کلوډيټي کالوين
کلوډيټي کالوين چې د ۱۹۳۹ ز، د سپټمبر په ۵ مه نېټه زېږېدلی دی، د ۱۹۵۰ ز لسيزې د مدني حقونو غورځنګ يو مخکښ امريکايۍ او متقاعده مرستياله نرسه وه. د ۱۹۵۵ز مارچ په ۲ مه د الاباما په کې له ګڼې ګوڼې ډک توپيري يا بېل بس کې يوې سپين پوستې ښځې ته د چوکۍ نه پرېښودلو له امله د ۱۵ کلونو په عمر نيول شوې وه. دا په پراخ ډول د هغې پېژندل شوې پېښې نه نهه مياشتې مخکې پېښه شوه، چې د تورپوستو وګړو د پرمختګ لپاره د ملي ټولنې د سيمه یيز باب برخې منشۍ په کې د ۱۹۵۵ بس پرېکون پراخولو کې مرسته وکړه. کالوين په لومړنۍ فدرالي محکمه کې يوه له هغو پينځو عرض کوونکو نه وه، چې د ۱۹۵۶ ز فبروري په لومړۍ نېټه يې د مدني حقونو مدافع وکيل له خوا د . پر وړاندې دوسيه ثبت شوه، چې په ښار کې د بس توپير وګواښوي. د متحده ايالتونو په يوې لومړنۍ ابتدايي محکمه کې کالوين د درې قاضيانو منصفه پلاوي ته ګواهي ورکړه، چې هغوی يې قضيه واورېده. د ۱۹۵۶ز د جون په ۱۳ مه قاضيانو په ډاګه کړه، چې په الاباما کې د بس توپير تبعيض غوښتونکی حکومت او سيمه یيز قوانين ناقانوني وو. ياده قضيه د دولت په غوښتنه د متحده ايالتونو سترې محکمې ته لاړه او د ۱۹۵۶ز د نومبر په ۱۳ يې د ابتدايه محکمې د پرېکړې ملاتړ وکړ. يوه مياشت وروسته سترې محکمې او د الاباما دولت ته د بس توپير پای ته رسولو په موخه يو امر تصويب کړ. د مونټګومري بس پرېکون له دې نه څو مياشتې وروسته راوغوښتل شو. د تور پوستو مشرانو د زياتو کلونو لپاره د کالوين لارماتوونکې مخکښه هڅه عامه نه کړه. کالوين ويلي دي: ځوان وګړي فکر کوي چې يوازې په بس کې کېنسته او د بس توپير يې پای ته ورساوه، مګر قضيه ټوله دا نه وه. د نوموړې حالت د مدني حقونو د مبارزينو له خوا ځکه راټيټ شو، چې کالوين د دې عمل پر مهال ناواده شوې حامله وه. دا اوس په پراخه ډول منل شوې ده چې کالوين ته په هغه وخت کې د مدني حقونو د مبارزينو له خوا د هغې د ذکر شوي حالت له امله امتياز نه دی ورکړل شوی. وايي چې: که چېرې د سپين پوستو رسنيو د هغې د معلوماتو واک تر لاسه کړی وی، نو يوه ورځ به يې لرلی وی. دوی به کالوين ته يوه بده نجلۍ ويلی وی او د هغې قضيې به موکه نه لرلی. د نوموړې د نيولو ثبت او د جرم انګليسي قانون په ۲۰۲۱ کې د لومړنۍ محکمې له خوا د هېواد لپاره د لومړنۍ محکمې د وکيل په ملاتړ سره له منځه لاړ، چې له ۶۶ کالونو څخه د زيات پخوا تورونه په کې راوړل شوي وو. د ژوند لومړي وختونه کلاوډيټي کالوين د ۱۹۳۹ ز سپټمبر په ۵ د الاباما په برمنګهم کې له او . . نه د په نوم زېږېدلې ده. هغه وخت چې خپله کورنۍ پرېښوده، يعنې د کالوين مور په مالي ډول د خپلو کوچنيانو د ملاتړ وړتيا لرله. د کالوين او د هغې د کشرې خور پالنه د دوی مشر ماما او ترور او . په غاړه واخيستله، چې لور يې وار له مخه تللي وو. کالوين او خور يې خپل ماما او ترور ته د خپل مور او پلار په سترګه کتل او د همدوی تخلص يې غوره کړ. کله چې دوی کلاوډيټي خپل کور ته راوړله، د مونټګومري سيمې په يوه کوچني ښارګوټي کې يې ژوند کاوه، چې دا همغه ښار و چې په کې ستره شوه. کله چې کلوين د اتو کالونو په عمر وه، کورنۍ يې کينګ هيل ته کډه وکړه، چې د الاباما په موټګومري کې