ګرځنده راډيويي تيليفون
پيژندنه: ګرځنده راديويي تليفون دنړي هغه خلكو لپاره چي غواړي په متحرك ډول سره دمخابراتي خدماتوڅخه برخمن شي ډيرقيمتي اوبا ارزښته وسايل ګڼل کيږي د يوګرځنده تليفون استعمالونکی شخص کولای شی چی دحرکت په حال کی هم خپلې تليفوني اړيکې ټينګې کړي خوپدې شرط چې ذکرشوی هغه ساحه کې چې نوموړی شخص پکښې مخابراتي خدمات غواړي دکومې يوې مخابراتي شبکې پو سيله پوښښموجود وي يوګرځنده راديوېي تليفون په ظاهري بڼه د ډير کم وزن لرونکی اوسپکه وسيله ده چې په اسانۍ سره يی هر څوګ کولای شي ترڅو يو ځای څخه بل ځای ته انتقال کړي او همدا رنګه کيدای شي دډيرې کمې بريښنا داستعمال ضرورت ورته پيښ شي ګرځنده تليفونونه موبائيل تليفونونه ديو استعمالونکی شخص لپاره لاندې وظايف اجرا کولای شي . ۱- تليفوني اړيکې ۲- ليکلی لنډ پيغامونه ۳- دڅوډوله خپرونې سيستم ۴-جي پي ار اس خدمات - لوبې يا رازراز دساعت تيری وسايل همدا رنګه ګرځنده موبائيل تليفون ددې توان لري تر څودخپل استعمالونکي لپاره او ددې تر څنګ دانټرنيټ په مرسته دپيغام يا په بل عبارت بريښنا ليک استولو خدمات ارايه کوي . په اوسنی عصر کی د تکنالوجۍ دپرمختګ په اساس کوشش شوی تر څو ګرځنده تليفونونه داندازې له مخې کوچني شی اودلازياتو اختياراتو لرونکي وي . موبائيل تليفونونو يو سيټ ته نژدی پايې ته سګنالونه انتقالوي او ټاورونه دګرځنده تليفونو څخه سګنالونه اخلي او حتی د . څخه تر . فاصلې پورې هم کولای شي سګنالونه ترلاسه کړي څو ځينې ددوی څخه څخه تر فاصلې پورې هم سګنالونود ترلاسه کولو توان لری . په يوه جغرافيوي ساحه کی دپوښښ د ټينګولو لپاره دهرې مخابراتي شبکی پواسطه يو نصبيږي تر څو دمشتريانو لپاره تليفوني خدمات ميسر کړی شي خو په ځنې حالاتو کی کيدای شي ديو څخه زيات ټاورونه نصب کړي چې دجغرافيوي لوړو اوژورو پورې اړه لري. دګرځنده تليفون شبکې نژدې دنړۍ په ټولو لويو ښارونو کې موجود دي او ددې ډول پوښښ ورځ په ورځ دپراښه کيدو ډير زيات امکان موجود دى او نړيوال هره ورځ نوموړو مخابراتي شبکو ته د مخابراتي خدماتو دتهيه کونکو ډير لوړه معاوضه ور کوي او همدا رنګه ددغو مخابراتي شبکو پوښښ په نړۍ کې ليرې پرتو سيمو کليو ته هم دغزيدو په حال کې دې . په اوسني عصر کی دګرځنده تليفون استعمالونکو ته شخصی مفاهېموي خدمات نوم ورکړل شوی دی چې په ډيره لوړه اندازې سره فريکونسی استعمالوي لکه دمثال په توګه دامريکا متحده ايالاتو تر ميګا هيرتس پورې فريکونسی استعمالوي او په زياته توګه ته په باندې ترجيع ور کوي . بايد يادونه وشي چې په کې په ښه په اسانۍ سره انتقال مومي . دګرځنده تليفون ميکانيزم لکه څرنګه چې مخکې يادونه وشوه چی يو ګرځنده تليفون د اړيکو انتقال لپاره ډيرو لوړو فريکونسي لرونکو څپو ته اړتيا لري لوړ فريکونسي لرونکي څپې لکه دراډيوېي څپې کيدای شي دهوا دخرابوالي په سبب ددوي سګنالونه ډير ژر دخرابوالي يا په بل عبارت دغږونو دجړوالي سبب وګرځي . په غه صورت کی چې لوړفريکونسي لرونکې څپې دکوم مخابراتي پايې په واسطه موجودی وی اوورڅخه لږ شمير اشخاص په مخابراتې چاروکی استفاده کوي نو سګنالونه د ښه استفادی لپاره هر وخت تيار اواماده وي مګر بر عکس هغه وخت چې دزياتو اشخاصو پواسطه يو څخه