10. Hukuk Dairesi 2024/1661€E. , 2024/7252K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1211 €E., 2023/1194 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 9. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/319 E., 2022/126K.

Taraflar arasındaki fiili çalışma olmaması nedeniyle davalıya ödenen yaşlılık aylığına ilişkin alacağın tahsili
davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine
karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul
eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve
Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği
düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum sigortalısı ...'ın, Sosyal Güvenlik
Denetmenleri tarafından tanzim edilen raporlar gereği; Müdürlüklerinde 2 4222 Ol Ol 12558 | 7 00718 05
sicil sayılı dosyada işlem gören ... Isıtma Soğutma ve Doğ. Gaz. Sis. Me. TE. İ. İ....0.T.G.T.T.S.L.Şti. unvanlı
işyeri için 01.06.2014-31.08.2014 dönemlerindeki 2 4 7710101 1251 724 00718 83 sicil sayılı dosyada
işem gören ...... unvanlı iş yeri için 01.09.2014-17.06.2015 dönemlerindeki çalışmalarının fiili olamadığı
tespit edildiğinden sigortalı bildirimlerinin iptal edildiğini, bahse konu raporlar ile iptal edilen bildirimler
neticesinde, davalının 506 sayılı Kanun'un Geçici 8, / A maddesine göre bağlanan aylığı için emeklilik şartı
olan son 2520 gün hizmet içinde 1260 gün 4/1(a)'ya tabi hizmet şartı yerine gelmediğinden aylıklarının,
aylık başlangıç tarihi olan 01.07.2015'ten itibaren iptal edildiğini, davalıya ödenen aylıklar olan 67.031,20 TL
(faiz hariç) borç kaydedilerek 09.11.2019 tarih 15420602 sayılı yazı davalıya ödeme yapması için bilgi
verildiğini, ancak, yersiz yapılan aylık ödemesi sebebiyle oluşturulan borç için yasal süresinde ödeme
yapılmadığının tespit edildiğini belirterek, şimdilik 63.484,98 TL yersiz ödemenin yasal faiziyle davalıdan
tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Emekli olmak için SGK'ya müracaat ettiğini, kendisine emeklilik şartı için
hizmet eksiği bulunduğunu, bunu tamamlaması gerektiğinin söylendiğini, bunun üzerine isteğe bağlı
sigortalı olmak için ... isimli kişi ile görüştüğünü, kendisine aylık 300,00 TL karşılığında gerekli müracaatı
yapacağını söylediğini, ödemelerde bulunduğunu, sonrasında SGK'ya 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi
kapsamında emeklilik başvurusu yaptığını, tarafına emekli maaşı bağlandığını, daha sonra kurum tarafından
posta ile gönderilen ihtar ile iş müfettişi marifeti ile tutulan tutanak sebebi ile emekli aylığının kesildiğini
öğrendiğini, yapılan işlemlerde kendisinin bir kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar
verilmesini talep etmiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Kurum Denetmenliğince düzenlenen
25.01.2016 tarih ve 2016/MP/7 sayılı raporda; Kurumun 2 4222 01 01 1255817... sicil numarasında kayıtlı
... Isıtma ve Soğutma Ltd. Şti. işyerinin gerçekte hiç olmadığı, herhangi bir fiili faaliyette bulunmadığı tespit
edildiğinden Kanun kapsamına alındığı 14.01.2014 tarihi itibarıyla yasa kapsamından çıkartılması, bu
işyerinden yapılan bildirimlerin sahte sigortalılık niteliği itibarıyla iptali gerektiği, iptal edilen sigortalılıkları
söz konusu sigortalılar bakımından 96/1-a.gereği işlem yapılması gerektiği rapor edilmiştir. Ayrıca raporda
tablo 6 başlığı ile sunulan şüpheli şerhli işyerleri arasında 1251724.07 sicil numaralı ... ... işyerinin de

söz konusu sigortalılar bakımından 96/1-a.gereği işlem yapılması gerektiği rapor edilmiştir. Ayrıca raporda
tablo 6 başlığı ile sunulan şüpheli şerhli işyerleri arasında 1251724.07 sicil numaralı ... ... işyerinin de
bulunduğu görülmüştür.

