چېکي ژبه
چېکي ژبه په چيکی: د لوېديځی سلاوی ژبو څخه يوه ژبه ده چی د اروپا په مرکزکی ويل کېږی. دغه ژبه د چيک د جهوريت رسمی ژبه ده. چيکی ژبه هم په سلواکيا، پولنډ، اوکراين رومانيا ، کاناډا او امريکا کی ويل کېږی. چيکي ژبه ادبي او محاروي فورم شکلونه لري. ادبی ژبه په ورځپانه، تيلويزيون او راديو کی استعمالېږی. چيکی ژبه د ۲۰۰۴ کال څڅه د اروپا د مشترکو هېوادو رسمی ژبه ده. تاريخ د چيک په هيواد کی د ۹ پيړی څخه تر ۱۱ پېړی پورې په ادبيات کی پخوانی سلاوی ژبه کارېده. هغو ژبو د خاض ليکنی څخه کار واخيست. هغه ليک په اوس وخت کی د هلاهوليڅې په نوم يادېږی. د کونستانتين ژوند تر ټولو پخوانی کتاب دی چی په پخوانی سلاوی ژبه کی ليکل شوی دی. د ۱۱ پېړی څخه د چيک په هېواد کی مذهبی کتابونه ليکل کېده. په ۱۳ پېړی کی لمړی چېکي کتابونه وليکل شول. د داليميل د پېښو کتاب لمړی کتاب دی چی په چيکی ژبه کی په ۱۳۱۴ کال کی وليکل شو. په ۱۵ پېړی کی د چيکی ژبی د سم ليک د يان هوس لخوا اصلاح شو. یان هوس د پوهنتون استاذ او کشيش وو چې د چيکی ژبې ليکنه يې آسانه کړه . د هوس مذهبی کتابونه په چيکی او لاتيني ژبې کی وليکل شول. په ۱۶ پېړی کی د چيک ادابيات اوج ته ورسېدل. په ۱۶۲۰ کال کی د چيک اشرافو د اطريش د حکمران په خلاف قيام وکړل. د چيک اشرافیان د اطريش د پوځ لخوا ماته وخوړله او د چيک علما مجبور شول چی بهر ته ولاړ شی. په دی وخت کی د اطريش حکمرانانو د چيک پر خلکو ظلمونه کول او د چيک کتابونه يې په اور کی سوخول. مهم کتابونه يوازې په آلمانی او لاتين ليکل کېده. په ۱۹ پېړۍ کی د چېک د ژبی ترقی بیا پېل شوه. د چېک ژبه بوهانو د سلاوی ژبو د الفاظو په مرسته غنی کړه. مثلا : د چېک کلمه په پښتو هوا د روسی ژبه څخه چېکي ژبه ته راغلی ده. د هغه وخت تر ټولو مشهور ژبه پوه یوسیف یونگمان ۱۷۷۳ـ۱۸۴۷ وو. یوسیف یونگمان نوی چېکي کلمې جوړې کړې او د سلاوی ژبو د کلمو په مرسته یی چېکي ژبه غنی کړه. د دی په سبب هر چېک په سلواکی، پولندی، سربی او روسی کلمو پوهېدلای سی. چېکي- آلمانی قاموس او د چېک د ادبیات تاریخ د یوسیف یونگمان تر ټولو مشهور کتابونه دی. په ۱۹۱۸ کال کی د چکوسلواکیا تر تاسیسولو وروسته چېکي ژبه د عمومی ژوند ټول سیمو ته وغزېده. په اوس وخت کی چېکي ژبه د گلوبالیساتیون په سبب د انگلیسی کلمو څخه غنی کېږی. چېکي ژبه چېک ژبه تل په لمړنی څپه هجا کی اکڅنت لری.د دغه ژبه پنځه د علت توری او ۲۴ بی رغه توری لری. د گرامر په مطابق چېکي ژبه د حال زمانه، راتلونکی زمانه ، تیره زمانه، دری گرامری نسلونه مذکر، مونث او منځنی جنس ، ۷ گرامری حالتونه، مفرد او جمع لری. د چېکي ژبه د کلمو ردیف مبتدا - فعل ـ خبر دی. د گرامر نسلونه چېکي ژبه دری گرامر نسلونه لری. د مذکر نسل د مونث نسل منځنی جنس د جمله جوړول د چېکي ژبه د کلمو ردیف مبتدا - فعل - خبر دی. یا زه یم شاگرد مبتدا - فعل - خبر یا یم شاگرد فعل - خبر د چېکي ژبه د کلمو ردیف زه شاگرد یم مبتدا - خبر - فعل د پښتو د کلمو ردیف یا زه یم شاگرده یا یم شاگرده د چېکي ژبه د کلمو ردیف زه شاگرده یم زه مبتدا، یم فعل، شاگرد شاگرده خبر د پښتو د کلمو ردیف د چېک د لاتین الفبا - ! ! ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! - ! سرچينې ژبې د لويديځ سلاوي ژبې