حکيم تڼيوال
حکيم تڼيوال په انگرېزي: يو افغان ټولنپوه او د کابل پوهنتون د ټولنپوهنې د څانگې پخوانی ښوونکی وو. هغه د خپل د ژوند په وروستيو کالونو کې د خوست ولايت د والي په توگه دنده ترسره کوله چې د څانمرگي بريد ښکار شو. نوموړی د افغانستان د واليانو په کتار کې يو له هغو کسانو نه وو چې په لوېديځ کې يې لوړې زده کړې سر ته رسولي وې. مخينه د دنگې ونې ، سپينې ږيرې او برگو څڼو تڼيوال د ١٩٧٠ مو کلونو په اوږدو کې له جرمني په ټولنپوهنه کې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړى و . هيواد ته په راستنيدو تر هغو د کابل پوهنتون د ادبياتو د څانگې د اجتماعي علومو استاد و چې د پخواني شوروي اتحاد پوځونو پر افغانستان يرغل کاوۀ . حکيم تڼيوال د پوهنتون له يو شمير نورو استادانو سره پېښور ته ولېښل . د کډوالۍ په ورځو شپو کې د پوهنتون د مهاجرو شوو استادانو په ټولنه کې بوخت شو چې وروسته وروسته يې مشر و . دۀ د افغان جهاد په پلوۍ گڼ شمير مقالې وليکلې . په پښتو ، دري ، الماني او انگليسي ژبو روان غږيدۀ او ليکنې يې کولې . د کورنۍ جگړې له پيل وروسته حکيم تڼيوال استراليا ته وليږديد . تر هغو هورې و چې د طالبانو واکمني نسکوره شوه . له راستنيدو وروسته په داسې حال کې د خوست والي وټاکل شو چې د هغۀ ولايت ليکوال او ورځپاڼه ليکونکي ېې د انارشۍ ورځې بولي : نه يوازې د خوست په ښار بلکې په ټول ولايت کې بيلا بيلې ډلې ټپلې واکمنې وې . نظم نه و . خو حکيم تڼيوال دغه حالت ورک کړ . خوست يې کرار کړ . تر ټولو مهمه يې دا وه چې خوست کې يې پوهنتون جوړ کړ . حکيم تڼيوال د خوست له ولايته وروسته د کانو او صنايعو او د کار او اجتماعي چارو د وزير په توگه د لنډ وخت لپاره کار وکړ . خو بيرته والي وټاکل شو او د پکتيا په ولايت کې يې د ژوند تر وروستيو شېبو دنده ترسره کړه . د پکتيا او خوست اوسيدونکي وايي چې حکيم تڼيوال د جرگو او مرکو د سپين ږيرو په څير دروند چلند لارۀ او په غور يې د خلکو خبرې اوريدې . افغان واليان افغانان پښتانه