لاچی
تاريخچه: د هيل څخه د سانسكريت په او رسالو كي له ميلاد څخه څلور پيړي مخكي يادونه شویده او هلته ويل شوي چي له هيل څخه په نمانځنو كي كار اخيستل كيدو. همدارنگه يونانيانو هيل له شرق څخه صادرولو او په هغه وخت كي د او په نوم ياديدو. هيل د يونانيانو د تجارت يو توكي څلور پيړي مخكي د عيسي ع له ميلاد څخه يو مهم توكي وو. په لومړي عيسوي پيړي كي روميانو د هيل واردول له هند څخه شروع كړ، او په رومي خوړو كي له هغه څخه گټه اخيستل كيده. داسي ويل كيږي چي د سكندر پوځونو هيل له خپل ټاټوبي هند څخه اروپا ته په ۳۲۵ كاله مخكي له عيسي ع له ميلاد څخه ، انتقال كړل. د ايران، چين،مصر، بين النهرين خلك له ۵۰۰۰ كلونو را په دي خوا د هيل څخه په طبي، اشپزي ا و همدارنگه په مذهبي مراسمو كي گټه اخلي. په چين كي به كله چي د دولت لوړ رتبه مامورين د امپراتور په مخ كي حاضريدل، نو دوي به هيل ژول، تر څو په امپراتور ددوي د خولي بوي بد اثر و نكړي. هيل له ډيرو پخوانيو پيړيو څخه را په دي خوا د نړي په ځيني هيوادونو كي كرل كيږي او استعماليږي، پخوانيو مصريانو او يونانيانو د هيل څخه د تنفسي سيستم ناروغيو په تداوي كي او همدارنگه د غاښونو په سپينولو كي گټه اخيسته، همدارنگه د هند په ليكنو كي ۲۰۰۰ كلونه پخوا د پوستكي د ناروغيو د تداوي لپاره د هيل استعمال ياد شوي دي، د عربو په کلتور کى هيل د ميلمه پالني نښه گنل کيده، او همدارنگه د جنسي خواحشاتو د ويښولو لپاره شهرت لري او د مينځني ختيځ خلک اوس هم د هيل په دې خواصو يقين لري، همدارنگه هيل ۷۲۰ كاله د حضرت عيسي ع له ميلاد څخه مخكي د بابليون د بادشاه په باغچو كي كرل كيدو. هندوانو ۱۰۰۰ كاله د حضرت عيسي ع له ميلاد څخه مخكي د هيل څخه د ناروغيو په تداوي كي گټه اخيسته.د هيل له طلا څخه جوړي شوي داني، چي زرگونه كلونه تاريخ لري او په هند كي لاس ته راغلي : : : : : : د هيل د نوم ريښه: په نړي كي دوه عمده ډولونه د هيل شتون لري چي عبارت دي له: او همدارنگه هيل د يوه با ارزښته تجارتي توكي په ډول پخواني يونان ته سلگونه پيړي پخوا و پيژندل شو او په يونان كي د په نامه ياد شو ، ددي نوم معني نده معلومه شوي خو دا يو بل عنصر ته په يونان كي چي او چي يوه بوي لرونكي ماده ده او هيل ته ورته ده ، يو شان نوم دي. همدا رنگه رومي منابع د دوه ډوله هيل يعني او يادونه كوي چي دا دواړه شرقي منبع لري، ځيني دا گومان كوي چي دا دواړه يو شان دي ، مگر دا بيلي ورايتي د هيل دي، د هيل يوه ورايتي ده چي يا تور هيل ورته ويل كيږي، ددي دواړو ورايتيو نومونو ريښه نده پيژندل شوي. په انجيل كي چي په يونان كي په پراخه توگه ليكل شوي د نوم ديوه بوي لرونكي بوټي په بڼه ښودل شوي. په ځينو كتابونو كي راغلي چي د كلمه له صفت څخه اخيستل شوي دي چي په معني د بي گناه او بي عيبه دي. د نوم د جنوبي اسيا له محلي ژبو څخه اخيستل شوي، لكه په هند كي هيل ته په پنجاب كي په نيپال كي تور هيل ورته ويل كيږي. د هيل د اوسني