(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/97776E. , 2020/84572K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri
tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, asıl dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin montaj ustası olarak
çalıştığını, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğunu, iş sözleşmesinin
haklı neden olmadan feshedildiğini beyanla, ihbar tazminatı, ücret alacağı, ulusal bayram ve
genel tatil alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,
davalı ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin tüm, ... Üretim Anonim

Şirketinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek
gerekmiştir.

2-Davalı ... Üretim A.Ş.'nin dava konusu alacaklardan sorumlu olabilmesi için öncelikle davalılar
arasındaki hukuki ilişkinin nitelendirilmesi gerekir. Davalılar arasındaki sözleşme, konu iile ilgisi
nedeniyle asıl işveren-alt işveren ilişkisi ve anahtar teslim inşaat sözleşmesi çerçevesinde
değerlendirilmelidir.4857 sayılı İş Kanunu'nun 2.maddesinin 6.fıkrasına göre, bir işverenden
işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir
bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan
ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işverene alt işveren denir. Anılan
fıkraya göre, alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümü
ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. Buna göre, alt
işverenin varlığından söz edilebilmesi için kendisi de işçi çalıştıran bir işverenin varlığı şarttır. Alt
işverenin iş aldığı ve kendisi de işçi çalıştıran işveren, asıl işveren olarak adlandırılmaktadır.
Sözleşme konusu faaliyetlerin tek bir yüklenicinin yönetimi altında gerçekleştirilmesi ve eserin, iş
sahibince bir bütün olarak faydalanabileceği hale getirilmesinin taahhüt edildiği sözleşmelere
“anahtar teslim inşaat sözleşmesi” denilmektedir. Burada önemli olan, işin baştan sona kadar
yüklenici tarafından tamamlanmasıdır. Bu nedenle, malzemenin kim tarafından sağlandığı önem
arz etmez. Başka bir anlatımla, malzemenin tamamı iş sahibi tarafından sağlanmış olsa bile
sözleşmenin anahtar teslimi niteliği ortadan kalkmaz (BİRBEN, Erhan, “İş Kanunu'nun 2.
Maddesindeki Müteselsil Sorumluluk Bakımından Anahtar Teslimi İnşaat Sözleşmesi Kavramı ve
Bu İlişkiye Bağlanan Hukuki Sonuçlar”, İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar, s. 7 vd.).

Anahtar teclimi insaat cözlecmelerinde hak ediclerin düzenlenmesi kontrol edilmesi isin

VİUUU. Mi ni MALL Aİ MİİİMAYURN DAR iii FAPRMAPILAI LOM AİŞUGu. JULİIL Şi. MUvlalnM VE
Bu İlişkiye Bağlanan Hukuki Sonuçlar”, İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar, s. 7 vd.).

