9. Hukuk Dairesi 2021/11995 E. , 2021/16750K.

"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYE

DAVA TÜRÜ : YETKİ TESPİTİNE İTİRAZ

İLK DERECE
MAHKEMESİ : ... 5. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar
vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası
için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği
konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili Belediye-İş Sendikasının, bir
belediye şirketi olan ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş. işletmesinde işçilerin
çoğunluğunun üyeliğine sahip sendika olduğunu, söz konusu belediye şirketinde müvekkili
Belediye-İş Sendikasının tarafı olduğu 01.07.2019 - 30.06.2022 yürürlük süreli Toplu İş
Sözleşmesinin yürürlükte olduğunu, davalı Bakanlık tarafından, tamamı 20 sıra numaralı
“Genel İşler” işkolunda yer alan ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş. işletmesi
bünyesinde yer alan iki farklı SGK numaralı işyerinin ayrılarak bunlarla ilgili olarak "Savunma
ve güvenlik” işkolunda yer alan ... Sendikası lehine dava konusu yetki tespitinin yapıldığını,
tespitin hukuka aykırı olduğunu, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş.'nin belediye
hizmetlerini yerine getiren bir belediye şirketi olup ... Belediyesine ait olduğunu, İşkolları
Yönetmeliğinde; “Genel İşler” tanımının 1. sırasında “Belediye Hizmetleri” ibaresinin kodsuz
olarak yer aldığını, yani hiçbir istisna konulmaksızın ve nace koduna bakılmaksızın genel
olarak tüm belediye hizmetlerinin “Genel İşler” işkolunda sayıldığını, Anayasa ve Yasa
hükümleri gereğince dava konusu Belediye Şirketinin yaptığı asıl işin tartışmasız bir şekilde
belediye hizmeti olduğunu, ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş. işçilerinden güvenlik
işi yapan toplam işçi sayısının itiraz konusu tespittekinden farklı olduğunu, bunların çok büyük
kısmının 696 Sayılı KHK ile ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş.'ye geçen isçiler
olduğunu ve 696 Sayılı KHK hükümlerine doğrudan tabi olan işçiler olduğunu, açıklanan
nedenlerle ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş'nin ...,... SGK sicil numaralı işyerlerinin
19 sira numaralı “Savunma ve güvenlik” işkolu ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, yapılan iş ve
Belediye Şirketinin tamamının genel işler işkolu kapsamında olduğunu, bu nedenle ... Su ve
Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş. işletmesi bünyesinde yer alan iki işyerinin davalı Bakanlık
tarafından hatalı ve eksik incelemeye dayalı olarak ayrılarak, ilgisiz bir işkolundaki sendikaya
yetki tespiti yapılmasının Yasa ve usul hükümlerine aykırı olduğunu ileri sürerek davalı Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 19.08.2020 tarih ve 1800391 sayılı yetki tespitinin
iptaline, hatalı yetki tespitinde gösterilen...,... SGK sicil numaralı işyerlerinin, tamamı 20 No.lu

m O NV A © m aramama mınm gul Mamma ta Pe İlim...“

Çalışma ve 5osyal mizmetler bakanlığının 19.U6.2U2U tarih ve 16YU5391 sayılı yetki tespitinin
iptaline, hatalı yetki tespitinde gösterilen...,... SGK sicil numaralı işyerlerinin, tamamı 20 No.lu
“Genel İşler” işkolunda yer alan ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A. Ş. İşletmesi
kapsamında yer aldıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı Aile, Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığının 19.08.2020 tarih ve 1800391 sayılı yetki tespitinin iptaline, hatalı yetki
tespitinde gösterilen ...,... SGK sicil numaralı işyerlerinin, tamamı 20 No.lu “Genel İşler”
işkolunda yer alan ... Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A. Ş. İşletmesi kapsamında yer
aldıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Davalılar, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, asıl ve birleşen davanın kabulü ile yetki tespitinin iptaline karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, esasa yönelik olarak İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve
esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar
verilmiş, sadece harç bakımından İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar
verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalılar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu İş Sözleşmesi kavramı Anayasa'nın 53'üncü maddesinde düzenlenmiştir. “Toplu iş
sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlıklı maddenin birinci fıkrasına göre “İşçiler ve
işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek
amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.”

Toplu iş sözleşmesi yetkisi ise, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin belli
bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını gösterir
(GÜNAY, Cevdet İlhan: İş Hukuku Yeni İş Yasaları, ... 2013, 5.942).

