9. Hukuk Dairesi 2021/4418E. , 2021/8545K.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 3. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ödemiş 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf
vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için
Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği
konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 1990 yılında davalı Belediye nezdinde işçi olarak çalışmaya
başladığını, halen çalışmaya devam ettiğini, sendikalı olarak Genel İş Sendikasının bağıtladığı
Toplu İş Sözleşmesi kapsamında sosyal haklardan yararlandırıldığını, sendikalar arası yetki
çatışması sebebi ile 01/03/2009 başlangıç tarihli olması gereken toplu iş sözleşmesinin
zamanında imzalanmadığını, ilgili döneme ait toplu iş sözleşmesinin ancak dönem bittikten
sonra 04/06/2012 tarihinde imza altına alındığını, ancak aradan geçen sürede toplu iş
sözleşmesinden kaynaklanan ücret ve ikramiye ile tüm yan ödemelere ve sosyal haklara ilişkin
farkın ödenmediğini, bu tarihten sonra da dava tarihine kadar eksik ödenen tutarların
bulunduğunu, bunun için Çalışma Bakanlığı'na şikayette bulunulduğunu, bu konuda müfettiş
raporu bulunduğunu, raporu takiben net 9.434,09-T1 ödeme yapıldığını iddia ederek 949,00-
TL 2012/4. Dönem ilave tediye, 390,00-TL yemek yardımı farkı, 2.800,00-TL yakacak yardımı
farkı, 2.000,00-TL gıda yardımı farkı, 3.250,00-TL sorumluluk zammı farkı, 10.000,00-TL
kıdem zammı uygulanmış taban ücret farkı, 100,00-TL hafta sonu çalışması farkı, 100,00-TL
ulusal bayram genel tatil ücreti farkı, 100,00-TL kıdemli işçiliği teşvik primi farkı, 3.800,00-TL
ilave tediye ikramiyeleri farkı, 4.000,00-TL bayram ikramiyeleri farkı, 1.000,00-TL izin harçlığı
yevmiyesi farkı, 100,00-TL fazla mesai ücreti farkı alacaklarının 31/12/2012 tarihinden
itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizleri ile birlikte
davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa
yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; zamanaşımı definde bulunarak, davanın esastan reddini reddine karar
verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen
kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, bankalarca mevduata
uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar verilmiştir.

Temviz Bacutıruicı *

LUIYC AĞHYC KİGdHACIICSİHMLO, UGVGMHIMI bUlidi UdgvUluouliuii KaLululis, UdlikdidiLd IHMevuudLa
uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,
tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek
gerekmiştir.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası
türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle, mülga 1086
sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz
alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre;

"(1)Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak
belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde,
alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak
davası Açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve
kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına
tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda
hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu
tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak
arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak
arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması
gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle
uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça
belirlenememesi gereklidir.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri
tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak
imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava
açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir
durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni
hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde
bu yola başvurulması kabul edilemez" şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya
belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı
imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette
kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat
sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün
olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında
belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı
tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri
sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.
Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi

e e e e e e EEE PE PEN , A e Vr e e a yy e yi ey ea e MM, vu Ma, San m, gu

VE LEİYCICIC Sallip Ulilallasi, VU LCİYCCIC YaVvd dçillda Maziyi YGöNeinMmde Ulaşinasınnn da
(gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın
elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak
belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun
belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif
olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcanıtez,
Belirsiz Alacak Davası, ... 2011, s. 45; H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul
Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 448). Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık
bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli
sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu
da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve
uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana
sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca
değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif
olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde
(elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz
edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu
yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda
olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi,
hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi,
bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da
belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine
gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye
başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak
davası açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, ... 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan
belirlenebilir veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu
alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak,
belirleme yapılması gereklidir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn: 6098 sayılı
Türk Borçlar Kanunu md 50, 5i, 56), hakimin kullanacağı takdir yetkisi sonucu alacak belirli
hale gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle alacağın miktarını yahut
değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş
hukuku uygulamasında, Yargıtayca, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil
ücreti alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına
dayanması halinde, hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir
edilecek uygun oranda takdiri indirim yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, tanık
anlatımlarına dayanılarak hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak
yapılacak indirim oranı baştan belirli olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

6100 sayılı Kanun ile birlikte, yukarıda belirtilen çerçevede belirsiz alacak davası açma imkanı
tanınarak, belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş; bununla bağlantılı
olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı sınırlandırılmakla birlikte,
tamamen kaldırılmamıştır.

Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da
gözetildiğinde, belirlenebilir alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartları

oluştuğunda ve nhuKUKI yarar Dulunduğunda Kısmı dava açılması mumkundur. AKSI halde,
sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki
imkandan söz edilebilir ki, o zaman da kısmi davaya ilişkin 6100 sayılı Kanun'un 109.
maddesindeki hükmün fiilen uygulanması söz konusu olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak
davasında zaten belirsiz alacak davasının sağladığı imkanlardan yararlanarak dava
açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa
kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği prensibi gereği, anılan maddeyle kısmi davaya
ilişkin düzenleme yapıldığı düşünülerek ve Kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmi dava
açılabilecektir.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde
davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden
hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi
mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Böyle bir durumda,
belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre
verilmemelidir. Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin
uygulanarak süre verilmesi mümkün değildir. Aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz
alacak odavası açılmış olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek
tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki
yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o
sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça mahkemece bilindiği bir durumda,
tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü, aslında açık olan talep sonucunun
süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan hukuki yararın sağlanması için
davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usül bakımından imkan yoktur.
Böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır (H. Pekcanıtez/O.
Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 454).

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan
alacaklar bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak
kural olarak doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz alacak davasının
açılabilmesi, bu davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa,
iş hukukunda da belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak
Davası, I. Bası, ... 2013, s. 414). Keza aynı şey kısmi dava için de söz konusudur.

Somut olayda davacının bir kısım alacaklar yönünden belirsiz alacak, bir kısım alacaklar
yönünden kısmi dava açtığı şüphesizdir. Belirsiz alacak davası olarak açılan uyuşmazlık konusu
toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar bakımından; talep içeriğinden de açıkça
anlaşıldığı üzere, davacı sendikaya üye olduğu ve toplu iş sözleşmesinden yaralanabileceği
tarihi, çalışma süresini, en son ödenen ücreti, toplu iş sözleşmesi gereği alması gerektiğini
iddia ettiği aylık ücret miktarını, ödenmesi gereken alacakları işyerinde uygulanan toplu iş
sözleşmesi hükümleri gereğince belirleyebilecek durumdadır.Bu halde toplu iş sözleşmesinden
kaynaklı talep konusu alacaklar belirsiz alacak değildir. Belirsiz alacak davasına konu edilen
alacakların gerçekte belirlenebilir alacak olmaları ve belirsiz alacak davasına konu
edilemeyecekleri anlaşılmakla, bu alacaklar yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan
usülden reddi gerekir. Kısmi dava konusu olarak talep edilen alacaklar bakımından ıslah ile
artırılan miktarlar üzerinden davanın kabulü yerindedir.

Her ne kadar davacı 18.04.2017 tarihli dilekçesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu 176. madde
gereğince davayı ıslah ederek belirsiz alacak davası olarak açtıkları alacaklar yönünden davayı
eda davası olarak ıslah ettiklerini bildirmiş ise de; belirsiz alacak davasının ıslah yolu ile eda
davası haline dönüştürülmesi mümkün değildir. Bu itibarla da, dava dilekçesinde belirsiz
alacak olarak talep edilen alacaklar yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi

gerekirken, anılan talepler yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
3-Davacı dava dilekçesinde tüm alacaklar bakımından bankalarca mevduata uygulanan en
yüksek faiz oranının uygulanmasını, 18.04.2017 tarihli ıslah dilekçesinde ise işletme
kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep etmiştir. İlk Derece
Mahkemesince ıslaha değer verilerek işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranının
uygulanmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu edilen alacak
kalemleri yönünden bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiz oranının uygulanması talep
edilmesine rağmen Mahkemece ilave tediye alacağı dışındaki alacaklar yönünden işletme
kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmasının hatalı olduğu belirtilerek hükmün
ortadan kaldırılmasına, ilave tediye alacağı dışındaki alacaklara bankalarca mevduata
uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar verilmiştir. Davacının kısmi dava
kapsamında talep ettiği alacaklardan 2012/4. dönem ilave tediye ikramiye alacağı dışındaki
alacaklar yönünden ıslah dilekçesindeki faize yönelik talebinin kabulü ile işletme kredilerine
uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerekirken mevduata uygulanan en yüksek
faiz oranının uygulanması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı
BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan
temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 27.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi
