9. Hukuk Dairesi 2021/5069E. , 2021/9140K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin ... Şeker Fabrikası bünyesinde alt işverenler nezdinde özel
güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, işyerinde üçlü vardiya sistemine göre günlük 8 saat mesai
yaptığını, ihtiyaç olduğunda ayrıca fazla mesai yaptığını, vardiya düzeninde tüm ulusal bayram
genel tatil günlerinde de çalıştığını, işyerinde işe başladığı tarihten itibaren uzun süre asgari
ücretin “025 fazlası ücret alırken 01.01.2016 tarihinden itibaren ücretinin keyfi bir şekilde
asgari ücretin 9020'sine indirildiğini, ücreti düşürülürken yazılı muvafakatinin alınmadığını,
aradaki beş puanlık farkın hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiğini, dava dışı alt işveren
ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunu, davacının Güvenlik ve
Savunma İşçileri Sendikası üyesi olduğunu, sendika ile alt işveren arasında işyerinde çalışan
üyeler adına Yüksek Hakem Kurulu'nun 26.12.2017 tarih ve 2017/2586 esas 2017/3374 karar
sayılı kararı ile toplu iş sözleşmesinin karara bağlandığını, toplu iş sözleşmesinin sendikaya
tebliğinden sonra üye işçilere uygulanması yönünde davalı işverene tebliğ edildiğini ancak
ödeme yapılmadığını ileri sürerek, ücret farkı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan
alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; zamanaşımı ve husumet itirazında bulunarak, davacının taleplerinin haksız ve
yersiz olduğunu, tüm alacaklarının davacıya ödendiğini savunarak davanın reddine karar
verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, usulüne uygun şekilde yapılmış bir yetkilendirmenin olmadığı, kamu işveren
sendikasının toplu iş sözleşmesi görüşmelerine davet edilmediği, görüşmelerde hazır
bulunmadığı, toplu iş sözleşmesinde ve ilgili tutanaklarda imzasının bulunmadığı, bu nedenle
davaya konu toplu iş sözleşmesinin davalı asıl işveren için bağlayıcı olmadığı ve toplu iş
sözleşmesinden kaynaklanan davaya konu alacaklardan ve fiyat farkından sorumlu olmadığı
gerekçesiyle davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle husumetten reddine karar
verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka
uygun olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar

vorilmictir

LUIYC AYĞNYE MİGdiiRKCiİC5ŞMiLe, LİK UCI CLE MİGdiiRKCİico5l AKdidiHiii UŞU! VE Cod5 YUHUMNUC HURURKRAM
uygun olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar
verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu iş sözleşmesi kavramı T.C. Anayasa'nın 53. maddesinde, “Toplu iş sözleşmesi ve toplu
sözleşme hakkı” başlıklı maddenin birinci fıkrasına göre “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak
ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi
yapma hakkına sahiptirler.” şeklinde düzenlenmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 2/1-ğ maddesinde tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanan
sendikaların amacı ise, yine aynı maddede, üyelerinin ortak ekonomik ve sosyal hak ve
çıkarlarını korumak olarak ifade edilmiştir. Şüphesiz, sendikaların belirtilen amacı
gerçekleştirebilecekleri en iyi araç, serbest toplu pazarlık hakkı çerçevesinde bağıtlanacak bir
toplu iş sözleşmesidir.

Toplu iş sözleşmesi yetkisi ise, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin belli
bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını gösterir
(GÜNAY, Cevdet İlhan, İş Hukuku Yeni İş Yasaları, ..., 2013, s. 942).

6356 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 41. maddesinin birinci fıkrasında “Kurulu bulunduğu
işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş
sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan
fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme
için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.” Kuralına yer verilmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 41. ve devamı maddelerinde belirtilen usule göre yetki belgesinin
alınmasından sonra yapılacak çağrı ile toplu görüşme süreci başlayacaktır. Toplu görüşme
sürecinde taraflarca anlaşma sağlanması durumunda toplu iş sözleşmesi bağıtlanacak, aksi
halde ise arabuluculuk aşaması ve daha sonra ise grev aşaması gündeme gelecektir. Grev
kavramı da, aynı Kanun'un 58. maddesinde “İşçilerin, topluca çalışmamak suretiyle işyerinde
faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla, aralarında
anlaşarak veya bir kuruluşun aynı amaçla topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi
bırakmaları” şeklinde tanımlanmıştır. Kanunun 60. maddesine göre, grev kararı ancak
arabuluculuk aşamasından sonra alınabilecektir.

