شايفنكم
شایفنکم یا زه دي وینم یو غیر سیاسي او بې پلوه خوځښت دی چې په مصر کې د سیاسي اصلاحاتو ، ډیموکراتیکو بنسټونو د ټینگولو او د ډیموکراسۍ پر اساساتو د ولسي خلکو د پوهې د کچې د لوړولو لپاره کار کوي. په مصر کې دا خوځښت اول وار په ۲۰۰۵ میلادي کال کې د دریو تنو ځوانو مصري ښځو د ټلویزیون د یوې پيژندل شوې خبریالې، د پوهنتون د یوې استادې او د مارکیټنگ د یوې ماهرې په ابتکار پيل شو ی وو . شایفینکم یو پیژندل شوی تحریک دی چې د مصریانو د گډون له مخې دې هیواد د ولسمشرۍ او پارلماني ټاکنو د شفافیت ، مشروعیت او خپلواکۍ څارنه کوي. د شایفینکم اساسۍ موخه دا ده چې د ولسي مصریانو په مرسته د دې هیواد په حکومتي او نا حکومتي ادارو کې د اداري فساد په وړاندې مبارزه وکړي، عامه ذهنیت وروزل شي او په ریښتیني ډول د ډیموکراسۍ په اساساتو وپوهیږي. شایفینکم په ۲۰۱۰ میلادي کال کې تر ولسي پاڅون وروسته د لومړیو ولسمشریزو او پارلماني ټاکنو څارنه وکړه . د فعالیت په لمړۍ میاشت کې لږترلږه پينځه زره مصریان په خپله خوښه له دې خوځښت سره د همکارۍ لپاره مخکې شول . ډیرو کسانو د انټرنټ له لارې د ټاکنو د بهیر دڅارنې ، د درغلیو او د رایې ورکولو په مرکزونو کې د وروستیو پرمختگونو څخه د خلکو د خبرولو هڅې پیل کړې. په ټول مصر کې د ټاکنو پر مهال د شایفینکم زرو تنو رضا کارانو د معلوماتو د راغونډولو لپاره په انتخاباتي مرکزونو کې حضور درلود . اوسمهال لس تنه د دې نا حکومتي او خپلواک خوځښت د رهبرۍ په ډله بنسټ ايښوودونکو کې شامل دي او زرهاوو تنه د رضاکارانو په توگه کار ورسره کوي. شایفینکم ټینگار کوي چې دا غیر سیاسي ، ناحکومتي او خپلواک خوځښت دی چې تر شا یې هیڅ ډول سیاسي یا اقتصادي نظریه نشته . شایفینکم د خپلو فعالیتونو لپاره مالي مرستې د ولسي مصریانو څخه ترلاسه کوي. شایفینکم دری بنسټیزې موخې لري . لومړی : د ټولو دولتي او شخصي ادارو څخه د خلکو د څارنې په مرسته د اداري فساد ورکول. دوهم : د بې پلوه معلوماتو د خپرولو په مرسته خلکو ته له اداري فساد سره د مبارزې د لارو چارو ښوودل. دریم: په ټاکنیزو او قضايي چارو کې د اصلاحاتو راوستل . شیفینکم خپلو دریو بنسټیزو اهدافو ته د رسیدلو لپاره په لاندې مسلو باندې کار کړی دی : په حکومت کې اداري فساد د پولیسو په لیکو کې اداري فساد په قضايي سیسټم کې اداري فساد په سترو سازمانونو کې اداري فساد په ټاکنو کې درغلۍ د یو شمیر قدرتمندوانو لخوا د عامه شتمنیو غل لارې چارې رپوټ ورکول شایفینکم د ټولنیزو رسینیو د بیلا بیلوډولونو څخه کار اخلي او د بیړنیو اړیکو د ټینگولو لپاره د ځانگړې برخه یې هم فعاله کړې ده چې په مټ یې د مصر له هر گوټ څخه د اداري فساد په اړه دخلکو معلومات را غونډوي. دا معلومات تر دقیق چاڼ وروسته په رپوټونه بدلیږي او ځانگړو ادارو ته چې د ادارې فساد ادعا ورباندې شوې ده استول کیږي. که چیرې دا ادارې پر وخت ځواب ونه وايي شایفینکم