10. Hukuk Dairesi 2023/3008 E. , 2024/7885K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/2086 E., 2022/1777 K.

KARAR : Kısmen Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 35. İş Mahkemesi

SAYISI : 2016/565 E., 2020/360 K.

Taraflar arasındaki iş kazasında iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemi davasından dolayı
yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar
verilmiştir.

Mahkemece verilen karara karşı davalı vekilinin istinafa başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince
istinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul
ve kısmen redde dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; süre, temyiz şartı
ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.08.2012 tarihinden 24.08.2015 tarihine kadar davalı
şirket bünyesinde uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, Almanya'nın Füldenburg şehrinde iş kazası
geçirdiğini, iş kazası sonucu davacının “620 engelli kaldığının 11.01.2016 tarihli Bayrampaşa Devlet
Hastanesi engelli sağlık kurulu raporu ile tespit edildiğini, davacının davalı firmada en son yurtdışı şoförü
iken asgari ücret*prim usulü çalıştığını, ayda ortalama 2,5 sefer yaptığını, davacının yaptığı bu seferler
karşılığında sefer başına 575 Euro prim kazandığını, davacının aylık gelirinin iş akdinin sonlandığı
24.08.2015 tarihinde en az 6.000 TL olduğunu, davalı işverenin kaza nedeniyle tazmin yükümlülüğü
bulunduğunu belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde sigortalı Mehmet lehine şimdilik 2.000,00 TL maddi
ve 75.000,00 TL manevi tazminat ile sigortalının eşi ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte
davalıdan tahsilini istemiş yargılamanın devamında maddi tazminat istemini 427.597,90 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın
hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, meydana gelen iş kazasında müvekkili firmaya atfedilecek
bir kusur olmadığını, kazanın tamamen davacının kendi kusurundan kaynaklandığını, davacının tüm
tedavileri ve SGK bildirimlerinin müvekkili firma tarafından yapıldığını, yaşanan kazanın davacının yükünü
boşalttıktan sonra aracın brandasını kapatmak için forkliftin bıçaklarına basarak kapatmaya çalışması sonucu
dengesini kaybederek düşmesi sonucu gerçekleştiğini, iş kazalarında işverenin sorumluluğuna ancak
işverenin kastı, işçilerin sağlığını koruma ve İş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veya
suç sayılabilir bir davranışı söz konusu olduğunda gidilebildiğini, davacının tüm iş sağlığı ve güvenliği eğitim
seminerlerine katıldığını, 2012-2015 yılları arasında uluslararası tır şoförü olarak müvekkilleri şirket
bünyesinde çalıştığını, olayda kaçınılmazlık unsurunun kapsamlı bir şekilde araştırılması gerektiğini, kabul
anlamına gelmemekle beraber sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vermeyecek nitelikteki maddi ve manevi
taleplerinin reddi gerektiğini beyan etmiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı incelendiğinde
davacının 12.06.2015 tarihinde Almanya da araç boşaltması sırasında düşerek yaralandığı, olayın iş kazası
olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli kusur raporlarına göre davalı işverenin kazada “o100
oranında kusurlu olduğu kabulü gerektiği, her ne kadar davalı işverenlikçe davacının ücretinin asgari ücret