استفاده اخيستل کيږې نومخابراتې ګڼه ګوڼه رامينځ ته کيږې ځينی وخت ديوې مخابراتی کمپنی په ذريعه ديوې کوچنۍ جغرافيوي ساحې لپاره ډير ټاورونه ودريږې تر څو بهتر سګنالونه مهيا کړې او يا نو موړې کمپنۍ پدی کوښښ کی وې تر څو ديوې معينيې ساحې څخه دمعمول نه زيات مشتريانو لپاره دمخابراتې خدماتو د تهيه کولو اداره ولرې . ګرځنده وايرليس تليفون د يا لين لرونکې تليفون په پرتله ډير مغلق داخلي آلې لرې په ګرځنده تليفون کې داسې شوى تر څو يو استعمالونکی وکولاې شې چې د حرکت په حال کی هم دېو ټاور څخه بل ټاور او ساحې ته خپلې اړېکې ټينګې ولري او دمکمل مخابراتي سګنال څخه برخمن وې . دګرځنده راديو ېي مفاهمو تاريخچه په م کال کې دلومړي ځل لپاره يو تجارتي راديوېي تليفون دلينوس په ذريعه په شيکاګو کې امتحان کړی شو . دراديوېي تليفونونو خدمات په م لسيزه کی ډيره ملتو نو کې رايج کړی شو ل چې - پورې فريکونسي څپې لري مخکې لدې چې ګرځنده تليفون رامينځ ته شي راديويې تليفون ديوانتن په ذريعه سګنالونه اخيستل چې نوموړي راديوېي سګنالونه به اکثره مهال دتجارتي راديوېي سګنالونو په ذريعه متداخل وه خوپه مقابل ددې. دنن ورځ سګنالونه دنوي تکنا لوجۍ په مرسته غني دي . باید یادونه وشي چی د م لسيزې په نيمايي کې راديوېي مفاهمې نظريه د دوه انګليسى فزيک پوهانو تيوری څخه رامینځ ته شوه کله چی په م کال جرمني فزيک پوه نوموړی تيوری په مرسته يو مينځ ته راوړه چې راديوېي څپې ديوې برقي پواسطه انتقالوي . - په م کال کې يو ايټاليوي بريښنا انجينر پورته کړه چې کولای شول ترڅو بې لاينه تليګراف سګنالونه تر لاسه او انتقال کړي . په م کال کې مارکوني يو ترانسيمټر جوړکړ کوم چې د ، ، څخه تر پورې د کيلو مترو ارتباط لاره. د دپر مختګ په اساس په م لسيزه کې دانګليسی فزيک پوه او امريکايي وکــــولای شول چې راديوېي ســګنالونه په مفيــــــــد ډول دنشرونې لپاره بـــــــدلول او اصلاح شوی سګنالونه دغږيز انتقال په شکل يې وليږی په م کال د امريکايي تليفون او تليګراف کمپنيو په ذريعه دغږ صافوالی مطمين او غږيز پيغام دامريکا څخه فرانسې ته انتقال کړی شو . په م لسيزه کې دوه طرفه ټرانسميټر مينځ ته راغی . په م کال کې دامريکا متحده ايالاتوکې ميلونو څخه زيات دګرځنده تليفونو مشتريان موجود وه چی دغه شمير مشتريانو دګرځنده تليفونونو په مخاراتی اړيکو انټرنيټ دخدماتو څخه استقاده کوله . دګرځنده تليفونو خدمات هغه وخت ډيره کاميابي ترلاسه کړه چې نړيوالو دا محسوبه کړه چی دګرځنده مخابراتي خدمات کولای شي تر څو ددوي په ورځينې چارو تجارت او دژوندانه دحفاظت کې ډير مهم رول ولوبوي اوهمدا رنګه دوي کولای شي تر څو په هر ځای او هر وخت کې دمخابراتي امکاناتو څخه برخمن و اوسي . بيسيم مخابره وايرليس کميونيکيشن هغه سيستم دی کوم چې دراديوېي څپو پذريعه سګنالونه په ساحه کې انتقالوي . وايرليس کميونيکيشن سيستم په لاندې شيانو باندې مشتمل دی. - - - - - - که په ساده اصطلاح سره ووايو نو ذکر شوی وسايل دشخص ضرورياتو په اساس مفاهموي مخابراتي خدمات انتقالوي . بايد يادونه وشي چې تجارتي راديو تلويزيون هم دوايرليس ټيلی کمونيکيشن يو ډيره عمده ساحه تشکيلوی خو راديو او تلويزيون سيستم دعامه نشرياتو لپاره