نوم تر ټولو عمده منبع سانسكريت ژبه ده چي هيل ته يا چي دا توري په ژبو پوري اړه لري يوه - ژبه ده چي عموما په جڼوبي هند . كي خبري پري كيږي د مكاتبي پوري اړه لري، او د هيل عمده نومونه له ژبي څخه اخيستل شوي دى او بل دا چي په معني د ميوه ده. د هيل نباتي ځانگړتياوي: هيل څو كلن بوټي دي چي ۲-۴ متره ارتفاع لري، پاڼي يي اوږدي نري او متناوبي دي ، د پاڼو اوږدوالي ۴۰-۶۰ سانتي مترو ته رسيږي چي د كوچنيو داغونو درلودونكي دي. د هيل د بوټي گلان سپين بنفش ته ورته رنگ لري، ميوه يي دري اړخيزه ده او كپسول شكل لري چي ۱-۲ سانتي متره اوږدوالي لري او همدارنگه د محافظوي پوښ درلودونكي دي چي په منځ كي يي۱۵-۲۰ تور تخمونه شتون لري. د هيل ميوه د ۳-۴ مياشتو په اوږدو كي پخيږي، چي د پخوالي په وخت كي په روښانه شنه رنگ بدليږي. په ښه محيطي شرايطو کى يو ښه روغ رسيدلى بوټي په کال کى نږدې ۲۰۰۰ توليدوي چې د شنه وزن سره ۹۰۰ گرامه کيږي ليکن د وچولو وروسته ۲۰۰ گرامه وزن تشکيلوي، تازه ميوه يي ٪۸۵-۷۲رطوبت او د وچولو وروسته ٪۱۲-۱۰ رطوبت لري د هيل نبات سطحي ريښي توليدوي چه د اصلي ساقى څخه وده کوي ، سور رنگ لري، او په پسرلي كي گلان د له قاعدي څخه شنه كيږي ، او د گلانو كړل د سپرلي څخه د اوړيي تر نيمايي دوام کوي. د هيل د گل تازه والي تر يوي مياشتي دوام مومي،د هيل بوټي ۶،۸-۴،۲ درلودونكي طبيعى تيزابى خاورو ته اړتيا لري هيل په غير زوجي شكل د او په وسيله تكثر كوي او همدارنگه په زوجي ډول د تخم او نيالگيو په وسيله تكثر كوي. په غيرى زوجى تکثرکى له هغه څخه استفاده کيږى چه ددريوڅخه کمى نودې ونه لرى گټه يى داده چه دتخم دتکثيرڅخه يوکال مخکى ميوه نيسى يعنى په حاصل باندى راځى . ليکن نقص يى دادى چه د دوايروسى نارغى دخپريدلو ويره وي دتخم په واسطه تکثر ښه نتيجه ورکوى دجسمى ودى په حال کى دهيل ۳-۵ چه ۰،۵-۲ کلن وى کرل کيږى چه دروغو بوټوڅخه چه زيات حاصل ورکوى لاسته راغلى وى د يوځاي شويو ساقو جدا کول چه د- ولري او - نودې ولري بيا د په فاصله کرل کيږي. د هيل توليدونكي هيوادونه: هيل په نيپال، ويتنام، تايلند، او مركزي امريكا كي كرل كيږي، د هند او ايالتونه د هيل عمده توليدونكي دي. او همدرانگه هيل ته د انواعو ملكه هم ويل كيږي. داسي ويل كيږي چي هيل د ارزښت او قيمت له مخي د زعفران او وانيلا څخه وروسته په دريم كتار كي راځي. په چين، لاوس ويتنام كي هغه بزگران چي د بحر څخه په لوړو سطحو كي ژوند كوي د هيل دوه نوعو او څخه ښه عايد لاس ته راوړي. په اوسنيو وختونو كي نيپال او گواتيمالا د نړي لوي د هيل توليدونكي او صادرونكي هيوادونه دي او په ۲۰۰۷ كال كي نيپال ۱۳۷.