د افغانستان بودایي او هندو میراث
د اوسنې افغانستان په خاوره کې بېلابېلو مذهبي او توکمیزو ټولنو ژوند کړی. د اسلام له فتحې وړاندې، د هندوکش په سوېلي برخو کې زونبیل او کابل شاهان واکمنان وو. کله چې د ۳۹۹ او ۷۵۱ زېږدیزو کلونو ترمنځ چینايي سیلانیانو فکسیان، سونګ یون، شوان ژانګ، وانګ هایون-تسو، هوان چاو او وو کانګ افغانستان ته سفر وکړ، دوی یادونه وکړه چې په شمال کې د آمو سیند او په سوېل کې د اندوس سیند ترمنځ په بېلابېلو سیمو کې هندوییزم او بودیزم رواج و او عملي کېده. د دوی د سفرونو پر مهال دا خاوره د کوشانیانو او ورپسې د هپتالیانو تر واکمنۍ لاندې وه. ویل کېږي چې هپتالیان د هندو خدای سوریا سر سخت او لېواله پیروان وو. مهاجمو عربو مسلمانو په ۶۵۳ ۶۵۴ زېږدیزو کلنو کې د زمینداور هلمند ولایت زنبیل پاچا ته اسلام ور معرفي کړ، ورپسې، مخکې له دې چې په لوېدیځ کې مسلمان شوي زرنج ښار ته را ورګرځي، همدا پیغام یې کابل ته راوړ. معلومه نه ده چې څو کسانو نوی دین قبول کړ، خو کابل شاهان د زرنج صفاري مسلمانانو ته په ۸۷۰ زېږدیز کال د کابل تر بایللو پورې غیر مسلمان پاتې شول. وروسته په شمال کې د بخارا له لوري سامانیانو په سیمه کې خپل اسلامي نفوذ پراخ کړ. ویل کېږي چې له غزني څخه د غزنویانو تر راتګ وړاندې هم مسلمانان او غیر مسلمانان په کابل کې څنګ په څنګ اوسېدل. کابل یوه کلا لري چې د خپل ځواک له امله شهرت لري، چې د لاس رسي یوازې یوه لاره لري. د ننه په کې مسلمانان دي او یو ښارګوټی لري چې د هند کافران په کې اوسېږي. اصطخري، ۹۲۱ زېږدیز کال په افغانستان کې د هندو لومړۍ یادونه په ۹۸۲ زېږدیز کال کې په حدود العالم کې راغلی، چې په ننهار ننګرهار کې د یوه پاچا په اړه وایي، چې په اسلام د مشرف کېدو لپاره عامه ننداره په لاره اچوي، همدارنګه، نوموړي له ۳۰ زیاتې ښځې درلودې چې مسلمانې، افغانې او هندو مېرمنې یادې شوې دي. زیاتره دا نومونه د عربو له خوا د جغرافيائی اصطلاحاتو په توګه کارول کېدل. د بېلګې په توګه، هندو یا هندوستاني له تاریخي اړخه د هغو کسانو د توصیف لپاره د جغرافیایي اصطلاح په توګه کارول شوی چې د هند په نوم د سیمې بومي اوسیدونکي وو، او افغان هغه چا ته کارول کېده چې د باختر په نوم د سیمې اوسیدونکی و. لرغون پوهنه سرچينې