روډولف ویرشو
روډولف لوډویګ کارل ویرشو زوکړه: د ۱۸۲۱ زکال د اکتوبر ۱۳مه مړینه: د ۱۹۰۲ زکال د سپټمبر ۵مه جرمنی طبیب، انتروپولوژېست، پتالوژېست، تاریخ پوه، ژوند پوه، لیکوال، مدیر مسئول او سیاستوال و. نوموړی د معاصرې پتالوژۍ پلار او د ټولنیزې درملنې بنسټګر ګڼل کیږي چې همکارانو یې د طبابت پاپ باله. ویرشو په فردریش ویلهلم پوهنتون کې د یوهانس پیټر مولر تر نظر لاندې طبابت ولوست. له ۱۸۴۷ زکال څخه تر ۱۸۴۸ زکال پورې نوموړي هغه مهال چې په شاریته روغتون د برلین طبي پوهنتون کې یې کار کاوه په پورتنۍ سیلزي په اوسني پولنډ کې یوه تاریخي سیمه ده کې یې د محرقې اړوند څېړنه وکړه او په دې سره یې په جرمني کې د عامې روغتیا د پالیسۍ بنسټ کېښود چې دغې چارې د هغه سیاسي او مسلکي ژوند ته لار همواره کړه. د ۱۸۴۸ زکال په انقلاب کې د هغه ګډون لامل وګرځېد چې راتلونکی کال هغه له شاریته روغتون څخه منفک شي. له دې وروسته نوموړي د طبي اصلاحاتو په عنوان مجله خپره کړه. نوموړي په ۱۸۴۹ زکال کې په وورتسبورګ پوهنتون کې د پتالوژیکې اناتومۍ د څانګې لومړنۍ څوکۍ خپله کړه. پنځه کاله وروسته شاریته روغتون هغه خپل نوي پتالوژیک انستیتیوت ته راوغوښت. نوموړی د پروس د استازو د جرګې غړی وټاکل شو او په رایشتاګ کې یې څوکۍ وګټله. د اتوفون بیسمارک له مالي سیاستونو سره د هغه مخالفت لامل وګرځېد چې هغه دوه په دوه سیالۍ دوئل ته ور وبلي. له دې سره ویرشو د بیسمارک له کاتولیک ضد اقداماتو ملاتړ وکړ چې هغه دغو ته کلتوري مبارزه ویله. نوموړی یو فعاله لیکوال و چې له ۲۰۰۰ څخه زیاتې علمي مقالې یې ولیکلې. د سلولي پتالوژۍ ؛ ۱۸۵۸ زکال په نامه د نوموړي اثر د معاصرې پتالوژۍ بنسټ بلل کېږي چې د سلولي یا حجروي تیوري دریم حکم یې معرفي کړ: ټول ژوندي موجودات له حجراتو څخه جوړ دي . نوموړی په ۱۸۴۹ زکال کې د فزیکي طبي ټولنې - او په ۱۸۹۷ زکال کې په جرمني کې د پتالوژۍ د ټولنې یو له بنسټګرانو څخه و. نوموړي د پتالوژیکي اناتومي او فزیولوژي او کلنیکي درملنې د آرشیو په نامه مجله له بینو راینهارد سره یوځای په ۱۸۴۷ زکال کې، وروسته یې نوم د ویرشو ارشیو ته واوښت او د ایتونولوژي د مجلې په نامه؛ مجلې تاسیس کړې. دویمي یې د جرمني انټروپولوژیکي ټولنې، د انتروپولوژي په برخه کې د برلین ټولنې او همدارنګه د هغه له خوا د ایتنولوژي او تاریخ وړاندې مهال په نامه ټولنو چاپوله. ویرشو لومړنی کس و چې د لوسمي د وینې سرطان، کوردوما، اکرونوز، آمبولي او ترومبوز په څېر ناروغۍ یې تشرېح کړې او هغو ته یې نومونه وټاکل. نوموړي د نوروګلیا، اګنیسېز یا په جنین کې د غړو کمښت، پرانشیم، استئوئید، آمیلوئیدوز، او سپینا بیفیدا په څېر بیولوژیکي اصطلاحات ابداع کړل او همدارنګه د ویرشو نوډ ، ویرشو روبین سپېس ، ویرشو سېکل سېنډروم او ویرشو ټرېډ په څېر نور اصطلاحات د هغه په نوم ونومول شول. د تریشین په نامه ګرد چینجي د ژوندانه د دوران څخه د هغه توصیف د غوښې د ارزونې په ډول اغېز وکړ. هغه د وجود د سپړنې لومړنۍ سیستماتیکې کړنلارې ته پراختیا ورکړه او د عدلي طب په برخه کې یې د وېښتانو د تحلیل موضوع وړاندې کړه. هغه د ناروغیو د میکروبي والي له نظریې سره په مخالفت د ضدعفوني کولو اړوند د ایګناتس زملوایس نظریه رد کړه. نوموړي د اریایي نژاد اړوند نقد درلود او هغه یې د نوردیکي جاودګرۍ په توګه توصیف کاوه. هغه د یو داروین ضد کس په توګه خپله داروین جاهل او د هغه شاګرد ارنست هېګل یې احمق باله. ده د نئاندرتال انسان اصلي نمونه یوازې د یو شکلي تغیر لرونکي انسان په توګه وبلله. علمي ژوند په ۱۸۴۰ زکال کې نوموړي په پوځ کې د جراح کېدو په موخه د بېوزله کورنیو د تکړه ماشومانو لپاره یو پوځي فیلوشېپ ترلاسه کړ چې پر مټ یې هغه د برلین په فردرېش ویلهلم پوهنتون