حنيف خليل
حنيف خليل زوکړه د ۱۹۷۳ زېږدي کال د مې ۱۲، پېښور د لوی افغانستان يو پښتو ژبی شاعر، ليکوال او څېړونکی دی. مخينه پروفيسر ډاکټر حنيف د زين خان زوی، په خټه خليل او د ۱۹۷۳ زېږدي کال د مۍ مياشتې پر ۱۲ نېټه د پېښور په بر نوي کلي کې زېږېدلی دی. لومړنۍ زده کړې يې تر پڼځم ټولگي پورې د سپينې وړۍ په مډل ښوونځي کې کړې دی. لسم ېې په اسلاميه کالجيټ سکول کې، ۔څوارلسم اسلاميه کالج پېښور۔۔۔۔ايم ای اردو او ايم ای پښتو د پېښور پوهنتون نه او دوکتورا ېې هم د پېښور پوهنتون څخه تر لاسه کړې ده. ډاکټر حنيف خليل اوسمهال په قايد اعظم پوهنتون کې د پښتو پروفيسر دی او د څېړنې، تنقيد، کلتور، تاريخ، ژبپوهنې، ژباړې، راپورتاژ او شاعرۍ په برخو کې لگيا دی کار کوي، ليکنې او څېړنې ېې ادامه لري. حنيف د پښتو ژبې د پرمختيا او پراختيا لپاره ډېر ارزښتناک او تلپاتې کارونه او خدمتونه کړي چې هيڅکله د هېرولو نه دي او کلونه کلونه به ژوندي وي او خلکو ته به ېې گټه او خير رسېږي. پښتو ژبې او ادب سره د ډاکټر حنيف مينه او تړون فطري او د نوموړي په خټه کې اخښل شوی دی. هغه په شعوري ډول دا هڅه او کوښښ کوي چې خپل ولس او قام ته ملي فکر او د هېوادپالنې سياسي شعور ورکړي او د دغه سوچې او پاکې موخې لپاره پښتانه په ځانگړي ډول ځوان کول وروزي او د هغوی سالمه پالنه وکړي. د ښاغلي حنيف په شاعرۍ کې له خپل ولس او خلکو سره د خواخوږۍ او ژورې مينې او همدغه راز د هېوادپالنې انگازې او تاندې جذبې د لوستونکو پام ځان ته رااړوي چې نوموړي په خپله وينا کې ځای ورکړی او د هنر په گاڼه ېې پسوللي دي. مدني اکر د شعر بېلگې يې مخ او زلفې علامې د خير او شر دي - نه ېې خير کې څه حاصل کړل نه په شر کې په پرده کې حسن وينم حسن بين يم - عقابي تاب مې پيدا شولو نظر کې يا دا چې: مه وژنه غريب د خپل ستم په باد - لا به راژوندی شي شرر پېژنم دواړه د صنم د لاسه اور کې دي - دومره بس خليل او اذر پېژنم چاپ شوي نښيرونه يې ښاغلي پروفيسر ډاکټر حنيف خليل له پڼځوسو ډېر په پښتو، اردو او انګرېزۍ ژبو ادبي او علمي اثار ليکلي چې د يو ځو کتابونو نومونه ېې په لاندې ډول دي الف: په پښتو ژبه ليکلي اثار ۱- د رحمان بابا اعجاز. ۲- پرخه په پرښه شعري ټولگه. ۳- ماه کامل په دوست محمد کامل. ۴- همېش خليل ژوند او فن. ۵- سليم راز فکر، فن او شخصيت. ۶- تنقيد په پښتو ادب کې. ۷- ۱- ترقی پسند تحريک او پښتو شاعری. ب: په اردو ژبه ليکل شوي کتابونه ۱- بابای غزل حمزه بابا. ۲- کاکاجي صنوبر شخصيت اور فن. ۳- ولی محمد طوفان شخصيت اور فن. ۴- پښتو زبان و ادب کي تاريخ. ۵- اردو کې تشکيل مين پشتونو کا کردار. اخځليک ۱- پښتانه ليکوال پښتانه شاعران افغاني ليکوال پښتانه افغانان