Anahtar teslimi inşaat sözleşmelerinde, hak edişlerin düzenlenmesi, kontrol edilmesi, işin
seviyesi, malzeme ve işçilik standardının incelenmesi, arsa sahibinin yapacağı bir iştir. Türk
Borçlar Kanunu'nun 474 ve 477.maddeleri uyarınca yüklenicinin ayıptan sorumlu olabilemesi için
iş sahibinin, teslim aldığı eseri, muayene etmesi ve varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir.
İnşaat işlerinde çok basit imalat hatalarının dahi, zamanında düzeltilmemesi halinde işin sonunda
yapıdan beklenen fonksiyonların bir kısmının sağlanmamasına, hatta taşıyıcı sistem imalatındaki
hatalar oluştuktan sonra hemen müdahale edilmemesi durumunda yapının hiç kullanılmamasına
neden olabilir. Yapım işinin gidişatından iş sahibinin hiçbir şekilde haberdar olmaması, işin yapım
aşamasından tümüyle uzak kalması, sözleşme konusu eser tamamlandığında eserden beklenen
fonksiyonların tamamen karşılanmamasına yol açabilir. İnşaat sözleşmesine konu işlerin çok
detaylı olması nedeniyle, doğrudan iş sahbinin taşınmazı üzerinde yapılan imalattaki bir hatanın
üzerine yeni imalatların yapılması ve böylece zincirleme olarak hatalı bir imalat yapılmasına yol
açılması ihtimal dahilindedir. Tüm bu nedenlerle, iş sahibinin yapım işi devam ederken denetim
faaliyetlerinde bulunması ve yüklenicinin imalatının hatalı veya sözleşmeye, şartnameye, projeye
ve hatta mevzuata aykırı olanlar hakkında müdahalede bulunması, işi durdurması ve iş değişikliği
emirleri vermesi inşaat işinin gereğidir (BİRBEN, Adı geçen makale, s. 9 vd.). Yargıtay Hukuk
Genel Kurulu'nun bir kararında belirttiği gibi, “...Öncelikle belirtilmelidir ki, yapılmış olan eser
sözleşmesinde işin kaliteli ve işyeri disiplini amacıyla bir kısım hükümlerin yer alması, inşaat
sahipliği dışında asıl işverenlik sıfatını doğuracak, işi alanın bağımsız işveren kimliğini ortadan
kaldıracak bir etmen değildir. Borçlar Kanunu'nun 357.maddesi uyarınca, eserin imalinde
kullanılacak malzemeyi yüklenici temin edebileceği gibi tarafların kararlaştırmaları üzerine
malzeme iş sahibi tarafından da sağlanabilir. Bu durum malzemelerin özenli kullanılması, hesap
verme ve artan kısımlarını iade borcu, ihbar yükümlülüğü gibi konularda mükellefiyetler
yüklemekte olup taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine etkisi bulunmamaktadır”
(20.12.2006, 2006/21-796-2006/812). Somut olayda, davalı ... Üretim Anonim Şirketi ile diğer
davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan 30.03.2011 tarihli Dagdelen Regülatörü ve
HES Projesi 2. Kademe İnşaan İşleri Sözleşmesi kapsamında işin “aşama derivasyon seddeleri ve
geçici duvarlar, kapama duvarları, regülatör gövdesi, su alma yapısı ve santral binası, dolusavak,
regülatör üzeinden ulaşım sağlanabilmesi için dolusavak köprüsü, balık geçidi, mevcut kiret
ulaşım yolunun su alma yapısına ulaşması için bağlantı yolu inşaatleri” işlerinden oluşmakta
olduğu sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu işin başlama tarihinden itibaren 20 ay
süreceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Davacı ise bu sözleşme kapsamında diğer davalılarda
çalışmıştır. Davalı...Üretim A.Ş 'nin asıl faaliyet konusunun enerji üretimi olduğu, diğer davalıya
yaptırılan inşaat işinin davalının faaliyet konusuna girmediği de anlaşılmaktadır. Bir an için
faaliyet konusuna girdiği düşünülse dahi, süreklilik arz etmeyen inşaat işinde kontrol ve denetim
amacıyla istihdam edilen personel haricinde davalı ... Üretim A.Ş 'nin işçi çalıştırmadığı göz
önünde bulundurulduğunda aralarındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi olarak
değerlendirilmesine imkân bulunmamaktadır. Bu nedenle davalılar arasında anahtar teslim bir
inşaat sözleşmesi ilişkisi bulunduğu kabul edilmelidir.Açıklanan nedenlerle, davalı ... Üretim A.Ş.
ile diğer davalı arasındaki ilişki anahtar teslim inşaat sözleşmesi niteliğinde olup, işin
organizasyonu, yönetimi, personelin işe alınması ve çıkartılması yetkisi tamamen işi üstlenmiş
olan yükleniciye aitir. Hal böyle olunca davalı ... Üretim A.Ş'nin dava konusu tazminat ve
alacaklardan sorumlu tutulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Temyiz olanan
hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde
davalılara iadesine, 01.07.2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Davalılar ... Üretim A.Ş. ile ... İnşaat Sanayii ve Ticaret A.Ş. arasında ... Regülatörü ve

demli mli,i li, O amini! Memimm! adamın İmmani imleri amım dale mpi amman m ma, İmal,

IHMUILULCILRKLUIR ,adlildani FİUJeol Z. MGGULINR iiigddi iyilinNimi yapıma Udi 5UZLligilie UVULU Uldidk
değerlendirildiğinde davalı ... tarafından davalı ...İnşaat A.Ş.'ne, işin organizazsyonunun,
yönetiminin, personel alımı ve denetiminin ve işin yürütümünün bir bütün olarak bırakılmadığı,
davalı ... tarafından yapılan müdahalenin işin sözleşme kapsamına uygun yapılması denetiminin
çok ötesine geçtiği, işin başından sonuna kadar davalı ... Üretim A.Ş tarafından çalışanlar da
dahil organize edildiği buna göre taraflar arasında 4857 sayılı Yasanın 2. maddesi kapsamında
asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu dolayısıyla alt işveren olan davalı ... İnşaat Sanayii
ve Ticaret A.Ş. yanında çalışan işçilerin açtığı işçilik alacakları davasında davalı ... Üretim
A.Ş.'ninde asıl işveren olarak sorumlu olması gerektiği düşüncesiyle, mahkeme kararının
ONANMASI, yerine sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne iştirak edememekteyim
.01.07.2020
