10. Hukuk Dairesi 2020/7340E. , 2020/6190K.
$

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın
ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin
süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu,
işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR
Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz
edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı ... Genel Müdürlüğü'nün

aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi
zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalılar ... Holding A.Ş. aleyhine açılan davanın husumet yokluğu
nedeniyle reddine, diğer davalılar ...Kömür İşletmeleri A.Ş. ve ... Genel Müdürlüğü
açısından ise davacılar eş ve çocukların maddi tazminat istemlerinin kabulüne, davacı
annenin maddi tazminat isteminin reddine, davacı eş yararına 150.000,00 TL, davacı
çocuklar yararına 130.000,00'er TL, davacı anne yararına 100.000,00 TL manevi
tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan
Eynez yer altı sahasındaki kömür üretim işinin davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından
22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ...
Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ...
Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında ...Kömür
İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği, ilk derece mahkemesince 2014/1037 Esas sayılı dava
dosyasında 09/05/2018 tarihinde yapılan keşif üzerine düzenlenen bila tarihli bilirkişi
raporunda davalı ... Kömür İşletmeleri A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında organik bağ
bulunduğu ancak birlikte çalıştırma olgusunun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği,
mahkemenin temyiz incelemesine konu kararında ...Holding AŞ'nin eski ticaret
ünvanının .... Yapı İnş.San.ve Tic.A.Ş. iken 31/03/2011 günlü olağanüstü genel kurul
kararı ile tadil edilip, ünvanı ile amaç ve konusunun değiştirilerek şimdiki halini aldığı;
önceki amaç ve konusunun inşaat sektöründeki her türlü üst ve altyapının planlama,
projelendirme, inşa ve uygulaması iken, tadilden sonraki amaç ve konusunun
kurulmuş ve kurulacak şirketlerin sermaye ve yönetimine katılarak yatırım, finansman
ve organizasyon meselelerinin toplu bir bünye içinde ele alınması olduğu; holdingin
madencilik alanında faaliyet göstermediği ve kazanın yaşandığı.... İşletmesinde
personel istihdam etmediği, ...Holding AŞ ile ...Kömür İşletmeleri AŞ'nin faaliyet
alanlarının farklı olduğu, ortaklık yapılarında benzerlik olsa veya organik bağ bulunsa
dahi birlikte istihdamın varlığından söz edilemeyeceği, keza muvazaalı bir işlem de

barmir mrd'lenndiZz: Jaırlı amal Miüdirlüğü la llmldimnm AC <iracmda İn YWamnımı

alanlarının tarklı olduğu, ortaklık yapılarında benzerlik olsa veya organik Dağ bulunsa
dahi birlikte istihdamın varlığından söz edilemeyeceği, keza muvazaalı bir işlem de
tespit edilmediği, davalı ... Genel Müdürlüğü ile ...Holding A.Ş. arasında İş Kanunu 2.
Maddesi anlamında herhangi bir sözleşme bulunmadığı gerekçeleriyle davalı
yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1.
maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir
kısmı yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat,
ve yeraltı galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve
personel ile bütün masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile
kömür üretme işi" olarak tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt
tesisleri, jeneratör, karo sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, İşçi
banyoları, lambahane, teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik
vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat
yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede
işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve bant konveyörler
bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş
programının ve işletme projesinin davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın
veya projenin yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen
süre içerisinde giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen
uymak zorunda olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon
yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin
çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik
nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği,
Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin,
uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu
veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların
iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak
zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur
raporlarının hiçbirinde ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun
"İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu
çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması,
organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik
tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi
için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler,
denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz
önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan
yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) Işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin
sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin
sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".
Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde
bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma
şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve
üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise
en aza indirmek.

d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile
ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.
g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.
ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar
başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya
yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate
alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren
gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği
tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim
yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve
işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu
ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme
ve araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama
yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4.
maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve
güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla
yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede
işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler
belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin

yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu
hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar
)

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332.
maddesinin karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar
Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve
güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri
noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü
önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanununun mülga 77/1. maddesiyle
bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve
sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi
veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan
sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet
sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona
erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün
zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden
doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331
sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddeleri işverenin yükümlülüklerini, 19.
madde de çalışanların yükümlülüklerini çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak
ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına
yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve
güvenliği yönetmelikleri hükümlerini işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler
olarak değerlendirmek gerekmektedir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş
kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak
işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı
önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa
yaklaştırsa da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar
dışında işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar
Kanununun 417/2. maddesi, Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri
objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince işverenin sorumluluğunu oldukça
genişletmiştir.

İşvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile
meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. (Kusursuz
sorumlulukta olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar
görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının
kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK,
20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren
kavramlarıyla, somut uyuşmazlık için önem arzettiğinden, holding ve şirket
topluluklarının işveren niteliği konularının açıklanmasında fayda vardır.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek
kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve
kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal
veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin
ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için
görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş
aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide
asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş
sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan
yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş
sözleşmesinden doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde,
4857 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin
işin bölüm veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle
yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl
işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2.
maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı
nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen
sorumludur. Bu nedenle meslek hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin
işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl
işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt
işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya
meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait
olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları
bağlamaz.