پکار وړل کيږي . وايرليس تليفونونه د پخوانيو لين لرونکو تليفونونوپه نسبت ډير تيار او چټک دی او همدا رنګه لين لرونکی تليفونونه ديوې معينې ساحې او په هغه کې دنصب کولو ته ضرورت لري او بر عکس ددې وايرليس تليفونونه کولای شو چې ليرې پرتې سيمې لکه غرونه ځنګلونه او سحراوې او داسې نورو سيمو کې اما داچې مخابراتي پوښښ موجودوي ترې استفاده وکړو . په اوسنی عصر کې پوليس اور وژونکی او نور شخصي اودولتي امنيتي وګړي دواير ليس تليفونونو دبيلابيلو عصري وسايلو څخه په مخابراتي چارو کې تر ډيره استفاده کوي . دتجارت او سودا ګرۍ په سکتور کی هم تاجران دوايرليس آلو څخه استفاده کوي په خاصه توګه دګرځنده تليفونو څخه تر څو دخپلو همکارانو او مشتريانو سره نژدې اړيکې ونيسي او خپل تجارتي مسايل حل کړي . نن ورځ ډير عام وګړي په ورځنې چارو کې دګرځنده تليفونو څخه دکار په مهال دمجالسو په ځای ټاکلو اوهمدا رنګه په خريدارۍ کې استفاده کوی . ټولې وايرليس وسيلې دراديوېي څپو دسګنالونو په انتقالولوکې ګټه اخلي دغه وسيلې مختلفو راديوېي فريکونسيو څخه کار اخلي تر سګنالونه دنورو الو په ذريعه قطع نشی . دزيات شمير مخابراتي کمپنيو خدمات په نژدې تيرو کلونو کې زيات چټک شوی د بيلګې په توګه په م کال کې مخابراتي کمپنيو مخابراتي خدمات تهيه کول اما په م کال کی نوموړی ارقام تر کمپنيو پورې لوړ شول چې په ميلونه مشتريانو باندې مشتمل وه . دا مهال په څرګنده تو ګه وايرلېس مخابراتي خدمات دلېن لرونکي تليفوني خدماتو په نسبت ډير زيات شمير مشتريان لري او ددې ډير لوی لاامل داګڼل کيدای شي چې وايرلېس مخابراتي خدمات ګرځنده خاصيت لري او ددې مشتريانو لپاره هروخت اوهر چيرې داستفادې په منظور اوهمدا رنګه دغږ صافوالی ېي هم دلين لرونکي مخابراتي خدماتو په نسبت مطمئن دی . د بې لينه مفاهمې اساسات وايرلېس کمونيکيشن ديو پېغام په ذريعه پيل مومي چې نوموړی پيغام په برقي سګنال باندې بد ليږي . بايد يادونه وشي چې دغه پيغام د پذريعه په سګنال بدليږي . مونږ دوه قسمه لرو چې او ترانسميټرونو په نومونو ياديږي . ترانسميتر د څپو په څير برقي سګنالونه انتقالوي. ټرانسميټر برقي سګنالونه په عددي ډول په کوډونو باندې بدلوي لکه چې د کمپيوټر ابتدايي معلومات هم پدې شکل په ذخيره ځای کې پراته وي. اوددې څخه وروسته نوموړی کوډونه راديوېي څپو ته انتقالوي او دغې الې ته چې نو موړی کوډونه انتقالوی نوم ورکړل شوی دی . وايرليس کيمونيکيشن يوه طرفه اودوه طرفه وړاندې کوي . يوطرفه دمعلوماتو انتقال لکه لکلی پيغامونه استول او تر لاسه کول .په دوه دوه طرفه انتقال دمعلوماتو کې مونږ تليفوني اړيکې دبيلګې په توګه يا دولی شو. يو داسی اله ده چې يا دمعلوماتو انتقال تر لاسه کوي کوم چې د لوړ راديوېي فريکونسي تر لاسه کونکي اله ده. کې اړتياء دې ته وي تر څو دواړه ټرانسميټر او دمعلوماتو ليږدولو اوترلاسه کولو عمليه اجراء کړي او هغه اله چې پورته دواړه عمليې په يوځای سرته رسوي د په نامه ياديږي. ګرځنده راديوېي تليفونونه او دوه طرفه راديو د څخه استفاده کوي . دتکنا لوجۍ دپرمختګ په اساس د شکل او جسامت له مخې دپخوا په نسبت چې ډير لوی جسامت به يې لرلو کوچنيوالی راغلی دی . دپوليسو دمراکزو په ذريعه په ذريعه