اوس مهال د برلین هومبولت پوهنتون دی کې د طبابت په برخه کې زده کړې پیل کړې. نوموړی تر ډېره د خپلې دوکتورا د لارښود استاد یوهانس پیټر مولر تر اغېز لاندې و. ویرشو د خپلې دوکتورا تېزس په قرنیه کې د روماتېزمي ناروغیو د نښو تر عنوان لاندې د ۱۸۴۳ زکال د اکتوبر په ۲۱مه دفاع کړ. نوموړی له فراغت وروسته د مولر تر لاس لاندې ډاکټر وګمارل شو. خو له دغې چارې ډېر لږ وروسته هغه په برلین کې شاریته روغتون ته د تخصص په موخه ولاړ. نوموړی په ۱۸۴۴ زکال کې د پتالوژېست رابرټ فروریپ طبي مرستیال وټاکل شو او له هغه څخه یې میکروسکوپي چارې زده کړې، همدا و چې له پتالوژۍ سره یې لیوالتیا ومونده. فروریپ د یوې تحلیلي مجلې مدیر مسئول و چې له بهرنیو لاسته راوړونو سره یې سروکار درلود او پر مټ یې ویرشو د فرانسې او انګلستان له علمي نظریاتو الهام واخیست. ویرشو خپله لومړنۍ علمي مقاله په ۱۸۴۵ زکال کې خپره کړه چې په هغو کې یې د وینې د سرطان لومړنۍ پتالوژیکې موندنې وړاندې کړې. نوموړي په ۱۸۴۶ زکال کې د طبابت د جواز اخیستو ازموینه ورکړه او له ازموینې وروسته له ځنډ پرته په شاریته روغتون کې د پتالوژیک څېړونکي په توګه د فروریپ ځای ناستی شو. په ۱۸۴۷ زکال کې نوموړي خپله لومړۍ علمي رتبه ترلاسه کړه. له دې امله چې د هغه مقالو د جرمني پوهانو پام خپل نه کړ، هغه په ۱۸۴۷ زکال کې له خپل همکار بینو راینهارد سره یوځای د پتالوژیکي اناتومي او فزیولوژي او کلنیکي درملنې په نامه مجله چې د ویرشو د ارشیو په نوم پېژندل کېده؛ تاسیس کړه. د هغه له مړینې وروسته راینهارد دغه مجله په یوازې ځان ۱۱ کاله مخکې یووړه. دغې مجلې انتقادي مقالې د دغه معیار پر مټ خپرولې چې هېڅ منسوخ شوې، نه ازمویل شوې، یا هم اټکل کوونکې نظریې نه خپروي. هغه د خپلو نورو جرمني سیالانو پر خلاف د طبي علومو په څېړڼه کې د اساسي اصولو په توګه په کلنیکي مشاهداتو، په حیواناتو باندې په ازموینې څو د ناروغیو عوامل او د درملو اغېز ومومي او په ځانګړې توګه په مایکروسکوپي کچه پتالوژیکې اناتومي ډېر باور درلود. هغه له دې هم مخکې ولاړ او څرګنده یې کړه چې حجره سلول د بدن اساسي واحد دی چې باید د ناروغیو د درک په موخه مطالعه شي. په داسې حال کې چې د حجرې یا سلول اصطلاح په ۱۶۶۵ زکال کې د انګلیسي عالم رابرټ هوک له خوا په بیولوژي کې د مایکروسکوپ څخه د ګټنې پر مهال ابداع شوه، خو لا هم نسجونه د ژوندي موجود جوړونکي واحدونه بلل کېدل او ټول د بیشا د ۲۱ انساجو په توګه په پام کې نیول کېدل، هغه مفهوم چې فرانسوي ډاکټر کزاویه بیشا تشرېح کړ. له ۱۸۴۷ زکال څخه تر ۱۸۴۸ زکال پورې د پروس دولت په پورتنۍ سیلزي کې نوموړی د محرقې د مطالعې په موخه وګماره. له همدغو طبي څېړنو را وروسته هغه د قربانیانو او د هغوی د بې وزلۍ په لیدو سره د ټولنیز طبابت او سیاست اړوند خپلو لیدلورو ته پراختیا ورکړه. په داسې حال کې چې هغه د دغې وبا په برخه کومه ځانګړې بریا ترلاسه نه کړه، خو په پورتنۍ سیلزي کې د محرقې د وبا اړوند د هغه ۱۹۰ پاڼې لرونکی راپور لامل وګرځېد په ۱۸۴۸ زکال کې د جرمني د عامې روغتیا د پالیسۍ د عطف نقطه جوړه کړي. نوموړی د ۱۸۴۸ زکال د مارچ په ۱۰مه برلین ته راوګرځېد او یوازې ته ورځې وروسته دولت ضد انقلاب وشو چې په هغه کې ده فعال رول درلود. نوموړي د سیاسي بې عدالتۍ سره د مبارزې او همدارنګه د ټولنیزې درملنې د ترویج کولو په موخه د همدغه کال په جولای میاشت کې د طبي اصلاحاتو په نامه اوونیزه مجله تاسیس کړه. د دغه ورځپاڼې لومړنۍ ګڼه تر دې عنوان لاندې چې طبابت یو ټولنیز علم دی او طبیب د بې وزلو طبیعي وکیل دی؛ خپره شوه. سیاسي فشارونو هغه اړ کړ څو د ۱۸۴۹ زکال په جون میاشت کې د دغې مجلې چاپ بند کړي او همدارنګه له خپلې رسمي دندې منفک کړای شو. سرچينې