روسيکا شويمر
روسيکا شويمر سبتمبر - اګست هنګري الاصله سوله خوښې، ښځمنپاله، د نړۍ فدراليستپاله د نړيوال فدرالي نظام پلوې او د ښځو د رايې ورکولو حق پلوې وه. نوموړې له سره په شریکه د نړيوال حکومت لپاره د مبارزو بنسټګره وه، د نړۍ د سولې په اړه د هغې سخت دريځ ليدلوري په پايله کې د نړۍ په کچه ګڼ فدراليستي خوځښتونه او سازمانونه جوړ شول. له هغې شپېته کاله وروسته چې په لومړي ځل يې د دې تصور وړاندې کړ، په حقيقت کې هغه خوځښت د جزا نړيوالې محکمې په جوړولو کې مخښکه ونډه درلوده چې دې يې په جوړولو کې مرسته کړې وه، د جزا نړيواله محکمه لومړۍ خپلواکه نړيواله محکمه ده، کومې ته چې په جنګي جرمونو، د بشريت ضد جرمونو او ټولوژنو تورنو افرادو د محاکمه کولو دنده سپارل شوې. شويمر په ز کال کې په بوداپست کې په يوه يهودي کورنۍ کې زېږېدلې وه، په ز کال کې له يو دولتي ښوونځي فارغه شوې وه. نوموړې يوه ماهره ژبپوهه وه، په اتو ژبو يې خبرې يا لوستل کولای شول. د خپل مسلک په لومړيو کې، نوموړې د يوې داسې دندې په پيدا کولو کې له ستونزو سره مخ شوه چې د هغې د ژوند لګښت مزد ورکړي، او د همدې تجربې له امله د ښځو د کارګومارنې د موضوعاتو په اړوند حساسه وه. د کار کونکو ښځو د شمېرو د چمتو کولو په اړوند معلوماتو راټولولو پر مهال، شويمر د ښځو د رايې ورکولو حق نړيوال خوځښت له غړيو سره اړيکې پېدا کړې، او تر ز کال پورې په دې مبارزو کې ښکېله شوه. نوموړې په هنګري کې د ښځو کارګر ملي چتر سازمان او د هنګري د ښځمنپالو ټولنه جوړ کړل. نوموړې همدا راز د ښځو رايې ورکولو حق نړيوالې اتحاديې اوم کنفرانس په جوړولو کې هم مرسته وکړه، چې بوداپست يې به ز کال کې کوربه و. راتلونکی کال، شويمر په لندن کې د ښځو د رايې حق نړيوال اتحاد د رسنيو د منشۍ په توګه وګومارل شوه. کله چې لومړۍ نړیواله جګړه پيل شوه، نوموړې پردی دوښمن وبلل شوه، او له اروپا څخه متحده ايالاتو ته ولاړه، چېرته چې هغې د رايې ورکولو د حق او سوله خوښۍ په اړه ويناوې وکړې. نوموړې د ښځو د سولې ګوند او هغه سازمان يوه له بنسټګرو وه، کوم چې وروسته د سولې او ازادۍ لپاره د ښځو نړيواله ټولنه وګرځېده. په ز کال کې، په هاګ کې د ښځو نړيوال کنفرانس کې له ګډون وروسته، نوموړې له نورو ښځمنپالو سره په شریکه کار وکړ، تر څو په اروپا کې د بهرنيو چارو وزيران په سوله ييز ډول د نړيوالو چارو د منځګړيتوب کونکې يوې ادارې جوړولو ته وهڅوي، او د سولې بېړۍ د کرايه کولو لپاره د هنري فورډ په قانع کولو کې يې مهمه ونډه درلوده. له څخه تر ز کال پورې، شويمر په اروپا کې ژوند وکړ او د جګړې د پای ته رسولو لپاره يې په ګڼو طرحو کار وکړ. د هنګري د لومړي جمهوريت په رامنځ ته کېدو سره، نوموړې په ز کال کې د نړۍ يوه له لومړيو