انګلیسي ادبیات
انګلیسي ادبيات هغه ادبيات دي چې په انګلیسي ژبه کې د انګلستان ، ددغه هیواد دانحصاري سیمو او بهرنۍ سیمو ، د آیرلینډ جمهوریت ، متحده ایالاتو او د پخواني برتانوي امپراتورۍ هیوادونو څخه لیکل سوي وي . انګلیسي ژبي له کلونو څخه راپدېخوا وده ادبي اوعلمي وده کړې ده. د انګلیسي ژبي لومړني ډولونه، د انګلیس - فریسی ژبو یوه ټولګه چې په پنځمه پیړۍ کې د انګلیس - سیکسن یرغلګرو لخوا لوی بریتانیا ته راوړل سوه، د زړې انګلیسي په نوم یادیږي. بیوولف په زړه انګلیسي ژبه کي ترټولو مشهوره لیکنه ده، چي په سکینډینویا کي یې د ټاکل کیدو سره سره یې په انګلستان کې د ملي افسانې حیثیت ترلاسه کړی دی. په هرصورت، په کي دانګلستان د نارمن فتحيوروسته، د انګلیس-سیکسون ژبي لیکل سوي بڼه لږ عامه سوه . انګلیسي ژبه دنوي ارسطویي سیسټم ترنفوذ لاندي، فرانسوي محاکمو، پارلمان، او نورو ټولنومعیاري ژبه وګڼل سوه. هغه انګلیسي چې د نورمنانو له راتګ وروسته ویل کېدل په تاریخ کي دمنځنۍ انګلیسي په نوم پیژندل کیږي. د انګلیسي دا بڼي تر کال پوري دوام وکړ، هغه وخت کله چې د چانسري سټنډرډ په وروستیو کې منځنۍ انګلیسي، د لندن میشته انګلیسي بڼه پراخه سوه. جیفري چاسر ۱۳۴۳-۱۴۰۰، د کینټربري کیسې مشهوره لیکوال، په داسې وخت کي د منځني انګلیسي ژبي دمشروعیت په پراختیا کې د پام وړ شخصیت بلل کېدی چې په انګلستان کې واکمني ادبي ژبي لا هم فرانسوي او لاتیني وې . په کې د جوهانس ګوتنبرګ لخوا د چاپ د مطبوعاتو اختراع هم دانګلیسي ژبي په معیاري کولو کې مرسته وکړه. شاعر او ډرامه لیکونکی ویلیم شکسپیر - په پراخه کچه د انګلیسي ژبي ترټولو لوی لیکوال او د نړۍ یو له لوی ډرامه لیکونکو څخه شمیرل کیږي. د هغه ډرامې دنړۍ په هره لویه ژوندۍ ژبه باندي ژباړل سوي دي او دنورو ډرامه لیکونکو په پرتله ډیر ځله کتل کیږي. په نولسمه پیړۍ کې د سر والټر سکاټ تاریخي رومانس په ټوله اروپا کې د انځورګرانو، موسیقارانو او لیکوالانو یو نسل راپنځولی وو. انګلیسي ژبه د شپاړسمي زېږدیزي پېړۍ په وروستیو او داتلسمې پېړۍ په لومړیو کي د بریتانوي امپراتورۍ له پراختیا سره په ټوله نړۍ کي خپره سوه. دعروج له پلوه، دا په تاریخ کې ترټولو لوی امپراتورۍ وه. په کي بریتانوي امپراتورۍ په ملیونه خلکو باندې واکمني درلوده. اوپه هغه وخت کې د نړۍ نفوس، د نولسمې او شلمې پیړۍ په اوږدو کې ددغو استعمارونو او متحده ایالاتو په انګلیسي کي خپل د پام وړ ادبي دودونو تولید پیل کړ. په مجموعي توګه، د څخه تر نن ورځې پوري، د لوی بریتانیا ، د آیرلنډ جمهوریت او شمالي آیرلنډ جمهوریت ، متحده ایالاتو او پخوانیو برتانوي مستعمرو څخه ډیریو لیکوالانو په انګلیسي ژبه کي د کارونو لپاره دنورو په پرتله زیاتي دنوبل جایزې ترلاسه کړي دي.