10. Hukuk Dairesi 2023/2768E. , 2024/8021kK.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/838 E., 2022/1528 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 5. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/516 E., 2021/427 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan
yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulü ile karşı davanın reddine karar
verilmiştir.

Kararın davacı karşı davalı ... ve davacı ... vekili ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından istinaf
edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar
verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı karşı davalı ... ve davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle;
kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz
dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra
dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın davalı ...'a ait... Ticaret iş yerinde çalıştığı sırada iş
yeri sahibine ait ... plakalı kamyondan basınçlı sanayi gaz tüplerini indirip bindirdiği sırada davalı ...'ın ...
plakalı araç ile seyir halinde iken yolda aracı stop ettirip aracını geri kaydırması nedeniyle ... plakalı araçtan
yük indiren davacının iki araç arasına sıkışarak iş kazası geçirdiğini, davalı ... şirketinin davalı ...'ın kullandığı
aracın sigorta şirketi olduğunu, davacının kaza sonucu ayağını kaybetme riski olduğundan bu konudaki
yetkin Doç. Dr. ... tarafından ameliyat edilmiş olduğunu, bunun karşılığı olarak 18.000 TL ödediğini, bunun
dışındaki tedaviler için de 345 TL ödediğini toplam ödemenin 18.345 TL olduğunu, tedavi süreci boyunca
taksi kullandığını, bu ücretlerin davalı tarafından ödenmesini, ve ... için 230.532,09 TL maddi tazminat ve
60.000,00 TL manevi tazminatın, davacı eş ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan olay
tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline (sigorta şirketinden
sadece maddi tazminat olmak üzere) ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine
karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili davaya cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davacının geçirdiği kazanın iş kazası
olmadığını, davacının iş yeri önünde oturduğu sırada üçüncü kişinin dikkatsiz ve tedbirsizce kullandığı araç
ile geri gelerek çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, bu yönüyle görev ve husumet itirazında
bulunduklarını, davacının 01.06.2013-31.05.2015 arası çalışma dönemi için tüm sigorta bildirimlerinin
yapıldığını, davaya konu edilen ameliyat parasının davacı hesabına havale edilerek ödendiğini, bunun dışında
davacının kazadan sonra tüm taşınma tıbbi yardım ve tedavi giderlerinin de ödendiğini, işverence iş yerinde
tüm tedbirlerin alındığını, davacının öncelikle SGK nezdinde başvuruda bulunması gerektiğini, çalışamadığı
günler için ücret alacağı bulunmadığını, işgücü kaybına dayalı tazminat talebinin yersiz olduğunu, kazada
sorumluluğu bulunmayan işverene karşı manevi tazminat talebinde bulunulamayacağını beyanla davanın
reddine, karşı dava olarak talep edilen 18.000,00 TL'lik ameliyat ücretinin müvekkili tarafından ödenmesi,
350,00 TL ve 95,00 TL poliklinik ücretlerinin de ödenmesi nedeniyle şimdilik 18.000,00 TL'nin davacı ...'dan
tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe
limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 02.02.2013-02.02.2014 başlangıç ve bitiş
tarihli 204317911/0 no.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu,
poliçedeki kişi başı sakatlık ve ölüm teminatının kaza tarihi itibariyle kişi başına 250.000,00 TL olduğunu,

