امير زېب خان
زېب خان پښتو سندرغاړی امیر زېب خان د کوزې پښتونخوا خيبر پښتونخواپښتون، خوږ ژبی سندرغاړی و، چې په خپل ښکلي او زړه راکښوونکي غږ يې بې شمېره پښتو سندرې د پښتو ژبې خالي لمن ته ډالۍ کړې دي. ژوندلیک زېب خان چې اصلي نوم یې امیر زېب خان و اصلا د سوات د بلوګرام اوسېدونکی و، خو د ژوند وروستۍ شېبې یې د پېښور د کیسه خوانۍ په ډکي نعلبندي کې تېرې کړې. زېب خان واده کړی و او څلور ماشومان یې درلودل، چې دوه يې لوڼي او دوه يې زامن وو، مشرۍ لور یې ایمن نوميږي او زامن يې هر يو زریاب او شاداب نومیږي او بله لور یې امن ده. زېب خان دسندرو اوه البمونه خپلو مینه والو ته وړاندې کړې دي . په مشهورو سندرو کې یې مورې .... په مينه مينه چې راګورې ، ای رخ زیبا ... مرحبا او شکر دی زما شوله نومیږي . خو نورې سندرې یې هم په زړه چک لګوي. دی یو ښه هنر مند او ښه انسان و ، د خپلو مینه والو لویه حلقه یې لرله ، سوات پرې ښایسته و، ده کله هم غیر معیاري کلامونه نه ویل ، عام فهمه کلامونه یې ویل او ډېر درون انسان و. زېب خان سندرې شوقیه ویلې خو په پېښور کې یې د صحت په محکمه کې کار کاوه. زېب خان په بره پښتونخوا افغانستان کې د ښکلی دی کابل خو کندهار د چا نه کم نه دی، تل دې اباد اوسي ننګرهار د چا نه کم نه دی سندره باندې ډېر مشهور و او دده په خپله وينا چې دا يې د افغانستان سره د خپل تړاو او مينې په اړه ويلې ده. د زېب خان ادبي هڅې او موسيقي زېب خان ټول اووه البومونه خپاره کړل، چې تر ټولو وروستی یې په ۲۰۱۱ کال کې د شباب په نوم خپور شو. د هغه په ډېرو مشهورو سندرو کې شکر دی، عشق ته سلام، دلبره دلبره، ګل ګلالۍ ، ای رخ زيبا مرحبا!، او د هغه ملي سندره زلمی د پاکستان شامل دي. د زېب خان په اړه د نورو سندرغاړو نظرونه : سندرغاړي مشرف بنګښ د ده په اړه وايي: هغه يوازېنی لوستی سندرغاړی و چې د پښتو موسيقۍ له صنعت سره يې تړاو درلود، چې د پښتو موسيقۍ د خدمت لپاره يې ښه مقام ورکړ. هغه زياته کړه، امير د يو سندرغاړي ترڅنګ يو ښه انسان و او د نوي استعداد لپاره يو الهام و. د پښتو ژبې مشهور سندرغاړی هدایت الله د زېب خان په اړه وايي: په هغه وخت کې چې پښتو موسیقۍ له بې مانا سندرو او عجیبو غږونو ډکه وه، امیر هڅه کوله چې خپل ورک شوی عظمت بیرته را ژوندی کړي او یو مثبت او مانا لرونکی بدلون راولي امیر د خپلو لاسته راوړنو په اړه خورا معتدل و او خورا فکري سخاوت يې درلود. په خپلو وروستیو کلونو کې، امیر د خیبر تلویزیون او سره ځانګړې اړیکه جوړه کړه، د چینلونو لپاره یې ډېری پښتو ټریکونه ثبت کړل. د هغه ورور خبر ورکړ چې امير زېب خان په ۱۹۹۲ کال کې په دوو پښتو ډرامو او په ۱۹۹۵ کال کې په دوو اردو سريالونو کې هم کار کړی و. امیر هیڅکله موسیقي د پیسو د سرچینې په توګه نه ده اختیار کړې. هغه د خپلو مالي اړتیاوو د پوره کولو لپاره په نادولتي موسسو کې دندې ترسره کړې. هغه د نويو زېږېدلو ماشومانو د روغتیا پروګرام لپاره د ماشوم روغتیا تخنیکي کارمند په توګه هم کار کړی. مړينه امير زېب خان د کال د اپريل مياشتې په دوه ويشتمه نېټه د زړه حملې له کبله خپل ژوند له لاسه ور کړی، چې دا وخت د ده عمر کاله و.