10. Hukuk Dairesi 2023/11541€E. , 2024/6470K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2017/274 E., 2023/123K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın
kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyizi nedeniyle kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak
yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu kararın da bozulması üzerine
verilen kısmen kabul kararının davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyizi neticesinde bozulması
üzerine Mahkemece davanın kısmen kabulü, kısmen reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı
ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

1. DAVA

Davacı vekili 23.08.2010 dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 07.04.2003 tarihleri ile Mayıs 2010 tarihleri
arasında sigortasız, davalılardan ... Konfeksiyon ve Ayakkabıcılık San. ve Tic. Ltd. Şti. iş yerinde Şubat 2010
tarihinden itibaren 17.06.2010 tarihine kadar şirket sahibi ...'ın iş yerini kardeşine devretmesi sebebiyle
aynı iş yerinde faaliyete başlayan kardeşi ...... 'a ait diğer davalı iş yerinde işçi sıfatı ile sigortasız olarak
çalıştığını bu durumun müvekkilinin mağduriyetine sebep olduğunu belirterek müvekkilinin davalılar yanında
07.04.2003 tarihleri ile 17.06.2010 tarihleri arasında davalı ... Konfeksiyon ve Ayakkabıcılık San. ve Tic. Ltd.
Şti.ve...... Hırdavat Oto Tekstil Koz. ve Sağ. Hiz. İth. İhr. Ltd. Şti.'de belirtilen tarihler arasında çalıştığının
ve sigorta başlangıç tarihinin 07.04.2003 tarihi olarak tespiti ile müvekkilinin bu hizmetlerinin diğer
hizmetleriyle birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı 13.01.2011 tarihli dilekçesi ile de dava dilekçesinde sehven yazılan işe giriş tarihinin düzeltilerek
müvekkilinin işe giriş tarihi olarak 07.04.2004 tarihinin esas alınması gerektiğini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; bu tür davalara Yargıtay uygulamalarının ışık tuttuğunu, işe
giriş bildirgesinin çalışmanın varlığı açısından yeterli olmadığını, Yargıtayın kabul ettiği ilkelere göre iş yeri
dosyaları ile Kurumdaki belgeler araştırılarak eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın yöntemince saptanmasını
beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...... Hırdavat Oto Teks. Kozm. ve Sağl. Hizm. İth. İhr. Ltd. Şti. temsilcisi ... ... 15.012.2010 tarihli
duruşmada; kendisinin şirketin ortağı ve temsilcisi olduğunu, limited şirket olduğunu, ... Konfeksiyon
Şirketinin kardeşi ...'a ait olduğunu, bu şirketle ortaklığının bulunmadığını kardeşinin iflas edip iş yerini
kapattığını, buna rağmen davacıya tüm hakların ödendiğini buna ilişkin ibranamenin olduğunu, kendi
şirketine ilişkin davayı takip edeceğini davacının kendisinin sahibi olduğu şirkette çalışmasının olmadığını,
tekstil ve hırdavat toptancılığı yaptığını, geçici olarak 3 ay ayakkabıcılık yaptığını, kardeşi ...'ın ise ayakkabı
satış işi yaptığını, iflas ettiğini, bu nedenle iş yerini kapattığını beyan etmiştir.

Davalı ... Konfeksiyon ve Ayakkabıcılık San. ve Tic. Ltd. Şti. 'ye dava dilekçesi tebliğ edildiği halde şirket
adına duruşmalara katılan olmadığı gibi yazılı bir beyanda da bulunulmamıştır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 13.06.2012 tarihli ve 2010/853 E., 2012/442 K. sayılı kararı ile "... Tüm deliller ve dosya
kapsamı bu şekilde değerlendirilerek; davacının davalı şirketler nezdinde davalı iş yerinde belirtilen tarihler

Mahkemenin 13.06.2012 tarihli ve 2010/853 E., 2012/442 K. sayılı kararı ile "... Tüm deliller ve dosya
kapsamı bu şekilde değerlendirilerek; davacının davalı şirketler nezdinde davalı iş yerinde belirtilen tarihler
arasında gün ve ücretle fiilen ücret karşılığında çalıştığı, işyerlerinin yasa kapsamında faal olduğu Kurum
kayıtları, iş yeri kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığından
Mahkemece benimsenen 21.05.2011 tarihli ek raporun sonuç ve kanaat bölümünün b- bendinde belirtilen
Ticaret Odası tarafından bildirilen emsal ücrete göre yapılan tespit ve hesaplama dikkate alınarak belirtilen
tarihler arası gün ve ücretle davacının davalı şirketler nezdinde sigortalı çalışmalarının tespitine karar
verildiği" gerekçesiyle;

"Davacının, davalı ... Konfeksiyon ve Ayakkabıcılık San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde davalı iş yerinde sigorta
kapsamına girecek şekilde;

07.04.2004-30.06.2004 arası 83 gün, günlük 18,32 TL,

01.07.2004-31.12.2004 arası 180 gün, günlük 16,28 TL,

01.01.2005-31.12.2005 arası 360 gün, günlük 17,91 TL,

01.01.2006-31.12.2006 arası 360 gün, günlük 19,47 TL,

01.01.2007-31.06.2007 arası 180 gün, günlük 20,62 TL,

01.07.2007-23.09.2007 arası 83 gün, günlük 21,45 TL,

02.04.2008-29.05.2008 arası 57 gün, günlük 22,30 TL gün ve ücretle sigortalı çalışmalarının tespitine,

Davacının davalı ... ... Hırdavat Oto Teks. Kozm. ve Sağl. Hizm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde
davalı iş yerinde sigorta kapsamına girecek şekilde;

19.02.2010-17.06.2010 arası 148 gün, günlük 26,73 TL gün ve ücretle sigortalı çalışmalarının tespitine,
Bu çalışmalarının diğer sigortalı hizmetlerine eklenmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

Dairenin 28.06.2013 tarih ve E.2012/20882, K.2013/14732 sayılı kararında; "... Mahkemece; kısa kararda,
"Bilirkişi tarafından düzenlenen 21.05.2011 tarihli raporun sonuç ve kanaat bölümünün b-) bendinde
belirtilen ticaret odası tarafından bildirilen emsal ücrete göre yapılan tespit ve hesaplama dikkate alınarak,
belirtilen tarihler arası gün ve ücretle davacının davalı şirketler nezdinde davalı işyerlerinde sigortalı
çalışmalarının tespitine" denilerek, usul ve yasaya uygun kısa karar oluşturulmaksızın gerekçeli karar
yazılmıştır. Ortada hukuki varlık kazanmış bir karar mevcut değildir. Kamu düzeni amacıyla konulmuş,
emredici hükümlerden olan yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere aykırı olarak davanın yürütülüp
sonuçlandırılması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve sair yönleri
incelenmeksizin hüküm bozulmalıdır." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 01.03.2016 tarih ve E. 2013/562, K.2016/153 sayılı kararı ile "... Yapılan yargılama sonunda
tüm dosya kapsamı ve itibar edilen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının davalı iş yerinden bildirilen
çalışması bulunmadığı, dava tarihinin 23.08.2010 olduğu göz önüne alındığında hak düşürücü süreden söz
edilemeyeceği, davacı lehine bozmadan önceki tanık beyanları ve davalı iş yerine ürün satan Polaris firması
tarafından gönderilen davalı iş yerinde yapılan 20.05.2010 tarihli ürün envanteri stok sayım tutanağında
davacı ...'nun imzası olan belgeye itibar edilerek, davacının tespiti mümkün hizmet süreleri ve prime esas
kazancı hesaplanması gerektiği, dava konusu dönemin 19.02.2010-17.06.2010 arasında olduğu dikkate
alındığında senetle ispat zorunluluğu açısından bu döneme ait bir kaydın dosya kapsamında olmadığını, bu
durumda davacının tespiti gereken hizmetleri olduğu yönünde kanaate varılarak, prime esas kazancının
Kurum taban ücretleri altında kalmamak kaydı ile asgari ücret üzerinden hesaplanarak davacının
19.02.2010-17.06.2010 döneminde davalı iş yerinden,

