10. Hukuk Dairesi 2024/4618E. , 2024/6140K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/57 E., 2024/68 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 6. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/259 E., 2022/204 K.

Taraflar arasındaki işveren priminin 4/b sigortalılık prim borçlarına aktarılması gerektiğinin tespiti
davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin
esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı
ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacının 4/a kapsamında geçen çalışmalarının 4/b kapsamında olduğunun kabul edilmesi
nedeniyle işveren hissesine isabet eden miktarın 4-b kapsamındaki prim borçlarına aktarımının sağlanması
gerektiğinin tespitini, primlerinin yeniden hesaplanarak emeklilik aylığının belirlenip, emekli olduğu günden
itibaren alması gereken emeklilik aylığının tespiti ile eksik aldığı emeklilik aylıklarının yasal faizi ile birlikte
müvekkile ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, uyuşmazlığa konu olayda dava dışı işverenin ödemiş olduğu primlerin davacının, kurumun 4A
sigortasıyla ilgili merkezine değilde, Bağ-Kur dosyasının bulunduğu merkeze verildiğini, cari dönemde ise
işverenin emanette bulunan parasının mevcut borçlarına mahsup edilmiş olması nedeniyle davacının
talebinin karşılanamadığını savunmuş davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davanın kabulü ile
davacının 01.12.2008-20.12.2017 tarihleri arasındaki hizmetlerinin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamından
4/1-b kapsamına aktarılması nedeniyle yasal koşulları oluştuğundan bu dönemde 4/1-a kapsamındaki
işveren hissesine isabet eden prim ödemelerinin davacının bu dönem 4/1-b kapsamındaki prim borçlarına
aktarılması gerektiğinin tespitine, davacıya bağlanan yaşlılık aylığının aktarılan prim ödemeleri dikkate
alınarak yeniden hesaplanarak ödenmesi gereken aylık farklarının aylık başlangıç tarihinden itibaren
ödenmesi gereken tarihlerden işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar
verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf
başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davaya cevaplarını tekrarlamış, Mahkeme hükmünün kaldırılarak davanın reddine karar

verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

e eki

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve
belgeler, tanık beyanları, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında
mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanuna aykırılık bulunmadığı
anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını
istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının 4/a kapsamında geçen çalışmalarının 4/b kapsamında olduğunun kabul edilmesi
nedeniyle işveren hissesine isabet eden miktarın 4-b kapsamındaki prim borçlarına aktarımının sağlanması
gerektiğinin tespitini, primlerinin yeniden hesaplanarak emeklilik aylığının belirlenip, emekli olduğu günden
itibaren alması gereken emeklilik aylığının tespiti ile eksik aldığı emeklilik aylıklarının yasal faizi ile birlikte
müvekkile ödenmesinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370
ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 4, 53 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme

5510 sayılı Kanun'un 4/b-4 maddesine göre anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları Bağ-Kur
sigortalısı sayılmışlardır. Aynı Kanun'un 53 üncü maddesinde; "... 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler." hükmü düzenlenmiştir.

İnceleme konusu dosyada davacı 28.11.2008 tarihinden itibaren Anadolu Özel Tıp Hizmetleri San. A.Ş.'nin
ortağı ve yönetim kurulu üyesidir. Davacının 01.12.2008-18.12.2017 tarihleri arasındaki 4/1a kapsamındaki
çalışmaları Kurum tarafından 4/b sigortalılığına aktarılmıştır. Davacı Kurum işlemi nedeniyle 4/1-a
kapsamındaki ödenmiş işveren primlerinin 4/1-b kapsamındaki prim borçlarına aktarılmasını talep etmiş,
Kurum tarafından işverenin emanet hesabında bekleyen işveren hissesi tutarlarının işverenin teşviklerden
faydalanması nedeniyle cari dönemlerdeki borçlarına mahsup edildiği belirtilerek talebin reddine karar
verilmiştir.

Davacının 01.12.2008 tarihinden itibaren bildirilen ve davalı Kurum tarafından iptal edilen hizmet süresine
ait primlerinin geçersiz bir sigortalılık süresine ait prim olmakla yanlış ve yersiz ödenen prim statüsündedir.
Yanlış ve yersiz ödenen primler yönünden 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinde; "Yanlış veya yersiz
alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise hisseleri oranında işverenlere,
sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanuni faizi ile
birlikte geri verilir. Kanuni faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın
başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanunu'nun 65 inci maddesi hükmü saklıdır." hükmü
düzenlenmiştir. Mülga 818 sayılı Kanun'un 65 ve 6098 sayılı Kanun'un 81 inci maddesinde; "Hukuka veya
ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez. Ancak, açılan davada hâkim,
bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Buradan hareketle davacının hukuka ve ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla kötü niyetli bir
davranışı (fiil ve grecek olmayan sahte sigortalılık gibi) olmadığından iptal edilen sigortalılık sürelerine ait

primler iade edilebilir. Ancak davalı Kurum bu iade işlemi yerine iptal edilen sürelere ait primlerin işçi
hissesini davacının Bağ-Kur prim hesabına aktarmaktadır. Bu işlemin yasal dayanağı ise 5458 sayılı
Kanun'un 16 ncı maddesi hükmüdür. Anılan hükümde çakışma nedeniyle iptal olunan primlerin diğer
sigortalılık süresine aktarılabileceği belirtilmekte iken, Kanunda açık ve net bir şekilde sigortalı ya da hak
sahiplerinin talebi gerektiği belirtilmiştir.