پروت ترانسيورونه په استعمال رسيږي . ډير داسې لاسي ټرانسيورونه هم شته چې وزن يې . کيلو ګرامه پورې رسيږي. د ټرانسيورونو ډولونه لومړی وايرليس ټيلي کمونيکيشن اله چې پيژندل شوی دټيليګراف راديو څخه عبارت دی چې نوموړی هغه اله ده چې دراديويي څپو په څير برقي دغږونو او يا وړانګو اندازه په مسي تارونو کې ليږ دي اودغه ددوه فلزاتو د سطحې دارتباط په اساس رامينځ ته کيږي او يا دغه ديو يعنې اواز په څير تعبيروي دلته لوی او کوچنی کوډونو ته انکشاف ورکول کيږي يا پراخه کيږي تر څو الفباء توري ورڅخه مينځ ته راشي او پدې توګه ټليګرافونو تر مينځ د پيغامونو استول تر سره کيږي .راديويي ټليګرافونه دلين لرونکي ټيليګرافونو په نسبت زيات راديويي څپې استعمالوي تر څو پيغامونه واستوي اوترلاسه يې کړي . راديويي تليګرافونه تر اوږدې فاصلې پورې ټليګرافيک سګنا لونه ليږي او د بيړيو لپاره دمفاهمی ډير ښه او مناسب ټرانسيور دی نوموړی سيستم چې په لږه پيمانه په م کال کې ډير رايج او پراختياء ومونده . او ټيلي کمونيکيشن سيتمونه د واير ليس ټيلي ګرافونو په نسبت په ډيره پيمانه غږونه انتقالوي. دهوايي ځواکونو پيلوټان راديو استعمالوي تر څو دميدان هوايي دنور پرسونل سره په ارتباط کې وه اوسي . بايد يادونه وشي چې لوړ فريکونسي لرونکي سګنالونه اکثره دبدې هواء او برقي ټکان په ذريعه دسګنالونو په اندازه کې کموالی راتلی شي او دا حالت کيدی شي دلمردشعاع پذريعه هم متضررشي . . د م لسيزې څخه راهيسې پوليس او نور عاجل پيښو پر ضد مبارزه کونکي ارګانونه اوهمدا رنګه فوځي قرار ګاوې دوه طرفه راديويي مفاهمې څخه يوې مخابراتي وسيلې په توګه استفاده کوي په پخوانيو وختونوکې په نقليه وسايطو باندی سواره مخابراتی ډير درانه او واحدونه يې لوی وه مګر په م کال کې رامينځ ته شو په ترانزستر کې عام دوه طرفه راديو سيستمونه شته چې په زياته پيمانه اختيارات لري . دوه طرفه رادیو ته مونږ هم ويلی شو . . دلنډو څپو نشريات ترډير اوږده فاصلې پورې سفر کولای شي ځکه په فضاء کې شوی يا برقي چارج لري چې دې حالت ته مونږ هم ويلی شو دايونو سره مل څپې راديويي سګنالونه انعکاسوی اودهمدی انعکاساتو په اساس د ترانسميتر کړۍ پراختياء مومي اونوموړی نشريات کيدی شي تر زرها ؤ کيلومتر و پورې سګنالونه انتقال کړي دورځې په ساعتونو کې دلنډو څپو راديويي چينلونو په لوړو فريکونسيو کې زيات ايونونوتوجو ته ضرورت دی خوبرعکس ددی دشپې په ساعتو نو کې لنډو څپو راديويي چينلونوپه ټيټو فريکونسي کې زيات ايونونو توجه ته ضرورت دی . . ګرځنده تليفون چې په ننني عصر کې زمونږ ګران هيواد وال اکثره دنامه سره ېي بلتياء لري او موبائيل تليفون په نامه يي پيژني . خوشبختانه دروانې لسيزې په پيل کې هيوادوال ګرځنده تليفون موبائيل دخدماتو څخه برخمن دي چې تر ډيره بريده يي په ورځني مشکلاتو کې اساني راغلی ده . ګرځنده مخابراتي شبکې ټولو هغو خلکو ته چې غواړي دحرکت په حال کې مخابراتي اړيکی ولري نوموړې شبکې هغوی ته مخابراتي خدمات وړاندې کوي . پخوانيو راديو تليفونونو به ديو لوی انتن په ذريعه په معينه جغرافيوي ساحه کې سګنالونه انتقالول چې د انتن څخه به يو اوږد لين د تليفون سره وصل وه او همدا رنګه زيات لوړ په اساس به دمحدودو فريکونسيو د اړيکو انتقال کې استفاده اخيستل کيده . لرونکي تليفونونه د کوچني لرونکي انتنونو پذريعه سګنالونه انتقالوي چې د په نامه ياديږي او .