رسنیو ته د هغوي د خپرولو اجازه ورکوي، پر ضد یې لاریونونه تنظیموي او حتي د اړتیا په وخت کې د پټې خولې اعتراضي مظاهرې کوي. - مستند فلم جوړول شایفینکم په ۲۰۰۷ میلادي کال کې د مستندو فلمونو جوړونکې جهان نجم او شریف الکاتشا د شایفین ډاټ کام فلم خپور کړ . دا مستند فلم د ولې ډیموکراسي د پروژې یوه برخه وه . غړي أبيه بنهاوي أحمد حافظ شريف التابعي داليا سامي إنجي الحداد هبة هلال ليلى أميري محمد يحى بثينة كامل مصطفى حجازي نعمت خليل راجيا عمران شيرين التوني صابرين أبو سبعة محمد عبد العزيز أحمد رفاعي أكمل قرطام هیره دي نه شي چې شایفنکم زرهاوو رضاکار غړي لري چې د ورته موخې لپاره مبارزه کوي خو د دې کسانو د شخصي معلوماتو او له سیاسي څارنې د هغوي د خوندیتوب په خاطر د دې یې دقیق شمیر او د هغوي نومونه نه شي په ډاکه کیدلای . تاریخ د عربو تر پسرلي مخکې د شایفینکم کار د جمهور ریس محمد حسنی مبارک تر دې اعلان وروسته پيل شو چې تر لږترلږ څلرویشت کلونو حکومت وروسته به د ولسمشرۍ لپاره د جمهور ریس بیا کاندیدۍ ته اجازه ورکړي. د دې اعلان په وړاندې د مصر په بیلا بیلو برخوکې مصریانو لاریونونه وکړل او دا یې له شرمه ډک کار وباله . د مصریانو د دې اعتراض په ځواب کې د مبارک رژیم په تشدد لاس پورې کړ، د خلکو پر اعتراضونو یې بندیز ولگاوه . هغه مهال د شایفینکم درې واړو بنسټ ایښوودونکو بثينة كامل ،غادة شهبندر اوإنجي حداد پریکړه وکړه چې د داسې بې عدالتۍ په وړاندې پټه خوله نه شي پاتې کیدلای او د دې خوځښت بسنټ یې کیښود . دوی د ۲۰۰۵ کال د ولسمشرۍ ټاکنو پر مهال خپلو پلویانو او کارکونکو ته د فلم اخیستلو لپاره ویډیويي کمرې ورکړې او هغوی یې د ټاکنو د څارنې لپاره بیلا بیلو ټاکنیزو مرکزونو ته واستول . دې کسانو په ټاکنیزو مرکزونو کې د انتخاباتو په پروسه کې د درغلیو په اړه ویډیويي فلمونه واخیستل او د خپلو سترگو لیدلی حال یې په کې څرگند کړ . د ټاکنو په لومړي بهیر کې د اخوان المسلمین ډلې پلویانو ښه ونډه واخیسته او په دوهم دور کې د مصر امنیتي ځو اکونو د راییو مرکزونو ته د خلکو د ورتگ د مخنیوی هڅې پيل کړې. په دریم دور کې د رایې ورکونکو غصه او مایوسي دې حد ته ورسیده چې خلک لارو سرکونو ته ووتل . د پولیسو اوخلکو ترمنځ سختې نښتې هم وشوې. سره له دې چې په ټاکنو کې د رایې ورکونکو شمیر په خواشینونکي ډول لږ دیرش فیصده وو د شایفینکم مشران د دوو قاضیانو له دې پریکړې خوشحاله شول چې د دوی د ملگرو له خوا د انتخاباتو په بهیر کې د درغلیو د اتلسو ثبت شویو پيښو په اړه څيړنه وکړي. قاضیانو د درغلیو شواهد تر لاسه کړل او خلکو ته څرگنده شوه چې قاضیان په دې اړه څومره اغیزناک کار کولای شي. تر دې پيښې وروسته شایفینکم د خپلواک او ازاد قضايي سیسټم د رامنځ ته کیدو لپاره مبارزه پيل کړه . سره له دې چې په مصر کې تر ۵ د زیاتو کسانو پر را غونډیدلو او سیاسي بحثونو بندیز لگیدلی وو د مصر د