9. Hukuk Dairesi 2020/32E., 2020/2212K.
»

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 24. HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf
başvurusunda bulunmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf
başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2.maddesine göre mahkeme
kararının ortadan kaldırılması ile davanın esası hakkında yeniden karar verilerek;
davanın KISMEN KABULÜNE karar verilmiştir.

...Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı
tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından
düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının davalı şirkette 16/09/2005 tarihinden itibaren inşaat
ustası olarak projenin yapılmasından uygulamasından sorumlu ustabaşı olarak
çalışmakta iken, haksız olarak iş akdinin 01/02/2014 tarihinde fesih edildiğini, şirketin
yaptığı binalar dışında ortaklarının ...i'deki çiftliği ... caddesi gibi yerlerin tadilat ve
onarım işlerinde de çalıştığını, fazla mesai yaparak çalıştığını, hiçbir ek ücret
ödenmediğini, resmi bayramlarda da çalıştığını, dini bayramlarda ilk iki günde izin
kullandığını diğer günler çalıştığını, 9 yıllık çalışma süresince yıllık izin kullanmadığını,
çalıştığı süre boyunca ayda en az üç pazar günü çalıştığını, hafta tatili ücretlerinin
ödenmediğini, işyerinde yemek verildiğini, en son net ücretinin 3500 TL olduğunu iddia
ederek; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, hafta
tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve
dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; zamanaşımı definde bulunduklarını, davacının çalıştığı süreler ve
kazançlarının sigorta kayıtlarında mevcut olduğunu, çalışma süresinin 16/09/2005 ile
30/06/2008 ve tekrar 01/02/2014 ile 31/03/2014 tarihleri arasında olduğunu fazla
mesai, genel tatil ve hafta tatili ile yıllık izin alacağının olmadığını, davacının Hacı
Bayram Kaya isimli boyacı ile anlaşarak boya işlerini bu şahısa verdiğini ve sonradan
boya işlerini alan kişiden 10.000 TL para aldığını, aynı şekil ve usulde davacı, inşaatın
pimapen işlerini de İlhami Fırat isimli kişinin yapmasını sağlayarak ondanda 10.000 TL
aldığını, vine kapı ve dolap vs işlerini yapan mobilyacı Kamil Osmanlı isimli şahıstan

A ZİN O Şİİ AVN TN PA» VI SPİN ŞEN İN SASON Mr ZN
pimapen işlerini de İlhami Fırat isimli kişinin yapmasını sağlayarak ondanda 10.000 TL
aldığını, yine kapı ve dolap vs işlerini yapan mobilyacı Kamil Osmanlı isimli şahıstan
5000 TL aldığını haksız kazanç elde ederek aynı zamanda suç işlediğini, işin bitiminden
sonra, bu kişilerin gelerek şirket yetkililerine durumu bildirdiğini, yüz kızartıcı suç
olmasına rağmen aile ve çocuklarının perişan olmaması için suç duyurusunda
bulunmadıklarını, ücretlerini eksiksiz aldığını ve üstelik güveni kötüye kullandığını,
Savcılığa suç duyurusunda bulunulmadığı için teşekkür etmesi gerekirken, olayın
unutulması için işten çıkartıldıktan 2,5 yıl sonra bu davayı açtığını davacının iyi niyetli
olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; ”..davalı işverence
yapılan feshin haklı nedene dayanmadığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı
taleplerinin kabulü gerektiği, davacının işyerinde fazla mesai yaptığı, hafta ve genel
tatil günlerinde çalıştığı ispatlandığından, karineye dayalı makul indirimleri yapılarak
bu taleplerin kısmen kabulü gerektiği, yıllık izinlerini kullandığı veya ücretinin ödendiği
usulüne uygun olarak davalı tarafından ispatlanamadığından yıllık izin ücreti talebinin
de kabulü gerektiği.." gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ç) İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, "Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş davalı, davacının
dava dilekçesinde ileri sürdüğü tüm vakıaları inkar etmiş sayılır ve belirli istisnalar
haricinde sonradan delil gösteremez ve savunmasını genişletemez/değiştiremez.
Somut olayda davalı taraf süresinde davaya cevap vermediğinden tanıklarının
dinlenmemesi yerinde olmuştur.

Davacının emekli olmasından sonra da aralıksız olarak aynı işyerinde çalışmaya devam
ettiği de tanıkların beyanlarından anlaşılmaktadır.

Davacı şantiye şefi olarak çalışmıştır ve emsal ücrete ilişkin yazı cevapları ile tanıkların
somut anlatımları karşısında ücrete ilişkin Mahkemenin kabulünün de yerinde olduğu
görülmüştür.

