روماتيک تبه
په انگرېزي: د اپيديميالوژی له نظره او يوه دبله څخه نشو بيلولای. روماتيک تبه يو ده چي منضم انساج په ځانګړي ډول سره د مفاصلو او زړه منضم انساج په کي مصابيږي او معمولاً د هغه په تعقيب رامنځ ته کيږی چی عامل يی وی . روماتيک تبه اکثراً د زړه د روماتيک ناروغيو باعث ګرځي. سره ددی چی روماتيک تبه ساری ناروغی نه ده ولی د ساری ناروغي په پايله کی رامنځ ته کيږی. روماتيک تبه او دزړه روماتيک ناروغي د قلبي وعايي ناروغيو لپاره د نړي په سطحه د پام وړ سبب ګڼل کيږي. سره ددی چی په پرمختللو هيوادونو کي د تيرو پنځو لسيزو په دوران کي د روماتيک تبي او د زړه د روماتيک ناروغيو په کچه کي کموالي راغلي دي ليکن حتي د يوشتمي پيړي په شروع کي هم د ای ګروپ ستريفتوکوک له آمله رامنځ ته کيدونکی فارنجيت نه ورسته د زړه ماوفيت په د واړو پرمختللو او ورسته پاتي هيوادونو کي د عامي روغتيا لپاره يو ستونځه پاتي ده چي زياتره ځوان نسل ماوفه کوي. د له کبله زړه ته ، ؛ په مکرر ډول سره په روغتون کی بستری کيدل؛ او وخت د مخه مړينه معمولاً د ۳۵ کلنی په عمر او يا له دی څخه هم د مخه رامنځ ته کيدای شی. روماتيک تبه يوه د هغو مزمنو ناروغيو له ډلی څخه ده چی په ډيره اسانی سره وقايه کيدای شی. ستونزه: مخ پر وده هيوادونو کی د روماتيک تبی او د زړه د روماتيک ناروغيو شيوع کی کموالی نه دی راغلی. څيړنو ښودلی ده چی په داسی هيوادونو کی د زړه د ماوفه کيدو او په مکرر ډول سره د روماتيک تبی د رامنځ ته کيدو پيښی ډير ی زياتی دی. د نړی په کچه ۱۵ ميليونو څخه ډير خلک پری اخته دی او هر کال ۴۷۰۰۰۰ د روماتيک فيور نوی پيښی رامنځ ته کيږی چی ددی ډلی څخه بيا ۶۰ سلنه يي د زړه په روماتيک ناروغی اخته کيږی. يواځي په ۲۰۰۸ کال کی ددی ناروغی د اختلاطاتو له آمله ۲۲۰۰۰۰ مړينه يي لرله چی د ټولی مړينی ۰.۴ سلنه جوړوی چی تقريباً ټول يي په مخ پر وده هيوادونو کی وی. د نړی په زياتره برخو کی د د نويو پيښو اندازه پنځوس په سل زره ماشومانو کی ده. ددی ناروغی لپاره ساحی د بيلګی په ډول د استراليا اصلی استوګن او نوی زيلاند کی يي بيا د نويو پيښو اندازه په سل زره ماشومانو کی د ۳۰۰-۵۰۰ پوری ده. په هر صورت روماتيک تبه په ۲۱ پيړی کی د زياتی ګڼی ګوڼي او غربت ناروغی ده. مورټيليټي او موربيډيټی: د زړه ماوفيت د روماتيک تبی تر ټولو شديد اختلاط شميرل کيږی چی له کبله يي د پام وړ موربيډيټي او مورټيليټي رامنځ ته کيدای شی. هغه خلک چی د څخه رنج وړی په هغوی کی د زړه احتقانی عدم کفايه، سټروک، ا و اندوکارديت ډير معمول وی. هر کال د روماتيک کاردايټس ناروغان يو نيم سلنه مړيڼه لری. د زړه روماتيک ناروغی د موربيډيټي، د ميترال د دسام د عدم کفايي او تضيق لپاره د نړی په کچه يو عمده لامل دی. چی د ناروغی په شدت باندی د روماتيک ناروغيو د حملاتو تعداد، د ناروغی د رامنځ ته کيدو او د درملنی د شروع تر منځ وخت، او جنس په ښځو کی د نارينه وو په پرتله ډير شديد سير لری ډير رول لری. که چيرته د انتی بيوتيکو پّه وسيله سره وقايه ترسره شی نو د ۶۰-۸۰ سلنه پيښو کی د عدم کفايو مخه نيول کيدای شی. په ځينو هيوادونو لکه شمالی امريکا، غربی اروپا، او جاپان کی دا ناروغی د تيرو دوه لسيزو راهيسی کمه ده او په عمومی ډول سره ويلای شو چی هلته اوس دا ناروغی غير معموله ده. چی په دی کی د درملنی په څنګ کی ټولنيز او اقتصادی بدلونونو هم پراخ رول لوبولی دی. اپيديميولوژيک لاملونه: عامل: ګروپ ستريفتوکوک ځينی نوعی لری نه ټولی نوعی. ددی ميکروب ټولی نوعی