(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi 2019/3879E. , 2020/286K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
İLK DERECE

MAHKEMESİ : Soma İş Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR

A)Davacı İstemi

Davacılar dava dilekçesi ve ıslah ile eş için 203.386,36 TL maddi, 250.000,00 TL manevi,
çocuk ... için 51.712,18 TL maddi, 150.000,00 TL manevi, çocuk ... için 79.049,16 TL maddi,
150.000,00 TL manevi, anne ve baba için 100,00'er TL maddi, 75.000,00'er TL manevi,
kardeşler için 50.000,00'er TL manevi tazminat talep etmişlerdir.

B)Davalıların Cevapları

Davalılar vekilleri davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

C)İlk Derece Mahkemesi Kararı

İlk derece mahkemesince davalı ...Ş. açısından husumet nedeniyle davanın reddine, diğer
davalılar yönünden eş ve çocukların maddi tazminat istemleri ile anne ve babanın manevi
tazminat istemlerinin kabulüne, anne ve babanın maddi tazminat istemlerinin reddine, eş
lehine 150.000,00 TL, çocuklar lehine 130.000,00'er TL, kardeşler lehine 40.000,00'er TL
manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nce davalı ...'nün istinaf başvurusunun HMK.
353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E)Temyiz Nedenleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle davalı ... açısından davanın reddine karar verilmesinin
hatalı olduğunu, davacılar lehine maddi ve manevi tazminat verilirken murisle aralarında
eylemli ve gerçek bir bağ bulunup bulunmadığının araştırılmadığını, davacıların davalarını
ispat edemediklerini, davacıların bu konuda tanık dahi dinletmediklerini, İlk Derece ve Bölge
Adliye Mahkemesi kararlarında tazminatların neden bu kadar yüksek verildiğine dair davacılar
özelinde bir değerlendirme bulunmadığını, ceza dava dosyasında kendi çalışanlarının beraat
ettiğini, diğer davalı şirketi denetleme yetkilerinin bulunmadığını, asıl işveren olmadıklarını,
maddi ve manevi tazminatın fazla olduğunu, kaza tarihinden faiz verilmesinin hatalı olduğunu,
Afad tarafından yapılan yardımların tenzil edilmesi gerektiğini, kendilerine husumet
yöneltilemeyeceğini, maddi tazminat hesabına yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını,
özellikle peşin sermaye değerli gelir tenzilatında üçüncü kişinin kusurunun yarısı dikkate
alındığından müvekkilinin daha fazla tazminat ödemek durumunda kaldığını, destek payları
belirlenirken gelirin Y670'inin dağıtılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kardeşler
lehine manevi tazminat verilirken murisle aralarında eylemli bağ bulunup bulunmadığının
araştırılması gerektiğini, kusurun hatalı tespit edildiğini ileri sürmüştür.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz
kapsam ve nedenlerine göre; davalı ...'nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz
kapsam ve nedenlerine göre; davalı ...'nün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair
temyiz itirazlarının reddine,