19.02.2010-17.06.2010 tarihleri arasında117 gün ve günlük 24,30 TLkazançla,olmak üzere toplam 117 gün
sigortalılığının tespiti ile davacının davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair karar vermek gerektiği"
gerekçesiyle;

"1-Davacının davasının kabulüne, kısmen reddine,

A-Davacının davalı ... ... Hırdavat Oto Tekstil Koz. Sa. Hizmetleri İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.'de 19.02.2010-
17.06.2010 döneminde 117 gün ve günlük 24,30 TL kazançla olmak üzere toplam 117 gün daha sigortalı
çalıştığının tespitine,

Davacının ücret ile ilgili fazlaya ilişkin talebinin reddine" karar verilmiştir.

C. 2 nci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

Dairenin 11.05.2017 tarih ve E.2017/806, K.2017/4028 sayılı kararında; "... Mahkemece, bozma ilamından
sonra yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı gibi ... Konf. yönünden
dosyanın tefriki hatalıdır. Davalı ... ... Hırdavat sahibi ... ... duruşmada alınan beyanında ... Konfeksiyon
ortaklarından ... ile kardeş olduklarını, kendisinin 3 ay gibi bir süre ile ayakkabıcılık yaptığını beyan etmiştir.
Dosya kapsamında, davalı ...... 'e ait ayakkabı mağazasına teslim edilen ürünlere ilişkin Polaris Firmasına ait
irsaliye faturalarında ve davacının imzasının bulunduğu 20.05.2010 tarihli Mağaza Emvanter Sayım
tutanağında, mağazanın Tayahatun Mah. Mahmutpaşa No:103 'de bulunan mağaza olduğu ve bu adreste
bulunan mağazada daha önce ... Konfesiyona ait 1055455 Kurum sicil nolu ayakkabı mağazasının faaliyet
gösterdiğinin vergi müdürlüğünden gelen yazı cevabı ile belirgin olduğu gözetildiğinde her iki davalı şirket
arasında organik bağ ve devir olgusunun varlığı yöntemince araştırılmaksızın tefrik kararı verilmesi yerinde
değildir.

20.05.2010 tarihli Mağaza Emvanter Sayım tutanağında davacının imzasının yanı sıra mağaza müdürü
olarak ...'nın imzası bulunmaktadır. ... hakkında ... Konf.'a ait 1055455 Kurum sicil nolu iş yerinden 2007/9
ve 2007/10 dönem bordrosu ile bildirimde bulunulduğu dosya kapsamındaki bordrolar ile sabittir. Dosya
kapsamında bordro tanığı olarak dinlenen ...1n ... Konf.'a ait 105545 sicil no.lu iş yerinden 2004/5-2006/4
arası bildirimi yapıldığı, yine komşu iş yeri tanığı olarak ...'n dinlenildiği başkaca çalışan bordro tanığı
dinlenmediği, alacak dosyasında dinlenen tanıklara ilişkin duruşma zabtı örneğinin dosya arasına alındığı
anlaşılmaktadır. Mahkemece, yapılacak iş tefrik kararından dönülerek dosyalar birleştirildikten sonra ...... 'e
ait ayakkabı mağazası ve ... Konf.'a ait iş yerinde çalışmaları olan ... ile birlikte her iki davalıya ait iş
yerlerinde çalışan ve dava edilen dönemde çalışmaları kayda geçen bordro tanıkları resen tespit edilerek
dinlenilmeli, dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri getirtilmeli, devir olgusunun ve organik bağın ve
çalışmanın varlığı yöntemince araştırılmalı, tanık beyanları ile devir olgusunun ve çalışmanın varlığı ortaya
konulmalı, davacı tarafından açılan işçi alacakları dosya aslı yada onaylı örneği getirtilmeli ve bu dosya
kapsamındaki deliller de irdelenmeli, davacının 24.09.2007-01.04.2008 tarihleri arasında dava dışı ... Delen
adına kayıtlı 1003390 Kurum sicil no.lu iş yerinden yapılan bildirimleri de gözetilerek, çalışmanın varlığı ve
kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde
edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar
vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve
yasaya aykırı olup, bozma nedeni yapılmış, karar başlığında dava tarihin ve davalı ... ... Hırdavat'ın Ticaret
Sicil Ünvanının eksik gösterilmesi Mahkemece düzeltilecek maddi hata olduğundan bozma nedeni
yapılmamıştır." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 01.03.2016 tarih ve E. 2014/602, K.2016/154 sayılı kararı ile "... Yapılan yargılama sonunda
tüm dosya kapsamı ve itibar edilen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının prime esas kazancı yönünden
davacı vekilinin 12.05.2011 tarihli dilekcesinde davacının en son net ücretinin 1.600.000 TL olduğunu

