9. Hukuk Dairesi 2021/10664 E. , 2021/15851K.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞKOLU TESPİTİNE İTİRAZ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının, 26.08.2015
tarihli ve 29457 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2015/94 karar numaralı işkolu tespitinde
“4697'si ... Belediyesine ait bir belediye şirketi olan ... Günübirlik Turizm Hizmet İşletmeleri ve
Tesisleri Ticaret A.Ş. ile ilgili olarak; işyerinde yeme-içme ve restoran işlerinin yapıldığı,
müşterilere çay-kahve sunumu hizmetlerinin verildiği, bu nedenle yapılan işlerin İşkolları
Yönetmeliğinin 18 sıra numaralı "Konaklama ve eğlence işleri” işkolunda yer aldığı tespit
edilmiştir.” şeklinde bir işkolu tespiti yapıldığını, yapılan bu tespitin 6356 sayılı Sendikalar ve
Toplu İş Sözleşmesi Yasasına, yerleşik Yargıtay kararlarına, İşkolları Yönetmeliği eki listenin 20
sıra numarasında yer alan “Genel İşler” tanımına ve mevcut işkolları uygulamasına aykırı
olduğunu, İşkolları Yönetmeliğinde “Genel İşler” tanımının 1. sırasında “Belediye Hizmetleri”
ibaresinin yer aldığını, yine belediye şirketlerinin kurulmasının 5393 sayılı Belediye
Kanunu'nun 70. maddesinde “Belediye kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili
mevzuatta belirtilen usullere göre şirket kurabilir” şeklinde hükme bağlandığını, ... Günübirlik
Turizm Hizmet İşletmeleri vc Tesisleri Ticaret A.Ş.'nin belediye hizmetlerini yerine getirmek
üzere kurulmuş bir belediye şirketi olduğunu, işyerinde yapılan tüm işlerin belediye
hizmetlerinden ve Genel işler işkolu kapsamında yer aldığını ileri sürerek davalı Bakanlığın
26.08.2015 tarih ve 29457 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2015/94 karar numaralı işkolu
tespit kararının iptali ile ... Günübirlik Turizm Hizmet İşletmeleri ve Tesisim Ticaret A.Ş.
işyerinin tamamının 20 sira numaralı "Genel işler" işkoluna girdiğinin tespitine karar
verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevabının Özeti:

Cevap veren davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka
uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Mararm Amacı ualali kamılz atkmlietir

UYYuUnN ULUUYU YETEKLESİYİC İsLilidi UdgVUlUŞUNMUN Codoldii ICUUME Kaldi VENTİLİ,
Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4 üncü ve 5 inci maddeleri
kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

İşkolu, toplu iş hukukumuzun en önemli kavramlarındandır. 6356 sayılı Kanun'un 3 üncü
maddesinin birinci fıkrası gereğince, sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunurlar. Bu
anlamda toplu iş hukukumuzda işkolu esasına göre sendikalaşma ilkesinin kabul edildiği ve
işkolu kavramı ile sendikaların hukuki olarak faaliyet sınırının belirlendiği ifade edilebilir.

6356 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, işkolları, Kanuna ekli (1) sayılı
cetvelde gösterilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, bir işyerinde yürütülen asıl işe
yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Yine aynı maddede, bir işkoluna giren
işlerin neler olacağının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası
normlar göz önünde bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

İşkolu tespiti ve bu tespite karşı dava açma hakkının düzenlendiği 6356 sayılı Kanun'un 5 inci
maddesinin birinci fıkrası “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık,
tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete'de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından
itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. (Ek cümle:
12/10/2017- 7036/29 md.) Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye
mahkemesi iki ay içinde kararını verir. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/29 md.) Bu karara
karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak
karara bağlar.” şeklindedir.

İşkolu kavramı ile çalışma yaşamında benzer nitelikte olan faaliyet türleri gruplandırılmak
suretiyle tasnif edilmektedir. Hukukumuzda, bu suretle oluşturulan işkolu sayısı yirmi olarak
belirlenmiştir.

İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir
sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesinin gerekçesinde, işyeri, teknik bir amaca,
diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir
birim olarak belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının saptanmasında “işyerine bağlı yerler” ile
“eklentiler” ve “araçların” bir birim kapsamında oldukları belirtildikten sonra özellikle bir
işyerinin mal ve hizmet üretimi için ayrı bir alanı da kullanması halinde bunların tek işyeri mi
yoksa birbirinden bağımsız işyerleri mi sayılacağı konusunda “amaçta birlik”, aynı teknik
amaca bağlı olarak üretimde bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile “yönetimde birlik”, aynı
yönetim altında örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir.