۲ ميليونو ډالرو په ارزښت هيل صادر كړي دي. همدارنگه هند هم ډير لوي توليدونكي هيواد گڼل كيږي ، خو ډيره برخه هيل د هند د ننه په مصرف رسيږي، خو بيا هم نړيوال ۶۰ تجارت يي تشكيل كړي دي، په دي وروستيو كلونو كي هند ۲۳۰۰-۲۸۰۰ ټنه هيل په كال كي توليدول او همدارنگه په كال كي ۲۵۰۰۰۰ پونډه هيل د انگلستان بازارونو ته صادروي. ، له تيرو زرگونو كلونو را پدي خوا كله چي په عربو كي د هيل څخه په پراخه پيمانه استفاده وشوه، د هيل تجارت د سهيلي اسيا او عربو تر منځ پيل شو. د نړي تقريبا ۶۰ هيل عربي هيوادونو ، جنوب غرب او شمالي افريقا ته صادريږي او عموما په عربو كي په قهوه كي كار ځيني اخيستل كيږي. دهيل عمده واردونكي د عربو متحده امارات، افغانستان، امريكا،سعودي عرب، اروپا،جنوبي چين، پاكستان او سنگاپور هيوادونه دي استعمال: د هيل څخه په ډيرو اسيايي او اروپايي خوراكونو كي گټه اخيستل كيږي، هيل د ډيرو هندي خوړو تركيب دي په منځني ختيځ، ايران او افغانستان كي په چاي او قهوه كي استعماليږي. تر ټولو قيمته هيل هغه دي جي نن ورځ مونږ هيل ورته وايو. د هيل د بوټي د استعمال برخه د هيل داني دي ، ددي لپاره چي داني خپل بوي له لاسه ورنكړي ، نو د پوښ سره يو ځاي خرڅيږي د هيل له دواړو ډولونوتور او شين هيل څخه د خوراك او يا څښاك د خوشمزه كولو لپاره پكار وړل كيږي او همدارنگه ددوا په جوړولو كي هم گټه ځني اخيستل كيږي. همدارنگه د شاپركو د لاروا په وسيله د غذايي موادو په ډول استعماليږي. د تور هيل بوي نعنا ته ورته دي او له دواړو تور او شين ډولونو څخه گټه اخيستل كيږي، په منځني ختيځ او عربي هيوادونو كي هيل او قهوه دواړه يوځاي په هاون كي ميده كيږي او وروسته يوځاي ايشول كيږي تر څو داسي تركيب منځ ته راوړي چي په هغه كي ۶۰ سلنه هيل وي. تور هيل په هند كي د بسمتي وريجو سره يو ځاي اچول كيږي ، په شمالي اروپا كي د خوړو او كلچو سره يو ځاي پكار وړل كيږي. په عربي هيوادونو كي هغه قهوه چي هيل ولري د ميلمه پالني يوه بيلگه گڼل كيږي او په عربي قهوه العربيه بلل كيږي، دا قهوه داسي جوړيږي چي د قهوي داني او هيل سره يوځاي په هاون كي ميده كيږي او وروسته د بوري سره يو ځاي په يوه لوښي كي چي ابريق ورته ويل كيږي ايشول كيږي، او په ځانگړو پيالو كي چي فنجان بلل كيږي څښل كيږي. عربي كوچيان بدويان داسي چاينكي د قهوي لپاره استعمالوي چي هيل يوازي دهغه په څښكوري كي اچول كيږي او د قهوي د اچولو په وخت كي هيل د هغه سره په تماس كي واقع كيږي. په ايتوپيا كي دهيل لرونكي قهوي جوړول يوه مذهبي كړنه بلل كيږي چي هغه ته د قهوي جشن ويل كيږي، ايتوپيايان د قهوي داني او هيل لومړي سري كوي او وروسته دوي په هاون كي ميده كوي او قهوه ځيني جوړوي او همدارنگه د ډير خوند لپاره د بوتي تازه پاڼي ورسره اچول كيږي. په عربي هيوادونو كي ټول هيل په قهوه كي نه كارول كيږي ، همدارنگه په ځينو خوړو لكه او خوړو كي استعماليږي. په جنوب شرق اسيا كي هيل د د بوټي له پاڼو سره يوځاي كيږي او د ژاولو په څير ژول كيږي، په غرب كي د هيل څخه عطر لاسته راوړي. د هيل طبي گټې: په جنوبي اسيا كي د شنه هيل څخه په پراخه توگه د غاښونو په تداوي، د ستوني په ناروغيو كي، ، د سترگو په ناروغيو او د هضم په ښه والي كي گټه اخيستل كيږي، او داسي هم