9. Hukuk Dairesi 2021/6960E. , 2021/16272K.

"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : ... 29. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Davacı, işçilik alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabul kararına karşı, davacı-karşı davalı ve davalı-karşı
davacı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan
reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı-karşı davalı vekilli tarafından temyizi üzerine,
davacı-karşı davalı vekilinin temyiz talebi, temyiz başvurusuna konu yapılan miktarın kesinlik
sınırında kaldığı gerekçesiyle 16.04.2021 tarihli ek karar ile reddedilmişse de, davacının dava
ve ıslah dilekçesi ile talep ettiği toplam alacak miktarı dikkate alındığında reddedilen alacak
miktarının temyiz kesinlik sınırının üzerinde olduğu anlaşıldığından, Bölge Adliye
Mahkemesinin 16.04.2021 TARİHLİ EK KARARININ BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA
karar verildi.

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak
temyizen incelenmesi davacı-karşı davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin
duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12/10/2021 Salı günü tayin edilerek
taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı-karşı davalı adına vekilleri Avukat
... İle Avukat... geldiler. Karşı taraf adına gelen olmadı. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan
avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilmiştir. Bırakılan günde
Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı-Karşı Davalı İsteminin Özeti:

Davacı-karşı davalı vekili, müvekkilinin 08.06.2011-15.01.2012 tarihleri arasında davalı
şirkete ait Silivri Anadolu Özel Hastanesi'nde ve 15.01.2012 tarihinden itibaren ise davalı
şirketin Avcılar'daki hastanesinde Kardiyolog olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin 05.06.2013
tarihinde feshedildiğini, en son ücretinin aylık 28.000,00 TL olduğunu, bu ücretin garanti ücret
olduğunu, cironun 88.000,00 TL'yi geçmesi halinde aşan tutarın “630 kısmının ayrıca
ödendiğini, müvekkilinin 2012 Ekim ayına kadar 28.000,00 TL ücret ile çalışırken 2012 yılı
Ekim ayında hastanenin hisse yapısının değişikliği ve yıl sonundaki sıkıntıların sebep
gösterilerek 2013 Mart ayında kalan tutarın ödeneceği belirtilerek ücretinin eksik ödendiğini,
davalı şirket ortağı ... tarafından 2013 Mart ayında müvekkiline ücretinin düşürüleceğini, ücret
farkının ödenmeyeceğinin belirtildiğini, müvekkilinin yapılan bu değişikliği kabul etmediğini
helirrkerek 20172 Ekim avından itiharen eksik ödenen farklar ile 20132 Mart avı ürretinin

MUVUN Ji KEL YİLUYi ... LULGİIHMPYG YL, OİİGİL UYHMYdd PU VEARHMI GULE CLMEME UUŞUl GİLLOMİİ, UNİ NA
farkının ödenmeyeceğinin belirtildiğini, müvekkilinin yapılan bu değişikliği kabul etmediğini
belirterek 2012 Ekim ayından itibaren eksik ödenen farklar ile 2013 Mart ayı ücretinin
ödenmesini talep ettiğini, davalı şirketin muhasebe bölümünün ücret farkının ödenmeyeceğini,
ücretin eksik yatırılacağının belirtmesi üzerine alacaklarının ödenmesine ilişkin faks ve e-posta
sonrasında ise 10.05.2013 tarihli ihtarnameyle davalıdan talep ettiğini, davalı tarafından iş
sözleşmesinin VIII. maddesinde sözleşmedeki değişikliğin, tarafların karşılıklı anlaşmalarına
bağlı ve yazılı olması koşuluyla geçerli olacağına ilişkin hükmün yer almasına rağmen, davalı
tarafın 17.05.2013 tarihli ihtarnameyle müvekkilinin daha düşük ücret almayı kabul ettiğine
ilişkin iddia ile iş sözleşmesinin güncellendiğini belirterek, sözleşme ile yapılan değişikliğin
kabulü, aksi halde istifa talebi var ise davalı işverene iletmesinin ihtaren bildirildiğini, ücret
farkı talebine kadar müvekkili hakkında herhangi şikayet ve uyarının mevcut olmadığını,
müvekkili tarafından keşide edilen ihtarname ile iş sözleşmesine göre çalışmaya devam
edeceğinin, daha öncede talep edilen 2012 Ekim, 2013 Şubat ücret farkları ile 2013 Mart-
Nisan ayı ücretlerinin talep edildiğini, aynı şekilde çalışmaya devam ettiğini, işverenin
herhangi bir ödeme yapmadığını, Mayıs ayı ücretinin ödenmemesi üzerine 04.06.2013
tarihinde davalı şirket ortağı ... ile görüşmek üzere Silivri'ye gittiğini, ancak görüşemediğini,
05.06.2013 tarihinde öğle arasında tekrar gittiğini, ..'ın ağabeyi ... ile görüştüğünü, istifa
etmesi halinde ücretlerinin ödeneceğinin aksi takdirde ödeme yapılmayacağının belirtildiğini,
müvekkilinin istifa etmeyeceğini belirttiğini, bunun üzerine iş sözleşmesinin haksız olarak
feshedildiğini, müvekkilinin 05.06.2013 tarihli ihtarnameyle alacaklarını talep ettiğini, yıllık
izinlerinin kullandırılmadığını, davalı tarafından diğer çalışanlara uygun ücret ödemesi
yapılırken müvekkiline eşitlik ilkesine aykırı davranılarak sekiz ay boyunca hak ettiği
ücretlerinin eksik ödendiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik
alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı-Karşı Davacı Cevabının Özeti:

