ځمکني توتان
ځمكنی توت په كلونو كلونو په وحشي ډول شنه كيدل، دا بوټي مخكي له ميلاد څخه وكرل شو او د پخوانيو روميانو له خوا ارزښتناك و ګڼل شول، د روميانو له سقوط څخه وروسته خپل ارزښت يي له لاسه وركړ تر هغه چې په منځني پيړيو كلونو كي په اروپا كي دوباره څرګند شو. او وروسته له هغه دابوټي بيا د طبي كيفيت او خوند له مخي ارزښتناك وګڼل شو. اګر چې په هغه وخت كي توت داسي خوشبو او خوندور نه وو لكه چې اوس دي نو له دي امله دا توت په پراخه توګه تيت نه شول. په ۱۸ پيړي كي كله چې د طبيعت پټ رازونه څرګند شول ځمكنی توت په يوه خوشمزه ميوه بدل شول او په پراخه توګه د قدر وړ شول. په ۱۷۱۴ كال كي يوه فرانسوي انجينير د پيرو او چېلي هيوادونه ته د هسپانوي كارونو د ليدلو لپاره وليږل شو، هغه ځمكنی توت چې د اروپايي توتو څخه څو ځله غټ و هغه كشف كړل هغه دا توت د نموني په ډول فرانسي ته راوړل او وروسته هلته وكرل شول، دا تر هغه خوندور نه و كله چې په مابين د دي توتو د نوعو او دشمالي امريكا هغه نوعي چې هلته كرل شوي وو، واقع شو چې په نتيجه كي يي دو رګه ځمكنی توت چې لوي او خواږه وو، او په چټكي په اروپا كي عام شول، منځ ته را غلل. ځمكنی توت لكه نوري ميوي د يوي تجملي ميوي په توګه د پډايه خلكو لپاره تر ۱۹مه پيړي نيمايي پوري پاتي شول، كله چې د اورګاډيو كرښي جوړي شوي او ترانسپورت چټك شو، ځمكنی توت هم لري ځايو ته وليږدول شول، ځمكنی توت اوس يوه ډېره عامه ميوه په نړي كي ده، په اوسني وخت كي امريكا، فرانسه، ايتاليا، جاپان، استراليا او نوي زيلاند په لويه او تجارتي پيمانه د ځمكنیو توليدونكي دي. د ځمكنیو توتو نموم له پخواني انګليسي يعني څخه اخيستل شويدي كوم چې تركيب شوي له په معني د واښه او په معني د . يعني توت دي چې ددي دليل واضح ندي. دا ممكن د واښه ته ورته شكل يا مطلق معني د واښو، خاشاك او سبوس وي چې ارتباط د بوټي د تيت ظاهريدل دي. په زړه پوري داده چې په جرمني هيوادونو هالند، جرمني، انګلستان چې په جرمني ژبو پړاو لري وحشي ځمكنی توت ټولوي او په واښو يي سره پيي، په هغه ملكو كي خلكو - پيدا كړه ترڅو چې يوه اسانه كلمه چې ددوي جامعي ته قابل د ملاحظي وي. هلته يو بل بديل هم شته چې دا كلمه د - د يو فعل څخه اخيستل شوي چې په معني د شا او خوا تيتيدل كوم چې وه په معني د او په معني د يا ميوه ده او له هغه ځايه او وخته په ، او بالاخره په كلمه كومه چې نن ورځ استعماليږي بدل شوي ده. دا نوم كيداي شي چې له دي حقيقت څخه اخيستل شوي وي چې داميوه او ډېر په تيت او پاشان شكل د ځمكي په مخ ظاهريږي. عامه ريښه پيژندنه : چې دا د باغوانانو د عمليي چې د ځمكنی توت لپاسه يي واښه استعمالول ترڅو ميوه له يخ وهلو څخه وژغوري دا ريښه پيژندنه په كي پيدا كيږي اګر چې داسي يو مدرك په لاس كي نشته چې د - خلكوكوم وخت ځمكنی توت كرلي وي او حتي لږ ددي عملياتو په اړه پوه شوي وي. ځمكنی توت د كورنيو كروندو لپاره يوښه مناسب بوټى او غوره ميوه ده ځكه بوتي په چټكۍ سره ميوه توليدوي او د روزنې لپاره لږې ځمكې ته اړتيا لري، هر بوټى په لومړي كال كښې حصه ميوه توليدوي كه بوټي په كتارونو كښې په كمه فاصله وكرل شي بوټي په نورماله توګه د يوې متوسطې كورنۍ لپاره په كافي اندازه توت توليدوي. حاصل معمولا په دوهم او درېم كال لږيږي، نو له دې كبله نوي بوټي په درېم او ځلورم كال له سره بايد كينول شي. ځمكنی توت جلبونكې ميوه د ښه خوند سره توليدوي، ځمكنی توت په لويه پيمانه ويتامين سي لري. دځمكنی توتوډېر كلتيوارونه د تازه خوړولو او ديخ پروسس لپاره ښه مناسب دي. زيات خلك ددې ميوې له تازه خوړولوڅخه خوند اخلي، همدارنګه له دې څخه دلوړكيفيت مربا او شيرنۍ جوړيږي. ځمكنی توت د جنس او د له فاميل څخه دي، په نړي كي له ۲۰ څخه ډېري نومول شوي نوعي او ډېري دورګه او يي وجود لري. تر ټولو عمده ځمكنی توت چې په تجارتي بڼه كرل كيږي د چې د له دورګه والي څخه منځ ته راغلي دي. ساختمان دځمكنی توت ګل او پرمختللي ميوه ځمكنی توت يوه ثانوي ميوه ده، د ميوي غوښينه بڼه له تخمدان څخه سرچېنه نه اخلي مګر له څخه چې د كوم چې تخمدان يي ساتلي، سرچېنه اخلي. نو له تخنيكي نظره تخمونه اصلي ميوه ددي بوټي ده او غوښينه برخه د ځمكنی توت يو ډول سابه دي. د انكشاف په وخت كي ميوه سپين شنه ته ورته رنګ لري او په ځينو نوعوكي كله چې ميوه پخه شي سره رنګ ته بدليږي. ګل ماننده نمو د نبات يو ښه پيژندل شوي خاصيت ددي بوټي دي. اكثر نوعي دباندي وباسي چې هغه نوي جواني په څنډو كي منځ ته راوړي. پاڼي خصوصا درې برګچې لري مګر تعداد ددي برګچو كيداي شي چې ۵ او يا يوه وي. كله چې ګل يوه مخصوص سره ته ورته ساختمان ولري، ميوه ډېره ځانګړي وي، مګرهغه كيداي شي په ګلابو كي له تشكيل شوي ميوي سره په مقايسه و پيژندل شي. په ګلاب ګل كي د ګل د ساقي پاسني برخه كله چې ګلاداني ته ورته شكل ته - نمو كوي منبسط كيږي يعني ته بدليږي هغه چې حقيقي ميوه ياتخم مستوروي پټوي، او لرونكي د د ښځينه د توليد مثل اندام چې عبارت له تخمدان او كلالي څخه دي په خپله داخلي برخه كي دي. په ځمكنی توت كي ساختمان ددي په ځاي چې مقعر شكله وي، د باندي خواته په غوښينه بڼه پړ سيږي، ګنبدي ته ورته - او يا همواره كتله وي چې درلودونكي د او يا حقيقي ميوي دي، عموما تخم ورته ويل كيږي لږ يا ډېر احاطه شوي وي خو هيڅكله په په پوره ډول نه وي پټ شوي.يو پوخ شوي ځمكنی توت ميوه په حقيقت كي په مناسب ډول د يو ګلاب له ميوي سره پرتله شي كله چې هغه د سر خوا څخه دباندي خوا ته ووځي. د ځمكنیو توتو په فارمونو كي عموما د شاتو مچېو صنوقونه ايښودل كيږي تر څوګرده افشاني ته انكشاف وركړي. ټولګی بندي په نړيواله كچه له ۲۰ څخه ډېري د نوعي وجود لري. د ځمكنی توتو كليدي طبقه بندي د هغوي د كروموزومونو د تعداد د تغير له مخي، ددوي نوعي پيژندل كيږي، په عامه ډول ځمكنی توت ۷ قسمه كروموزومونه لري، اګر چې دوي مختلف بيانوي، ځيني ددوي دوه سيټه كروموزومونه يعني ۱۴ كروموزومونه، څلور سيټه كروموزومونه يعني ۲۸ كروموزومونه، شپږ سيټه ټول ۴۲ كروموزومونه، اته سيټه ټول ۵۶ كروموزومونه او يا لس سيټه ټول ۷۰ كروموزومونهدي. په عمومي ډول سره له استثنا، دځمكنی توتو نوعي چې ډېر كروموزومونه ولري ډېر قوي دي او لو ي بوټي له ډېرو ميوو سره توليدوي. يو تعدا د نوري نوعي طرح شويدي، ځيني يي اوس د له يوه د پاسنو نوعو څخه پيژندل شوي د جدول وګوري او دواړه د سره يو شان دي او په جنس كي نيږدي ارتباط د سره لري. د ځمكنیو توتو ډولونه او دورايتي انتخاب : - يا ، - او - درې ډولونو د ځمكنی توتو دي د - او- ډول نظر- ته واړه دي. - ډول په پسرلي كښې د - اونيو په اوږدو كې ګلان توليدوي، ميوه او رينر په درې ډول طبقه بندي شوې، وختي فصل د منځنى فصل او ناوخته فصل ورايټي گانو. - ډول درى دورې ميوه، ګلان او د پسرلي،دوبي او مني په دوران كښې توليدوي. - ډول ځمكنی توت د ټول وده ايز فصل په اوږدوكښې ميوه توليدوي. او دټول وده ايز فصل په اوږدو كښې يو ځل توليدوي. د - او - ډولونه د هغه باغ لرونكو لپاره چې لږه ځمكه لپاره غوره ده. همدا راز دوي كولاي شي په ، په بيلرو او ګلدانيو كښې وكري،او كروند ګر كولاي شي ځمكنی توت د ځمكې دپوښښ بوټو په توګه وكري. . - دا عادت لري چې پوره بوټى يو فصل له كرلوڅخه وروسته منځ ته راوړي. په - ډول د - له ډول څخه توپير لري. هغه دا چې دوي پوره بوټى په لومړني فصل كښې