ويل كيږي چي د مار او لړم د چيچلو د ز هرو د ضد په ډول هم كارول كيږي. په چين، لاوس او ويتنام كي دنورو نوعو تر څنگ د نوعي كرل كيږي او د گيډي په دردونو، ، او خوني اسهال په مخنيوي او نورو هضمي ناروغيو كي كارول كيږي. د هيل په تيلو کى د ماده شته چه حواص لري هيل د عضلاتو د ښه فعاليت لپاره اغيزمن دى او هم د باد، ټوخى او د سږو د مرض لپاره گټوردى په هند کى خلک د غاښونود مكروبونو د لرې کولو، د تنفس، ستوني او سږو د صفا کولولپاره گټه اخلي ، او همدارنگه هيل د تبى ،سترگو پړسوب،د هاضمې سيستم د گډوډى د کنترول لپاره گټور دي ويل کيږي چه د تورهيل په هندي او چينايي دواگانو کى استعماليږي چى د معدې درد،د کولمودرد،دپيچش او د هاضمي د سيستم د نورو ستونــزو دتداوي لپاره گټور گنل کيږي د يو بل خبر په اساس د هيل تيل د خواص لري ، او همدارنگه د عضلاتو ښه فعاليت،دباد او گيس کنترول ،سردرد تداوي او د معدې فعالونکى او جوړونكي خاصيتونه لري ، هيل د حامله ښځواو هغه ناروغانو لپاره چى د تريخي کاڼي ولري گټور ندي. دهيل عمده اجزاوي: د هيل د تيلو اندازه د هيل د زخيري په څرنگوالي اړه لري، خو كيداي شي چي هيل تر ۸ تيل ولري همدا رنگه د هيل په تيلو كي لاندي مركبات شتون لري: - - - . ځينو منابعو ددي مركباتو د شتون راپور هم وركړي: - - او . د جاوا د هيلو په تخم كي د تيلو اندازه د ۲-۴ پوري ده او همدارنگه په تيلو كي يي - - - او شتون لري. همدارنگه د هيل له تيلو څخه په سگرتو كي كار اخيستل كيږي د هيل د بيلا بيلو برخو اجزاوي دهيل كرونده د هيل كرل: د هيل ريښي سطحي دي نو ښو زهكشي شويو او ډيرو عضوي موادو درلودونكيو خاور ته اړتيا لري، په هوارو ځمكو كي هيل بايد په . فاصله وكرل شي او په نا هموارو ځمكو د . په فاصله وكرل شي چي دا فاصله به په يوه هكتار كي ۲۵۰۰-۲۸۰۰ بوټو ته ضرورت لري. په هغه سيمو كي چي اورښت اندازه لوړه وي له ۱۸۰۰ ملي مترو څخه په كال كي ډيره د سانتي مترو په اندازه كندي ايستل كيږي او هغه له ښو خاورو څخه ډكيږي، په هغه سيمو كي چي د اورښت اندازه لږ وي يعني په كال كي ۱۸۰۰-۱۲۰۰ ملي متره د په اندازه كندي ايستل كيږي او دهغه ۳۱ برخه له حيواني سري او ۳۲ برخه له ښو خاورو څخه ډكيږي او د سپرلي د اورښت په موسم نهالي په دي كيندل شويو كندو كي كرل كيږي. كله چي بوټي وركرل شول دبوټي بيخونه د د پاڼو او وښو په وسيله ملچ كيږي تر څو د رطوبت له تبخير او همدارنگه په ناهموارو سيمو كي د خاوري له تخريب څخه مخنيوي وشي. د هيل بوټي - سيوري ته ضرورت لري. دقوريى ساحه ښه زهکشى شوى اوداوبومنابعوته نږدى وى انتخابيږى، د قوريي د ټاکلو څخه وروسته د قوريي سطحي خاوره دحيواني سرې،لرگيودايرې،کمپوست سره د گډولو په واسطه نيالگو وده زياتيدلاى شي تخمونه په بسترکى په قطار کرل کيږى ديو متر مربع ساحى لپاره تخم ته ضرورت دى، تخمونه په بستر کې د په فاصله او د قطارونو تر منځ فاصله د - وې کرل کيږي دتخم دکرلووروسته په ورځ کى دوه ځلى