3. Hukuk Dairesi 2020/816E. , 2020/3158K.
ni

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda,
davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından
temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya
içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı; SGK'nın özel sağlık hizmeti sunucularından sağlık hizmeti satın alma
sözleşmesinin 11.1.15 maddesi uyarınca sağlık hizmeti sunulmadığı halde kuruma
fatura kesilmesi sebebi ile hakkında 8.000,00 TL ceza uyguladığını, olaya konu olan
hasta ...'ın nüfus kayıtlarında ölüm tarihinin 15/06/2013 olarak görülmekle birlikte
gerçekte 01/07/2013 tarihinde öldüğünü, nüfus kaydına hatalı olarak, beyan esasına
göre, yapılan tescil sebebi ile hastanın tedavi görmüş olduğu dönemlerde ölü gibi
algılanmasına neden olduğunu belirterek cezanın iptaline, borçlu olmadığının tespitine
karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, kurum işleminin hatalı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini
istemiştir.

Mahkemece; idari yargı yerinin görevli olması sebebiyle davanın HMK 115. maddesi
gereği usulden reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine; Yargıtay 13.
Hukuk Dairesi'nin, 23.05.2014 tarihli, 2014/15903 Esas, 2014/15868 Karar sayılı
ilamıyla "davaya konu sözleşme tarafların serbest iradesi ile imzalanmış olup,
sonuçlarını özel hukuk alanında doğurmaktadır. Davalı idarece sözleşmeye dayanılarak
cezai şart uygulanmıştır. Dava konusu olayda idarece kamu gücüne dayanılarak
uygulanmış bir işlem bulunmamaktadır. Bu itibarla taraflar arasındaki ihtilafında
sözleşme esas alınarak çözümlenmesi zorunludur. Hal böyle olunca davalı idarenin
sözleşmeye dayanarak uyguladığı cezai şartın idari işlem niteliğinde olduğunu kabule
olanak bulunmamaktadır. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek işin esasına
girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekir" gerekçesi ile
bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyulduğu belirtilerek, davaya iş mahkemesi sıfatıyla bakılarak
davanın kabulüne, davalı kurum tarafından davacıya uygulanan 10/07/2013 tarih,
B.13.2. SGK.4.35.20.02/10847922 Sayılı 8.000,00 TL bedelli cezanın iptaline karar
verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-)Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması
yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda işlem
yapılması yolunda yerel mahkeme için zorunluluk doğar.

Belirtilmelidir ki; bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması
sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine
o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli

sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine
o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli
kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay
bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu
getirmektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Y.İ.B.K.). Bu ilke kamu düzeni ile ilgili
olup, Yargıtay'ca kendiliğinden dikkate alınması gerekir. Hakimin değişmesi dahi
açıklanan bu hukuki ilkeye etki yapamaz.

Somut uyuşmazlıkta; davacı şirket ile davalı kurum arasında sağlık hizmeti satın alma
sözleşmesi imzalanmış olup, davacı eldeki davada sözleşmeye aykırı olarak tahakkuk
ettirilen cezai şart miktarından dolayı borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Hemen
belirtmek gerekir ki, taraflar arasında düzenlenen sözleşme özel hukuk alanına giren
ve sonuçlarını özel hukuk alanında doğuran bir sözleşme olduğu gibi iş hukuku
kapsamında taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi de bulunmamaktadır. Bu itibarla,
taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında oluşan uyuşmazlığın çözümünde
de genel mahkemelerin yetkili ve görevli olduğunun kabulü gerekir. Mahkemece
değinilen bu yön gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun
karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde iş mahkemesi sıfatıyla yargılama yapılarak
karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-)Bozma nedenine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada
incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle; temyiz edilen kararın
BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davalının diğer temyiz itirazlarının
incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla
1086 sayılı HUMK.nun 440. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere
18/06/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
