هايپوتايرايډيزم
هايپوتايرايډيزم په انگرېزي: په انسانانو او په ژويو کې د يوې ناروغۍ حالت دی چې د تايرايډ مرغړي نه د تايرايډ هورمون د کمښت په سبب رامېنځ ته کېږي. کريتينزم د هايپوتايرايډيزم ناروغۍ يو ډول دی چې په ماشومانو کې پېښېږي. د دې ناروغۍ لاملونه په عامو وگړو کې نژدې درې سلمه برخه خلک د هايپوتايرايډيزم په ناروغۍ اخته دي. هغه فکټورونه چې د هايپوتايرايډيزم د پېښېدو وېره ډېروي په هغو کې د آيوډين کمښت او يا هم د آيوډين-۱۳۱ - راډيواکټيف ماليکيولو پر وړاندې مخامخېدنه ده. د هايپوتايرايډيزم د ناروغۍ گڼ شمېر سببونه دي. په تاريخي لحاظ، او اوس هم په نړېواله کچه په ځينو پرمختلونکو هېوادونو کې د آيوډينو کمښت تر ټولو عام سبب دی چې همدا ناروغي راپېښوي. په هغو وگړو کې چې آيوډين لږ وي، نو د هايپوتايرايډيزم ناروغي د هاشيموتو تايرايډايټس، د تايرايډو د مرغړي نه د تايرايډو د هورمون د کمي او يا هم د هايپوتالاموس او پيټويټري مرغړي کې د هورمونونو د کمښت په سبب راولاړېږي. په بله وينا هايپوتايرايډيزم يواځې د هاشيموټو د تايرايډو التهاب په سبب نه بلکه د تايرايډو د مرغړي، د هايپوتالاموس او پيټويټري مرغړي کې د هورمونونو د کمښت په سبب هم دا ناروغي پېښوي. په يوه کال کې د لنگو شويو ښځو نه ۵٪ د لنگون-وروسته-تايرايډايټس د تايرايډ التهاب په انگرېزي: په حالت اخته کېږي چې دا هم د هايپوتايرايډيزم د ناروغۍ سبب کېدلای شي. د تايرايډ التهاب لومړنی حالت کټ مټ هايپوتايرايډيزم ته ورتوالی لري. تر دې وروسته دوه حالتونه پېښېدلی شي، يا خو د ناروغې ښځې تايرايډ بېرته نورماله حالت ته ور درومي او يا هم ناروغي پرمختللې کېږي او په هايپوتايرايډيزم اوړي. په هغو ښځو کې چې د لنگون وروسته د تايرايډو التهاب پېدا کېږي په هغو کې له پينځو ښځو نه يوه ښځه به په خپل ټول عمر کې د دايمي هايپوتايرايډيزم په ناروغۍ اخته کېږي. هايپوتايرايډيزم ډېره لږه ارثي ناروغۍ هم کېدلای شي چې له والدينو نه د هغوی اولادونو ته ورځي. په ژويو کې هم د هايپوتايرايډيزم ناروغي ليدل شوې. د ساري په توگه، په کورنيو سپيو کې، هايپوتايرايډيزم ډېره عامه هورموني ناروغي ده، چې د سپيو ځينې ځانگړي توکمونه له وړاندې ورباندې اخته کېدونکي دي. لنډمهاله هايپوتايرايډيزم د ولف چايکوف اغېزې - په سبب پېښېږي. په لنډ مهاله هايپوتايرايډيزم کې د درملنې لپاره، آيوډين په لوړه کچه کارېدلی شي، په ځانگړي توگه په بېړني حالتونو کې. که څه هم چې آيوډين د تايرايډ هورمون لپاره يو سبسټرېټ دی، خو په لوړې کچې د آيوډينو کارول، د تايرايډ مرغړی دې ته اړباسي چې د خوړل شوي آيوډين ډېره لږه اندازه وکاروي او د هورمون د جوړېدو په کچه کې کمی راولي. اکثراً د هايپوتايرايډيزم ناروغي په يوه اورگان کې د رامنځ ته کېدنې اصلي ځای له مخې په ډلبنديو وېشل کېږي: د ارواحي ناروغيو او د طبع د سمولو په وخت کې د لېتيم پر بنسټ ولاړو درملونو کارول هم څوک د هايپوتايرايډيزم په ناروغۍ اخته کولای شي، د ليتيم پر بنسټ درمل اکثراً د دوه محوري ناسوبوالي په درملنه کې کارېږي. دوه محوري ناسوبوالی پخوا د ليوني خپگان په نامه پېژندل کېده. د دې تر څنگ، د هايپوتايرايډيزم ناروغان او سايکايټرېک نښې نښانې هم کېدای شي چې په لاندينيو پېښو کې وپېژندل شي: غېر معمولي خپگان چې د ډېستيميا په بڼه څرگندېدلای شي ددغې ناروغۍ نښې نښانې په بالغو وگړو کې چې هايپوتايرايډيزم باندې اخته دي دغه لاندينۍ نښې نښانې ليدل کېږي: مخکينۍ نښې نښانې د عظلاتو د شدت يا کشش په نورماله وجه کې کمښت ستړيا د سړوخې سره حساسيت، د سړو پر وړاندې يې حساسيت ډېرېږي خپگان عظلاتي دردونه او د بندونو دردونه جاغور نري، او ماتېدونکي نوکان نري، او ماتېدونکي وېښتان د څېرې ژېړوالی د خولې نه کول وچ، خارښتي جلد وزن اخيستنه او په بدن کې د اوبو زېرمه کېدنه. د زړه د درزا کمښت د زړه د درزا کمښت: په يوې دقيقې کې له ۶۰ ځلو دربېدو ښکته قبضيت وروستنۍ نښې نښانې ورو خبرې اترې او زيږ، مات غږ. د غږ بموالی هم راڅرگندېدلای شي. وچ پړسېدلی جلد، په ځانگړې توگه په څېره کې د وروځو د باندنۍ درېمې برخې د وېښتانو تويېدنه او کمی د نښه. غېرنورماله مېنستورال سايکل د ښځو مهالنۍ ناروغي د بدن د حرارت کمېدنه لږ پېښېدونکې نښې نښانې د حافظې کمزوري په ادراکي کارونو کې ناتواني دمغزو اختلال او بې پامي او ناځيرتوب غير متمرکزيت د زړه د عمل کمښت چې د زړه په گراف کې څرگنده بدلونونه ليدل کېږي او د کم ولټ سگنالونه ښکاره کېږي. د زړه د محصول لږوالی او د زړه د عظلاتو د منقبضېدو کمښت يا په بله وينا د زړه د پمپولو په عمل کې کمښت. رياکتيف هايپوگلايسېميا ورو ريفلکسونه د وېښتانو ختل تويېدل د وينې کمښت چې د هېموگلوبين په جوړېدنه کې د ناموزونوالي په سبب پېښېږي د د کچې کمېدنه، په کولمو کې د وسپنې او فولېټ د جذبېدو ناتواني او يا هم د پرنېشوس انېميا په وجه د وېټامين کمی. د ستوني نه د تېرولو ستونزه د لوی جاغور يا تومور په سبب د سا لنډېدنه، چې د ساييزې بېلگې په کړنو کې ورو والی او کمښت په سبب رامېنځ ته کېږي. د ډېر زيات خوب کولو اړتيا نارامي او ناثابته طبع د جلد ژېړوالی، چې په ويټامين اې باندې د بيټا کروټين د بدلون په عمل کې د خلل په سبب رامېنځ ته کېږي. په پښتورگو کې د نورمالې کړنې د خلل او ناتواني، چې د گلومېرولر فېلټرېشن رېټ کې د کمښت په سبب رامېنځ ته کېږي. د وينې په سېروم کې د کولېسټرولو د کچې ډېرېدنه حاد ذهني اختلالونه هم د هايپوتايرايډيزم په ځينو نادرو حالتونو کې پېښېدلی شي. د جنسي لېوالتيا کمېدنه د خوند او وږم د احساس کمېدنه دا نښه ډېره عامه نه ده او ډېر ناوخته پېښېږي پړسېدلې څېره، لاسونه او پخښې دا نښه ډېره عامه نه ده او ډېر ناوخته پېښېږي د دې ناروغۍ د پېژندنې آزمېښتونه د هايپوتايرايډيزم د لومړي ډول په پېژندنه