د پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته ادبیات
د پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته ادبیات د پخوانیو مستعمرو هیوادونو د خلکو له خوا رامنځته شوي ادبیات دي. له جنوبي قطب نه پرته په نورو ټولو براعظمونو کې شتون لري. د پوسټ استعمار ادبیات ډېری د یو هیواد تر استعمار لاندې راتلو ستونزې او پایلې په ګوته کوي، په ځانګړې توګه د پخوانیو تر لاس لاندې خلکو سیاسي او کلتوري خپلواکۍ او د توکم پالنې او استعمار په ګډون موضوعاتو پورې اړوند پوښتنې څېړي. د دې موضوع په شاوخوا کې د ادبي تیورۍ لړۍ هم وده کړې. دا برخه د دوامدارۍ او ننګونې په برخه کې او همداشان هغه څه چې د پوسټ استعمار منتقد اډوارډ سید د کلتوري امپریالیزم په هکله ویلي و د ادبیاتو رول یا ونډه په ګوته کوي. د کډوالۍ یا مهاجرت ادبیات او د پوسټ استعمار ادبیات د پام وړ ورته والی په ډاګه کوي. په هرحال، ټول مهاجرتونه په یوه استعماري چاپېریال کې نه ترسره کېږي، او د پوسټ استعمار ټول ادبیات هم مهاجرت سره معامله نه کوي. د اوسني بحث یوه پوښتنه دا ده چې پوسټ استعمار تیورۍ په کومه کچه په غیر استعماري چاپېریالونو کې د مهاجرت ادبیاتو په هکله خبرې کوي. اصطلاحات په پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته کې د پوسټ یا وروسته مختاړي اهمیت د پوهانو او تاریخ پوهانو ترمنځ د اختلاف موضوع ده. د استعمار وروسته یا پوسټ استعمار په مطالعاتو کې، د استعمار د پیل او پای د نېټې په هکله یوه متحده اجماع شتون نه لري د ډیری پوهانو په ګډون چې ادعا کوي چې داسې نه دي پېښ شوي. په هرحال، ډیری پوهان په دې موافق دي چې د پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته اصطلاح د استعمار له پای ته رسیدو وروسته دوره په ګوته کوي. دا بحث د استعمار د تاریخ تر اغېز لاندې دی، چې په عمومي توګه په څو لویو پړاوونو ویشل شوی دی. په امریکا کې د اروپا استعمار په ۱۵ پیړۍ کې پیل او تر ۱۹ پیړۍ پورې یې دوام وکړ، په داسې حال کې چې د افریقا او اسیا استعمار په ۱۹ پیړۍ کې خپل اوج ته ورسېد. د شلمې پیړۍ په پیل کې، د غیر اروپایی سیمو لویه برخه د اروپا تر استعمار لاندې وه؛ تر دویمې نړیوالې جګړې وروسته هم کله چې د استعمار ضد حرکتونه په افریقا، اسیا او امریکا کې د استثمار لامل وګرځېدل، دوام درلود. پوسټ-استعمار یا پوسټ استعمار؟ په دې برخه کې اجماع دا ده چې پوسټ-استعمار د اتصال له کرښې سره د هغې دورې په معنا ده چې په تاریخي لحاظ تر استعمار وروسته راځي. له بلې خوا پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته په بېلابېلو زمانو او جغرافیایي سیمو کې د استعمار دوامداره اغیزې څرګندوي. په داسې حال کې چې د اتصال کرښه دا معنی لري چې تاریخ له استعمار مخکې او وروسته د تشخیص وړ مرحلو کې څرګندېږي، د اتصال کرښې حذفول یو مقایسه يي چوکاټ رامنځته کوي چې له دې کبله د استعماري اغیزو پر وړاندې د سیمه ییز مقاومت ډولونه درک کېږي. د اتصال کرښې په ګټه استدلال داسې وړاندیز کوي چې د پوسټ استعمار اصطلاح د نړۍ په بیلابیلو برخو کې د استعماري تاریخونو ترمنځ توپیرونه راکموي او استعماري ټولنې سره یوشان کوي. د هغو انتقادي لیکنو ټولګه چې په دې بحثونو کې برخه اخلي د پوسټ استعمار تیورۍ بلل کیږي. انتقادي کړنلارې د پوسټ استعمار کیسه لیکونکي له دودیزو استعماري خبرو اترو، یا یې د اصلاح کولو او یا هم د تخریبولو له لارې، یا دواړو سره کار لري. د پوسټ استعمار ادبي تیورۍ استعمار او پوسټ استعمار یا تر استعمار وروسته ادبيات، او په ځانګړي توګه د استعمارګر او استعمار شوي تر منځ پر ټولنیز بحث باندې تمرکز کوي او هغه چې ادب یې رامنځته کړی دی بیا څېړي. د ۱۹۷۸ په ختیځ پېژندنې کې، اډوارډ سید د ، ، او - داستانونه تحلیل کړل، دا یې وڅیړل چې څه ډول یې د اروپا پر توکمیز غوره والي او ټولنیزو عقیدو اغېزې