22. Hukuk Dairesi 2019/8634E., 2020/262K.
$

"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ:9. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ: SENDİKA KANUNLARINDAN KAYNAKLANAN

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı
vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası
için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi,
gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalılardan ... İşçileri
Sendikasının talebi üzerine ... - ... adi ortaklığı tarafından hizmet alım ihalesi ile
faaliyet yürütülen ... Devlet Hastanesi unvanlı işyerinde yürütülen işlerin girdiği
işkolunun tespiti amacıyla davalı Bakanlığa başvuruda bulunulduğunu, faaliyet
yürütülen işlerin girdiği işkolunun tespitine ilişkin 2015/78 sayılı işkolu tespit kararının
Resmi Gazetede yayımlandığını, İşkolları Yönetmeliğinin 17 sıra numaralı “Sağlık ve
Sosyal Hizmetler” işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, tespitin kanun, yönetmelik
ve Yargıtay kararlarına uygun olmadığını, davalı şirket işçileri tarafından yapılan veri
işleme, otomasyon, bilgisayar programlama ve danışmanlık faaliyetlerinin niteliği
itibarıyla İşkolları Yönetmeliğinin 10 sıra numarasında yer alan “Ticaret, büro, eğitim
ve güzel sanatlar” işkoluna girdiğini, sağlık işinin münhasıran doktor, hemşire,
laborant, sağlık memuru vs. kişilerce gerçekleştirildiğini, Yargıtay yerleşik içtihatları
gereğince veri hazırlama, yazılım destek, donanım ve kontrol işletmenliği işlerinin
yönetmeliğin 10 sıra numarasında yer alan “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar”
işkoluna girdiğini ileri sürerek 2015/78 sayılı işkolu tespit kararının iptaline ve ...
Devlet Hastanesinde ... - ... adi ortaklığı işçileri tarafından ağırlıklı olarak yapılan veri
girişi, veri hazırlama, otomasyon, bilgisayar programlama ve bilgisayarlı danışmanlık
vb. faaliyetlerin niteliği gereği İşkolları Yönetmeliğinin 10 sıra numarasında yer alan
“Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini
talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti: Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili istinaf kanun
yoluna başvurmuştur.Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili temyiz kanun yoluna
başvurmuştur.Gerekçe:Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu
İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4 ve 5. maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraza
ilişkindir.

Türk toplu iş hukukundaki normatif düzenlemelerde işkolu kavramı önemli bir yer
tutmaktadır. 6356 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, sendikalar kuruldukları

iekoalımeAa #aalluatta hulumımar Teckalımıın bhalirleanmaci Lanıcımı düsanleanan SEE

Jurk toplu Iş hukukundaki normali düzenlemelerde IşKoOlu Kavramı önemli bir yer
tutmaktadır. 6356 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, sendikalar kuruldukları
işkolunda faaliyette bulunurlar. İşkolunun belirlenmesi konusunu düzenleyen 6356
sayılı Kanun'un 5. maddesine göre, işkolu tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığınca yapılacaktır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılan tespit ile
ilgili kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, bu tespite karşı ilgililer, onbeş
gün içinde dava açabilir. Belirtilen süre hak düşürücüdür.6356 sayılı Kanun'un 4.
maddesinin birinci fıkrasına göre, işkolları, Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde
gösterilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, bir işyerinde yürütülen asıl işe
yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Yine aynı maddede, bir işkoluna
giren işlerin neler olacağının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve
uluslararası normlar göz önünde bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği
belirtilmiştir.

İşkolu kavramı sendikaların faaliyet alanlarını belirleyen temel bir öğedir. Birbirine
benzer işler bir hukuki kalıp altında toplu iş hukukuna sunulmaktadır.İşkolu tespitinde
birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir
sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin gerekçesinde, işyeri, teknik bir
amaca, diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan
meydana gelen bir birim olarak belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının saptanmasında
“işyerine bağlı yerler” ile “eklentiler” ve “araçların” bir birim kapsamında oldukları
belirtildikten sonra özellikle bir işyerinin mal ve hizmet üretimi için ayrı bir alanı da
kullanması halinde bunların tek işyeri mi yoksa birbirinden bağımsız işyerleri mi
sayılacağı konusunda "amaçta birlik”, aynı teknik amaca bağlı olarak üretimde
bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile “yönetimde birlik”, aynı yönetim altında
örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir.İşyerinin özelliğini veren temel
öğe teknik amaçtır. Mal ve hizmetin kazanç amacıyla yahut başka bir amaçla
üretilmesi arasında bir fark bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla hizmet üretimi veya
mal üretimi tek başına teknik bir amaç olabilir. Sonuç olarak işyeri, teknik bir amacı
gerçekleştiren temelde örgütsel bir birlikteliktir. İşyeri sürelikli bir organizasyon
içerisinde örgütlenmeyi gerektirir. Organizasyon, özünde maddi ve maddi olmayan
öğelerin yanında emeğin varlığını da içinde barındırır. Aynı işverene ait iki üretim birimi
aynı teknik amacı elde etmek için örgütlenmişse yahut bu yerlerde aynı teknik amacın
farklı üretim amaçları gerçekleşiyorsa amaçta birlik sağlanmıştır. Farklı üretim
birimlerinin tek bir işyeri sayılması için aynı arazi sınırları içinde bulunmaları
gerekmemektedir. Fakat birimler arasındaki uzaklık işlerin tek elden yürütümünü
engelleyecek boyutta olmamalı çünkü farklı birimler arasında amaçta birlik bulunsa
dahi yönetimde birliğin sağlanmasının zorunluluğu tartışmasızdır.İşkolu tespit
davalarında, her işverenin işyerinin bağımsız işyeri olarak kabul edilip, o işyerinde
yapılan işlerin niteliği itibarıyle işkolu tespiti gerekir. Alt işverenin işkolu tespiti asıl
işverenin yaptığı işe göre belirlenmez. Alt işverenin işkolu tespitinin, asıl işverenden
ayrı olarak yapılması gerektiği gibi, alt işverene ait işyerinde yapılan işlerin, asıl
işverene ait işyerinde yapılan işlere yardımcı iş olarak değerlendirilmesi de doğru
olmaz. 6356 sayılı Kanun'un 4/2. maddesinde öngörülen, bir işyerinde yürütülen asıl
işe yardımcı işlerin de, asıl işin dâhil olduğu işkolundan sayılacağı kuralı, bir işyeri
sınırları ve organizasyonu içerisinde yürütülen işler için önem taşır. Yoksa birbirinden
ayrı işyerlerinde farklı işkoluna giren işler yapılıyorsa asıl iş yardımcı iş kavramı geçerli

