(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/32124E. , 2020/8098K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : 7. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : KURUM İŞLEMİNİN İPTALİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacının dava dışı ... Hastanesi Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti'de çalıştığını, davalı tarafça iş
sözleşmesinin 07.05.2013 tarihinde feshedildiğini, davalı kuruma işsizlik ödeneği almak için
başvuruda bulunduğunu ve başvurusu sonrasında işsizlik ödeneğine hak kazandığından bahisle
davacıya ödeme yapıldığını, bu işsizlik ödeneğinin iptal edildiğinden bahisle ödenmiş olan
bedelinin iadesinin talep edildiğini, bu işlemin yasal ve yerinde olmadığını, işsizlik sigortası
primlerinin ödenmiş olması şartlarının gerçekleştiğini, dava dışı şirket tarafından yapılan sigorta
primlerinin fiili çalışmaya dayalı olmadığının ... denetmekleri tarafından tespit edildiğinden
primlerin ve çıkışının ... tarafından iptal edildiğinin belirtildiğini, işsizlik ödeneğinin hangi hallerde
kesileceğinin düzenlendiğini ve davacının fiili çalışması olmadığı gerekçesiyle prim ve çıkışının
iptal edilmesinin söz konusu olamayacağını belirterek; davalı kurumun 06/11/2015 tarih
39001389-403.05.2960 sayılı işleminin iptaline ve davacı tarafından davalı kuruma ödenen 90
günlük (2.746,56 TL) işsizlik ödeneğinin davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava
etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Kurumun işlem yapmadan önce incelemeleri yaptığını ve yapmış olduğu bu incelemeler
sonucunda davacının yasaya aykırı olarak işsizlik ödeneği aldığının tespit edildiğini, müvekkili
kurumca uygulanan idari işlem aleyhine yapılan itirazın reddi gerektiğini ve dolayısıyla davanın
reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun; HMK 353/1-b.1 maddesi
gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının işsizlik ödeneğinin iptaline dair Kurum işleminin
yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

4447 sayılı Yasanın 51. maddesine göre işsizlik ödeneğine hak kazanmanın şartları “bu Kanun
uyarınca sigortalı sayılanlardan hizmet akitleri aşağıda belirtilen hallerden birisine dayalı olarak
sona erenler, Kuruma süresi içinde şahsen başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını
kaydettirmeleri ve bu Kanunda yer alan prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları kaydıyla işsizlik

mikmAEi almamın hal lmanmımlar 4ATE paanlı İn Mamımmırlmardm 493 Mp amnddami mn OCA maaulı Mpmis

sona erenler, Kuruma süresi Içinde Şahsen Daşvurarak yeni Dir Iş almaya hazır olduklarını
kaydettirmeleri ve bu Kanunda yer alan prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları kaydıyla işsizlik
ödeneği almaya hak kazanırlar. 1475 sayılı İş Kanunu'nun 13 üncü maddesi veya 854 sayılı Deniz
İş Kanununun 16 ncı maddesi yada 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar
Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında
belirtilen bildirim önellerine uygun olarak hizmet akdi işveren tarafından sona erdirilmiş olmaktır.
İşsizlik sigortası, çalışanın hizmet sözleşmesinin son bulmasıyla özdeşleşen bir kurumdur. Hizmet
sözleşmesinin askıda kalması, onun son bulduğu anlamına gelmediğinden ve işçi askı devresi
sonunda yeniden çalışmayı sürdüreceğinden, işsizlik sigortası edimlerinden yararlanma imkanı da
yoktur, yasanın 51/g bendinde geçen grev ve lokavtın, yasal grev ve lokavt niteliğini taşıması
gerektiği açıktır. Yasa, sigortalının işsizlik sigortasından ödenek talep hakkını engelleyen diğer
askı halleri olarak da, “ilgili kanunlardan doğan olağanüstü hal, seferberlik hali, doğal afetler, kısa
süreli askerlik, sivil savunma hizmetleri gibi çalışma yükümlülükleri”ne yer vermiştir. Buna karşın,
4447 sayılı yasada değinilmeyen “mevsimlik iş”veya "ücretsiz izin kullanılması” gibi durumlarda
da, işçilerin hizmet akitleri askıda olabilmektedir. O nedenle, hizmet sözleşmesi son bulmayan bu
gibi durumlarda da, işsizlik sigortasından yararlanma olanağı yoktur.(İşsizlik Sigortası ...-Doç. Dr.
...Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü
İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi.)