m m e NA e a ii am ğe e a e a 0 ii a am

olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli kusur raporlarına göre davalı işverenin kazada “o100
oranında kusurlu olduğu kabulü gerektiği, her ne kadar davalı işverenlikçe davacının ücretinin asgari ücret
olduğu iddia edilmiş ise de davacının uluslararası tır şoförü olduğu dikkate alındığında asgari ücretle
çalışması hayatın olağan akışına aykırı bulunmuştur. Emsal yazı cevabından da anlaşılacağı üzere
uluslararası tır şoförlerinin sabit ücrett sefer primi sistemi ile çalıştığı kabul edilmiş olup, hesap bilirkişisi
tarafından buna göre yapılan 1.seçenek hesaplama Mahkememiz tarafından uygun bulunmuştur. Bu nedenle
maddi tazminata ilişkin davanın tam kabulü ile 427.597,90-TL maddi tazminatın kaza tarihinden yasal
faiziyle davalıdan tahsiline karar verildiği, manevi tazminatlar yönünden ise davacı ... uluslararası tır şoförü
olup 1980 doğumludur. Kaza sonrasında “612,1 oranında işgörmezlik oranı oluşmuştur. Davalı işverenin
kusuru 90100 olup kaza nedeni ile yaşamış olduğu acı ve ızdırap ve maluliyeti de dikkate alınarak 50.000,00
TL manevi tazminatın davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 56 ncı
maddesine göre ağır bedensel zarar halinde zarar görenlerin yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir
miktar paranın ödenmesine karar verilebileceği, gerçekleşen kaza neticesinde kazalının eşi de yaşanan olay
nedeniyle manevi tazminat talep edebilecekleri, bu nedenle kusur durumu, maluliyet durumu, kazanın oluş
tarihi de dikkate alınarak 35.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve
manevi tazminat alacaklarına da kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz
alacak davasına konu edilemeyeceğini, Mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, maluliyet oranı
kesinleştirilmeden karar verildiğini, müvekkili şirkete izafe edilen kusur oranının hatalı olduğunu, kazanın
meydana gelmesinde her hangi bir kusuru bulunmadığını, üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine
getirdiğini, Müfettiş raporunda dahi Şirkete 970, davacı işçiye 30 kusur atfedildiğini, hiç bir maddi
dayanak içermeyen 95100 kusur oranını kabul etmediklerini, Davacı tanıklarının beyanlarının varsayımsal ve
duyuma dayalı olduğunu, İşçinin kusuru, kaza ile işveren arasındaki illiyet bağını keseceğinden, işverenin
sorumlu olmayacağını, kazanın davacının kusurlu davranışı sonucunda meydana geldiğini, sigortalının iş
kazasına maruz kalmasında kaçınılmazlık ilkesi gereği davalı işverenin sorumluluğunun bulunmadığını, kabul
manasına gelmemek kaydıyla davacının ücretinin hatalı belirlendiğini, dosyaya davacının yurtdışı giriş çıkış
kayıtları celp edilmeden afaki beyanlar doğrultusunda ücretin belirlendiğini, davacının 575,00 Euro sefer
primi aldığı kabulüyle hesap yapıldığını ancak şirkette sefer primi uygulaması bulunmadığını, temel ücret
dışında ödeme yapılmadığını, şirket tarafından sadece seferlerde şoförün ve aracın ihtiyaçlarının
karşılandığını, yolluk/ harcırahın temel ücrete eklenemeyeceğini, tüm ücretlerin banka kanalıyla ödendiğini,
davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmaksızın tahsil edildiğini, dava konusu kazada şirketin sorumlu olduğu
anlamına gelmemek kaydı ile davacının tedavi sürecindeki tüm masraflarının şirket tarafından karşılandığını,
dekontların dosya kapsamında yer aldığını, maddi tazminat hesaplamalarında ödenen tutarın mahsubu
gerektiğini, davacının maluliyet oranı “012,1 olup, 12.06.2015- 15.10.2015 tarihleri arasında davacının
geçici işgöremezlik zararının 90100 malul gibi hesaplanmasının hatalı olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından
manevi tazminatın fahiş tutarda belirlendiğini ileri sürmüş, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının maddi tazminat talebinin
hesaplanmasına esas ücreti uyuşmazlık konusu olduğundan, maddi tazminat davasının belirsiz alacak davası
olarak açılmasında hukuki yararı olduğu, kaza tarihi, dava tarihi/ ıslah tarihi itibarıyla zamanaşımına
uğramış alacak olduğu, dosya kapsamına nazaran, Mahkemece; davacının sürekli iş göremezlik oranının
SGK İl Müdürlüğü Sağlık Kurulu Kararına göre “12,1 olduğu kabul edilerek karar verilmesi dosya
kapsamına uygun bulunduğu, Kurum tahkikat raporunda, kazanın meydana gelmesinde davalının “070,
sigortalının “530 oranında kusurlu olduğu tespit edilip, Kurumun açtığı rücuan tazminat talepli davada da
mahkeme tarafından alınan heyet kusur raporuna göre davalının 070, sigortalının “630 oranında kusurlu
olduğu tespit edilerek karar verilmiş ise de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 33. Hukuk Dairesi' nin
yukarıda anılan kararı ile İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan kusur raporu ile işcinin actığı