سهاراوماښام اوبه وركول كيږي ،دقوري بستردوچو وښو په واسطه ملچ کيږى ، دتيغ دښکاره کيدلوسره بايدملچ لرى شى ددې لپاره چه نيالگى دلمرمستقيم وړانگوڅخه وساتل شى بايددکوچينونيالگيودپاسه سيورى جوړشى اومنظم ابيارى ،خشاوه ،اودامراضواوافاتوڅخه مخنيوى بايد تر سره شي. تيغ وهنه - ورځوکى ښکاره اوتر-ورځوپورى جريان مومى د او مياشتوپه اوږدو کى كله چي نيالگى ۳-۴ پاڼي منځ ته راوړي دوهمى کوريي ته انتقاليږي. دوهمي قورې بستربايد ژور پراخ او ځنگلي سطحې خاورې په واسطه وپوښل شي د بستر لپاره استعمال شي د وچو مياشتو په موده کې منظم آبيارې ،خيشاوه ،سرې استعمال د امراضو او افاتو کنترولول او ملچ د دوهمي قورې د ضرورياتوڅخه گنل کيږي د دوهمي قورې ته د نيالگيو د انتقال څخه يو مياشت مخکې د ښه بوټي منځ ته راتگ لپاره بايد سيوري لرې شي دا ضرورې ده چي د لومړي او دوهمي قورې خاوره د محلول په واسطه معامله شي او د دريو ورځو لپاره د پلاستيك په واسطه و پوښل شي. دنيالگيو انتقال يا د تخم کرل د معاملې څخه ورځې وروسته صورت نيسي ترڅو د خاوري زهري اغيزي کمې شي يعنې د نباتاتو په وړاندې د خاورې زهري اغيزې کمې شي. اقلیم هيل د يو يا دوه جنسه دي چي د اسيا په جنوب شرق، له هند څخه بيا تر سريلانكا ، ماليزيا، اندونيزيا پوري اړه لري او په گرمو او باران لرونكو ځنگلونو كي كرل كيږي. هيل ډيرو اوبو ته اړتيا لري او ريښي يي بايد په دومدار ډول نم ولري. د هيل بوټي لپاره ښه د حرارت درجه د ۱۰-۲۲ درجي د سانتي گريد دي. د هيل بوټي د بحر له سطحي څخه په ۶۰۰ متره ارتفاع كي ښه وده كړي، لكه څرنگه چي دا بوټي سيوري ته ضرورت لري نو په ځنگلونو كي كرل كيږي.د اورښت اندازه په کال کي يي ۱۲ نه تر ۱۸۰۰ ملي متره پوري او یا لږ څه زیاته وي د تخم انتخاب او ټولول: هغه ورايتي چه لوړحاصل ورکوى اودښه جنسيت لرونکى وى د او مياشتوکى د هغوي تخم راټوليږى. انتخاب شوى بوټى بايد دامراضوڅخه پاک اومکمل ډول پاخه وى، کپسولونه بايد په اوبوکي واچول شى اوبياوروفشارورکړل شى چه ترڅوتخمونه تري ووځى داتخمونه بايد په يخواوبوکى پريمنځل شى وروسته داتخمونه دايرو سره گډ شى اوسيورى کى - ورځولپاره وچ شى . البته دتخمونودتيغ وهلوفيصدى دزياتولولپاره بايد د دوو دقيقو څخه کم وخت لپاره دغليظ يا د . محلول سره معامله شي ترڅو صورت ونيسي . د سري استعمال: د هيل بوټي لاندي سرو ته اړتيا لري: د هيل په كرونده كي د سري استعمال اندازه او وخت د نبات عمر په آبي ځمكو کى د سرې مقدار په للمي ځمكو کى د سرې مقدار د کرلو لومړى کال : : : په دوه جدا پړاونو : : : په دوه جدا پړاونو د کرلو دويم کال : : : په دوه جدا پړاونو : : : په دوه جدا پړاونو د کرلو دريم کال : : : په دوه جداپړاونو : : : په دوه جدا پړاونو د د سري په كي استعماليږي د حاصل ټولول: د ميلادي پيړۍ نه مخکى دهيل توليد او تجارت د وحشى انواعو څخه ؤ ليکن د پيړى نه وروسته د هيل کرنه رسمي او علمي شکل پيداکړ اود هيل ډيري ورايټي