كله چې وكرل شي تشكيلوي. د - ډول د كورنيو مزرعولپاره او همدارنګه د تجارتي استعمال له كبله او همدارنګه د خوند او كيفيت له مخې ډېر مشهور او عام او هم ارزښناك دي. په يوځل كتو دانشي معلوميداي چې كوم بوټى - او كوم يو - له ډول څخه دي. نو له دې كبله كله چې بوتى كري دا مهمه ده چې څرګند كړي كوم يو ستاسو د خوښې وړ دي. دا غوره ده چې دواړه ډولونه وكرل شي تر څوچې د - ځخه په لومړني كال ميوه تر لاسه كړي او لوړ حاصل او ښه كيفيت د - څخه ترلاسه كړي. دكورنيو ميوو كرونكي دانتخاب لپاره يو ډېر شمير ورايټي ګاني لري د - لپاره انتخاب دير زيات دي نظر - ډول ته دا مهمه ده چې د پخيدو فصل،حاصل، دميوې اندازه، د يخ وهلو كيفيت او خوند په كيفيت د سپارش شويوكلتيوارونو په اړه و پوهيږو- لومړي جدول : د ځينو ځمكنیو توتو طبيعي خواص - - د ځمكنی توت ورايټۍ د خوند، د پخوالي فصل، دساتلوظرفيت او د ناروغيو په وړاندې مقاومت په اساس انتخابيږي. د ځمكنی توتو كلتيوار،زر رسيدونكي او وروسته رسيدونكي او د ناروغيو پر وړاندې د تنګښت په اساس طبقه بندي شوي. . . ناروغي اود ناروغيو عوامل ځمكنی توت هغه ميوه ده چې په پراخه توګه كرل كيږي. ځمكنی توت ښې زهكشي شوې خاورې ته ترجيح وركوي چې په لوړه پيمانه عضوي مواد ولري. بوتي پوره لمر ته اړتيا لري ترڅو لوړ حاصل توليد كړي يعنې شپږ ساعته لمر ته په ورځ كښې اړتيالري. په هغه ځمكه كښې چې د ترمخه رومي بانجان، توربانجان،مرچ او كچالو پكښې كرل شوي وي ځمكنی توت بايد ونه كرل شي ځكه چې په داسې ځمكه كښې بوټى د په ناروغۍ چې د ځمكنی توت خطرناكه ناروغي ده ككړيږي يو تعداد د نوعي د ځمكنی توتو څخه تغذيه كوي. برسيره پر دي د ناروغيو په مقابل كښي د تنګو ورايتيو انتخاب بزګرانو سره د بوټي د ناروغيو د خطر په كمولو كښې مرسته كوي.- دوهم جدول ته دمقاوموورايتيو سپارښتني ته مراجعه وكړي دوهم جدول د ځينو ځمكنیو توتو د امراضو په مقابل كي مقاومت - - . . . د كرلو د ځاي سپارښتنه : ځمكنی توت د كيفيت او ډېر حاصل لپاره پوره اندازه لمر ته اړتيا لري. ځمكنی توت بوټي په مختلفوخاوروكښې د بوټي توليد كولاى شي. كه څه هم چې ښه نتيجه يې د حاصلخيزو ځمكو چې په لويه پيمانه غوره عضوي مواد ولري وركړى دي. خاوره بايد يوه كمه اندازه تيزابي وي چې پي اچ يې د.-- وي. كه چېرې د خاورې حاصلخيزي او تيزابيت معلوم نه وي دا سپارښتنه كيږي چې له خاورهخاورې نه نمونه واخستل شي او تيسټ شي. دا خاورې تيست كيداى شي چې ستاسو د سيمه ايز توسعه وي دفتر په واسطه وشي او همدارنګه ځانګړي ځانګړي ازمايښتونه د عضوي موادو او د بوران لپاره هم بايد وشي، چونه او سره بايد د خاورې د ټيست مطابق واچول شي. ځمكنې توت د خاورې د ډېر لندبل سره حساس دي. كه د لندبل زهكشي مشكل وي بوټي بايد په جګ بستر كښې و كرل شي.همدارنګه د ځمكنی توت د كرلو څخه په هغه ساحه كښې چې مخكينى فصل تور بانجان، رومي پانجان او مرچ او يا چمن وي،د حشراتو او ناروغىومشكل ممكن منځ ته راوړي. مهم كرنيز فعاليتونه د ځمكنیو توتو لپاره د كرلو تخنيك او فاصله په مابين د بوټوو، د نامطلوبو بوتو مخنيوى،مناسبي سري استعمال،دغوټيو لر ي كيدل، اوبه لګول، د حاصل اخستلو وروسته دتوتو نويول، د ناروغيو او افتونو مخنيوى،ديخ وهنې او ناروغيو د مخنيوي لپاره د ملچ استعمال دي. دكرني طريقه: د پسرلي شروع تر ټولو غوره وخت د ځمكنیو توتو د كرلو لپاره دي كله چې خاوره ډېره لندبل ونه لري. په ديرو لندو خاوروكښې دفصل په شروع كښې كرنه بايد تر سره نه شي ځكه د خاورې د يخ وهنې له امله چې د خاورې د پړسوب د بوټي د زخمي كيدو او له منځه تلو سبب ګرځي. ځمكنی توت ريښې، تاج او پاڼي لري درېم شكل وګورى تاج يوه لنډه تنه ده چې د پاڼو او ريښو تر منځ موقعيت لري.