گرو نانک
گرونانک د شېخوپوره ولسوالۍ په تلوندي ننني نانکانه صاحب کې په ۱۴۴۹ز کال يوه کهتري کورنۍ کې زېږېدلی. که څه هم گروهانک په ښوونځي کې چندانې زړه کړې نه وې کړې، خو بيا هم د ځوانۍ له دور څخه يې په ژورو سوچونو او فکرونو کې ډوب ؤ. دې له هر ډول دنوي کروبار څخه بېزار ؤ، او چندانې زړه يې وسره نه لږېده. پلار يې له ځان سره بزگرۍ کې ولگاوه، مگر ده به هرهغه څه په فقيرو او غريبو وېشل چې له زمکې به يې ترلاسه کړل، پلار يې لدې کارونو څخه تنگ شو، نو په کلي کې يې ورته هټۍ جوړه کړه، هورې يې هم همدا حال ؤ، ټوله هټۍ يې په مسکينانو او نادارو ووېشله. پلار يې ناچار دې د خپل زوم څنگ ته چې په سلطانپور کې اوسېده، ورولېږه. هورې يې له نواب دولت خان لودي سره کاروبار پېل کړ. ده پوره ۸ کاله د هغه په کاله کې کار وکړ. پدې اته کاله کې به هر سهار په تياره کې د سيند غاړې ته وتو، او له خپل ملگري ... سره به يې په يخه هوا کې لمبل، بيا به ژور غور و فکر کې ډوب ؤ. د سکانو د مذهبي کتابونو په حواله دې يوه ورځ نوموړي سيند ته ووت جامې يې د سيند پر غاړه پرېښودې او د لامبو په نيت ورگډ شو، مگر کله چې د اوبو منځ ته ورسېد، نو همداسې ډوب شو، خلکو شورماشور جوړ کړ، نواب دولت خان لامبووهونکي راوغوښتل چې دده مړی پيدا کړي، مگر پدې ونه توانېدل. درې ورځې پس دی له هماغه ځاى څخه راووت، او دا شعار يې ورکاوه چې نه هندو نه مسلمان، بلکه ټول يو انسان. پدې ډول دا د سکانو يو شعار وگرځېد. کله چې به چا ورڅخه پوښتنه وکړه نو ده به په ارامه او کراره ځواب ورکړ. سکان پدې گروهه دي چې دده له الله سره کتنه وشوه. او هغه ورته لارښوونه وکړه چې خلک سمې لارې ته راوبولي. هغه لارښوونې چې بابانانک ته وشوې ترڅو خلک ورته راوبولي په دې ډول دي چې: څښتن يو دى، د چا نوم چې حق دى، نه پنا کېدونکې، غېر مخلوق او په خپل ځان متکي ذات دى. لدې ورځې څخه وروسته نانک د حاکم نوکړي پرېښوده، او د ۳۰ کلونو په عمر يې د بلنې کار پېل کړ. ده د پرله پسې سفرونو يوه لړۍ پيل کړه، چې ددې لړۍ په لړ کې يې د هند په ټولو مهمو ځايونو او د مسلمانانو د زيارتونو څخه ليدنه وکړه، دې چې به کوم ځآى ته ورسېد نو د هغه ځاى له ملنگانو، مريدانو، پنډتانو او راهبانو سره به يې هغوې د مذهبي گروهو او رسومو د بې گټې زباتولو کوښښ کاوه. خلکو ته به يې د ښو اخلاقو او رښتيا ښوونه کوله.... گرونانک د ۷۰ کلونو په عمر کال ۱۵۳۹ز کې ومړ او دوه زامن ورڅخه پاتې شول. د سريچن په نامه زوى يې د اداسي په نامه ډلې بنسټ کېښود. گرونانک له خپل مرگ څخه لږه موده مخکې خپل يو نږدې مريد انگد د سکانو د گرو په توگه خپل ځاېناستې وټاکه. د ځاېناستوب د رسم ترسره کولو څخه وروسته يې دا اعلان وکړ چې انگد همدې گرونانک دى، او د همده اروا به په هغه کې ورگډه شي. نانک لا له مخکې څخه د اروا د راگرځېدو تناسخ اروا خبره کړې وه، مگر د انگد په اړه لدې اعلان څڅه وروسته دا گروهه تناسخ په سکانو کې ښه پخه شوه، چې د نانک اروا به د هر راتلونکي مشر گرو ته ورلېږدول کېږي. ختيځ فيلسفوفان هندي فيلسفوفان د ۱۴۶۹ زېږېدنې د ۱۵۳۹ مړينې هندو مذهبي لارښودان د پنجابي ژبې شاعران د مذهبونو بنسټ اېښودونکي