وروستی نړیوال مشترک جد/نیکه
وروستی نړیوال ګډ نیکه یا وروستی حجروي نیکه چې د وروستي نړیوال نیکه په نوم هم یاديږي. د ژوندیو موجوداتو ترټولو تازه نفوس دی ټول هغه موجودات چې اوسمهال د ځمکې پر مخ ژوند کوي یو ګډ نسب لري چې د ځمکې پر مخ د اوسني ژوند تر ټولو نوي ګډ نیکه په نوم ياديږي. چې د پروجنیت هر اورګانیزم چې په هغه کې د فينوټاپ او جينټايپ تر منځ اړیکه د تکامل په حال کې وي اړوند مفهوم دی. ګمان کېږي چې به د ځمکې پر مخ لومړنی ژوند نه وي بلکې وروستنی موجود دی چې د ټولو اوسنیو شته موجوداتو لپاره میراثي اصلنیکه دی. په داسې حال کې چې د هېڅ ځانګړي فوسیلي د لرغونې زمانې د حیواناتو او نباتاتو پاتې شوني شواهد نشته. خو کولی شو د ټولو مدرنو موجوداتو او لمسیانو له جینوم سره په پرتله یې وڅېړو. په دې توګه په ۲۰۱۶ ز کال کې يوې څېړنې ۳۳۵ جینونه په ګوته کړل چې په ډېر احتمال سره به په کې وو. جینونو د ژوند يوه پېچلې بڼه د ګډې هوکړې له ځانګړنو سره تشرېح کړه چې د او تر منځ پروټینونو ته د اطلاعاتو بدلون، لېږد او ژباړه په کې شامل و. د دې څېړنې پایلې ښيي چې په ډېر احتمال سره په لوړې تودوخې لرونکې اوبو کې د سمندر په ژورو دریڅو کې ماګمايي جریانونو ته څېرمه ژوند کاوه. څېړنې له ۲۰۰۰ کال نه تر ۲۰۱۸ ز کال پورې د د لرغونتوب په وخت کې ډېروالی ښيي. په ۲۰۰۰ زکال کې داسې اټکل کېده چې له ۳.۵ نه تر ۳.۸ بېلیونه کاله مخکې د پالیورکېن د ژویو د مشخصو ډولونو تر ټولو لرغونی اثر په دوره کې وو، د ژوند په اړه د لومړنیو فوسیلي شواهدو څخه څو میلیون کاله وړاندې، د هغه لپاره څو نوماندانداوطلب له ۳.۴۸ څخه تر ۳.۲۸ بېلیونه کاله وړاندې دوره کې راغونډ شوي وو. په ۲۰۱۸ ز کال کې د برېسټول پوهنتون یوې څېړنې د مالیکولي ساعت د یو موډل له کارولو سره له ۴.۵ میلیارد کاله مخکې نه لږ وروسته په هېډین د ځمکې پېژندنې عصر کې ځای پر ځای کړ. د لویې اغېزې د فرضیې پر بنسټ چې د ځمکې سطحه د تبخیر یا ذوب په حال کې د استوګنې نه وړ انځوروي، غالباً داسې ویل کېږي چې او په احتمالي ډول په ټوله کې د ژوند سرچینه د سپوږمۍ له جوړښت نه مخکې نه شي کېدلی. چارلس داروین په ۱۸۵۹ ز کال کې، د ډولونو د سرچينې په خپل نوم کتاب کې د لومړي ځل لپاره د ګډ نسب يوه نړیواله نظریه د تکاملي پروسو له لارې وړاندې کړه. په دې اساس زه باید له مشابهت نه دا وښيم چې د ځمکې پر مخ ټولو ژونديو موجوداتو له یو کس نه سرچينه اخيستې چې د لومړي ځل لپاره يې ساه اخیستې. وروسته بیولوژي پوهانو د ستونزه د ژوند له سرچينې نه بېله کړه. مشخصات د د فرضي بچیانو د ډلو له شننې او تجزیې وروسته داسې برېښي چې يو کوچنی یو حجروي موجود و، په احتمالي ډول د یو حلقهيي ډول سیمپېچ یې درلود چې د حجرې د ننه په آزاد ډول د لامبو شنا په حال کې و. له مورفولوژیکي اړخه په احمتالي ډول د نننیو باکتريګانو په ګډ نفوس کې څرګند نه و. له دې سره کارل وويېز او همکارانو یې چې د لومړي ځل لپاره د د درېیو سیموبرخو سیستم چې اوسمهال کاريږي د رایبوزومي د شننې او تجزیې پر بنسټ د باکترياګانو، ارکيا او ايوکاریوت لپاره وړاندې کړ، داسې بیانوي چې په جنتیکي ماشینرۍ کې به له انفرادي نیکونو نه یو ساده او ابتدایي موجود و چې دا درې يې رامنځته کړل. په داسې حال کې چې په ګراسناخالصه اناتومي کې یوازې د قاطعیت پرته د بیارغونې وړ دی. بیوشمیکي میکانیزمونه یې له جزییاتو سره یادولی شو، اوس په نړیوال بنسټ د ځمکې پر مخ د ټولو خپلواکو ژونديو موجوداتو له خوا ځانګړتیاوې شریکې شوې دي. جنتیکي کود یې په احتمالي ډول د پر بسټ و، داسې چې د له نړۍ نه مخکې يې ژوند کړی. که چېرې وو، په منحصر ډول د همدې نننيو څلورو نکلوتایډونو دي اوکسي ادينوزين ، ډي اوکسي سايتېډين ، ډي اوکسي ټايمېډين او ډي اوکسي ګوانوزین