د كرنې په وخت كښې ريښې او نيمايي تاج بايد په خاورو كښې پټ شي. دكرنې لپاره د خاورې سوري په كافي اندازه بايد ژور وي تر ځو ريښې په عموي ډول پكښې ځاي شي.بوټى په داسې ډول چې ريښې يې په خاوره كښې په افقي شكل ځاي به ځاي شي بايد ونه كرل شي.د - بوټي د - انجوفاصلې په لرلوسره يو له بل نه لرې كرل كيږي.په لنډه فاصله كښې د بوټو رينر بايد كنترول شي، هغه رينرچې ضرورت ورته نشته بايد په لومړي فصل كښې لرې شي د اګيست په مياشت كښې كتارونه بايد - انچوپورې دي او بوټي بايد - انچو پورې يو له بل څخه لرې وي. حلقوي تيراسونه هغه وخت پكار وړل كيداى شي كله چې فاصله كمه شي.ځلورم انځور د - ځمكنی توتو كښې بوټي - انچو پورې يو له بل څخه لرې وي او - انچو پورې فاصله په مابين د دوو قطارونو كښې دي. د لومړني فصل كښي په جريان كښې لرې كري. اوګلان په شپږو لومړنيو هفتو كښې له كرلو وروسته لرې كيږي. ځمكنی توت څه وخت بايد وكرل شي: د ځمكنی توتو كرنه په پسرلي كښې هغه محال شروع كيږي چې ځمكه د كار د تر سره كولو اجازه وركړي. كرنه معمولا د مارچ او اپريل په مياشتو كښې مخكښې له دې چې توده هوار راورسيږي تر سره كيږي. كه چېرې خاوره لنده وي كرنه بايد و ځنډول شي تر څوخاوره وچه او د كښت لپاره برابره شي.كرنه بايد په وريځ لرونكې ورځ يا په مازديګر كښې تر سره شي. د كرنې ژوروالى بوټى په خاوره كښې په داسې ډول كيښودل كيږي چې يواځې پاشنۍ ريښې يې په خاوره پټې شي د بوټي تاج په خاوره كښې بايد پټ نه شي. بوټي له پنځو اونيو وروسته رينر او نوي بوټي توليدوي. . . اووم انځور ماپيني بوټي په سم ډول كينول شوي دي خاورې يواځې پاسنۍ ريښې پټې كړې دي. په كيڼ اړخ كښې نبات په لږ ژوروالي سره كرل شوى، ښي اړخ ته بوټي ډېر ژور كرل شوي دي. د كرلو سيستم: د قطارونو سيستم : د - كلتيوارونه لپاره داسيستم تر ټولو ښه سيستم دى په دې سيستم كښې د ځمكنیو توتو بوټي يو له بل څخه د - انچو پورې لرې دي او همدارنګه قطارونه - فوټه يو له بل څخه لرې دي. تشكيل شويو نويو بوټو بايد پريښودل شي چې ريښې تشكيل كړي تر څو يو گڼ قطار چې له دوه فوټوڅخه پراخه نوي رامنځ ته شي. فاصله لرونكى سيستم : په دې سيستم كښې تعداد كميږي تر څو چې له خپل مورني بوټي څخه زرغون شي. بوټي د - انچو پورې لرې يو له بل څخه كرل كيږي او قطارونه بايد- فوټو يو له بل څخه لرې وي يا نوي تشكيل شوي بوټي د ريښو څخه بايد د انچو څخه لرې واقع وي. نور ټول رينر د مورني بوټي څخه بايد پرې شي. تصوير: فاصله وركړل شوې فاصله وركړل شوې گڼ قطارونه دا يو سيستم د - او - يو ښه سيتم دي. په دې سيستم كښې ټول له منځه وړل كيږي يواځي اصلي مورني بوټي پريښودل كيږي.ريتر لري كول دمورني بوټي د ښه انكشاف د ډېرو تاجونو او د ګلانو د سبب كيږي. د نامطلوبو بوټو مخنيوى : ميخانيكي طريقه،دملچ استعمال اود كولاى شي چې د د نامطلوبوبوټو څخه خلاصه كرونده ولرو.دمخنيوي لپاره د ميخانيكي طريقې او د ملچ استعمال سپارښتنه كيږي. د چوني او سري استعمال: د خاورې ازمايښت په لوړه كچه په هر دوو او درېو كلونوكښې د ښه حاصل او كيفيت لپاره ضروري دي. غذايي مواد او چونه كه ضروري وي د خاورې د ازمايښت په نظر كښې نيولو سره د كرنې تر مخه په خاوره كښې اچول كيږي. يوپونډ -- سره بايد په سل فوټ مربع ځمكه كښې وپاشل شي.