9. Hukuk Dairesi 2021/11914E. , 2021/16707K.

"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : ... 9. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak
temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya
tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 21/12/2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı
kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekilleri Avukat ... ve Avukat ... ile karşı
taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü
açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen
rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, ... işyerinde çalışan omüvekkilerinin Avro para birimi üzerinden
ücretlendirildiklerini, davalı yanın tek taraflı kararı ile davacıların yazılı ve sözlü itirazına
rağmen ücretlerin 2014 yılı Kasım ayında Türk lirasına dönüştürülerek ödenmeye
başlandığını, Türk Lirasında gerçekleşen değer kayıplarının alım gücünün azalmasına yol
açtığını, bu suretle Avro cinsinden daha az ücret ödenmek suretiyle ücretinin düşürüldüğünü
ve eksik ödendiğini, haksızlığın giderilmesi amacıyla işçilerin ... İş Sendikasına üye olduklarını
ve sendika ile işveren arasında 24.07.2018 tarihinde toplu iş sözleşmesi imzalandığını,
işverenin toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulamadığını, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen
ücret zamlarını yapmadığını, davalı yanın arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını, aleyhine
dava yoluna gidileceğini anlayan işverenin 2019 yılı Nisan ayı itibariyle ücretleri tekrar Avro
cinsinden ödemeye başladığını, ücretler Avroya çevrilirken mevcut Türk Lirası cinsindeki
ücretler esas alındığından Avro olarak 2014 yılı Kasım ayından ve hatta sözleşmelerde yazan
miktardan bile düşük bir miktar ödenmeye başlandığını, bu durumun işverence
gerçekleştirilen uygulama sonucunda işçi ücretlerinde çok büyük miktarda düşüş yaratıldığını
gözler önüne serdiğini, işçilerin 2014 yılı Ekim ayında aldıkları Avro biriminden maaşları ile
2019 yılı Nisan ayında aldıkları Avro biriminden maaşları arasında büyük fark olduğunu ve
2019 yılı Nisan ayı maaşının daha düşük olduğunu, Diplomatik bir kuruluş olmasına rağmen
Türkiye'de Türk vatandaşı işçi istihdam eden davalı ... Delegasyonunun 4857 sayılı İş
Kanunu'na ve Türk Mahkemelerinin yargı yetkisine tabi olduğunu, bu konuda Yargıtay ve
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bulunduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 62'nci
maddesi uyarınca işçi ücretlerinde indirime gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, bu
nedenle de ücretlerin Avro para biriminden Türk Lirasına çevrilmesinin yarattığı ücret
düşüşünün hukuka aykırı olduğunu, iş sözleşmesinde yer alan ücretin yerel para birimi
cinsinden belirlenebileceğine ilişkin hükmün İş Kanununun 22 ve 62'nci maddeleri karşısında

. «e pa

düşüşünün hukuka aykırı olduğunu, iş sözleşmesinde yer alan ücretin yerel para birimi
cinsinden belirlenebileceğine ilişkin hükmün İş Kanununun 22 ve 62'nci maddeleri karşısında
geçersiz olduğunu, enflasyonist bir ülkede döviz üzerinden belirlenen ücretin yerel para
birimine dönüştürülmesinin çalışma koşullarında esaslı tarzda değişiklik yaratacağını, iş
sözleşmesiyle işverene işletme riskini işçiye yükleyecek şekilde değişiklik yapma hakkının
tanınamayacağını, iş sözleşmelerinin tamamının aynı hükümleri içerdiğini, işçilerle ayrı ayrı
müzakere edilmediğini, bu nedenle tip sözleşme niteliğinde bulunduğunu, Borçlar Kanunu'nun
24 ve 25'inci maddeleri karşısında ücrette değişikliğe olanak tanıyan sözleşme hükmünün
herhangi bir geçerliliğinin olamayacağını, iş sözleşmesinin temelini oluşturan ücreti değiştirme
hakkını saklı tutma kayıtlarının İş Hukukunun genel karakteri itibariyle de geçersiz olduğunu,
işverence yapılan değişikliklere rıza gösterilmediğini, aksine uygulamaya sözlü ve yazılı
şekilde itiraz edildiğini, gerçekleştirilen değişikliğin hem bu nedenle hem de iyiniyet ve
dürüstlük kurallarıyla bağdaşmaması sebebiyle geçersiz olduğunu, işverenin işyerindeki bazı
çalışanlar bakımından Avro para biriminden Türk Lirasına geçerken, diğer bazı çalışanlara Avro
para birimi cinsinden ödeme yapmaya devam ettiğini, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı
olduğunu ve ayrımcılık yarattığını belirterek Avro cinsinden eksik ödenen ücret alacağının
toplu iş sözleşmesi hükümleriyle kararlaştırılan ücret artışları da dikkate alınarak
hesaplanması gerektiğini ileri sürerek fark ücret alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davalı işverenin Avrupa Birliğinin Türkiye'deki temsilciliği olarak 4 Şubat 1984
günü Brüksel'de imzalanan ve 4 Haziran 1987 tarih ve 19477 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren “Avrupa Toplulukları Komisyonu'nun Türkiye
Delegasyonu'nun Kurulması ve Onun Dokunulmazlıkları ve İmtiyazları Hakkında Anlaşma”
uyarınca kurulduğunu, bu nedenle de Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ve
Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca tanınan tüm bağışıklık,
dokunulmazlık ve ayrıcalıklardan yararlanmakta olduğunu, Viyana Sözleşmesi uyarınca
Delegasyonun diplomatik statüsü gereği Türk Mahkemelerinin yargı yetkisinden ve her türlü
cebri icradan bağışıklığı bulunduğunu, davaya konu iddiaların Avrupa Birliği'nin iç işleyişine
müdahale anlamı taşıdığını ve davanın yargı muafiyeti kapsamında kaldığını, davanın Hukuk
Muhakemeleri Kanunu'nun 114'üncü maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan reddi
gerektiğini, aynı bağışıklık gereği toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulama zorunluluğunun
da bulunmadığını, davaya konu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve haksız olduğunu
savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen
kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı taraf istinaf kanun yoluna
başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın istinaf itirazının esastan reddine, davacı tarafın
istinaf başvurusunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar
verilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davalı taraf temyiz başvurusunda bulunmuştur.
Gerekçe:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması
gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, taraflar arasındaki sözleşmeye,

dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere
göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasında, yargı işlemlerinden bu
kanuna bağlı (1) sayılı olan tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tabi olacağı belirtilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2'nci maddesinde ifade edilen (1) sayılı tarife “Yargı
Harçları”dır. Tarifede, yargı harçları, "Mahkeme Harçları” üst başlığı ile, 1- Başvurma harcı, 2-
Celse harcı, 3-Karar ve ilam harcı olarak, karar ve ilam harcı ise nisbi ve maktu harç olarak
ayrı ayrı düzenlenmiştir. Karar ve ilam harçlarından nispi harç bölümünde, “a” bendinde,
konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm
altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden şeklindeki genel açıklamadan sonra, özellik
arz eden uyuşmazlıklardaki harç oranlarına yer verilmiş, “e” bendinde ise “...Yukarıdaki
nispetler Bölge Adliye Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri, Danıştay, Askeri Yüksek İdare
Mahkemesi ve Yargıtay'ın tasdik veya işin esasının hüküm altına aldığı kararlar için de aynen
uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince verilen karar taraflarca istinaf edilmiştir. Bölge
Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusu esastan reddedilmiş, davacının istinaf
başvurusu ise kabul edilerek yeniden esas hakkında kurulan yeni hükmün 3'üncü fıkrasında
“3- İstinaf karar ve ilam harcı 33.053,65 TL den peşin alınan 343,48 TL nin mahsubu ile
bakiye 32.710,17 TL nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,” şeklinde karar
verilmiştir. Yukarıda açıklanan Harçlar Kanunu düzenlemesi kapsamında, Bölge Adliye
Mahkemesince istinaf başvurusu esastan reddedilen davalı aleyhine nispi karar ve ilam
harcına hükmedilmesinde isabetsizlik yok ise de davalının esastan reddedilen istinaf
başvurusunun İlk Derece Mahkemesince kabul edilen alacak miktarına yönelik olduğu ve
dolayısıyla davalı aleyhine hükmedilecek nispi karar ve ilam harcına esas alınacak
“anlaşmazlık konusu değerin” İlk Derece Mahkemesince hükmedilen alacak miktarı ile sınırlı
olduğu gözetilerek karar verilmesi gerekirken davalı aleyhine yazılı şekilde nispi karar ve ilam
harcına hükmedilmesi hatalı olmuştur.Açıklanan husus bozma sebebi ise de, yeniden
yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2'nci maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde
düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 11'inci
fıkrası; ”(11) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması
sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son
tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama
giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine
açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.” şeklinde
düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A
maddesinin 11'inci fıkrası hükmü uyarınca; geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya
katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda, toplantıya
katılmayan taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği gözetilerek mazeretsiz olarak
arabuluculuk sürecine katılmayan davalı lehine duruşmalı olarak yapılan temyiz incelemesi
nedeniyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/2'nci maddesinde
düzenlenen duruşma vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı sebeplerden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün
3'üncü fıkrasında geçen “3- İstinaf karar ve ilam harcı 33.053,65 TL den peşin alınan 343,48

TI mlm ammlamıılkıı im halslrm 31 74mm 47 TI mlm mııimlıdam alımmanmal, İhmalmmım İsme İymırdımma © alyan

!LHHİİHGHMSUUU HE UYGNIYC JZ2./ LU,i/ İLANI Gavadiuali GHHGLOK MGOLMeye Hay Kayunlla, iapidili

ve sözcüklerinin karar metninden çıkarılarak yerine, “İstinaf karar ve ilam harcı 1.373,93
TUden peşin alınan 343,48 TL istinaf harcının mahsubu ile bakiye 1.030,45 TL harcın
davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu
şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye

iadesine, 21.12.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
