(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/27580E. , 2020/42726K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar
vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkili çalıştığı halde karşılığının ödenmediğini öne sürerek fazla çalışma, hafta
tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları ile diğer bir kısım işçilik alacaklarının
davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre ve bilirkişi raporu
doğrultusunda yazılı gerekçe ile asgari geçim indirimi alacağı talebinin reddine diğer taleplerin ise
kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle
her ne kadar gerekçeli karar içeriğinde 6098 sayılı yeni Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe
girmesinden sonra feshedilen iş sözleşmeleri bakımından yıllık ücretli izin alacağının 10 yıllık
zamanaşımı süresine tabi olduğu ifade edilmişse de, Dairemizin uygulamasına göre yıllık ücretli
izin alacağı bakımından zamanaşımı süresi fesihten itibaren beş yıl olup; somut uyuşmazlıkta,
belirtilen süre dikkate alındığında da zamanaşımına uğrayan yıllık ücretli izin alacağı
bulunmadığından yanılgılı değerlendirmenin sonuca etkili olmadığının anlaşılmasına göre
davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine
karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında, davanın türü buna bağlı olarak arttırılan talep miktarlarına karşı ileri sürülen
zamanaşımı savunmasının dikkate alınıp alınamayacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası
türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107.
maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava
türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir,

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1i) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak
belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı,

"(1i) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak
belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı,
hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir,
(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin
olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi
olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir,

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda
hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu
tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama
durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama
özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi
üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle
uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça
belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine
rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya
da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri
tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız
olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz.
Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki
yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate
alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması
kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması
durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın
mümkün olmadığına işaret edilmiştir. Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya
belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir
davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi
gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere
yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın
miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının,
iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini
artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve
sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneği bilirkişi ya da
keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve
belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da
(gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın
elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz
kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun
belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak
talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcamtez, Belirsiz
Alacak Davası, Ankara 2011, s. 45; H. Pekcamtez/0O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14.
Bası, Ankara 2013, s. 448). Sadece alacak miktarının taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya
da tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse
tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır.

m | iÇ o ag a m, a o aş gp,

ÇUMKU, Zaleli UYUğiMazik LDUUMNUUYU İLiN davd aLliiildakla VE UYUŞiMdazZikK iMlanikeine ONUNC
gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkâna sahip olup olmadığıdır. Burada,
alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği
unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlenmesi objektif olarak mümkün, ancak
belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde ispatı (elindeki delillerle)
mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir
alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayn şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağım çok net
şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü,
her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de
genel ilkelere aykın bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi,
bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz
alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi
belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına
rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.
Kategorik olarak, belirli bir tür davamn veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya
belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Belirsiz alacak davası, bu davaya ilişkin
ölçüderil somut olaya uygulanarak belirlenmesi gerekir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn: 6098 sayılı
Türk Borçlar Kanunu md 50, 51, 56) hakimin kullanacağı takdir yetkisi sonucu alacak belirli hale
gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle alacağın miktarını yahut değerini tam
ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş hukuku
uygulamasında, Yargıtayca, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti
alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına dayanması
halinde, hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun
oranda hakkaniyet indirimi yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, tanık anlatımlarına
dayanılarak hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim
oranı baştan belirli olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

6100 sayılı Kanun ile birlikte, yukarıda belirtilen çerçevede belirsiz alacak davası açma imkanı
tanınarak belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş; bununla bağlantılı
olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı sınırlandırılmakla birlikte, tamamen
kaldırılmamıştır.

Zaman zaman, 6100 sayılı Kanun ile birlikte kabul edilen belirsiz alacak davası ile kısmi davaya
ilişkin yeni düzenlemedeki sınırın tam olarak tespit edilemediği, birinin diğeri yerine kullanıldığı
görülmektedir. Oysa bu iki davanın amacı ve niteliği ayrıdır. Alacak, belirli veya belirlenebilir ise,
belirsiz alacak davası açılamaz; ancak şartları varsa kısmi dava açılması mümkündür.

Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da
gözetildiğinde, belirli alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartlan oluştuğunda ve
hukuki yarar bulunduğunda kısmi dava açılması mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz
alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki imkandan söz edilebilir ki, o
zaman da kısmi davaya ilişkin 6100 sayılı Kanunun 109. maddesindeki hükmün fiilen
uygulanması söz konusu olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak davasında zaten belirsiz alacak
davasının sağladığı imkanlardan yararlanarak dava açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o
zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği
prensibi gereği, anılan maddeyle kısmi davaya ilişkin düzenleme yapıldığı düşünülerek ve
Kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmi dava açılabilecektir.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde
davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden
hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi
mümkün iken. böyle bir davanın acılmasına Kanun izin vermemistir. Bövle bir durumda, belirsiz

alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir.
Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1 -ğ. maddesinin uygulanarak
süre verilmesi mümkün değildir; aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış
olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar
yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki
yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça
mahkemece bilindiği bir durumda, tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü,
aslında açık olan talep sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan
hukuki yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usül
bakımından imkan yoktur, böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykın olacaktır.
Bunun yanında, şayet açılan davada asgari bir miktar gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü
olduğu anlaşılmakla birlikte, belirsiz alacak davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi
dava mı olduğu anlaşılamıyorsa, bu durumda 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ. maddesinin aradığı
şekilde açıkça talep sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça
anlaşılamıyorsa, talep muğlaksa, aynı Kanunun 119/2. maddesi gereğince, davacıya bir haftalık
kesin süre verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı olduğunun
belirtilmesi istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini açıklamasına göre bir yol
izlenmelidir. Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak davası şeklinde açıklanmış olmakla
birlikte, gerçekte belirsiz alacak davası şartlarını taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket
edilmeli, hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak
davası şartlarını taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa
da kısmi davanın sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir.

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden
bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan
davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı kadar dava bulunduğu kabul
edildiğinden ve aynı Kanunun 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı ayrı
hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz
alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan alacaklar
bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak kural olarak
doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz alacak davasının açılabilmesi, bu
davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da
belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, 1. Bası, İstanbul
2013, s. 414). Keza aynı şey kısmi dava için söz konusudur.

İş Hukukundan kaynaklanan davalarda sıkça karşılaşıldığı üzere, taraflar arasında çalışma süresi
ve ücret miktarı yönlerinden uyuşmazlık bulunması, alacağı belirsiz hale getirmez. Keza, işçi
çalışma süresini ve ücretini belirleyebilmektedir. İşçinin ne zamandan beri çalıştığını veya
ücretinin ne kadar olduğunu bilmemesi hayatın olağan akışına da aykırıdır. İşçinin kendisinin
bilmediği çalışma süresini, tanıkların bildiğini veya bilirkişinin bileceğini farzetmek ispat
kurallarına da aykırıdır. Keza tarafın yeterli şekilde somutlaştırıp kendisinin bilgisinde dahi
olmadığını belirttiği bir hususun Mahkemece bilinmesini beklemek de mümkün değildir.

İşverenin maddi hukuktan doğan yükümlülüklerini (belge ve bordro düzenleme gibi) yerine
getirmemesi, tuttuğu belgelerin gerçeği yansıtmaması, davadan önce işçinin alacaklarını inkar
etmesi ya da ikrar etmekle beraber yerine getirmemesi davacıya kural olarak belirsiz alacak
davası açma imkanım vermez. İşçi bu durumlarda dahi, alacağının miktarını veya değerini
belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açamaz (Simil, s. 412).

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı
belirtilmiştir. Mahkemece ise dava kısmi dava olarak sonuçlandırılmış ve arttırılan talep
miktarlarına karşı zamanaşımı savunması dikkate alınmıştır. Davacı, ıslaha karşı zamanaşımı

savunmasının dikkate alınması noktasında temyize gelmektedir. Şu halde, kısmi dava olarak
sonuçlandırılan alacak kalemlerinin belirsiz alacak davası türünde istenip istenemeyeceği
konusunun değerlendirilmesi gereklidir.

Yıllık ücretli izin alacağında; davacı, kendisine en son ödenen aylık ücret miktarını, çalışma
süresini, hak kazandığı izin süresini, çalışma süresi boyunca varsa kullanmadığı veya karşılığı
ödenmeyen izin sürelerini belirleyebilecek durumdadır. Bu halde, dava konusu yıllık ücretli izin
alacağının gerçekte belirlenebilir alacak olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak davasına konu
edilemeyeceği açıktır. Şu halde, bu alacağın kısmi dava türünde sonuçlandırılmış olmasında
Dairemiz uygulamasına göre bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Asgari geçim indirim alacağı da, Dairemiz uygulamasına göre belirsiz alacak davası ile
istenememekle birlikte bu talep bakımından dava esastan reddedilmiş olup, esastan ret kararı
dosya kapsamına uygun olduğundan Mahkemenin kararında bu yönüyle de bir isabetsizlik yoktur.
Ne var ki; fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağına yönelik talep
bakımından, alacak iddiasının tanık anlatımlarına dayanması sebebiyle, kabul ihtimalinde takdir
edilecek uygun oranda indirim yapılması gerekliliği söz konusu olduğundan ve hakimin takdir
yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim oranı baştan belirli olmadığından, söz konusu alacaklar
belirsizdir. Bu sebeple belirsiz alacak davası olarak açılmalarına engel bir durum yoktur.

Açıklanan durum karşısında, fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları
yönünden, talep arttırım dilekçesine karşı ileri sürülen zamanaşımı savunmasının dikkate
alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan harcın talep
halinde ilgililere iadesine, 05.03.2020 gününde oybirliği ile karar verildi.