اويا. پونډه -- د باند په شكل - انچه لرې له بوټو څخه د - ورځو وروسته له كرلو څخه واچول شي.. دا سره د شپږو انجو په ژوروالي سره بايد په ځمكه كښې خښه شي -. نايتروجن د جون په نيمايي كښې و پاشل شي كه چېرې باران ډېر وي په نيمايي د اګيست كښې دوهم ځل بايد واچول شي. دميوې اچولوكال كښې -. نايتروجن وروسته له حاصل اخستلو څخه او داګست په نيمايي كښې وشنل شي. ډېرې سرې بايد ونه لګول شي ځكه د ودې د ډېريدو،د حاصل د كموالي،د يخ وهلو په وړاندې د مقاومت د نه لرلو او د ناروغيو په وړاندې مقاومت له لاسه وركوي. او په ژمي كښې متضرركيږي د ګلانو لرې كول : د - ځمكنی توتو يا ګلان كله چې څرګنده شي په لومړى فصل كښې لرې شي. لوړ حاصل هغه وخت په لاس راتلاى شي كله چې بوټي پريښودل شي مخكښې له ميوې اچولو څخه خپل لوى سايز ته ورسيږي. - د بوټو غوټۍ په لومړي كال كښې بايد د جون تر نيمايي پورې له منځه لاړې شي. وروسته بايد ګلانو ته اجازه وركړل شي تر ځوچې د ميوې څخه حاصل واخستل شي په پاتې فصل كښې د اكيست څخه تر اكتوبر پورې. اوبه لګول : په وچ وده ايز فصل كښې د زياتو اوبو لګولو سپارښتنه كيږي.بوټى د جون له نيمايي څخه د اګست تر نيمايي پورې -. انچ اوبه په يوه هفته كښې ضرورت لري. اوبه لګول بايد په ښه منظم ډول تر سره شي. زيات اوبه لګولوته اړتيا نشته پاملرنه بايد وشي چې خاوره د اوږدې مودې لپاره لنده پاتې نشي. د ځمكنیو توتو تمديدنويول له حاصل اخستلو وروسته: ځمكنی توت كولاى شي چې د يوه كال څخه ډېر حاصل وركړي نظر د بوتي په اندازه او قدرت سرهممكن تر درېو فصلونو يورې. - ځمكنی توت بايد هر كال له حاصل اخستلو وروسته بايد نوي كينول شي. او كه چېرې يې په ښه ډول ميوه توليدوي نو بيا له يو كال نه زيات په ځمكه كښې پريښودل شي. نا مطلوبه بوټي لومړى په ميخانيكي طريقه اوياد په وسيله له منځه وړل كيږي. ټول زاړه بوټي د لاسي وسائلولور... په واسطه پرې كيږي. د پاڼو د پرې كولو په وخت كښې بايد د بوټي تاج ته ضرر ونه رسيږي. كه په پاڼو كښې كمه ناروغي شتون ونه لري په خاوره كښې دې خښې شي تر څو كمپوست ورنه جوړ شي. كتارونو پراخوالي تر انچه كيږي،په هر كتار كښې بايد د بوټو تعداد كم شي. د بوټو تر منځ فاصله بايد د - انچو پورې وساتل شي. د بوټي د بستر لپاره د .- انچه خاوره اچول كيږي. دبوټوترميمول نويول د ځمكنی توتو د روزنې يوه مهمه برخه ده، تر څو د ميوې ښه توليد لاس ته راشي.په - توت چې په ګڼو قطارونو كښې كرل شوي وي. د حاصل اخستلووروسته هر كال بايد ترميم شي. قطارونه بايد د بيل يا كتمن په واسطه - انجو پورې نرم شي، ټول نامطلوبه بوټي هم ترې لري كيږي، د بوټي ګڼ والى بايد لږ شي. په نويو قطارونوكښې د بوټو كرنه په داسې ډول تر سره كيږي چې د بوټو تر منځ واټن - انچو پورې وي. په اونۍ كښې يو ځل اوبه لګول تر سره كيږي تر ځو د بوټو ودې او انكشاف ته پراختيا وركړي او نوي د نوى كال لپاره جوړ كړي. د ژمي ملچ: د نا مطلوبوبوټو له لرې كولو پرته د ملچ پوښل اړين بريښي تر څو چې بوټي په ژمي كښې له يخ وهلوڅخه وساتل شي. د ملچ لپاره داسې واښه او د بوټو پاتې شوڼي په كار يوړل شي چې د هرزه بوټو تخمونه له ځان سره ونه ليږدوي. د دوو او درېو انچو په پنډوالي سره ملچ كولاي شي چې بوټى له سختې يخنۍ څخه تر - دمني او ژمي په اوږدوكښې په ښه ډول وساتي. ځمكنی توت د يخ وهنې په وړاندې زيات حساس دي،هغه ملچ چې بوټي په ژمي كښې پوښلي وي بايد پسرلي په پيل كښې له بوټي څخه لرې او د پولو دپاسه واچول شي، كه په پسرلي كښې يخ راځي بايد ګلان پرې وپوښل شي. زړه كمبله او يا درخت ټوټه هم كولاى شي د يخ وهنې نه مخنيوى وكړي. كله چې په مني كښې د نومبر د نيمايي د ډيسمبر تر نيمايي پورې چې هوا د درجو سانتي ګراد نه راښكته شي د قطارونو د پاسه د - انجو په پلنوالي د وښو ملچ د بوټو د پاسه اچول كيږي. دا ملچ د بوټي دهغې يخ وهنې نه چې له منځي وړي،ريښو او تاج ته زيان رسوي، مخنيوى كوي. په پسرلي كښې هغه محال چې د بوټو پاڼې په زيړيدو شي ملچ د بوټو نه لري كيږي. يوه اندازه