خیریه دولت
خیریه دولت د دولت هغه بڼه ده، چې په هغه کې دولت یا د ټولنیزو بنسټونو یوه ښه جوړه شوې شبکه د برابرو فرصتونو، د شتمنیو د مساوي وېش پر اساس د خپلو اتباعو له اقتصادي او ټولنیزې هوساینې ساتنه کوي او وده ورکوي همدارنګه د هغو وګړو لپاره عامه مسؤلیت مني، چې نه شي کولای د ښه ژوند لپاره له لږو شرایطو نه ګټه پورته کړي. ټولنپوه .. مارشال عصري خیریه دولت د ډیموکراسۍ، فلاح او پانګوالۍ د ځانګړي ترکیب په توګه بیان کړ. په هېوادونو او سیمو کې د خیریه دولت په بڼه او طریقه کې د پام وړ بدلون شته دی. ټول خیریه دولتونه یو څه خصوصي عامه مشارکت ته اړتیا لري، چې په کې لږ تر لږه د ځینې خیریه پروګرامونو اداره او تحویل د خصوصي ادارو له لارې ترسره کېږي. د خیریه دولت خدمتونه هم د دولت په بېلابېلو ساحو کې وړاندې کېږي. د خیریه دولت لومړۍ ځانګړتیاوې؛ لکه عمومي تقاعد او ټولنیزه بیمه، له ز کال نه وروسته د لوېدیځو هېوادونو په صنعتي کولو سره وده وکړه. لومړۍ نړیواله جګړه، ستر ناورین، او دویمه نړیواله جګړه د مهمو پېښو په توګه پېژندل شوي، چې د خیریه دولت پراختیا ته یې لار هواره کړه او په دې کې د ورک شوي محصول، د لوړې کچې بېکارۍ، او نورو ستونزو سره د مبارزې لپاره د دولت مداخله شامله ده. د خیریه دولت بشپړې بڼې له دویمې نړیوالې جګړې وروسته رامنځته شوې. ټولنیز دولت یوه الماني اصطلاح ده، چې له ز کال راهیسې د دولت د ملاتړو پروګرامونو د تشرېح کولو لپاره کارول کېږي، دا د المان سوزیال پولیټیکر ټولنیزو سیاستوالو له خوا جوړ شوي او د اوټو وان بسمارک د محافظه کاره اصلاحاتو د یوې برخې په توګه پلي شوي دي. د ټولنیز دولت د انګلیسي ژبې معادل په انګلیسي هېوادونو کې نه و. په هر حال، د دویمې نړیوالې جګړې په لړ کې، د انګلیسي لوی بشپ ویلیم ټیمپل، چې د مسیحیت او د ټولنیز نظم ز کال کتابونو لیکوال دی، د خیریه دولت عبارت په کارولو سره دا مفهوم دود کړ. له خیره دولت نه د ټیمپل اخیستنه له سیبیل: یا دوه ملتونه یا په بل عبارت بډایه او غریب، چې بنجامین ډیزراییلي په ۱۸۴۵ز کال کې لیکلی و، تړاو لري، دی لیکي: ځواک یوازې یوه دنده لري، چې د خلکو د ټولنیزې هوساینې خوندي کول دي. کله چې ډیزراییلي وروسته لومړی وزیر سیبیل لیکلی و؛ نو هغه مهال هغه له ځوان انګلینډ سره اړیکه لرله، دا د ځوانانو محافظه کاره ډله وه، چې له بېوزلو صنعتي شرایطو سره د له څرنګوالي سره موافق نه و. د ځوان انګلینډ غړو هڅه وکړه، چې د امتیاز لرونکو طبقو په منځ کې ملاتړ ترلاسه کړي، ترڅو له بېوزلو سره مرسته وکړي او د کار هغه وقار وپېژني، چې دوی یې فکر کاوه، چې د فیوډال د منځنۍ دورې په لړ کې د انګلستان ځانګړتیا وه. تاریخ هند د هند سترواک اشوکا په درېیمه پېړۍ کې د خیریه دولت مفکوره وړاندې کړه. هغه وویل، چې مذهب لاره یوازې د معنالرونکو عبارتونو ټولګه نه ده. هغه په شعوري توګه هڅه وکړه چې دا د دولت د تګلارې په توګه غوره کړي. هغه اعلان وکړ چې ټول انسانان زما اولادونه دي دا په بشپړه توګه د پاچاهۍ یو نوې نظریه وه. اشوکا د تشدد په واسطه جګړې او سوبې پرېښودې او د ډېرو ځناورو وژل یې منع کړل؛ هغه غوښتل، چې د مینې او عقیدې له لارې نړۍ فتح کړي، هغه د مذهب د تبلیغ لپاره ډېری ماموریتونه واستول. دا ډول ماموریتونه د مصر، یونان او سریلانکا په څېر ځایونو ته لېږل شوي. د مذهب په تبلیغ کې د خلکو د هوساینې ډېری اقدامات شامل وو. د سترواکۍ دننه او بهر د نارینه وو او حیواناتو د درملنې مرکزونه تاسیس شول. شنه بڼونه، څاګانې، باغونه او هوسا کورونه جوړ شول. اشوکا هم بې ګټې قربانۍ او د ټولنې ځینې ډولونه منع کړل، چې د اسراف، بې نظمۍ او توهین لامل کېدل. د دغو تګلارو