ګرشک
ګرشک په انګلیسي: ، د زمینداور نوی نوم دی چې د نادر افشار د لښکر له خوا د یرغل وروسته په اتلسمه پېړۍ کې د غلجی قوم ته ورکړل شو. ګرشک د هلمند ولایت په ګرشک ولسوالۍ کې یو ښار دی چې له جغرافيايي اړخه په افغانستان کې د هلمند سیند په اوږدو کې پروت دی، او د کندهار شمال لوېدیځ ته نږدې ۱۲۰ کیلومتره ۷۵ مایله لرې په ۸۱۷ متره ۲۶۸۰ فوټه ارتفاع کې موقعیت لري. په پورتنۍ برخه کې یې د کجکي بند پروت دی چې د بوغرا د اوبولګولو کانال ته اوبه اړوي او د سیمې د حاصلاتو لپاره یو اړینه زیربنا ګڼل کېږي. د ګرشک بند هم نږدې پروت دی. ګرشک په اصل کې د سیند په ختیځه څنډه کې د یوې کلا په چاپېر کې جوړ شوی و خو وروسته بیا لوېدیځ لور ته ورغول شو. دا کلا دوه ځله د انګریزانو له خوا ونیول شوه: لومړی د افغان انګلیس په لومړۍ جګړه کې او بیا په ۱۸۷۹ کال کې. په دواړو پېښو کې کلا لږ وروسته پرېښودل شوه. ګرشک نږدې ۴۸۵۴۶ نفوس لري او یو روغتون او د انجینرۍ پوهنځۍ لري چې په ۱۹۵۷ کې تاسیس شوې ده. ګرشک د هغه مهمې ترانسپورتي لارې په اوږدو کې پروت دی چې د شماره ۱ لویې لارې په نوم یادېږي. دا لویه لار د شوروي افغان جګړې په وخت کې جوړه شوه او په لوېديځ کې د فراه ولايت او په ختيځ کې له کندهار ولايت سره نښتې ده. د ګډو عملیاتو مشترک عملیات د یوې برخې په توګه بریتانوي سرتېرو او افغان کارګرانو د ټرایډنټ لاره ورغوله. دې لارې ګرشک د ولایت له مرکز لښکرګاه سره ونیښلو. همدارنګه، ګرشک د ۶۱۱ لارې سویلي تمځای هم دی. دا سیمه د هلمند او ارغنداب درې د ادارې له خوا خړوبېږي. اقلیم ګرشک صحرایي ګرم اقلیم لري چې لږ اورښت د اوړي او ژمي د تودوخې ترمنځ لوړ توپیر یې ځانګړنې دي. په ګرشک کې د تودوخې منځنۍ درجه ۱۹.۶ سانتیګراد ده، پداسې حال کې چې کلنی اورښت په اوسط ډول ۱۱۷ ملي متره دی. اوړي د مې میاشتې په نیمایي کې پیل کېږي او د سپتمبر تر وروستیو دوام کوي چې خورا وچ وي. جولای د کال تر ټولو ګرمه میاشت ده چې د تودوخې اوسط درجه یې ۳۲.۲ سانتيګراد ده. د جنوري تر ټولو سړه میاشت ده چې د تودوخې منځنۍ درجه ۷ سانتيګراد وي. توکم پېژندنه د ګرشک د نفوس لویه برخه له پښتنو څخه جوړېږي، خو د هزاره ګانو او شیعه تاجکانو لوی لږکي هم ورسره دی. دا د هلمند ولایت یوازینۍ سیمه ده چې د پام وړ شیعه لږکي لري. ګرشک د طالبانو د لومړي حکومت اوږدو کې د نورزيو قوم تر کنټرول لاندې و او ملا مير حمزه د نورزي قوم يو پښتون، د ګرشک ولسوال و او ملا محمد اعظم، د نورزيو قوم یو بل پښتون، د ګرشک امنیه قومندان و. د تلپاتې ازادۍ عملیات د ۲۰۰۳ کال په نومبر میاشت کې، د عبدالواحد په نوم یو افغان ملکي هغه وخت په ګرشک کې د ځانګړو ځواکونو په قرارګاه کې مړ شو چې د افغان پوځ له خوا د شکنجې ښکار شو. د ۲۰۰۸ کال د اپرېل په میاشت کې د سمندري اوم ځواک د دوهم کنډک، ، چې هلته د افغان پولیسو د روزنې په برخه کې د مرستې لپاره استول شوی و، د ډنمارکي او بریتانوي ځواکونو سره یې کار کاوه. د ۲۰۰۸ کال د ډسمبر په ۴ نېټه، دوه ډنمارکي عسکر ګرشک ته نژدې ووژل شول. د ۲۰۱۷ کال په جون میاشت کې، د طالبانو د مشر هبت الله اخندزاده زوی، چې حافظ عبدالرحمن نومېده، په ښار کې د مېشتو افغان ځواکونو پر وړاندې ځانمرګی برید وکړ. نوموړی ښار، د هلمند ولایت او د ټول افغانستان د نورو برخو په ګډون، د ۲۰۲۱ کال د طالبانو د بریدونو په پایله کې د طالبانو لاس ته ولوېد. سرچينې