آپل
آپل: انګلیسي نوم آپل یو آمریکایې څوملتي شرکت ده چې د الکترونیکي وسایلو او کمپیوټري وسایلو د جوړولو په برخه کې کار کوي. دا شرکت د لمړي ځل لپاره د . په نوم د امریکا د کالیفورنیا ایالت په کوپرتینو ښار کې، په ۱۹۷۷م کال کې د ۲۱ کلن استیون وزنیاک، ۱۶کلن استیو جابز او رونالد وین له لورې پرانیستل شو. دې شرکت په اویایمه لسیزه کې مایکرو کمپیوټرونه آپل۱، آپل۲، آپل۳ او له هغه وروسته مکینتاژ بازار ته وړاندې کړل. آپل د هارډویر په جوړولو کې هم ښه شهرت لري، د هارډیر په برخه کې د آپل شرکت مشهور محصولات عبارت دې له: آیپډ، آی مک، مک بوک، آی پډ، آیفون، آپل واچ او آپل ټي وي. او د دې شرکت مشهور سافټویرونه عبارت دې له: آی ټونز، آي لایف، آي ورک او عامل سیستم لکه مک. د دې شرکت اجرائي مدیریت د استیو جابز په غاړه وه، چې په ۲۰۱۱م کال کې یې له خپل مرګ څخه یوه میاشت مخکې استعفا وکړه، او په ځاي يې ټیم کوک د دې شرکت د اجرائي مدیر په توګه کار پیل کړ. آپل شرکت په ۲۰۱۷م کال کې پرلپسي د لسم ځل لپاره د کال تر ټولو ستایل شوی شرکت ونومول شو. د ۲۰۱۸ م کال د اګسټ په میاشت کې په تجارتي بازار کې د آپل شرکت آرزښت له یو تریلیون ډالرو څخه واوښت، چې دا د نړۍ په تاریخ کې لمړۍ شرکت شو چې ارزښت یې له یو تریلیون ډالرو اوړي. د آپل شرکت مخینه ۱۹۷۶ تر اوسه ۱۹۷۶- ۱۹۸۰ ۱۶ کلن ستیو جابز او ۲۱ کلن استیون وزنیاک له ۱۹۷۱م کال څخه مخکې هم ملګرتیا درلوده، خو په ۱۹۷۱م کال کې یې د تخنیکي سامان آلاتو په جوړولو شروع وکړه، او په همدي کال کې یې د په نوم یوه دستګاه جوړه کړه چې په لري واټن کې به یې تلفوني آړیکې ټینګولي، چې دا دستګاوې به یې په ۱۰۰ ډالرو په غیر قانوني ډول پلورلي. جابز د خپل بلو بکس په آړه وایې: که بلو بکس نه وای نو آپل به هم نه وو، د بلو بکس بریا د آپل شرکت پیل وو. په ۱۹۷۵م کال کې جابز او وزنیاک وکولای شول چې یو بل شخصي کمپیوټر جوړ کړي. دوی به لمړۍ د جابز په کور کې کمپیوټرونه جوړول او بیا به یې په کمپيوټر پلورنځیو کې په ۶۶۶ ډالرو پلورل. د دوي کمپیوټر د ښه کیفیت له آمله زیات مشهور شو، تر دې چې د کمپیوټر پلورنځۍ له دوي څخه د ۵۰ کمپیوټر غوښتنه وکړه چې د هر کمپیوټر قیمت یې ۵۰۰ ډالر ښودلي وو، چې دا د دوي لمړۍ بریا وه. او له هغه وروسته استیو جابز، استیون وزنیاک او رونالد وین په ۱۹۷۷م کال کې د کمپیوټر په وړاندې کولو سره دا شرکت د . په نوم په رسمي ډول پرانستل، او په کم وخت کې یې د زیاتو کمپیوټرونو په پلورولو سره زیات اعتبار تر لاسه کړ. او په همدې کال یې یو بل ډول کمپیوټر د په نوم بازار ته وړاندې کړ، چې د ښه سرعت او مجهزوالي له کبله یې له نورو سیالانو څخه مخکې والی وموند. په ۱۹۸۰م کال کې آپل شرکت د دې کمپیوټرونو دریم ماډل د په نوم بازار ته وړاندې کړ، چې د دې ماډل سرعت له کمپیوټر څخه زیات وو. خو په عین وخت کې یې د خپل وخت له لوی سیال آی بې ایم سره چې د خپلو کمپیوټرونو د تجهیز لپاره د عامل سیستم په جوړولو بریالی شوي وو، او د پلور بازار یې ډیر ښه وو، قوي سیالي پیل کړه. خو هغو ستونزو له امله چې د په ماډل کې یې شتون درلود، په سلهاوو پلورل شوي کمپیوټرونه بیرته آپل شرکت ته وګرځول شول. خو دا چې د دې ستونزو حل سخت وو، نو له دې امله یې د یو نوي ماډل په جوړولو کار شروع کړ. لیزا او مکینتاژ ۱۹۸۱-۱۹۸۹ په ۱۹۸۳م کال کې آپل شرکت وکولای شول د ماډل منځ ته راوړي، دا لمړۍ کمپیوټر وو چې په ماووس او عامل سیستم یې کار کول او د ګرافیک، ایکنونو او کړکیو درلودونکی وو. چې د دې کمپیوټرونو جوړول د شخصي کمپیوټرونو په برخه کې یو انقلاب رامنځ ته کړ. له هغه وروسته په ۱۹۸۴م کال کې آپل شرکت مکینتاژ عامل سیستم جوړ کړ، چې د دې شرکت د ډېر مشهورتیا سبب شو. او په دې وخت کې د مکینتاژ لپاره د آډوب کمپنۍ له لورې ځیني پروګرامونه هم جوړ شو. لکه: او له هغه وروسته د عکس، غږ او ویډیو ایډيټ لپاره د آډوب شرکت نور پروګرامونه هم جوړ کړو، او سمدستي د موسیقي او فلمونو مینوالو هم د مکینتاژ کارولو ته مخه کړه، او آپل شرکت لا مشهور شو. ځیني ډېر مشهور پروګرامونه لکه: مایکروسافټ ورډ او آډوب فوتوشاپ هم د لمړۍ ځل لپاره د مکینتاژ لپاره جوړ شوي وو. طلایې دوره ۱۹۸۹-۱۹۹۱ په ۱۹۸۹م کال کې آپل شرکت د لیږدیدونکو کمپیوټرونو نوی ماډل د په نوم او له هغه وروسته بل ماډل د په نوم بازار ته وړاندې کړ. دا پاور بوک چې آپل د سوني په مرسته جوړ کړی وو، دا ځانګړې درلودي: دوه ساعته بطري، ۹ اینچه د مانیتور صفحه او ۲۰ مګابایته هارډ ډرایو. دا ماډل په ۱۹۹۱م کال کې د آپل شرکت لپاره ډیر ګټور وو، دومره چې د آپل شرکت په تاریخ کې د دې ماډل کمپیوټرونو دوره د طلایې دوري په نوم نومول شوي ده. پاوربوک:- ۱۹۹۰-۱۹۹۳ تر ۱۹۸۹م کال پورې د لویو کمپیوټرونو له جوړوولو وروسته د آپل شرکت د لیږدیدونکو کمپیوټرونو په جوړولو شروع وکړه، او په پایله کې یې د لیږدیدونکو کمپیوټرونو دری ماډلونه رامنځ ته کړو. مهم او مشهور یې وو، چې په ۱۹۹۱م کال کې یې د سوني په مرسته جوړ کړ، چې دا ماډل د لپټاپ کمپیوټرونو پیل وو. د آپل شرکت وروستي محصولاتو، د دې شرکت شهرت او ښه کیفیت هم د میزي کمپیوټرونو او هم د لیږدیدونکو کمپیوټرونو په برخه کې ثابت کړ. د بریا او په دې وخت کې د آپل شرکت د ځینو نورو محصولاتو بریا د دې شرکت عواید ډیر لوړ کړل. نو له دې امله له ۱۹۸۹م تر ۱۹۹۱م کلونو پورې د آپل شرکت طلایې دوره وه. خو دې طلایې دوري زیات دوام پیدا نه کړ، په دې وخت کې د مایکروسافټ له لوري د وینډوز وړاندې کول، چې کارول یې له مکینتاژ څخه اسانه وو، د آپل شرکت لپاره ستونزې رامنځ ته کړي. که څه هم په دې وخت کې آپل مایکروسافټ شرکت تورن کړ چې وینډوز یې له مکینتاژ څخه کاپي کړی، خو بیا هم مایکروسافټ د وینډوز پرمختګ ته دوام ورکړ. ۱۹۹۶-۲۰۰۵ د ۱۹۹۰م کلونو وروسته آپل شرکت دې پایلي ته ورسید چې د کمپیوټرونو په برخه کې د پرمختګ لپاره باید مکینتاژ بیرته له سره ولیکي. ځکه مکینتاژ نشوای کولای چې د کارونکو آړتیاوې په سم ډول پوره کړي، او د کمپیوټر له نویو پروګرامونو، نوي هارډویرونو او نوي عامل سیستم سره سم کار وکړي. په ۱۹۹۵م کال کې آپل د مکینتاژ په مرسته وکولای شول د په نوم یو نوی او مکمل عامل سیستم رامنځ ته کړي، د ښه کیفیت له امله په ۱۹۹۸م کال کې ۸۰۰۰۰۰ د سیستمونه وپلورل شول، چې له ۱۹۹۳م کال وروسته دا لمړۍ کال وو چې د آپل شرکت ښه عایدات درلودل. په ۲۰۰۱م کال کې آپل شرکت وړاندې کړل چې له او څخه جوړ شوي وو. د ۲۰۰۱م کال په وروستیو کې آپل شرکت لمړی چې د غږ د خپرولو او له ځان سره د آسانه لیږدیدو وړتیا یې لرله، بازار ته وړاندې کړل، چې ډېر وپلورل شول. د ۲۰۰۵م کال په مارچ میاشت کې آپل د سوني له - څخه ملاتړ اعلان کړ، او له - سره یو ځای شول. جابز د ۲۰۰۵م کال د جنوري په میاشت کې وویل: مکینتاژ به له څخه ته بدل کړو، خو دا کار تر ۲۰۰۷م کال پورې وخت نیسي. د دوره ۲۰۰۶ څخه تر اوسه آپل د لمړي ځل لپاره د ۲۰۰۶م کال د جنوري په لسمه نیټه خپل لمړي کمپیوټرونه د اینټل په سره بازار ته وړاندې کړو. نوي لپټاپ د پخوانیو په ځای بازار ته وړاندې شوي وو. چې سرعت یې له پخوانیو څخه څلور ځله زیات وو. او د نوي آی مک سرعت هم دوه، دری ځله زیات شوی وو. چې د دواړو د له تکنالوژي څخه ګټه اخیسته.