منځ ته راغلي هيل وروسته له كرلو په دريم كال په حاصل شروع كوي،د هيل د حاصل ټولول د پخوالي په اصلي پړاو كي ډير ضروري دي، تر څو چي و كولاي شو ښه با كيفيته حاصل لاس ته راوړو. همدارنگه د حاصل د ډيروالي لپاره د مچيو دروزلو د هيل په كروندو كي سپارښتنه كيږي. د هيل ميوه وروسته له گل كړلو څخه د ۳-۴ مياشتو په اوږدو كي پخيږي او په ښو شرايطو كي د هيل يو بوټي كولاي شي چي ۲۰۰۰ كپسولونه توليد كړي. د هيل بوټي له پنځم كال څخه كولاي شي چي په يوه هكتار كي ۵۰۰۰-۲۵۰۰ كيلو گرام شين هيل او يا ۱۰۰۰-۵۰۰ كيلو گرامه پروسس شوي هيل توليد كړي. د هيل ونه وروسته له ۲-۳ كلونو څخه په حاصل كړلو شروع كوي، د هيل ونه په كي په گل كړلو شروع كوي او تر پوري ادامه پيدا كوي. گل کول د او څخه شروع او تر - حتى له دې وروسته هم دوام مومي چه د هوا دحالاتو سره فرق کوي دا - مياشت وخت نيسي چه ميوه ورڅخه په لاس راشي يعني ميوه يي د - مياشتو کي په لاس راځي حاصل يي د - ورځو په اوږدو کى راټوليږي، په اکثرو سيمو کى حاصل د - مياشتو کې د پخوالي په موده کپسول د سره يوځاى راټوليږي پخه ميوه دوچولو په وخت کى په فرش باندې جداکيږي لپکن خامه ميوه د وچولو په وخت كي راغونجنيږي. د هيل شنه ميوه د مکمل پخوالي څخه لږ مخکى د شنه رنگ د ساتلو لپاره راټوليږي عموما د هيل نبات په دريم کال په حاصل راځى اوحاصل د ورځو په اوږدو کى راټوليږى راټول شوى هيل بيا پروسس کيږى د هيل شين رنگ په خارجى مارکيټونو کى ښه نرخ ټاکى نوداچى په پروسس او د ذخيرى په دوران کى شين رنگ ساتل زيات د اهميت وړ دى . د هيل داني په خپل پوست كي ښي ساتل كيږي، كه چيري د خپل پوست څخه وايستل شي نو ډير ژر خپل بوي او تيل له لاسه وركوي. د هيل ميوي ټولول تر ټولو ډيرو كارگرانو ته ضرورت لري او ميوه د څو مياشتو په اوږدوكي مخكي له دي چي په پوره ډول پخه شي د بوټي څخه په لاس ټوليږي د كلونو په اساس د هيل حاصلات - - . کنترول : . محلول - استعماليږى . د هيل پاكول: لومړي ټول شوي هيل له ډوړو او نورو اجزاوو څخه د ځانگړو ټوكريو په وسيله پاكيږي، يو كارگر كولاي شي چي په ۸ ساعتونو كي ۱۰۰ كيلو گرامه هيل پاك كړي، وروسته پاك شوي هيل د اوبو په وسيله مينځل كيږي او بيا د هيل كوچني بندك د لاس په وسيله پاكيږي، ددي لپاره چي د هيل شين رنگ وساتلي شي ، د هيل كپسولونه د - محلول كي د لسو دقيقو لپاره اچوو د ۲۰گرامه - محلول په يوه ليتر اوبو كي اچول كيږي وچول : وچول د هيل اخرني او تر ټولو مهم پړاو دي، د وچولو حرارت بايد له ۵۰ درجو د سناتي گريد څخه ډير نه وي ځكه چي داد هيل خوند او رنگ زيانمنوي. د تازه هيل رطوبت فيصده وي او دا رطوبت بايد فيصدو ته ورسيږي. د هيل د وچولو ډيري طريقي شتون لري چي نظر د هيل حجم او اندازي ته توپير لري. . د لمر د مستقيمو وړانگو په وسيله د هيل وچول: دهيل کپسولونه مستقيما د لمر وړانگوته د- ورځوپورى وچيږى داطريقه د هيل دکپسول د سطحى د روښنايي دلاسه ورکولو سبب گرځى.