22. Hukuk Dairesi 2017/27013E., 2020/1559K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilin davalı işyerinde ilk defa 1990 - 1992 yılları arası çalıştığını ancak çıkışı
verildiği için işten ayrılmak zorunda kaldığını, daha sonra 01.07.2003 tarihinde tekrar çalışmaya
başladığını ve 05.03.2013 tarihinde işveren tarafından haksız şekilde iş akdine son verildiğini ileri
sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik ücret alacaklarına hükmedilmesini talep
etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının 1990-1992 yılları arasında çalışmış olsa dahi alacakların zamanaşımına
uğradığını, davacının iş akdini işe devam etmeyerek kendisinin feshettiğini, işyerinde yılın 4
ayında çalışma yapılmadığı hususunun dikkate alınması gerektiğini beyanla davanın reddini
istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar
verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,
davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek
gerekmiştir.

2-Davacının hizmet süresinin tespiti noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Davalı tarafça emsal mahiyette olduğu bildirilen Mahkemenin 2013/687 - 688 - 689 - 690 esas
sayılı dosyalarından açılan hizmet tespitine ilişkin davalarda; işyerinde faaliyet konusunu teşkil
eden tuğla imalatı işinin mevsimsel bir iş olduğu ve her yıl mart ayı başı ekim ayı sonu arasında
geçen dönemde devam ettiği şeklinde tespitlere dayalı biçimde verilen kararların Yargıtay 21.
Hukuk Dairesi tarafından yapılan temyiz incelemeleri neticesinde onandığı anlaşılmaktadır.

Buna göre dosyada bulunan ... Ticaret ve Sanayi Odasının 29.11.2013 tarihli yazısında tuğla
fabrikalarında mevsime göre çalışma yapıldığı, yıl içinde çalışmanın 8 ay devam ettiği, geriye
kalan 4 ay kar, don ve yağmurdan dolayı çalışmanın olmadığı bu dönemde fabrika makinelerinin
genel bakım ve onarımın yapılabildiği, yönündeki tespiti de gözetilerek, davacının hizmet
süresinin hizmet döküm cetvelinde görünen bildirimler esas alınarak belirlenmesi ve
hesaplamaların buna göre yapılması gerektiği anlaşılmakla, davacının hizmetinin kesintisiz olduğu
kabulüne dayalı hatalı rapor esas alınarak verilen karar isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

kabulüne dayalı hatalı rapor esas alınarak verilen karar isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
3-Davacının yıllık ücretli izin alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı hususunda da uyuşmazlık
mevcuttur.

Anayasa'nın 50. maddesi "Dinlenmek çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile yıllık
izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir. " hükmünü içermektedir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun konuya ilişkin “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin” başlıklı 53. maddesi;
"İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl
çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu
Kanun'un yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz." şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinin 12. maddesi uyarınca; "4857 sayılı İş Kanunu'nun
53. maddesinin 3. fıkrasında sözü geçen ve nitelikleri yönünden bir yıldan az süren mevsim veya
kampanya işlerinin yürütüldüğü işyerlerinde devamlı olarak çalışan işçilerin yıllık ücretli izinleri
hakkında bu yönetmelik hükümleri uygulanır" hükmünü haizdir.

Anılan düzenlemelerde açıkça öngörüldüğü üzere niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren
mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara 4857 sayılı İş Kanunu'nun yıllık ücretli izinlere
ilişkin hükümleri uygulanamaz.Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde öncelikle mevsim ve
kampanya işleri kavramlarının açıklanması gerekmektedir.

Bilindiği üzere İş Hukuku mevzuatımızda iş kanunlarıyla mevsimlik işçilerin çalışma koşulları
düzenlenmiş olmasına rağmen mevsimlik işin tam bir tanımı yapılmadığı gibi hangi işlerin
mevsimlik işler olduğu da açıkça belirtilmemiştir.Mevsimlik işlere ilişkin hükümler, 4857 sayılı İş
Kanununun 29/7 ve 53/3, aynı Kanun'un 60. maddesine dayanılarak çıkarılan Yönetmeliğin 12,
394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanunun 4/f maddelerinde yer almaktadır. Bu hükümlerde
mevsimlik işin tanımına yer verilmemiş ancak yılın herhangi bir devresinde çalışmaların yapıldığı,
diğer zamanlarda yapılmadığı veya çalışmanın azaltıldığı işyerleri tanımı yapılarak mevsimlik
çalışanların yıllık izin haklarının bulunmadığı, ancak toplu iş sözleşmesi kapsamına alınabileceği
hükme bağlanmıştır.

Düzenlemelerden yola çıkılarak çalışmanın yılın belirli bir döneminde yoğunlaştığı işyerlerinde
yapılan işler, mevsimlik işler olarak tanımlanabilir.