olmaz. Alt işveren işçileri Ise, alt IŞVErene alt Dağımsız Işyeri çalışanları olduklarından,
bağlı bulundukları işkolunun, asıl işverenden ayrı olarak belirlenmesi gerekir. Nitekim
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4. maddesinin gerekçesinde
“Bir işyerinde yürütülen yardımcı işin alt işveren tarafından üstlenilmesi halinde, bu iş
artık asıl işveren yönünden yardımcı iş olarak kabul edilemez. Bu işler alt işveren
bakımından asıl iş kabul edilir ve işkolu buna göre belirlenir” şeklinde anılan durum
açık olarak belirtilmişti.Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının
değerlendirilmesi gerekmektedir.Somut olayda; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
tarafından 23/07/2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan tespite göre, ... İnş. Gıda
Elekt. Teks. Taş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. - ... İnsan Kaynakları Prodüksiyon Rekli. Turz.
Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. adi ortaklığı tarafından ... Devlet Hastanesi işyerinde
hizmet alımı yolu ile yürütülen hasta yönlendirme ve refakat işlerinin İşkolları
Yönetmeliğinin 17 sıra numaralı “Sağlık ve sosyal hizmetler” işkolunda yer aldığına
dair işkolu tespit kararı verilmiştir.İnceleme konusu davada, davalı ... ortaklığı
tarafından ... Devlet Hastanesi'nde 01/02/2014-31/01/2016 tarihleri arasında
yürütülecek hizmet alım işinin konusunun veri hazırlama ve hasta yönlendirme işi
olduğu ve alt işveren işçilerinin belirtilen sözleşme kapsamında çalıştırıldığı
anlaşılmıştır. Hizmet alım sözleşmesi, teknik şartname ve tüm dosya kapsamına göre
de, alt işveren işçilerinin ağırlıklı olarak, hasta veri kayıt, hasta kayıt kabul, karşılama,
yönlendirme gibi işleri yaptıkları anlaşılmıştır.Açıklanan maddi ve hukuki olgulara göre
ve alt işveren işyerinde yapılan işlere dair işkolu tespitinin, asıl işveren işyerinden
bağımsız olarak tespit edilmesi gerekliliği karşısında, alt işveren işçileri tarafından
yürütülen işler, niteliği itibariyle İşkolları Yönetmeliği'nin 10 sıra numarasında yer alan
“Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkolunda yer almaktadır.Bu nedenle davanın
kabulü ile işkolu tespit kararının iptaline ve dava konusu işyerinin işkolları
Yönetmeliği'nin 10 sıra numarasında yer alan “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar”
işkolunda yer aldığının tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi
hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca,
hükümlerin bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi
gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararı ile Bölge Adliye
Mahkemesi kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın KABULÜ ile 23/07/2015 tarih ve 29423 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2015/78 sayılı işkolu tespit kararının, ... İnş.
Gıda Elekt. Teks. Taş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. - ... Kaynakları Prodüksiyon Rekli. Turz.
Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. adi ortaklığı tarafından hizmet alım sözleşmesi ile ...
Devlet Hastanesi işyerinde yürütülen işlerin İşkolları Yönetmeliğinin 17 sıra numaralı
“Sağlık ve sosyal hizmetler” işkoluna girdiğine ilişkin kısmının İPTALİNE,

3-... İnş. Gıda Elekt. Teks. Taş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. - ... Kaynakları Prodüksiyon
Rekl. Turz. Taş. Tem. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. adi ortaklığı tarafından hizmet alım
sözleşmesi ile Milas Devlet Hastanesi ünvanlı işyerinde yürütülen işlerin İşkolları
Yönetmeliğinin 10 sıra numarasında yer alan “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar”
işkolunda yer aldığının TESPİTİNE,

4-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 54,40 TL karar ve ilam harcından, peşin
alınan 27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,70 TL karar ve ilam harcının

davalllardan müştereken ve multeselsilen Lahsılı He Nazineye irad Kaydına, daVaci
tarafından peşin yatırılan 27,70 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve
müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı Bakanlık harçtan muaf olduğundan
harç alınmasına yer olmadığına,

5-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre
3.400,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya
verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 6.480,28 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken
ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin
üzerinde bırakılmasına,

7-Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, karardan bir
örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,8-Peşin alınan temyiz harcının
istek halinde ilgiliye iadesine, 14/01/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar
verildi.