Dava, sigortalının iş kazası sonucunda vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi
zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden, ruhsat sahibi ... olan ... yer altı sahasındaki kömür
üretim işinin davalı ... tarafından 22/07/2006 tarih ve 24046 yevmiye sayılı noter onaylı
hizmet alım sözleşmesi ile Park Tek. Elk. Mad. Tur. San.ve Tic. AŞ.'ne verildiği ancak
30/10/2009 tarihinde davalı ...'nün muvafakati ile kömür üretim işinin aynı şartlar altında
Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'ne devredildiği, ilk derece mahkemesince 2014/1037 Esas sayılı
dava dosyasında 09/05/2018 tarihinde yapılan keşif üzerine düzenlenen bila tarihli bilirkişi
raporunda davalı ... Kömür İşletmeleri A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında organik bağ bulunduğu
ancak birlikte çalıştırma olgusunun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği, mahkemenin
temyiz incelemesine konu kararında Soma Holding AŞ'nin eski ticaret ünvanının GATA Yapı
İnş.San.ve Tic.A.Ş. iken 31/03/2011 günlü olağanüstü genel kurul kararı ile tadil edilip,
ünvanı ile amaç ve konusunun değiştirilerek şimdiki halini aldığı; önceki amaç ve konusunun
inşaat sektöründeki her türlü üst ve altyapının planlama, projelendirme, inşa ve uygulaması
iken, tadilden sonraki amaç ve konusunun kurulmuş ve kurulacak şirketlerin sermaye ve
yönetimine katılarak yatırım, finansman ve organizasyon meselelerinin toplu bir bünye içinde
ele alınması olduğu; holdingin madencilik alanında faaliyet göstermediği ve kazanın yaşandığı
... İşletmesinde personel istihdam etmediği, Soma Holding AŞ ile Soma Kömür İşletmeleri
AŞ'nin faaliyet alanlarının farklı olduğu, ortaklık yapılarında benzerlik olsa veya organik bağ
bulunsa dahi birlikte istihdamın varlığından söz edilemeyeceği, keza muvazaalı bir işlem de
tespit edilmediği, davalı ... ile Soma Holding A.Ş. arasında İş Kanunu 2. Maddesi anlamında
herhangi bir sözleşme bulunmadığı gerekçeleriyle davalı ... yönünden davanın reddine karar
verildiği, istinaf incelemesini yapan bölge adliye mahkemesince benzer gerekçelerle davalı
..nün istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin eki konumundaki Teknik Şartname'nin 2. maddesinde işin konusunun "1.
maddede cins, mevkii ve sınır koordinatları belirtilen sahadan, idare tarafından bir kısmı
yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak verilecek bina, tesis, makine, teçhizat, ve yeraltı
galerileri ile yüklenicinin temin edeceği ilave makine, teçhizat, tesis ve personel ile bütün
masraflar yükleniciye ait olmak üzere yeraltı işletme yöntemi ile kömür üretme işi" olarak
tanımlandığı, bu kapsamda sahada mevcut bulunan şalt tesisleri, jeneratör, karo sahası,
vantilatör tesisi, kompresör tesisi, tertip binası, işçi banyoları, lambahane, teshin merkezi,
atölye, pres, kül tesisi, kriblaj tesisi, nefeslik vb. gibi tesislerle, Teknik Şartname'nin EK-2
listesinde tanımlanan makine ve teçhizat yüklenicinin kullanımına bedelsiz olarak bırakıldığı,
EK-12 olarak tanımlanan listede işin yapılacağı yeraltı maden ocağında idareye ait zincirli ve
bant konveyörler bulunduğu görülmektedir. Teknik Şartname'de yüklenici tarafından yapılacak
iş programının ve işletme projesinin davalı ...'ne sunulacağı, programın veya projenin yeterli
bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların idarece verilen süre içerisinde giderileceği,
idarece onaylanan uygulama projesine yüklenicinin aynen uymak zorunda olduğu, uygulama
projesinde ancak idarenin onayı ile revizyon yapılabileceği, sözleşmenin eki olan İdari
Şartname'nin 7.3.2 maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi,
vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare
tarafından belirlendiği, Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 11.
maddesinde ise, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu
kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki

alamanların ie harcından m iesmrindan ?21-niylamikımlimaneaını lekmaımhilarmZ:  aiislamimimim İhınna

MY MY m
uymak zorunda olduğu kurallar getirilmiştir.

Dosya kapsamından meydana gelen iş kazası dolayısı ile alınan bilirkişi kusur raporlarının
tamamında ölen veya yaralanan sigortalılara kusur izafe edilmemiştir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İşverenin
Genel Yükümlülüğü" kenar başlıklı 4. maddesine göre;

"(1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu
çerçevede;

a) Mesleki risklerin önlenmesi eğitim ve bilgi verilmesi dahil her türlü tedbirin alınması,
organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik
tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için
çalışmalar yapar.

b) İş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve
uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.

c) Risk değerlendirmesi yapar ve yaptırır.

ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğu göz önüne
alır.

d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere
girmemesi için gerekli tedbirleri alır.

