سورة الحجرات
د حجرات سورت مدني دی ، خو د ابن عباس رض لخواچې وايي : د يايهاالناس انا خلقنکم من ذکر و انثی ۱۳م ايت مکي دی . او د اتلسو ايتونو لرونکې سوره ده . پېښلیک د حجرات سورت په عثماني اوډنې ۴۹ سورت دی . د حجرات په نوم ځکه نومول شوی ، چې په دې سورت کې د رسول الله ص د هغو کوټو د حرمت يادونه شوې چې په هغو کې امهات المومنين د مومنانو ميندې اوسېدلې . ځينو مفسرينو د سوره الاخلاق په نامه سره هم ياده کړې ده . د لومړي ايت د نزول وجه ېې داده چې : د بني تميم له قبيلې څخه يو ټولگی رسول الله ص ته راغی د دوی په اړه حضرت ابوبکر صديق رض ووېل : چې په دوی باندې قعقاع بن معبد د امير په صفت مقرر شي او حضرت عمر رض ووېل : چې اقرع بن حابس رض دې د امير په توگه ورباندې مقرر شي ، حضرت ابوبکر صدیق رض حضرت عمر رض ته ووېل : چې تاسو زما آند سره بډوالی لرۍ ؟ ، حضرت عمر رض ېې په ځواب کې ورته ورته ووېل : چې زه ستاسې آند سره بډوالی نه لرم ، خو دلته د دواړو غږونه چې پورته شول نو دا ايت رانازل شو يا ايهاالذین امنو لا تقدموا اې مومنانو د الله ج او رسول ص د پرېکړې او کلمې په وړاندې څه شی مه وړاندې کوۍ . دا پدې هم نازل شو چې اعراب د امهات المومنين د مومنانو ميندو خونو خواته ورغلل او رسول ص باندې ېې داسې غږونه کول : چې يا محمده ! موږ ته راووځه ! . الله ج په نوموړي آيت کې مومنان له دې څخه منع کړل چې رسول الله ص ته د يا محمد په نوم سره غږ ونه کړي ، بلکې په ډېر ادب سره د رسول الله ص يا نبي الله په مبارک نوم سره ورته غږ وکړي . د حجرات سورت سکالوگانې د حجرات په سورت کې د لاندې اړينو مسايلو او آدابو يادونه شوې ده : د الله جل جلاله د طاعت وجوب او د هغه د رسول الله اوامرو ته غاړه ايښودل او په رسول الله باندې په قول او آند کې وړاندېوالی نه کول . د رسول الله ص درنښت او د هغه شخصيت لوړ بلل . د خبرونو کره کول . په خلکو باندې تمسخرملنډې نه کول . له عيب لټولو او بدگمانۍ څخه منع کول . د مسلمانانو په منځ کې سوله کول . د لوړوالي يواځينی لامل تقوی ده . ټول مسلمانان سره وروڼه دي . د غيبت نه کول ، ځکه غيبت کول د مړه مسلمان ورور د غوښې خوړلو غوندې ښکاري . ايمان يوازې په خولې ويلو نه دی بلکې برسېره پر دې پکار ده چې په زړه ېې ومنې ، د زړه مننه ېې انساني اعمال دي او د جهاد پر وخت خپل نفس او اموال په قرباني ښکاره شي. په ټول ټال سره د ايمان ، اخلاقو ، د خدای ج د پټو او ښکاره نعمتونو او اسرارونو په هکله په بشپړه توگه يادونه شوې . د سوره الحجر ژباړه د سورت الحجر تفسير سرچينې د آريانا پوهنغونډ چاپکال ۲۰۱۰م زېږديز ، ۳۲۹م مخ. قران قراني سورتونه