د غريبې تور پوستې سيمې ګاونډ دی او کالوين په کې خپل پاتې ټول کوچنيوالی تېر کړ. د کالوين له ۱۳ کليزې نه دوه ورځې مخکې يې خور د پوليو له امله مړه شوه. له دې نه لږ وروسته کالوين د ۱۹۵۲ ز په سپټمبر کې . ته ورتګ پيل کړ. د يوه غوره زده کوونکې اوسېدلو تر څنګ يې د خواشينۍ له امله په ښوونځي کې له خپلو سيالانو سره ستونزمنه اړيکه لرله. هغه د ځوانانو شورا غړې هم وه، چې له خپلې سلاکارې سره يې په کې نږدې اړيکې جوړې کړلې. د بس پېښه په ۱۹۵۵ ز کې کالوين د تورپوستو د ښار په . واشنګټن عالي لېسه کې زده کوونکې وه. هغې ښوونځي ته د تګ راتګ پر مهال ځکه د ښار پر بسونو باندې تکيه کوله، چې کورنۍ يې موټر نه درلود. د بس په سيستم کې زياتره پېرېدونکي افريقايي الاصل امريکايان وو، مګر په توپيرې چوکیو باندې د ناستې دود له امله يې پر وړاندې توپيري چلند کېده. کالوين د ځوانانو شورا غړې وه او په ښوونځي کې يې د مدني حقونو د غورځنګ په اړه زده کړې کولې. د ۱۹۵۵ ز مارچ په ۲ نېټه له ښوونځي نه کور ته راتلله. نوموړې په يو بس کې د اضطراري وتنې نه نږدې دوه چوکۍ لرې د تورپوستو په ځای کې کېناستله. که چېرې په بس کې ګڼه ګوڼه خورا زياته شوه، نو د بس مخکينۍ برخه کې د سپين پوستو ټولې چوکۍ به تر هغې ډکې شوې، چې سپين پوستي به په بس کې ودرېدل؛ نو د هر افريقايي الاصل امريکايي فرض شوی و، چې له خپلې چوکۍ نه پورته شي، خپل ځای سپين پوستو ته پرېږدي، خپله نور هم شاته لاړ شي او که چېرې تشه چوکۍ نه وي، نو د چوکيو تر منځ په خالي ځای کې ودرېږي. هغه وخت چې يوه سپين پوستې ښځه بس ته پورته شوه او د ناستې لپاره يې په مخکينۍ برخه کې چوکۍ نه لرله، د بس چلوونکي . کالوين او د هغې په ليکه قطار کې درې نورو تورپوستو ته امر وکړ، چې شاته لاړ شی. نور درې تنه شاته لاړل، مګر يوه بله تورپوستې چې حامله هم وه، پورته شوه او د کالوين تر څنګ کېناستله. بس چلوونکي په ښيښه کې ښځو ته وکتل. ښاغلې کالوين ته یې وويل: هغه له موږ غواړي چې پاڅېږو او زه ځکه نه پاڅېږم چې خپله کرايه مې ورکړې ده او بل دا چې د د درېدلو احساس نه کوم نه شم درېدلی. کالوين بس چلوونکي ته وويل: زه هم نه پورته کېږم. بس چلوونکي وويل چې که چېرې تاسې له خپلو چوکيو پورته نه شئ، نو پوليس به راوغواړي. همداسې وشول. پوليس راورسېد او د دواړ ښځو تر شا ناست سړی يې وهڅاوه، چې شاته لاړ شو او لږ تر لږه وکولی شي، د هغې تر شا چوکۍ کې کېني، مګر بيا یې هم بې ځايه کېدل ونه منل. هغه په زور سره له بس نه واېستل شوه او د دوو ښځينه پوليسو . او له خوا ونيول شوه. دا پېښه نهه مياشتې مخکې له هغې پېښه شوه، چې د کاتبه د ورته سرغړونې لپاره نيول شوې وه. کالوين وروسته وويل: مور مې راته وويل چې د هغه څه په اړه غلې شم، چې ومې کړل. راته يې وويل چې: پرېږده چې په دې برخه کې يوازینۍ ښځه اوسي: سپين پوستي وګړي به ونه ځوروي. هغه يې خوښېږي. کالوين ته د ځينو دلايلو له امله د غوندې پاملرنه يا احترام نه کېده: کالوين ښه ښايسته وېښتان نه لرل، پوستکی يې مناسب نه و، نوې پېغله مګر حامله وه. د مدني حقونو په غورځنګ کې مشرانو هڅه وکړه، چې ظاهر په پام کې ونيسي او زياتره غوښتنه کوونکي معترضين تر ټولو زيات وګوري. سرچینې