10. Hukuk Dairesi 2024/6393E. , 2024/7206K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1305 E., 2023/1982 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/389 E., 2023/23K.

Taraflar arasındaki sigortalılığın aidiyeti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece
Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve dahili davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince
başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve dahili davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre,
temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin
kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki
belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı işyerinde yurt içi ve yurt dışında kargo taşımacılığı
yapıldığını, davacının davalı işyerinde çalışması nedeniyle 01.08.1991 tarihinde fiili çalışmalarına karşılık
olarak bordro düzenlenerek Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirildiğini, ancak düzenlenen bordrolar itibarı ile
davacının fiili çalışmışlıklarının resmi olarak belli olduğunu, buna rağmen Kurum kayıtlarına fiili
çalışmalarının eksik ve başlangıç tarihi geç olarak işlendiğini, bu hususun emeklilik tarihini olumsuz olarak
etkilediğini, davacı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna, sigortalılık hizmet süresinin başlangıç tarihinin
düzeltilmesine ilişkin olarak 23.06.2014 tarihinde başvuru yaptığını, yapılan başvuruya ilişkin olarak
değerlendirme neticesinde 23.03.2015 tarihli ve 4.782.153 sayılı cevabi yazı ile davacının talebinin reddine
karar verildiğinin bildirildiğini, Kurum tarafından yapılan araştırma ve davalı işyeri ile gerçekleştirilen
yazışmalar neticesinde belirtilen tarihte ... isimli birinin davalı işyerinde çalıştığını, fakat bu ...'nın hangi ...
olduğunun tespit edilemediğinin bildirildiğini, belirterek dönem bordrosunda ismi olan ... isimli çalışanın da
kendisi olduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davacının
sigortalılık hizmet süresinin başlangıç tarihinin 01.08.1991 olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Kargo Şti. vekili cevap dilekçesinde, davacının, 01.08.1991 tarihinde fiilen çalışmaya başladığını,
SGK' ya bildiriminin yapıldığını, düzenlenen bordrolar itibarıyla fiili çalışmışlığının resmi olarak belli olduğu
iddiasıyla sigortalılık hizmetinin başlangıç tarihinin 01.08.1991 olarak tespiti davası açtığını, fiilen çalışmaya
nedeniyle SGK bildiriminin yapıldığını, Kurum kayıtlarına çalışmaların eksik ve başlangıç tarihinin geç
işlendiğini iddia ettiğini, müvekkili şirketin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunu, SGK'nın,
Kurum kayıtlarına fiili çalışmalarının eksik ve başlangıç tarihinin geç işlediği iddia edilmiş olduğundan
müvekkili şirkete husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığından davanın müvekkil şirket yönünden
reddine karar verilmesi gerektiğini, dava tarihi itibarıyla hak düşürücü süre geçmiş olduğundan davanın
reddi gerektiğini, SGK'ya husumet yöneltilip davalı olarak gösterilmesi gerektiğini, SGK'nın fer'i müdahil
olarak gösterilmesinin de hatalı olduğunu, davada taraf değişikliğinin mümkün olmaması nedeniyle de
davanın reddi gerektiğini, davacının 01.08.1991 tarihinde fiilen çalışmaya başladığını iddia etmiş ise de
aradan geçen süre nedeniyle müvekkil şirket kayıtlarında davacı ile ilgili herhangi bir bilgiye ulaşılamadığını,
dava dilekçesinde davacının müvekkil şirketin hangi biriminde çalıştığının belirtilmediği gibi ve dava
dilekçesinde delil olarak dayanılan bordro-resim vb. delil kendilerine tebliğ edilmediğini ve UYAP sisteminde
de anılan delillere ulaşılamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Dahili davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın mesnetsiz ve haksız bir dava olup zaman aşımı hak

gece © e e ...... e... |... asia. LA AM MM. ede. se a... ge... ee. -g..eg9 8...