(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını
ortadan kaldırmaz.

(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını
etkilemez.

(4) İşveren , iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.".

Aynı kanunun " Risklerden Korunma İlkeleri " kenar başlıklı 5. maddesine göre,

"(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler gözönünde
bulundurulur.

a)Risklerden kaçınmak.

b)Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

c) Risklerde kaynağında mücadele etmek.

ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı çalışma şekli ve
üretim metodlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim
temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.
d) Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

e) Tehlikeli olanı tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili
faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

g)Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

ğ)Çalışanlara uygun talimatlar vermek."

Yine 6331 sayılı Kanun " Risk Değerlendirmesi; Kontrol, Ölçüm ve Araştırma" karar başlıklı 10.
maddesinde şu hüküm düzenlenmiştir.

"(1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla
yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu,

b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi,

c) İşyerinin tertip ve düzeni,

ç) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile
kadın çalışanların durumu,

2) İşveren, yapılacak risk değerlendirmesi sonucu alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile
kullanılması gereken koruyucu donanım veya ekipmanı belirler.

(3) İşyerinde uygulanacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, çalışma şekilleri ve üretim
yöntemleri, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltecek ve
işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir nitelikte olmalıdır.

(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden çalışma ortamına ve çalışanların bu ortamda
maruz kaldığı risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve
araştırmaların yapılmasını sağlar."

Görüldüğü üzere, işverenin çalışanlarla ilgili sağlık ve güvenliği sağlama yükümlülüğünün
çerçevesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 4. maddesinde çizilmiştir. Bu
çerçevede işverenin, " Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğu
belirtildikten sonra, yapacağı ve uymakla yükümlü bulunacağı bir takım esaslara yer
verilmiştir. Bunun gibi 5. maddede işverenin anılan yükümlülüklerle gerçekleştireceği koruma
sırasında uyacağı ilkeler belirlenmiştir. 10. maddede ise işyerinde sağlık ve güvenlik
sağlanırken, işverenin yapacağı risk değerlendirmesi çalışmasında dikkate almakla yükümlü
bulunduğu hususlar belirlenmiştir. (HGK . 09/10/2013 tarih, 2013/21-102 Esas, 2013/1456
Karar )

Yukarıda yapılan bu açıklamalardan sonra 818 sayılı Borçlar Kanununun 332. maddesinin
karşılığı olarak çağdaş yaklaşımla düzenlenen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 417.
maddesinin 2. fıkrasında; "İşveren, iş yerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli
her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; işçilerde iş sağlığı ve
güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlü" olacağı belirtilerek, İş
Kanununun mülga 77/1. maddesiyle bütünlük sağlandığı gibi 3. fıkrasında; "İşverenin
yukarıdaki hükümler dahil kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü,
vücut bütünlüğünün zedelenmesi veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmini
sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabi" olduğu hükme bağlanmak
suretiyle, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğun hukuki niteliği konusunda
tartışmalar sona erdirilmiş, sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan ölüme ve vücut
bütünlüğünün zedelenmesine veya kişilik haklarının ihlaline bağlı zararların tazmininde
sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun mülga 77. ve devamı maddelerini yürürlükten kaldıran 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 4. ve 5. maddeleri işverenin yükümlülüklerini, 19. madde de
çalışanların yükümlülüklerini çağdaş anlaşıyla daha ayrıntılı ve somut olarak ortaya koymuş ve
kusur sorumluluğunun sınırlarını kusursuz sorumluluğun sınırlarına yaklaştırmıştır.

6331 sayılı Kanunun 4. ve 5. maddeleri ile buna uygun olarak çıkarılan iş sağlığı ve güvenliği
yönetmelikleri (hükümlerini işverenin sorumluluğunu objektifleştiren kriterler olarak
değerlendirmek gerekmektedir. Bu sebeple mevzuatta yer alan tenik iş kurallarına
uyulmaması işverenin kusurlu davranışı olarak kabul edilmelidir. Ancak işveren sadece anılan
yazılı kurallara değil, yazılı olmayan ve teknolojinin gerekli kıldığı önlemlere aykırı
davrandığında da kusurlu görülerek oluşan zararı karşılamalıdır.

