9. Hukuk Dairesi 2021/4861E. , 2021/9135K.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 9. Hukuk Dairesi

AVUKAT...

DAVALILAR : 1-...

2- TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI A.Ş. ADINA VEKİLİ AVUKAT ... ÇİFTÇİ
3-... ADINA VEKİLİ AVUKAT...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE
MAHKEMESİ : ... 43. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; asıl işveren olan ... A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün ... Fabrikasına ait 15.07.2016-
23.03.2017 tarihleri arasını kapsayan özel güvenlik hizmet alım işini...Özel Güvenlik
Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından yürütüldüğünü, Türk Harb İş Sendikası özel güvenlik çalışanları
içinde örgütlenerek Toplu İş Sözleşmesi yapmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı'ndan yetki belgesi alındığını, yürütülen Toplu İş Sözleşmesi görüşmeleri sonucu tüm
maddelerin Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 27.02.2017 tarihli 2016/1967 esas 2017/497
karar sayısı ile bağıtlandığını ve sözleşmenin 15.07.2016-23.03.2017 tarihleri arasında
yürürlükte kaldığını, davacının Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan ücret farklarının
ödenmediğini, asıl işveren ... A.Ş. Genel Müdürlüğünün Toplu İş Sözleşmesinden doğan
yükümlülüklerden alt işveren olan...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ile birlikte sorumlu
olduklarını, 15.04.2017-23.03.2018 tarihleri arasında asıl işveren olan ... A.Ş Genel
Müdürlüğü'nün ... Fabrikasına ait özel güvenlik alım işinin ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri
Ltd. Şti. tarafından yürütüldüğünü, Türk Harb İş Sendikası özel güvenlik çalışanları içinde
örgütlenerek Toplu İş Sözleşmesi yapmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan yetki
belgesi alındığını, yürütülen Toplu İş Sözleşmesi görüşmeleri sonucu tüm maddelerin Yüksek
Hakem Kurulu Başkanlığının 26.09.2017 tarihli 2017/525 esas 2017/2388 karar sayısı ile
bağıtlandığını ve sözleşmenin 15.04.2017- 23.03.2018 tarihleri arasında yürürlükte kaldığını,
davacının Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan ücret farklarının ödenmediğini, asıl işveren ...
A.Ş. Genel Müdürlüğünün toplu iş sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerden alt işveren olan
... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. ile birlikte sorumlu olduğunu iddia ederek ücret
farkı ve Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının davalılardan müştereken ve
müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalıların Cevahının Özeti:

Gini VE. UP!U iy ULEMA İANANIN  OACA y AA İNİ NCALLARICAN SANIR? MAC YCARINN MLAİ HUŞU. AI VE
müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalıların Cevabının Özeti:

Davalı ...vekili; davacıyla aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin asli işi
olmayan bazı işleri ihale usulü ile yüklenici firmalara yaptırdığını, ihale makamı olduğunu, bu
nedenle de sorumluluğu bulunmadığını ve davanın ...yönünden reddi gerektiğini, davacı işçi
alacaklarından alt yüklenici firmaların sorumlu olması gerektiğini savunarak davanın reddine
karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil kararı
verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalılar...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili ile
... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince davalı İl-Eri Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekilinin istinaf
başvurusunun kesinlikten reddine, davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ise, usulüne
uygun şekilde yetkilendirilmiş kamu işveren sendikasınca yürütülen Toplu İş Sözleşmesi süreci
söz konusu olmadığı, bu nedenle davalı ...Ş'nin Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan
alacaklardan sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığı gerekçesiyle kabulü ile davanın
davalı ...Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu İş Sözleşmesi kavramı Anayasa'nın 53. maddesinde, “Toplu İş Sözleşmesi ve toplu
sözleşme hakkı” başlıklı maddenin birinci fıkrasına göre “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak
ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla Toplu İş
Sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.” şeklinde düzenlenmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 2/1-ğ maddesinde tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanan
sendikaların amacı ise, yine aynı maddede, üyelerinin ortak ekonomik ve sosyal hak ve
çıkarlarını korumak olarak ifade edilmiştir. Şüphesiz, sendikaların belirtilen amacı
gerçekleştirebilecekleri en iyi araç, serbest toplu pazarlık hakkı çerçevesinde bağıtlanacak bir
Toplu İş Sözleşmesidir.

Toplu İş Sözleşmesi yetkisi ise, Toplu İş Sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin belli
bir Toplu İş Sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını gösterir
(GÜNAY, Cevdet İlhan, İş Hukuku Yeni İş Yasaları, ..., 2013, s. 942).