İşyeri kavramının unsurları da nazara alındığında, teknik amaç doğrultusunda yapılan işin
niteliğine göre işkolunun belirlenmesi gerektiği ifade edilebilir. Bununla birlikte, aynı işyerinde
farklı nitelikte mal veya hizmet üretimlerinin söz konusu olması durumunda, birden fazla
teknik amaç mevcut olabilir. Bu ihtimalde, işyerinde yürütülen faaliyet kapsamındaki ağırlıklı
işin niteliğine göre işkolunun tespit edilmesi gerekmektedir (ŞAHLANAN, Fevzi: Toplu İş
Hukuku, ... 2020, 5.50; TUNCAY, A. Can/SAVAŞ KUTSAL, Burcu: Toplu İş Hukuku, ... 2019,
5.50).

Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta; ... tarafından 26/08/2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karara
göre “... Günübirlik Turizm Hizmet İşletmeleri ve Tesisleri Ticaret A.Ş.'de Bakanlığımızca
yapılan incelemede; işyerinde yeme-içme ve restaurant işlerinin yapıldığı, müşterilere çay-
kahve sunumu hizmetlerinin verildiği, bu nedenle yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliğinin 18

sıra numaralı “Konaklama ve eğlence işleri” işkolunda yer aldığı” na dair işkolu tespit kararı

verilmiştir.

Tespit konusu işyerlerinin ait olduğu işveren şirketin 9097 oranında hissesinin ... Belediyesine
ait olduğu ve buna göre 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 70 inci maddesi kapsamında
belediye şirketi olduğu anlaşılmaktadır.

İşkolu tespit kararının kapsamına göre, “1170498”, “1080462” ve “1089202” sicil numaralı üç
işyerinin de “Konaklama ve eğlence işleri” işkolunda yer aldığı belirlenmiştir.

İş müfettişi raporunda uyuşmazlık konusu işyerlerinde yürütülen ağırlıklı faaliyetin çay-kahve
hizmetleri ile yeme-içme ve restaurant işleri olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişilerin tespiti de
aynı yöndedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğine belediyeler, mahalli müşterek nitelikte olmak
şartıyla “...ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.”

5393 sayılı Kanun'un “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinde de
“Belde sakinlerinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü
faaliyet ve girişimde bulunmak” hususu belirtilmiştir.

5393 sayılı Kanun'un 70 inci maddesine göre ise "Belediye kendisine verilen görev ve hizmet
alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usüllere göre şirket kurabilir.”

Diğer taraftan İşkolları Yönetmeliğine göre de “Belediye hizmetleri” 20 sıra numaralı “Genel
işler” işkoluna dahildir.

Açıklanan düzenlemeler karşısında belirtmek gerekir ki belediyelerin görev ve yetkileri
kapsamında yer alan faaliyetlerin yürütülmesi durumunda gerek doğrudan belediyeye ait
işyerleri gerekse belediye şirketlerine ait işyerlerinin "Genel işler” işkolunda yer aldığının
kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla somut uyuşmazlıkta belediye şirketi niteliğini haiz ... Günübirlik Turizm Hizmet
İşletmeleri ve Tesisleri Ticaret A.Ş.'ye ait olan tespit konusu işyerlerinde belediye hizmeti
niteliğinde faaliyetler yürütüldüğünden, tespit konusu işyerlerinin “Genel işler” işkoluna dahil
olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca,
hükümlerin bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi
gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi
kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın KABULÜ ile ... tarafından 26/08/2015 tarih ve 29457 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan 2015/94 sayılı işkolu tespit kararının İPTALİNE,

3-... Günübirlik Turizm Hizmet İşletmeleri ve Tesisleri Ticaret A.Ş.'ye ait “1170498.048”,
“1080462.048” ve “1089202.048” sicil numaralı işyerlerinin İşkolları Yönetmeliğinin 20 sıra
numaralı “Genel işler” işkolunda yer aldığının TESPİTİNE,

4-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 59,30 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan
27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 31,60 TL karar ve ilam harcının davalı Bakanlık hariç
diğer davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 27,70 TL
başvurma harcı ve peşin alınan temyiz karar harcının davalı Bakanlık harçtan muaf
olduğundan diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 5.100,00 TL
vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.858,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve
mütesilsilen alınıp davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde
bırakılmasına,

7-Yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin
alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 25/11/2021 tarihinde
oybirliği ile karar verildi.
