د روسيې په کورنۍ جګړه کې د متحدينو لاسوهنه
د روسيې په کورنۍ جګړه کې د متحدينو لاسوهنه د ګڼ ملتي پوځي ټولګيو يوه لړۍ وه، چې په ۱۹۱۸ ز کال کې پيل شوه. متحدينو په لومړيو کې په روسي بندرونو کې له چکوسلواک لښکر سره د وسلو او جنګي وسايلو په خونديتوب کې د مرستې موخه درلوده. له ۱۹۱۸ او ۱۹۲۰ ز کلونو تر منځ وختونو کې د چکوسلواک لښکر د ترانس سايبريا رېل پټلۍ - او سايبريا کې څو ستر ښارونه اداره کړل. په ۱۹۱۹ ز کال کې موخه د روسيې په کورنۍ جګړه کې د سپينو ځواکونو سره مرسته کول وو. کله چې سپين پوستي مات شول، ځواکونه يې په ۱۹۲۰ يا ۱۹۲۲ ز کال کې د جاپان قضيه کې بېرته ستانه کړای شول. د دې لاسوهنو کوچنۍ موخې تر يوې اندازې پورې دا وې، چې د روسي سرچينو له استثمار څخه د جرمني مخنيوی وکړي، مرکزي ځواکونو ته ماتي ورکړي او د ځينو هغو متحدو ځواکونو ملاتړ وکړي، چې له بلشويک اوښتون څخه وروسته په روسيه کې بند پاتې وو. متحدو سرتېرو په او بندرونو کې د شمالي روسيې د لاسوهنې او د سايبريا لاسوهنې د برخې په توګه ځمکې ونيولې. د وېشل شويو موخو او د ټولې نړۍ له جګړې څخه ستړيا د متحدينو د هڅو مخنيوی وکړ. يادو عواملو د ۱۹۲۰ ز کال به سپټمبر کې د چکوسلواک لښکر شاتګ سره يو ځای متحد ځواکونو اړ کړل، چې په ۱۹۲۰ ز کال کې د شمالي روسيې او سايبريا لاسوهنه پای ته ورسوي؛ که څه هم سايبريا کې د جاپان لاسوهنې تر ۱۹۲۲ ز کال پورې دوام وکړ او د جاپان سترواکۍ تر ۱۹۲۵ ز کال پورې د د شمالي نيمې برخې نيولو اشغالولو ته دوام ورکړ. مخینه اوښتون د ۱۹۱۷ ز کال په لومړيو کې روسي سترواکۍ د سياسي ناندريو له امله ځان ړنګ يا ځپلی وګڼه او د لومړۍ نړيوالې جګړې لپاره د ولسي ملاتړ او تزار دويم نيکولاس کمزروي کېدل پيل کړي وو، چې هېواد يې د اوښتون پر ګړنګ باندې پرېښود. د ۱۹۱۷ ز کال د مارچ فبروري اوښتون د جګړې دوره اغېزمنه کړه. د پياوړي سياسي او شخصي فشار له امله تزار د ۱۹۱۷ مارچ پر ۱۶ د زوړ سيستم له مخې د مارچ پر ۳ له واکه ګوښه شو او روسي لنډمهالی حکومت جوړ شو، چې په لومړيو کې يې د ۱۹۱۷ ز کال له مارچ څخه تر جولای پورې او او د ياد کال له جولای څخه تر نومبر پورې مشري وکړه. لنډمهالي حکومت په ختيځه مخامخ کېدنه يا جبهه کې له المانيانو سره د جګړې کولو ژمنه وکړه. متحدو ځواکونو په ۱۹۱۴ ز کال کې د جګړې له پيل راهيسې د ، په ۱۹۱۵ ز کال کې رامنځته شو او له بندرونو څخه روسيې ته اکمالات لېږدول. د ۱۹۱۷ ز کال په اپرېل کې متحده ايالتونه د متحدينو په ننګه جګړې ته ننوتل. د متحده ايالتونو ولسمشر ووډرو ويلسن د يو متحد په توګه له ظالمانه تزار سره په جګړه کې د ګډون په اړه خپلې سپمونې کمې کړې او متحده ايالتونو د له حکومت سره اقتصادي او تخنيکي ملاتړ پيل کړ. روسيه له روسي وګړو سره په زياتېدونکي ډول نامشهوره شوه. سياسي او ټولنېزې ګډوډۍ د په مشرۍ د مارکس پلوي جګړې ضد بلشويک ډلې د ملاتړ زياتولو له مخې وده وکړه. لوی شمېر عامو سرتېرو يا د روسيې سترواک لښکر کې پاڅون وکړ او يا ورڅخه وتښتېدل. د کيرنسکي تېری کوونکی بريد د ۱۹۱۷ ز کال جولای پر ۱ زوړ سيستم له مخې د جون ۱۸ باندې پيل شو، مګر د المان او اطريش هنګري ضدبريدونو روسي ځواکونو ته ماته ورکړه. دا حالت د ختيځې مخامخ کېدنې يا جبهې د له منځه تلنې سبب شو. بې زړه شوی روسي لښکر د ګړنګ پر څنډه ودرېد او زياتره سرتيري له لومړيو کرښو څخه تښتېدلي وو. د ۱۹۱۷ ز کال د جولای پر ۱۹ د پر ځای د پوځ د عمومي قوماندان په توګه وټاکه. کورنيلوف د ۱۹۱۷ ز کال د سپټمبر پر ۱۰ زوړ سيستم: د اګسټ ۲۷ باندې د يوې کودتا په تر سره کولو سره، د پوځي استبدادۍ د رامنځته کولو هڅه وکړه. نوموړي په پيټروګراډ کې د بریتانيې د