Nitekim mülga 3008 sayılı İş Kanunu'nun 2/B maddesinde “yılın herhangi bir devresinde tam
veya fazla faaliyette bulunup, öteki devrede tümüyle faaliyetten kalan veyahut faaliyetini azaltan
işyeri” mevsimlik işyeri olarak kabul edilmiştir.

Mevsimlik iş öğretide de yılın belli dönemlerinde faaliyetin yoğunlaştığı, diğer dönemlerinde
azaldığı veya tamamen durduğu ve bu durumun yılın belli dönemlerinde tekrarlandığı işler olarak
tanımlanmaktadır.

Söz konusu dönemler işin niteliğine göre uzun veya kısa olabilir. Her zaman aynı miktarda işçi
çalıştırmaya elverişli olmayan ve işyerinde yürütülen faaliyetin niteliğine göre işçilerin her yıl
belirli sürelerde yoğun olarak çalıştıkları fakat yılın diğer döneminde iş sözleşmelerine ertesi yılın
faaliyet dönemi başına kadar ara vermeyi gerektiren işler, mevsimlik iş olarak değerlendirilebilir.
Mevsimlik işler, Hukuk Genel Kurulunun 07.03.2012 gün 2011/9-755 esas, 2012/117 karar,
30.11.2011 gün 2011/9-596 esas, 2011/725 karar ve 08.05.2013 gün ve 2013/9-257 esas,
2013/592 karar sayılı kararlarında da işin niteliğine ve yapısına göre yılın belirli dönemlerinde
ortaya çıkan veya bu dönemlerde artan faaliyetlere uygun olarak çalışılan işler olarak
tanımlanmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53/3. maddesi uyarınca mevsimlik işlerde yıllık ücretli izinlere ilişkin
hükümler uygulanmayacağından mevsimlik işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun yıllık ücretli izin
hükümlerine dayanarak yıllık ücretli izin kullanma veya buna dayanarak ücret alacağı isteminde
bulunamaz. Hemen belirtmek gerekir ki, 53/3. maddedeki kural, nispi emredici kural olup işçi

lehine bireysel iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi ile yıllık ücretli izne ilişkin hükümler
düzenlenebilir ve mevsimlik işçiler için yıllık izin hakkı tanınabilir.

Öte yandan, bir işyerinde başlangıçta mevsimlik olarak çalıştırılan ve daha sonra devamlılık
arzeden işte çalıştırılan işçinin, mevsimlik dönemdeki çalışması kıdeminde dikkate alınmasına
rağmen, yıllık ücretli izinde dikkate alınmaz. Bu nedenle işçinin mevsimlik dönemde geçen
kıdemi, daha sonra izne hak kazandığı dönemde izin süresinin belirlenmesinde dikkate
alınmalıdır. Ancak bu olgu için işçinin mevsimlik çalıştığı belirtilen dönemde yapılan işin gerçekten
mevsime bağlı olarak yapılması gerekir.

Yapılan iş mevsimlik değil ancak işçi aralıklı çalıştırılmış ise mevsimlik işten söz
edilemeyeceğinden bu sürede de bir yılı doldurmak koşulu ile izne hak kazandığı kabul
edilmelidir.

Yasa koyucunun mevsimlik işte yıllık izin öngörmemiş olmasının temel gerekçesi, çalışılan süre
itibarıyla dinlenme ihtiyacının ortaya çıkmamış oluşudur. Ne var ki özellikle işçinin her yıl 11 ay
civarında çalıştırılması ve kısa bir askı süresinden sonra yeniden çalışmaya devam etmesi, diğer
bir ifade ile yılın tamamına yakın bir bölümünde çalışılma halinde Anayasal temeli olan dinlenme
hakkının tanınması gerekmektedir. 11 ayı aşan çalışmalarda ise yılın kalan bölümünde dinlenme
hakkının gereğinin yerine getirilmesi için gereken süre bulunmadığından, 11 ayı aşan
çalışmalarda çalışma şeklinin mevsimlik iş olarak değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.
Bu çeşit bir çalışmanın mevsimlik olarak değil, fasılalı çalışma olması nedeniyle ve mevsimlik
işten söz edilemeyeceğinden bu sürede de bir yılı doldurmak koşulu ile işçinin izne hak kazandığı
kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 10.05.2017 tarih, 2015/22-2252 Esas, 2017/952
Karar sayılı kararı )

Somut olayda; davalı işyerinde yapılan işin mevsimsel olduğu gözetilerek, davacının hizmet
döküm cetvelindeki çalışma sürelerine göre yalnızca aralıksız çalışmasının geçtiği 02.03.2004 -
09.10.2008 tarihleri arası dönem bakımından yıllık ücretli izne hak kazandığı dikkate alınarak
hesaplama yapılması gerektiği anlaşılması nedeniyle aksi yönde yazılı şekilde verilen karar hatalı
olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının
istek halinde ilgiliye iadesine, 04.02.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
