(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/28930E. , 2020/5160K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı vekili, müvekkilinin iş akdinin davalı işveren tarafından haksız nedenle sona erdirildiğini
iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla mesai, ulusal bayram genel tatil, hafta tatili ve yıllık izin
ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak,
yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında değerlendirilip
değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan
bütün iş yerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın
bu kanunun uygulanacağı belirtilmiştir. İş mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına
bakmak üzere bir Asliye Hukuk Mahkemesi görevlendirilir. İş davalarına bakmakla görevli asliye
hukuk mahkemesine açılan dava "iş mahkemesi sıfatıyla" açılmamış ise, mahkeme görevsizlik
kararı veremez. Bu durumda asliye hukuk mahkemesi tarafından, verilecek bir ara kararı ile
davaya "iş mahkemesi sıfatıyla " bakmaya devam olunur.

Davanın, 4857 sayılı Kanun kapsamı dışında kalması halinde, mahkemenin görevsizliğine ve
dosyanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Davanın esastan
reddi usule aykırıdır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, 4857 sayılı İş Kanunu'na göre işçi
sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş sözleşmesinden veya İş Kanununa
dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş
mahkemeleridir.

4857 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, elli'den az işçi çalıştırılan
(elli dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı iş yerlerinde veya işletmelerinde bu Kanun hükümleri
uygulanmaz. İşçi tarım ve orman işlerinin yapıldığı bir iş yerinde çalışıyor ise, bu işçi ile işveren
aralarındaki uyuşmazlığın iş mahkemesi yerine görevli hukuk mahkemesine çözümlenmesi
gerekir.

Ancak, tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerinde elli dahil daha az işçi bulunmasına rağmen,
işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu toplu iş sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi
ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 79.
maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.

Bunun dışında 4857 sayılı Kanun'un 4. maddesinde tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde
çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra aynı madde de ayrık durumlara
yer verilmiştir.

Buna göre;

1-Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen

Buna göre;

1-Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen
işlerde,

2-Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3-Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde

4-Bir iş yerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde, çalışanların, İş Kanunu kapsamında
olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi
dışında kalan işler İş Kanunu'na tabidir.

Yargıtay İçtihatların Birleştirilmesi Genel Kurulunun 23.05.1960 tarihli ve 11-10 ile 10.05.1974
tarihli ve 3-44 sayılı kararları uyarınca, özellikle iş hukukunda istisnai hükmün genişletilerek
değil, dar yorumlanması gerekir. İşçiler yararına getirilen düzenlemelerin yine işçiler yararına
yorumlanması asıldır.

Görev kamu düzenine ilişkin olup Mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur.

Somut olayda, davacı, davalıya ait organik süt üzerine faaliyet gösteren işyerinde ilk 2-3 yıl
bekçilik görevinde çalıştığını, bekçilik görevini ifa ettiği sırada doğumhane ve sağım ünitesinde
yapılması gereken işleri yaptığını, büyükbaş hayvan için, doğumhanede, sağım ünitesinde,
büyükbaşların yanı sıra buzağı bakımında, yem-mama verme, alt temizleme vs gündelik tüm
işlerde çalıştığını, sonraki 2-3 yıl sağım işini yaptığını, sağım öncesi ve sağım sonrası ineklerin
temizliği, sabunhanenin temizliği, meme pansumanı gibi işlerde çalıştığını, devam eden yıllarda
ise, buzağılar için ünitenin temizliği, mama hazırlığı, buzağılara tek tek mama verme, mama
bittikten sonra kovaların temizliği, buzağıların tedavisi, mama aralarında atıştırmalık ara
öğünlerin verilmesi, öğlenleri su verme, kontrol gibi işlerde çalıştığını iddia etmiştir. Davacı
tanıklarından ... davacının önce sağımhaneci, son üç yıl civarında ise buzağıcı olarak çalıştığını,
sağımhaneci olarak hayvanların sağımıyla uğraştığını, buzağıcı olarak ise buzağıların bakım ve
tedavi işi ile uğraştığını, davalı tanıkları ise davacının buzağı bakımcısı olarak çalıştığını beyan
etmişlerdir. Mahkeme gerekçesinden davacının fiili ve asli olarak hangi işi yaptığı ile ilgili
değerlendirmede bulunulmadığı gibi özellikle iş yerinde çalışan işçi sayısı ile ilgili de bir
değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yukarıdaki ilkeler ve kanun hükümleri
çerçevesinde araştırma ve değerlendirme yapılıp davacının çalışmalarının bildirildiği davalı işveren
işyerinde yapılan işin niteliği, davacının asıl olarak hangi işi yaptığı, işyerinde elliden fazla sayıda
işçi çalışıp çalışmadığı ve buna bağlı olarak davanın 4857 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında
iş mahkemesinin görev alanında kalıp kalmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi
gerekirken bu yönde bir değerlendirme yapılmadan doğrudan davanın esası hakkında hüküm
tesisi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, bozma
sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