ښندلي دي. هغه د پوسټ استعمار د څانګې چې د استعماري خبرو اترو تحلیل په نوم یادېږي مخکښ و. د استعماري خبرو اترو یو بل مهم تیوریسټ هومي کی بابا په ۱۹۴۹ کې زیږیدلی دی چې د هاروارډ پوهنتون پروفیسور دی. هغه ددې برخې یو شمیر نوي لغتونه یا نیوولوګیزمونه او کلیدي مفاهیم رامنځته کړي، لکه ترکیب یا یوځای والی، درېیم ځای، تقلید، توپیر او ابهام. د لویدیځ پېژندل شوي اثار لکه د شکسپیر سخت توفان، د شارلټ برونټ جین ایی، د جین اسټن مینسفیلډ پارک، د روډیارډ کیپلینګ کیم، او د جوزف کانراډ د تیاره زړه چې د استعماري خبرو اترو د تحلیل موخې دي. ملتپالنه له یوه ملت سره د پیژندلو یا هویت احساس، یا ملتپالنه، د استعمار ضد حرکتونو ته وده ورکړه چې د استعماري واکمنۍ نه د خپلواکۍ د ترلاسه کولو په لټه کې وو. ژبه او ادب د استعمار د اغېزو پر وړاندې د مقاومت او د ملي هویت د احساس د پیاوړتیا عوامل وو. د چاپ ماشین په راتګ سره، ورځپاڼو او مجلو له خلکو سره مرسته وکړه چې د جغرافیایي خنډونو په شتون کې هم له یوې ګډې ملي ټولنې سره وپیژني. د ملت دا مفکوره د یوې یو شان خیالي ټولنې په توګه چې د جغرافیایي خنډونو په شتون کې د ژبې له لارې سره تړلې وه، د عصري ملت لپاره یوه نمونه یا بېلګه شوه. له استعمار نه وروسته ادبیاتو نه یوازې دا چې د استعمار ضد مبارزې کې د ملي هویت په ټینګولو کې مرسته کړې، بلکې د اروپايي استعمار د ملتپالنې شجره یې هم نقد کړه. د بېلګې په توګه، لکه څنګه چې د سلمان رشدي په ناولونو کې ښودل شوي، چې د اروپايي موډلونو پر بنسټ او د حاشیو ته شویو غږونو په حذفولو سره یو شان ملت جوړ شوی دی. هغوئ له مذهبي یا توکمیزو اشرافو نه جوړ شوي وو چې د ټول ملت په استازیتوب یې خبرې کولې، او اقلیت ډلې به یې غلې یا چوپ کولې. ختیځه اسیا کوریا د د هوسا میرمنو په نوم کتاب: د جنسي تاوتریخوالي او په کوریا او جاپان کې د پوسټ استعمار په هکله، د دویمې نړیوالې جګړې او د جاپاني اردو د ستواکۍ په بهیر کې د هوسا میرمنو په نوم کتاب د جبري جنسي غلامۍ د عمل په هکله رڼا واچوله. سویل او سویل ختیځه اسیا فلیپین د فیلیپین په ادبیاتو کې د ماقبل التاریخ افسانې، او د فیلیپین استعماري میراث شامل دي. په حقیقت کې له هسپانیې دمخه د فیلیپین ادبیات هغه افسانې وې چې د شفاهي دود له لارې له یوه نسل نه بل نسل ته لیږدول شوې وې. په هرحال، شتمنې کورنۍ، په ځانګړې توګه په منداناو کې په وتوانېدې چې د دې افسانو لیکل شوې نسخې د کورني میراث په توګه وساتي. ددې افسانو له ډلې د افسانه، جهيل افسانه ده. ډیری افسانې د هسپانوي دورې په بهیر کې پیژندل شوي. ډېری د پام وړ د فیلیپیني ادبیات په هسپانیوي دورې کې او د شلمې پیړۍ په لومړۍ نیمایي کې په هسپانیوي ژبې لیکل شوي. د فیلیپین ادبیات په هسپانیوي، انګلیسي، یا د فیلیپین په ځایي ژبو لیکل شوې دي. د نامتو لیکوالانو په ډلې کې . ، ، .، . . . او شامل دي. سینګاپور باني هیکس ۱۹۶۸- ۱۹۹۷ د سنګاپور یوراسیايي موډله او لیکواله وه. کله چې د یوې موډلې په توګه یې شهرت ترلاسه کړ، هغې د سنګاپور د پوسټ استعمار ادبیاتو په برخې کې د مرستې او د هغې په اثارو کې د بشر دوستۍ د فلسفې د پېژندلو لپاره ډېر شهرت ترلاسه کړ. د هغې لومړی کتاب، بخښنه غواړم، ایا تاسو یو موډل یاست؟، د سنګاپور په ادبي او کلتوري تاریخ کې د پام وړ پړاو په توګه پیژندل شوی. هند یو له کلیدي موضوعاتو نه د هند د بېلابېلو ژبو د ادبي تولید پر وړاندې په انګلیسي ژبې کې د هندي لیکلو لوړوالی ټیټوالی دی. په دې برخې کې کلیدي قطبي مفکورې سطحياصلي، تقلیديتخلیقي، کم عمقه یا سرسري ژور، انتقادي غیر انتقادي، اشرافي سیمه ییز او داسې نورې شاملې دي. د سلمان رشدي او امیت چاوهدري نظرونه چې په ترتیب سره د دوی په کتابونو د هندي لیکنو پخوانی کتاب او د هند د عصري ادبیاتو پیکاډور کتاب کې څرګند شوي دي، دا جګړه اړینه بولي. سرچينې