6356 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 41. maddesinin birinci fıkrasında “Kurulu bulunduğu
işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, Toplu İş
Sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan
fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme
için Toplu İş Sözleşmesi yapmaya yetkilidir.” Kuralına yer verilmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 41. ve devamı maddelerinde belirtilen usule göre yetki belgesinin
alınmasından sonra yapılacak çağrı ile toplu görüşme süreci başlayacaktır. Toplu görüşme
sürecinde taraflarca anlaşma sağlanması durumunda Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanacak, aksi
halde ise arabuluculuk aşaması ve daha sonra ise grev aşaması gündeme gelecektir. Grev
kavramı da, aynı Kanun'un 58. maddesinde “İşçilerin, topluca çalışmamak suretiyle işyerinde
faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde aksatmak amacıyla, aralarında

el eman İlm ia e an e ni öle la ön Se ins eken beli Bale meli sen mal e e ene min ailem Menemen mn md il

GIMHUŞULUN VLYGU UM NU UlUgul! GyiM GALA KURUMLA YAPIMA Mardi İM VLİYİYi KULGU UYGUR içi
bırakmaları” şeklinde tanımlanmıştır. Kanunun 60. maddesine göre, grev kararı ancak
arabuluculuk aşamasından sonra alınabilecektir.

Anayasanın 54. maddesinin üçüncü fıkrasında, grev ve lokavtın yasaklanabileceği hallerin
kanunla düzenleneceği belirtildikten sonra devam eden fıkrada da, grev ve lokavtın
yasaklandığı hallerde uyuşmazlığın Yüksek Hakem Kurulu tarafından çözüleceği ifade
edilmiştir. 6356 sayılı Kanun'un 5i. maddesinde de, grev ve lokavtın yasak olduğu
uyuşmazlıklarda, arabulucu aşamasında da anlaşma sağlanamadığı takdirde taraflardan
birisinin Yüksek Hakem Kuruluna başvurabileceği ifade edilmiştir. Aynı Kanun'un 62.
maddesinde ise grev ve lokavtın yasak olduğu işler belirtilmiştir.

Hukukumuzda, yukarıda belirtilen düzenlemeler doğrultusunda, toplu görüşme süreci işçi
sendikası ile işveren sendikası yahut sendika üyesi olmayan işveren arasında yürütülecek ise
de, kamu kurumlarında hizmet alımı yolu ile faaliyet gösteren alt işveren işyerleri yönünden
kısmen ayrıksı düzenlemeler öngörülmüştür.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun sekizinci maddesine 6552 sayılı Kanun ile
eklenen fıkrada, “4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde alt
işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait
işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş sözleşmeleri; alt işverenin
yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin üyesi bulunduğu
kamu işveren sendikalarından birisi tarafından 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve
Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu İş
Sözleşmesinin kamu işveren sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde,
belirlenen ücret ve sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir.
Kamu işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri
için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas alınarak
asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren sıfatıyla sorumluluk
yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.” kuralı getirilmiştir.

Madde doğrultusunda düzenlenen ve 22.01.2015 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan
“Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan
Fiyat Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” ile de uygulamanın esasları ayrıntılı olarak tanzim
edilmiştir.

Yukarıda belirtilen düzenlemeler ışığında temyiz itirazlarının ve konunun değerlendirilmesi
gerekmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının üyesi bulunduğu... Sendikası ile davalı alt işverenler
arasında bağıtlanan Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 27.02.2017 tarihli 2016/1967 esas,
2017/497 karar sayılı kararı ile 15.07.2016-23.03.2017 yürürlük tarihli, yine Yüksek Hakem
Kurulu Başkanlığının 26.09.2017 tarihli 2017/525 esas, 2017/2388 sayılı kararı ile
15.04.2017-23.03.2018 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmelerinin bağıtlandığı görülmüştür.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetki belgesinin verildiği tarih itibarıyla ihale
sözleşmesinin bitimine bir yıldan az süre kaldığı gerekçesiyle bahse konu toplu iş sözleşmeleri
kamu işveren sendikaları tarafından yürütülmemiştir.

22/1/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personel Çalıştırılmasına Dayalı
Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının Ödenmesine Dair
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının sonuna 13.10.2016 tarihli ve 29856 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile, "Ayrıca kamu işveren

mmamd'iyalarmımım szmils'imm dila mlmamimm mmm TM alımının m Ümmıım 1 wall, Malpamlığımmama

SLIMĞISGIGi Ni YOLAIMIUN MELE Li MI DGUYMilii, b, YUNGINaU VE JUŞyai JUVCLMK UURUL Na
yetki belgesinin verildiği tarih itibarıyla ihale sözleşmesinin bitimine bir yıldan az süre kaldığı
gerekçesiyle kamu işveren sendikaları tarafından yürütülmeyen ve tüm maddeleri Yüksek
Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.”
cümlesi ile birlikte aynı Yönetmeliğe geçici madde olarak da “(1) Alt işverenlerce 4 üncü
maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen süre içinde yetkilendirme yapılmamasından dolayı kamu
işveren sendikaları tarafından 22/1/2015 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe
kadar reddedilen ve tüm maddeleri Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan veya
bağlanacak toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.” cümlesi eklenmiştir.

Bu durumda, davalı alt işverene ait olup yetkilendirmeye konu olan bu işyerinde Yüksek
Hakem Kurulu kararı ile Toplu İş Sözleşmesi bağıtlandığından ve 13.10.2016 tarihli 29856
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği ile de Yüksek
Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmeleri için de fiyat farkı ödeneceği
kural altına alındığından davanın ...yönünden de kabulü gerekirken yazılı şekilde karar
verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK
ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren İlk Derece Mahkemesine
gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 18.05.2021
gününde oybirliğiyle karar verildi.