نه جوړ شوی و. د نمونېبېلګې پورې تړلي - انزایم او پولیمیرېز په واسطه د دوو ډبلو رشتو په توګه ساتل کېږي. چې په دې وروستيوکې د له کورنۍ سره تړاو لري. د یوالی د ساتونکو او بیارغوونکوترمیم کوونکو انزایمونو له یوې ډلې لکه ډي اېن اې توپواېزومېروز یو ډول انزایم نه ګټه اخلي. که چېرې جنیتیکي کود د پر بنسټ وای نو هغه به د یو رشتهيي په واسطه تشرېح کېده. د یو پولیمیرېز په واسطه چې په پورې تړلی ته ورته نکلیوټایدونو له کارلو سره تولید شو، یوازې په دې توپېر سره چې د ټايمېډين نیکلیوټاید د په يوریډین بدل شو، چې د متصل څو پروتینونه یې لرل لکه د هېسټون فولډ پروتین - . جنتیکي کود به په پروتینو کې تشرېح کېده. چې دغه کودونه د خپلواکو امینو اسیدونو د پيغام لېږدووکي د ژباړې له لارې د رایبوزومونو، لېږدوونکو او یوه ډله اړونده پر وتینونو د میکانیزم په واسطه راټول شوي. رایبوزومونه له دوو فرعي واحدونوسب يونټونو څخه جوړ شوي چې یو یې لوی ۵۰ سب یونټ او بل یې کوچنی ۳۰ دی. هر رایبوزمي فرعي واحد د رایبوزمي له یوې هستې نه چې رایبوزمي پروتینونو یې احاطه کړي جوړ شوی. د مالیکول رایبوزمي او لېږدوونکي دواړه ډولونه د رایبوزم په پاروونکيکلتلایتکي فعالیت کې اړین رول لوبوي. یوازې د په اېزومېر کې شل امینو اسیدونه کارول شوي چې د نورو بېشمېره امینو اسیدونو نه یې مستثنی کړی. په بدن کې د انرژي تر ټولو لوړه سطحه د انرژي د یوې وسيلې په ټوګه خدمت کاوه، سلګونه پروتنیني انزایمونه کیمیاوي غبرګونونه کتلېز کوي چې له شحمو، امینو اسیدونواو قندي موادو نه انرژي استخراج کړي چې شحمونه،رقندونه، امینو اسیدونه او اساسي هستوي اسیدونه د بېلابېلو کيمیاوي مسیرونو له لارې ترکيب سنتېز کړي. حجرې یو مایع سایتوپلازم درلود چې په اغېزمن ډول دوهګونې شحمي غشا پوښلی و. حجرې تمایل درلود چې د ځانګړي ایوني لېږد میکانیزم يا ایوني پمپ له لارې سودیم خارج کړي او د پتاشیم غلظت لوړ کړي. د حجري ټول داخلي محتویات تر تکثر وروسته د حجروي تقسیم له لارې تقسیمېدل. حجرې د انرژي د تولید لپاره له کېموسيموزس له حجروي غشا څخه د ایونونو حرکت څخه کار اخيست، همداراز د اسیتایل تیوايستر - له لارې د اکسیجن کمښت او هایدروجن اوکسېدایزترکیب کیدل، یاد میکانیزم د میتانوجینزس یا اسیتونوجینزس په نوم یاديږي. په احتمالي توګه د حرارت د لوړو درجو په شرایطو کې د سمندر په ژورو دريڅو کې چې د سمندري اوبو له امله رامنځته شوې وې د سمندر په تله کې د مګما تر څنګ ژوند کاوه. د نړیوالو اوصافو د پلټنې لپاره بدیله لار د جینوم له تجزیې نه کار اخیستل دي چې فېلیوژنتيکي لرغوني جينونه وپېژندل شي. دا د په اړه داسې تصور رامنځته کوي چې په ډېر سخت جيوکيمياوي چاپېریال کې ژوند کولی شي لکه اوسني پروکریوت . د بیوکیمیاوي لارو شننه او تجزیه فېلیولوژيکي تحلیل او تجزیې ته ورته کيمياوي طریقه ده. تجربې ښيي چې د اسیتایل کوانزایم - د کیمياوي مسیرونو ټول مواد لکه فورمټ ، میتانول ، اسیتایل اېنتيز او پېریږاټ د اوبو، کاربن دای اکساید او اصلي فلزاتو په موجودیت کې په بې اختیاره توګه را منځته کېږي، لکه څنګه چې د ګرمواوبو په دريڅو کې پېښېدل. فرضیې په ۱۸۵۹ ز کال کې چارلز داروین د ډولونو د سرچينې په اړه خپل کتاب خپور کړ چې په هغه کې يې دوه ځلې دا فرضیه تشرېح کړه چې د ټولو ژونديو بڼوډولونو لپاره یوازې یو مولدنیکه شته. هغه په جمعبندۍ کې داسې وویل: په دې اساس زه باید له مشابهت نه دا وښيم چې د ځمکې پر مخ ټولو ژونديو موجوداتو له یو کس نه سرچينه اخيستې، چې د لومړي ځل لپاره يې ساه اخیستې.وروستۍ جمله د دې فرضیې له بیاځلي یادولو سره پيلیږي: له دې نظره په ژوند کې عظمت لویي نغښتې ده چې په خپل څوګونۍ ځواک سره یې په اصل کې په یو يا څو بڼو کې ساه اخيستې ده. سرچینۍ