A A İY A A YA NS LV ea... ge MANA» Y 0 ş

tarihli 204317911/0 no.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu,
poliçedeki kişi başı sakatlık ve ölüm teminatının kaza tarihi itibariyle kişi başına 250.000,00 TL olduğunu,
manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatına dahil olmadığını, işletene düşen hukuki sorumluluğun zorunlu
sigorta limitlerine göre temin edildiğini, davadan önce davacı tarafın müvekkil şirkete vaki başvurusu
üzerine 3/272547 no'lu hasar dosyası açılıp iş bu hasar dosyası kapsamında, aktüerler siciline kayıtlı
aktüerden alınan rapor doğrultusunda belirlenen, 50.141,00 TL ödeme tutarının 08.08.2014 tarihinde
davacıya ödendiğini, bununla birlikte işbu dava konusu kaza kapsamında müvekkil şirkete ayrıca Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından başvuru yapılmış olup müvekkil şirket tarafından Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığına 26.03.2015 tarihinde 3.630,55 TL ve 12.05.2015 tarihinde 4.288,09 TL tazminat
ödendiğini, bu meyanda davaya konu talepler bakımından müvekkil şirket sorumluluğunu yerine getirmiş
olup müvekkil şirket açısından davanın reddi gerektiğinin tartışmasız olduğunu, müvekkili şirket
sigortalısının dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, kazaya ilişkin ifade
tutanakları, olayın oluş şekli, Savcılık bilirkişi raporları vb. kusura ilişkin her belge ve bilgiye dair cevap ve
savunma haklarımız saklı olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kazanın meydana gelmesinde
kusurunun bulunduğunun ispat edilmesi halinde, sigortalısı araç sürücünün kusuru oranında poliçe limitleri
ile sınırlı olduğunu, Mahkemece Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını talep
etiklerini, poliçede sadece davacının maluliyet hallerinin teminat altına alındığını, bu nedenle müvekkil
şirketin sorumluluğundan bahsedilmesi için davacının maluliyet durumu ve sürekli sakatlık oranının Adli Tıp
Kurumu 3. İhtisas Dairesinden alınacak rapor ile tespit edilmesi gerektiğini, yukarıda izah edilen sebeplerle,
sayın Mahkemece müvekkile sigortalı araç sürücüsüne izafe edilecek kusurun varlığı halinde, zarar hesabının
ancak aktüer sıfatın haiz bilirkişilerden seçilecek uzmana yaptırılmasını talep ettiklerini Sosyal Güvenlik
Kurumuna müzekkere yazılarak davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının ve yapılmış ise hangi koldan ödeme
yapıldığının araştırılmasını talep ettiklerini, söz konusu ödemelerin tazminat hesabı yapılması halinde bu
hesaplamadan düşürülmesi gerektiğini, tedavi masrafları ve bu kapsamda değerlendirilen geçici iş
göremezlik tazminatı ve kazanma gücü kaybı bakımından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu
kalmadığını, 6111 sayılı Kanun ve sonraki yasal düzenlemeler gereğince tedavi gideri talepleri yönünden
davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kazadaki kusurundan başka zararın meydana
gelmesinde ve artmasında kusurunun bulunup bulunmadığının anlaşılması ve tespit edilen kusur oranında
eğer bir tazminat hesaplanırsa bu kusur oranında indirim yapılması gerektiğini, manevi tazminat taleplerine
karşı sorumluluğu bulunmayan sigorta şirketi bakımından bu taleplerin reddine karar verilmesini, olay
tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmasının hatalı olduğunu, dava öncesi müvekkil şirkete usulüne
uygun herhangi bir müracaat bulunmadığından dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini,
açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, asıl dava yönünden iş kazasının
oluşumunda davalı işveren ... ile davacı kazalının kusurunun bulunmadığı, davalı 3. kişi ...'ın “6100 oranında
kusurlu olduğu, davacının davaya konu kaza nedeniyle 9622 oranında sürekli iş göremezliğe girdiği, karşı
dava yönünden ise karşı davacı işveren tarafından kaza nedeniyle yardım amaçlı yapılan ameliyat giderine
ilişkin ödemenin davacı sigortalıdan istenemeyeceği kabulünden hareketle;

" A-) Davalı - karşı davacı ...'a karşı açılan davanın reddine,

B-)Davalılar ... ve... Sigorta A.Ş.'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile

1-Davacı ... yönünden sürekli iş göremezlik zararından oluşan 171.224,54 TL maddi tazminatın davalı ...
yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 03/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek
yasal faizi ile birlikte davalı ... bakımından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski
Ünvan ... Sigorta A.Ş.) ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Davacı ... yönünden geçici iş göremezlik zararından oluşan 2.329,66 TL maddi tazminatın davalı ...
yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek
yasal faizi ile birlikte davalı ... bakımından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski
Ünvan ... Sigorta A.Ş.) ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya
ilişkin istemin reddine,

3-Davacı ... yönünden tedavi gideri zararından oluşan 95,00 TL'nin davalı ... yönünden dava tarihinden,
davalı ... yönünden kaza tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

bakımından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.) ve
davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

4-Davacı ... yönünde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza
tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya
ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

5-Davacı ... yönünde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza
tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya
ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