پوځي اتشه د سفارت د سياسي هئيت غړی ډګر جنرال ملاتړ درلود او الفرد نوکس د په پلوۍ د تبليغاتو په کولو تورن کړ. کيرنسکي همدانګه ادعا وکړه، چې د په نوم د جګړې په اړه د برتانيې د وزيرانو ټولنې غړي ورته يو ليک وليکه چې په کې يې له څخه ملاتړ په ډاګه کاوه. د بریتانيې د زغره وال موټر ډلګۍ چې يې مشري کوله او روسي لباسونه يې اغوښتې وو، په ناکامه کودتا کې ګډون وکړ. د ۱۹۱۷ ز کال د نومبر پر ۷ زوړ سيستم: د اکتوبر ۲۵ نېټه د اکتوبر اوښتون د کيرنسکي د لنډمهاله حکومت د ړنګېدو او د بلشويکانو له لورې د واک د تر لاسه کولو لامل شو. روسيه له جګړې څخه وځي د ۱۹۱۸ ز کال په لومړيو کې د مرکزي قدرتونو ځواکونو پر روسيې بريد وکړ، چې پراخه سيمه يې ونيوله او د مسکو د نيولو او بدلون منونکو نظامونو د تحميلولو ګواښ يې وکړ. لينن غوښتل جرمني سره خبرې وکړي، مګر د فبروري تر وروستيو پورې د نوموړي له شورا څخه د تاييد په تر لاسه کولو کې پاتې راغی. د جګړې د پای ته رسولو په موخه په يوه خورا بده هڅه کې لکه څرنګه يې چې په خپل شعار کې سوله، ډوډۍ او ځمکه ژمنه کړې وه، د روسيې شوروي فدرالي سوسياليستي جمهوريت د ۱۹۱۸ ز کال د مارچ پر ۳ نېټه د - تړون لاسليک کړ او وينه تويونه يې پای ته ورسوله. متحدو قدرتونو ورسره د خيانت احساس وکړ او د نوي نظام پر وړاندې ودرېدل، خپلو سپين پوستو دښمنانو سره يې مرستې پيل کړې او المان ته له رسېدلو څخه يې د روسيې د اکمالاتو د مخنيوي په موخه سرتېري ښکته کړل. د تاريخپوه په وينا متحدينو باور درلود، چې بلشويکان به په منظم ډول يو بس يا کافي نظام رامنځته نه کړي، چې د جرمني د حاکميت لپاره ودرېږي. د - تړون سره په ختيځه اروپا کې د المان د حاکميت فکر په واقعيت بدله شوه او متحدينو اوس د پوځي لاسوهنې په اړه په رښتيا فکر پيل کړ. د درغلۍ مفکورې ټولې هغه ساتنې يا سپمونې لرې کړې، چې متحدو ځواکونو د بلشويکانو د نسکورولو په اړه درلودې. د ويليم هنري چمبرلين په وينا ان له - تړون څخه وړاندې د قفقاز او د کريميا، بيساربيا او اکراين په اړه د ساتنې يا څار لاندې راوستلو فکر وکړ او سپين پوستو جنرالانو ته يې د هغوی د شته کولو په موخه د تمويل په اړه د خبرو اترو تبادله پيل کړه. . . او نورو برتانوي استازو او مسکو کې يو فرانسوي چارواکي د يوې کودتا د برابرولو هڅه وکړه، چې ښايي د بلشويک نظام ړنګ کړي. دوی له دوه ګونو استازو سره راکړه ورکړه کوله، چې رسوا او ونيول شول. سپين پوستو ته د فرانسې او برتانيې ملاتړ د هغې هيلې له مخې هم هڅول شوی و، چې په تزار پلوې روسيه کې د پراخه پانګه اچونې له لارې د دوی تر لاسه کړې پانګې وساتي. د چکوسلواک لښکر د چکوسلواک لښکر ځيني وختونه د - او سايبريا کې د ټولو سترو ښارونو په واک کې و. د اطريش هنګري بنديان د يو شمېر بېلابېلو ملتونو څخه وو. د چکوسلواک د جګړې ځيني بنديان د روسيې لښکر ته وتښتېدل. د چکوسلواک وګړو له اوږدې مودې څخه هيله درلوده، چې خپل خپلواک دولت جوړ کړي او روسانو د ځانګړو چکوسلواک واحدونو د چکوسلواک لښکر يا غونډ په رامنځته کولو کې مرسته وکړه، چې له مرکزي قدرتونو سره وجنګېږي. د - تړون لاسليک د دې ډاډ ورکړ، چې د جګړې بنديان به بېرته خپل هېواد ته ستنېږي. په ۱۹۱۷ ز کال کې بلشويکانو څرګنده کړه، چې که چېرې د چکوسلواک غونډ يا لښکر بې پرې پاتې شي او د روسيې د پرېښودلو هوکړه وکړي؛ دوی ته به په لويديځه جبهه کې د متحدو ځواکونو پر وړاندې د جنګېدلو په موخه د سايبريا له لارې د بندر څخه فرانسې ته د تګ خوندي لاره ورکړي. د چکوسلواک لښکر د - له لارې بندر ته سفر وکړ. که څه هم د ياد لښکر او بلشويکانو تر منځ نښته د ۱۹۱۸ ز کال په می مياشت کې راپورته پيل شوه. سرچينې