tazminat davasında aldırılan bilirkişi heyet raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğinden bahisle
kaldırılmış olması da dikkate alınarak, somut olayda, Mahkemece alınan kusur bilirkişi raporu ve kusur heyet
bilirkişi raporu uyumlu olup, denetlenmesinde, tarafların beyan ve itirazlarının, dosyada mevcut delillerin,
kazanın meydana geldiği yer ve oluş şeklinin, mevzuat ve içtihadın tartışılıp değerlendirildiği, dosya kapsamı
ile oluşa uygun olduğu, somut olayda, davacının uluslararası tır şoförü olarak çalıştığı sabit olup, bordroda
yazılı ücretle çalışması olağan akışa aykırı olduğu, yine bilinen sektörel koşullardan ve tanık beyanı ile dosya
kapsamından, davacının sabit ücrettprim (sefere göre) çalıştığının sabit olduğu davacı vekili, davacının
yurtdışı giriş çıkış kayıtlarını (polnet) dosya kapsamına sunduğu, davacı sigortalının yaptığı iş, yaşı, kıdemi,
emsal işçi ücreti, tanık anlatımı, polnet kayıtları, bilinen çalışma koşulları birlikte değerlendirildiğinde,
davacının kabul edilen ücreti, eklenen prim ve miktarı dosya kapsamı ve oluşa uygun bulunduğu, bundan
başka, davalı vekili, davacının tedavi sürecindeki tüm masraflarının şirket tarafından karşılandığını,
dekontların dosya kapsamında yer aldığını, maddi tazminat hesaplamalarında ödenen tutarın mahsubu
gerektiğini ve davacının maluliyet oranı 012,1 olup, 12.06.2015- 15.10.2015 tarihleri arasında davacının
geçici işgöremezlik zararının 6100 malul gibi hesaplanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüş ise de hükme
dayanak bilirkişi raporuna hesaplama yönteminin dosya kapsamı ve oluşa uygun olduğu, manevi tazminata
dair ilkeler ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; kaza tarihi, kazanın meydana geliş şekli, kabul
edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma
gücü, davacının sürekli işgöremezlik derecesi, davacının yaşı, mevcut deliller dikkate alındığında, davacı ...
için 25.000,00TL manevi tazminat dosya kapsamına uygun olacağı Bundan başka davacının kabul edilen
işgöremezlik derecesi de dikkate alındığında, davacı ...' nin manevi tazminat talep koşullarının somut olayda
bulunmadığı, manevi tazminat talebinin reddi gerektiği gerekçeleriyle

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 bendi uyarınca İlk Derece
mahkemesi kararının kaldırılmasına,

11-1-Maddi tazminat talebine ilişkin davanın kabulü ile 427.597,90 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan
12.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,
2-Manevi tazminat talebine ilişkin davada;

A-Davacı ... için 25.000 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 12.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek
yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin Reddine,

B-Davacı ... yönünden, koşulları bulunmadığından, manevi tazminat talebinin Reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Gerekçeli Kararda hatalı raporun karara esas alındığının
anlaşıldığını, maluliyet oranın kesinleştirilmediğini, davacının forklift operatörüne yardım etmesi konusunda
müvekkilince verilmiş bir talimat olmadığını, forklift operatörünün bu şekilde yardım istediğini geri çevirmesi
gerektiğini, kabul anlamına gelememekle beraber SGK müfettişi raporuyla bu dosyadaki raporlar arasında
çelişkinin giderilmesi gerektiğini, tanık beyanlarının duyuma dayalı olduğunu, davacının kusurlu eylemi ile
illiyet bağının kesildiğini, sefer priminin ücrete eklenerek yapılarak hesabın hatalı olduğunu, müvekkili
nezdinde sefer primi uygulaması olmadığını, sadece şoförlere seferlerde kendi ve aracın ihtiyaçlarını
karşılamak üzere yolluk aldığını, sefer dönüşünde bu yolluğuna arta kalanları ile harcama belgelerinin
şoförlerce işverene teslim edildiğini, ödemesi yapılan tedavi masraflarının maddi tazminat hesabından tenzili
gerektiğini, geçici iş göremezlik devresi hesabının 100 iş göremez olarak kabul edilerek yapılan hesabın
hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep
etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi, eşinin ise yansıma
niteliğinde manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371
inci maddeleri, "Bilirkişi raporuna itiraza" ilişkin 281 inci maddesi, "Tazminat miktarının tayin ve tespiti"
açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 maddeleri delaletiyle 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55
ve 56 ncı maddeleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un
13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin
nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu maddeleri, "Usuli kazanılmış hak" yönünden 04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı Yargıtay İçtihadı
Birleştirme Kararı ile 09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıdır.

