21. Hukuk Dairesi 2020/122E., 2020/1727K.
»

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

A)Davacı İstemi

Davacılar dava dilekçesi ve ıslah ile anne için 49.183,73 TL maddi, 100.000,00 TL
manevi, kardeş ... için 2.500,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, kardeş ..'un kendi
kazalanmasından dolayı 70.000,00 TL manevi, aynı iş kazasında kardeşinin ölümünden
dolayı 75.000,00 TL manevi tazminat talep etmişlerdir.

B)Davalıların Cevapları

Davalılar vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı

İlk derece mahkemesince davalı .... açısından husumet nedeniyle davanın reddine,
diğer davalılar yönünden annenin maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne,
kardeş ...'nın maddi tazminat isteminin reddine, her iki kardeş lehine 40.000,00'er TL
manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nce davacılar ve davalı ... Genel
Müdürlüğü'nün istinaf başvurularının HMK. 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan
reddine karar verilmiştir.

E)Temyiz Nedenleri

Davacılar temyiz dilekçelerinde özetle, Holding hakkında davanın reddine karar
verilmesinin hatalı olduğunu, ıslah edilen kısma da kaza tarihinden faiz verilmesi
gerektiğini, kardeşlerini kaybeden davacılar ... ve ... lehine hükmedilen manevi
tazminatların az olduğunu, davacı kardeşin maddi tazminat isteminin reddine karar
verilmesinin doğru olmadığını, davacılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine
hükmedilmemesi gerekirken, davacılar ... ve ... aleyhine manevi tazminata
hükmedilmiş olduğunu,Davalı ... Genel Müdürlüğü temyiz dilekçesinde özetle davalı ...
açısından davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacılar lehine maddi
ve manevi tazminat verilirken murisle aralarında eylemli ve gerçek bir bağ bulunup
bulunmadığının o araştırılmadığını, davacıların davalarını ispat edemediklerini,
davacıların bu konuda tanık dahi dinletmediklerini, İlk Derece ve Bölge Adliye
Mahkemesi kararlarında tazminatların neden bu kadar yüksek verildiğine dair davacılar
özelinde bir değerlendirme bulunmadığını, ceza dava dosyasında kendi çalışanlarının
beraat ettiğini, diğer davalı ... denetleme yetkilerinin bulunmadığını, asıl işveren
olmadıklarını, maddi ve manevi tazminatın fazla olduğunu, kaza tarihinden faiz
verilmesinin hatalı olduğunu, Afad tarafından yapılan yardımların tenzil edilmesi
gerektiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, maddi tazminat hesabına yönelik
itirazlarının dikkate alınmadığını, özellikle peşin sermaye değerli gelir tenzilatında
üçüncü kişinin kusurunun yarısı dikkate alındığından müvekkilinin daha fazla tazminat

ördemak dirimimneAsa  Lbaldığını MHAoctek pawları oOhelirlenirken melirin ©4.70'inin