د ملچ واښه د بوټوشاوخوا پريښودل كيږي، تر څو ميوه د خاورې سره د تماس څخه وساتي. همدارنگه د خاورې لندبل ساتي. شپږم انځور د ګلانو لرې كول : په لومړي وده ايز فصل كښې د - ځمكنیو توتو ګلان دراځرګنديدو سره سم لري كيږي. د ګلانو لمنځه وړل د بوټي او رينر د پراخيتاسبب ګرځي اوپه راتلونكي كال كښې به بوټي لوي او ښه قوي وي. په - او - توتو كښې د جون د مياشتې تر وروستيو پورې لرې كيږي او وروسته له هغې ګلانوته اجازه وركول كيږي تر ځو د اوړي او مني په اوږدوكښې ميوه توليد كړي. . طبي ګټي برعلاوه څمكني توت يو طبيعي ماده لري. دا ماده د سرطان د ناروغي څخه مخنيوي كوي ځمكنی توت د يوي بډايي منبع د اود په نړي كي ګڼل كيږي، دا فينول د او په وسيله رهبري كيږي. په ځمكنیو توتو كي نه يوازي دا چې د سره رنګ برابرونكي دي،دوي د په توګه چې د حجري ساختمان ساتي او د بدن په ټول ارګان كي د اكسيجن د زيان څخه مخنيوي كوي، دا ميوه د يوه ځانګړي محتوياتو ددرلودو له كبله د زړه د ساتلو، د سرطان ضد او ددرد ضد ده. د ضد درد مواد چې په ځمكنیو توتو كي شتون لري د انزايمونو فعاليت كموي او د يا په شكل درد كموي. د ډېر فعاليت د زيات درد سبب ګرځي، دا نزايمونو په ، او سرطان كي شامل دي. ځمكنی توت د كولمو د خونريزي مخنيوي كوي. ځمكنی توت د او منګانيز نظر نورو ميوو ته په پراخه پيمانه لري. همدارنګه د - او دي. دضد سرطان محتويات : ځمكنی توت د محتوياتو د سرطان ناروغيو په مړينه كي يي كموالي راوستي، په يوه مطالعه كي ځمكنی توت د هغه ۸ غذايي موادو په راغي كوم چې د سرطان د ناروغي له كبله يي مړينه يي په ۱۲۷۱ ناروغانو په كي ټيټه كړي ده. دي ناروغانو به د ورځي درې ځلي ځمكنی توت خوړل او په دوي كه د سرطان ناروغي نظر هغه خلكو ته چې كم او يا هيڅ ځمكنی توت يي نه خوړل كم انكشاف كړي. يوه مطالعه د چې په ۲۰۰۳ كال نومبر كي خپره شوه، ۸ ډوله د ځمكنیو توتو هغه كلتيوارونه نظر د هغوي د بوټيو د ساتني د اجزاو لكه د او او دهغوي د ظرفيت له مخي تجزيه كړي وه، اګر چې مختلف كلتيوارونه نظر دهغوي بيلابيلو مفيده اجزاو درلودو له كبله داهميت وړ و، ټول كلتيوارونه په موثره توګه قادر و چې د انسان د جګر د سرطان څخه مخنيوي وكړي. د حيواناتو په مطالعه كي محققينو دا پيدا كړه چې ځمكنی توت د مغز د له فشار څخه د مغز ساتنه كوي، او همدارنګه په پرمختللي سن كي د حافظي او د مغزو د فعاليت د كموالي څخه مخنيوي كوي. محققينو د موږكانو د ځمكنیو توتو له تغذيي څخه دا پيدا كړه چې ددوي د حافظي په زياتوالي كي په موثره توګه انكشاف وركړ. د څخه ساتل: دا يوه طبي حالت دي چې معمولا په زړو خلكو كي د ليدلو د لاسه وركول د ليدلو په مركز كي د د خرابوالي له امله منځ ته راځي، دا په لامده او وچ شكل منځ ته راځي، دا د ۵۰ كلونو په سن كي د ړندوالي عمده دليل دي. دا نا ممكنه كوي چې خه ولولي او يا وويني، اګر چې يه اندازه د ليدلو قوه پاتي كيږي تر خو ورځني دندي ترسره كړاي شي. د ګازرو خوړل د سترګو بينايي ډېروي، مګر يوه بالغ انسان ته ضرور دي تر څو د ميوو څخه استفاده وكړي ترڅو چې د هغوي د سترګو بينايي ډېره شي. هغه معلو مات چې د ۲۰۰۴ د جون په مياشت كي په كي خپاره شول،دا بيانوي چې په ورځ كي د درېو يا ډېر ځل ميو خوړل د كس كمښت راولي، همدارنګه د حافظي له منځه تللو څخه په بالغو افرادو كي ۳۶ كمښت نظر هغه اشخاصو ته چې په ورځ كي . ځله ميوه خوري، راولي. په دي مطالعه كي چې په هغه كي ښځي او ۴۰۸۶۶ نارينه شامل و محققينو ارزيابي په شاملو كسانو تاثيرات د غذايي مصرف د ميوي، سبزيجاتو مصرف د په انكشاف د يا چې دا يو ډول د حافظي د زيان ناروغي ده، د غذايي مصارفو يا اخيستني معلومات په معينو