رفح
رفح د غزې تړانګي په سویل کي یو فلسطیني ښار دی. دا ښار د فلسطین د رفح ولایت مرکز دی چي د غزې سوېل لویدیځ ته په فاصله کي موقعیت لري. په کي رفح نفوس درلود. د اسرائیلو او حماس د جګړې پر مهال د غزې په ښار او خان یونس کې د پراخو بمباریو او ځمکنیو بریدونو په پایله کي د ۲۰۲۴ کال تر فبرورۍ پورې شاوخوا ۱.۴ میلیونه خلکو په رفح کي پناه واخیستل. د ۱۹۴۸ کال د فلسطین له جګړې وروسته کله چي مصر په یاده سیمه باندي واکمن سو، د بې ځایه سویو فلسطینیانو لپاره د کډوالو کمپونه جوړ سول. په کي د سویز بحران په جریان کي چي اسراییل، انګلستان، فرانسه او مصر پکښي ښکیل وه، د رفح د ډله ایزې وژنې په ترڅ کي د کډوالو په ګډون د اسراییلو پوځ فلسطینیان ووژل. د ۱۹۶۷ کال د شپږ ورځنۍ جګړې په ترڅ کي اسراییلو د سینا ټاپو وزمه او د غزې تړانګه له مصر څخه بیرته ونیول. په هغه کال کي اسرائیلي ځواکونو د رفح د کډوالو په کمپ کي ۱۴۴ کورونه په بمونو والوزول او ۲۳ فلسطینیان یې ووژل. کله چې اسراییل په کي د سینا څخه ووتل، رفح د غزې په یوه برخه کي او د مصر په برخه کي ورسېدی، خو ترمنځ یې اغزن تارونه ولګول سوه. تر یادي پیښي وروسته د د ښار اصلي برخه د لوی بفر زون د رامنځ ته کولو لپاره د اسراییلو او مصر لخوا ویجاړه سول. رفح اوس وخت د مصر او غزې تړانګې تر مینځ یوازینۍ تیریدونکې نقطه ده. د غزې یوازینی هوایی ډګر، یاسر عرفات نړیوال هوایی ډګر د ښار په جنوب کي موقعیت درلود. دغه هوايي ډګر له ۱۹۹۸ څخه تر ۲۰۰۱ پوري رفح ته څېرمه فعالیت درلود، تر دې چي د اسرائیلي پوځ لخوا بمبار او ونړول سو. سرچينې