C-) Karşı davanın reddine," şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve
davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı karşı davalı ... ve davacı ... vekili tarafından istinaf dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası
olarak açıldığını talep arttırım taleplerinin, ıslah niteliğinde olmadığını, bu nedenle 01.11.2021 tarihli talep
artırım dilekçesine uygun karar verilmemesinin hatalı olduğunu, Yargıtay HGK'nın 2019/467 Esas 2021/775
Karar sayılı kararında iki kez yapılan artırımın geçerli olacağının vurgulandığını, davacının ...' ın işçisi
olduğunu, kazanın 45 KS 304 plakalı aracın kamyonda boşaltma yapılırken meydana geldiğini, davalı ...'nin
işveren olarak sorumluluklarını yerine getirmediğini, davacı ... için hükmedilen manevi tazminatın yetersiz
olduğunu, davacı ... için hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğunu, hükmedilen manevi tazminat
miktarlarının düşük olduğunu, davacının ağır ve tehlikeli bir iş yaptığını, asgari ücretin üzerinde bir ücret
aldığını, çalışılmayan günler için ücret hesaplaması yapılmadığını belirterek, hükmün ortadan kaldırılması
istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Sigorta (... Sigorta A.Ş.) vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun
hatalı olduğunu, 31.08.2021 tarihli rapor ile TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz hesabı yapıldığını,
halbuki Yargıtay kararları doğrultusunda PMF 1934 yaşam tablosunun kullanılması gerektiğini, TRH 2010
yaşam tablosunun ancak 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen poliçelere uygulanabileceğini, dava
açılmadan önce davacıya 08.08.2014 tarihinde 50.141,00 TL ödeme yapıldığını, davacının şirketi ibra
ettiğini, davalı yönünden ret kararı verilmesi gerektiğini, davacı ... yönünden geçici iş göremezlik ve tedavi
masrafı gideri tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, geçici iş görmezlik tazminatının tedavi
masrafı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, davacının geçici iş görmezlik tazminat talebinin muhatabının
SGK olduğunu belirterek, hükmün ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulü ile karşı
davanın reddine dair İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden
yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen taraf vekillerinin istinaf başvurusunun
esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı karşı davalı ... ve davacı ...
vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı karşı davalı ... ve davacı ... vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü
itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi
kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369'uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 5510
sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 4857 sayılı
İş Kanunu'nun 77 nci maddesi

3. Değerlendirme
A) Davacı karşı davalı ... ve davacı ... vekili tarafından manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi
yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının
altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava
birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacılar vekilince dava dilekçesinde davacı kazalı ... yönünden 60.000,00 TL, davacı
eş ... yönünden ise 30.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunulduğu, İlk Derece Mahkemesince
davalılar aleyhine davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL manevi tazminata

hükmolunduğu, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun istinaf mahkemesince esastan reddine karar
verildiği, reddine karar verilen manevi tazminat miktarının ayrı ayrı Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi
itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşıldığından davacılar vekilinin temyiz
itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

B) Davacı karşı davalı ... vekilinin davacı karşı davalı ... için hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin
temyiz istemi yönünden;

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması
gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz
olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz
itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; Mahkemece Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde
hükme esas alınan 03.09.2018 tarihli 1. kök hesap raporunda davacının maddi zararının 171.224,54 TL
olarak hesaplandığı, davacı vekilince anılan rapora süresi içerisinde itiraz edildiği, devamında davacının itiraz
ve fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 08.10.2018 tarihli dilekçesi ile 171.224,54 TL maddi tazminat
talebinde bulunduğu, Mahkemece 31.12.2018 tarihli 1. kararı ile davacı lehine 76.877,82 TL maddi
tazminata hükmolunduğu, hükmün gerekçesinde davacının iş kazası nedeniyle zararının 171.224,54 TL
olduğunu ancak davalı ... tarafından yapılan ödeme ile Kurumca davacı sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin
sermaye değerli gelirinin rücuya tabi kısmının resen mahsubu sonucu hükmolunan maddi tazminat
miktarına ulaşıldığının açıklandığı, davacı vekilince yargılama aşamasında ileri sürdüğü itirazları yineler
biçimde kararı istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince dosyada yeterli araştırma yapılmadığı
gerekçesiyle esasın incelenmeksizin İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği,
Mahkemece kaldırma kararı sonrası yargılamaya devam olunduğu, maddi zararın tespitine yönelik
02.09.2021 tarihli 2. kök raporun alındığı ve raporda davacının maddi zararının bu kez 230.532,09 TL olarak
hesaplandığı, davacı vekilince raporda belirlenen tutar üzerinden 01.11.2021 tarihli dilekçe ile maddi
tazminat talebinin arttırıldığı, Mahkemece 21.12.2021 tarihli temyize konu kararında davanın kısmen kabulü
ile davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 08.10.2018 tarihli talep gibi 171.224,54 TL maddi
tazminata hükmolunduğu, 2. kararının gerekçesinde ise davacının maddi zararının 230.532,09 TL olduğu
ancak önceki aktüer hesap raporu doğrultusunda maddi zarar yönünden talebini belirlediğini, Bölge Adliye