د پلي کولو لپاره هغه د سرتېرو یو نوی کادر وګوماره، چې د په نوم یادېده. د دغې ډلې د دندو یوه برخه دا وه، چې د بېلابېلو فرقو وګړو سره باید عادلانه چلند وشي. له دوی نه وغوښتل شول، چې د بندیانو هوساینې ته پام وکړي. چین د هان سلسلې سترواک وین مخکې له میلاده له عصري خیریه تګلارو سره د ورته والي بېلابېل اقدامات وکړل. په دې کې له کالو نه پورته عمر لرونکو وګړو ته د تقاعد په بڼه د خوراکي توکو او شرابو ورکول او همدارنګه د پورونو یا د مالیاتي معافیت په بڼه؛ کونډو، یتیمانو او لویانو ته د دوی د ملاتړ لپاره پیسې وکول وو. سترواک وین د مالیې د پیسو د ضایع کولو په اړه هم اندیښنې لرلې. د نورو هان سترواکانو په څېر، هغه ساده ورېښمینې جامې اغوستې. د دې لپاره چې دولت د عامو خلکو لپاره ښه خدمت وکړي، ظالمانه جنایي سزاګانې یې کمې کړې او دولتي بیوروکراسي یې هم ښه کړه. دغه چاره د دې لامل شوه، چې د چین په تاریخ کې د لومړي ځل لپاره چارواکي د ازموینې له لارې وټاکل شي. د هیواد یا سیمې پر اساس اسټرالیا په اسټرالیا کې له ز کال نه مخکې، د خیریه ټولنو خیریه مرستې او کله ناکله د چارواکو له خوا مالي مرستې، د هغو وګړو لپاره د مرستې لومړۍ وسیله وه، چې نه یې شوای کولای د ځان ملاتړ وکړي. د لسیزې اقتصادي فشار او په دې دوره کې د سوداګریزو اتحادیو او کارګر ګوندونو زیاتوالی د خیریه اصلاحاتو لپاره د خوځښت لامل شو. په ز کال کې، د نوي سویلي ویلز او ویکټوریا ایالتونو یو قانون تصویب کړ، چې د کالو او یا له هغه نه د پورته عمر لرونکو لپاره غیر مرسته کونکی تقاعد معرفي کوي. مخکې تر دې چې د انډریو فشر په مشرۍ د فډرالي کارګر حکومت د ز کال د معلولینو او زاړه عمر د تقاعد قانون معرفي کړي؛ نو کوینزلینډ هم په ز کال کې په ورته سیسټم قانون جوړ کړ. په ز کال کې د معلولیت ملي ناباوره تقاعد پیل شو او په ۱۹۱۲ز کال کې د زېږون ملي معاش معرفي شو. کاناډا د کاناډا د هوساینې پروګرامونه د حکومت په ټولو کچو کې تمویل او اداره کېږي له بېلابېلو ولایتيسیمه ییزو سیسټمونو سره همدارنګه په کې روغتیا او طبي پاملرنه، عامه زده کړه، ټولنیز کورونه او ټولنیز خدمتونه شامل دي. ټولنیز ملاتړ د ټولنیزې مرستې، تضمین شوي عاید، د ماشومانو د مالیاتو ګټې، د زاړه عمر امنیت، د کار بیمه، د کارګرانو غرامت، او د کاناډاکیوبیک تقاعد د پروګرامونو له لارې وړاندې کېږي. منځنی ختیځ سعودي عربستان، کویټ، متحده عربي امارات او قطر د خپلو اتباعو لپاره پر خیریه هېوادونو بدل شوي او په پراخه کچه سبسایډي لري. انتقاد او غبرګون پخوانیو محافظه کارانو، د توماس مالتوس - تر اغېز لاندې، د ټولنیزې بیمې له هر ډول ریښې او څانګې سره مخالفت کاوه. مالتوس، یو پادري، چې د زېږون کنټرول ورته د حیرانتیا وړ و، په دې باور و، چې بېوزلي وګړي باید سپما، پرهېزګارۍ او پاک لمنۍ لپاره تر ټولو سخته طریقه زده کړي. دودیزو محافظه کارانو هم اعتراض وکړ، چې د ټولنیزې بیمې اغېز به د شخصي خیرات د کمزوري کولو او د کورنۍ، ملګرو، مذهبي او نا دولتي خیریه موسسو د دودیزو ټولنیزو اړیکو د کمزوري کولو لپاره ښایي یو لامل وي. له بلې خوا، کارل مارکس د متوسطې درجې د اصلاح غوښتونکو له خوا د دندو د احساس له مخې د لږو اصلاحاتو مخالفت وکړ. د ز کال تر ناکام انقلاب وروسته یې د کمونیست لیګ مرکزي کمېټې ته په خپله وینا کې خبرداری ورکړ، چې د معاشونو د زیاتولو، د کاري شرایطو د ښه کولو او د ټولنیزې بیمې د برابرولو لپاره جوړ شوي اقدامات یوازې رشوتونه دي، چې په لنډمهاله توګه به د کارګرانو حالت د زغم وړ کړي او هغه انقلابي شعور یې کمزوری کړ، چې د سوسیالیستي اقتصاد د لاسته راوړلو لپاره اړین وو.سرچينې سرچينې