نړیوال تشيال تمځای
نړیوال تشیال تمځای د ځمکې په ټیټ چورلېځ کې یوه مېشتوړه لاسي سپوږمکۍ ده چې لومړۍ برخه یې په ۱۹۹۸ کې چورلېځ مدار ته ولېږل شوه. دا تمځای نن سبا په تشیال کې تر ټولو لویه لاسي مصنوعي سپوږمکۍ ده چې له ځمکې څخه زیاتره په لغړو سترگو هم لیدل کېدای شي. نړيوال تشیال تمځای له فشاري رغبېلگو ، بهرنیو اډانو، لمریزو هیندارو، او نورو رغتوکو جوړ شوی دی. د دې تمځای رغتوکي په ټوټو ټوټو د پروټون او سویوز په نامه روسي توغندیو او همدارنگه امریکایي تشیالي ماکوگانو له لارې تشیال ته ولېږل شول. نړیوال تشیال تمځای په ټیټراښکون او تشیالي چاپېریال کې د یوه څېړنیز لابراتوار دنده ترسره کوي چې په دې کې د څېړنډلو له خوا د ژوندپوهنې، وگړ-ژوندپوهنې، پنځپوهنې، ستورپوهنې، هسکاڼپوهنې، او نورو پوهنیزو ډگرونو اړوند ازموینې ترسره کېږي. برسېره پر دې، دا د هغو تشیالبېړیو د سامانونو د کتلو او ازمویلو لپاره هم مناسب ځای دی چې سپوږمۍ او مریخ ته ماموریتونه ترسره کوي. دا تمځای د ځمکې په ټیټ چورلېځ کې له ۳۳۰ څخه تر ۴۳۵ کیلو متره ۲۰۵ ۲۷۰ میله لوړوالی لري چې د زوېزډا رغبېلگې او یا هم د ورغلیو تشیالبېړیو د انجنونو له لارې پرلهپسې مانورې کوي--- او په یوه شپه او ورځ کې ۱۵،۵۴ واره پر ځمکې را چورلي. نړیوال تشیال تمځای د روسي سالیوت ، الماز، او میر ؛ او امریکايي سکایلېب وروسته نهم تمځای دی چې وگړي کې اوسېږي. دا تمځای له تېرو ۱۴ کلونو او د ۲۰۰۰ کال د نومبر پر ۲مه د لومړي لېږد له رسېدا راهیسې په پرلهپسې توگه هستوگن دی--- چې دا په تشیال کې د وگړیو تر ټولو اوږد شتون دی چې د میر ریکارډ یې چې ۹ کاله او ۳۵۷ ورځې وو مات کړی دی. د بېلابېلو تشیالبېړیو لکه سویوز ، پراگرس ، آټومېټډ ټرانسفر وهیکل ، ایچ-۲ ټرانسفر وهیکل - ، ډرېگن ، او سیگنوس له خوا د دې تمځای د ترمیم چارې ترسره کېږي. تر اوسه پورې د ۱۵ هېوادونو ستورمزلو له دې څخه لیدنه کړې ده. وروسته له دې چې په کال ۲۰۱۱ کې د امریکا د تشیال ماکو پروگرام پای ته ورسېد، نړیوال تشیال تمځای ته د ستورمزلو د وړلو راوړلو دنده یوازې د روسي سویوز توغندیو له غاړې شوه، او ډرېگن هم یوازې له تمځای څخه ځمکې ته د توکو د راوړلو دنده ترسره کوي؛ هغه په دې خاطر چې د سویوز دا وړتیا ډېره محدوده ده. د نړیوال تشیال تمځای پروگرام د پنځو تشیالي ادارو لکه ناسا ، روسکوزموس ، جاکسا ، اروپايي تشیال ادارې ، او کاناډايي تشیال ادارې یوه گډه پروژه ده. د دې تمځای څښتنتوب ملکیت او کارونه د دې هېوادونو ترمنځ پر تړونونو ولاړ دي. تمځای پر دوو برخو وېشل شوی چې روسي چورلیزه ونډه او امریکایي چورلیزه ونډه یې بولي--- چې ډېر نور هېوادونه په شریکان دي. تشیالي تمځای