Birlikte istihdam grup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimidir ve bu çalışma
biçiminde işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet
vermektedirler. Daha çok yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan
bu şirketler aynı binalarda hizmet verebilmekte ve bir kısım işçiler işgörme edimini
işverenlerin tamamına karşı yerine getirmektedir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün
aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin birlikte kullandığı işyerinde verilen
muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek hizmetlerinin yine tüm
işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu gibi bir ilişkide,
işçi ve işverenler arasında tek bir iş ilişkisi vardır. Ancak bu ilişki başlangıçta bu şekilde
kurulmuştur.

İş sözleşmesine katılmada ise, başlangıçta tek bir işverenle kurulan iş ilişkisine
zamanla diğer bir iş veren katılmakta ve işçi iş görme edimini bu katılan şirkete karşı
da yerine getirmektedir. İşçinin ilk işvereni ile bağlantısı kopmamakta, iş sözleşmesinin
devri değil, işveren tarafında bir çoğalma söz konusu olmaktadır. Bu durumda da tek
bir iş ilişkisi vardır.(M.Alp.İş Sözleşmesinin Devrinde Bazı Sorunlar.DEÜ.Hukuk
Fakultesi Dergisi.Cilt 9.Özel Sayı, 2007.5:197).

Holding ve şirket guruplarının bünyesinde her biri bağımsız tüzel kişiliğe ve hukuki
varlığa sahip şirketler yer alır her ne kadar bir holding orada çalışanların aidiyet
duygusu bakımından ve personel organizasyonunda, insan kaynaklarında vb.konularda
ortaya çıkan ilkeler ve uygulamalar açısından bir bütünlük arz etse de, bu holdinge
veya şirket gruplarına (topluluklarına) bağlı her şirket hukuki yapıları bakımından ayrı

ayrı birer işveren niteliğini taşır. Dolayısıyla holdinge bağlı şirketlerde çalışan işçilerin
işvereni hukuken holding veya şirket topluluğu değil iş akdinin tarafı olan şirkettir.
Buna göre, aynı guruba ya da holdinge bağlı farklı tüzel kişiliği haiz şirketlerin iş
kazaları veya meslek hastalıklarından kaynaklanan hukuki sorumlulukları, bünyesinde
bulundukları holding ya da gruptan bağımsızdır. Yani holding ya da guruptaki diğer
şirketler, kazalı işçinin işvereni olan şirketin iş kazaları veya meslek hastalıklarından
kaynaklanan hukuki sorumluluklarından ötürü kural olarak sorumlu tutulamazlar.
Ancak şirketler arasında organik bağın bulunduğu durumlarda, birlikte istihdamın
mevcudiyeti veya işçinin işveren şirketten alacağının tahsilini olanaksız hale getiren
muvazaalı işlemlerin varlığı durumunda işveren şirketle birlikte diğer şirketler de
sorumlu tutulabilir.(Süzek, Sarper. İş Hukuku. Yenilenmiş 12. Bası. İstanbul. 5:158)
Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bedelsiz
olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ... Genel
Müdürlüğü'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması
halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi
zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi
nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare
tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte
yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her
kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını
isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir
sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan
davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı yasa'nın 2. maddesi gereğince asıl işveren,
diğer davalı ... Kömür İşletmeleri AŞ.'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi
gerektiği, ticaret sicil kayıtlarına göre kaza tarihi itibariyle ...Holding A.Ş. ile ...Kömür
İşletmeleri A.Ş.'nin şirket merkezlerinin aynı adreste bulunduğu, davalı ...in iki
ortaktan oluştuğu, bu ortakların Alp Gürkan ve Can Gürkan oldukları, davalı ..'in
yönetim kurulu başkanının Alp Gürkan, yönetim kurulu başkan yardımcısının ise Can
Gürkan olduğu, yine ...Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin paydaşlarının Alp Gürkan, Can
Gürkan ve bunlar dışındaki diğer birkaç gerçek ve tüzel kişi oldukları, Holding'in
yönetim kurulu başkan yardımcısı Can Gürkan'ın kaza tarihinde ...nin yönetim kurulu
başkanı olduğu, buna göre adı geçen her iki davalı arasında organik bağ bulunduğu,
bu nedenle ...Holding A.Ş.'nin de hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu
tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK'nun
56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi
durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin
yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar
verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin
yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.
Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek
tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi,
mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu
tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak
caydırıcılık unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin

bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda
tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir
edilmesi gereğini ortaya koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle
vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin
yakınlarında açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada
amaçlanan sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar
veren yanı da dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı
olabilmektir.(HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Manisa ili ...ilçesinde bulunan Eynez yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde
meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin
yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş
kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil
toplumun tamamında derin bir üzüntü meydana getirdiği, bu kapsamda ...maden
kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat
tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık unsurunun öne çıkması
gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ölenin olayda kusurunun bulunmadığının
anlaşılıp iş kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur
dağılımının ilerde kendi aralarında açılabilecek rücu davasında yeniden
değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına, temyiz edenin sıfatına, temyizin kapsam
ve nedenlerine göre kararda sair yönlerden bir yanlışlık yok ise de, davalılar ...Kömür
İşletmeleri A.Ş. ile ...Holding A.Ş. arasındaki organik bağ nedeniyle davalı ...Ş.'nin de
hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulması gerektiği gözden kaçırılarak
kendisine husumet yöneltilemeyeceğinden bahisle adı geçen şirket hakkındaki davanın
reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar
verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul
edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek
halinde temyiz eden davalı ...'na iadesine, 02/11/2020 gününde oybirliğiyle karar
verildi.