-.کيلو متر ه فاصله دفريکونسي څپې انتقالوي نوموړی ټاورونه يو تليفون څخه درخواست غوښتنه ترلاسه کوي اوددې غوښتنې دليږدولو لپاره بايد د تليفون استعمالونکی کې ځانګړې هويت ولري . - . د سټلايټ تليفوني مفاهېمو کې يوه برښه يا ونډه اخيستونکی اشخاص کولای شي دنړۍ په هر ځای کې او هر وخت تليفون شبکې سره اړيکې ټينګې کړي. خاص ډول تليفونونه موجود دي تر څو يو مشتري داړيکو دټينګولو لپاره ځمکې په مدارونوکې څرخيدونکی سټلايټ څخه سګنالونه تر لاسه کړی . بايد يادونه وشي چې ستلايټونه سپوږمکۍ دځمکې مراکزو ته سګنالونه ورکوي . . - يو وايرليس کمونيکيشن تکنالوجي ده چې نوموړی تکنالوجی د انټرنيټ خدمات تهيه کوي. - وسايل په خپل ذات کې يو کمپيوټري کوچنۍ ټوټې دي چې په باندې مشتمل دی او نوموړی کوچنۍ ټوټې په لپ تاپ کمپيوټرونو، ګرځنده تليفونونو، کې ځای په ځای کيدای شي . بايد يو او ولري ترڅو په صفحه ديو استعمالونکي لپاره دانټرنيټ خدمات مهيا کړئ شي .هغه ساحه چې - د ټرانسيورونه او رسيورونه مشتمل کوى د په نامه ياديږي . د معياري فاصله متره او دمعلوماتو د ليږدولو تيزوالي اندازه يي څخه ميګا بايټه په ثانيې سره مشخص کړی شوی دی . . يو ډول راديويي تکنالوجي ده چې - په ذريعه تهيه کيږی. الټراوايد بينډ ديو راډيويي فريکونسي څخه استفاده کوي نوموړى سيستم د معلوماتي سيستم تر مينځ د سګنالونو داستفادی تر لاسه کولو عمل کې دمداخلې اندازه تر ډيره حده پوری کولای شي چې د الټراوايد بينډ دکور دمورد استعمال ټول برقي وسايل دلين پرته و نـښلوي دتلويزيون دسيټ سره کولای شي سګنالونه څخه ترلاسه کړي اوهمدارنګه پرته دلين دوصل څخه د کمپيوټر سره و نښلوي. الټراوايد بينډ په م کال کې دمارچ په مياشت بازار عرضه کړی شوی دی. ټليفون تليفون دغږيزو پيغامونو اومعلوماتو وسيله ده. تليفون معلومات او غږونه په برقي انرجۍ باندې بدلوي. د تکنالوجۍ په مرسته د دې لايق کړی شو تر څو دوې د وزن دلحاظه سپک او مطمئن او څو اړخيزه وي . سپک او دستي تليفونونه د دې قابليت لري چې په ګرځنده يا متحرک ډول ورڅخه داړيکو په ټينګولو کې ګټه واخيستل شې. د ټليفون اجزاوې يو ساده تليفون دلاندې اجزا ؤ لرونکی دی چې ور څخه به يادونه وشي. . . . . ترانسميترهغه اله ده چې تيلفوني اړيکې انتقالوي. مونږ په عمومي ډول سره دوه ډوله ترانسميترونه لرو چې يو ډول يې کاربن ترانسميتر او بل ډول يې برقي ترانسميتر دى. د کاربن ترانسميتر د په نامه د فلزي پليټونو تر مينځ د کاربن لرونکو دانو څخه تشکيل شوى دى. د دې دوو پردو څخه يوه نرۍ پرده چې د غږونو د څپو د بدلون د فشار د بدلون په نتيجه کې مينځ ته راځي. بريښنا د کاربن پذريعه جريان پيداکوي. برقي ترانسميتر د يو نري فلز پواسطه پوښل شوى دى . د تيلفون د اوارو مقناطيسي کړيو څخه تشکيل شوى دى، او همدارنګه مقناطيس د ولچک په څير د کړيو په بهرني څنډو کې موجود دى. د مقناطيسي کړيو او مقناطيسي ولچکونو په داخل کې کړۍ شوې سيم موجود دى چې همدا سيم د برقي شوکونو په مرسته د غږونو ښکارندوي کوي. خبرونکې چې په معمول ډول يې مونږ د په