کې، اکثراً ډاکټران د وينې په سېروم کې د تايرايډ پارېدونکي هورمون کچه مالوموي دغه هورمون له هايپوفيزيل مرغړي نه افرازېږي. که چېرته په لابراتواري آزمېښت کې د کچه لوړه وښودل شي، نو دا د دې ښکارندوی دی چې د تايرايډ مرغړی په وړ کچه د تايرايډ هورمون چې اکثراً تايروکسين او همداراز په لږه کچه ټرای آيوډوتريونين دی نه جوړوي. که څه هم چې د هايپوتايرايډيزم دويم او درېيم ډول د ناروغۍ په پېژندنه کې د آزمويښت ناکامه ښودل شی، خو د دې لپاره د وينې د لانديني آزمېښت وړانديز داسې کېږي چې که چېرته په وينه کې د کچه نورماله وي او بيا هم د هايپوتايرايډيزم شک وي نو بيا: فري ټرای آيوډوتريونين فري لېوتايروکسين ټول ټول د دې تر څنگ د لاندينيو مېچ او اندازې اړتيا ليدل کېږي: د ۲۴ ساعتونو په موده کې په متيازو کې د نشتوالی د تايرايد ضد انټيباډي چې د اټواميون د ناروغيو په سبب د تايرايډ د اغېزمن کېدلو ثبوت مخکې کوي د سېروم کولېسټرول چې د هايپوتايرايډيزم په وخت کې له نورمالې کچې نه لوړېږي پرولاکټين چې د هايپوفيزس د کار او عمل د راڅرگندولو لپاره د يو پراخ آزمېښت په توگه کارېږي د وينې د کمښت او د فيريټين د کمښت آزمېښت د بدن قاعدوي تودوخه درملنه د هايپوتايرايډيزم درملنه په کيڼ گرځېدلي کيميايي چېرال مرکب تايروکسين - او ټرای آيوډوتريونين - باندې شونی دی. دا دواړه په ساينتېټيک ډول او د حېواناتو نه لاس ته راغلي درمل دي چې د اړتيا په وخت کې هغه ناروغ ته چې د تايرايډ د هورمون کمښت سره مخ وي ورکول کېږي. د تايرايډ هورمون هره ورځ اخيستل کېږي، او ډاکټران د خپل د ناروغ د وينې په څارلو سره د دغو درملو کچه او مقدار معين کوي. د تايرايډ هورمون د بياپرځای کولو لپاره د درملنې بېلابېلې چلندلارې شته. يواځې په درملنه په دې ډول درملنه کې په ساينتېټيک ډول، يوازې د لېووتايروکسين درمل شامل. دم مهال دا درمل د دغې ناروغۍ په معياري درملنه کې شمېرل کېږي. د او يوځای کارېدنه په دې ډول درملنه کې ناروغ ته دواړه ساينتېټيکي درمل - او - يو ځای په يوه وخت ورکول کېږي. د طبيعي تايرايډو اشتقاقي درمل وچ تايرايډي اشتقاقونه چې د حيواناتو اکثراً د سرکوزي د تايرايډ نه د تايرايډ د مرغړي نه لاس ته راڅي، هم په طبي درملنه کې کارېدلي. دا يو انډوليزه درملنه ده چې په دې درملو کې طبيعي - او - شته دي. سرچينې باندنۍ تړنې د هورمون فاونډېشن د تايرايډ برخه د تايرايډ ساينس ژورنال د اېنډوکراين ټولنه د امريکا د کلينيکي اېنډوکراينپوهانو تنظيم د امريکا د تايرايډ د ناروغانو بنسټ د امريکا د تايرايډ بنسټ د آسټراليا تايرايډ د برتانيې تايرايډ د تايرايډ د ساتنې لپاره اختياري روغتيايي حل ايلين موور گرېفز او د اتواميون د ناروغۍ زده کړه د هايپوتايرايډيزم رنځورانو لپاره د روغتيا په ساتلو سره د وزن د بايللو مالومات د کاناډا د تايرايډ بنسټ تايرايډي ناروغۍ تايرايډ ته اړونده جلدي پېښې