Öte yandan objektifleştirilen kusur, kusur sorumluluğunu kusursuz sorumluluğa yaklaştırsa
da, onu kusursuz sorumluluk haline dönüştüremez. Çünkü, bazı istisnalar dışında işverenin
sorumluluğu için kusurun varlığı şarttır. Ancak Türk Borçlar Kanununun 417/2. maddesi,
Anayasa ve 6331 sayılı Kanun hükümleri objektifleştirilmiş kusur sorumluluğu ilkesi gereğince
işverenin sorumluluğunu oldukça genişletmiştir.

İşvereni, zararlandırıcı olay nedeniyle sorumluluktan kurtaracak olan durum, eylem ile
meydana gelen zarar arasındaki uygun illiyet bağının kesilmesidir. Kusursuz sorumlulukta

midi mik: yam mmamimmalıdlıaZSımd. dn me hm mm minin maham -—meme mlemamim m mmm

YWMUUYU Yivli KUŞU SULU Ulu yuUlyu Yü HHYet UYUYi, HEULUMN OLUSU, LUlGi YULLİNM VE ULUMLU
kişinin ağır kusuru nedenleriyle kesilebilir. Uygun illiyet bağının kesildiğinin ispatı halinde,
işverenin sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. (HGK, 20/03/2013 tarih, 2012/21-1121
Esas, 2013/386 Karar)

Yargılamaya konu ihtilafın sağlıklı biçimde çözülmesi için asıl işveren-alt işveren kavramlarıyla,
somut uyuşmazlık için önem arzettiğinden, holding ve şirket topluluklarının işveren niteliği
konularının açıklanmasında fayda vardır.

4857 sayılı Kanun'un 2.maddesine göre bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye
işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara
işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.

İş Kanunu'nun 2.maddesinin 7.fıkrasına göre bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya
hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin
gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği
işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında
kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin
işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf
olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
4857 sayılı Kanun'un 2/7.maddesi ile işçilerin İş Kanunu'ndan, sözleşmeden ve toplu iş
sözleşmesinden doğan hakları koruma-güvence altına alınmak istenmiştir. Aksi halde, 4857
sayılı Kanun'dan kaynaklanan yükümlülüklerinden kurtulmak isteyen işverenlerin işin bölüm
veya eklentilerini muvazaalı bir biçimde başka kişilere vermek suretiyle yükümlülüklerinden
kaçması mümkün olurdu.

Asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu "müteselsil sorumluluktur". Asıl işveren,
doğrudan bir hizmet sözleşmesi bulunmamakla birlikte İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrası
gereğince alt işverenin işçilerinin iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle uğrayacakları
maddi ve manevi zarardan alt işveren ile birlikte müteselsilen sorumludur. Bu nedenle meslek
hastalığına veya iş kazasına uğrayan alt işverenin işçisi veya ölümü halinde mirasçıları
tazminat davasını müteselsil sorumlu olan asıl işveren ve alt işverene karşı birlikte
açabilecekleri gibi yalnızca asıl işverene veya alt işverene karşı da açabilirler.

Öte yandan asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek
hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun alt işverene ait olduğunun
kararlaştırılması; bu sözleşmenin tarafı olmayan işçi veya mirasçıları bağlamaz.

Birlikte istihdam grup şirketlerinde ortaya çıkan bir çalışma biçimidir ve bu çalışma biçiminde
işçilerin bir kısmı aynı anda birden fazla işverene ve birlikte hizmet vermektedirler. Daha çok
yönetim organizasyonu kapsamında birbiriyle bağlantılı olan bu şirketler aynı binalarda hizmet
verebilmekte ve bir kısım işçiler işgörme edimini işverenlerin tamamına karşı yerine
getirmektedir. Tüm şirketlerin idare müdürlüğünün aynı şahıs tarafından yapılması, şirketlerin
birlikte kullandığı işyerinde verilen muhasebe, güvenlik, ulaşım, temizlik, kafeterya ve yemek
hizmetlerinin yine tüm işverenlere karşı verilmiş olması buna örnek olarak gösterilebilir. Bu
gibi bir ilişkide, işçi ve işverenler arasında tek bir iş ilişkisi vardır. Ancak bu ilişki başlangıçta
bu şekilde kurulmuştur.

