10. Hukuk Dairesi 2024/2123E. , 2024/7215kK.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2673 E., 2023/2566 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Isparta 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/94 E., 2022/298 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince
davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun
esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı
ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

1. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.1991 ile 15.09.1993 tarihleri arasında Devlet
Hastanesinde, 15.09.1993 ile 15.06.1997 tarihleri arasında Gazi Lisesinde temizlikçi olarak çalıştığının
tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını,
davanın süre yönünden reddi gerektiğini, Isparta Devlet Hastanesinde temizlik işlerinin taşeron firmalara
ihale yolu ile verildiğini, firmaların temizlik işlerinde kendi elemanlarını çalıştırdığını, davacının çalıştığını
iddia ediyorsa davasını çalıştığı şirketlere karşı açması gerektiğini, Isparta Devlet Hastanesi ve Sağlık
Bakanlığının hiçbir şekilde işveren sıfatı olmadığını, davacının çalıştığını iddia ettiği tüm şirketlere yönelmesi
gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın süresinde açılmadığını, davacı ile işveren arasında
hizmet akdinin bulunup bulunmadığının içtihatlarda belirtilen şekilde araştırılarak davanın reddini talep
ettiğini bildirmiştir.

3.Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya dahil edilen ... yönünden husumet açısından
reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ... personeli olduğuna ilişkin bilgi ya da kayıt olmadığını,
davanın hak düşürücü süre nedeniyle de reddi gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep
ettiğini belirtmiştir.

HI. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının sigorta sicil dosyası ve hizmet alım ihalelerine ilişkin dosyaların dosya
arasına alındığı, uyuşmazlık konusu dönemde davalı işyerlerinde çalışan tanıklar ve davacı tarafından
bildirilen tanıkların dinlenildiği, 27.01.2015 tarihli celsede davaya Milli Eğitim Bakanlığının dahil edilmesine
karar verildiği, uyuşmazlık konusu dönemde davacının çalıştığını iddia ettiği hastane ve okulda çalışan
müdür, müdür yardımcılarının tespit edilerek dinlenildiği, Mahkemenin 2017/824 Esas sayılı kararının,
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 2020/1863 Esas sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar
verildiği, yeniden yargılama yapılarak kararda belirtilen bordro tanıklarının dinlenildiği, eksikliklerin
giderildiği, davacının ilk kez başka işveren olarak Isparta Mensucat Sanayi Tic.A.Ş.' ye ait işyerinden
Kuruma 01.02.1989 tarihi itibari ile işe girişinin bildirildiği, davalı ... Ltd. Şti.'ye ait 38154.32 sicil numaralı
işyerinden davacı adına 01.03.1994 ve 01.04.1994 işe başlama tarihli, yine davalı ... Ltd. Şti.'ye ait