وختونو كي د ۱۸ كلونو څخه د زيات عمر ښځو او ۱۲ كلونو نارينه و څخه ټول شول، په زړه پوري دا چې مصرف د سبزيجاتو او داسي شديد برخورد يا مخنيوي د دواړو اشكالو د څخه ونه شو كړاي، مګر د ميوي مصرف په قطعي ډول د سخت شكل د څخه په قطعي ډول مخنيوي وكړ. درې ځله د ميوي خوړل په ورځ كي داسي ښكاري چې په ورځ كي بايد ډېره ميوه وخوړل شي، مګر ځمكنی توت ستاسو سره ددي هدف په لاسته راوړلو كي مرسته كوي. د روماتيزمي ناروغي څخه ساتنه: يوي مطالعي په ۲۰۰۴ كال كي دا پيشنهاد وكړ چې دلوړي پيماني ويتامين سي درلودونكي مواد او يا ځمكنی توت چې په لوړه پيمانه د ويتامين سي درلودونكي دي، د چې يوه خرابه نوع د ده چې د هندي خوګ د غوښي او يا له څخه پيښيږي، مخنيوي كوي. دا د روماتيزمي امراضو مطالعه د يوه كال په موده كي په ۲۰۰۰۰ تنو چې پرهيز كړلو او د مرض څخه خلاص و و دا سروي شروع شوه، د هغه له جملي څخه ۷۳ تنه د په روماتيزم دردونو اخته شول، په دي اشخاصو كي هغه چاچې د كم اندازي ويتامين سي درلودونكي غذا څخه استفاده كوله نظر هغه كسانو ته چې دا ويتامين سي يي مصرفول ۳۱ ځله زيات په هغوي كي مرض انكشاف كړي و. هغه برخي چې د ځمكنی توت څخه د استفادي وړ ګرځي عبارت دي له ميوي پاڼو او ريښو څخه. له ډېرو پخوا كلونو څخه ددي ميوي له پاڼو او ريښو څخه جي د تانن مادي درلودونكي دي د اسهال ضد او د ميتيازو په ډېريدو كي رول لري. ځمكنی توت د ډېرو ويتامينونو درلودونكي او همدارنګه مشبوع چربي نلري يو توت ۵۰ كالري انرژي لري. ځمكنی توت د نورو توتانو په شكل د كولمو او مثاني پاكونكي دي. اخيري تحقيقات دا څرګندوي چې د ځمكنیو استعمالول د اوسپني په ډېرښت كي مرسته كوي او همدارنګه د لوړ فشار د ټيټيدو سبب ګرځي اوسپنه د ويني د هموستين په كموالي كي رول لري، هموستين هغه امينو اسيدونه دي چې ډېروالي يي د رګونو د بنديدو سبب ګرځي. دا څيړني دا ښيي چې ځمكنی توت د زړه او رګونو د سيستم د ښه والي عامل دي. ځمكنی توت د اشتها راوړونكي دي او ادرار ډېروي. د ځمكنیو توتو پاڼي كولاي شي چې د مثاني د تيږو علاج وكړي. د ځمكنیو توتو اوبه شربت د تبو په تداوي كي مرسته كوي، ځمكنی توت د اوسپني او ويتامين سي د درلودلو له كبله د ويني په جوړيدو كي ډېر موثر دي. ځمكنی توت د كلسيم او فاسفورس د ډېري اندازي له كبله د ماشومانو په رشد او د غاښونو په كلكوالي د هډوكي د ماتوالي د جوړيدوسره مرسته وكړي نوي څيړني ښيي چې په ورځ كي ۹-۱۰ دانو توتو خوراك د ويني د لوړ فشار په كمښت كي مرسته كوي د يوه ګيلاس ۱۴۹ګرامه توتو د خوړلو ګټه كیلوكالری انرژی گرام پروتئین گرام كاربوهیدرات گرام چربی گرام فایبر معادل رتینول ویتامین گرام ویتامین میلی گرام ویتامین میلی گرام ویتامین میلی گرام ویتامین میلی گرام ویتامین میكروگرام ویتامین میكروگرام فولات میلی گرام سدیم میلی گرام كلسیم میلی گرام آهن میلی گرام پتاسیم میلی گرام روی میلی گرام منیزیوم . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . د ځمكنیو توتو مقايسه د څو نورو ميو سره قندگرام فایبرگرام ويتامين ملي ګرام پتاسیممیلی گرام اوسپنه میكروگرام میوه ځمكنی توت مڼه د پوست سره انگور كيله مالټه ځني خلك د توتو د خوراك سره حساسيت لري چې ممكن د استفراغ او يا جلدي حساسيت په ډول څرګند شي، او همدارنګه ځني خلك چې د جلد ناروغي لري، هغه ډېره كړي. هغه كسان چې حساسه معده لري او يا د معدي د زخم او نورو ناروغيو درلودونكي وي، دا بهتره ده چې د توتو له خوراك پرهيز و كړي. د ځمكنیو توتو په جلد تاثيرات د زرګونو كلونو را پديخوا ميرمنو د خپل پوست د تازه والي لپاره د ځينو ميو څخه استفاده كوله. اوسنيو څيړنو دا ښودلي چې ميوه د ځينو