بایسنقر
غیاث الدین بایسنقر یا بایسنګور په پارسي: غیاثالدین بایسنقر چي د بایسونقار او سلطان بایسونسور بهادر خان په نوم هم یادیږي - د تیموري واکمن شاهرخ میرزا زوی او د تیمورلنګ لمسئ وو. نوموړی په افغانستان او سیمه کي د هنرونو او معمارۍ د سرپرست، د فارسي کوچنیو انځورونو مخکښ سرپرست، پر بایسنګور شاهنامې او نورو اثارو باندي کار کوونکی او همدارنګه د یو مشهور خطاط په توګه پیژندل سوی دی. بایسنګور د شاه رخ میرزا او د هغه مېرمني ګوهر شاد زوی وو. د عصري تاریخ پوهانو په نظر بایسنقر په حقیقت کي د خپل مشر ورور الغ بیګ په پرتله یو ښه سیاستوال وو، چي د شاهرخ په تخت کي د هغه راتلونکي میراث ګڼل کېدی. نوموړي د خپل پوهي له امله په افغانستان کي د شاهرخ یوازینی ځایناستۍ وو. هغه په فارسي، عربي او همدارنګه په خپل مورنۍ ژبه چغتايي ښه پوهه درلوده. باسینقر د حافظ ابرو وفات په ګډون د پارسي مورخینو سرپرست وو، چا چي خپل کتاب زبدة التواریخ بایسنقور ته وقف کړ. بایسنقر تر ۱۴۱۷ پورۍ په هرات کي د والي په توګه دنده ترسره کول. د تبریز له نیولو وروسته په ۱۴۲۱ کال کي نوموړی د تبریزي هنرمندانو او خطاطانو یوه ډله چي پخوا یې د احمد جلییر لپاره کار کاوه هرات ته راوستل، تر څو د خپلو افغان او ترک هنرمندانو سره یې یوځای کړي. شخصي ژوند کورنۍ بایسنقر پنځه میرمني درلودې: جان ملک اغا چي د امیر چوپان کوچین لور وه. ګوهر نصیب اغا، د خوارزم یوه ښځه؛ خندان اغا افق اغا شاه بیګي اغا زامن بایسنقر درې زامن درلودل: علاء الدوله مرزا - له جان ملک اغا څخه ابوالقاسم بابر مرزا د ګوهر ناصب آغا څخه سلطان محمد میرزا د خندن اغا څخه لوڼي بایسنقر اته لوڼي درلودې: رقيه بيګي بيګم - له شاه بيګي اغا څخه فاطمه سلطان بیګم - د ګوهر نصیب اغا څخه زهره بیګي بیګم - د ګوهر نصیب اغا څخه عایشه بیګم د آفاق اغا څخه، نوموړي مېرمني د سلطان مسعود میرزا سره واده وکړ، چي د سیورغتمش مرزا زوی او د شاه رخ لمسئ کیږي. سعادت بیګي بیګم - د خندن اغا څخه بخت دولت بیګم؛ پاینده سلطان بیګم؛ صاحبه سلطانه بیګم چي د محمد خلیل میرزا له زوی محمد جهانګیر میرزا سره یې واده وکړ سرچينې