3. Değerlendirme

a) Kusur yönünden yapılan incelemede;

1.Geniş anlamıyla sorumluluk kavramı, bir kişinin başka bir kişiye verdiği zararları giderme yükümlülüğü
olarak açıklanmıştır. Hukuki anlamda sorumluluk ise taraflar arasındaki borç ilişkisinin zedelenmesi sonucu
doğan zararların giderilmesi (tazmin edilmesi) yükümlülüğünü içerir.

2.İşçi ve işverenin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sıkı iş ilişkisi, işçi yönünden işverene içten bağlılık
(sadakat borcu), işveren yönünden işçiyi korumak ve gözetmek borcu şeklinde ortaya çıkar. Gerçekten işçi,
işverenin işi ve iş yeri ile ilgili çıkarlarını korumak, çıkarlarına zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak,
buna karşı işveren de, işçinin kişiliğine saygı göstermek, işçiyi korumak, iş yeri tehlikelerinden zarar
görmemesi için iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak, işçinin özlük hakları ve diğer maddi çıkarlarının
gerektirdiği uygun bildirimlerde ve davranışlarda bulunmak, işçinin çıkarına aykırı davranışlardan
kaçınmakla yükümlüdür.

3.Sanayi ve teknolojideki gelişmeler, yeni işletmelerin açılması, fabrikaların kurulması iş yerlerindeki
makinalaşmanın artmasına yol açmış, bu durum iş kazaları ile meslek hastalıklarında artışlara neden
olmuştur. Bu gelişme, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin daha etkili şekilde alınması gereğini
ortaya çıkarmıştır.

4.İşveren, gözetme borcu gereği, çalıştırdığı işçileri, iş yerinde meydana gelen tehlikelerden korumak,
onların yaşam, bedensel ve ruhsal sağlık bütünlüklerini korumak için iş yerinde teknik ve tıbbi önlemler
dahil olmak üzere bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı tüm önlemleri almak zorundadır.
5.Anayasanın 17 nci maddesinde; "Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme
hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne
dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz." hükmü getirilerek yaşama hakkı
güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatında da
işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile
koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir.

6.Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 332 nci maddesinde; "İş sahibi, aktin özel halleri ve işin mahiyeti
noktasından hakkaniyet dairesinde kendisinden istenilebileceği derecede çalışmak dolayısıyla maruz kaldığı
tehlikelere karşı icap eden tedbirleri ittihaza ve münasip ve sıhhi çalışma mahalleri ile, işçi birlikte ikamet
etmekte ise sıhhi yatacak bir yer tedarikine mecburdur. İş sahibinin yukarıdaki fıkra hükmüne aykırı hareketi
neticesinde işçinin ölmesi halinde onun yardımından mahrum kalanların bu yüzden uğradıkları zararlara
karşı isteyebilecekleri tazminat dahi akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere
tabi olur." hükmü düzenlenmiştir.

7.Yasa koyucu 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 332 nci maddesinin karşılığını 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe
giren yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesinin 2 nci fıkrasında düzenlemiştir.

8.Anılan fıkrada "İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli olan her türlü önlemi
almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü
önleme uymakla yükümlüdür." hükmü yer almaktadır. Bu fıkraya göre işverenin, işçinin yaşam, sağlık ve
bedensel bütünlüğünü korumak için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü öngörülmektedir. Burada işverenin
özellikle iş kazalarına karşı gerekli önlemleri alma yükümlülüğü söz konusudur. Buna göre işveren, hizmet
ilişkisinin ve yapılan işin niteliği göz önünde tutulduğunda, hakkaniyet gereği kendisinden beklenen;

deneyimlerin zorunlu kıldığı, teknik açıdan uygulanabilir ve iş yerinin özelliklerine uygun olan önlemleri
almakla yükümlüdür.

9.Aynı maddelere paralel olarak, 4857 sayılı İş Kanunu'nun "İşverenlerin ve İşçilerin Yükümlülükleri" kenar
başlıklı 77 nci maddesinin 1. fıkrasında da benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu fıkraya göre
"İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve
gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme
uymakla yükümlüdürler."

10.Bundan başka işveren, mevzuatta öngörülmemiş olsa dahi bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli
kıldığı iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almak zorundadır. Bilim, teknik ve örgütlenme düşüncesi yönünden
alınabilme olanağı bulunan, yapılacak gider ve emek ne olursa olsun bilimin, tekniğin ve örgütlenme
düşüncesinin en yeni verileri göz önünde tutulduğunda işçi sakatlanmayacak, hastalanmayacak ve
ölmeyecek ya da bu kötü sonuçlar daha da azalacaksa her önlem işverenin koruma önlemi alma borcu içine
girer.

11.Bu önlemler konusunda işveren iş yerini yeni açması nedeniyle tecrübesizliğini, bilimsel ve teknik
gelişmeler yönünden bilgisizliğini, ekonomik durumunun zayıflığını, benzer iş yerlerinde bu iş güvenliği
önlemlerinin alınmadığını savunarak sorumluluktan kurtulamaz. Gerçekten, çalışma hayatında süregelen
kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı işverenin önlem alma borcunu etkilemez. Işverenlerce, iş güvenliği
açısından yaşamsal önem taşıyan araç ve gereçlerin işçiler tarafından kullanılması sağlandığında, kaza
olasılığının tamamen ortadan kalkabileceği de tartışmasız bir gerçektir.

12.Nitekim, günümüzde gelişen sanayi ve teknoloji karşısında yukarıda açıklanan hükümler yeterli
görülmemiş, insan yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin, iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini
sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla
yükümlü olduğu 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci maddesinin açık buyruğu iken, İş Kanunu'nun 77 nci ve
devamı bir kısım maddeler 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 37 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, 6331 sayılı İş Sağlığı ve
Güvenliği Kanunu, işverenin sağlık ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğünü daha ayrıntılı bir biçimde
düzenlemiştir.

13. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddesinde "İşverenin Genel Yükümlülüğü" Aynı
Kanun'un 5 inci maddesinde "Risklerden Korunma İlkeleri" 10 uncu maddesinde "Risk Değerlendirmesi;
Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" 19 uncu maddesinde "Çalışanların Yükümlülükleri" düzenlenmiştir.

14. Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 332 nci maddesinin karşılığı
olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesinin 2 nci
fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç
ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme
uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanunu'nun 77/1 inci maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3 üncü
fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin
ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye
aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet sözleşmesinden
kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan
kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların
tazmininde sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

15. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77 nci ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş Sağlığı ve
Güvenliği Kanunu 4 ve 5 inci maddelerde işverenin yükümlülüklerini, 19 uncu maddede de çalışanların
yükümlülüklerinin çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun
sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

16.6331 sayılı Kanunu'nun 4 ve 5 inci maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve güvenliği
yönetmelikleri hükümleri işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak değerlendirilmelidir. Bu

sebeple mevzuatta yer alan teknik iş kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul
edilmelidir. Ancak işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı
önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

17. Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa da, onu
kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında işverenin sorumluluğu için kusurun
varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanunu'nun 417/2 nci maddesi, Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri
objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.

18.Öte yandan işvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile
meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet rabıtasının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu gibi
kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusuru
nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi
mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

19. Kaçınılmazlık; hukuksal ve teknik anlamda; fennen önlenmesi mümkün bulunmayan başka bir anlatımla,
işverence mevzuatın öngördüğü tüm önlemlerin alınmış olduğu koşullarda dahi önlenmesi mümkün
bulunmayan durum ve sonuçları ifade eder. Olayın önlenemezliği hususunu biraz açmak gerekirse; buradaki
önlenemezliğin olayla ilgisi yoktur. Önlenemezlik unsuru, tamamen davranış normu ve borca aykırılıkla ilgili
olup alınabilinecek tüm tedbirler alınmış olunsa dahi bir davranış normunun veya sözleşmeden doğan bir
borcun ihlalinin ifadesidir. Yani olay önlenemez olmasına rağmen bir davranış kuralına yada sözleşmeden
doğan borca aykırılık önlenebiliyorsa artık kaçınılmazlıktan söz etme imkanı yoktur.

20. HMK'nın 266 ncı maddesi kapsamında Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi
gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün
alınmasına karar verir. (Değişik cümle: 03.11.2016-6754/49 md.) Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da
hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye
başvurulamaz. (Ek cümle: 03.11.2016-6754/49 md.) Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında
ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez. Aynı Kanunun 282
nci maddesinde Hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

21. Somut olayda, davacı sigortalı ...'in davalı şirkette tır sürücüsü olarak Almanya'ya yük götürdüğü, yükü
indirdikten sonra, olay günü olan 12.06.2015 Almanya'da Ti Otomotiv isimli firmadan yük aldığı, yüklemenin
bir kısmı bittikten sonra dorse kapaklarını sabitlemek için kullanılan ve ştanga adı verilen malzemenin
yerleştirilmesinin gerektiği, davacının bu işi yapmak için, yükleme yapan forklift çatalları üzerine çıktığı, bu
esnada forklift operatörünün çatalları dorse kapağına sürtmesi ile forklift çatalları üzerinde bulunan
davacının dengesinin bozularak 2,5 -3 metre yüksekten düşmesi ile “512,1 oranında iş göremezliğe uğradığı
anlaşılmıştır.

22. SGK Müfettişi tarafından düzenlenen rapor ile SGK tarafından açılan rücu davasında alınan bilirkişi
raporunda davalı işverenin 9070, davacı sigortalının ise W30 oranında kusurlu olduğu kabul edilmişken, bu
dava dosyası kapsamında tek bilirkişiden alınan 02.07.2017 ve heyetten alınan 26.11.2018 tarihli raporlarda
davalı işverenin 90100 kusurlu olduğunun kabul edildiği, mahkemece bu kusur raporlarına itibar edilerek
karar verildiği anlaşılmakta ise de hükme esas alınan kusur raporundaki tespitlerin oluşa uygun olmadığı
anlaşılmaktadır. Zira dosya kapsamında toplanan bilgilere göre ştanga'nın yükü yükleyen firma tarafından
mı yoksa taşımayı yapacak olan davalı firma çalışanı davacı tarafından mı takılacağı konusunda uyuşmazlık
çıktığı, davacının uyuşmazlığın çözümü için forklift çatalları üzerine çıktıktan sonra anılan iş kazasının
gerçekleştiği olayda, davacının tehlikeli çalışma şeklinden kaçınmadığı için, dava harici yükleme yapan firma
ve forklift operatörünün de insan taşımada kullanılması uygun olmayan aracı insan kaldırmada
kullanılmasına izin verip, forklift operatörünün de aracı uygun olmayan şekilde kullanması ve kullanım
sırasında da dikkatli olmaması nedeniyle kusurlu oldukları anlaşılmakla davacı ve dava harici firma ve forklift
operatörlerinin de kusurlarının bulunduğu anlaşılmaktadır

23. O halde açıklana bu olgular kapsamında kusur oran ve aidiyetinin belirlenmesi açısından dosyanın iş
kazasının gerçekleştiği aladan uzman A sınıf iş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak heyete inceletilerek

tespit Edilecek KUSUT Oran VE aldıyetini Nukme €Sas alarak Sonucuna gore Dir Karar Vermekten Ibaretlir,

b) Ücret yönünden yapılan incelemede;

1.Davaya konu olay açısından tır şoförleri sefer primleri ile ilgili Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel
Kurulunun 04.10.2019 tarih ve 2018/1 E.- 2019/5 K.'da: Yurt içine/yurt dışına sefer yapan tır şoförlerine her
sefere çıktıklarında ödenen paranın harcırah/yolluk veya ücret/prim niteliğinde olup olmadığı, kıdem
tazminatı ve prime esas kazancın hesabında dikkate alınıp alınmayacağı konusunda içtihatların birleştirilmesi
talep edilmiş ise de; işçilik alacakları davalarında taraflarca getirilme ilkesinin, sosyal güvenlik mevzuatından
kaynaklanan davalarda ise resen araştırma ilkesinin geçerli olması nedeniyle her dava dosyasında somut
olayın özelliği ile delil durumu da dikkate alınarak yapılan ödemenin ücret ya da harcırah/yolluk olarak
kabulünün mümkün olabileceği, bu nedenle aynı tür uyuşmazlıkların tümü için geçerli, soyut ve genel
nitelikte kurallar koyan ve temel amacı hukukta birliği ve bütünlüğü sağlamak olan içtihadı birleştirme
kararlarının bu amacı ile bağdaşmayacak şekilde bir sınırlandırma yapılmasının uygun düşmeyeceği
gerekçeleriyle içtihatların birleştirilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

2.Somut olayda, sigortalının uluslararası taşımacılıkta çalışan tır şoförü olduğu ve yurda giriş çıkış
kayıtlarına göre tespit edilen ortalama sefer sayısı dikkate alınmak suretiyle Tüm Taşıma İşçileri
Sendikasından gelen emsal sefer ödeneklerine göre davacının iddiası olan 575 Euro tutarındaki sefer
ödeneğinin ispatlandığı değerlendirilerek bu ödeneğin tamamı asgari ücret tutarındaki davacı ücretine
eklenerek asgari ücretin 5,15 katı düzeyindeki ücretten hesap yapılmış ise de varılan sonuç hatalı olmuştur.

3. Bu kapsamda, öncelikle davacının sendikalı işçi olup olmadığı açıklığa kavuşturulduktan sonra, sendikalı
olmadığının anlaşılması halinde sendikadan bildirilen ücretin dikkate alınamayacağını gözeterek, sefer primi
için bu alanda hizmet gören meslek odalarından araştırma yapılarak sefer primi ücretinin belirlenmesi ayrıca
SGK müfettişi tarafından düzenlenen tahkikat evrakı içerisinde yer alan 03.06.2015 tarihli "Kara Nakliye
Masraf Formunu"nda dikkate alınması ve davacıya sefer primi olarak ödenen miktar içerisinde sefer için
yapılması zorunlu olan yol ücretleri ile araca bağlı zorunlu masraflar bulunup bulunmadığının belirlenmesi
var ise bu kısmı dışlayarak ücrete eklemek suretiyle davacının olay tarihinde aldığı ücretin belirlenmesi, öte
yandan kararın davacı tarafça temyiz edilmediği dikkate alınarak hükme esas alınan 06.01.2020 tarihli
hesap raporundaki (kusur ve ücret katı haricindeki) unsurlar yönünden davalı taraf lehine usuli kazanılmış
hak oluştuğu gözetilerek tespit edilecek ücret katı ile kusur oranının bu rapora uygulanması ve bu raporda
esas alınan işlemiş devre sonu tarihi olan 06.01.2020 tarihinden sonra yürürlüğe giren asgari ücret
değişikliklerini rapora yansıtmadan düzenlenecek hesap raporunu hükme esas alarak davacının tazminat
istemleri hakkında usuli kazanılmış haklara uygun bir karar verilmesi gerekmektedir.

4. Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, hatalı değerlendirme ile yazılı
şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

5. O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve davalı vekilinin istinaf
itirazlarını kabul ederek İlk Derece Mahkemesi kararını ortadan kaldıran Bölge Adliye Mahkemesi
bozulmalıdır

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin temyiz başvurusu nedeniyle; davalı vekilinin sair temyiz itirazları bu aşamada
incelenmeksizin esas hakkında karar veren Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine,

3. Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
