عبدالروف رفیقي
عبدالروف رفیقي زوکړه د ۱۹۶۸ زیږدي کال د اگسټ ۶، سويلي پښتونخوا، چمن د لوی افغانستان يو پښتو ژبی ليکوال، شاعر او څېړونکی دی. مخينه ډاکټر عبدالروف رفیقي د حاجي مدد خان زوی، د خیر محمد خان لمسی او د امیر بلند خان کړوسی دی. هغه په خټه اڅکزی پښتون دی او د ۱۹۶۸ زیږدي کال داگست د میاشتې پر ۶ نېټه د سويلي پښتونخوا په چمن کې زېږېدلی دی. ښاغلي ډاکتر رفیقي په نباتاتو، اسلامي علومو او پښتو ادبیاتو کې ماستري اخيستې ده. همداراز هغه خپل ایم فل هم په پښتو ادبیاتو کې کړې دی، چې موضوع یې پر پښتو شعر د علامه اقبال اغیزې نومیږي. همداراز هغه په پښتو ادبیاتو کې پي ایچ ډي دکتورا هم کړې ده چې موضوع یې په افغانستان کې اقبال پېژندنه نومیږي. نوموړی تر دې دمخه د بلوچستان د پښتو اکیډیمۍ جنرال سیکرټري او په اوسني وخت کې په بین الاقوامي اسلامي پوهنتون کې ریسرچ فیلو دی. ښاغلي ډاکټر رفیقي د خپلې مورنۍ ژبې پښتو سربېره په پاړسي، اردو، انگرېزي او عربي ژبو هم برلاسی لري، لیکنې، څېړنې او ژباړې پکې کوي. د شعر بېلگې يې د ډاکټر عبدالروف رفیقي چاپ شوي نښيرونه ۱- د کوږک ستوري د ملا عبدالسلام اشيزي په باب د مقالو او شعرونو ټولگه تدوين او تاليف چاپ بزم ادب چمن ۱۹۸۷ زېږدي کال، ۲۵۵ مخونه، چې دوې غوره څېړنې له کبله یې په ۱۹۸۷ زیږدي کال د بلوچستان ايالتي جايزه هم گټلې دی. ۲- د قلندر گلدسته د قلندر اڅکزي شعري ټولگه، څېړنه او سمونه، چاپ پښتو اکيډمي کوټه ۱۹۹۱ ز کال، ۸۱ مخونه. ۳- د ملا جانان د حج احکام د ملا جانان کاکړ کندهاري اثر، ترتيب او څېړنه، د حبيبي اکيډمۍ چمن د ۱۹۹۶ ز کال چاپ، ۳۳۵ مخونه. ۴- پښتو تشریحي څېړنه او ټولونه، د حبيبي اکيډمۍ چمن د ۱۹۹۶ ز کال چاپ، ۲۸۸ مخونه. ۵- د څرک په څار لومړۍ شعري ټولګه، د حبيبي اکيډیمۍ چمن د ۱۹۹۷ ۱۳۷۶ لمریز کال چاپ، ۱۴۴ مخونه. ۶- علامه اقبال ته د پښتو شاعرانو پيرزويني څېړنه ټولونه، د پښتو اکيډمۍ کوټه د ۲۰۰۳ ز کال چاپ، ۱۲۸ مخونه. ۷- اقبال او پښتو شاعري څېړنه، د ايم فل د مقالې ځيني برخي، د پاکستان د اقبال اکادمي د ۲۰۰۴ ز کال لاهور چاپ، ۵۰۵ مخونه. دغه اثر ته د بلوچستان ايالتي چايزه ورکړ شوې ده. ۸- مهريه ادبي ايوارډ مردان ۲۰۰۴ ز کال. ۹- سير اقبال شناسي در افغانستان پاړسي، څېړنه چاپ اقبال اکادمي پاکستان لاهور ۲۰۰۴ ز کال، ۲۶۴ مخونه د بلوچستان ايالتي ايوارډ غوره تحقيق فارسي ۲۰۰۴ز کال. ۱۰- له سپوږمئ سره خواله دوهمه شعري