په ټایلند کې بشري حقونه
ټایلند د لومړیو هیوادونو څخه و چې د ملګرو ملتونو د د بشري حقونو نړیواله اعلامیه یې لاسلیک کړه او په ټایلند کې د بشري حقونو ساتنې ته ژمن ښکارېده. په عمل کې، واقعیت دا دی چې ځواکمن کولی شي د معافیت په درلودلو سره د بشري حقونو څخه سرغړونه وکړي. له څخه تر پورې، د بخښنې نړیوال سازمان راپور ورکړ چې ... په ټایلینډ کې د ، خپلوسری توقیف، جبري ورکېدل، شکنجه او له قانون لوړې وژنې وې. د بخښنې نړیوال سازمان د بخښنې نړیوال راپور ؛ د نړۍ د بشري حقونو وضعیت، څرګندوي چې په منځمهاله کې ډیر بدلون نه دی راغلی. د راپور د بخښنې نړیوال سازمان عمومي کتنې ته پراختیا ورکوي ځکه چې دا په ځانګړي ډول د ټایلنډ قضیې باندې تمرکز کوي. لکه څنګه چې د لومړي وزیر پریوت چان او چا نوی ټاکل شوی حکومت د په نیمه کې واک په غاړه اخیست ، د ټایلنډ د بشري حقونو ریکارډ د له قوله بدلون نه ده کړی. د اساسي قانون ضمانتونه د کال د سپتمبر د میاشتي په نظامي کودتا سره د کال اساسي قانون ملغی شو. نظامي رژیم یو موقت اساسي قانون وضع کړ چې د کال تر قانون چې یو کال وروسته د ټولپوښتنې له لارې تصویب شو، نافذ ؤ. د کال اساسی قانون قانون تر یوې اندازې د نظامي رژیم له خوا لغوه شو چې د کال د مې په میاشت کې واک ته ورسید او موقت اساسي قانون د هغه ځای ونیو څو چې په کال کې نوی اساسي قانون تصویب شو. د اساسي قانون کې ډیری نوي حقوق معرفي شوي وو. په هغه کې د وړیا زده کړې حق، د دودیزو ټولنو حقونه، او د کودتا او د قدرت لاس ته راوړلو نورو غیر قانوني لارو پر وړاندې د سوله ییز اعتراض حق، د ماشومانو، لویانو، معلولینو حقونه، او د جنسیت مساوات شامل وو. د معلوماتو ازادي، د عامې روغتیا او تعلیم حق، او د مصرف کوونکي حقونه هم پیژندل شوي وو. د د قانون په پرتله چې یوازې نه حقونه پکې وو، په دې قانون کې په مجموعي توګه حقونه پېژندل شوي وو. اوسني اساسي قانون، چې د نظامي جنتا لخوا ټاکل شوي ارګان لخوا ترتیب شوی، په مه برخه کې وایي: د خلکو عزت، حقوق، ازادي او د خلکو مساوات باید خوندي شي. دا د کال اساسي قانون څخه بدل شوی نه دی. د څخه برخې پورې په پراخه کچه یو لړ مشخص حقوق لکه جرمي عدالت، تعلیم، د تبعیض منع، مذهب او د بیان ازادي ځای پر ځای شوي دي. د کال اساسي قانون ډېری هغه حقوق چې د کال د خلکو په اساسي قانون کې په ښکاره توګه پېژندل شوي وو، بېرته را ژوندې کړل. په هغه اساسي قانون کې د بیان ازادي، د مطبوعاتو ازادي، سوله ییزه غونډې، ټولنې، دین، او په هېواد کې د ننه او بهر کې د خوځښت حقوق مطرح شوي وو. له دې سره، د کال اساسي قانو د سالم چاپېریال حق هم منځ ته راوړ. سرغړونې د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت او نورو په ډیری برخو کې اندیښنې ښودلې دي: پر فعالانو بریدونه له راهیسې، په