10. Hukuk Dairesi 2024/1842E. , 2024/5164K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/694 E., 2021/573K.

KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/115 E., 2019/33K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince
davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince
istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik,
süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin
kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki
belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının 20.11.2012-2015/5 inci ay tarihleri arasında davalıya ait .../Merkezde bulunan
mağazada, büro elemanı-müşteri temsilcisi olarak çalıştığını, bildirim yapılmadığını, davalı iş yerinde geçen
bildirilmeyen hizmetinin tespitini talep etmiştir.

11- CEVAP

Davalı şirket vekili, davacının iddia edildiği gibi çalışanı olmadığını, davacı ile müvekkili şirket arasında bir iş
ilişkisi bulunmadığını, davacının emekli olduktan sonra çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,
çalışma iddiasının ispat yükünün davacıya ait olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesi ile 5521 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine
eklenen 4 üncü fıkra gereği davaları fer'i müdahil olarak takip edeceklerinden fer'i müdahil sıfatlarına karar
verilmesi gerektiğini, davacının ilk işe giriş tarihinin yaşlılık aylığı aldığını, bu davayı açmakta hukuki
yararının bulunmadığını, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini, dinlenecek tanıkların
bordrolarda adı geçen kişilerden olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının davalı ...

Züccaciye ve Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. A.Ş.'nin, Hasanefendi - Ramazanpaşa Mah. 25.Sk. No:6
. adresinde kurulan şubesine ait 1126356.09 sicil numaralı işyerinde 20.11.2012 - 31.05.2015 tarihleri

arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle, tüm sigorta kollarına tabi olarak 4/a kapsamında

çalıştığının tespitine, karar kesinleştiğinde 5510 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a)

bendi uyarınca işlem yapılması için kararın ... SGK İl Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum
vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda

B.İstinaf Sebepleri
Davalı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf
başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine
karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum
vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile
370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu 506 sayılı Kanun'un 63/A-B maddesi.

3.Değerlendirme

İnceleme konusu davada davacının davalıya ait iş yerinde hizmet akdi ile geçen ve bildirilmeyen
çalışmalarının tespitini talep ettiği, Mahkemece, davacının yaşlılık aylığı alırken geçen ve bildirilmeyen 4/1-a
kapsamındaki hizmetlerinin tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından davacının, 01.06.1997 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı görülmektedir. Sosyal
güvenlik destek primi, yaşlılık aylığı kesilmeksizin yeniden çalışmaya başlayabilmek için ödenmesi gereken
primdir.

5510 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi 3 üncü fıkrası (a) bendinde; bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihte
sonra ilk defa sigortalı olan kişilerden yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b)
bendi hariç olmak üzere bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya
başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesileceği
düzenlenmiştir. Bu düzenleme uyarınca, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden sonra
ilk defa sigortalı olanlardan yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya başlayanların aylıkları kesilecektir.

Ancak, 5510 sayılı Kanun'un "Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 14 üncü
maddesi ile bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlar hakkında sosyal güvenlik destek
primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümlerin uygulanmasına devam
edileceğine dair, amir hüküm getirilmiştir. 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanun'da ise "Yaşlılık aylığı alanların yeniden çalışmaları" başlıklı 638 üncü maddesinin; (A)
bendinde yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıklarının bu çalışma olgusuna dayalı
ve onunla sınırlı olarak kesilmesi gerektiği, (B) bendinde; tekrar sigortalı bir işte çalışma halinde, sigortalı
adına sosyal güvenlik destek primi ödenmesi suretiyle, yaşlılık aylığının ödenmesine devam olunacağı
hükümlerinin düzenlendiği, söz konusu maddenin son fıkrasında ise yaşlılık aylığı almakta iken tekrar

çalışmaya başlayan sigortalıya, 506 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinin (A) ya da (B) bendinden
yararlanmak için bir tercih hakkı tanındığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ile ortaya çıkan maddi ve hukuki olgular göz önünde
bulundurulduğunda, somut davada tespiti talep edilen dönemde, davacının sosyal güvenlik destek primine
tabi çalışma hakkı bulunduğu sabittir. Ancak Mahkemece davacının tahsis dosyası celp edilerek, dava ile ilgili
talebi net bir şekilde açıklattırılmalı, isteminin, 506 sayılı Kanun'un 63/A maddesi kapsamında yaşlılık aylığı
kesilerek tüm sigorta kollarına tabi çalışma tespiti mi, yoksa, 63/B kapsamında sosyal güvenlik destek
primine tabi çalışmanın tespiti mi olduğu hususu aydınlatılarak alınacak talebe ve yukarıda belirtilen
mevzuat hükümleri uyarınca yapılacak değerlendirme sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik
inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma
nedenidir.

O hâlde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve
hüküm bozulmalıdır.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,

09.05.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.