داطريقه د هغه ورايتي د حاصلاتو لپاره استعاليږى چى د ميوى حاصل يي دټولولوته د اماده کيدو له مخه زيړ اوړى اوهم داطريقه په هغه صورت کى ترسره كيږي چى د شين رنگ ساتل ممکن نه وى. هيل د كانكريټي فرش باندي اچول كيږي تر څو د لمر د وړانگو په ذريعه وچ شي،په دي طريقه كي هيل بايد د لمر د مستقيمو وړانگو څخه لري وساتل شي تر څو چي د هيل شنه رنگ ته زيان ونه رسيږي. دا تر ټولو ساده او ارزانه لاره ده خو په دي طريقه د ښه كيفيت درلودونكي هيل لاسته نه راځي. دا يوازي په هغه سيمو كي چيري چي محيط گرم او وچ وي كارول كيږي. او په دي طريقه د هيل وچول شايدد خاورو په وسيله د هيل د ككړتيا سبب وگرځي. . د لمر د انرژي په وسيله د هيل وچول: په دي طريقه هيل په ښه كيفيت او پاك ډول وچيږي، دا طريقه ډيره عامه نده ځكه چي هيل شين رنگ له لاسه وركوي، د په واسطه د هيل وچول يوازي په گرم او لمريز محيط كي كارول كيږي، د هيل كپسولونه بايد په كي كيښودل شي او همدارنگه دلمر له مستقيمي وړانگو څخه وساتل شي تر هغه چي د هيل رطوبت له ۸۰فيصده څخه ۱۰ فيصدو ته راټيټ شي. په هغه حالت كي چي رطوبت ډير وي نو د سولر سره يوځاي پكي هم كارول كيږي، تر څو چي رطوبت له منځه يوسي. د لرگيو د اور په واسطه د هيل وچول: په هند كي په عمومي بڼه هيل په اوچولو خونو كي هيل وچيږي، چي په هغه كي له لرگيو څخه گټه اخيستل كيږي ترڅو چي حرارت منځ ته راوړي، په دي طريقه كي يو مقدار هيل په يوه لوي ظرف كي د اور دپاسه ايښودل كيږي، او د اور لوگي كيداي شي چي هيل ته د لوگي خوند وركړي، او په دي طريقه كي هغه هيل چي د اور سره په تماس كي دي هغه بايد له سوځيدو څخه وساتل شي، هغه هيل چي په دي طريقه وچيږي هغه د ښه كيفيت درلودونكي نه وي. د هيل وچول د لرگيو په واسطه د ۱:۴ تناسب ته اړتيا لري يعني لرگيو ته اړتيا ده تر څو چي هيل وچ شي. د بريښنا يا گازپه وسيله د هيل وچول: د بريښنا يا گازه وسيله د هيل وچول يه پرمختللي طريقه نظر د د لرگيو داور يا تيلو په وسيله وچولو څخه ده، او همدارنگه په دي طريقه كولاي شو چي ډيره پيمانه هيل وچ كړو او په ځانگړي توگه په هغه وخت كي چي د وچولو په موسم كي اورښت را منځ ته شي، دا تر ټولو قيمته طريقه ده، خو ددي طريقي په وسيله كولاي شو چي دښه كيفيت هيل لاس تهراوړو. په دي طريقه د حرارت درجه له ۵۰ درجو د سانتي گريد څخه نه لوړيږي. د رطوبت كنترولونكي خونو په وسيله د هيل و چول: هيل بايد دټولولو څخه - ساعتو ورسته پروسس شى ترڅو دهيل دخرابيدو مخه ونيول شى . د پواسطه په متوسطه تودوخه کى دهيل رطوبت د - ته ښکته کيږى په نتيجه کى د هيل شين رنگ په مکمل ډول ساتل کيږى. دا طريقه په مخصوصوجوړشومحفوظو خونو کي ترسره كيږي، لمړى کپسولونه مينځل کيږى کپسولونه په جال ډوله واير لرونکى سطحه باندى خپريږى په محفوظ خونه کى د کپسول د وچولو لپاره د اوسپنې د تنور کى دسوخت لرگى سوځول کيږي ترڅو د ضرورت وړ حرارت توليدکړي، توليد شوي حرارت د زنگ پوش لرونکي