ټولګه چاپ حبيبي اکيډمي چمن ۱۳۸۱ ه ل ۲۰۰۲مخونه۱۵۲ خدمت خلق ايوارډ. ۱۱-د اقبال ژوند ژباړه چاپ اقبال اکادمي پاکستان لاهور ۲۰۰۷م. ۱۲- د مرحوم عبدالرؤف مخلص کليات څېړنه او تدوين چاپ يونائيټيډ پريس کوټه ۲۰۰۸م مخونه ۳۱۴. ۱۲- د علاوالدين الهامي کليات څېړنه او تدوين چاپ مکتبه الهاميه علمو چوک کوټه ۲۰۰۶م مخونه ۳۹۹. ۱۳- زين البيان ،د ملا جانان کاکړ کندهاري پښتو نثرڅېړنه اوسمونه چاپ ډاکټر رفيقي څېړنيز مرکز، کوټه،۲۰۱۰ ز، مخونه ۶۸۹ دبلوچستان ايالتي ايوارډ غوره تحقيق پښتو ۲۰۱۰ ز. ۱۴- شکرستان روه اردو دپښتنو فارسي شاعري تذکره ۴۳۰ کسان چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرکز کوټه ۲۰۱۰م مخونه ۹۰۰ صوباي ادبي ايوارډ غوره تحقيق اردو ۲۰۱۰م. ۱۵- اکبر نامه د لومړي افغان انگليس جنگ تاريخ، فارسي ويونکی حميد کشميري، پښتو منظومه ژباړه ملا جانان کاکړ کندهاری څېړنه سمونه او تعليقات، چاپ ډاکټر څيړنيز مرکز،کوټه، ۲۰۱۱ ز، مخونه ۶۶۷ ۱۶- سراج الاخبار د سراج الاخبارد تاسيس د سلم کال دجشن په مناسبت د اول کال ۲۴ شماري سره د څېړني چاپ ډاکټر رفيقي څېړنيزمرکز ،کوټه اکتوبر۲۰۱۱ ممخونه۳۴۶ . ۱۷- مرغسن قطعې چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرکز، کوټه، ۲۰۱۴ ز مخونه ۱۴۲ . ۱۸- د ژوند راز څلوريځي، چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرک، کوټه ۲۰۱۳ زیږدي کال، مخونه۱۰۴ دعالم ارواح سیل ، منظوم، پښتو چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرکز، کوټه ۲۰۱۲م ، مخونه۱۰۲ . ۱۹- د علامه سيد جمال الدين افغاني د پېژندني لارښود، چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرکز، کوټه، ۲۰۱۳ ز مخونه ۱۸۸ . ۲۰- د غير پښتنو پښتو پېژندونکو د پېژندنې لارښود، چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرکز، کوټه، ۲۰۱۴ ز، مخونه ۱۷۴ . ۲۱- د پښتنو ښڅينه ليکوالو او شاعرانو د پېژندنې لارښود، چاپ ډاکټر رفيقي څيړنزيز مرکز، کوټه، د ۲۰۱۵ ز، مخونه ۳۱۰ . ناچاپ نښيرونه يې ۱- افغانستان مين اقبال شناسي کي روايت د دکتوری تيزس. ۲- اقبال د اردو کلياتو پښتو منظومه ژباړه، تدوين او سريزه. ۳- اقبال د فارسي کلياتو پښتو منظومه ژباړه تدوين او سريزه. ۴- سوسن چمن ملا عبدالسلام اشيزي، تدوين سريزه او لغتنامه. ۵- ارمان جانان ملا محمد شريف جانان کاکړ کندهاري، تدوين سريزه او لغتنامه. ۶- افغانستان سېل د علامه سيد سليمان ندوي د