21. Hukuk Dairesi 2019/5764E. , 2020/196K.
©

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın
ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle,
davalılardan ... ve ...'a açılan davanın reddine, 109.269,44T1 maddi ve manevi
tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan ... İnş.Taah.Mad. Nak.San.Ve
Tic.Ltd.Şti.'den alınarak davacılara verilmesi ilişkin hükmün süresi için temyizen
incelenmesi davacılar vekilince istenilmesi ve duruşma talep edilmesi üzerine dosya
incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18/06/2019 Salı
günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü yapılan
tebligata rağmen taraflar adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak incelemenin
evrak üzerinden yapıldıktan sonra aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar
okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve eksikliğin ikmali açısından geri
çevrilmesine karar verilen dava dosyası yeniden Dairemize gelmiş ve yeniden esasa
kaydedilmiş olmakla dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki
karar tespit edildi.

KARAR

Dava, iş kazası neticesinde sigortalının vefatı sebebiyle hak sahiplerinin maddi ve
manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin davalı işveren
yönünden kısmen kabulüne karar verilirken, davalı gerçek kişiler yönünden davanın
Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davalı şirket tarafından yol yapım
işinin üstlenildiği, şirket tarafından işletilen taş, kum ocağında plent adı verilen
mekanik titreşimli kum silosunda olay günü 17/05/2011 tarihinde kumun ıslak
olmasından kaynaklı tıkanıklık oluştuğu, kazalının silonun üst kısmından 2-3 m
uzunluğundaki demir çubukla şişleme yaparak akmayan malzemenin akmasını
sağlamaya çalıştığı, bu sırada dengesini kaybedip silonun içine düştüğü ve ağır
yaralandığı 22/05/2011 tarihinde hastanede tedavi görürken vefat ettiği, hükme esas
alınan kusur raporunda işveren davalı ... şirketine 9080 kusur verildiği, bu kusurun
952'şer olarak aynı zamanda davalı şirket çalışanları olan mühendis davalı ... ve yol
formeni davalı ...'a ait olduğuna karar verildiği, kazalı sigortalının ise 90620 oranında
kusurlu olduğunun tespit edildiği davalı işveren şirket tazminat alacaklarından sorumlu
tutulmuşken; davalı gerçek kişiler yönünden kusur durumlarının yaşanan kazada etkisi
olmadığı ve zarar ile eylemleri arasında uygun illiyet bağının bulunmadığı gerekçesiyle
tazminat alacağından sorumlu tutulmamış olduğu, davalı gerçek kişiler hakkında ...
Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/331 Esas sayılı dava dosyasında yargılama yapıldığı
ve haklarında hükmün a geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

#, İs, mamlİasmımıla LR an :i, #tssls.l. İMİZ Pu mıımi — mili, İM: ala  mimmımm'ın e

Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/331 Esas sayılı dava dosyasında yargılama yapıldığı
ve haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İş kazalarında olay, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik İlkeleri çerçevesinde
değerlendirilmeye tabi tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar
nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında
ilke olarak iş aktinden doğan işçiyi gözetme ( koruma ) borcuna aykırılıktan
kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan yaşamının kutsallığı çerçevesinde
işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu
husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş
Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77.
maddesinin öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine
göre, işyerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili
maddelerini incelemek suretiyle, işverenin işyerinde alması gerekli önlemlerin neler
olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup
uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve
oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk
Genel Kurulunun 16.06.2004 gün ve 2004/21-365 E.-369 K.sayılı kararı da aynı
yöndedir )

Aralarında işçi - işveren ilişkisi bulunmayan davalıların iş kazasından sorumluluklarının
belirlenmesinde, iş kazasının özü itibariyle bir haksız fiil teşkil etmesi göz önünde
bulundurularak iş kazası tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar
Kanunun haksız fiilden sorumluluğa ilişkin genel hükümlerinin de uygulanacağı açıktır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun ise 74. maddesine göre hukuk hakimi zarar
verenin kusuru olup olmadığına karar vermek için ceza hukukunun sorumluluğa dair
hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, kusurun takdiri ve zarar miktarının belirlenmesi
konusunda da ceza mahkemesi kararı ile bağlı değildir. Ancak Ceza Mahkemesinin
mahkumiyet kararındaki, fiilin hukuka aykırılığını ve illiyet bağını saptayan maddi olaya
ilişkin kabul, hukuk hakimini de bağlar. Aynı şekilde 818 sayılı mülga Borçlar
Kanunu'nun 53. maddesi de bu düzenlemeyi içermekte idi.

Öte yandan Dairemizin 22/10/2013 tarih ve 2013/10753 - 18935 Esas - Karar sayılı
emsal nitelikteki ilamında da işaret olunduğu üzere, "Her ne kadar ceza davasında
hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedeniyle kesinleşmiş bir mahkumiyet
kararından söz etmek mümkün değilse de, ceza yargılamasında maddi vakıa olarak
eylemin hukuka aykırılığının ve failinin belirlenmiş bulunması karşısında kusur
oranlarının belirlenirken bu durumun da göz önüne alınması gerektiği açıktır”

Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davalı gerçek kişiler hakkında yukarıda
anılan gerekçeyle illiyet bağının kesildiği belirtilerek, bu davalılar hakkında davanın
reddine karar verilmesi hatalı ise de; dosya kapsamında alınan kusur raporunun da
olayın gerçekleşme şekline uygun düşmediği, davalı gerçek kişilerin kusurunun
dayanağının açıkça raporda tartışılmadığı gibi; ceza dosyasında kesinleşmiş bir
mahkumiyet kararının da bulunmadığı gözetilerek, sadece ceza davasının derdest
olmasının veyahut da ilgililer hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar
verilmesinin kusur verilmesini gerektirmeyeceğinin de göz önünde bulundurulmadığı
açıktır.

O halde mahkemece yapılacak iş, ceza dava dosyası aslı dosya içerisine getirtilerek, bu

dosyadaki olayın sübutuna ilişkin deliller de değerlendirilmek suretiyle davalı gerçek
kişilerin olayın gerçekleşmesi nedeniyle yahut mevzuattan kaynaklanan kusurlarının
bulunup bulunmadığının, irdelenerek davalı işveren şirket yanında bu davalıların da
alması gereken önlemler olup olmadığı, hangi önlemlerin alındığı, hangi önlemlerin
alınmadığının raporda açıkça tartışılarak davalı gerçek kişiler için de kusur
değerlendirmesinin yapılması için dosyanın A belgeli İş Güvenliği Uzmalarından
oluşturulacak üç kişilik heyete tevdi edilerek rapor hazırlatılması, hazırlanan raporda
kusur oranının tayininde davalı şirketin “080 kusuru oranında davacıların usuli
kazanılmış haklarının da bulunduğunun gözetilmesi ve davalıların maddi ve manevi
tazminatlardan sorumlulukları hakkında da usuli kazanılmış haklar gözetilerek bir karar
verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme ve
araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan bozmayı
gerektirmektedir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm
bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre
diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, temyiz harcının istek
halinde davacılara iadesine, 27/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