اوسپنې پايپونو په واسطه تيريږي او خپريږى، د وچولو دا ډول پروسه د - ساعتو پورې وخت نيسي داسي خونو ته انكشاف وركړل شي چي دهغه په وسيله وكولاي شى چي د ښه رنگ او كيفيت درلودونكي هيل لاس ته راوړل، د هيل كپسولونه د وچولو په خونه كي ايښودل كيږي ، په دي خونه كي د حرارت درجه له ۵۰ درجو د سانتي گريد څخه نه لوړيږي، د وچولو په لومړي دوو ساعتونو كي د رطوبت اندازه د كوټي د ننه لوړيږي، چي په دي طريقه هيل پخيږي او هغه انزايم له منځه وړي كوم چي د كلوروفيل ماتونكي دي كلوروفيل د شنه رنگ توليدونكي دي، دوچولو خوني ته روښنايي نه پريښول كيږي. وروسته له دوو گړيو رطوبت له خوني ايستل كيږي او رطوبت كميږي، د هيل كپسولونه تر هغه په خونه كي ايښودل كيږي تر څو چي د هغه رطوبت ۱۰ فيَدو ته راټيټ شي. د په وسيله د هيل وچول: پطرول او گاز د هيل د وچولو لپاره پاكه او اسانه طريق ده، خو د كليوالو لپاره دا طريقه قيمته ده، د لرگيو او يا وچو پاڼو داور په وسيله د هيل وچول د هيل د بوي اخيستو سبب كيږي. يوه وسيله ده چي په دي وروستيو كي د يعني د هيل د وچولو لپاره جوړه شوي، په دي ډول وسيلو كي يو ډول خښتي چي د لرگيو او څخه جوړي شوي وي بي له دود څخه سوځول كيږي. دد ي وسيله گټه دا ده چي له تيلوڅخه ارزانه ده. د هيل درجه بندي: دهيل درجه بندي د لاس په وسيله تر سره كيږي هيل وروسته له وچولودجسامت په اساس د غلبيل په وسيله د-.- په اندازو سره درجه بندي کيږي درجه بندي شوې محصول په پلاستيكي كڅوړکى اچول کيږي ترڅو دذخيرې په جريان کې شين رنگ له لاسه ورنكړي اوهم د رطوبت د اخيستلوڅخه مخنيوي وشى د شنه هيل هغه کپسولونه چى رنگ يي دلاسه ورکړى وي اويامختلف رنگونه ولري نود رنگ د يوشان کولو لپاره لمر ته د چولووروسته د سلفر د سوځولو په واسطه ياکپسولونه د د رقيق دمحلول کى لنديږى ترڅو رنگ يي سپين او يو شان شى د هيل د بوټي ناروغي: ١- : دا يوډول چينجى د ي چي د هيل ساقه سورى کوى او داخلى محتوياتوڅخه تغذيه کوى په نتيجه کى ساقه اوحجرات يي له منځه ځي . کنترول : د محلول يا د . محلول. ٢- : په هيل کى نيماتود يو مضرافت دى چى دهيل دکوچنى نيالگى ريښي د پوسيله ملوث کيږى. مهم علايم : دريښو څوکي پړسيږى ضعيف زيړ اونرى پاڼي توليدوى . کنترول :علاج يي همغه لمړني بستر خاوره د محلول سره بايد معامله شى اوهم په اولنى او دوهمى قوري په بسترکى استعمال شي. ٣- چپه کيدنه : ددى مرض عامل ا دي . کنترول: ښه زهکشى شوى خاوره اوبل د محلول سپرى کول په بستر باندى. ٤- : د اوايروسى ناروغى ده کوم چى دکيلو د سپږيو پواسطه انتقاليږى په پاڼو باندى روښانه شنه داغونه چى يوبل ته موازى وى نبات کم وده او کم توليدوى . کنترول : د حشره وژونکو منظم استعمال چى دهيل د تر پس او نباتى سپږى کنترول کړى اوبل د پواسطه اخته رايزوم د تکثيراو کرلوڅخه مخنيوى کول . ٥- د او ورستيدل : عامل يي دى، د هيل اخته نودي او ساقى ورستيږى او په اسانى سره د رايزوم څخه جلاکيږى او ماتيږى .