(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi 2019/2462E., 2020/282K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Asıl ve Birleşen Mahkemenin 2018/276 Esas sayılı davası bakımından

TÜRK MİLLETİ ADINA

Asıl ve birleşen dava bakımından; Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan
maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, asıl ve birleşen davanın kısmen
kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardar TKİ Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz
isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu,
işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz
kapsam ve nedenlerine göre; davalı ...'nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair
temyiz itirazlarının reddine,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi
zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl dava dosyasında davalı ...Ş. yönünden husumet nedeniyle davanın reddine,
diğer davalılar yönünden eş ve çocuğun maddi tazminat istemlerinin kabulüne, eş lehine
150.000,00 TL, çocuk lehine 130.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine, birleşen dava
dosyasının ise kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... olan ... yer altı sahasındaki kömür
üretim işinin davalı ... tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı
hizmet alım sözleşmesi ile ...Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak 30/10/2009
tarihinde davalı ...'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında... Kömür
İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği, ilk derece mahkemesince 2014/1037 Esas sayılı dava
dosyasında 09/05/2018 tarihinde yapılan keşif üzerine düzenlenen bila tarihli bilirkişi
raporunda davalı ... Kömür İşletmeleri A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında organik bağ bulunduğu
ancak birlikte çalıştırma olgusunun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, mahkemenin
temyiz incelemesine konu kararında ...nin eski ticaret ünvanının GALA Yapı İnş.San.ve Tic.A.Ş.
iken 31/03/2011 günlü olağanüstü genel kurul kararı ile tadil edilip, ünvanı ile amaç ve
konusunun değiştirilerek şimdiki halini aldığı; önceki amaç ve konusunun inşaat sektöründeki
her türlü üst ve altyapının planlama, projelendirme, inşa ve uygulaması iken, tadilden sonraki
amaç ve konusunun kurulmuş ve kurulacak şirketlerin sermaye ve yönetimine katılarak
yatırım, finansman ve organizasyon meselelerinin toplu bir bünye içinde ele alınması olduğu;
holdingin madencilik alanında faaliyet göstermediği ve kazanın yaşandığı ... İşletmesinde
personel istihdam etmediği, ...ile... Kömür İşletmeleri AŞ'nin faaliyet alanlarının farklı olduğu,
ortaklık yapılarında benzerlik olsa veya organik bağ bulunsa dahi birlikte istihdamın
varlığından söz edilemeyeceği, keza muvazaalı bir işlem de tespit edilmediği, davalı ... ile...
Holding A.Ş. arasında İş Kanunu 2. Maddesi anlamında herhangi bir sözleşme bulunmadığı

a, NV ZN $6 İİ. İL... İt İğ... İLİ...

varlığından söz edilemeyeceği, keza muvazaalı bir işlem de tespit edilmediği, davalı ... ile...
Holding A.Ş. arasında İş Kanunu 2. Maddesi anlamında herhangi bir sözleşme bulunmadığı
gerekçeleriyle davalı ... yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1.
maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı
yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı
galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün
masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak
tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası,
vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi,
atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2
listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı,
EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve
bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak
iş programının ve işletme projesinin davalı ...'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli
bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği,
idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama
projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari
Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi,
vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare
tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11.
maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu
kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki
elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna
uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının
hiçbirinde ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin
Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu
çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması,
organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik
tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için
çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve
uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne
alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere
girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını
ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını
etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde
bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve
üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim
temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.
d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili
faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10.
maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla
yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile
kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile
kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim
yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve
işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda
maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve
araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün
çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu
çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu
belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer
verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma
sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik
sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü
bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456
Karar )

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin
karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417.
maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli
her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve
güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş
Kanununun mülga 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin
yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü,
vücut bütünlüğünün zedelenmesi veva kisilik haklarının ihlaline haâlı zararların tazmini

ME a Ma am m Ns m a m m, e m Şa

sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" “olduğu hükme bağlanmak
suretiyle, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda
tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut
bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde
sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddeleri işverenin yükümlülüklerini, 19. madde de
çalışanların yükümlülüklerini çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve
kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve güvenliği
yönetmelikleri ohükümlerini işverenin sorumluluğunu o objektifleştiren kriterler olarak
değerlendirmek gerekmektedir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş kurallarına
uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak işveren sadece anılan
yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı
davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa
da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında işverenin
sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanununun 417/2. maddesi,
Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince
işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.

İşvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile
meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta
olduğu gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü
kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde,
işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121
Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarıyla,
somut uyuşmazlık için önem arzettiğinden, holding ve şirket topluluklarının işveren niteliği
konularının açıklanmasında fayda vardır.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye
işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara
işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya
hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin
gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği
işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında
kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin
işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf
olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludu

4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş
sözleşmesinden doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857
sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm
veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden
kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren,
doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. nl 6. fıkrası

0 we ğa e. ea. e... ee. e. a  şşyğş www we nı

YELEYNİLE dail İĞVCİCİMİ İŞLMCINMM İş KaZddöi VEyd İHCDSİCK İldöoldiiyi HMCUCINMYIc UylayadLakrla!!
maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek
hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları
tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte
açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek
hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun
kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Birlikte istihdam grup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimidir ve bu çalışma biçiminde
işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet vermektedirler. Daha çok
yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan bu şirketler aynı binalarda hizmet
verebilmekte ve bir kısım işçiler işgörme edimini işverenlerin tamamına karşı yerine
getirmektedir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin
birlikte kullandığı işyerinde verilen muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek
hizmetlerinin yine tüm işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu
gibi bir ilişkide, işçi ve işverenler arasında tek bir iş ilişkisi vardır. Ancak bu ilişki başlangıçta
bu şekilde kurulmuştur.

