سارا پارکر ریمونډ
سارا پارکر ریمونډ د ۱۸۲۶ ز کال د جون له ۶مې د ۱۸۹۴ ز کال د دسمبر تر ۱۳مې ژوند کاوه. نوموړې د امریکا وه، استادي یې کوله، فعاله وه او د غلامۍ ختمولو کمپاین یې کاوه. هغه د یوې ازادې ښځې په توګه په میساچوسټس ایالت کې زېږېدلې، نوموړې د بشري حقونو او د ښځو د رایې ورکولو په برخو کې نړیواله فعاله شوه. کله چې ۱۶ کلنه وه، د غلامۍ د ادارې په وړاندې خپله لومړنۍ عامه وینا وکړه او د متحده ایالاتو په شمال ختیځ کې یې د غلامۍ ختمولو په اړه خبرې وکړه. یو ورور یې چارلس لینکس ریمونډ نومېده، چې د ویناوال په توګه پېژندل شوی او دوی به ځینې وخت د غلامۍ ختمونې د لیکچرونو لپاره یوځای سفر کاوه. په پای کې د امریکا د غلامۍ ضد ټولنې استازی شو، ریمونډ په ۱۸۵۸ ز کال کې په متحده ایالاتو کې د غلامۍ ختمونې د مخ په ډېروېدونکي لامل د ملاتړ پیدا کولو لپاره انګلستان ته سفر وکړ. سره له دې چې ریمونډ په لندن کې په بیډفورډ کالج کې هم زده کړې کولې، د رخصتۍ پر وخت به یې لیکچر ورکاوه. هغې د امریکا د کورنۍ جګړې پر وخت غوښتنه وکړه، چې د اتحادیې او د دوی د کنفدراسیون د بندولو لپاره د بریتانیا د خلکو ترمنځ ملاتړ وشي. کله چې جګړه د اتحادیې په ګټه پای ته ورسېده، نو وروسته یې غوښتنه وکړه، چې د امریکا په سویل کې له نویو خوشې شویو میلیونونو خلکو سره د پیسو مرسته وشي. ریموڼد له انګلستان نه په ۱۸۶۷ ز کال کې ایټالیا ته په دې موخه لاړه، چې په فلورنس کې طبي زده کړې وکړي، هلته ډاکټره شوه. په ایټالیا کې یې کابو ۲۰ کاله د درملو تمرین وکړ او هیڅکله متحده ایالاتو ته راستنه نه شو، کله چې په روم کې مړه شوه، عمر یې ۶۸ کاله و. لومړني کلونه ریمونډ په سالم میساچوسټس کې زېږېدلې، نوموړې د جان ریمونډ او نانسي د اتو او یوولسو ماشومانو ترمنځ یوه ماشومه وه. د نانسي د زېږېدنې ځای نیوټن و، د کورنیلیس لینوکس او سوزانا پیري لور وه. کورنیلیس لینوکس د انقلابي جګړې تجربه کوونکی و، چې په کانټینینټل اردو کې یې جګړه کړې وه. جان ریمونډ یو ازاد او رنګه سړی و، کله چې ۱۰ کلن و، په ۱۷۹۸ کې د کوراساو له هالنډي کالونۍ نه میساچوسټس ته کډوال شو. جان او نانسي د ۱۸۰۷ ز کال په اکتوبر کې واده وکړ، چې مراسم یې په بوسټن کې په افریقایي بپتیسټ کلیسا کې ترسره شول. په سالم کې یې د خوړو رسولو، تدارکاتو او وېښتو جوړولو بریالۍ سوداګري ایجاد کړه، چې غوره سوداګر او فعالان ترې جوړ شول. ریمونډز په شخصي ښوونځي کې د خپلو ماشومانو د ځای پر ځای کولو هڅه وکړه؛ خو دا چې د دوی نسل توپیر درلود، نو رد شول. کله چې له جلا کېدو وړاندې سارا ریمونډ او د هغې خویندې د نجونو په محلي عالي ښوونځي کې ومنل شوې، دوی وشړل شول، ځکه د ښوونځي کمېټې دا پلان درلود، چې د افریقايي - امریکایی ماشومانو لپاره بېل ښوونځی پیدا کړي. ریمونډ وروسته دا پېښه د هغې په زړه کې د هغه نقش په توګه بیان کړه لکه د هسټر سور لیک په څېر چې و. په هر حال ښوونځیو تورپوستي نه منل. د دې پرځای ځینو نفوذ لرونکو افریقایي امریکایانو یو خصوصي ښوونځی جوړ کړ، چې ریمونډ هم پکې درس وایه. د غلامۍ ضد فعالیت او لیکچر د ۱۸۴۰ لسیزې پر وخت سالم هغه مرکز و، چې د غلامۍ ضد فعالیتونه به پکې کېدل او په متحده ایالاتو کې د هغوی ټوله کورنۍ د غلامۍ ختمونې مخ په ډېرېدونکي غورځنګ ته ژمنه وه. د ریمونډز کور د تورو او سپینو غلامۍ ختموونکو لپاره پټنځای و او دوی د ویلیم لویډ ګیریسن او وینډیل فیلیپس په شمول د غورځنګ د ډېرو مشرانو کوربه وو او له یو نه ډېر فراري غلامان شمال ته د ازادۍ په لور وتښتېدل. جان ریمونډ د میساچوسټس د غلامۍ ضد ټولنه کې غړیتوب درلود. د سارا ریمونډ مشر ورور چارلس لینوکس ریمونډ د امریکا د غلامۍ ضد ټولنې لومړنی تورپوستی ویناوال و او د تورپوستو د غلامۍ د ختمولو مخکښ ګڼل کېده. نانسي ریمونډ د سالم د ښځینه غلامۍ ضد ټولنې د بنسټ ایښودونکو له ډلې وه. نانسي خپلو لوڼو ته د پخلي او ګنډلو د کورنیو مهارتونه د ور زده کولو ترڅنګ په قانوني توګه د ازادۍ په لټه کې هم شوه. هغې غوښتل چې لوڼې یې په ټولنه کې برخه واخلي. سارا ریمونډ له خپلې مور او خویندو سره د سالم ښځو د غلامۍ ضد ټولنې، د نوي انګلستان غلامۍ ضد ټولنې او د میساچوسټس د غلامۍ ضد ټولنې په شمول د دولت او کاونټي د ښځینه غلامۍ ضد ټولنو فعاله غړې وه. نوموړې په سالم او بوسټن کې په منظمه توګه په غلامۍ ضد لیکچرونو کې برخه اخیستې وه. سارا ریموڼد د خپلې کورنۍ له پلوۍ او مالي ملاتړ سره د غلامۍ ضد استاده شوه، هغه وخت چې ۱۶ کنه وه، د ۱۸۴۲ ز کال په جولای کې یې له خپل ورور چارلس سره د میساچوسټس په ګروتون کې د غلامۍ پر وړاندې لومړی لیکچر ارایه کړ. ریمونډ چې کله په بېل تیاتر کې له برخې اخیستلو ډډه وکړه، په ۱۸۵۳ ز کال کې د غلامۍ د ختموونکو په منځ کې شهرت ته ورسېده. نوموړې خپل ځان او یوه ډله ملګرو ته د تاریخپوه ویلیم سی نیل په ګډون د بوستون په هاوارډ اتینیم کې مشهور اوپرا ډان پاسکول ته د تلو ټکټونه اخیستي و. کله چې تیاتر ته ورسېدل، ریمونډ جلا جلا څوکیو ته وښودل شو. له منلو وروسته نوموړې دې ته مجبوره شوه چې له تیاتر نه ووځي او څو زینې ښکته راغله. ریمونډ د تاوان دعوه وکړه او د هغې د قضیې په ګټلو کې بریالۍ شوه. نوموړې ته ۵۰۰ ډالر انعام ورکړل شو او د تیاتر د مدیریت له خوا دا ومنل شوه، چې له هغې سره ظلم شوی دی. محکمې تیاتر ته امر وکړ چې ټولې څوکۍ یوځای کړي. په لوی انګلستان کې د غلامۍ ضد لیکچر ریمونډ ته د یوه ښه ویناوال او تمویلوونکي په توګه بلنه ورکړل شوې وه، چې برتانیې ته د امریکا د غلامۍ ختمونې لامل یوسي، لکه د نوموړې ورور چارلس چې ۱۰ کاله وړاندې کړي وو. ورور یې له ریورنډ سمویل می جونیر سره یوځای د ۱۸۵۸ د دسمبر په ۲۸مه له بوسټن نه لیورپول ته په اراهیا بخاري کښتۍ کې لاړل. دوی په ژمي کې یو نارامه سفر درلود او له دې سفر وروسته د ۱۸۵۹ ز کال د جنوري په ۱۲مه لیورپول ته ورسېدل. په کښتۍ پورې یخ او واوره نښتي وو او دومره ولوېده او وغورځېده، چې د ریمونډ په ګډون زیاتره مسافر ناروغان شول. ریمونډ د ۱۸۵۹ ز کال د جنورۍ په ۲۱ په ټکرمن انسټیټیوټ کې په انګلستان کې د غلامۍ ضد لومړی لیکچر وړاندې کړ. د نوموړې د دویم لیکچر عنوان په امریکا کې د غلامۍ ژوند و او څو ورځې وروسته د جنوري په ۲۴مه پیل شو. هغې په دې وینا کې په متحده ایالاتو کې له غلامانو سره د غیر انساني چلند په اړه په زړه پورې خبرې وکړې، د نوموړې کیسې زیاتره اورېدونکي حیران کړل. همدا راز یې په متحده ایالاتو کې د ازادو تور پوستو د تبعیض د زغملو یادونه هم وکړه. ریمونډ درې کاله نور هم د برتانوي ټاپوګانو د وارینګټن، مانچسټر، لندن او لیډز په ګډون په څو نورو ښارونو کې خلکو ته ویناوې وکړې، له غلامۍ سره د مبارزې په موخه یې ډېرې پیسې راټولې کړې. نوموړې په ۱۸۵۹ ـــ ۱۸۶۱ کلونو کې په انګلستان، ایرلینډ او سکاټلینډ کې له ۴۵ نه زیاتې ویناوې وکړې. ریمونډ ځینې وخت له فریډریک ډګلاس سره هم لیدل شوې ده. مخکې له دې چې له سټېج نه ښکته شي، ریمونډ تمه لرله، چې له هغه ډول تعصب سره به مخ شي لکه هغه چې په متحده ایالاتو کې ورسره مخ شوې وه. ابي کیلي فوسټر ته یې لیکلي، چې هغه نه له باد او نه له څپو وېره لري؛ خو زه پوهېږم، چې دا کومه سونزه نه ده، چې زه څنګه ځم، د تعصب روحیه به راسره وویني . هغې په انګلستان کې له ډېرو منلو شویو شخصیتونو سره ولیدل. نوموړې لیکلي: ما په ژوند کې په لومړي ځل دلته د سپین پوستو مېرمنو له خوا د خور احساس ترلاسه کړ. ما داسې خواخوږي ترلاسه کړه، چې مخکې مې یې هیڅکله اټکل نه و کړی. سرچينې