اسيدونو لكه، درلودونكي دي، دا اسدونه كولاي شي چې د پوست كلك قشر حل كړي سربيره د پوست د تازه ګي د ځينو موادو چې په ښه توګه په وينه كي جذب شي د ويني د دوران او د نويو حجراتو د توليد د تحريك سبب ګرځي، دا اسيدونه ضعيف دي او د ډېرو كلونو لپاره بايد استفاده ورځني وشي. په اوسني و خت كي ډېري كارخاني ددي اسيدو څخه د كريم په ډول توليدات كوي، توپير په مابين د استعمال ددي ميوي دادي چې كريم د دي اسيدونود لوړ غلظت درلودونكي دي او جانبي اثرات هم لري. ددي لپراره چې د جانبي اثراتو څخه مخنيوي وشي بايد د ځمكنیو توتو د د ماسك څخه ګټه واخيستل شي او پايد حوصله ولري ځكه چې د توتو تاثيرات ضعيف دي او ډېره موده وخت نيسي. د توتو د ماسك څخه د استفادي لپاره كولاي شو چې ۵-۱۰ داني توت وروسته له مينځلو څخه سره گډ كړو او وروسته له حمام كړلو څخه د ۲۰ دقيقو لپاره په خپل مخ كيږدو او دا كولاي شو چې هره ۲ ورځي وروسته تكرار كړو. ځمكنی توت د فاسفورس، كلسيم،مګنيزيم، پوتاشيم او اسپني درلودونكي دي، چې د ستړيا په لري كولو كي برخه لري. زده كونكي چې فكري تمرينات كوي بايد حتما توت وخوري ځكه چې ددي ميوي مصرف ددوي د مغزي د اړتيا وړ فاسفورس برابروي. ځمكنی توت د ويتامين بي درلودو له كبله د ډار، عصبانيت، اضطراب او هيجان په كموالي كي موثر دي. ځمكنی توت د ويتامين درلودونكي دي چې د سترګو د تقويي او نوكانو د رشد سبب ګرځي. د د څرګندولو په اساس ځمكنی توت د انتي اكسيدايز درلودلو له مخي د ۴۰ ميو په منځ كي وروسته له شاتوت څخه په دوهم قدم كي راځي. ځمكنی توت په خارق العاده ډول د سيني او رحم سرطان په مخنيوي كي رول لوبوي، د ځمكنیو توتو عصاره د سيني سرطان په كموالي كي مهمه ونډه لري. ځمكنی توت د بيلا بيلو خاورو سره ساز ګاره دي او نرمو خاورو ته ترجيح وركوي، په ګرم او مرطوب هوا كي مناسب محصول لري، په ۴۰۰-۸۰۰ متره ارتفاع د بحر له سطحي څخه مناسب رشد كوي. په ګلخانه كي د ځمكي ته د - كيلو ګرامه كود وركولاي شو، كودونه بايد د ۱۲-۱۲-۱۷ درجي درلودونكي وي، د ګرده افشاني لپاره بايد په ګلخانه كي د هر سطحي لپاره يو د مچېو صندوق كيښودل شي. د هغه څيړني په اساس چې د يوه مشهور فرانسوي څيړونكي پير برايت له خوا د غذايي موادو د څيړني په مركز كي ترسره شوي دا ښيي چې ځمكنی توت د پولي فينول مادي درلودونكي ده او د انګورو او مڼو څخه مفيده ده، پولي فينول د زړښت په وخت كي د مخ دګونجو، د زړه په محافظت او د جلد په لطافت كي ډېر رول لري. ځمكنی توت د او لري چې د كلسترول په ټيټوالي او د شريانونو د ديوالونو د اكسيد كيدو او تخريبيدو څخه مخنيوي كوي. ځمكنی توت د درلودونكي دي چې د سرطان د كيمياوي عواملو د منځه وړلو او همدارنګه د هغوي د غير فعاليدو سبب ګرځي او همدارنګه د بكتريا د فعاليت مخنيونكي دي او همدارنګه د سرطان د پيوند په ګرځي، ددي ميوي مصرف قند په وينه كي په كراره لوړوي، ځمكنی توت قوي ترينه ميوه په ضد د سرطان د كولمو او خولي دي. ځمكنی توت د فيتونوترينتونو لرونكي دي چې د سرطان د التهاب او د اعصابو د تخريب د انتي اكسيدان په توګه كار تر سره كوي. دا بايد هي نشي چې دا ميوه حساسيت راوړونكي ده او تر دوو كلونو ټيټو ماشومانو ته ورنكړل شي ، ځمكنی توت اګر چې د قند درلودونكي دي خو بيا هم د شكر د ناروغانو لپاره مضر ندي. سرچېنې . - . :-. . - . . :-. . . . . . . . . : . : . . . . - . - - - . :-. - . - . :-. . . . :-. . . . :-. . . . . :-. . . : - . . :-. . . . : - . . . - . :-. . . : . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . - . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . سرچینې لیکوال: عزت الله نوری مېوې