9. Hukuk Dairesi 2021/892E. , 2021/4707K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf
vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için
Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği
konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili asıl davada, müvekkili ile davalı arasında 13.03.2014 tarihli belirli süreli hizmet
sözleşmesi akdolunduğunu ve davacının bir yıl kaydıyla imzalanan belirli süreli bu hizmet
sözleşmesi gereğince çalışmaya başladığını, davalı şirketin üstlendiği kamulaştırma işinin en
az 5 yıl süreli olmasına rağmen bireysel belirli süre iş sözleşmesinin öngörülen i yıllık süreden
önce 17.09.2014 tarihinde haksız olarak feshedildiğini, süresinden önce gerçekleştirilen feshe
rağmen yoksun kaldığı aylık ücret, yemek ücreti, ikramiye ve diğer haklar karşılığının
ödenmediğini ileri sürerek söz konusu alacakların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep
etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada, belirli süreli, hizmet sözleşmesinin süresinden önce
feshedildiğini belirterek bakiye süre ücret alacağı, bakiye 126 gün karşılığı iaşe bedeli, bakiye
süre asgari geçim indirimi alacağı ile prim alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili asıl ve birleşen davaya karşı savunmalarında, belirlenebilen zararın, belirsiz
alacak davası olarak talep edilmesi nedeniyle davanın öncelikle usulden reddi gerektiği gibi,
ayrıca sözleşme gereği süresinden önce fesih imkanı olduğunu ve davacının zarara
uğramadığını beyanla esasa ilişkin olarak da davanın reddine karar verilmesi gerektiğini
savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın reddine dair 30.032016 tarihli ilk karar Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk
Dairesinin 28.05.2019 tarihli 2016/22059 esas 2019/11917 karar sayılı ilamında yazılı
gerekçelerle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda
toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:

Karar, taraf vekillerince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,
hükmü temyiz eden tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının
reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak
süreye bağlanması ve bunun icin obiektif nedenlerin varlığı gerekir.

yg e m e
2- Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak
süreye bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

Borçlar Kanunu'nun 338. maddesinde, “Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut
böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele
edilmiş olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur”
kuralı mevcuttur. Anılan hükme göre tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda
iradelerinin birleşmesi yeterli görüldüğü halde, mülga 1475 sayılı İş Kanunu uygulamasında,
Yargıtay kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli
yenilenen sözleşmeler bakımından ikiden fazla yenilenme halinde, sözleşmenin belirsiz süreli
hale dönüşeceği kabul edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 430. maddesinde, esaslı sebeplerin varlığı yenilemeler
için öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul
edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı
halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya
belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında
yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi,
esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş
sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş
sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar
belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak
yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya
konulmuştur.

Borçlar Kanunu'nun 325. maddesinde, “İş sahibi işi kabulde temerrüt ederse, işçi taahhüt
ettiği işi yapmaya mecbur olmaksızın mukaveledeki ücreti isteyebilir” şeklinde kurala yer
verilerek işçinin kalan süre ücretini talep hakkı olduğu belirtilmiştir. 6098 sayılı Kanun'un
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, 408. maddesinde işverenin işi kabuldeki
temerrüdü sebebiyle işçinin iş görememesi halinde ücret hakkının olduğu açıklanmıştır. İşçinin
iş görme edimini yerine getirememesi halinde yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir işi
yaparak kazandığı veya kasten kaçındığı yararlarının indirileceği de hükme bağlanmıştır.
Bakiye süre ücreti tutarı tazminatın istenebilmesi için, iş sözleşmesinin haklı bir sebep
bulunmaksızın işverence feshedilmiş olması gerekir. İşverenin feshi 4857 sayılı Kanun'un 25.
maddesinde yazılı sağlık sebeplerine, ahlâk ve iyi niyet kuralları ile benzerlerine uymayan
hallere veya zorlayıcı sebeplere dayanması halinde, sözleşmenin kalan süresine ait ücretler
yönünden işçinin talep hakkı doğmaz.

15.03.2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 15.03.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4773
sayılı Kanun ile “geçerli fesih” kavramı iş hukukunda yerini almıştır. Her ne kadar geçerli fesih
gerek yukarıda değinilen Kanun ve gerekse 4857 sayılı Kanunu'nda belirsiz süreli iş
sözleşmeleri için öngörülmüş olsa da, belirli süreli iş sözleşmesi bakımından da tartışılmasında
yarar bulunmaktadır. Geçerli sebep ister işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden
kaynaklansın, isterse işçinin yeterliliği ve davranışlarına dayansın, belirli süreli iş
sözleşmesinin süresinden önce işverence feshi için gerekçe oluşturmamalıdır. Gerçekten,
belirli süreli iş sözleşmesi düzenleyerek taraflar fesih iradelerini sürenin sonuna kadar askıya
almış sayılmalıdır. Bu itibarla geçerli sebeplerin varlığına rağmen belirli süreli iş sözleşmesi ile
çalışan işçinin iş sözleşmesi süresinden önce haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğinde kalan
süreye ait ücretinin ödenmesi gerekir.

Öte yandan bakiye süre ücretinin hukuki dayanağını oluşturan 6098 sayılı Türk Borçlar
Kanunu'nun 428/1 maddesinde "İsveren haklı sehen olmaksızın hizmet sözlesmesini derhâl

feshederse işçi, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih bildirim süresine; belirli süreli
sözleşmelerde ise, sözleşme süresine uyulmaması durumunda, bu sürelere uyulmuş olsaydı
kazanabileceği miktarı, tazminat olarak isteyebilir."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 438/2.
maddesine göre; "Belirli süreli hizmet sözleşmesinde işçinin hizmet sözleşmesinin sona ermesi
yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten
kaçındığı gelir, tazminattan indirilir." şeklinde düzenlenmeye yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, bozma ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda
davacının bakiye süre ücret alacağının hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik
bulunmamaktadır. Ne var ki, dosya kapsamından davacının, uyuşmazlık konusu dönemde
başka bir işte çalışıp çalışmadığının ve bu surette mahsubu gerekecek bir gelir elde edip
etmediğinin araştırılmadığı anlaşılmaktadır. Şu halde yapılması gereken iş, davacı işçinin
sözleşmenin feshinden sonraki dönem içinde başka bir işten gelir elde edip etmediği ya da iş
arayıp aramadığının yöntemince araştırılarak, Borçlar Kanununun 325 inci maddesine göre
işçinin, sözleşme kapsamındaki işi yapmaması sebebiyle tasarruf ettiği miktarlar (yemek, yol
vs.) ile diğer bir işten elde ettiği gelirleri veya kazanmaktan kasten feragat ettiği şeyler, kalan
süreye ait ücretler toplamından indirilerek talep konusu alacak hakkında çıkacak sonuca göre
bir karar vermektir.

Bu yön gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup
bozmayı gerektirmiştir.

3- Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 166. maddesi gereğince
“aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu için davaların birleştirilmesine” karar verilmiş olsa
dahi birleşen dava dosyasının müstakiliyeti hukuken devam etmektedir. Bu durumda hüküm
fıkrasında asıl dava ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı karar verilmesi ve aynı şekilde
yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden de ayrı ayrı hüküm kurulması gerekmektedir.
Mahkemece bu esaslar göz ardı edilerek yazılı biçimde karar verilmesi de usul ve kanuna
aykırı olup bozma sebebidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin
alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 23.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.
