10. Hukuk Dairesi 2024/4715E. , 2024/7965K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/139 E., 2022/118K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz
incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne, birleşen
davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme davacı Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve
diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; 01.08.2008 günlü iş kazası sonucu 100 oranında sürekli iş
göremez duruma giren sigortalıya bağlanan ilk peşin değerli gelir nedeniyle meydana gelen Kurum zararının
davalı ...'den tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; Kurum zararının davalı ...'den de tahsilini talep ve dava
etmiştir.

Davacı vekili 17.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile de Kurum zararının 9590 ının davalılardan müştereken
müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazalı sigortalı ...'in ... tarafından işe alındığı ve çalıştırıldığını,
davalının iş kazasının meydana gelmesinde hiç bir kusuru olmadığını, iş kazasının meydana gelmesinden
sonra davalı ve kazalı sigortalıyı işe alan ve çalıştıran ... aleyhine Karahallı Asliye Hukuk Mahkemesinin
2012/45 Esas sayılı dosyasıyla maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ve bu dava Mahkemece verilen
19.03.2014 tarih 2012/25 Karar sayılı davanın feragat nedeniyle reddine dair bir kararla neticelendiğini, iş
kazası nedeniyle Karahallı C. Başsavcılığının 2010/248 soruşturma no.lu dosyasıyla yürütülen hazırlık
dosyası 28.07.2010 tarih, 2010/225 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair bir kararla
neticelendiğini, iş kazasının meydana gelmesinde davalının hiç bir kusurunun bulunmadığını, aleyhine açılan
davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HI. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.05.2017 tarihli, 2014/212 Esas, 2017/48 Karar sayılı kararıyla davanın
kabulüne 135.003.92 TL'nin onay tarihi olan 17.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte
davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... Kurumuna verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
Davacı Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 24.10.2018 tarihli, 2017/1804 Esas, 2018/1648 Karar
sayılı kararıyla; davacı ... vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Sal EE PEI e VE EN SEN İP e pp UNSANASUN ADEN Ve BBll le Ded PİE Ş DİŞ DEP eş PL UN EİN

sayılı kararıyla; davacı ... vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilince temyiz isteminde
bulunulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 19.02.2020 tarihli ve 2019/31 Esas, 2020/1355 Karar sayılı bozma
kararında; dosya kapsamında Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda alt işveren olarak kabul
edilen davalı ... 9065 kusurlu, asıl işveren olarak kabul edilen inşaat sahibi ... Yo 15 kusurlu ve kazalı
sigortalının W 20 kusurlu olduğunun kabul edildiği ve fakat davalılar arasındaki ilişki ile kazalı ve davalılar
arasındaki ilişkinin irdelenmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, açıklanan hususlar çerçevesinde öncelikle davalı ... ile davalı ... arasındaki asıl işverenlik - alt
işverenlik sıfatları irdelenip, belirlenmeli, yine kazalı ve davalılar arasındaki ilişkinin niteliği irdelenmeli,
dosyada yer alan her bir tarafın işveren ya da 3. kişi sıfatıyla kusur durumları irdelenip belirlenmeli ve
yapılacak belirlemeye göre eğer gerekiyorsa tüm bu hususları gözetecek şekilde olayın gerçekleştiği iş
kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden bu çerçevede yeniden uygun
bir kusur raporu alınmalı, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararı

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı karşısında; yapı işyerlerinde
çalışmalar esnasında gerekli güvenliği sağlamak, çatıya çıkmak için kurulan iskele ve seyyar el merdivenini
sağlam şekilde kurdurmak ve merdivenin kaymaması için gerekli tedbirleri aldırmak, çalışanlara yaptıkları
işe uygun kişisel koruyucu malzeme vermek ve kullanılmasını sağlamak, çalışanları iş ve iş güvenliği
konusunda eğitmek yükümlülüğü bulunduğu halde yerine getirmeyen davalı işveren ...'in Yw 70, çatıya
çıkmada kullanılan merdiveni sağlam şekilde yerleştirmeyen, sabitlemeyen ve merdivenden çatıya çıkarken
acele ederek gerekli dikkat ve özeni göstermeyen kazalı sigortalının W 30 oranında kusurlu bulunduğunu,
davalı ...' ün ise kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını tespit eden ve hükme dayanak alınan
kusura ilişkin 22.11.2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunun oluşa uygun, yargısal denetime elverişli
bulunmakla buna göre 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi koşullarının somut olayda gerçekleştiği
gözetilerek, sosyal sigorta yardımları toplamının davalıların wv 70 kusur oranına karşılık gelen tutarına
hükmedilmesi gerektiği düşünülmekte ise de SGK müfettişi tarafından sigortalı işe giriş bildirgesinin işveren
Nurittin tarafından yasal süre içerisinde verilmediği tespit edilmiş olmakla 506 sayılı Kanun'un 10 uncu
maddesi gereğince işlem yapılması gerekmekte olup bu doğrultuda sigortalının tespit edilen 9030 oranında
kusurundan 1/2 oranında kusurun davalının kusuruna ilave edilerek sonuca varılması gerekmiş olup
açıklanan nedenle davalı ...'in kurum zararından 685 oranında sorumlu tutulması gerektiği, neticeten davalı
... İN 150.004,36Xx9585—

127.503,70 TL Kurum zararından sorumlu olduğu sonucuna varıldığı; her ne kadar bozma sonrası alınan
kusur bilirkişi raporunda davalı ...'ün olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı belirtilmiş ise de,
söz konusu davalının Mahkemece verilen ilk kararı istinaf etmediği, istinaf ilamını da temyiz etmediği
dolayısıyla bu davalı açısından usuli kazanılmış hak meydana geldiği anlaşılmakla bozma kararı öncesi
hüküm altına alınan ve istinaf edilmeyen 135.003,92 Kurum zararından davalı ...' ün sorumlu olduğuna
hükmedilerek karar verildiği; dava konusu alacak tek bir olaydan kaynaklanmakta olup, kısa kararda
hükmün infazında tereddüte yol açacak şekilde iki ayrı hüküm kurulduğu, birleşen dosya açısından tahsilde
tekkerrüre yol açmayacak şekilde hüküm kurulması gerektiği gerekçe yazım esnasında anlaşılmış olup, kısa
karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması açısından bu yanlışlık düzeltilememiş, tarafların
dikkatine sunulmakla yetinilmekle; asıl dosya açısından davanın kabulü ile 135.003,92 TL' nin tahsis onay
tarihi olan 17.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' den tahsili ile davacıya
ödenmesine, birleşen davanın kısmen kabulü ile;

127.503,70 TL' nin tahsis onay tarihi olan 17.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte
davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VW TEMVİZ

-. £ BS! a

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı ... vekili temyiz
isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;kusuru kabul etmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesi uyarınca; "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır;
ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar
verebilir. Aynı Kanun'un 294-301 maddelerinde ise Mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği
belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir.
Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Yine aynı Kanun'un 297 nci
maddesinin (2) nci fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin,
taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra
numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri
öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her
biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında
birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Zira tarafların o dava
yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve
Yargıtayın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş;
hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve
kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması
zorunludur.

3. Değerlendirme

01.08.2008 günlü iş kazası sonucu 90100 oranında sürekli iş göremez duruma giren sigortalıya bağlanan ilk
peşin değerli gelir nedeniyle meydana gelen Kurum zararının 9690'nın asıl ve birleşen dava davalılarından
müştereken müteselsilen tahsilinin talep edildiği davada,

Mahkemece; dava konusu alacak tek bir olaydan kaynaklanmakta olup kısa kararda hükmün infazında
tereddüte yol açacak şekilde iki ayrı hüküm kurulduğu, birleşen dosya açısından tahsilde tekkerrüre yol
açacak şekilde hüküm tesisi ile kısa karar ile gerekçeli karar arasında ve gerekçe ile hüküm arasında çelişki
oluşturmuştur.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan çelişkili ve infaza elverişli olmayacak
şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Mahkeme kararının sair husular incelenmeksizin BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