belirttiği, davalı işveren tarafından davacının kredi çekmesi için Finansbank A.Ş.'ye verilen ve celbedilen
14.12.2009 tarihli maaş yazısında davacının 7 yıldır çalışmakta olduğu ve maaşının net 1.400,00 TL
olduğunun belirtildiği, ancak bu tür davalarda senetle kanıtlama zorunluluğu yönünden brüt ücretin esas
alınması gerektiği, davaların tefrik edilmesi ile dava konusu dönemin 07.04.2004-18.02.2010 arasında
olduğu dikkate alındığında senetle ispat zorunluluğu açısından bu döneme ait bir kaydın dosya kapsamında
olmadığı, bu durumda davacının tespiti gereken hizmetleri olduğu yönünden prime esas kazancının Kurum
taban ücretleri altında kalmamak kaydı ile asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği, davacının
29.08.2008-18.02.2010 döneminde davalı iş yerinden Kuruma bildirilen çalışmalarının tespitinden hukuki
yararı olmadığı, davacının 07.04.2004-18.02.2010 döneminde davalı iş yerinde bir hizmet akdi ile çalıştığı,
1075586 34.05 sigorta sicil numaralı davalı iş yerinden Kuruma bildirilenler dışında 1491 gün daha sigortalı
olarak çalıştığının tespiti ile davacının davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair karar vermek
gerektiği" gerekçesiyle;

"1-Davacının davasının kabulüne, kısmen reddine,
A-Davacının 29.08.2008-18.02.2010 döneminde davalı iş yerinden Kuruma bildirilen çalışmalarının
tespitinde hukuki yarar olmadığından reddine,

B-Davacının 07.04.2004-18.02.2010 döneminde davalı ... Konfeksiyon ve ayakkabıcılık San. Tic. Ltd. Şti.'de
davalı iş yeri tarafından Kuruma bildirilenler dışında;

07.04.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 84 gün günlük 18,321,000,00 TL kazançla,
01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasınad 180 gün günlük 14,805,000,00 TL kazançla,
01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün günlük 16,29 TL kazançla,

01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün günlük 17,70 TL kazançla,

01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün günlük 18.75 TL kazançla,

01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün günlük 19,50 TL kazançla,

01.01.2008-28.05.2008 tarihleri arasında 147 gün günlük 20,28 TL kazançla,

Olmak üzere toplam 1491 gün daha sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

Davacının ücret ile ilgili ve fazlaya ilişkin isteminin reddine" karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı Kurum vekili temyiz
isteminde bulunmuştur.