قاضیانو د ټولنې په وړاندې گڼ شمیر خلک را غونډ شول او خپل ملاتړ یې څرگند کړ . هغه مهال د محمود حمزه محمود حمزة په گډون گڼ شمیر قاضیان او د هغوي ملاتړ کونکي ونیول شول، وټکول او ووهل شول . هغه مهال د شایفینکم دریو بنسټ ایښودونکو پریکړه وکړه چې یو لنډ مستند فلم جوړ کړي چې د له خوا خپور شو . دوی همدا راز د ټولو انټرنټي امکاناتو او راډیو گانو له لارې خلک د ۲۰۰۶ میلادي کال د د میاشتې د پينځه ویشتمې د اعتراض ملاتړ ته را وبلل چې په مصر کې د ازادې قضايه قوې د رامنځ ته کیدو لپاره تر سره کیدونکی وو . په مصر کې د یو شمیر قاضیانو له خوا تر دې پيل شوی مارش وروسته زرهاوو ولسي مصریان ونیول شول او تر میاشتو په توقیف ځایونو کې پاتې شول . شایفینکم د مالي ستونزو سربیره او سره له دې چې خپلو لومړیو اهدافو ته د لاس ته راوړ په برخه کې له ستونزو سره مخامخ وو خپل کار ته دوام ورکړ . تر دې وروسته د دریو بسنټ ايښودونکو له ډلې څخه إنجي الحداد د امریکا د پخواني ولسمشر جورج واکر بوش په گډون د نړۍ له یو شمیر مشرانو سره وکتل او د ملگرو ملتونو په سازمان .کې یې په مصر کې د سیاسي ازادۍ پر نشتوالي خبرې وکړې. د ۲۰۰۷ میلادي کال په پسرلي کې شایفینکم په مصر کې د بیړنیو حالاتو په قانون حاکم قانون کې په څلور دیرش مواردو کې د تعدیل او اصلاح لپاره کمپاین پيل کړ. د عربو تر پسرلي وورسته په مصر کې د ۲۰۱۱ میلادي کال تر ولسي پاڅون وروسته د شایفینکم خوڅښت یو وار بیا په جوش کې فعالیت پيل کړ او د کار لارې چارې یې په بې سارې ډول بدلې کړې. دې خوځښت د لومړي ځل لپاره په مصر کې د ولسمشرۍ ټاکنو لپاره ځان تیار کړ ، زرهاوو رضاکاران یې را غونډ کړل تر څو د مصر په ټولو ۲۷ ولایتونو کې د ټاکنو د بهیر څارنه وکړي. شایفینکم دا وار د ټاکنو په مرکزونو کې د خپلو استازو لپاره یوه میاشت کې منظم روزنیز پروگرامونه پيل کړل. دې کسانو ته د او مخامخ سیمینارونو په ترځ کې زده کړه ورکړ شوه چې په څه ډول د درغلیو په اړه ترلاسه کړي معلومات خپاره کړي. د مصر د ټولنې دې فعالو غړو د خپله دنده وگڼله چې د ټاکنو د بهیر څارنه وکړي او که چیرې له کومې درغلۍ سره مخامخ کیږي د بیړنیو حالاتو لپاره د ځانگړو اړیکو د شمیرې په مرسته ، پر فیس بوک، ټویټر او د ایمیل له لارې یې خبر ورکړي. د درغلیو رپوټونه د شایفینکم پر پاڼه د نا تایید شویو معلوماتو په توگه خپریدل او له دې سره سم به رسمي انتخاباتي څارونکو یا تایید کړل او یا هم رد . د مصر د ولسمشرۍ ټاکنو په لومړیو دوو ورځو کې د درغلیو د تر ۱۰۰۰ زیاتو پيښو خبر ورکړ شو . شایفینکم د څارونکي او د اداري فساد ضد حرکت په توگه خپل کار ته دوام ورکوي. پورٹ سعید د مصر په سیمه کې د شایفینکم خپله لمړۍ څانگې په دې ښارگوټي کې د څخه وروسته د ۲۰۱۳ کال د اپریل په میاشت کې پرانیستله . ماخذونه یا سرچینې . . . . . . . . . . . . : . . . . . - . . . . . . بهرنۍ کړۍ : : : : بهرنۍ کړۍ :