İş sözleşmesine katılmada ise, başlangıçta tek bir işverenle kurulan iş ilişkisine zamanla diğer
bir iş veren katılmakta ve işçi iş görme edimini bu katılan şirkete karşı da yerine
getirmektedir. İşçinin ilk işvereni ile bağlantısı kopmamakta, iş sözleşmesinin devri değil,
işveren tarafında bir çoğalma söz konusu olmaktadır. Bu durumda da tek bir iş ilişkisi vardır.
(M.Alp.İş Sözleşmesinin Devrinde Bazı Sorunlar.DEÜ.Hukuk Fakultesi Dergisi.Cilt 9.Özel Sayı,
2007.s:197).

Holding ve şirket guruplarının bünyesinde her biri bağımsız tüzel kişiliğe ve hukuki varlığa
sahip şirketler yer alır, her ne kadar bir holding orada çalışanların aidiyet duygusu bakımından
ve personel organizasyonunda, insan kaynaklarında vb.konularda ortaya çıkan ilkeler ve
uygulamalar açısından bir bütünlük arz etse de, bu holdinge veya şirket gruplarına
(topluluklarına) bağlı her şirket hukuki yapıları bakımından ayrı ayrı birer işveren niteliğini
taşır. Dolayısıyla holdinge bağlı şirketlerde çalışan işçilerin işvereni hukuken holding veya
şirket topluluğu değil iş akdinin tarafı olan şirkettir. Buna göre, aynı guruba ya da holdinge
bağlı farklı tüzel kişiliği haiz şirketlerin iş kazaları veya meslek hastalıklarından kaynaklanan
hukuki sorumlulukları, bünyesinde bulundukları holding ya da gruptan bağımsızdır. Yani
holding ya da guruptaki diğer şirketler, kazalı işçinin işvereni olan şirketin iş kazaları veya
meslek hastalıklarından kaynaklanan hukuki sorumluluklarından ötürü kural olarak sorumlu
tutulamazlar.

Ancak şirketler arasında organik bağın bulunduğu durumlarda, birlikte istihdamın mevcudiyeti
veya işçinin işveren şirketten alacağının tahsilini olanaksız hale getiren muvazaalı işlemlerin
varlığı durumunda işveren şirketle birlikte diğer şirketler de sorumlu tutulabilir.(..., Sarper. İş
Hukuku. Yenilenmiş 12. Bası. İstanbul. s:158)

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan
makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ...'nün kendisine sunulan iş programını veya
projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre
içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi,
vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare
tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz
olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve
nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler
karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan

denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ...'nün 4857 sayılı yasa'nın 2.
maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ... Kömür İşletmeleri AŞ.'nin ise alt işveren olarak
kabul edilmesi gerektiği, ticaret sicil kayıtlarına göre kaza tarihi itibariyle... Holding A.Ş. ile...
Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin şirket merkezlerinin aynı adreste bulunduğu, davalı ...in iki
ortaktan oluştuğu, bu ortakların ... ve ... oldukları, davalı ...'in yönetim kurulu başkanının ...,
yönetim kurulu başkan yardımcısının ise ... olduğu, yine... Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin
paydaşlarının ..., ... ve bunlar dışındaki diğer birkaç gerçek ve tüzel kişi oldukları, Holding'in
yönetim kurulu başkan yardımcısı ...ın kaza tarihinde... Kömür İşletmeleri A.Ş'nin yönetim
kurulu başkanı olduğu, buna göre adı geçen her iki davalı arasında organik bağ bulunduğu, bu
nedenle... Holding A.Ş.'nin de hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulması gerektiği
sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK'nun 56.
maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın
özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak
uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar
adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete
uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı
gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı
gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu
tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık
unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna
karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında
caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya koymakta;
kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında
açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir
nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen
göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(HGK 23.6.2004,
13/291-370)

Manisa ili... ilçesinde bulunan ... yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana gelen
yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı,
son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına
uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü
meydana getirdiği, bu kapsamda... maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda
hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık
unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ölenin olayda kusurunun bulunmadığının anlaşılıp iş
kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının ilerde kendi
aralarında açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına,
temyizin kapsam ve nedenlerine göre kararda sair yönlerden bir yanlışlık yok ise de,
davalılar... Kömür İşletmleri A.Ş. ile... Holding A.Ş. arasındaki organik bağ nedeniyle davalı
...Ş.'nin de hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulması gerektiği gözden kaçırılarak
kendisine husumet yöneltilemeyeceğinden bahisle adı geçen şirket hakkındaki davanın
reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul
ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün bu yönleri amaçlayan temyiz

itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde
temyiz eden davalı TKİ'ye iadesine

28/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