Dairenin 14.01.2019 tarih ve E.2018/3042, K.2019/7 sayılı kararında; "1-Dosyadaki yazılara, toplanan
delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz yoluna başvuran davacının tüm,
davalılardan Kurumun sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-... Davacı, 07.04.2004 - 01.05.2008 arasında sigortasız olarak, 01.05.2008'den itibaren ise sigortalı
olarak ... Konfeksiyon ve .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığını, iş yerinin ... ... Hırdavat San. ve Tic. Ltd.
Şti.'ye devredildiğini ancak kendisinin 17.06.2010 tarihine kadar da... ... Hırdavat Ltd. Şti. tarafından
işletilen aynı iş yerinde çalıştığını ve sigorta başlangıcının 07.04.2004 olarak tespitine ve belirttiği tarihler
arasında hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının hüküm altına alınmasını istemiştir. Mahkemece, ticaret sicil
kayıtları esas alınarak davalılar hakkındaki dava tefrik edilmiş, davalı ... Kon.ve .... San. ve Tic. Ltd. Şti.
yönünden davanın kısmen kabulüyle, A-Davacının 29.08.2008 - 18.02.2010 döneminde davalı iş yerinden
Kuruma bildirilen çalışmalarının tespitinde hukuki yarar olmadığından reddine,

B-Davacının 07.04.2004 - 18.02.2010 döneminde davalı ... Konfeksiyon ve Ayakkabıcılık San. Tic. Ltd.
Şti.'nde davalı iş yeri tarafından Kuruma bildirilenler dışında; ...olmak üzere toplam 1491 gün daha sigortalı
olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiş, tefrik edilen ve İstanbul 19. İş Mahkemesinin 2013/562 Esasına
kaydedilen dosyada davalı ...... Hırdavat yönünden ise davacının 19.02.2010 - 17.06.2010 arası 117 gün
asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilerek istem kısmen hüküm altına alınmıştır.

un Hırdavat ... Ltd. Şti. yönünden verilen karar, Dairemizin 11.05.2017 tarih, 2017/806 E. - 2017/4028
K. sayılı ilamıyla bozulmuştur. Bozma ilamında belirtilen gerekçelerle ... ... Hırdavat ... Ltd. Şti. yönünden

dosyanın tefriki hatalıdır. Zira her iki davalı şirket arasında organik bağ ve devir olgusunun varlığı
yöntemince araştırılmaksızın tefrik kararı verilmesi yerinde değildir. Dairemizin sözü edilen bozma kararında
belirtilen açıklamalar ışığında, araştırma yapılarak, elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerekirken,
eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup,
bozma nedenidir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 16.02.2023 tarih ve E. 2017/274, K.2023/123 sayılı kararı ile "... Dinlenen tanıkların
anlatımları, dosya kapsamında bulunan sevk irsaliyeleri, envanter sayım tutanakları ile dava konusu istemin
ispat olunduğu, dava dilekçesi ile talep edilen ancak bildirim yapıldığı için vazgeçilen süre yönünden istemin
reddi gerektiği değerlendirildiği" gerekçesiyle;

"1-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine,

a-Davacının ... Konf. ve Ayakkabıcılık San. Tic. Ltd. Şti. nezdinde, Kurum taban ücretleri altında kalmamak
kaydıyla her bir dönem yönünden karşılarında gösterilen prime esas kazançla ve ayda 30 gün esasına dayalı
olmak üzere,

07.04.2004 - 30.06.2004 — tarihleri arasında 83 gün, günlük 18,32-TL kazançla;

01.07.2004 - 31.12.2004 — tarihleri arasında 180 gün, günlük 16,28-TL kazançla;

01.01.2005 - 31.12.2005 — tarihleri arasında 360 gün, günlük 17,91-TL kazançla;

01.01.2006 - 31.12.2006 — tarihleri arasında 360 gün, günlük 19,47-TL kazançla;

01.01.2007 - 31.06.2007 — tarihleri arasında 180 gün, günlük 20,62-TL kazançla;