Davalı-karşı davacı vekili, davacının davalı müvekkili hastanede 15.01.2012 tarihli iki yıl süreli
hizmet sözleşmesi ile çalışmaya başladığını, davacının taahhüt etmiş olduğu performansı
gerçekleştirmemesi sebebi ile şifahi görüşme sonucunda sözleşmede belirlenen aylık
28.000,00 TL'nin 17.750,00 TL'ye düşürüldüğünü, sunulan faturaların bu durumun kanıtı
olduğunu, davacının mütemadiyen işe geç geldiğini, hasta ve hasta yakınları ile hastane
personeline oldukça kaba davranışlar sergilediğini, hakkında çok sayıda şikayet olduğunu,
davacının yazılı ve sözlü uyarıları dikkate almadığını, yazılı savunma taleplerine karşılık
vermediğini, davacı hekimin bu davranışının hastaneyi zor duruma sokarak itibarını
zedelediğini, davacının çalışma arkadaşları ile hasta ve hasta yakınlarının yanında yüksek sesli
tartışmalar yaptığını, hastalara olan ilgisizliğine neden olduğunu, banka ve ilaç mümessilleri
ile fazla vakit harcadığını, çalışan cihazların çalışmadığını belirterek bir çok hastanın farklı
hastanelere gitmesine zemin hazırladığını, hastane adını kötüye kullandığını, hastaları yanlış
teşhis ile anjiyoya gönderdiğini, davacının aylık ücretlerinin bir kısmının bordro üzerinden
diğer kısmının ise davacının sahibi olduğu ...Özel Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti tarafından kesilen
fatura karşılığında ödendiğini, daha önce mutabık kalınan aylık 17.750,00 TL üzerinden fatura
kesilirken davacının daha sonra hiç fatura kesmediğini, akabinde mutabakata aykırı olarak
önceki sözleşmedeki aylık ücret bedeli ile sonraki mutabakattaki aylık ücret bedeli farkına
ilişkin olarak fatura keşide ettiğini, müvekkili şirketin davacıya 17.05.2013 tarihinde
ihtarname keşide ederek ücret farkına ilişkin faturanın iade edilerek yine mevcut şikayetler ile
ilgili olarak yazılı savunmasının talep edildiğini, davacı tarafından keşide edilen 22.05.2013
tarihli ihtarname ile ücretin tek taraflı indirilmesi konusunda mutabık olmadığını, psikolojik
baskı yapılarak istifaya zorlandığını, kendisi ile çalışmak istenip istenmediği konusunda