ښځینه سفيرانو له هنګري څخه سويټزرلينډ ته څخه وټاکل شوه. کله چې جمهوريت د يوې کودتا په پايله کې نسکور شو، هغه متحده ايالاتو ته وتښتېده، او د هنګري تابعيت يې پرېښود. د تابعيت د تر لاسه کولو غوښتنه يې وکړه، خو د هغې د سوله خوښۍ پر بنسټ شويمر رد کړای شوه. په ز کال کې د غوښتنې پر اساس دا قضيه رد شوه شوه، او يو کال وروسته د شويمر په وړاندې د متحده ايالاتو په قضيه کې د متحده ايالاتو د سترې محکمې له خوا دا پرېکړه رد کړای شوه. هغه په خپل پاتې ژوند کې بې هېواده پاتې شوه. د خرابه صحت او ناسمو تبليغاتو له امله نوموړې کار نه شوای کولای، او د خپلو وفادارو ملګرو له خوا يې ملاتړ کېدو. په ز کال کې، شويمر او ميري ريټر بيرډ د ښځو د تاریخ لپاره د يوې تعلیمي مرجع د چمتو کولو او د اغېزناکو مېرمنو د انفرادي او سازماني برياليتوبونو د مستند کولو لپاره د ښځو د ارشيف په موخه نړيوال مرکز جوړ کړ. نوموړې لومړۍ نړيواله فدرالسته وه، چې په ز کال کې يې د نړيوال حکومت وړانديز وکړ. په ز کال کې د سولې نوبل جايزې ته نومانده شوه، خو د کميټې له دې پرېکړې مخکې مړه شوه چې دا کال نوموړې ته جايزه ورنه کړي. په ز کال کې، په متحده ايالاتو کې د تابیعيت تر لاسه کولو قوانين بدل شول، تر څو د وجداني مخالفت اجازه ورکړي. د ژوند لومړي کلونه روزا شويمر د اتريش-هنګري په بوداپست کې، د ز کال د سپتمبر په يوولسمه نېټه زېږېدلې وه، د مور نوم يې برتا او د پلار نوم يې ميکس برنات شويمیر و. هغه په خپلو درې خوېندو وروڼو کې مشره وه، د چې اوس د رومانيا سيمه ده په کې له منځنۍ څخه د لوړې کچې په يهودي کورنۍ کې ستره شوې وه. پلار يې د کرنيزو توکو سوداګر و، چې د غلو دانو، اسونو او نورو توليداتو په سوداګرۍ کې ښکېل و، او تر څنګ يې يوه تجربوي کرونده هم پر مخ وړله. ماما يې، ليوپولډ کيچر يو مشهور لیکوال او د سولې فعال و، چې په شويمر يې پياوړی اغېز درلود. نوموړې د لنډې مودې لپاره په بوداپست کې په يو ابتدايي ښوونځي کې زده کړه وکړه، او کله چې دا کورنۍ ټرانسلوانيا ته ولاړه، هلته يې د ښځینه ښوونکو په ښوونځي کې زده کړه وکړه. په ز کال کې له دولتي ښوونځي فارغه شوه او په سزبادکا اوس سبوټيکا د موسيقۍ په يو ښوونځي کې يې موسيقي او ژبې وويلې. که څه هم نوموړې تر اتم ټولګي ښوونځي ته ولاړه، په انګليسي، فرانسوي، الماني او هنګري ژبو يې خبرې کولای شوې، او هالنډي، ايټالوي، نارويژي او سويډني ژبې يې لوستلای شوې. په او ز کلونو کې، نوموړې د سوداګرۍ په يو ښوونځي کې شپينيو درسي دورو کې داخله واخيسته، تر دې چې د پلار بې وزلۍ يې بوداپست ته بېرته ستنېدو ته اړ کړل. مسلک ابتدايي مسلک او سياسي کېدل شويمر لومړی د روزونکې په توګه کار وکړ، او بيا يې په او کې ګڼې لنډمهالې دندې تر