اثر ژباړه، سريزه او لغتنامه. ۷- افغانستان او موهن لال، ژباړه. ۸- د علامه حبيبي پېژندنې لاښود. ۹- د خوشال پېژندنې لاښود. ۱۰- د علامه رشاد پېژندنې لاښود. ۱۱- د بېنوا پېژندنې لاښود. ۱۲- د غني پېژندنې لاښود. ۱۳- د حمزه پېژندنې لاښود. ۱۴- د الفت پېژندنې لاښود. ۱۵- د هېوادمل پېژندنې لاښود. ۱۶- د رشتين پېژندنې لاښود. ۱۷- د باچا خان پېژندنې لاښود. ۱۸- د ولي خان پېژندنې لاښود. ۱۹- د خان شهيد پېژندنې لاښود. ۲۰- د بختاني پېژندنې لاښود. ۲۱- د رفيع پېژندنې لاښود. ۲۲-د اجمل پېژندنې لاښود. ۲۳- اقبال اور پښتو شاعري. ۲۴- الفنامه څېړنه. ۲۵- پښتون پاچا، د محمد حسين خان د اثر ژباړه. ۲۶- جانان کاړ کندهاری، احوال آثار او ياداښتونه. ۲۷- چمن روه تذکره. ۲۸- د افغانستان نوميالي، ۵،۶،۷،۸ ټوکونه. ۲۹- اقبال اور مشاهير افاغنه. ۳۰- اقبال اور افغان اهل قلم اردو. ۳۱- د عبدالخالق تارن دېوان، تدوين او څېړنه. د ښاغلي عبدالروف رفیقي له خوا پر بېلابېلو کتابونو ليکل شوې سریزې ۱- راه وفا، اردو عبدالحکيم ناصر، چاپ لاهور ۲۰۰۶ . ۲- خان شهيد کي سياست اردو، د خان شهيد عبدالصمد خان اڅکري په باب، شوکت ترين، چاپ قلات پبلشرز کوټه فروري ۲۰۰۷ ز. ۳- رڼې چينې تذکره، نادر خان اڅکزی، چاپ خپلواک ادبي ټولنه کوټه ۲۰۰۹ ز. ۴- د ژوند راز د قران او حديث په رڼا کي، ميرزا محمد نبي بزمي مطبوعه نورالقران خپرندويه ټولنه کوټه ۲۰۱۳ ز . ۵- د تاند او بهاند تخيل شاعر خوشال خان خټک، پروفېسر ډاکتر ايم، اقبال نسيم خټک مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۴ ز ک -م. ۶- د بابو جان مجموعه، تحقيق و حواشي سليم بنگش، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۴ع ۲۰-۲۲ . ۷- د ثقافت وړانگې، پښتو ژباړه، پروفېسر ډاکتر نصرالله جان، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۴ ز ۱۴-۲۰ . ۸- د تاريخ مقدمه، د . ، پښتو ژباړه عبدالکريم بريالی، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۴ع د-و ۹- زموږ لرغونپوهنه، پوهنوال محمد رسول باوري، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ ز ۸-۱۰ ۱۰- ادبي ليدلوری، عبدالغفور لېوال، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ث-ح. ۱۱- هغوي چې بيا نه راځي، حبيب الله رفيع، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ۱۵-۲۰ ۱۲- د پښتو هممانيزونو او ورته لغتونو قاموس، احمد ولي