Wirazlarının dikkate alınmadığını, özelikle peşin sermaye degeri gelir tenzildaunda
üçüncü kişinin kusurunun yarısı dikkate alındığından müvekkilinin daha fazla tazminat
ödemek durumunda kaldığını, destek payları belirlenirken gelirin (9670'inin
dağıtılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kardeşler lehine manevi
tazminat verilirken omurisle aralarında eylemli bağ bulunup bulunmadığının
araştırılması gerektiğini, kusurun hatalı tespit edildiğini ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz
kapsam ve nedenlerine göre; tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair
temyiz itirazlarının reddine,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi
zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden,
ruhsat sahibi ... Genel Müdürlüğü olan ... yer altı sahasındaki kömür üretim işinin
davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter
onaylı hizmet alım sözleşmesi ile ... Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği
ancak 30/10/2009 tarihinde davalı ... Genel Müdürlüğü'nün muvafakati ile kömür
üretim işinin aynı şartlar altında ....'ne devredildiği, ilk derece mahkemesince
2014/1037 Esas sayılı dava dosyasında 09/05/2018 tarihinde yapılan keşif üzerine
düzenlenen bila tarihli bilirkişi raporunda davalı .... ile davalı .... arasında organik bağ
bulunduğu ancak birlikte çalıştırma olgusunun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği,
mahkemenin temyiz incelemesine konu kararında ... Holding AŞ'nin eski ticaret
ünvanının ...Yapı İnş.San.ve Tic.A.Ş. iken 31/03/2011 günlü olağanüstü genel kurul
kararı ile tadil edilip, ünvanı ile amaç ve konusunun değiştirilerek şimdiki halini aldığı;
önceki amaç ve konusunun inşaat sektöründeki her türlü üst ve altyapının planlama,
projelendirme, inşa ve uygulaması iken, tadilden sonraki amaç ve konusunun
kurulmuş ve kurulacak şirketlerin sermaye ve yönetimine katılarak yatırım, finansman
ve organizasyon meselelerinin toplu bir bünye içinde ele alınması olduğu; holdingin
madencilik alanında faaliyet göstermediği ve kazanın yaşandığı ... İşletmesinde
personel istihdam etmediği, ... Holding AŞ ile ... Kömür İşletmeleri AŞ'nin faaliyet
alanlarının farklı olduğu, ortaklık yapılarında benzerlik olsa veya organik bağ bulunsa
dahi birlikte istihdamın varlığından söz edilemeyeceği, keza muvazaalı bir işlem de
tespit edilmediği, davalı ... Genel Müdürlüğü ile .... arasında İş Kanunu 2. Maddesi
anlamında herhangi bir sözleşme bulunmadığı gerekçeleriyle davalı ... yönünden
davanın reddine karar verildiği, istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince
benzer gerekçelerle davacılar ve davalı ... Genel Müdürlüğü'nün istinaf başvurularının
esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Sözleşmenin eki konumundaki Teknik
Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "i. maddede cins, mevkii ve sınır
koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı yüklenicinin kullanımına
bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı galerileri ile
yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün masraflar
yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak
tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo
sahası, vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane,
teshin merkezi, atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik
Şartname'nin EK-2 listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına
bedelsiz olarak bırakıldığı, EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı

a YY Vr a a mma a ar a ar mama

MidUCli ULağiNda lüddieye dit ZIMLİN VE Dali KOÖMHVEYONCİ UULUNUUYU YÖTUMMEKLEUN.
Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak iş programının ve işletme projesinin
davalı ... Genel Müdürlüğü'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli
bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde
giderileceği, idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda
olduğu, uygulama projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği,
sözleşmenin eki olan İdari Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı
işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az
sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11. maddesinde ise, idarenin, uygunsuz
davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya
işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların iş
başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebileceği, yüklenicinin buna uymak
zorunda olduğu kurallar getirilmiştir. Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası
dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının tamamında ölen veya yaralanan
sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun
"İşverenin Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu
çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması,
organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik
tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi
için çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler,
denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz
önüne alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan
yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin
sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin
sorumluluklarını etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".
Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde
bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma
şekli ve üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve
üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise
en aza indirmek.

dvr Eş

UJ ERİK GENŞİHMLİCİC UYUM SaYyidilak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile
ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.
g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.
ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar
başlıklı 10. maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya
yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate
alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren
gruplar ile kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği
tedbirleri ile kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim
yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve
işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu
ortamda maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme
ve araştırmaların yapılmasını sağlar."Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık
ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili
sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, yapacağı ve
uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede
işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma sırasında uyacağı ilkeler
belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik sağlanırken, işverenin
yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü bulunduğu
hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456 Karar
)

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332.
maddesinin karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar
Kanununun 417. maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve
güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri
noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü
önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş Kanununun mülga 77/1. maddesiyle
bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve
sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü, vücut bütünlüğünün zedelenmesi
veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan
sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak suretiyle, hizmet
sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda tartışmalar sona
erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut bütünlüğünün
zedelenmesine veya kişilik KA ihlaline bağlı zararların tazmininde sözleşmeden