پنسيلين ته حساس دی ولی د بده مرغه دا چی بيل بيل ايميونولوژيکی نوعی لری او د يوه په وړاندی معاف کيدل د نورو لپاره يا خو نشی رامنځ ته کولای او يا هم ډيره کمه رامنځ ته کوی ، نو ځکه داسی واکسين چی په کلی ډول سره ددی ګروپ ټولی نوعی په وړاندی ځواب ووايی تر اوسه پوری نه دی اماده شوی. په دی ورستيو کی داسی فرضيه وړاندی شوی چی د ناروغی اصلی رامنځ ته کونکی - دی او ستفريفتوکوک يواځي يو دی. نو په همدی خاطر ددی ناروغی د عامل او پتوجنيک ميکانيزم تر منځ ډير داسی څه شته چی ورته تشه ويلای شو . دا چی د ناروغی عامل د نقليدو ډير لوړ ريټ لری نو ځکه يي حتی د تيوری له نظره هم د امکانه څخه وتلی ده. ميزبان او چاپيريالی لاملونه: دا ناروغی زياتره د ۵-۱۵ کلونو په عمر کی پيښی لری ولی ۲۰ سلنه پيښی يي په کاهلانو کی هم ليدلای شو د ۳۵ کلنی عمر نه ورسته او په شيرخوارانو کی نادراً ليدل کيږی.. دواړه جنسونه په يوه ډول ماوفه کوی ولی په ښځو کی يی انزار د نارينه وو په پرتله ډير خراب دی د ۳۵ کلنی عمر نه ورسته او په شيرخوارانو کی نادراً ليدل کيږی.. نژاد : سره ددی چی حادی روماتيکی تبی ته ارثی مساعدوالی کی شک نشته ولی نژاد ددی ناروغی لپاره کوم خطری لامل نشو ګڼلای. د ايميونولوژی له نظره د ناروغی عامل ځينی توکسيک محصولات لری چی دا محصولات بيا د انسانو د ځينو نسجونو سره تړاونه لری چی د همدی له امله ناروغی رامنځ ته کيږی. روماتيک ناروغی يوه ټولنيزه -اقتصادی ناروغی ده چی د غربت، زياته ګڼه ګوڼه، د کورونو د خراب حالت، ناقص او ناکافی روغتيايي چوپړونو، ناکافی صحی او ماهر مسلکی پرسونل، او ته ورته ستونزو سره تړاو لری. نو ځکه په صراحت سره ويلای شو چی د ژوند د معيار په ښه کيدو سره ددی ناروغی په پيښو او شيوع کی په زياته اندازی سره کمی راتللی شی. کلينيکي منظره: د کلينيک له نظره په ناروغانو کی تبه تر ۱۲ هفتو او له دي څخه هم زيات وخت لپاره دوام کوي، د کوچني مفاصلو په پر تله غټ مفاصل لکه بجلي ، زنګون، څنګلي، او د لاس د بند مقاصل په کي معمولاً مصابيږي، په ۶۰-۷۰ سلنه پيښو کي د د زړه د غټ والی او د زړه د عدم کفايی په بڼه ليدل کيږی، په کی کيدای شی چی د زړه ټولی طبقی اندوکارديم، مايوکارديم، او پيريکارديم متاثره شی ولی اندوکارديم تر ټولو ډير ماوفه کيږی. هر کله چی د قلبی والونو فبروزيس رامنځ ته شی نو کيدای شی چی ماوفه والونه يا او يا لاندی راشی. د ميترال دسام سټينوزيس او انکمپيټنس په ماشومانو کی زيات ليدل کيږی او د ابحر تضيق او عدم کفايه په لويانو کی ډير ليدل کيږی. د ميټرال دسامونه تر ټولو ډير او تر ټولو کم ماوفه کيږی. تحت الجلدی نوډولونه: کيداي شي د روماتيک تبي د شروع نه څلور هفتي ورسته تحت الجلدي بي درده نوډولونه هم په دي ناروغي کي وليدل شي. په بنفسه ډول سره شفا مومي او په پوستکي کي تر شا کوم اثر نه پريږدي، ممکن جلدي رشونه او کوريا هم په ناروغانو کي وليدل شي. د دماغ ماوفيت، او د پوستکی ماوفيت هم ممکن وليدل شی. د نيکه مرغه د په استثنا د روماتيک تبی نور اعراض دايمی زيان منځ ته نه راوړی. - : - - - د روماتيک تبی د تشخيص غټي نښی عبارت دی له ، ، ، ، او تحت الجلدی نوډولونو څخه. تبه ، ، د او ليوکوسايټونو د سويي لوړوالی د روماتيک تبی لپاره ګڼل کيږی. لاندی ټولی هغه نښانی دی چی په تيرو ۴۵ ورځو کی د ستريفتوکوکل انتان باندی اخته کيدل حمايه کوی. د اوږدوالی. د ستريفتوکوکل انتی بادی په ځانګړی ډول د - د تيتر لوړوالی او د لوړيدو په حال کی. د ګروپ ستريفتوکوک په وړاندی