اڅکزی، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ۴-۷ . ۱۳- د جديد توخي دېوان، تحقيق ترتيب او لغتنامه مطيع الله روهيال، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع د-ه ۱۴- د افلاطون ږغاوي، پښتو ژباړه کمال خان شيراني، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ۹-۱۴ . ۱۵-مکتبي قاموس، اکادميسن پوهاند علامه عبدالشکور رشاد، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ج-ه . ۱۶- مستغاث، صاحبزاده محمدي، تحقيق تدوين او مقدمه پروفېسر ډاکټر حنيف خليل، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ع ۸-۱۲ . ۱۷- د پښتو سفرنامې، تحقيقي جاج سليم راز، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۵ ز . ۱۸- منهاج العابدين امام غزالي، پښتو ژباړه عبدالخالق پانيزی، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۶ع ۱۶-۲۰ . ۱۹- ادبي تحليلونه، کانديد اکادميسن محمد صديق روهي، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۶ع ۷-۸ . ۲۰- د ابن بطوطه سفرنامه، ژباړه کاکاجي صنوبر حسين، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۶ ز . ۲۱- هغه لس ورځې چې نړۍ يي ولړزوله، ژباړه کمال خان شيراني، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۶ ز . ۲۲- لال او کوتي لال ډاکتر څراغ حسين، مطبوعه پشتو اکيډمي کويټه ۲۰۱۶ ز. ۲۳- نقد حيات د ايوب صابر، مولفين رومان شاه رومان، ملنگ جان شهاب وال، الفت اورکزۍ مطبوعه پشاور ۲۰۱۶ع ۴-۹ . د رفيقي ځينې چاپ شوې مقالې ۱- افغانستان مين اقبال شناسي، شماره ۲-۳، ۲۰۰۷ ز، ۶۰-۷ اقبال لاهور سه ماهي بزم اقبال کلب روډ لاهور. ۲- اقبال اور غازي امان الله خان، اپرېل جون ۲۰۰۶ ز، ۷۱-۸۴ . ۳- اقباليات لاهور سه ماهي اقبال اکيډمي آف پاکستان، لاهور. ۴- اقبال اور اعليحضرت نادر شاه، اکتوبر دسمبر ۲۰۰۹ ز . ۵- عبدالهادي داوي پيام مشرق کا اولين افغان مبصر، جولايي ستمبر۲۰۱۰ ز، ۹۵-۱۰۰ . ۶- اقبال اور صلاح الدين سلجوقي، جولايي ستمبر ۲۰۰۸ ز، ۱۰۵-۱۱۴ . ۷- متون اقبال مين بعض مشاهير افاغنه کا تذکره . ۸- متون اقبال مين معاصرين مشاهير افاغنه کا تذکره، اسلامي يونيورستي اسلام آباد. ۹- افغانستان مين اسلامي عظمت رفته کا پرتو اور علامه اقبال کا سفر افغانستان، پيغام اشنا اسلام اباد سه ماهي سفارت اسلامي جمهوريه ايران اسلام آباد. ۱۰- علامه عبدالحي اور علامه اقبال، شماره ۳۲، جنوري مارچ ۲۰۰۸ ز، ۱۵۸-۱۷۲، پشتو پشاور سه