Uayalıma lm mala mm'ımlmn bmlmm medi ği. a mamım hi mamba mliimamı miimmamım Mayımm yı

tadidilld UHYI VOİHHİECOHMİNE Lalep SUNUM, YUdvaLiili VU SU Li. UİUIMSUz YdvidilişidiNid deva
ettiğini, icap nöbetlerine gelmediğini, son olarak hastaların muayene ve tetkik için beklediği
bir sırada hiçbir ihbar ve mazeret olmaksızın işyerini terk ederek işe gelmediğini, davacıya
ihtarname keşide edilerek işe gelmeme nedeninin sorulduğunu, davacı taraftan cevap
verilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Karşı dava olarak
taraflar arasında 15.01.2012 tarihli hizmet sözleşmesinin VI-c maddesine göre “doktor veya
hastane işbu sözleşmedeki hükümlere veya 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırı olacak şekilde
süresinden önce sözleşmeyi feshederse mağdur olan tarafa iş bu sözleşmenin V-a bendinde
yazılı olan tutarın 3 katı tutarınca cezai tazminatı karşı tarafa ödemeyi kabul ve beyan eder”
hükmü uyarınca davacının cezai şartı ödemesi gerektiğini belirterek 84.000,00 TL'nin davacı
karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna
dayanılarak, yazılı gerekçe ile asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar
verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekilleri
istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, tarafların istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davacı-karşı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması
gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, taraflar arasındaki sözleşmeye,
dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere
göre davacı-karşı davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışındaki temyiz itirazları yerinde
görülmemiştir.

2-Taraflar arasında, davacının iş sözleşmesinin feshi ve davacının ihbar tazminatına hak
kazanıp kazanamayacağı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafça, iş sözleşmesinin davalı şirketin yetkilisi ... tarafından haksız
olarak 05.06.2013 tarihinde feshedildiği ileri sürülmüştür. Davalı vekili ise, davacının işyerini
05.06.2013 tarihinde terk ettiğini, davacının iş sözleşmesinin işe dönmesinin istenmesine
rağmen dönmediğini ve iş sözleşmesinin bu sebeple haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur.
Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince davalı şirket ortağı ve yetkilisi olmayan kişi tarafından
feshedildiği, şirket yetkilisinin kardeşinin iş sözleşmesini feshettiğini beyan etmesinin davalı
şirketi bağlamıyacağı, davacının iş sözleşmesini ücretlerin sözleşmeye uygun olarak
ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle feshedildiği gerekçesi ile kıdem tazminatı hüküm altına
alınmış ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ise de; Dairemizin eksiklik talebi
üzerine gelen davalı şirkete ait ve fesih tarihinide kapsayan Ticaret Sicil Müdürlüğü yazıları ve
ekindeki Ticaret Sicil Gazetesindeki şirkete ait kayıtlar incelendiğinde ...'ın davalı şirketin
ortağı ve yetkilisi olduğu, davacının 05.06.2013 tarihli ihtarnamesinde iş sözleşmesinin
işveren vekili tarafından sözlü olarak feshedildiğini, düzenlenecek devamsızlık tutanaklarının
geçerliliği olmayacağını belirttiği, davalı tanıklarının da davacının 05.06.2013 tarihinde işten
ayrıldığına ilişkin beyanları ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler hep birlikte
değerlendirildiğinde davacının iş sözleşmesinin işveren vekili tarafından 05.06.2013 tarihinde
haksız olarak feshedildiği anlaşılmakta olup, ihbar tazminatı talebinin kabulü yerine reddine

KV VR VA VD

Kadidi VCİHHİCOİ İdUCLM UUİUIMilduiyMlddai UUZİHMAaAyi YE eKL iii şii,

3-İş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı ve indirim
hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Cezai şart öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde ödenmesi gereken
mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlanmıştır. (Tunçomağ, Kenan: Türk Hukukunda
Cezai Şart, ... 1963)

Cezai şart, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179-182. maddeleri arasında düzenlenmiş
olup, İş Kanunlarında konuya dair bir hükme yer verilmemiştir. İş hukuku açısından Türk
Borçlar Kanununun söz konusu hükümleri uygulanmakla birlikte, Dairemizce bazı yönlerden İş
hukukuna özgü çözümler üretilmiştir. İş hukukunda “İşçi Yararına Yorum İlkesi”nin bir sonucu
olarak sadece işçi aleyhine yükümlülük öngören cezai şart hükümleri geçersiz sayılmış ve bu
yönde yerleşmiş içtihatlar öğretide de benimsenmiştir. Hizmet sözleşmeleri açısından cezai
şartla ilgili olarak 818 sayılı Yasada açık bir hüküm bulunmaz iken, Dairemizin uygulamasına
paralel olarak; 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun
420. maddesi "Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir.”
hükmünü getirmiştir. Bu itibarla hizmet sözleşmelerine işçi aleyhine konulan cezai şartlar
geçersiz, işçi lehine konulan cezai şartlar ise geçerli kabul edilmelidir.