İş sözleşmesine katılmada ise, başlangıçta tek bir işverenle kurulan iş ilişkisine zamanla diğer
bir iş veren katılmakta ve işçi iş görme edimini bu katılan şirkete karşı da yerine
getirmektedir. İşçinin ilk işvereni ile bağlantısı kopmamakta, iş sözleşmesinin devri değil,
işveren tarafında bir çoğalma söz konusu olmaktadır. Bu durumda da tek bir iş ilişkisi vardır.
(M.Alp.İş Sözleşmesinin Devrinde Bazı Sorunlar.DEÜ.Hukuk Fakultesi Dergisi.Cilt 9.Özel Sayı,
2007.s:197).

Holding ve şirket guruplarının bünyesinde her biri bağımsız tüzel kişiliğe ve hukuki varlığa

sahip şirketler yer alır, her ne kadar bir holding orada çalışanların aidiyet duygusu bakımından
ve personel organizasyonunda, insan kaynaklarında vb.konularda ortaya çıkan ilkeler ve
uygulamalar açısından bir bütünlük arz etse de, bu holdinge veya şirket gruplarına
(topluluklarına) bağlı her şirket hukuki yapıları bakımından ayrı ayrı birer işveren niteliğini
taşır. Dolayısıyla holdinge bağlı şirketlerde çalışan işçilerin işvereni hukuken holding veya
şirket topluluğu değil iş akdinin tarafı olan şirkettir. Buna göre, aynı guruba ya da holdinge
bağlı farklı tüzel kişiliği haiz şirketlerin iş kazaları veya meslek hastalıklarından kaynaklanan
hukuki sorumlulukları, bünyesinde bulundukları holding ya da gruptan bağımsızdır. Yani
holding ya da guruptaki diğer şirketler, kazalı işçinin işvereni olan şirketin iş kazaları veya
meslek hastalıklarından kaynaklanan hukuki sorumluluklarından ötürü kural olarak sorumlu
tutulamazlar.

Ancak şirketler arasında organik bağın bulunduğu durumlarda, birlikte istihdamın mevcudiyeti
veya işçinin işveren şirketten alacağının tahsilini olanaksız hale getiren muvazaalı işlemlerin
varlığı durumunda işveren şirketle birlikte diğer şirketler de sorumlu tutulabilir.(Süzek, Sarper.
İş Hukuku. Yenilenmiş 12. Bası. İstanbul. s:158)

