10. Hukuk Dairesi 2024/4653E. , 2024/7212K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2552 E., 2024/300 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/353 E., 2022/417 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece
Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun
esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı
ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davacının, ... ... 'a ait iş yerinde 05.04.1990 tarihinde çalışmaya
başladığını ancak dönem bordrosu verilmediği gerekçesi ile bu tarihin Kurum tarafından sigortalılık başlangıç
tarihi olarak kabul edilmediğini belirtmek sureti ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 05.04.1990 tarihi
olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde davacının tespitini istediği 05.04.1990 tarihinde çalıştığına ilişkin
herhangi bir kayıt bulunmadığını belirtmek sureti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HI. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, sigorta
başlangıç tarihinin 05.04.1990 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf
başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle, dava öncesi Kuruma müracaatta bulunulmadan dava açılmasının yerinde
olmadığını, salt işe giriş bildirgesi verilmesi verilmesinin yeterli olmadığını, fiili çalışma olgusunun da hiçbir
şüpheye yer vermeyecek biçimde ispatlanması gerektiğini, davacı tanığının çelişkili beyanına itibarla davanın
kabulü yönünde karar verilmesinin yerinde olmadığını istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri
sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK vekili istinaf
başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölae Adlive Mahkemesinin vukarıda helirtilen kararına karsı süresi icinde davalı SGK vekili temviz isteminde

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 05.04.1990 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci
maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o
kimsenin Kanun'un belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a
maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı
Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve
2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak
çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem
çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun
hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın
kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte
kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı
özellikle belirlenmelidir.

Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise
çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin
alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve
5510 sayılı Kanun'lar ile Yargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğidir.

3. Değerlendirme
1.Sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için mutlak koşul niteliğindeki hizmet akdinin ve eylemli
çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

2. Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır. Yukarıda anılan yasal düzenleme
ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davacının, dava dışı... ... ünvanlı işverenin
102456 sicil no.lu işyerinden davacı adına 05.04.1990 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, işyeri
tescil bilgilerine göre 102456 sicil sayılı iş yeri izolasyon havalandırma,montaj mahiyetli ve 09.05.1989-
31.01.1990 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, işe giriş bildirgesindeki imzanın davacının el ürünü
olduğunun tespit edildiği, belediye ve emniyet vasıtasıyla komşu işyeri tespit edilemediği, öte yandan
işyerine komşu mesken olarak üç kişinin belirlenerek dinlendiği ancak hiç birinin davacıyı tanımadığı, öte
yandan davacı tanığı olarak dinlenen Zülkif Kahraman'ın ise hizmet döküm cetvelinde iş terinden çalışması
olmamasına karşın beyanında kendisi,davacı ve kendileriyle beraber Şerafettin Öztürk'ün çalıştığını ancak bu
kişinin trafik kazası nedeniyle vefat ettiğini, kendisi ... ... 'ın yanında çalışırken iş kazası geçirdiği ve bu
nedenle sigortasının yapıldığını belirtmesi üzerine Mahkemece Kurumdan tanığın iş yerinden verilmiş işe
giriş bildirgesi, iş kazasına ilişkin varsa denetim raporları ve tanığın iş kazası geçirdiği tarihin bildirilmesi

leranmlie aldığı Yimıman bhınma ililelim Aalaral, Jile MVahramamnmlım mın dili İeuyasamnin Raceh fahuiiymemesalisi

Mp Van GE BE PN a e GE DG ii DD DEEP E si b EA ii OSSE Sen GER e VE ENA Bap & ei SENi el SD GO GA

izalosyon montaj işinde 14.02.1990 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasına ilişkin ifadesine dair tutanak ile
“46 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden gelir bağlandığının bildirildiği, böylelikle tanığın uğradığı iş
kazasının dava konusu dönemden önce meydana geldiğinin anlaşıldığı, böylelikle eksik inceleme ve
araştırmaya dayalı şekilde hüküm kurulduğu analaşılmıştır.

3.Buna göre Mahkemece, öncelikle davacının HMK 31 inci maddesi kapsamında dava konusu tarihte
işverenin nerdeki, hangi işi kapsamında çalıştığı, işyerinde ne iş yaptığı, kimlerle çalıştığı, işin niteliği
sorulmalı, işverenin taşeron şeklinde üstlendiği bir iş kapsamında çalışmışsa Mahkemece taşeronluk
sözleşmesi araştırılmalı, yine bu işin üstlenildiği işyerindeki dava konusu dönemdeki sigortalı çalışanlarının
beyanlarına başvurulmalı, dava dışı işveren ...... 'ın vergi mükellefiyet dönemleri araştırılmalı, dava konusu
dönemde işyerine komşu iş yerleri ve sigortalı çalışanlarının SGK, vergi dairesi nezdinde de araştırılarak
belirlenmeli, bu kişilerin sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle beyanlarına başvurulmalı, bu
yöntemle komşu işyerinin tespit edilememesi halinde davacının çalışmasını bilebilecek kişilerin kimler
olabileceği hususunda davacının beyanı alınmak suretiyle belirlenecek kişilerin de çalışma kayıtları
getirtilerek beyanları alınmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek
suretiyle davacının gerçek çalışma olgusu, somut ve inandırıcı bilgilere dayalı biçimde ortaya koyulmalıdır.

4.Kabule göre de, sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin
dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum
işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, davacı
hakkında, sigorta başlangıcının yanısıra 05.04.1990 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine
şeklinde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması da isabetsizdir.

5.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya
aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