Somut davada, davacının 4/1-a kapsamında çalıştığı süredeki işçi hissesi davacının Bağ-Kur prim hesabına
aktarılabileceğinden, işveren hissesinin aktarılması talebiyle açılan davanın reddine karar verilmesi
gerekirken kabul edilmesi yerinde değildir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve
yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye
Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ... veÜyeler...,... ve...'ün oyları ve oy çokluğuyla

03.06.2024 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY

1. Çoğunluk ile aradaki ... uyuşmazlık, “4/b kapsamında çalışmasına rağmen primleri 4/a kapsamında
bildirilen ve Kurum tarafından primleri 4/b kapsamına aktarılan davacının ödenen primlerinden işveren
payının (o aktarılıp Oo aktarılmayacağı, bu kapsamda yaşlılık (aylığının —oyeniden o değerlendirilip
değerlendirilemeyeceği” noktasında toplanmaktadır.

2. Kurumun asgari prim ödemesi üzerinde aktarması üzerine, sigortalı davacı tarafından açılan davada, İlk
Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, "davacının 01.12.2008-20.12.2017 tarihleri arasındaki
hizmetlerinin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamından 4/1-b kapsamına aktarılması nedeniyle yasal
koşulları oluştuğundan bu dönemde 4/1-a kapsamındaki işveren hissesine isabet eden prim ödemelerinin
davacının bu dönem 4/1-b kapsamındaki prim borçlarına aktarılması gerektiğinin tespitine ve davacıya
bağlanan yaşlılık aylığının işverenden aktarılan prim ödemeleri dikkate alınarak yeniden hesaplanarak
ödenmesi gereken aylık farklarının aylık başlangıç tarihinden itibaren ödenmesi gereken tarihlerden
işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiş, kararın istinaf
edilmesi üzerine de Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

3. Kararın davalı Kurum temyizi üzerine çoğunluk görüşü ile işveren payının primden düşmesi gerektiği,
kurum işleminin yerinde olduğu kabul edilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

4. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 53/5 maddesine göre “Birinci fıkra
hükmü saklı olmak üzere sigortalının, bu madde hükmüne göre sigortalı sayılması gereken sigortalılık
halinden başka bir sigortalılık hali için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre
esas alınan sigortalılık hali için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık halinde geçmiş kabul edilir”, Anılan
düzenlemede çok açık şekilde “başka sigortalılık hali için ödenen primin, esas alınan sigortalılık hali için
ödenmiş ve bu halde geçmiş kabul edileceği” belirtilmiştir. Burada ödenen primin işçi veya işveren payına
göre ayrılacağı açıklanmamıştır.

5. Kaldı ki davacı sigorta bildirimleri yapılan şirkette ortaktır. Kişi-organ vasfındadır. Bu durumda bu kişi için
primleri ödeyenin işveren olduğundan sözedilemez. 4/a kapsamında ödenen primlerin tamamının ayrım
yapılmaksızın 4/b sigortalılığına aktarılması gerekir.

6. Yerel mahkeme karar verirken Kurumun genelgesine dayanmıştır. SGK'nın 30/12/2015 tarihli ve 2015/28
sayılı Genelgesi ile 2014/28 sayılı Genelge'nin “Çakışan süreler içinde 4/a kapsamında ödenmiş primlerin
4/b kapsamındaki prim borçlarına aktarılması” başlıklı 2.2 numaralı bölümünün birinci fıkrasının ii) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"ii) Sigortalı hissesinin çakışan dönemieki (4/b) kapsamındaki prim borcunu karşılamaması halinde;

1- İşveren hissesinin de aktarılabileceğine dair işverenin yazılı muvafakati ile birlikte imza sirküsünün (işyeri
dosyasında mevcut olup olmadığına bakılmaksızın) ibraz edilmesi,

2- İşverenin Kurumumuza gerek kendisine ait işyerlerinden, gerekse ortağı, üst düzey yöneticisi, alt işvereni
ve işveren vekili olduğu işyerlerinden kaynaklanan herhangi bir borcunun bulunmaması kaydıyla işveren
hissesine isabet eden paraların sigortalının 4/b kapsamındaki prim borçlarına aktarımı yapılacaktır.

İşverenin muvafakatinin olmasına rağmen Kurumumuza borcunun bulunması halinde ise işveren hissesine
isabet eden paralar öncelikli işverenin kendi borcuna mahsup edilecek, artan bir tutarın kalması halinde, bu
tutar sigortalının 4/b kapsamındaki prim borcuna aktarılacaktır."

7. Davalı Kurum uygulamasında dahi işveren payının aktarıldığı sabittir. Kararın onanması gerektiği
düşüncesinde olduğumdan, çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılınmamıştır.