2.Dahili davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın mesnetsiz ve haksız bir dava olup zaman aşımı hak
düşürücü süreler yönünden itiraz ettiklerini, davalının dava konusu iddia ettiği çalışma dönemi ile ilgili olarak
davalı olarak gösterilen ... Kargo Yurt İçi ve Yurt Dışı Taşımacılık Anonim Şirketi'nin, müvekkili ...
Başkanlığına vermiş olduğu 1991/2 ve 1991/3 dönem dört aylık sigorta primleri dosyasında ... isimli bir
çalışan olduğunun görüldüğünü, ancak T.C. Kimlik numarası veya sigorta sicil numarası bulunmadığını,
Kurumun davacının kimlik bilgileri ile birlikte davalı ... Kargo Yurt İçi ve Yurt Dışı Taşımacılık Anonim
Şirketi'ne yazdığı yazı ile şirketlerin de ... adlı kişinin çalışıp çalışmadığının sorulması neticesinde davalı
şirketin, müvekkil Kuruma vermiş olduğu yazılı cevapta işyerlerinde ... adında herhangi birinin çalışmadığı
cevabı verildiğini, davacının dava konusuna ilişkin taleplerini kabul etmediklerini, yazılı delil niteliğindeki
Kurum kayıtları karşısında, davanın aynı mahiyette yazılı deliller ile ispat edilememesi halinde reddine karar
verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının sigortalılık
hizmet süresinin başlangıç tarihinin 01.08.1991 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ve davalı vekilleri istinaf
başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Kargo vekili istinaf dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini,
davacının müvekkili şirket bünyesinde herhangi bir dönemde çalışmasının bulunmadığını, müvekkili şirket
yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, çalışma iddiasının duraksamaya yer
vermeyecek şekilde aydınlatılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Dahili davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, tanık beyanları arasında çelişki bulunduğunu, Kurum aleyhine
vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, davacının hizmet süresinin başlangıç tarihinin 01.08.1991
olduğunun tespitine ilişkin olarak makul bir aydınlatma yapılmadığını belirterek istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dahili davalı ve davalı vekillerinin
istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ve davalı vekilleri
temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı ve davalı vekilleri, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep
etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,sigortalılığın aidiyeti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci

maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2 nci, 6 ncı, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

Dava, her ne kadar sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkin olarak açılmışsa da niteliği itibariyle aidiyet
tespiti istemine ilişkin olup, bu tür davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir
duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve
gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik
hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek
görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme

1.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır. Yukarıda anılan yasal düzenleme
ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davalı Yurtiçi ve Yurt dışı Kargo A.Ş.
ünvanlı işverenin 029890 sicil no.lu işyerinden davacı adına bir işe giriş bildirgesi olmamasına karşın anılan
işyerinin 1991/2. ve 3. Dönem bordrolarında yanında sicil no.su bulunmaksızın "..." adına 2. Dönemde 30
gün, 3. Dönemde 120 gün süre ile sigortalılık bildiriminin olduğu, dinlenen bordro tanıklarından ...,...,... ile
...'in davacının çalışmasının mevcut olduğu yönünde beyanda bulundukları, Kurumun Mahkemeye verdiği
cevapta işyeri bordrolarındaki çalışmanın davacının işe giriş bildirgesinin olmaması ve yapılan bildirimde
sigorta sicil no.nun belirtilmemiş olması nedeniyle anılan çalışmaların davacıya mal edilmediğinin bildirildiği,
Mahkemece sigortalılığın aidiyetine yönelik gerekli araştırmanın tam olarak yapılmadan yazılı şekilde hüküm
kurulduğu anlaşılmaktadır.

3.Tüm bu açıklamalara göre mahkemece, öncelikle Kurumdan davalı işverenin 029890 sicil no.lu işyerinin
1991/2. ve 3. dönem bordrolarında yanında sicil no.su bulunmaksızın "..." adına 2. Dönemde 30 gün, 3.
Dönemde 120 gün süre ile bildirilen hizmet süresinin başka birine mal edilip edilmediği sorulmalı, Kurumda
sigorta sicil dosyası olan başkaca ... olup olmadığının araştırılarak varsa sicil dosyası celbedilmeli, nüfus
müdürlüğünden diğer ...'lar araştırılarak, varsa Kurumdan ve nüfus müdürlüğünden bildirilecek bu kişilerin
de beyanlarına başvurulmalı, böylelikle çalışmaların kime ait olduğu hususu net olarak ortaya konularak,
davacının talebine ilişkin toplanan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmelidir.

4.Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme
ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
