مایکوباکتریا
په انګلیسي کې د په نوم یادیږي. راډ ته ورته، هوازي، غیر متحرکې باکتریاوي دي چې سپور نه جوړوي، په آسانۍ سره رنګ نه اخلي او که چیرته رنګ شي نو د الکهولو او تیزابو په واسطه نه بیرنګه کیږي؛ له همدې امله د په نوم یادي. مایکوباکتریا د په کورنۍ پورې اړه لري، ګرام مثبتې، اسید فاسټ، سلنډري شکله، سیخې او یا لږڅه کږې راډ ته ورته باکتریاوې دي. دا باکتریاوې په پرازیتیک او سپروفایټیک ډول ژوند ترسره کوي. اکثراً په هغو خلکو کې چې معافیتي سیستم یې کمزوری وي لکه په ایدز لرونکو خلکو کې ناروغي رامنځته کوي. د لومړي ځل لپاره د په واسطه چې یو جرمنی باکتریولوژست وو ۱۸۴۳-۱۹۱۰ د ا باسیل ولیدل شو. ګڼ شمیر ډولونه لري چې ځینې یې په لاندې ډول دي: . : په انسانانو کې د توبرکلوز ناروغي رامنځته کوي. . : معمولاً په غواوو او غویانو کې ناروغي رامنځته کوي. . : په ، هندي خوګ، سوی او داسې نورو کې ناروغي رامنځته کوي. . : په انسانانو کې د جذام ناروغي رامنځته کوي. . : په مرغانو کې ناروغي رامنځته کوي. . : په نادره توګه په انسانانو کې ناروغي رامنځته کوي. . : په ماشومانو کې ناروغي رامنځته کوي. . : په ماهیانو، انسانانو او یو شمیر نورو حیواناتو کې ناروغي رامنځته کوي. . : په انسانانو کې ناروغي رامنځته کوي. د مایکوباکتریا دوه ډولونه ډير مهم دي چې اکثراً په انسانانو کې ناروغي رامنځته کوي: ۱- : معمولاً په انسانانو کې د توبرکلوز ناروغي رامنځته کوي توبرکلوز ته دې مراجعه وشي. د مورفولوژي له نظره؛ نازک باسیلونه دي چې د او فلوروکروم تلوین څخه وروسته په آسانۍ سره لیدل کیږي. د هغه ډولونه چې معمولاً په انسانانو کې د توبرکلوز ناروغي رامنځته کوي عبارت دي له: انساني ډول چې د . په نوم یادیږي. غوایي ډول چې د . په نوم یادیږي. پورته دواړه ډولونه د توبرکلوز ناروغي رامنځته کوي په دې تفاوت چې د غوایي ډول یې د خوړو له لارې هضمي سیستم ته داخل او د هضمي لارو د توبرکلوز لامل ګرځي، انساني ډول یې د تنفسي سیستم او نورو غړو د توبرکلوز لامل ګرځي. په عمومي ډول ددې باکتریاوو د کرلو لپاره دوه ډوله وسطونه تهیه کیږي: انتخابي وسطونه: په دې ډول وسطونو کې انتي بیوتیک ګډیږي. غیر انتخابي وسطونه: په دې ډول وسطونو کې انتي بیوتیک نه ګډیږي. د جوړښت له مخې ددې باکتریاوو د کرلو لپاره درې ډوله وسطونه تهیه کیږي: : لکه . : لکه - . : چې په دې کې سریع نشونما کوي لکه . دا مطلقې هوازي باکتریاوې دي، بطئ میتابولیزم، بطئ رشد او بطئ تکثر لري. غیر مرضي ډولونه یې نسبتاً سریع تکثر لري او مقاومت یې هم لږ دی. دا باکتریاوې د رنګونو ملاشیت ګرین، پنسلین، اسید، قلوي او وچې هواء په مقابل کې مقاومت لري او کولی شي په وچه هواء کې ترډير مودې پورې ژوندۍ پاته شي. ۲- : په انسانانو کې د جذام ناروغي رامنځته کوي جذام ته دې مراجعه وشي. په غذایي وسطونو کې نه کرل کیږي.د سمیر د جوړولو لپاره معمولاً نمونه له څخه اخیستل کیږي. تړلې لیکنې بیولوژي باکټریا کېمیا سایتوپلازم سرچینې