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “Yetki” başlıklı 41 inci maddesinin
birinci fıkrasına göre “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi
bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru
tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi
bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

6356 sayılı Kanun'un “Yetki Tespiti İçin Başvuru” başlıklı 42 nci maddesi ise;

“(1) Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun
tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak
yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir.

(2) Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu
tespit ettiğinde, başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi
sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı iş günü
içinde bildirir.

(3) İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip olmadığının ya da işyerinde yetki şartlarına sahip
bir işçi sendikasının bulunmadığının tespiti hâlinde, bu bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa
bildirilir.

(4) Sigortalılığın başlangıcı ile sona ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal
Güvenlik Kurumuna yapılmayanlar, yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz.

(5) Yetki tespiti ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.”
Şeklindedir.

Yine aynı Kanun'un “Yetki İtirazı” başlıklı 43 üncü maddesine göre de;

“(1) Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren
sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki
şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de
göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye
yapabilir.

(2) İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu
bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde birinden daha az üyesi bulunan işçi sendikası,
yetki itirazında bulunamaz.

(3) İtiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itiraz
incelenmeksizin reddedilir. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye ilişkin
itirazları mahkeme altı iş günü içinde duruşma yapmaksızın kesin olarak karara bağlar.
(Değişik cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bunların dışındaki itirazlar için mahkeme,
duruşma yaparak karar verir ve bu karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge
adliye mahkemesi bir ay içinde kararını verir. (Ek cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bu karara
karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir.

(4) 42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen
işçi sendikası, altı iş günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilir. Mahkeme
açılan davayı o işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydeden işçi sendikaları ile
işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene de bildirir. Mahkeme davayı iki ay
içinde sonuçlandırır.

(5) İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.”

Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı Bakanlığın 19/08/2020 tarihli yetki tespiti kararı ile ... Su ve
Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş. işverenine ait 1159098 ve 1165467 sicil numaralı
işyerlerinde 13/07/2020 başvuru tarihi itibariyle davalı ... Sendikasının toplu iş sözleşmesi
yapabilmek gerekli çoğunluğu sağladığına dair olumlu yetki tespit kararı verilmiştir.

Asıl davada davacı ... Sendikasının ve birleşen davada davacı işverenin temel itirazı tespit
konusu işyerlerinin, lehine olumlu tespit kararı verilen işçi sendikasının faaliyet gösterdiği
işkolundan farklı işkolunda yer aldığına ilişkindir.

6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre “Yeni bir toplu iş sözleşmesi için
yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir sonraki dönem için geçerli olur. İşkolu
tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında
bekletici neden sayılmaz.” Hükmün madde gerekçesinde de “...İşkolu tespit talebi ve buna
ilişkin açılan davalar, yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden
sayılmayacaktır. Bu hüküm ile işkolu itirazlarının toplu sözleşme yapma sürecini gereksiz
şekilde uzatması ve zaman zaman bu itirazların toplu sözleşme sürecini kilitlemek için kötüye
kullanılması önlenmek istenmiştir.” hususları ifade edilmiştir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgulara göre, asıl ve birleşen dosyada davacıların işkolu
itirazının mevcut uyuşmazlık bakımından dikkate alınamayacağı anlaşıldığından ve bu itibarla
Bakanlık yetki tespiti isabetli olduğundan, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı
şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
hükümlerin bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi
gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle

1-Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi
kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Asıl ve birleşen davanın REDDİNE,

3-Asıl Dava Bakımından;

a-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 59,30 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın
mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 5.100,00 TL ücreti vekâletin davacı ...
Sendikasından alınarak davalılara müştereken verilmesine,

c-Davalı ... tarafından yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcı ve 162,10 TL istinaf kanun yoluna
başvurma harcı olmak üzere toplam 221,40 TL harcın davacıdan alınarak davalı ...e
verilmesine,

4-Birleşen Dava Bakımından;

a-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 59,30 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın
mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 5.100,00 TL ücreti vekâletin davacıdan
alınarak davalılara müştereken verilmesine,

c-Davalı ... tarafından peşin yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcı ve 162,10 TL istinaf kanun
yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 221,40 TL harcın davacı ... Su ve Kanalizasyon
İdaresi Personel A.Ş.'den alınarak davalı ...e verilmesine,

5-Asıl ve birleşen davalar bakımından davalı ... tarafından yapılan 88,50 TL yargılama
giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ..'e verilmesine,
6-Asıl ve birleşen davalar bakımından davalı ... tarafından yapılan 306,50 TL yargılama

giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ... Bakanlığına verilmesine,
7-Davacıların yaptıkları yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,

8-Yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine,

9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'e iadesine, 21/12/2021 tarihinde oy
birliğiyle kesin olarak karar verildi.