ماهي پشتو اکيډمي پشاور يونيورستي. ۱۱- په پښتو شعر کي د اقبال ياد، نومبر دسمبر ۲۰۰۲ ز، ۴۳-۶. ۱۲- د ملا جانان پښتو اکبرنامه، ستمبر ۲۰۰۷ نه تر مارچ ۲۰۰۸ پوري ۱۳-۴۶ . ۱۳- سيد علاوالدين الهامي او د ده شاعري، اکتوبر ۲۰۰۶ مارچ، ۲۰۰۷ ز، ۱۵۵-۱۷۷. ۱۴- د هندوانو او سکهانو د پښتو علمي ادبي خدمتونه، شماره ۵۹۳ ، ۲۰۰۷ ز، ۱۶-۵۱- تکتو کويټه، شش ماهي شعبه پشتو بلوچستان يونيورستي کويټه. ۱۵- د اقبالياتو پښتو ژباړې او ژباړونکي، جولای دسمبر ۲۰۱۰ ز، ۸۸-۱۱۳، الريحان پشتو،اردو بلوچي، انگرېزي کويټه، مجله، گورنمنټ ساينس کالج کويټه، اسلام يو ريشتونی مذهب ۱۹۸۷-۸۷ . ۱۶- د اقبال د خودئ فلسفه ۱۹۸۶-۸۷ ز، ۶۷-۷۸، الفت پشاور دوماهي. ۱۷- د علامه عبدالعلي اخوندزاده او ملا عباس کاسي کورنۍ اړيکي، ستمبر اکتوبر ۲۰۰۸. ۱۸- اولس پشتو کويټه ماهنامه، پريس انفارميشن ډپارټمنټ حکومت پاکستان. ۱۹- اقبال او د مسلمانانو اتحاد، فروري ۱۹۸۴ ز، ۳۷-۶۶-. ۲۰- اقبال او د عشق رسول، ستمبر ۱۹۸۴،۱۲-۲۱ . ۲۱- ملا غلام يحي اشيزی د ۱۹۸۶ ز کال اگست، ۱۳-۲۲. ۲۲- ملا حبيب الله کاکړ کندهاری، جنوري ۱۹۸۸، ۳۴-۴۴ اپرېل ۱۹۸۸، ۳۷۴۲ . ۲۳- منهاج العابدين، نومبر دسمبر ۱۹۸۸، ۸۳-۸۷ جنوري فروري،۱۹۸۹، ۳۴-۳۹ . ۲۴- سوسن چمن، ستمبر ۱۹۹۰، ۳۵-۴۷ ۲۵- تاراته کتل، مادرته کتل، اپرېل ۱۹۸۷، ۴۵- ۴۸، پالنه کويټه ماهنامه، ښايستې واوسطې، فروري مارچ ۲۰۰۲ . ۲۶- مولانا مدرارالله مدرار فن او شخصيت، جون جولايي ۲۰۰۲ ، پلوشه کراچي دو ماهي. ۲۷- پروفيسر صاحبزاده حميدالله، جون ۱۹۹۲ ، جرس کراچي سه ماهي. ۲۸- پروفيسر عبيدالله درويش دراني، جولايي ستمبر ۱۹۹۴، خال کويټه شش ماهي. ۲۹- د پښتو ادب گوهرونه، اپرېل جون ۲۰۱۶ ز ۱۶۳-۱۷۸، سکام کويټه سه ماهي. ۳۰- د ملا جانان کاکړ کندهاری ياداښتونه، اگست ۱۹۹۴ ، ۳۱- شمله گردي ځنگل. ۳۲- هسکه مو شمله ده ټيټېدوته چي يي پري نه ږدي ،د ډاکتر عبدالروف رفيقي پيغام اکتوبرنومبر ۲۰۰۰م۲ ۳۳-د شملي په ميلمستون کي مرکه مارچ اپريل ۲۰۰۹ ۴۲- ۴۶ قلم پېښوردوماهي، جميله،اپرېل جولايي ۱۹۸۸، ۱۵۵-۱۵۷ ۳۴- کندهار کندهاردوماهي، محکمه اطلاعات و کلچر کندهار حکومت افغانستان. ۳۵-افغانستان او موهن لال ستمبر اکتوبر ۲۰۰۱ ۳۶-کوژک پشتو،اردو ،انګرېزيچمن سالانه، ګورنمنټ کالج چمن بزم ادب چمن کبهي اور ابهي ۱۹۸۴،۶۹-۷۱ ۳۷-محنت که دولت،۲۵-۳۵ ۳۶- -- ليکني کويټه سه ماهي ،پشتو اکيډمي کويټه ۳۸-دپښتو ادب اخوند او اخوندان،جنوری مارچ ۲۰۱۴ع۷۵-۱۰ ۳۹-دپښتو ادب ارمان او ارمانونه،اپرېل جون ۲۰۱۴ع۱۴۳-۱۵۸ ۴۰-دپښتو ادب ،خواران غريبان محتاجان مفلسان او ملنګان جولايي ستمبر۲۰۱۴ع ۴۱-دپښتو ادب سپېڅلي خادمان غمخواران عاشقان او عارفان ،اکتوبر دسمبر ۲۰۱۴ع۶۸-۸۴ ۴۲-دپښتو ادب رشتني مينان صادقان او همدردان ،جنوری مارچ۲۰۱۵ع ۳۶-۵۹ ۴۳-دپښتو ادب وال ،اپرېل جون ۲۰۱۵ع ۱۰۲۱۳۷ ۴۴-دپښتو ادب ياران،جولايي ستمبر۲۰۱۵ع ۱۱۱- ۱۴۴ ۴۵-دپښتو ادب مله،اکتوبر دسمبر ۲۰۱۵ع ۵۱-۷۳ په ځينو ورځپاڼو کې د ښاغلي رفیقي چاپ شوې ليکني ۱-جنګ اردو،روزنامه اخبار کويټه ۲-بزم ادب چمن کبهي اورابهي ،۲۳جولايي ۱۹۸۴ ۳-ني نسل کي نوجوان شاعر عصمت دراني،۳۰مارچ ۱۹۸۵ ۴-چمن مين قاضي عبدالسلام اچکزی کي ياد مين کل بلوچستان پشتو مشاعره،۲۱دسمبر۱۹۸۵ ۴-الريحان مجله ساينس کالج کويټه ۱۹اپرېل ۱۹۸۷ ۵-کمال خان شيراني مرد خود آګاه، جمعرات ۶جنوري ۲۰۱۱ ۶-خان شهيد شناسي کې چاليس سال،پير۲ دسمبر۲۰۱۳ ۷-مشرق اردو،روزنامه اخبار کويټه ۸-پروفيسر علامه غلام محمد شاه ندوي ايک مشفق استاد، ۲۲دسمبر۱۹۸۴ ۹-انجمن نابينا بلوچستان کي کارکردګي،۲۳اکتوبر۱۹۸۵ ۱۰-پشتو کي نوجوان قلمکار ولي محمد ولي کي تاليف دملغلرو امېل،۲۲ اکتوبر ۱۹۸۶ ۱۱-جهاد افغانستان اور ملت اسلاميه کي ذمه دارياڼ ۲۷دسمبر۱۹۸۶ ۱۲-پشتونون کي فارسي شاعري،۲۵ اکتوبر۲۰۰۱ ۱۳-هېواد پشتو،هفت روزه اخبار پشاور ۱۴-د قاضي ملا عبدالسلام اشيزي په ياد کي مشاعره۲۳دسمبر ۱۹۸۵ ۱۵-ملا قلندر يوه څېړنه، اکتوبر ۱۹۸۶ د رفیقي صاحب په ویاړ جوړ شوې پوهنغونډې ۱-دڅيړندود ارزوني يو ورځنی غونډه او ددوو وتليو څېړونکو استاد زلمی هيواد مل او ډاکټر عبدالرؤف رفيقي نمانځغونډه جلال اباد ۱۰ اپريل۲۰۱۲م ۲۲- ۱ ۱۳۹۱ ه ښ ۲- ددوه ادبي خدمتګارانو ډاکتر عبدالروف رفيقي او شفيق العالم معذوريارلمانڅن غونډه پښتوادبي تړون چمن۲۴اګست ۲۰۱۴م چمن د ښاغلي رفیقي په اړه لیکل شوي مونوگرافونه ۱-ډاکټر عبدالرؤف رفيقي فن او شخصيت ليکواله رحمت بي بي اڅکزۍ ناچاپه هغه کتابونه او تذکرې چې د ښاغلي ډاکټر رفیقي صیب ذکر او یادونه پکې شوې ده ۱-ادبي ګلدسته پروفيسرمحمد قاسم بنوي جلد دوهم مطبوعه پشتو ادبي مرکز بنو ۱۹۸۴ . ۲-داحساس سترګي عبدالباري اسير،مطبوعه شيدايان پشتو ادب پشين قلات پريس کوټه ۱۹۸۵م ۶۸-۷۰ ۳- روشن اګتې هاتهـ اردو تذکره عبدالباري اسير چاپ سعد پبليکشنز زونکی رام روډکوټه ۱۹۹۱م ۴-د اور تراني دژوند شعرونه عبدالباري شهرت ننګيال چاپ فرهنګ جهاد افغانستان ۱۹۸۹ ع ۲۰۶-۲۰۸ ۵-د قلم خاوندان ازهمېش خليل چاپ پښتو اکېډمي پېښور ۱۹۹۹م په هغو مجلو او رسایلو کې چې د ډاکټر رفیقي یادونه شوې ده ۱ـ له سپوږمئ سره خواله ،ډاکټر علي کميل قزلباش جولائي ۲۰۰۶ ۲۰- ۳۱ پالنه کوټه ۲ـ درفيقي دشاعرانه فکردرې ابعادي جهتونه ،پروفيسررازمحمد راز پښين جون جولائي ۲۰۰۲ ۷۷ ۸۴ تنده کندهار ۳ـ دډاکترعبدالروف رفيقي سره مرکه غلام سخي نوريوال، اکتوبر نومبر ۲۰۰۵ ۴۱- ۴۳ ځيرک کوهاټ ۴- اکبر نامه و شکرستان روه اداره، مارچ اپريل۲۰۱۳م د ټائيټل د شا پاڼه سهار کوټه ۵- د پښتو ژبي دوه ځلانده شاعران عبدالرؤف رفيقي او شفيق العالم معذوريار ،عبدالباري ستمبر۲۰۰۳ ۶۶-۶۷ ۸- پښتو ادبي کاروان زيارت کې زير اهتمام شاعر ومحقق عبدالروف رفيقي کے شعرے مجمعوعه له سپوږمۍ سره خواله کي تقريب رونمايي، عادل اڅکزی ستمبر ۲۰۰۴م ۳۶-۳۷ ۹- اکتوبر۲۰۰۴م ۳۲-۳۳ ۱۰-عبدالرؤف رفيقي ،سلطان محمد قدر دان ،نومبر ۲۰۰۶ ۲۳- ۲۴ کندهار مجله ۱۱- پښتواکبر نامه ،محمد معصوم هوتک، وری غويی ۱۳۹۲ ه ښ ۲۷- ۳۳ د کوټې او پیښور په مجلو او رسالو کې د رفیقي صیب یادونه ۱- عبدالروف رفيقي پشتو ادب کې ګلشن مين ايک نيا پهول ، مقدس خان معصوم ۱۲مارچ ۱۹۸۳ ۲- د څرک په څار، ايوب اچکزی ، هفته جولايي ۱۹۹۷ ۳-عبدالروف رفيقي صحرايي بلبل ،عمر ګل عسکر هفته ۲۰ستمبر۱۹۹۷ ۴-عبدالروف رفيقي کا اعزاز کشميرميډل برای ادب سال ۱۹۹۹ع ۳جون ۱۹۹۹ ۵-رحمان بابا کې کلام کي ابديت اورډاکټر عبدالروف رفيقي کي راے ،عمر ګل عسکرجمعرات يکم اپرېل ۲۰۱۰ ۷-ډاکټر عبدالروف رفيقي کي تازه تحقيق اکبرنامه ،عمر ګل عسکرجمعرات ۱۶فروري۲۰۱۲ ۸- ډاکټر عبدالروف رفيقي کانېاشاهکار۱۹۱۱کا سراج الاخبار،عمر ګل عسکرجمعرات ۲۲مارچ۲۰۱۲ ۹- ډاکټر عبدالروف رفيقي کې فن و شخصيت پر ننګرهار يونيورسټي مين سېمينار،عمر ګل عسکر ۱۰-جمعرات ۱۳مي۲۰۱۲ ۱۱- جمعرات ۱۷مي۲۰۱۲ ۱۲-کوهستان روزنامه کويټه ۱۳- د څرک په څار، بشير کاکړ ، منګل ۹ ستمبر ۱۹۹۷ ۱۴-مشرق روزنامه کويټه ۱۵-سراج الاخبار،اکبرعلي ساسولي ، جمعرات ۵مي۲۰۱۲ ۱۶-وحدت ،هفت روزه اخبار پشاور ۱۷-د کوږک ستوری،ډاکټر شېرزمان طايزی غمژن، ۱۸جون ۱۹۸۸ ۱۸-د کوږک ستوری،ډاکټرعرفان خټک، ۱۴جولايي ۱۹۸۸ ۱۹-هېواد هفت روزه پشاور ۲۰-دکوږک ستوری، شفيق العالم معزوريار ،۱۳جولايي ۱۹۸۷ ۲۱- بېل جهان، شفيق العالم معزوريار۳۱اکتوبر ۱۹۸۸ اخځليک ۱- د ليکوال ډاکتر لطيف یاد فېسبوک پاڼه. پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان