10. Hukuk Dairesi 2024/3681€E. , 2024/7310kK.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/274 E., 2024/342 K.

KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/272 E., 2023/365 K.

Taraflar arasındaki davacı tarafından davalı Kuruma yapılan başvurunun hukuka uygun olduğunun tespiti
istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen
gerekçelerle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum
vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, kararın kaldırılarak davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik,
süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin
kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369
uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin
duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından
hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, hukuki niteliği itibarıyla eda davası değil, tespit davası olarak açtıkları ve bu hususun bilhassa
gözetilmesini istedikleri mevcut davada, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi uyarınca Kurum tarafından
iadesi gerekli olan prim miktarına işletilmesi gereken faiz tutarının ödenmesine ilişkin Kuruma yaptıkları ve
davalı Kurumca herhangi bir cevap verilmeyen taleplerinin hukuka uygun olduğunun tespitini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HI.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair
karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna
başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, tespit
davasının açılabilmesi için, bir eda davası açılabilme imkanının olmaması gerektiğini, eda davası açılmasının
mümkün olduğu hallerde tespit davası açılamamasının kural olarak eda davası açılabilecek hallerde tespit
davası açılmasında hukuki yarar olmadığının kabul edildiğini, maddi vakıaların ise tek başına tespit davasının
konusu olamayacağını, ayrıca dosyaya sunulan Kurum cevabı da nazara alındığında davacının 5510 sayılı
Kanun'un Ek 17 nci maddesinden kaynaklı haklarının hesaplandığı ve davacıya ödemesinin veya
mahsubunun yapıldığını, bu husus ve talep miktarı göz önüne alınarak davanın kabulüne karar verilecek ise
yargılama giderlerinin bu kabul ve ödenen miktar baz alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

“"

... Somut olayda davacı talebi,

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “... Somut olayda davacı talebi,
Kurum tarafından iadesi gerekli olan prim tutarına işletilmesi gereken faiz tutarının ödenmesine ilişkin
talebin reddedilmesi sonucunda taleplerinin hukuka uygun olduğunun tespiti talebine ilişkindir. Yargıtay
Hukuk Genel Kurulunun 2023/10-403 E., 2023/712 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere tespit hükmü
davacının içinde bulunduğu hukuki belirsizliği gidermek için bir fayda sağlamadığında ve istenen hukuki
koruma için diğer dava türlerinden birinin açılması gerekli olduğunda hukuki yarar şartının yerine getirildiği
söylenemez. Bu halde, iadesi gereken prim tutarına yasal faiz işletilmesi açık yasal düzenlemenin gereği
olup bu konuda açılan tespit davasında, davacının hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava açmakta davacının
hukuki yararının bulunması hususu HMK.'nın 114/1-h maddesi uyarınca dava şartı olup, Mahkemece davanın
HMK.'nın 115/2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken
yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olmuştur. Kararın yukarıda açıklanan kısımlarının düzeltilmesi
yeniden yargılamayı gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi
gereğince kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki
şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; I-Davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun Kabulü ile
hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 353/1-b.2 maddesi
gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına, Il-Davanın dava şartı yokluğu
nedeniyle HMK.'nın 115/2 maddesi uyarınca Usulden Reddine” dair karar verilmiştir.

“"

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum
vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili özetle; “... müvekkil şirket hak ve alacaklarına kavuşmak için dava ikame etmeden önce
davalı Kuruma yazılı başvuruda bulunmuştur. Davalı Kurum müvekkil şirketin başvurusunu reddetmiştir. Bu
durumda müvekkil şirketin hak ve alacaklarına kavuşmak için dava açmasından olağan bir durum
bulunmamaktadır. Davalı Kurumun hukuka aykırı davranışı ise Bölge Adliye Mahkemesi tarafından "açık
kanun düzenlemesi bulunması" gerekçesi ile ödüllendirilmiş ve hukuken izah edilemez bir şekilde müvekkil
şirket aleyhine değerlendirilmiştir. İfade etmek gerekir ki açık kanun düzenlemesinin bulunması müvekkil
şirket aleyhine uygulanması gereken bir durum değil davalı Kurumun hukuka aykırı işleminin tespitinde
değerlendirilmesi gereken bir olgudur.” gerekçesiyle hükmün bozulmasını talep etmiştir.

“"

2.Davalı Kurum vekili özetle, vekalet ücreti yönünden tam vekalet ücretine karar verilmesi talebiyle temyiz
kanun yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı Kuruma yaptığı başvurunun hukuka uygun olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370
ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer
alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa
uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve
ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı
Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte
görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası
uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