نامه هم پيژنو. که مونږ د تيلفون تاريخ ته نظر واچوؤ نو زنګ ددې لپاره استعماليده ترڅو د اړيکو ښکارندوي وکړي. د تيلفوني اړيکو څخه وروسته د خاص برقي فريکونسي په ذريعه د عکس العمل ښکارندوي کوي. د ګرځنده تيلفونونو نړيواله شبکه خدمات د ګرځنده موبائيل تيلفون د بڼو يا د کاري وسيلې لپاره يو معياري مجموعه ده چې په ټوله نړۍ کې مخابراتي خدمات ارائه کوي. يا په بل عبارت يو مخابراتي شبکه د مختلفو وظيفوي وسايلو څخه ايجاده شوې ده . د يو شبکه عمومي معيار دې ته لاره خلاصوي ترڅو د يو ځانګړې تيلفون د مختلفو شبکو د خدماتو څخه د نړۍ په هر ځاى کې استفاده واخيستل شي يعنې د پورته مطالبو څخه دا ارائه کيږي چې مخابراتي شبکه په خپل ځان کې يو ځانګړى خاصيت لري او يو مخابراتي شبکه په خپل ځان کې د لپاره يو خاص او ځانګړې خاصيت لرلاى شي. همدارنګه بايد يادونه وشي چې د څخه هم په نړيواله سطحه استفاده اخيستل کيږي. : د يو ځانګړي په ذريعه په نړيواله سطحه د نړۍ د هرى ګرځنده تيلفوني شبکې څخه د مخابراتي ضرورياتو د حل په منظور استفاده اخيستل دي. د شبکه د درې عمده او اساسي برخو څخه جوړه شوې ده . د عمده يا اساسي مرکز فرعي سيستم چې د موبائيل راديوېي اړيکې کنترولوي. د شبکې فرعي سيستم چې يو اصلي برخه ده همدارنګه ئې مونږ د موبائيل د مرکز په نامه هم پيژنو او نوموړۍ برخه د موبائيل څخه د همدې شبکې بل موبائيل تيلفون يا د بلې شبکې موبائيل ته د تيلفون اړيکې ټينګوي او همدارنګه د موبائيل د خدماتو اداره لکه تصديق کول يا اعتبار د اړيکو وظيفه هم اجراء کوي. د يوې شبکې ضمايم په لاندې ډول دي. - - - - - - - - - - - - - - - د خدماتو ته لاس رسي پيداکول ددې لپاره چې د خدماتو ته لاس رسي وکړى شو نو بايد لاندې درې مرحلې طې کړو. - د يو مخابراتي شبکې سره اشتراک کول، ددې اشتراک لپاره بايد يو څه معاوضه ورکړل شي چې دې اصل ته مونږ يا هم يعنې د مخکې څخه معاوضه ورکول ترڅو د موبائيل يا د انټرڼيټ د خدماتو څخه استفاده واخيستل شي. مونږ يو ډول بل وړانديز هم لرو چې په نامه ياديږي او دا د وروسته اداينې په معنى دى پدې وړانديز کې يو څه ضمانت يااعتبارپه اساس په کرائې ډول د مخابراتي يا انټرنيټ د خدماتو څخه استفاده کول دي. - د يو ګرځنده تيلفون ترلاسه کول. اکثره مهال يو مخابراتي شرکت مشتري يا استعمالونکې لپاره دا حق ورکوي ترڅو د مارکيټ څخه د خپل استعمال لپاره يو ګرځنده تيلفون سيټ تر لاسه کړي. - د يو مخابراتي شرکت څخه د يعنې د مشتري د مخابراتي هويت کارت اخيستل دي کوم چې د کار اخيستنې لپاره د يو مخابراتي شرکت پوسيله فعاليږي. د فعاليدو څخه وروسته د شبکې پواسطه يا د تيلفون نمبر ته پروګرام ورکول کيږي. د کورنې يا د ملګرو د تيلفون شميرې کيدې شي د سيم کارډ په داخل کې د استعمالونکي په ذريعه ذخيره کړې شي.