Kuruma 01.02.1989 tarihi itibari ile işe girişinin bildirildiği, davalı ... Ltd. Şti.'ye ait 38154.32 sicil numaralı
işyerinden davacı adına 01.03.1994 ve 01.04.1994 işe başlama tarihli, yine davalı ... Ltd. Şti.'ye ait
42158.32 sicil numaralı işyerinden 01.03.1996, 42157.32 sicil numaralı işyerinden ise 01.05.1996,
01.10.1996 tarihli işe giriş bildirgelerinin düzenlendiği, davacı tarafından Kuruma sunulan dilekçe ile
01.05.1991 tarihinde işten ayrıldığını ve isteğe bağlı sigortalı olmak istediğini bildirdiği, 25.02.1994 tarihli
dilekçesinde ise isteğe bağlı sigortalı olarak devam ettiğini, işe girdiğinden isteğe bağlı sigortalılıktan
vazgeçtiğini belirttiği, Isparta Devlet Hastanesi Baştabipliğinin yazısına göre hastane kayıtlarında Ocak 1991
ile 15.06.1993 tarihleri arasında davacının çalışması ile ilgili kayıt bulunmadığı, davacı tarafından dosyaya
sunulan 07.08.2012 tarihli yazı uyarınca 01.01.1991-15.09.1993 tarihleri arasında Isparta Devlet
Hastanesinde 15.09.1993-15.06.1997 tarihleri arasında ise Gazi Lisesinde çalıştığını beyan ettiği, bu Okul
Müdürlüğünün sunduğu yazı ile davacının çalışmasına ilişkin evrakın olmadığının bildirildiği, davalı ... Ltd.
Şti.'nin 01.03.1994 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 28.02.1995 tarihi itibari ile Yasa
kapsamından çıkartıldığı, ... Temizleme Ltd. Şti.'nin 42157.32 sicil numaralı işyerinin ise 05.03.1996
tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, 31.07.1997 tarihinde Kanun kapsamından çıkartıldığı, aynı
şirketin 42158.32 sicil numaralı işyerinin ise 01.03.1996 tarihinde Yasa kapsamına alındığı, 28.02.1997
tarihinde Yasa kapsamından çıkartıldığı, Kurum kayıtlarından, gerekse davalı ... Ltd. Şti'nin ve ... Temizleme
Ltd. Şti.'nin dosyaya sunduğu belgeler uyarınca her ne kadar davacı davalı şirketlerin iş aldığı işyerlerinde
1991 Ocak ayından 1997 Ocak ayına kadar 6 yıl aralıksız çalıştığını iddia etmekte ise de, hizmet döküm
cetveli incelendiğinde başka işyerinde 01.02.1989-04.05.1991 tarihleri arasında çalıştığının bildirildiği ve
Kuruma 01.05.1991 tarihinde işten ayrıldığını bildirdiği, isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunduğu,
sonrasında isteğe bağlı sigortalılığın sonlandırılması talebinde bulunduğu, davacının 01.03.1994 tarihinden
önce davalı şirketlerde çalıştığının kabul edilmesinin mümkün olmadığı, toplanan tüm belge ve kayıtlar ile
dinlenen tanıkların beyanları uyarınca, her ne kadar davacının davalı ... Ltd. Şti.'ye ait işyerinde 01/03/1994
tarihinde işe başladığı, davalı ... Ltd. Şti.'ye ait işyerinde 01.03.1994 - 02.09.1994 tarihleri arasında toplam
181 gün çalıştığı, bu çalışmasının 148 gününün Kuruma bildirildiği, 33 günün ise bildiriminin yapılmadığı
tespit edilmiş ise de Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında da tespit
edildiği üzere davacının tespit edilen bu çalışmasının hak düşürücü süreye uğradığı, yine ... Ltd. Şti'.ye ait
42158.32 sicil numaralı işyerinde 01.03.1996 - 30.04.1996 tarihleri arasında toplam 60 gün çalıştığı, bu
sürenin tamamının Kuruma bildirildiği, aynı şirketin 42157.32 sicil numaralı işyerinde 01.05.1996-
31.01.1997 tarihleri arasında toplam 210 gün çalıştığı, bu çalışmasının 150 gününün Kuruma bildirildiği, 60
gününün ise Kuruma bildirilmediği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10 Hukuk Dairesinin kaldırma
kararından sonra yapılan yargılamada kararda tespit edilen dönem bordro tanıklarından biri dışında diğer
tanıklar dinlenildiği, tanık ... Karagöz'ün vesayet altında olması nedeniyle beyanının alınamadığı, her ne
kadar dinlenen bir kısım tanıklar davacıyı tanımadıklarını beyan etmişlerse de 1995-1999 yılları arasında
Devlet Hastanesinde temizlik işlerinde çalıştığını beyan eden tanık ...'nün davacıyı tanıdığını, davacının
kendisinden sonra işe başladığını, mutfak bölümünde ve temizlik işinde çalıştığını bildirdiği, tanık beyanına
göre davacının uyuşmazlık konusu dönemde davalı iş yerinde çalıştığı, 01.03.1994 tarihinden önce çalıştığı
iddiası kabul edilmediğinden ve davacının ... Şirketindeki tespit edilen çalışması hak düşürücü süreye
uğradığından davanın kısmen kabulüne karar verildiği, her ne kadar davacı tarafından dava çalıştığı temizlik
şirketleri dışında Isparta Devlet Hastanesi Baştabipliği, ... hasım gösterilerek açılmış ve yargılama sırasında
... da davaya dahil edilmiş ise de davacının bizzat bu kurumlardan ihale alan davalı ... ve ... Ltd. Şti.'nin
işçisi olması sebebiyle adı geçen kurumlara davada husumet yöneltilemeyeceği, kaldı ki Devlet Hastanesi
Baştabipliği'nin tüzel kişiliğinin olmadığı, bu nedenle de hasım gösterilemeyeceği anlaşılmakla davalı
şirketler dışında hasım olarak gösterilen bu kurumlar yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle
reddine karar verildiği, davanın kısmen kabulüne karar verildiğinden, davalı SGK Başkanlığı lehine de
vekalet ücretine hükmedildiği, yine kısmen kabul edilen kısım yönünden davacının dava dilekçesinde
tespitini istediği gün sayısını tam olarak belirtmediği anlaşılmakla kabul edilen gün sayısı dışında 01.03.1994
tarihinden önceki dönem yönünden ileri sürdüğü talebi kabul görmediğinden ve tespit edilen dönem hak
düşürücü süreye uğradığından, dosya kapsamında yapılan yargılama giderlerinin yarısının davalı
Şirketinden alınması yarısının ise davacı üzerinde bırakılmasının uygun görüldüğü gerekçesi ile davanın
kısmen kabulüne; davanın davalı ... Ltd. Şti. yönünden hak düşürücü süreye uğraması nedeniyle reddine,
15356370 sigorta sicil numaralı davacı ...''n davalı ... Ltd. Şti.'ye ait 42157.32 sicil numaraları işyerinde
01.05.1996-31.01.1997 tarihleri arasında kuruma bildirimi yapılmayan 60 gün süreyle hizmet akdi
kapsamında çalıştığının tespitine, davalılar Isparta Devlet Hastanesi Baştabibliği, ... ve ... yönünden davanın
husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf
başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının hizmet talep ettiği sürelerden 1991 Ocak- 1997 Ocak
arasındaki bildirilmeyen hizmetlerden 01.05.1996 - 31.01.1997 arasında 60 gün süreyle çalıştığının tespiti
yönündeki karara katılmadıklarını, davacının bu sürelerde sürekli ve kesintisiz şekilde çalıştığını hiçbir
kuşkuya yer vermeyecek şekilde ispatlaması gerektiğini, tanıkların anlatımları somut bilgilere
dayanmamakla birlikte inandırıcılıktan uzak olduğunu, davacının talepleri hak düşürücü süreye uğradığını
belirterek kararın kaldırılmasını talep ettiklerini bildirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık ifadelerine göre davacının
davanın kabulüne karar verilen kısım açısından hizmet akdine tabi çalıştığını ispatladığı, davalı şirketlerin
ticaret unvanlarının karar başlığında eksik gösterildiği, mahallinde giderilebilecek eksiklik olduğu, kabule
göre davanın açıldığı tarihte davalı olan SGK'nın yargılama giderinden sorumlu tutulmamasının, Devlet
Hastanesinin tüzel kişiliği olmaması sebebiyle Sağlık Bakanlığına husumet yöneltildiği görüldüğü halde
davalı taraf için taktir edilen vekalet ücretini alacaklar içine Hastanenin de dahil edildiği hatalıysa da davacı
taraf istinaf talebinden vazgeçtiğinden değinilmekle yetinilmesi gerektiği anlaşıldığından davalı SGK vekilinin
başvurusunun duruşma açılmadan HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan
reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz
isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi
kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile
370 ve 371 inci maddeleri.

2. Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 nci maddesi gereğince
506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama
geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu
tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu
bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan
haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip
gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır;
ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar
verebilir. Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise Mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği
belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir.

Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Yine aynı Kanun'un 297 nci
maddesinin (2) nci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin,
taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra
numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir,” hükümleri
öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her
biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında
birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Zira tarafların o dava
yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve
Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş;
hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve
kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması,
zorunludur.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu eldeki davada, davacının, 01.01.1991 ile 15.09.1993 tarihleri arasında Devlet
Hastanesinde, 15.09.1993 ile 15.06.1997 tarihleri arasında Gazi Lisesinde temizlikçi olarak çalıştığının
tespitini istediği, davacının hizmet döküm cetvelinden ... Ltd Şti'ye ait 42158.32 sicil numaralı işyerinde
01.03.1996 - 30.04.1996 tarihleri arasında toplam 60 gün çalıştığı, bu sürenin tamamının Kuruma
bildirildiği, aynı şirketin 42157.32 sicil numaralı işyerinde 01.05.1996-31.01.1997 tarihleri arasında 150
gününün Kurum'a bildirildiği, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulü ile davacının
davalı ... Ltd. Şti.'ye ait 42157.32 sicil numaralı işyerinde 01.05.1996-31.01.1997 tarihleri arasında kuruma
bildirimi yapılmayan 60 gün süreyle hizmet akdi kapsamında çalıştığının tespitine karar veriliği anlaşılmıştır.

Kabule konu yapılan 60 günlük çalışmanın varlığı anlaşılmakla birlikte davalı iş yerinden yapılan bildirim
süresi de gözetildiğinde bu 60 günlük sürenin hangi eksik bildirime konu aylara ilişkin olduğu net olarak
tespit edilmeden infaza elverişli olmayan şekilde hüküm kurulması Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci
maddesine aykırılık teşkil ettiğinden usul ve yasaya aykırı kararın bozulması gerekmektedir.

Mahkemece yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca yapılacak değerlendirme sonucu hüküm
kurulması gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve
yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