a) “Y. ...... .ÖİLNLİLNİU“ğ”.  iİ”'' ... layan.“ — 5... » as

YUYydali SUYU UruUk HURUHUCEi UYYUldildLayi UHYULUNMUğLur,

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331
sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddeleri işverenin yükümlülüklerini, 19.
madde de çalışanların yükümlülüklerini çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak
ortaya koymuş ve kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına
yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve
güvenliği yönetmelikleri hükümlerini işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler
olarak değerlendirmek gerekmektedir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş
kurallarına uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak
işveren sadece anılan yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı
önlemlere aykırı davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır. Öte
yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa
da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında
işverenin sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanununun
417/2. maddesi, Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri objektifleştirilmiş kusur
sorumluluğu ilkesi gereğince işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.İşvereni,
zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile meydana
gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta olduğu
gibi kusur sorumluluğunda da illiyet bağı; mücbir sebep, zarar görenin ve üçüncü
kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı
halinde, işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih,
2012/21-1121 Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren
kavramlarıyla, somut uyuşmazlık için önem arzettiğinden, holding ve şirket
topluluklarının işveren niteliği konularının açıklanmasında fayda vardır.4857 sayılı
Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi,
işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve
kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.İş
Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal
veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin
ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için
görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş
aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide
asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş
sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan
yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.4857 sayılı Kanun'un
2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş sözleşmesinden
doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857 sayılı
Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm
veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle
yükümlülüklerinden kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl
işveren, doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2.
maddesinin 6. fıkrası gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı
nedeniyle uğrayacakları maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen

-—mamımmladııım Miııi mmimmlimnmammimni, İlkmmimi m sm,m İm zman :.Smaam al | mamım'm

SYIUMUUUl DU HMLULINe İL ŞİLR HasLanyMla Veyd li, Ralcdollid uylidyali dil işveisin
işçisi veya ölümü halinde mirasçıları tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl
işveren ve alt işverene karşı birlikte açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt
işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya
meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait
olduğunun kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları
bağlamaz.

Birlikte istihdam grup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimidir ve bu çalışma
biçiminde işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet
vermektedirler. Daha çok yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan
bu şirketler aynı binalarda hizmet verebilmekte ve bir kısım işçiler işgörme edimini
işverenlerin tamamına karşı yerine getirmektedir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün
aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin birlikte kullandığı işyerinde verilen
muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek hizmetlerinin yine tüm
işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu gibi bir ilişkide,
işçi ve işverenler arasında tek bir iş ilişkisi vardır. Ancak bu ilişki başlangıçta bu şekilde
kurulmuştur.

İş sözleşmesine katılmada ise, başlangıçta tek bir işverenle kurulan iş ilişkisine
zamanla diğer bir iş veren katılmakta ve işçi iş görme edimini bu katılan şirkete karşı
da yerine getirmektedir. İşçinin ilk işvereni ile bağlantısı kopmamakta, iş sözleşmesinin
devri değil, işveren tarafında bir çoğalma söz konusu olmaktadır. Bu durumda da tek
bir iş ilişkisi vardır.(M.Alp.İş Sözleşmesinin Devrinde Bazı Sorunlar.DEÜ.Hukuk
Fakultesi Dergisi.Cilt 9.Özel Sayı, 2007.5:197).Holding ve şirket guruplarının
bünyesinde her biri bağımsız tüzel kişiliğe ve hukuki varlığa sahip şirketler yer alır, her
ne kadar bir holding orada çalışanların aidiyet duygusu bakımından ve personel
organizasyonunda, insan kaynaklarında vb.konularda ortaya çıkan ilkeler ve
uygulamalar açısından bir bütünlük arz etse de, bu holdinge veya şirket gruplarına
(topluluklarına) bağlı her şirket hukuki yapıları bakımından ayrı ayrı birer işveren
niteliğini taşır. Dolayısıyla holdinge bağlı şirketlerde çalışan işçilerin işvereni hukuken
holding veya şirket topluluğu değil iş akdinin tarafı olan şirkettir. Buna göre, aynı
guruba ya da holdinge bağlı farklı tüzel kişiliği haiz şirketlerin iş kazaları veya meslek
hastalıklarından kaynaklanan hukuki sorumlulukları, bünyesinde bulundukları holding
ya da gruptan bağımsızdır. Yani holding ya da guruptaki diğer şirketler, kazalı işçinin
işvereni olan şirketin iş kazaları veya meslek hastalıklarından kaynaklanan hukuki
sorumluluklarından ötürü kural olarak sorumlu tutulamazlar. Ancak şirketler arasında
organik bağın bulunduğu durumlarda, birlikte istihdamın mevcudiyeti veya işçinin
işveren şirketten alacağının tahsilini olanaksız hale getiren muvazaalı işlemlerin varlığı
durumunda işveren şirketle birlikte diğer şirketler de sorumlu tutulabilir.(Süzek,
Sarper. İş Hukuku. Yenilenmiş 12. Bası. İstanbul. 5:158)