د مختلفو مخابراتي شبکو پذريعه يو ته مختلفې اندازې ورکول کيږي ترڅو په سيم کارډ کې د اړيکو شميرې ذخيره شي او دغه اندازه د په معيار اندازه کيږي. هر کله چې مونږ سيم کارډ خپل په ګرځنده تيلفون کې داخل کړو نو ګرځنده تيلفون د نژدې پائې څخه سګنال ترلاسه کو چې دې پائې ته مونږ هم ويلائې شو او هر وخت چې نوموړې کاميابې سره ارتباط پيداکړي نو دې ته مونږ د سګنال پوښښ ويلې شو يعنې نوموړې ساحه د د شبکې پذريعه پوښل شوې ده. هر چيرې چې پوښښ موجود وي نو د يو ګرځنده تيلفون تر ټولو عمده خاصيت دادې ترڅو يو تيلفوني اړيکه په کاميابې سره ترلاسه کړي او يا يې د بل ګرځنده تيلفون سره اړيکې ټينګې کړي. هره جغرافيوي ساحه چې د يو انتن پذريعه پوښل شوې دې د يو يا معلوماتي پانګې باندې مشتمل وي چې دغې پانګې ته مونږ هم ويلې شو او همدا د ټولو هغو ګرځنده تيلفونو چې په شبکه کې شامل وي جزيات په خپل ځان کې ساتلى شي. هر کله چې تيلفوني اړيکې ونيول شي نو ټول هغه اوازونه چې د دواړو لورو څخه تيلفون ته داخليږي دوي بيا په عددي بڼه باندې بدليږي او نوموړي بدلون د تيلفون پواسطه سرته رسيږي. د ګرځنده تيلفون مرکز د موبائيل سيستم د دوه برخو څخه جوړ شوى دى چې په لاندې توګه ورڅخه يادونه کوو . . د موبائيل وسايل . سيم کارډ د موبائيل وسايل د موبائيل د فزيکي برخو څخه عبارت دي. چې د يو ګرځنده تيلفون د پيژندنې کارډ دى همدارنګه نوموړې کارډ د محافظت پټ تورې باندې مشتمل وي ترڅو د غير قانوني يا د بل شخص په لاس د نوموړي کارډ د استعمال بې ځايه استعمال مخنيوى وشي. بايد يادونه وشي چې بايد په موبائيل کې فعال وي. هر ګرځنده تيلفون يو ګرځنده تشخيص کيدونکې شميره لري د کومې پذريعه چې د تيلفون پيژندنه کيږي او همدغه شميره په نړيوال تيلفوني وسائلو د پيژندې مرکز کې ثبت وي. مونږ په عمومي ډول سره درې ډوله ګرځنده تيلفون وسايل لرو چې په لاندې ډول ورڅخه په مکمل ډول يادونه شوې ده. . په ترانسپورتي وسايطو باندې سواره وسايل نوموړي وسايل د حمل او نقل په ترانسپورتي وسايطو باندې سور شکل لري چې ټول سيستم په چټکې سره د يو ځائې څخه بل ځائې ته نقل کولائې شو. په دغه سيستم کې انتن په فزيکې بڼه د وسايطو په پورتنې برخه کې نصب شوى وي. . سفري واحد نوموړې وسايل په فوځي عملياتو کې پکار وړل کيږي او پدغه سيستم کې انتن د مخابراتي وسيلې د غږ اوريدو او خبرې کولو وسيله سره وصل نه وي بلکه انتن د عمومي سيستم په پورتني برخه کې وصل شوى وي. . لاسي سفري واحد دغه وسيله کوچنې شکل لري چې حساب ماشين ته ورته دې اوپه ځينې مواردو کې انتن د تيلفون د سيټ پورې نښتې وي. چې په يو مخابراتي شبکه کې د يو برخه اخيستونکې شخص هويت يا پيژندنه ثابتوي اونوموړې کارډ په خپل ذات کې يو مکمل کمپيوټري سيستم دې او د يوې مخابراتې شبکې سره د يو برخه اخيستونکې اړيکې نښلوي. سيم کارډ د يوې مخابراتې شبکې نماينده ګې کوي او نوموړې کارډ څخه پرته په يوه ګرځنده تيلفونې خدماتو څخه نشو برخمند کيدې چې د يوې مخابراتې شبکې پذريعه مونږ ته رارسيږي. د يو سيم کارډ پرته مونږ په موبائيل تيلفون کې يواځې عاجلې اړيکې نيولې شو. لکه څرنګه چې مونږ مخکې يادونه وکړه چې سيم کارډ په خپل ځان کې په بيلا بيلو اندازو سره ذخيره لري ترڅو د يو استعمالونکي لپاره ذمينه برابره کړي چې د خپلې خوښې اړيکې شميرې ذخيره کړې . په افغانستان کې نژدې ټولې مخابراتي شبکې او ټول د هغوې پواسطه بازار ته عرضه کيدونکي سيم کارډونه ذخيره لري. د گرځنده تيلفون ليکلي پيغامونه د ګرځنده تيلفون ليکلي پيغامونو خدمات د يوې مخابراتي شبکې استعمالونکې لپاره دا ذمينه برابروي ترڅو په ليکلي بڼه لنډ پيغامونه ترلاسه کړي او يا يې هم وليږي. د يوې مخابراتي شبکې د انده نوموړي خدمات د يو عملياتي واحد پورې چې په نامه ياديږي اړه لري اوهمدغه واحد په کې واقع دې او ته سګنالونه ورکوي. بايد په پاى کې يادونه وشي چې د پيغامونو د ليږدولو په خدماتو کې مونږ نه يواځې لنډ ليکلي پيغامونه ليږلې شو بلکه دا مهال استعمالونکې کولائې شي چې تصويرونه او زنګونه هم د پيغامونو تر څنګ يو بل ته وليږي. د خدمات په نړيواله سطحه د ګرځنده تيلفون په مرسته د انټرنيټ خدمات تهيه کوي او د نړيوال موبائيل تيلفون استعمالونکو ډيرې ستونزې يې حلې کړي او په ټوله معنى نوموړي وګړي کولائې شي ترڅو د موبائيل تيلفون په مرسته د انټرنيټ د خدماتو څخه چې نوموړې موبائيل تيلفون په خپل ځان کې د انټرنيټ اختيارات ولري استفاده وکړي، او همدارنګه کولائې شي چې د يو ځانګړي ، د موبائيل کيبل ترڅو د کمپيوټر سره وصل شي او يا هم الې پذريعه د لين پرته د خپل او يا هم د کمپيوټر څخه د انټرنيټ د خدماتو څخه برخمن شي. د لومړي ځل لپاره د خدمات په ميلادي کال کې د په خدماتو کې اضافه کړې شول او دا خدمات د يا چې د مخابراتي پوښښ په منظور نصب کړې شوى وى پذريعه تهيه کيدې شي يعنې دا هم د تيلفوني اړيکو پذريعه مونږ د دوي سګنالونه د نژدې څخه اخيستلې شو. خدماتو پولي تاديه د وخت ياهم د معلوماتو د معاوضې په اساس ترسره کيدې شي، هره ځانګړې شبکه د د خدماتو معاوضه د دوې د خپل منځي پريکړو په اساس ترسره کيږي لکه د مثال په توګه د هيواد په داخل کې د افغان بيسيم مخابراتي شبکې پوسيله د نوموړو خدماتو تاديه د وخت په اساس په مياشتني ډول ده او د مخابراتي شبکې پوسيله د نوموړو خدماتو د معاوضې لپاره د معلوماتو داندازې په اساس پولي معاوضه ترسره کوي. پورتني انځورونه د مخابراتي انتنونوبيلابيلي بڼي راښي. نتيجه د ګرځنده تيلفون برقي سرکيټ چې د الکترونيک د برقي سرکيټونو له ډلې څخه يو پيچلى سرکيټ دى. صوتي او تصويري پيغامونه په راډيويې څپو تبديلوي. بيا نوموړې څپې د انتن پوسيله محلي پايې ته ورکوي. په محلي پايه کې نوموړى څپه تقويه کيږي او مربوطه سپوږمکۍ ته رسول کيږي. سپوږمکۍ نوموړې راډيويې څپې تر تقويه کيدو وروسته مربوطه ته ليږي چيرته چې بيا هماغه راډيوېي څپې بيرته په صوت او تصوير بدليږي. ګرځنده تيلفون دغه پروسه د مختلفو الکترونيکي وسايلو په مرسته لکه برقي ولتاژ، برقي جريان، برقي مقاومتونه، ترانزيستورونو، اسيلاتورونو، ريکتيفارونو او داسې نورو وسايلو سرته رسوي. څرنګه چې ګرځنده تيلفونونه ارتباطي لينونه نلري بناء پردې له يوه ځايه څخه بل ځائې ته انتقال يې ډيره اسانه ده او هر هغه ځاى کې چې تر مخابراتي پوښښ لاندې وي په اسانۍ سره استعماليداى شي. د ګرځنده تيلفون دستګاوې د کار پر مهال انسان يا بل شي ته ضرر نه رسوي او د ښاري برقي انرژي په مرسته تر ډيرې مودې کولائې شو خپل د موبائيل سيټ فعاله وساتو او د خبرو اترو لپاره هغه د کريديت کارتونو په وسيله وکارو. د يو موبائيل سيټ څخه بل موبائيل سيټ ته صوتي او تصويري پيغامونه وروسته له هغه چې د موبائيل سيټ د انتن څخه خارجيږي د ساحوي پايو پوسيله تقويه کيږي. په نوموړي پايو کې د راډيوېي څپو د تقويې لپاره مختلفې آلې ځاى پر ځاى شوې دي. ماخذونه : . : . : .