Somut olayda, üretim aşamalarında davalı ... tarafından bedelsiz olarak yükleniciye bırakılan
makine ve teçhizatların da kullanılması, davalı ...'nün kendisine sunulan iş programını veya
projeyi yeterli bulunmaması halinde tespit edilen noksanlıkların davalı tarafından verilen süre
içerisinde giderilmesi zorunluluğu, yüklenicinin çalıştıracağı işletme müdürü, proje mühendisi,
vardiya daimi nezaretçisi, teknik nezaretçinin en az sayısı ve meslek kıdeminin davalı idare
tarafından belirlenmesi, idarenin, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz
olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve
nitelikteki elemanların iş başından ve işyerinden uzaklaştırılmasını isteyebilmesi gibi tespitler
karşısında anahtar teslimi olarak kabul edilemeyecek bir sözleşme ile kendisine olağan
denetim sınırlarını aşacak şekilde yetkiler tanınmış olan davalı ...'nün 4857 sayılı yasa'nın 2.
maddesi gereğince asıl işveren, diğer davalı ... Kömür İşletmeleri AŞ.'nin ise alt işveren olarak
kabul edilmesi gerektiği, ticaret sicil kayıtlarına göre kaza tarihi itibariyle Soma Holding A.Ş.
ile Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin şirket merkezlerinin aynı adreste bulunduğu, davalı ...in
iki ortaktan oluştuğu, bu ortakların Alp Gürkan ve Can Gürkan oldukları, davalı ..'in yönetim
kurulu başkanının Alp Gürkan, yönetim kurulu başkan yardımcısının ise Can Gürkan olduğu,
yine Soma Kömür İşletmeleri A.Ş.'nin paydaşlarının Alp Gürkan, Can Gürkan ve bunlar
dışındaki diğer birkaç gerçek ve tüzel kişi oldukları, Holding'in yönetim kurulu başkan
yardımcısı Can Gürkan'ın kaza tarihinde ...nin yönetim kurulu başkanı olduğu, buna göre adı
geçen her iki davalı arasında organik bağ bulunduğu, bu nedenle Soma Holding A.Ş.'nin de
hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bunun yanında, gerek mülga BK'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK'nun 56.
maddesinde hakimin bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın
özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene veya ölenin yakınlarına manevi tazminat olarak
uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceği öngörülmüştür. Hakimin manevi zarar
adı ile zarar görene veya ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete
uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı
gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı
gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu
tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Manevi tazminat davalarında, gelişmiş ülkelerde artık eski kalıplardan çıkılarak caydırıcılık
unsuruna da ağırlık verilmektedir. Gelişen hukukta bu yaklaşım, kişilerin bedenine ve ruhuna
karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında

la leme mükemmele sammmlennmle imei ei elmenk üni. ene sal seki "ananın nü melemen Üni mii elen e

LKUYUNEMİNNR UyYGirdNal ULGiNMUl Yu İHUHRVİ LUZLIMMMAL LURUMNM UMHMILSi YOLU HMM ULuyu BKUYINHuUnLu,
kişi haklarının her şeyin önünde geldiğini önemle vurgulamaktadır.

Bu ilkeler gözetildiğinde; aslolan insan yaşamıdır ve bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında
açtığı derin ızdırabı hiçbir değerin telafi etmesi olanaklı değildir. Burada amaçlanan sadece bir
nebze olsun rahatlama duygusu vermek; öte yandan da zarar veren yanı da dikkat ve özen
göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla, caydırıcı olabilmektir.(4GK 23.6.2004,
13/291-370)

Manisa ili Soma ilçesinde bulunan ... yeraltı maden ocağında 13/05/2014 tarihinde meydana
gelen yargılamaya konu iş kazasının 301 kişinin ölümüne ve 486 kişinin yaralanmasına yol
açtığı, son yüz yılın en büyük iş kazalarından birisi olan bu iş kazasının yalnızca iş kazasına
uğrayanlarda veya kazalıların yakınlarında değil toplumun tamamında derin bir üzüntü
meydana getirdiği, bu kapsamda Soma maden kazası gibi toplumu derinden etkileyen
facialarda hüküm altına alınan manevi tazminat tutarları değerlendirilirken manevi tazminatın
caydırıcılık unsurunun öne çıkması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ölenin olayda kusurunun bulunmadığının anlaşılıp iş
kazasının meydana gelmesinde kusuru bulunanlar arasındaki kusur dağılımının ilerde kendi
aralarında açılabilecek rücu davasında yeniden değerlendirilmesinin mümkün bulunmasına,
temyizin kapsam ve nedenlerine göre ilk derece mahkemesi kararında sair yönlerden bir
yanlışlık yok ise de, davalılar Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. ile Soma Holding A.Ş. arasındaki
organik bağ nedeniyle davalı ...Ş.'nin de hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu
tutulması gerektiği gözden kaçırılarak kendisine husumet yöneltilemeyeceğinden bahisle adı
geçen şirket hakkındaki davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul
ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün bu yönleri amaçlayan temyiz
itirazları kabul edilmeli, Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar kaldırılmalı, ilk derece
mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100
sayılı HMK'nun 373/1. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının
BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı T.K.İ. Genel Müdürlüğü'ne iadesine
dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine, 28/01/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.Başkan
