروستيو ۱۵ کلونو د پنځونې انځورونه ډېر بېلابېل دي . پابلو پيکاسو د ۱۹۷۳ ز کال د اپرېل پر ۸ په فرانسه کې په خپل کور کې ومړ . د ده او دده د پنځونې په اړه کېدای شي اوږدې خبرې وشي . اخځونه