سره کړې. په ز کال کې، نوموړې د حسابدارې او محررې په توګه دندې پیدا کړې. نوموړې په ز کال کې د د ښځينه دفتري کارکونکو ملي ټولنې لپاره کار وکړ، او تر ز کال پورې، د همدې سازمان رئيسه شوه. له دې امله چې د داسې دندې په پیدا کولو کې له ستونزو سره مخ وه، تر څو دې ته د ژوند پايښت مزد ورکړي، په داسې پړاو کې چې د مالي خپلواکۍ لټون کونکو ښځو هڅونه نه کېده، شويمر د کار کونکو ښځو لپاره د حقیقي توپير پیدا کولو انتخاب غوره کړ. د سوداګرۍ ملي اتحاديو له خوا د ښځينه کارکونکو ستونزو د حل لپاره د کوم ډول منښت يا لېوالتيا په نه موندلو سره، نوموړې د شمېرو د ترتيب کولو لپاره د معلوماتو په راټولولو پيل وکړ. نوموړې د ښځو د استخدام اړوند د معلوماتو تر لاسه کولو په موخه د سوداګرۍ ادارې ته لیکونه واستول، او د د ملي ښځو تعلیم د ارشيف شويو کاپيانو غوښتنه يې وکړه، کوم چې د هغه مهال تر ټولو مهم ژورنال و، چې په کار او تعليم کې اخته ښځو شرايط يې تحليلول. په نورو سيمو کې د کارګرو ښځو سره د هنګري د حالت د پرتله کولو لپاره، شويمر نړيوالو ښځمنپالو سازمانونو ته ليکل پيل کړل، تر څو په نورو هېوادونو کې د کارګرو ښځو د شرايطو په اړه شمېرې راټولې کړي. د معلوماتو د راټولولو په موخه د هغې د ليکونو په مټ، شويمر د ښځو نړيوالو خوځښتونو له اغېزناکو څېرو سره په اړيکه کې شوه، لکه اليټا جيکبز، ميري لينګ او ايډيلهيډ پاپ، کومو چې دا وهڅوله، تر څو د ښځو يو سازمان جوړ کړي، کوم به چې د ښځو د مختلفو ستونزو د سمبالښت لپاره جوړې شوې ګڼې ټولنې سره رايوځای کړي. کله چې هغې په دفتر کې د ښځينه کارکونکو په ملي ټولنه کې خپله دنده له لاسه ورکړه، شويمر د ز کال په وروستيو کې د ژورنالستې په توګه په کار پيل وکړ. مخکې له دې چې په منظم ډول د ښځمنپالو نړيوالو سازمانونو همکاره شي، نوموړې د لپاره ليکنې وکړې او وروسته په خبري اداره کې کار ورکړل شو. نوموړې همدا راز د ژباړونکې په توګه کار وکړ، د شارلټ پرکنز ګليمن د ښځې او اقتصاديات په څېر اثارو د هنګري ژبې نسخې يې چمتو کړې. په ز کال کې، نوموړې له سره په شريکه د د هنګري کارمندو ښځو ټولنه او د ملي کارمندو ښځو د سازمانونو د راټولونکي سازمان بنسټ کېښود. يو کال وروسته، د رسنيو د ېوې برخې په توګه، نوموړې د ښځو د رايې ورکولو حق نړيوال اتحاد په پرانيستونکي کنفرانس کې ګډون وکړ. له نوموړې غوښتنه شوې وه چې په هنګري کې د صنعتي کارګر د مزدوارانو د شرايطو په اړه په کنفرانس کې وينا وکړي. نوموړې د نړيوال خوځښت له ډېرو مخکښو ښځمنپالو سره وليدل. د نوموړې جذاب شخصيت ته په توجه سره، د رايې ورکولو د حق امریکايۍ فعالې کيري چيپ مين کيټ استخدام کړه، تر څو له هغې سره د ښځو د رايې ورکولو په مبارزو کې مرسته وکړي. سرچينې