ليلياس ارمسټرانګ
ليلياس ايولين ارمسټرانګ سپتمبر ديسمبر يو انګلستانۍ غږ پوهه غږ پوهاندهفنيم پوهه وه. نوموړې په لندن يونيورسټي کالج کې کار کړی و، چېرته چې نورموړې ته د ريډر رتبه وه په علمي رتبو کې د رتبه له اکاډميک څخه پورته او له پروفيسر څخه ښکته وي. ارامسټرانګ د انګليسي ژبې د لحن تر څنګ د صومالي او کيوکيو ژبې په غږونو او لحن هم د خپلو کارونو له امله زيات شهرت لري. د انګليسي ژبې پر غږونو د هغې کتاب چې له . سره يوځای ليکل شوی و، پنځوس کلونو لپاره چاپېدو. ارمسټرانګ په صومالي او کيکيو ژبو کې هم د لهجې لومړي تفصيلي تشريحات وړاندې کړي دي. ارمسټرانګ په شمالي انګلستان کې ستره شوه. نوموړې د ليډز پوهنتون څخه فارغه شوې، چرته چې نوموړې فرانسوي او لاتيني ژبې ولوستې. نوموړې د يو څه مودې لپاره په يو لومړني ښونځي کې د فرانسوي ژبې درس ورکړ، خو له هغې وروسته يې د يونيورسټي کالج د اوازپوهنې په څانګه کې داخله واخيسته، چې مشري يې ډينيل جونز کوله. د نوموړې د يادونې وړ اثار د په نوم د ز کال يو کتاب دی چې له وارډ سره يې په شریکه ليکلی و، د په نوم د ز کال يوه مقاله او د په نوم يو کتاب و، چې د نوموړې له مړينې وروسته په ز کال کې خپور شو، نوموړې په ز کال کې د مغزي سکتې له امله په پنځه پنځوس کلنۍ کې مړه شوې وه. نوموړې له يوې لسيزې څخه د زياتې مودې لپاره د په نوم د غږپوهنې د نړيوال ژورنال مرستياله مشره وه، او د خپل تعليم دوران او د دې څانګې د دوبي په رخصتيو کې د تعلیمي دورو دواړو له امله نوموړې ستايل شوې ده. جونز د هغې د مړينې پر مهال په خپل يادښت کې ليکلي چې نوموړې په نړۍ کې لومړۍ غږپوهه وه. د ژوند لومړي کلونه ليلياس ايولین ارمسټرانګ د ز کال د سپتمبر د مياشتې په نهه وشتمه نېټه د لنکشاير په پينډلبري کې د جيمز وليام ارمسټرانګ، چې يو ازاد ميتوديست مذهبي مشر و، او ميري الزبت ارمسترانګ کره زېږېدلې وه. د نوموړې د روزنې له امله د هغې په خبرو کې يو څه شمالي انګريزي ژبې ځانګړتياوې موجودې وې. ارمسټرانګ د ليډز په پوهنتون کې لاتيني او فرانسوي ژبې ولوستې، چېرته چې نوموړې د کينګز عالمه وه. نوموړې په ز کال کې د لسانس سند تر لاسه، او د ښوونکې په توګه يې هم روزنې تر لاسه کړې. له ليډز څخه تر فراغت وروسته، ارمسټرانګ په ختيځ هيم کې د څو کلونو لپاره فرانسوي ژبه تدرس کړه؛ نوموړې په دې کاري لړۍ کې برياليتونه تر لاسه کړل، او تر ز کال، کله چې نوموړې دا دنده پرېښوده؛ نو د سرښوونکې ټاکل کېدو پر لور روانه وه. کله چې نوموړې مشره مرستياله استاده وه، نوموړې د خپلې فرانسوي ژبې په تلفظ کې د خپلې زده کړې د پرمختګ لپاره د يونيورسټي کالج د غږپوهنې په څانګه کې د ماښام له اړخه نيمه وخت د غږپوهنې زده کړه پيل کړه. په ز کال کې، ارمسټرانګ په فرانسوي غږپوهنه کې له امتياز سره ډيپلومه تر لاسه کړه؛ له هغې وروسته کال کې نوموړې په انګريزي غږپوهنه کې له امتياز سره بله ډيپلومه تر لاسه کړه. علمي مسلک استادي او درس ورکول د ګومارنې تاریخ ارمسټرانګ په لومړي سر کې په ز کال کې د ډينيل جونز د دوبي ښوونيزه دوره کې د مذهبي مبلغينو لپاره د غږپوهنې تدريس وکړ؛ ان له هغې مخکې، جونز په پام کې درلوده چې ارمسټرانګ ته د يونيورسټي کالج د غږپوهنې په څانګه کې د پوره وخت دنده ورکړي. دا طرحې هغه مهال په لنډمهالي ډول ودرول شوې، کله چې د اکتوبر په مياشت کې د لندن ولسوالۍ شورا د دې ادارې په بوديجه کې د زياتوالي پر ضد پرېکړه وکړه، خو د ز کال د نومبر په مياشت کې، جونز ارمسترانګ د يوې لنډ مهالې، نيمه وخت درس ورکولو تر لاسه کولو لپاره نومانده کړه، کومه دنده چې نوموړې د ز کال د فبرورۍ په مياشت کې پيل کړه. بالاخره نوموړې وتوانېده چې د - ښوونيز کال په پيل کې د پوره وخت کار کول تر لاسه کړي، او په دې ډول هغه د غږپوهنې د څانګې لومړۍ د بشپړ وخت مرستياله شوه. ارمسټرانګ په ز کال کې ښوونکې وه، په ز کال کې ارشده ښوونکې او په ز کال کې د ريډر رتبې ته ورسېده. په مجله او جريده کې د ريډرې په توګه د هغې ترفيع اعلان شوه. ارمسټرانګ همدا راز کله کله د ختيځ پېژندنې د مطالعاتو په ښوونځي کې هم تدريس کاوه. کله چې جونز اړ شوه چې د ز کال د لومړيو نهو مياشتو رخصتي واخلي، نو ارمسټرانګ د هغه پر ځای د دې څانګې سرپرسته رئيسه شوه. په دې موده کې، نوموړې له زده کونکو سره مرکې کولې او هغوی يې په دې څانګه کې داخلول. په يونيورسټي کالج کې نورې دندې چې هغې تر سره کړي دي، په هغې کې د خوړنځيو د کميټې مشري او د ښځينه کارکونکو د عمومي خونې منشيتوب و. په هغو علمي ټولنو کې چې ارمسټرانګ ورسره اړيکه درلوده، د غږپوهنې نړيواله ټولنه، د نوې ژبې ټولنه، او د غږپوهنې علومو نړيوال کانګريس شامل وو. علمي دورې او درسونه ارمسټرانګ د فرانسوي، انګريزي، سويډني او روسي ژبو او د ډينټل جونز سره يوځای د خبرو د خرابۍ د درملنې په اړه د - تر عنوان لاندې ټولګيو کې درسونه ورکړل. ارمسټرانګ همدا راز د اورېدلو د روزنې تمرينونونو مشري هم وکړه، کوم چې د يونيورسټي کالج د غږپوهنې په څانګه کې د تدريس يوه مهمه برخه وه. سربېره پر دې، ارمسټرانګ په يونيورسټي کالج کې جوړو شويو د رخصتيو په يو شمېر درسي دورو کې په تدريس کولو کې هم ښکېله وه. په ز کال کې، د غږپوهنې څانګې په فرانسوي او انګريزي غږپوهنه کې د رخصتيو خپل مشهور درسي کورسونه پيل کړل. د ز کال په پرانيستونکي کورس کې، ارمسټرانګ په ورځني بنسټ د يوې تعلیمي دورې لپاره د اورېدلو د روزنې تمرين تر سره کړ، چې موخه يې د فرانسوي ژبې تدريس کونکي او ښوونکي وو. د انګليسي د مطالعاتو دوه لوستونکي، چې د انګريزي د ز کال د دوبي تعلیمي دوره کې يې ګډون کړی و، دواړو د ارمسټرانګ د اورېدلو ازموينه، يوه لویه مرسته او ډېره ښه وبلله؛ د په نوم يو ژورنال هم د اورېدلو د روزنې دا تمرين وستايه. د ز کال په ناستو کې يو هالنډي ګډونوال د ارمسټرانګ د اورېدلو د روزنې د ټولګيو ستاينه وکړه، او د هغې تفصيلات يې وړاندې کړل. د ز کال د دوبي تر کورس پورې، نوموړې نه يوازې د اورېدلو