پټرول
پټرول په انګرېزۍ کې هم لیکل کیږي او د په نومونه هم یادیږي. امریکایان ورته ګاسولین او انګرېزان ورته پټرول وایي. د الوتونکو توکو مخلوط د اور اخیستو وړ هایدروکاربن مایع ده. له خامو تیلو تر لاسه کیږي د تیلو په توګه د سوزېدو لپاره او یا د ماشین په داخل کې د احتراق لپاره کاریږي. د محللې مایع او غوړو په توګه هم کار ترې اخیستل کیږي. د خامو تیلو په صنعت کې د خاور تیل اساسي تولید ده او پټرول د موټرو لپاره غوره شوي تیل دي ځکه چې د پټرلو احتراق لوړه انرژي تولیدوي او په کاربیورېټر کې له هوا سره په اسانۍ مخلوط کیږي - کاربیورېټر د ماشین په داخل کې یې اله ده چې هوا له پټرولو سره مخلوط کوي معمولا په هغو ماشینونو کې وي کوم چې داخل کې احتراق کوي. د تقطیر په لمړیو طریقو کې په ساده توګه الوتونکی تولید له خامو تیلو جلا کېده کوم چې د خامو تیلو ترټولو با ارزښته تولید ګڼل کېده خو وروسته د زیات محصول او ګټې لپاره دغټو مالیکولونه تجزیه یا د ماتونې طریقه رامنځته شوه دا بهیرونه د په نامه پېژندل کیږي. په کال ۱۹۱۳ کې دا طریقه د تودوخې او لوړ فشار په ذریعه ترسره کېده خو په ۱۹۳۷ کې د طریقه پیل شوه تر څو زیات پټرول ترلاسه شي په دې بهیر کې کتالیسټونه کاریږي کوم چې پرته له کوم تغیره کیمیاوي تعامل اسانه کوي. نورې طریقې د پټرولو د کیفیت ښه کولو لپاره وکارېدې چې یوه طریقه یې ده کوم کې چې د ګاز اولیفین لکه پروپیلین او بیوتیلین په غټو مالیکولو بدلیږي؛ بله طریقه ده کومه کې چې اولیفین او پارافین سره یو ځای کیږي لکه ایزوبوټېن ؛ بله طریقه ده په کومه کې چې د سیده یا نېغې کړۍ هایدرو کاربنونه د څانګو په کړۍ بدلیږي؛ د اصلاح کېدو لپاره یې یا تودوخه او یا کتلایسټ کاریږي تر څو د مالیکولونو جوړښت ته بیا ځلې ترتیب ورکړي. پټرول د سلګونو مختلفوهایدروکاربونونو پېچلی مخلوط ده. زیات یې مشبوع شوي او په هر مالیکول کې له ۴ تر ۱۲ پورې د کاربن اتومونه لري. کوم پټرول چې په موټرو کې کاریږي د ۳۰ او ۲۰۰ ترمنځ وېشیږي. کوم پټرول چې په الوتکو کې اچول کیږي د موټرو د پټرولو په پرتله زیات دواړه کم الوتونکي او ژر الوتونکي توکي پکې شامل وي. په ۲۰ پېړۍ کې کله چې د پټرولو قیمت لوړ شو ډېرو خلکو د کارونه پیل کړه کوم چې ۹۰ سرب نلرونکي پټرول او ۱۰ د ایتانول مخلوط ده. ګازهول د پټرولو په ماشین کې ښه سوزي. ډېر خلک یې خوښوي او په نورو چارو کې هم کاروي او لامل یې د ایتانول په اسانۍ لاسته راوړنه ده: ایتانول له کچالو، غلې او د بوټو له نورو توکو هم ترلاسه کېدای شي. تړلې لیکنې سونتوکي اقتصاد سرچینې رحیمي فیسبوک پاڼه