İşten ayrılış bildirgelerinde, her işten ayrılış sebebi için öngörülen bir ayrılış kodu
bulunmaktadır. İşten ayrılış bildirgesi düzenlenirken, işçinin işten ayrılış sebebine
uygun olan kodun işaretlenmesi, yargılama sırasında savunma ile işten ayrılış
kodundaki çıkış sebebinin birbiri ile çelişmemesi gerekmektedir. Alman Hukukunda ve
Fransız Hukukunda benimsenen işverenin çelişkili savunma yasağı, Türk İş Hukukunda
ve Yargıtay yerleşik kararlarında da kabul edilmektedir. Somut olayda Kuruma verilen
işten ayrılış bildirgesinde “belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep
bildirilmeden feshi” (kod : #'ün) işaretlendiği görülmüştür. Bu durumda iş akdinin
işveren tarafından geçerli nedenle feshedildiğini kabul etmek gerekmektedir. Kıdem ve
ihbar tazminatının kabulü bu nedenle yerinde olmuştur.

Tanık beyanlarından davacının fazla mesai yaptığı, hafta sonlarında ve genel tatil
günlerinde çalıştığı anlaşılmıştır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığının ispat yükü işverene aittir ve davalı taraf bu konuda bir
delil sunmadığından yıllık izin ücreti alacağı talebinin de kabul edilmesi gerekmektedir.
Dava belirsiz alacak davası olarak acıldığından davalının ıslaha karsı zamanaşımı

def'inin kabul edilmemiş olması da doğrudur.
Ancak fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti ve hafta sonu ücretinden takdiri indirim
yapılması nedeniyle reddedilen miktarlar bakımından davalı lehine vekalet ücretine
hükmedilmemiş olması yerinde ise de, ulusal bayram-genel tatil ücretinin ayrıca
reddedilen 1.269,64 TU'si bulunduğundan bu kısım için davalı lehine vekalet ücretine
hükmedilmemiş olması hatalı olmuştur. Davalı istinaf başvurusu bu yönüyle yerindedir.
Yargılamada bir eksiklik bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesine göre
belirtilen hatanın düzeltilmesi yoluna gidilmiş ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun
kısmen kabulüne karar verilerek mahkeme kararı ortadan kaldırılmış ve davanın esası
hakkında yeniden karar verilmiştir.

E) Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararına karşı davalı vekili temyiz başvurusunda
bulunmuştur.

F) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere
göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde
değildir.

2-Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret
bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro
sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun
sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma
alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren
belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı
belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi
gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne
alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup
olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından
gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin
fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması
halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.
Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden
daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı
halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret
ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş
olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği
sonucunu doğurmaktadır.

İşyerinde üst düzey yönetici konumda çalışan işçi, görev ve sorumluluklarının
gerektirdiği ücretinin ödenmesi durumunda, ayrıca fazla çalışma ücretine hak
kazanamaz. Bununla birlikte üst düzey yönetici konumunda olan işçiye aynı yerde
görev ve talimat veren bir başka yönetici ya da şirket ortağı bulunması halinde, işçinin
çalışma gün ve saatlerini kendisinin belirlediğinden söz edilemeyeceğinden, yasal
sınırlamaları aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti talep hakkı doğar. O halde üst
düzey yönetici bakımından şirketin yöneticisi veya yönetim kurulu üyesi tarafından

fazla çalışma yapması yönünde bir talimatın verilip verilmediğinin de araştırılması
gerekir. İşyerinde yüksek ücret alarak görev yapan üst düzey yöneticiye işveren
tarafından fazla çalışma yapması yönünde açık bir talimat verilmemişse, görevinin
gereği gibi yerine getirilmesi noktasında kendisinin belirlediği çalışma saatleri
sebebiyle fazla çalışma ücreti talep edemeyeceği kabul edilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının, davalıya ait iş yerinde şantiye şefi olarak görev yaptığı
dava dilekçesindeki açıklamalardan ve dosya kapsamındaki bilgi-belgelerden
anlaşılmakta olup, şantiye şefinin çalışma düzenini kendisinin belirlemesi, üzerinde
çalışma koşullarını düzenleyen amirinin olmaması, projeyi sevk ve idare eden kişi
olması nedeniyle yukarıda yazılı ilke kararı uyarınca fazla mesai ücreti talep
edemeyeceği Dairemizin yerleşik uygulaması olup, Mahkemece fazla mesai ücreti
talebinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

3-Dava kısmi dava olarak açılmış olup, ıslah ile dava türünün değiştirilmesi mümkün
olmadığından, davalı vekilinin ıslaha karşı süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı def'i
değerlendirilmeden sonuca gidilmesi de isabetsizdir.

G)Sonuç:

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi'nin temyiz edilen kararının
yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı BOZULMASINA, dava dosyasının gereği için
Bölge Adliye Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesi'ne
gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.02.2020
tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
