د کروز توغندیو دفاعي سيستم
د کروز توغندیو د برید مخ را گرځونې سېسټم دا د کروز توغندیو د مخ گرځونې سسټم دی چې د یو رادار لرونکی وي او د دوښمن د احتمالي بریدونو لپاره طراحي شوی دی.. دا سېسټم په هوا کې د یو بالون چې د خپل مرکز بحري ځواکونو یا نورو ځمکني ځواکونو سره وصل دی؛ کار کوي او نږدې ۴۰۰ کیلو مټره ساحه تر پوشش لاندې راولي. په افغانستان کې دا سیستم د امریکی او نورو نړیوالو ځواکونو له خوا هم دا سېسټم د ۳ میلیاردو ډالرو په ارزښت نصب شوی. د افغانستان په اکثرو ولایتونو کې دا سېسټم فعاله شوی دی؛ آن د کابل ښار په منځ کې هم یو لړ پوځي مرکزونو پر سر نسب ښکاري.ډېری افغانان فکر کوي چې دا بالونونه د دوي د امنیت لپاره دي او ښارونو ته د ترهگرو د مخنیوي لپاره نصب شوي دي، خو حقیقت دا دی چې دا بالونونه روسیې او چین د کروز توغندیو د مخ گرځونوې لپاره نصب شوي دي.دا دفاعی سیسټم صرف ددفاع لپاره هم نه دی، دا د خکو په کورونو او او ځایونو کی دننه د کتلو توانایی هم لری، دا سېسټم د امریکا د اساسی قانون له پلوه اجازه نه لری چی د امریکا د ښارونو او یا د خلگو د اوسیدنی د سیمو په شاوخوا کی ودرول سی، او د افغانستان د اساسی قانون او یا د اسلامی نظره ددی اجازه هم نسته چی د چا د کور دننه بغیر له اجازی وهم ګوری، خو د افغانستان د هغه مشرانو له وجهی کوم چی پر لویو ځایونو يا چوکیانو ناست هغو د خلکو په خوله دا خبره ورکړی چی بلکی دا سیسټم یوازی زموږ د امنیت لپاره دی، امریکایی ځواکونو یا ناټو ددی له لاری د افغانستان د خلکو د کورونو شخصی فلمونه او انځورونه ا خیستی، کوم چی د افغانستان د قانون خلاف کار او یو لوی جرم دی سرچینې پوځي سېسټمونه کروز مېزاییل بالونونه تخنیک