02.11.2017 tarih ve 2017/AS/098 sayılı raporda da; davacının söz konusu işyerindeki hizmetlerinin fiili
çalışmaya dayalı olmadığının tespit edildiği görülmüştür.

Davacı Kurum Mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde kendisinin emeklilik için Kuruma başvurusunda,
Kurum görevlisi tarafından gününün eksik olduğunun bildirildiği ve kendisine hizmetlerini tamamlaması için
bir iş takipçisi veya mali müşavir bulması gerektiğini söylediğini, bunun üzerine bir arkadaşı aracılığıyla
tanıştığı ... ... ile görüştüğünü ve isteğe bağlı sigortalı olmak istediğini, kendisine her ay önceleri elden
sonrasında oğlu ...'ın kredi kartından 300,00 TL ödeme yaptığını, kendisine git başvurunu yap dediğinde de
başvuru yaptığını ve aylık bağlandığını ancak sonrasında iptal edildiğini belirtmiştir.

Davacı, 08.07.1973 yılından beri sigortalı olup, 4512 gün 4/1-a ve 3659 gün 4/1-b. sigortalılığı esas alınarak
01.07.2015 tarihinden itibaren SGK'ca kendisine yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Hizmet cetveline göre davacının
01.06.2014-17.06.2015 tarihleri arasındaki ... Isıtma Soğutma ve ... ... işyerlerinden yapılan bildirimleri
iptal edilmiştir. Davacının 30.06.1998 tarihinden itibaren 4/I-b. sigortalılığı bulunmamktadır. Bu tarihden
sonraki prim gün sayısı tamamı 4/I-a. sigortalılığında 1220 gündür. Bu durumda 5510 sayılı Kanun'un Geçici
7 nci maddesi gereği halen yürürlükteki 2829 sayılı Kanun'un 8/1 inci maddesi gereğince davacıya yaşlılık
aylığının, 1479 sayılı Kanun'un Geçici 10 uncu maddesi gereği 4/1-b. sigortalılığının bağlanması
gerekmektedir.

Yargıtay HGK ve 10. Hukuk Dairesinin yerleşmiş kararları gereği, yaşamında hep aynı sigortalılığı söz
konusu olmayan ve bağlı bulundukları herbir sigortalılık bakınmından, diğer sigortalılık süreleri 4. Madde
gereği birleştirilmeksizin salt kendi mevzuatına tabi hizmetleri gözetildiğinden yaşlılık aylığına hak
kazanmaları mümkün olmayan sigortalılar bakımından getirilen 2829 sayılı Kanun'un sigortalılar aleyhinde
sonuç doğurmasının kabul edilemeyeceği ve bu nedenle birden fazla sigortalılığa esas hizmetleri bulunsa da
4 üncü madde gereği hizmet birleştirilmesi yapılmaksızın bu sigortalılıklarından sadece birine göre aylığa
hak kazanması halinde hizmet birleştirilmesi yapılamayacağına yönelik kararları gözetilerek, davacının 4512
gün 4/I-a. sigortalılığı yönünden 506 sayılı Kanun'un 81/C. maddesine göre aylığa hak kazanıp
kazanamadığı incelendiğinde;

Davacı 15.09.1958 doğumludur.

506 sayılı Kanun'un Geçici 81/C. maddesinde ; ".... C) (Yeniden düzenleme: 23.05.2002-4759/3 md.)

a) 23.05.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600
gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

b) 23.05.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getiremeyenlerden bu şartları;

ba) 24.05.2002 ile 23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını
doldurmuş olmaları,

bb) 24.05.2005 ile 23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57 yaşını
doldurmuş olmaları,

bc) 24.05.2008 ile 23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını
doldurmuş olmaları,

bd) 24.5.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.5.2011 ile 23.5.2014 tarihleri arasında yerine
getiren erkekler 59 yaşını doldurmuş olmaları,

be) 24.5.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını doldurmuş olmaları,

Şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler..." hükmü öngörülmüştür.

Davacının 2829 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi gereği hizmet birleştirilmesi yapılmaksızın, 23.05.2002
tarihi itibarıyla 15 yıllık sigortalılık süresi 08.07.1988 tarihinde gerçekleşmiştir.

15.09.1958 doğumlu olması nedeniyle 55 yaşı koşulu da 15.09.2013 tarihinde gerçekleşeceğinden Geçici
81/C. maddesinin bd. Alt bendi gereği 59 yaşını tamamlayacağı 15.09.2017 tarihinde yaşlılık aylığına hak
kazanabilecektir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, tahsis başvuru tarihi itibarıyla
hizmet birleştirmesi olmaksızın salt 4/I-a. hizmetlerine göre Geçici 81/C. maddesinin b alt bendindeki 59
yaş koşulunu taşımaması nedeniyle aylığa hak kazanamayacağından ve 01.07.2015 tarihinden sonra
ödenen yaşlılık aylıklarının 96/I-a. maddesi gereği yersiz ödeme olarak değerlendirilmesinde usul ve yasaya
aykırılık olmadığından davanın kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; olayı tüm açıklığı ile samimiyetle açıkladığını, SMMM ...... ve eşi ...'e
isteğe bağlı sigorta işlemlerini yapacaklarını söylemeleri üzerine tüm prim ücretlerini verdiğini, yalan
beyanda bulunduklarını, mahkemenin kararı vermeden önce tarafına bir iyi niyet ve hakkaniyet indirimi
uygulaması gerektiğini, ayrıca emekli maaşından yargı kararı olmaksızın kesilen 1/4 oranında ödediği toplam
bedel olan 11.197,82 TL borç miktarından düşülmeden çok fazla bir alacağa hükmedildiğini, maaşından
başka bir gelirinin olmadığını tüm bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak
davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Tüm dosya kapsamı, denetmen
raporu içeriği, dinlenen kamu tanıkları ve bordro tanıkları birlikte değerlendirildiğinde; davalının dava dışı ...
Isıtma Soğutma ltdŞtive...... isimli işverenler yanındaki çalışmasının fiili ve gerçek olmadığı bu yöndeki
kurum denetmen raporundaki tespitlerin ve sonrasındaki kurum işlemlerinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla davacının yaşlılık aylığı almaya hak kazanmadığı halde yersiz olarak kendisine ödeme yapıldığı
görülmüştür. Bu doğrultuda İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan tespit değerlendirme ve verilen karar
yerinde görülmüştür.

Bu itibarla sonuç olarak; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün
Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle
bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde
usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince
istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı temyiz isteminde
bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, fiili çalışma olmaması nedeniyle yaşlılık aylığının iptal edilmesi sonucu oluşan yaşlılık aylıklarına
ilişkin Kurum alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. Ilgili Hukuk

Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510
sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem
öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması
gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür
kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya

iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi
sonuca gitmek mümkündür. Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle
yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli,
sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya
konulmalıdır.

2) Kısmi yaşlılık aylığını düzenleyen 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesinin C bendine göre;

a) 23.05.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600
gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

b) 23.05.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getiremeyenlerden bu şartları;

ba) 24.05.2002 ile 23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını
doldurmuş olmaları,

bb) 24.05.2005 ile 23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57 yaşını
doldurmuş olmaları,

bc) 24.05.2008 ile 23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını
doldurmuş olmaları,

bd) 24.05.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.05.2011 ile 23.05.2014 tarihleri arasında
yerine getiren erkekler 59 yaşını doldurmuş olmaları,

