لرغوني سورپوستان
پیلیو-انډین یا لرغوني سورپوستان لومړني خلک وو چي د پلیسټوسین دورې د وروستیو یخونو په جریان کي امریکا ته داخل او هلته یې استوګنه پیل کړه. د - اصطلاح په ځانګړې توګه په لویدیځه نیمه کره کې د لیتیک دورې لپاره کارول کیږي او د پیلیولیتیک اصطلاح څخه توپیر لري. دودیز تاریخونه په ډاګه کوي چي د لویو څارویو ښکارکوونکي د ځمکي پل بیرینګیا له لاري د شمالي آسیا څخه د بیرینګ تنګي په مرسته امریکا ته تیریدل. دا پل د څخه تر مخکي تر ميلاد کلونو په هاخوا - شتون درلود. د ښکار راټولونکو کوچنیو جلا جلا ډلو شمالي امریکا یعني الاسکا ته د لویو بوټو د رمو سره یوځای مهاجرت وکړ. له يخي څخه کنګل دهلیزونه د آرام سمندر په ساحل او د شمالي امریکا په دره کي له څخه نیولې بیا تر مخکي تر میلاد پوري رامینځته سوي دي. یادي پیښي حیواناتو ته اجازه ورکړه ترڅو انسانان تعقیب او د لویدیځ په داخل کي سویلي سیمو ته مهاجرت وکړي. دهغه زمانې انسانانو د ساحل په اوږدو کې پیاده یا په کښتۍ کي تګ راتګ کاوه. د امریکا د خلکو تاریخونه او لاري موضوع له همدغه ځایه روښانه سوې ده. داسي احتمال سته چي د بیرنګ بحر څخه د امریکا لویي وچي ته د لرغونو اوسیدونکو درې څپې تللي وي. پر همدې اساس د ډبرې وسیلې ، په ځانګړې توګه د پروژیک نقطې او سکریپرونه ، په امریکا کي د لومړنیو بشري فعالیتونو اولني شواهد ګڼل کیږي. لرغونپوهان او انتروپولوژیان د کلتوري دورې د طبقه بندي کولو لپاره ژوندي جوړ سوي او لیتیک فلاک شوي وسایل کاروي. ساينسي شواهد د وينې د ډولونو د ويش او د جنيتي جوړښت له مخي چي د ماليکولر معلوماتو لکه لخوا ښودل سوي له مخې اصلي امريکايان د ختيځ سايبريا له وګړو سره نښلوي . له څخه تر مخکي تر میلاد پوري - پورې ددغه سیمي اقلیم په ثبوت ورسېدی او د نفوسو د زیاتوالي او د لیتیک ټیکنالوژۍ پرمختګ لامل سو، چي په پایله کي یې د ژوند طرزالعمل پراختیا وموندل.