الف (توری)
الف ا یا یا ، ژباړل شوی ، فونیشین ، عبراني ، آرامي ، سریاک ، عربی ، عربی دسامي ابجدونو لمړی توری دی اودعربي ترڅنګ دپښتو، پارسی، اردو اوځینو نورو ژبو لمړی حرف ګڼل کیږي . دا په سویلي عربي کي د او په توګه هم لیکل کیږي . داسې انګیرل کیږي چې دا لیکونه د مصري هیروګلیف څخه اخیستل شوي دي چي داپه لویدیځه سامي ژبه کي دغوا دسرمعنا ورکوي دپښتو الف ډولونه په عام ډول باندې اوږد الف د غږلرونکو تورو څخه دی اوپه لاندي ډول استعمالیږي: الف: دکلموپه مینځ او پای کي استعمالیږي. ب: مخکې توری یې د تلفظ پر مهال زور دی. ج: هم د نارینه او هم د ښځینه نومونو په پای کې استعمالیږي. لکه: اکاماما انادادا دمؤنث بې ساه نومونو په پای کې هم استعمالیږي. لکه: دعاژړاخنداابتدا او نور. لنډ الف: یوازې دکلمو په پیل کې استعمالیږي او د زور حرکتونه لري. لکه: اُوراِيرهاَنار اونور... په ډیرو عبراني ژبو اوهمدارنګه سریاک کي الف د ریښتیني کنسوننټ نشتوالی دی. په عربي کي کله چي الف دیوې کلمې لمړی توری وي د ګلوټل بند تلفظ څرګندوي . په متنونو کي د ډیکریټیکل نښانونو سره، د الف تلفظ په ندرت سره د یوې ځانګړي نښي په واسطه ښودل کیږي، په عربي کې حمزه او په تبریاني عبراني کي بیا دنقشاقپه ډول ښودل کیږي . په وروستیو سیمیټیک ژبو کې، کله ناکله د ماټر لیکشن په توګه کارکوي چې په بل ځای کې د وییل شتون په ګوته کوي. .