د ماد واکمني
د مادیانو واکمنې مادیان په مېخي ليک: په یوناني کې: په ۶ پېړۍ مخکزېږد کې یوه واکمني وه چي د مرکزي اسیا پر یو شمېر هیوادونو لکه افغانستان، ایران، عراق او شاوخوا سیمو یې واکمني کول. پلازمېنه یې هگمتانه نومېده او مادي ژبه یې رسمي ژبه وه. دغه واکمني په ۵۵۳ کال مخکې تر میلاد د کوروش ۲ تر قیام وروسته پای ته ورسېده. تاریخ تقریبًا ۲۰۰۰ کاله مخزېږد ایران د مادیانو قبیلو لخوا آباد شو. په ۶ پېړۍ کې د مادیانو او اریایانو قبیلو په دې سیمې کې ستره واکمني جوړه کړه. په دې وخت کې دغه واکمني د تور سمندر څخه تر افغانستان پورې پرته وه. سرچینې د ایران تاریخ د ایران امپراتورۍ او پاچاهۍ