Anayasanın 54. maddesinin üçüncü fıkrasında, grev ve lokavtın yasaklanabileceği hallerin
kanunla düzenleneceği belirtildikten sonra devam eden fıkrada da, grev ve lokavtın
yasaklandığı hallerde uyuşmazlığın Yüksek Hakem Kurulu tarafından çözüleceği ifade
edilmiştir. 6356 sayılı Kanun'un 5i. maddesinde de, grev ve lokavtın yasak olduğu
uyuşmazlıklarda, arabulucu aşamasında da anlaşma sağlanamadığı takdirde taraflardan
birisinin Yüksek Hakem Kuruluna başvurabileceği ifade edilmiştir. Aynı Kanun'un 62.
maddesinde ise grev ve lokavtın yasak olduğu işler belirtilmiştir.

Hukukumuzda, yukarıda belirtilen düzenlemeler doğrultusunda, toplu görüşme süreci işçi
sendikası ile işveren sendikası yahut sendika üyesi olmayan işveren arasında yürütülecek ise
de, kamu kurumlarında hizmet alımı yolu ile faaliyet gösteren alt işveren işyerleri yönünden
kısmen ayrıksı düzenlemeler öngörülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun sekizinci maddesine 6552 sayılı Kanun ile
eklenen fıkrada, “4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt
işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait

IşyelleliMde Çallşlıliilan İŞÇieri Kapsdydcak Öldü LOPiU IŞ Sözleşineleli, al içğvelelin
yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu
kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve
Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş
sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde,
belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir.
Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri
için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak
asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk
yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, T.C. Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.” kuralı
getirilmiştir.

Madde doğrultusunda düzenlenen ve 22.01.2015 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan
“Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan
Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” ile de uygulamanın esasları ayrıntılı olarak tanzim
edilmiştir.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ışığında temyiz itirazlarının ve konunun değerlendirilmesi
gerekmektedir.

Mahkemece alt işveren tarafından Kamu İşveren Sendikasının usulüne uygun şekilde
yetkilendirilmediği sonucuna varılmış ise de, dosyada mevcut Kamu İşveren Sendikası
tarafından alt işverene hitaben gönderilen cevabi yazıda, ihale süresinin bir yıldan az kaldığı
gerekçesiyle Toplu iş Sözleşmesi sürecinin yürütülmesine hukuken imkan olmadığı
belirtilmiştir. Bu yazı içeriğinden de anlaşıldığı üzere kamu işveren sendikasının yetkilendirdiği
açıktır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının üyesi bulunduğu Güvenlik ve Savunma İşçileri
(Güvenlik-İş) Sendikası ile ihbar olunan alt işveren ... Anadolu Güvenlik Kor. ve Özel Eğt. Hiz.
Ltd. Şti. arasında bağıtlanan Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 26.12.2017 tarihli
2017/2586 esas, 2017/3374 karar sayılı kararı ile 01.05.2017-31.12.2017 yürürlük tarihli
toplu iş sözleşmesinin bağıtlandığı görülmüştür.

22/1/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personel Çalıştırılmasına Dayalı
Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının sonuna 13.10.2016 tarihli ve 29856 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile, "Ayrıca kamu işveren
sendikalarının yetkilendirilmelerine rağmen, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca
yetki belgesinin verildiği tarih itibarıyla ihale sözleşmesinin bitimine bir yıldan az süre kaldığı
gerekçesiyle kamu işveren sendikaları tarafından yürütülmeyen ve tüm maddeleri Yüksek
Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.”
cümlesi ile birlikte aynı Yönetmeliğe geçici madde olarak da “(1) Alt işverenlerce 4 üncü
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen süre içinde yetkilendirme yapılmamasından dolayı kamu
işveren sendikaları tarafından 22/1/2015 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe
kadar reddedilen ve tüm maddeleri Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan veya
bağlanacak toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.” cümlesi eklenmiştir.

Bu durumda, ihbar olunan alt işverene ait olup yetkilendirmeye konu olan bu işyerinde Yüksek
Hakem Kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi bağıtlandığından ve 13.10.2016 tarihli 29856
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği ile de Yüksek
Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödeneceği
kural altına alındığından davalı ...Ş.'nin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan davaya konu
alacaklardan sorumluluğunun bulunduğu gözetilerek esasa ilişkin karar verilmesi gerekirken

davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle nusumetten reddine Karar verilmesi hatalı olup,
bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu esastan
reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin, BOZULARAK
ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının
bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz
karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.05.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