be) 24.05.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını doldurmuş olmaları, şartı ile yaşlılık
aylığından yararlanabilirler.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından tanzim edilen raporlar gereği; 1255817 sicil sayılı
dosyada işlem gören ... Isıtma ... Ltd. Şti.'de geçen 01.06.2014-31.08.2014 dönemlerindeki çalışmalar ile
1251724 sicil sayılı dosyada işlem gören ... ... unvanlı iş yerinde geçen 01.09.2014-17.06.2015
dönemlerindeki çalışmalarının fiili olmadığı tespit edildiğinden davalının sigortalı bildirimlerinin iptal
edildiğini, bahse konu raporlar ile iptal edilen bildirimler neticesinde, davalının 506 sayılı Kanun'un Geçici
8/A maddesine göre bağlanan aylık için emeklilik şartı olan son 2520 gün hizmet içinde 1260 gün 4/1(a)'ya
tabi hizmet şartı yerine gelmediğinden aylıklarının, aylık başlangıç tarihi olan 01.07.2015'ten itibaren iptal
edildiği ve davalıya ödenen aylık miktarının şimdilik 63.484,98 TL'sinin yasal faiziyle davalıdan tahsili talep
edilmiş olup Mahkemece, bildirimlerin fiili çalışmaya dayalı olmadığı ve davacının, tahsis başvuru tarihi
itibarıyla hizmet birleştirmesi olmaksızın salt 4/I-a. hizmetlerine göre Geçici 81/C. maddesinin b alt
bendindeki 59 Yaş koşulunu taşımaması nedeniyle aylığa hak kazanamayacağından ve 01.07.2015
tarihinden sonra ödenen yaşlılık oaylıklarının o96/I-a. maddesi gereği yersiz ödeme olarak
değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 15.09.1958 doğumlu davalının sigortalılık başlangıç tarihinin 08.07.1973
olduğu, 4512 gün 506 sayılı Kanun'a tabi zorunlu sigortalılığı ile 3659 gün 1479 sayılı Kanun'a tabi
sigortalılığı olmak üzere toplam 8171 prim ödeme gün sayısı üzerinden 506 sayılı Kanun'un Geçici 81/B
maddesi gereğince 01.07.2015 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı, davalının, davacı
Kurumca yapılan denetim ve araştırma sonrasında düzenlenen rapora dayanılarak ... Isıtma ... Ltd. Şti.'de
geçen 01.06.2014-31.08.2014 dönemlerindeki çalışmalar ile 1251724 sicil sayılı dosyada işlem gören ......
unvanlı iş yerinde geçen 01.09.2014-17.06.2015 dönemlerinde tam gün üzerinden gerçekleştirilen
sigortalılık bildirimlerinin fiili çalışmaya dayanmaması nedeniyle geçersiz sayılıp giderek tahsis koşullarını da
yitirdiğinden aylığının iptal edilerek yersiz ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirilmesine rağmen
borcun ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsiline karar verilmek üzere eldeki davanın açıldığı
anlaşılmaktadır.

Somut olayda, her ne kadar Mahkemece davacının çalışmalarının fiili olmadığına yönelik tespit yerinde ise
de, aylığın yeniden bağlanması ile ilgili hüküm eksik incelemeye dayalıdır.

Aylık koşulları değerlendirilirken yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler göz önünde bulundurularak,
davacının iptal edilen sigortalılık süresi dışında, mevcut prim ödeme gün sayısı değerlendirildiğinde dava
açılmadan önce 15.09.2017 tarihinde davacının 59 yaşını doldurarak 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim

—lme “—rilarımı m amilmadıZzı ——.laaılman miyim ilm! ..mmlslslş (maslağım — Lal, A İlymazan mann malağlama

gear gar ıgınn MU oayıuuıyı Gia Unu, RiiiN yayın ayıyı MU NRUZLuilp RUagiınıu ii!
değerlendirilmesinde talep şartı aranmaksızın aylık şartları oluştuysa bu durum Kurumdan sorulup
belirlenmeli, Kurumun yersiz ödemeden kaynaklanan alacağı buna göre hesaplanmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile
yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