Cezai şartın işçi ve işveren hakkında ve iki taraflı olarak düzenlenmesi gereği, işçi aleyhine
kararlaştırılan cezai şartın işveren aleyhine kararlaştırılandan daha fazla olmaması sonucunu
da ortaya koymaktadır. Başka bir anlatımla işçi aleyhine olarak belirlenen cezai şartın,
koşulları ve ceza miktarı bakımından işverenin sorumluluğunu aşması düşünülemez. İki taraflı
cezai şartta işçi aleyhine bir eşitsizlik durumunda, cezai şart hükmü tümden geçersiz
olmamakla birlikte, işçinin yükümlülüğü işverenin sorumlu olduğu miktarı ve halleri aşamaz.
İşçiye verilen eğitim karşılığı belli bir süre çalışması koşuluna bağlı olarak kararlaştırılan cezai
şart tek taraflı olarak değerlendirilemez. İşçiye verilen eğitim bedeli kadar cezai şartın karşılığı
bulunmakla eğitim karşılığı cezai şart hükmü belirtilen ölçüler içinde geçerlidir.

Gerek belirli gerekse belirsiz iş sözleşmelerinde, cezai şart içeren hükümler, karşılıklılık
prensibinin bulunması halinde kural olarak geçerlidir. Ancak, sözleşmenin süresinden önce
feshi koşuluna bağlı cezai şartın geçerli olabilmesi için, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin
belirli süreli olması zorunludur. Bu kural yönünden Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel
Kurulu'nun 08.03.2019 tarihli 2017/10 esas 2019/1 karar sayılı kararı ile belirli süreli olarak
yapılmış ancak objektif şartları taşımadığı için belirsiz süreli kabul edilen iş sözleşmesinde
kararlaştırılan "süreden önce haksız feshe bağlı cezai şart hükmünün geçerli olduğuna" hüküm
kurulduğundan, artık sözleşmenin belirli süreli ve belirsiz süreli olmasının cezai şartın
geçerliliğine etkisi bulunmamaktadır. Asgari süreli iş sözleşmelerine de aynı şekilde hükümler
konulması mümkündür.

Türk Borçlar Kanunu'nun 182/son maddesinde ise fahiş cezai şartın hâkim tarafından tenkis
edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. İş hukuku uygulamasında işçi aleyhine cezai şart
düzenlemeleri bakımından konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Şart ve ceza arasındaki
ilişki gözetilerek, işçinin iktisadi açıdan mahvına neden olmayacak çözümlere gidilmelidir.
İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan, sözleşme kapsamında çalışılan ve
çalışması gereken sürelere göre oran kurularak indirime gidilmelidir. Ancak sadece süre
oranlamasına göre indirim yapılması yeterli değildir.

Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında imzalanan 15.01.2012 tarihli iş sözleşmesinin VI.
maddesinin haksız nedenle fesih halinde fıkrasında "DOKTOR veya Hastane iş bu
sözleşmedeki hükümlere veya 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırı olacak şekilde süresinden önce
sözleşmeyi feshederse mağdur olan tarafa iş bu sözleşmenin Madde V.a bendinde yazılı tutarın
3(üç) katı tutarında cezai tazminatı karşı tarafa ödemeyi kabul ve beyan eder." şeklinde cezai

Şalt HUKIMU YUZEİMNEİŞUr.

Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince davacının hastanede Kardiyoloji uzman doktoru olarak
çalıştığı, işin mahiyeti gereği belirsiz süreli olduğu, cezai şartın dayandığı belirli süreli
sözleşme kriterinin geçersiz olduğu ve buna bağlı olarak davacının cezai şart talep etmesinin
mümkün olmadığı gerekçesi ile cezai şart talebinin reddine karar verilmiş ise de; yukarıda
belirtilen Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun kararı gereğince sözleşmenin
belirli süreli ve belirsiz süreli olmasının cezai şartın geçerliliğine etkisinin bulunmadığı, bozma
ilamına göre davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği,
buna göre cezai şart alacağına hak kazandığı anlaşılmakla, Türk Borçlar Kanunu'nun 182/son
maddesi gereğince makul oranda indirim de yapılarak davacının cezai şart talebinin hüküm
altına alınması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup
bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine
ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi
kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece
Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine, davacı-karşı davalı yararına takdir edilen 3.850,00 TL duruşma vekalet
ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye
iadesine, 07.12.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