ټسټ د مخملک تبی تاريخچه تشخيص: نړيوال روغتيايی سازمان په کال ۲۰۰۳-۲۰۰۲ کی د روماتيک فيور او د زړه د روماتيکی ناروغيو د تشخيص لپاره لاندی معيارونه وضع کړی وه. دا معيآرونه په حقيقت کی د د معيارونو بڼه ده چی د لاندی حالاتو تشخيص کی اسانی رامنځ ته کوی: . دوه غټ معيارونه، يا يو غټ معيار او دوه کوچنی معيارونه جمع داسی شواهد چی د ناروغه وګړی ستريپتوکوکل انتان باندی د مخه د مصاب کيدو دلالت وکړی. . دوه غټ او يا يو غټ او دوه کوچنی معيارونو تظاهرات جمع مخکی په ګروپ ستريپتوکوک باندی د مصاب کيدو شواهد. . دوه کوچنی معيارونو تظاهرات، جمع په مکرر ډول سره مخکی په ګروپ ستريپتوکوک باندی د مصاب کيدو شواهد. وقايه : د لته ټول کوښښ دا وی چی د روماتيک تبی د رامنځ ته کيدو نه مخکی د لومړی ځل لپاره يي مخه ونيول شی. ددي په خاطر چي د د لومړني حملي مخه مونيولي وي نو د علوي تنفسي سيستم د ستريفتوکوکل انتاناتو درملنه بايد په کافي اندازي سره ترسره شي او مناسب انتي بيوتيک ورته توصيه شي. ددي په خاطر چي د مخه مونيولي وي نو لازمه ده چي د ستوني د ستريفتوکوکل انتاناتو د زرګونو پيښو مخه مو نيولي وي يعني کيسونه مو پيژندلي وي او ورسته مو تداوي کړي وي. ددي لپاره ښه عملي طريقه داده چي د مکتب عمر هلکان او نجونو ته چي دي ته وايي زياته پاملرنه وشي او هر وخت چي د ستوني تکليف پيداکوي بيدون له دي نه چي سواب او کلچر ترسره شي په ډول سره د پنسلين په وسيله تداوي شي. نور وقايوی تدابير: د روماتيک تبی د وقايی او کنترول اړوند غير طبی تدابير د ژوند کولو شرايطو بهتری، د غربت - ناروغی غربت سايکل ماتول. د روماتيکی تبی او د کنترول او مخنيوی لپاره پلان جوړول او په دی اړه د ملی پروګرامونو عملی کول. په هغو هيوادونو کی چی روماتيکی تبه او د زړه روماتيکی ناروغی د عامی روغتيا لپاره د پام وړ يوه ستونزه وی په دی اړه د ملی پروګرامونو پلی کول ډير زيات اړين دی. د دی ناروغيو لپاره ابتدايی او ثانوی وقايوی تدابير په پر مختللو او مخ په وده هيوادونو کی ډير مصؤن، عملی، او موثر دی. : دلته موخه داده چی د او د بيا رامنځ ته کيدو مخه ونيول شی. د ثانوي وقايه د هغو ناروغانو لپاره ترسره کيږي چي پخوا يي د او يا حمله تيره کړي وي. داسي ناروغانو ته د وقايي په خاطر په دوامداره ډول سره انتي بيوتيک توصيه کيږي ددي کار موخه داده چي د علوي تنفسي سيستم څخه د دګروپ ستريفتوکوک له منځه يوړل شي او په همدي ډول د علوي تنفسي انتان چي سبب - وي له منځه يو سي او په دي ډول سره د نوي حملي مخه ونيول شي.ټول هغه ناروغان چي د روماتيک تبه يي تيره کړي وي بايد ثانوي وقايه شي ولوکه دوي باندي اخته شوي هم نه وي. هغه ناروغان چی په هغوی کی روماتيک تبه تثبيت شوی وی نو د دی تبی د بيا رامنځ ته کيدو د مخنيوی په خاطر بايد په منظم ډول سره د ۱.۲ ميليون واحده په اندازه په عضلی ډول په دری اونيو کی يو ځل د پنځو کالونو لپاره او يا دا چی د ناروغ عمر د اتلس کلنی څخه واوړی تطبيق کيږی. که چيرته تاسس کړی وی نو په دی صورت کی پورتنی درمل په عينی طريقی سره د لسو کلونو لپاره او يا دا چی د ناروغ عمر ۲۵ کلنی ته ورسيږی ادامه ورکړل شی. په ډيرو شديدو حالاتو کی د بيلګی په ډول چی د والونو ناروغی ولری او يا په حالت کی وی د ټول عمر لپاره بايد بنزاتين پنسلين واخلی. : په دی اړه د ملی پروګرام عمومی موخه يا داسی وی چی ددی ناروغيو له کبله موربيډيټي، ، او مورټيليټي کمی کړی. په دی هکله به ملی پروګرام بايد لاندی عمومی برخی ولری: - . . .