سيد محمد حسين طباطبايي
سید محمد حسین طباطبایی چې په علامه طباطبایی ۱۲۸۱ ه.ل. زوکړې - ۱۳۶۰ ه.ل. مړينه د شلمې پېړۍ له نامتو اسلامي فیلسوفانو، مفسرانو او د اسلامي علومو له پوهانو څخه گڼل کېږي. دده اهمیت پدې کې دی، چې د فلسفه او حکمت، تفسیر یې په نوی انداز کې بیان کړل، د ملا صدرا د فلسفې په شننه کې یې پوره رول لوبولې، او د معرفتپېېندنې ښوونځې بنسټ یې هم اېښې دی. دارنگه د په درځنونو علمي کتابونو په لیکلو، او د سلگونو برجسته زده کوونکو په روزنه لکه د مرتضی مطهری سره یې د خپل وخت سره سم د لودیځ مارکسیستي فلسفي ښوونځي سره په علمي توگه مبارزه کړې، او اسلامي فلسفې ته یې یو نوې ژوند ور وباښه. ژوندلیک ښوونکي فلسفه شمېرپوهنه اصول فقه تألیفات او آثار مشهورې لیکنې یې علامه طباطبایي دوه عمده لیکلي اثار لری، چې یو یې په عربی ژبه د تفسیر المیزان په نامه تفسیر دۍ، چې د ۷۰ کلونو په موده کې یې په ۲۰ ټوکونو کې لیکلې. دا تفسیر تفسیر قران بالقرآن دی، یانې د قرآن تفسیر په قرآن کریم سره شوې. د طباطبایي دا اثر د د سید محمد باقر موسوي همداني لخوا په فارسي ایراني ژبه ژباړل شوې. بل مهم اثر یې د اصول فلسفه و روش رئالیسم په نامه دی.دا کتاب ۱۴ فلسفي لیکنې لري، چې په ۲۰مو او ۳۰مو لسیزو کې یې لیکلې دی، او مرتضی مطهری لخوا پرې د تطبیقي فلسفه په پل یې پرې لمنلیکونه او شرحه لیکې . شرحی کوتاه بر دیگر آثار بدایه الحکمه: کتابی که یک دوره تدریس فشرده فلسفه برای دوستداران علوم عقلی در قم و سپس دانشگاههای کشور شد. نهایه الحکمه: این اثر برای تدریس فلسفه با توضیحی بیشتر، عمقی افزون تر و سطحی عالی تر تدوین شدهاست. حاشیه بر کفایه: کتابی اصولی پیرامون قوانین استنباط است. مجموعهٔ مذاکرات با پروفسور هانری کربن: او که محققی فرانسوی است پیرامون چگونگی شیعه و مباحث اعتقادی و... مذاکراتی با علامه داشته که در این کتاب وجود دارد. رساله انسان قبل از دنیا، در دنیا و بعد از دنیا: این کتاب که اکنون با نام انسان از آغاز تا انجام ترجمه شدهاست مباحثی مفید از عوالم سه گانه ماده، مثال و عقل مطرح کرده و پیرامون شبهات و دغدغه خاطر جوانان مطالبی بسیار مفید و لازم ارائه کردهاست. زده کوونکي علامه طباطبايي په درځنونو زده کوونکي لري، چې زیاتره یې د ایران انقلابي اخودان جوړوي. د نامتو زده کوونکو نومونه یې په لاندې توگه دی: امام موسی صدر مرتضی مطهری سید محمد حسینی بهشتی سید جلال الدین آشتیانی علی قدوسی داماد علامه سید مرتضی جزایری سید محمد حسین حسینی طهرانی محمد اسماعیل صائنی زنجانی عبدالحمید شربیانی غلامحسین ابراهیمی دینانی ابراهیم امینی عبدالله جوادی آملی حسن حسن زاده آملی علی میانجی محمد جواد باهنرشهید باهنر عباس ایزدی ابوطالب تجلیل عزالدین حسینی زنجانی سید عبدالله جعفریتهرانی علی سعادت پرورپهلوانی تهرانی دکتر جواد مناقبی داماد علامه محمدی گیلانی یحیی انصاری سید عبدالکریم موسوی اردبیلی سید محمد باقر ابطحی سید محمد علی ابطحی سید مهدی روحانی حسین علی منتظری محمدتقی مصباح یزدی محمد مفتح ناصر مکارم شیرازی حسن نوری همدانی حسین نوری همدانی سیدابراهیم خسروشاهی سید محمد خامنهای دارنگه یې په دېرو علمي غونډو کې گډونونه کړي، چې نامتو ختیځپوه هنری کورباان سره یې هم ښې مباحثې کړی. د شعر نمونه یې پانویس سېد محمد طباطبايي بهرنۍ تړنې ویژهنامهٔ روزنامهٔ شرق خِرَدنامهٔ همشهری ویژهنامهٔ خبرگزاری مهر کتاب مهر تابان د تفسیر المیزان بشپړ مت د غدیر په گورتپاڼه کې ، د الشیعه په گورتپاڼه کې زلال اندیشهها و منش علامه طباطبایی د مرحوم آيتالله صائنی زنجانی په بیان کې علامه طباطبایی، د ابن رشد پوهنغونډ فلسفه مسلمان فيلسوفان ختيځ فيلسوفان ايراني فيلسوفان شيعه فيلسوفان طباطبايي، سيد محمدحسين طباطبايي، سيد محمدحسين اد تبريز اوسېدونکي فيلسوفان