.»2.**! 00 ei is gi şa 0 şi a a ar a m m ww

ManKkerlesi Kaldirima Kararından Sonra alnan rapor GOYMUILUSUNda DEGCİ artLliriM La ebinde bulunmasının,
aynı yargılama içerisinde ikinci kez ibraz edilen dilekçeye itibar edilemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine
karar verildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 6100 sayılı HMK ile eda davası niteliğinde belirsiz alacak davası türü
kabul edilmiştir. 107 nci maddeye göre “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve
kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde,
alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.”

Bu davadaki temel amaç ise alacağın belirsiz olması nedeni ile zamanaşımının tüm alacak için dava tarihi
itibari ile kesilmesidir. Kanun'un ilgili maddesindeki gerekçeye göre “Hak arama durumunda olan kişi, talepte
bulunacağı hukuki ilişkiyi, muhatabını ve bu ilişkiden dolayı talep edeceği miktarı asgari olarak bilmesine ve
tespit edebilmesine rağmen, alacağının tamamını tam olarak tespit edemeyebilir. Özellikle, zararın baştan
belirlenemediği, ancak bir incelemeden sonra tam olarak tespiti mümkün olan tazminat taleplerinde böyle
bir durumla karşılaşılabilmesi söz konusudur. Hukuk sistemimiz içinde, böyle bir durumla karşılaşan kişinin
hak araması bakımından birçok güçlük söz konusudur. Öncelikle kendisinden aslında tam olarak bilmediği bir
alacak için dava açması istenmekte, ayrıca, daha sonra kendi talebinden daha fazla bir miktar alacağının
olduğu ortaya çıktığında da bunu davayı genişletme yasağı çerçevesinde ileri sürmesi mümkün
olabilmekteydi. Böyle bir durumda, gerçekten bilinmeyen bir alacak için dava açmaya zorlamak gibi, hak
aramanın özüyle izah edilemeyecek bir yol ve aslında tarafın kendi ihmali ya da kusuru olmadığı hâlde bir
yasakla karşılaşması gibi de bir engel söz konusuydu. Oysa, hak arama özgürlüğü, böyle bir sınırlamayı ve
gerçek dışı davranmaya zorlamayı değil, gerçekten hakkı ihlâl edilen veya ihlâl tehlikesi altında olan kişiyi,
mümkün olduğunca geniş şekilde korumayı amaçlamalıdır. Son dönemde, gerek mukayeseli hukukta
gerekse Türk hukukunda artık salt hukuki korumanın ötesine geçilerek "etkin hukuki koruma"nın gündeme
gelmiş olması da bunu gerektirir. Kaldı ki, miktar ya da değeri belirsiz bir alacak için dava açılması
gerektiğinde birtakım sınırlamalar getirmek, dava içinde yeni taleplere veya o davanın dışında yeni davalara
yol açarak, usül ekonomisine aykırı bir durum da meydana getirecektir. Ayrıca, miktarı veya değeri
bilinmeyen bir alacak için klasik kısmi davanın da tam bir çözüm üretmediği gerçektir. Esasen tam veya
kısmi olmasına bakılmaksızın her edâ davasının temelinde bir külli tespit unsuru vardır. Başka deyimle edâ
hükmünde tertip olunan her durumun arkasında sorumluluk saptanmasını içeren bir zorunlu ön tespit
kabulü mevcuttur”

Bu doğrultuda HMK'nın 107 nci maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davasını açabilmesi için alacağının
miktarını tam ve kesin olarak belirlemesinin objektif olarak mümkün olmaması gerekir. Alacak miktarı
biliniyorsa ya da bilinebilecek durumda ise böyle bir dava açılamaz. Çünkü bu durumda her davada arandığı
gibi hukuki yarar aranacak olup alacak miktarının biliniyor ya da bilinebilecek olması halinde davacının
hukuki yararından söz edilemez.