ټایلند کې په سیاسي فعالانو فزیکي بریدونه شوي. د برید په اړه د پولیسو څېړنو هېڅ پرمختګ نه دی ښودلی. د رژیم په انتقاد کوونکی ایکاچای هانګ کانګورن په کال کې اووه ځله برید شوی. بریدونو د هغه ملکیت او هغه په خپله په نښه کړی دی. وروستی برید د می په کې ترسره شو، کله چې هغه د محکمې ودانۍ مخې ته د څلورو بریدګرو لخوا ووهل شو. چارواکي د بریدونو په مخنیوي کې بې واکه ښکاري. یو مجرم په کې ونیول شو، جریمه یې ورکړه، او خوشې شو. د جون په ، کې، د جنتا ضد فعال سیراویت جا نیو سیریتوات د څلور بریدګرو لخوا د بنکاک په بېروبار سړک کې د بیسبال توپ په ډنډو په واسطه تر برید لاندې ونیول شو. د جون په میاشت په لمړیو کې، سیراویت کله چې له یوې سیاسي غونډې څخه کور ته روان و د پنځو کسانو لخوا برید وشو. د وروستي برید په قضیه کې، د لومړي وزیر مرستیال په سیاسي بریدونو د حکومت چوپتیا ماته کړه او پولیسو ته یې امر وکړ چې د برید کونکو د موندلو لپاره ګړندي عمل وکړي. جبري ورکېدل د ټایلنډ د بخښنې سازمان په وینا، لږترلږه د بشري حقونو مدافعین له راهیسې د جبري ورکیدو قرباني شوي. د بنکاک پوسټ د شمېرو له مخې له راهیسې تنه تایید شوي او احتمالاً وژل شوي. په کال کې د بشري حقونو د مرکز لپاره د ټایلنډي وکیلانو لخوا ترتیب شوی راپور ښیې چې لږترلږه سیاسي کډوال د کودتا اړوند دلایلو له مخې د کال کودتا وروسته هېواد پریښود. د لومړي وزیر پریوت چان اوچا حکومت د شکنجې او جبري ورکیدو په اړه په دوامداره توګه انکارکوي. په ټوله آسیا کې د بشري حقونو مدافعین ویره لري چې د سویل ختیځ آسیا هیوادونه، تایلند، ویتنام، مالیزیا، کمبودیا او لاوس په ګډه موافقه کړې چې د سیاسي فعالینو د نیولو لپاره به همکاري وکړي چې له خپلو پولو تښتیدلي کسان پرته له مرګ او شنکنجې د عواقبو په نظر کې نیولو سره بېرته خپلو هیوادونو ته لیږي. د بنکاک پوسټ یادونه کړې چې ورکیدل وروسته له هغه پیل شوي چې د ټایلنډي او لاوس حکومتونو د دسمبر په کې موافقه وکړه چې د امنیتي ګواښونو تر نامه لاندې هغه کسان په تعقیب کې همکاري کوي چې امنیتي ګواښ ښکاره شي. د هغو کسانو په مینځ کې چې ورک شوي: سومچای نیلاپایجیت، د بشري حقونو وکیل چې مخکې سویل کې د تای-مالایی مسلمانانو د حقونو اتل ؤ. هغه په کې د تاکسین شیناواترا د ادارې پرمهال وتښتول شو او ووژل شو. د هغه جسد هېڅکله نه دی موندل شوی او نه هم چا ته سزا ورکړل شوې. پورلاجي بېلي راکچونګچاروین، د کارین توکمیز فعال چې جسد پاتې شوني یې وروسته وموندل شول. دین خاملای، کلیوال فعال د کال د جون په مه، په لاوس کې د پاچاهۍ ضد یو مخالف، ایتیپول سکپان، یو -کلن د دیموکراسۍ پلوه خپرونکی چې د دي جې ژونو په نوم و، د نامعلوم بریدګرو لخوا وتښتول شو او ځنګلونو ته یوړل شو. هغه بیا هېڅکله ونه لیدل شو. وتیپونګ کاچاماکول، چې د کو ټي په نوم هم پیژندل کیږي، د سره کمیس فعال ؤ، د په جولای کې ورک شو. سوراچای ډانواټانانوسورن، چې د سراچای سای ډان په نوم هم پیژندل کیږي، یو بنسټ پاله د سور کمیس او د پاچاهۍ انتقاد کوونکی، د دوه همکارانو سره یوځای، چټان فو چانا بونفاوال او کریډیټ کاسالونګ لویلرت. د سراچای کورنۍ، د هغه له ورکیدو یو کال وروسته، لاهم د ټایلنډي محکمو لخوا د قرضه اسنادو د بهات دفیس په ورکولو مسئول دي. تر پورې، د ټایلنډ پولیس لاهم سورچای ورک شوی سړی ګڼي. دوی د قضیې په پرمختګ کې پاتې راغلي او د ټایلینډ حکومت ... داسې برېښي چې دا قضیه یې له پامه غورځولې ده. سیام تیراوټ، چوچیپ چیواسوت، او کریتسانا تاپتای، د تایلنډ د پاچاهۍ ضد درې فعالین، د می په نېټه هغه مهال ورک شول چې فکر کیږي دوی له ویتنام څخه ټایلینډ ته سپارل شوي وو او غوښتل یې چې د جعلي اندونیزیایی پاسپورټونو سره هیواد ته د ننوتلو هڅه وکړي. دا دری واړه په ټایلینډ کې د پاچاهۍ سپکاوي او د جون می کودتا وروسته جنتا استحضار ته د نه حاضرېدو له امله ترڅار لاندې وو. د دوی په ورکېدو سره د بشري حقونو لپاره د ټایلند اتحاد د خبرداري خبر په عاجله توګه خپور کړ. د دوی له ورکېدو راهیسې د می مه یو کال پوره کېږي چې تراوسه د درې واړو هېڅ نښه نه ده معلومه شوې. اود سایوونګم، د لاوس کډوال او د لاوتین حکومت انتقاد کوونکی، د د اګست په په بنکاک کې له کوره ورک شو او له هغه راهیسې نه دی لیدل شوی. وانچالارم ساتساکیت، یو جلاوطنی چې د کودتا وروسته یې هېواد پرېښود، لومړی لاوس او بیا کمبودیا ته لاړ. هغه د جون په کې په نم پنه کې د څو تنو لخوا د ورځې په رڼا کې وتښتول شو. د کمبودیا چارواکو په پیل کې د قضیې له څېړلو ډډه وکړه او دې ته یې جعلي خبرونه وویل. کمبودیان د جون په مه پېښیمانه شول، ویې ویل چې دوی به څېړنې وکړي په داسې حال کې چې هر ډول مسؤلیت یې رد کړ. دې قضیې د وانچیلارم په استازیتوب ډیری ډلې په خوځښت رواستلې. د بشري مرستو لپاره د ټایلنډ د حقوقي مرستې د ډلې په وینا، لږترلږه ټایلنډیان له هېواد څخه وتلي چې د کال د می په میاشت کې د نظامي تسلط وروسته یې بهرکې پناه غوښتې.ده. د دوی ترمنځ د غړي هم شته. میوزیک د دوی جرم دی، ځکه چې د دوی ځینې سندرې پاچاهي ته سپکاوی کوي چې په ټایلنډ کې یو جدي جرم بلل کېږي. دا ډله چې نوم یې د سوړ اور په نوم دی، په ټولنیزو رسنیو کې اعلان وکړ چې دوی د خپل ژوند په اړه وېره لري. وروسته له هغې چې ډیری باوري سرچینو موږ ته وویل چې د ټایلنډ پوځ په موږ پسې راځي او موږ به ووژني. د په اګست کې د فای یین ډلې غړي فرانسې ته کډوال قبول شول څو د کډوالۍ جواز ترلاسه کړي. ټول هغه څوک چې د په وروستیو او د په پیل کې ورک شوي د ټایلنډي چارواکو له خوا د پاچاهۍ ضد فعالیت په تور تورن شوي. سرچينې او ياداښتونه