01.07.2007 - 23.09.2007 — tarihleri arasırkla 83 gün, günlük 21,45-TL kazançla;

02.04.2008 - 29.05.2008 — tarihleri arasında 57 gün, günlük 22,30-TL kazançla;

olmak üzere toplam 1303 gün süre ile çalıştığının tespitine,

b-Davacının ... .... Hırd. Oto. Teks. Koz. ve Sağ, Hizm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde, Kurum taban
ücretleri altında kalmamak kaydıyla her bir dönem yönünden karşılarında gösterilen prime esas kazançla ve
ayda 30 gün esasına dayalı olmak üzere,

19.02.2010 - 17.06.2010 — tarihleri arasında 148 gün, günlük 26,73-TL kazançla;
olmak üzere toplam 148 gün süre ile çalıştığının tespitine,

c-Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içindedavalı......... Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri
temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ......... Ltd. Şti. vekili, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını
talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep
etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu (5510 sayılı Kanun'un m. 86/9 uncu) maddesi uyarınca açılmış
hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen
veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan
başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme

UararındeAa halirtilan aylık Lasana tanlamları ila nrim Adama alin csayyıları na9-a2r93 9lınır”

bnekiheikkikebelindinititöndeilizeli hhietnetii- Hdi ekber dikine — beklet #keniklkkiıetnetizeillizeteikdeki

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar,
kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede
hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından
olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla
yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde
bulundurulmalıdır.

6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası
altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde
somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için
gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı
zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması
gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia
somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut
iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi
aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin
uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki
açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil
gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e
gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların
belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra
yargılamaya devam etmelidir.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet
akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, iş
yeri özlük dosyası temin edilip iş yerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup
bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi
iş yerinde ne iş yapıldığı, iş yerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu,
çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl
vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, iş yeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında
yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re'sen araştırma
kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça o iş yerinde çalışan öteki kişiler ile o iş
yerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı
denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde
belirlenmelidir.

3. Değerlendirme
1.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Somut olayda, davacı 07.04.2003-17.06.2010 tarihleri arasında davalı şirketlerde çalıştığı iddiasıyla dava
açmış olup gelen ticari sicil kayıtlarına göre ... Konfeksiyon şirketinin 18.02.2010 tarihinde kapanıp davacı
tarafından ibraname imzalandığı, bu tarihe kadar olan çalışma dönemi içerisinde de 1003390 sicil numaralı
dava dışı ... Derlen iş yerinden 24.09.2007-01.04.2008 tarihleri arasında sigorta bildirimlerinin bulunduğu,
Mahkemece yalnızca ... Konfeksiyon iş yerinin (1055455 sicil nolu) bir şubesinde çalışan tanıkların
dinlenildiği, bu tanıkların yetersiz beyanına göre hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle şirketlerin ticari sicil kayıtları getirtilerek şirketlerin kuruluş tarihleri, varsa ...
şirketinin şubelerinin kuruluş ve adresleri belirlenmeli, davacıdan davasını somutlaştırması yükümlülüğü
kapsamında hangi tarihlerde, hangi iş yerinin, hangi şubesinde işe başladığı, çalıştığı işyerlerinin dönem ve
adresleri, kimlerle çalıştığı sorulmalı, tespit edilen şubelerden verilen dönem bordroları celbedilmeli, bordro
tanıklarının adresleri tespit edilerek dinlenilmeli, davacıdan dava dışı iş yerindeki çalışmaları hakkında bilgi
alınmalı, bu çalışmanın gerçek olup olmadığı sorulmalı, ... ... iş yerine ait şahsi sicil dosyası, tescil bilgileri
ve dönem bordroları getirtilmeli, bu iş yerinden de bordro tanıkları dinlenilmeli ve sonucuna göre karar
verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile
yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,
Temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