Belirsiz alacak davasında yapılan yargılama sırasında alacağın miktarının tam olarak belirlenmesi ile davacı
talebini iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın artırabilecektir. Alacağın belirli hale gelmesi
sonrasında ortaya çıkan yeni talep eksik belirtilirse davacının bundan sonraki yeni artırma isteği iddianın
genişletilmesi yasağıyla karşılaşacaktır. Çünkü böylesi bir durumda alacağın belirsizliği değil davacının kendi
ihmalinden kaynaklanan bir durum söz konusudur.

Öte yandan HMK'nın 33 üncü maddesine göre "Hâkim, Türk hukukunu resen uygulamak zorundadır. Bir
davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme ise Hâkime âittir." Bu nedenle
tarafların hukuki nitelendirmeyi doğru yapmak zorunluluğu yoktur. Başka bir ifade ile Hâkim, bildirilen
hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.

Bu açıklamalar doğrultusunda, iş kazasından kaynaklı tazminat davalarında davacının maddi tazminat
alacağının tespiti, yargılama sürecinde taraflarca gösterilecek delillere göre belirlenip hesap edilecek
olmasına göre, davanın açıldığı tarih itibariyle davacının maddi tazminat alacağını tam ve kesin olarak
belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyecek olması nedeniyle ve hukuki nitelendirmenin Hakime olduğu
hususu da dikkate alınarak, davayı 6100 sayılı HMK'nın 107 nci maddesine dayalı "belirsiz alacak davası"
olarak değerlendirerek dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin de bu doğrultuda irdelenmesi, sonucuna göre
yargılama sürecinde sunulan maddi tazminatın artırılmasına dair istemin de ıslah olarak değil; talep artırım

talebi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. (Dairemizin 19.04.2022 tarih ve 2021/3834 E - 2022/5880 K
sayılı ilamı da bu yöndedir)

Ayrıca 7251 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi ile değişik 107/2 nci maddesine göre "Karşı tarafın verdiği bilgi
veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün
olduğunda, hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın
genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilir. Aksi takdirde dava, talep
sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır." hükmü ihdas edilmiştir.

Öte yandan her usuli işlemde uygulanma imkanı olan ıslah müessesinin belirsiz alacak davasında da
uygulanmasına engel bir durum söz konusu değildir. Ancak taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakkın
ıslah ile ortadan kaldırılması mümkün değildir. Nitekim bu husus 7251 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile
177 nci maddenin 2 nci fıkrasına eklenen "Yargıtayın bozma kararından veya Bölge Adliye Mahkemesinin
kaldırma kararından sonra dosya İlk Derece Mahkemesine gönderildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin
tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da ıslah yapılabilir. Ancak bozma
kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz." hükmüyle açıkça düzenleme altına
alınmıştır.

Somut olayda davacı vekilinin, müvekkili sigortalının iş kazasından kaynaklı sürekli iş göremezliğe uğraması
nedeniyle maddi tazminat alacağı miktarını davanın açıldığı tarih itibariyle tam ve kesin olarak
belirleyemediğinin açık olmasına göre maddi tazminat istemi yönünden davanın Mahkemece "belirsiz alacak
davası" olarak kabul edilmesi gerekir. Belirsiz alacak davasında yukarıda açıklandığı üzere talep arttırım
dilekçesi verilmesinden sonra usulü kazanılmış haklara riayet etmek koşulu ile davanın ıslahı mümkündür.
Buna göre Mahkemece davacı tarafça 08.10.2018 tarihli talep artırım dilekçesinin verilmesinden sonra,
davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması üzerine
kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunarak maddi zararın alınan 02.09.2021 tarihli 2. kök
raporla daha yüksek belirlenmesi üzerine davacı vekilince sunulan 01.11.2021 tarihli talep arttırım
dilekçesinin, ıslah dilekçesi olarak değerlendirilmesi ve 01.11.2021 tarihli talep gibi karar verilmesi yerine
yargılamada 2. kez talebin arttırılamayacağından bahisle 01.11.2021 tarihli talebin reddine karar verilmesi
isabetsizdir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu'nun 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması
gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davacı karşı davalı ... ve davacı ... vekilinin manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin
miktardan REDDİNE,

Davacı karşı davalı ... vekilinin davacı ... için hükmedilen maddi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesi
yönünden ;

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi
kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

A. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe kısmında yer alan "somut olayda davacı vekili tarafından
öncelikle 08.10.2018 tarihli bedel artırım dilekçesi ibraz edilmiş, sürekli iş göremezlikten kaynaklanan
tazminat miktarı 171.224,54 TL tutarında arttırılmıştır. Akabinde istinaf incelemesi sonrasında 01.11.2021
tarihli bedel artırım dilekçesi ile aynı talep 230.532,09 TL'ye çıkarılmış, aynı yargılama içerisinde ikinci kez
ibraz edilen dilekçeye itibar edilmemiştir." ibarelerinin silinerek yerine "somut olayda davacı vekili tarafından
öncelikle 08.10.2018 tarihli itiraz ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bedel artırım dilekçesi ibraz
edilmiş, sürekli iş göremezlikten kaynaklanan tazminat miktarı 171.224,54 TL tutarında arttırılmıştır.
Akabinde istinaf incelemesi sonrasında 01.11.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile aynı talep 230.532,09
TL'ye çıkarılmış, sunulan 01.11.2021 tarihli dilekçenin hukuki nitelendirmenin hakime ait olacağına dair

HMK'nın 33 üncü maddesine göre ıslah dilekçesi niteliğinde olduğunun kabulü ile davacının 230.532,09 TL
maddi tazminata hak kazandığı kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." ibarelerinin
yazılması,

B. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;

"A-) Davalı-Karşı davacı ...'a karşı açılan davanın reddine,

B-)Davalılar ... ve... Sigorta A.Ş'ye karşı açılan davanın kısmen kabulü ile

1-Davacı ... yönünden 230.532,09 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihinden, davalı ...
yönünden kaza tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...
bakımından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş) ve
davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Davacı ... yönünden tedavi gideri zararından oluşan 95,00 TL'nin davalı ... yönünden dava tarihinden,
davalı ... yönünden kaza tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...
bakımından poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.) ve
davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacı ... yönünde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza
tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya
ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

4-Davacı ... yönünde manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza
tarihi olan 03.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya
ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

C-) Karşı davanın reddine,

D-) Yargılama giderleri yönünden

1-Davacı tarafça yatırılan 27,70 TL başvurma harcı, 530,59 TL peşin harç, 441,37 TL ıslah harcı ve 202,57
tamamlama harcı toplamı olan 1.202,23 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.) ve
davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine

2-Alınması gereken 15.747,64 TL harçtan 530,59 TL peşin harç ve toplam 643,94 TL tamamlama harcı
toplamı 1.174,53 TL'nin mahsubu ile bakiye 14.573,11 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ...
Sigorta A.Ş.) yönünden 11.816,97 TL ile sınırlı kalmak kaydıyla davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ...
Sigorta A.Ş.) ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan 2.335,80 TL yargılama giderinden ret kabul oranına göre hesaplanan 2.084,70 TL
nin davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.) ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili
ile davacıya ödenmesine,

4-Davalı-Karşı davacı ... tarafından yapılan 567,00 TL yargılama giderin iş bu davalı yönünden davanın
reddine karar verilmesi gözetilerek davacıdan tahsili ile iş bu davalı-karşı davacıya ödenmesine,

5-Davacı taraf kendisini maddi tazminat yönünden vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret
tarifesine göre hesaplanan 24.587,25 TL ücreti vekaletin davalı ... Sigorta A.Ş. (Eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.)
ve davalı ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-Davacı taraf kendisini manevi tazminat yönünden vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret
tarifesine göre hesaplanan 6.000,00 TL ücreti vekaletin davalı ...'tan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 5.100,00
TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalı ... şirketine ödenmesine,

8-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/4 maddesi uyarınca
5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile iş bu davalıya ödenmesine,

9-Karşı dava yönünden davacı tarafça yatırılan 307,40 TL peşin harçtan alınması gereken 59,30 TL'nin
mahsubu ile 248,10 TL bakiye harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı karşı davacı ...'a iadesine,
10-HMK 333 üncü maddesi gereğince karar kesinleştiğinde gider avansının kullanılmayan kısmının iadesine,
Dair verilen karar tebliğden itibaren 2 hafta içinde 6100 sayılı HMK 341 v.d. maddesi gereğince istinaf yolu
açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 21.12.2021" ibarelerinin
yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Pasısmamın Tİ, Rasmnasa Ölahisamacnina İşmen İlle Sumnmalimnin Bilem Aditsn BMinhirnmasnima almelannmilmnnaminea

YK DAA Pi e ONA İİ eg A i NI e İDE Ye VE EE O e İİ İİİ ig

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