د روزنې تمرينونه وړاندې کړل، بلکې له جونز سره يوځای يې د انګليسي ژبې د غږپوهنې په اړه درسونه هم ورکړل، نوموړې وروسته د بهرنيانو په انګليسي د خبرې کولو تعلیمي دورې لپاره د انګلسي ژبې غږپوهنې په اړه درسونه ورکړل، کوم يې چې د ز کال په دوبي کې له جونز او ارتر لايډ جيمز سره يوځای وړاندې کړل. د ز کال د دوبي د تعلیمي دورې لپاره په يو اعلان کې دا ټول پروګرام د جونز او ارمسترانګ د عمومي لارښونې لاندې وښودل شو؛ په دې کال کې ارمسټرانګ او جان روپرټ فرت د ښوول شويو درسونو تر څنګ، د جونز او ارمسترانګ په مشرۍ، د اورېدلو د روزنې تمرينونه هم شامل وو. د ز کال د اکتوبر په مياشت کې، ارمسټرانګ په يونيورسټي کالج کې د فرانسوي ژبې په ښوونه کې د غږپوهنې د استعمال په اړه يو عمومي درس ورکړ. نوموړې ته بلنه ورکړه چې د ز کال د هغوی په کلني کنفرانس کې وينا وکړي. نوموړې په ز کال کې سويډن ته سفر وکړ، تر څو د انګليسي ژبې په لحن درس ورکړي، په سپتمبر کې ګوتنبرګ او په اکتوبر کې سټاکوهلم ته ولاړه. د ز کال د اپریل په مياشت کې، نوموړې د فينلينډ د هيلسينکي د نوې ژبې ټولنې په ناسته کې د انګليسي ژبې پر لحن وينا وکړه. په نورو هغو هېوادونو کې نيدرلينډ او شوروي اتحاد شامل دي، چې ارمسټرانګ هلته د درس ورکولو لپاره سفرونه کړي. زده کونکي ارمسترانګ ګڼ زده کونکي درلودل، څوک چې خپله مشهور پوهان او ژبپوهان وو. هندوستانی ژبپوه سنيتي کمار چټرجي له څخه تر ز کال پورې د لندن په پوهنتون کې د . په تورو کې دوکتورا زده کړه وکړه؛ کله چې نوموړی هلته و، نو ارمسټرانګ او . نوموړي ته غږپوهنه وښوده، او هغه ته يې د اورېدلو د روزنې او ليکنې تمرين ورکړ. جان روبرټ فرت، چا چې وروسته خپله د يونيورسټي کالج د غږپوهنې په ډيپارټمنټ کې له ارمسټرانګ سره کار وکړ، له څخه تر ز کال پورې په يونيورسټي کالج کې زده کونکی و، په هغو ټولګيو کې چې نوموړې پکې ګډون درلود، په فرانسوي غږپوهنه کې د ارمسټرانګ تعلیمي دورې شاملې وې. د ز کال په دوبي کې، سکاټلينډی غږپوه . . چې هغه مهال اولس کلن و، د فرانسوي غږپوهنې په اړه په هغه ټولګي کې ګډون درلود، چې ارمسټرانګ او له خوا تدريس کېدو. ارمسټرانګ همدا راز امريکايی ژپوه لورينزو ډاوټرنر ته هغه مهال پرمختللې غږپوهنه وښوده، کله چې نوموړي له څخه تر ز کال پورې د ختيځ پوهنې د مطالعاتو په ښوونځي کې ما فوق دوکتورا څېړنې کولې. فرانسوي کاناډايي ژبپوه جين پال وني، چا چې د ارمسټرانګ تر څارنې لاندې د زده کړې په کولو سره په ز کال کې د ماسترۍ سند تر لاسه کړی و، او وروسته يې له هغې سره یوځای کار وکړ، په ځانګړي ډول د ارمسټرانګ د مهربانۍ او په ويناوالۍ کې د ارمسټرانګ وړتيا ته اشاره کړې ده. کله چې استراليايي ادبپوه رابرټ ګايي هاورټ له څخه تر ز کال پورې، په انګليسي ژبه کې د دوکتورا زده کړه کوله، هغه هم په غږپوهنه کې يو سند تر لاسه کړ، او د ارمسترانګ او نورو له خوا تدريس کېدونکی د عمومي غږپوهنې يوه تعلیمي دوره کې يې ګډون وکړ. سرچينې