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bedelsiz
olarak yükleniciye bırakılan makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ... Genel
Müdürlüğü'nün kendisine sunulan iş programını veya projeyi yeterli bulunmaması
halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre içerisinde giderilmesi
zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi, vardiya daimi
nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare

papalımldam İmilelamammam: Si lammamlm smmm şimermsamlılı mösmerlimeim! samalmam mmülememisbma

ELMAN RİN EAA PİRİ, RACK Lİ Mİİ, Uygu yuz gavıdımııyı, yunuvmınn yanı Yo MALLA
yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her
kademe ve nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını
isteyebilmesi gibi tespitler karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir
sözleşme ile kendisine olağan denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan
davalı ... Genel Müdürlüğü'nün 4857 sayılı yasa'nın 2. maddesi gereğince asıl işveren,
diğer davalı ... Kömür İşletmeleri AŞ.'nin ise alt işveren olarak kabul edilmesi
gerektiği, ticaret sicil kayıtlarına göre kaza tarihi itibariyle .... ile ....'nin şirket
merkezlerinin aynı adreste bulunduğu, davalı ..'in iki ortaktan oluştuğu, bu ortakların
.. ve ... oldukları, davalı ...'in yönetim kurulu başkanının ..., yönetim kurulu başkan
yardımcısının ise ... olduğu, yine ....'nin paydaşlarının ..., ... ve bunlar dışındaki diğer
birkaç gerçek ve tüzel kişi oldukları, Holding'in yönetim kurulu başkan yardımcısı ...'ın
kaza tarihinde ...'nin yönetim kurulu başkanı olduğu, buna göre adı geçen her iki
davalı arasında organik bağ bulunduğu, bu nedenle ...'nin de hüküm altına alınan
tazminatlardan sorumlu tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK'nun
56. maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi
durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin
yakınlarına manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar
verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar adı ile zarar görene veya ölenin
yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.
Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek
tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi,
mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu
tazminatın sının onun amacına göre belirlenmelidir.Manevi tazminat davalarında,
gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık
verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı
yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında
caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi gereğini ortaya
koymakta; kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.Bu
ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında
açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan
sadece bir nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da
dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.
(HGK 23.6.2004, 13/291-370) ... ili ... ilçesinde bulunan ... yeraltı maden ocağında
13/05/2014 tarihinde meydana gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin
ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol açtığı, son yüz yılın en büyük iş
kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına uğrayanlarda veya
kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü meydana getirdiği,
bu kapsamda ... maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen facialarda hüküm
altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın caydırıcılık
unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir. Yukarıda yapılan açıklamalar
ışığında, ölenin olayda kusurunun bulunmadığının anlaşılıp iş kazasının meydana
gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının ilerde kendi aralarında
açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına,
temyizin kapsam ve nedenlerine göre ilk derece mahkemesi kararında sair yönlerden

Ml aamir ensilie Senin ilen "smile. Wimnir İrslmatmlarn AC ilim izinli sieamasz

a RM İM İŞ
bağ nedeniyle davalı ....'nin de hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulması
gerektiği gözden kaçırılarak kendisine husumet yöneltilemeyeceğinden bahisle adı
geçen şirket hakkındaki davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.Mahkemece
bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve
yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, Bölge Adliye
Mahkemesince verilen karar kaldırılmalı, ilk derece mahkemesi hükmü bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi
kararının 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece
mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir
örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde
temyiz eden davacı ile davalı ... Genel Müdürlüğü'ne iadesine 01/062020 gününde oy
birliğiyle karar verildi.
