9. Hukuk Dairesi 2020/5609 E., 2020/13977K.
.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa 3. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : İŞKOLU TESPİTİNE İTİRAZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi
davalılar Bakanlık ile Hizmet İş Sendikası ve ... vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz
taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından
düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına,
Hizmet-İş Sendikası tarafından yapılan işkolu tespit başvurusu üzerine, Bakanlığın
Yıldırım Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü işyerinin 20 nolu işyerine girdiğine karar
verdiğini ve bu kararın 11/05/2016 tarih ve 29709 sayılı Resmi Gazetede
yayımlandığını, tespite konu işyerinin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre
17 nolu Sağlık ve Sosyal Hizmetler işkoluna girdiğini, Sendikalar Kanununun 5.
maddesi ve İşkolları Yönetmeliğine göre sağlık işleri müdürlüklerinde yapılan işlerin
sağlık işkoluna girdiğini, İşkolları Yönetmeliğinde 17 sıra numaralı Sağlık ve Sosyal
Hizmetler işkoluna giren işlerin tek tek sayıldığını, "Hastaneler, bakım ve dinlenme
evleri, doğum ve çocuk bakım evleri, kreşler, gibi sağlık kuruluşları ve benzerleriyle
her türlü sağlık işlerinin” 17 sıra numaralı “Sağlık ve Sosyal Hizmetler” işkoluna
gireceğinin tespit edildiğini, Bakanlık tarafından yapılan işkolu tespitinin hatalı
olduğunu ileri sürerek 11/05/2016 tarih ve 29709 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
2016/18 karar sayılı işkolu tespit kararının iptaline, Bursa Yıldırım Belediyesi Sağlık
İşleri Müdürlüğü işyerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 17 nolu “Sağlık ve Sosyal
Hizmetler” işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesine talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı Bakanlık ile Hizmet İş Sendikası ve ...
istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:

AR mem İnen a am e, ş—ş—ş———————

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalı Bakanlık ile Hizmet İş Sendikası ve ...
temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

Gerekçe:

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4 üncü ve 5
inci maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

Türk toplu iş hukukundaki normatif düzenlemelerde işkolu kavramı önemli bir yer
tutmaktadır. 6356 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesine göre, sendikalar kuruldukları
işkolunda faaliyette bulunurlar. İşkolunun belirlenmesi konusunu düzenleyen 6356
sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre, işkolu tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca yapılacaktır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılan tespit ile
ilgili kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, bu tespite karşı ilgililer, onbeş
gün içinde dava açabilir. Belirtilen süre hak düşürücüdür.

6356 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, işkolları, Kanuna ekli
(1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, bir işyerinde
yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Yine aynı
maddede, bir işkoluna giren işlerin neler olacağının, işçi ve işveren
konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası normlar göz önünde
bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

İşkolu kavramı sendikaların faaliyet alanlarını belirleyen temel bir öğedir. Birbirine
benzer işler bir hukuki kalıp altında toplu iş hukukuna sunulmaktadır.

İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin
tartışmasız bir sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesinin gerekçesinde,
işyeri, teknik bir amaca, diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik
unsurlardan meydana gelen bir birim olarak belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının
saptanmasında “işyerine bağlı yerler” ile “eklentiler” ve “araçların” bir birim
kapsamında oldukları belirtildikten sonra özellikle bir işyerinin mal ve hizmet üretimi
için ayrı bir alanı da kullanması halinde bunların tek işyeri mi yoksa birbirinden
bağımsız işyerleri mi sayılacağı konusunda “amaçta birlik”, aynı teknik amaca bağlı
olarak üretimde bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile “yönetimde birlik”, aynı yönetim
altında örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir.

Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta; ... tarafından 11/05/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan
karara göre “Yıldırım Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü'nde Bakanlığımızca yapılan
incelemede; acil ve poliklinik hizmetleri, defin ruhsat hizmetleri, hasta nakil ve
koruyucu sağlık hizmetlerinin yürütülmekte olduğu, yürütülen hizmetin 5393 sayılı
Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilmiş olan belediyelerin yetki, görev ve
sorumlulukları arasında yer aldığı, dolayısıyla yürütülen hizmetin bağımsız bir sağlık
hizmeti olmadığı, belediye hizmeti odaklı bir sağlık hizmeti olduğundan yapılan işlerin
İşkolları Yönetmeliğinin 20 sıra numaralı "Genel işler" işkolunda yer aldığı tespit
edilmiştir” şeklinde işkolu tespit kararı verilmiştir.

Tespit konusu işyeri Yıldırım Belediyesine aittir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğine belediyeler, mahalli müşterek nitelikte
olmak şartıyla “sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir”.

Diğer taraftan İşkolları Yönetmeliğine göre de “Belediye hizmetleri” 20 sıra numaralı
“Genel işler” işkoluna dahildir.

Somut uyuşmazlıkta dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler ile iş müfettişi raporu
ve bilirkişi raporunda yer alan tespitler çerçevesinde, uyuşmazlık konusu işyerinde
belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamında sağlık hizmeti yürütüldüğü
anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalara göre somut uyuşmazlıkta belediyeye ait olan tespit konusu işyerinde
belediye hizmeti niteliğinde faaliyet yürütüldüğünden, tespit konusu işyerinin “Genel
işler” işkoluna dahil olduğu açıktır. Bu itibarla Bakanlık tarafından yapılan işkolu tespiti
isabetli olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm
tesisi isabetsizdir.

Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca,
hükümlerin bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi
gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

I-Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye
Mahkemesi kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 54,40 TL karar ve ilam harcından, peşin
alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 25,20 TL karar ve ilam harcının davacıdan
tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ...
Sendikasının yaptığı 87,50 TL, davalı Hizmet İş Sendikasının yaptığı 88,10 TL, davalı
Bakanlığın yaptığı 56,50 TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile davalılara
ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 3.400,00 TL ücreti vekâletin
davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28/10/2020 tarihinde
oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