İş Kanununda iş sözleşmesinin işverence tek taraflı olarak askıya alınabileceğini öngören bir
düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle işverenin sözleşmeyi tek taraflı olarak askıya alması
fesih olarak kabul edilmektedir. Ancak, somut olayda iş akdi işverence askıya alınmış, davacı bu
askı süresince işe çağrılmayı beklemiş, askıya alma konusunda tarafların iradeleri birleşmiştir. Bu
durumda, sözleşmenin davalının iş akdinin ...'ya çıkış bildirimin yapıldığı 07/05/2013 tarihinde
feshedildiğinin ve bu tarihe kadar davacının iş akdinin, işçinin fiilen çalışmaması ve işverenin
ücret ödememiş olması nedeniyle bir nevi askı döneminde olduğunun kabulü gerekir.
Sözleşmenin askıya alınması, aralarında sürekli bir borç ilişkisi yaratan tarafların ortak iradesine
uygun bir durumdur. Çünkü taraflar sürekli borç ilişkisi yaratan bir sözleşme yapmakla karşılarına
çıkan ilk engelde onu ortadan kaldırmayı değil kural olarak sürdürmeyi amaçlarlar. Sözleşmenin
askıya alınmasının işlevi tarafların iradelerine uygun bir biçimde mümkün olduğu kadar iş
ilişkisinin sürekliliğini sağlamaktadır. Bu nedenle ve askıya alınmanın iş güvencesini sağlama
amacına uygun olarak uygulamada yargıcın şüphe halinde hakkını iş akdinin askıya alındığı
yönünde kullanması gerekir.

İş akdinin askıya alınması teorisi sadece yasada öngörülmeyen askı hallerinin uygulama alanına
geçirilmesinde değil aynı zamanda mevzuatla bağlanmasına karşın hüküm ve sonuçları eksik
düzenlenmiş askı hallerinde boşlukların doldurulması işlevini de yerine getirir.

Doğal afetler, yangın, yasama veya yürütme organınca konulan ithalat ve ham madde yasakları
vb. nedenler işverenin, işçinin iş görme edimini kabul etmesini imkansız hale getirirler. İş
Kanununun 24. maddesinin III. Bendinde iş akdinin askıya alınması zorlayıcı nedenlerin varlığına
dayandırılmıştır. Bu hükme göre işçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını
gerektirecek zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması halinde işverenin ifayı kabul imkânsızlığı ve iş
akdinin askıya alınması söz konusu olur. (... Hukuku)

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayda, davacının dava dışı ... Hastanesi (... Sağlık Hizmetleri
Ltd. Şti.) işyerinde 02.09.2010 tarihinden beri çalışırken, 05/09/2012 tarihinde Valilik tarafından
“işyerindeki eksikliklerin tamamlanması için geçici süre ile faaliyetinin durdurulmasına” karar
verilmiştir. Davacının 07/05/2013 tarihinde “23- İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih” koduyla
... ya çıkışı bildirilmiştir. Kurum müfettişince alınan tanık beyanlarından işyeri yetkilileri tarafından
çalışmalara hastane açılıncaya kadar ara verildiği ve herhangi bir gelişme de yeniden personele
haber verileceğinin söylendiği, işyerinde denetimlerin yapılması nedeniyle de çıkışlarının
verildiğini anlaşılmıştır. Çıkış tarihine kadar davacının sigorta primleri yatırılmış, fesih sonrasında

davacının başvurusu üzerine kendisine 240 gün işsizlik ödeneğini hak ettiği belirlenerek işsizlik
ödeneği bağlanmış ve davacıya 90 gün işsizlik ödeneği ödenmiştir.

Kastamonu Çalışma İl Müdürlüğünün 2012/983356 sayılı ve 19/11/2012 tarihli inceleme emri
sonucu hazırlanan ve 16/04/2014 tarihinde sonuçlandırılan inceleme raporuna göre, dava dışı
işyerinin Valilik tarafından verilen faaliyet durdurma kararı sebebiyle 07/09/2012 tarihinden
sonra işyerinde fiili çalışmanın bulunmadığı, fiili çalışmaya dayanmayan 07/09/2012 tarihinden
itibaren yapılan sigortalılığın ve işveren tarafından ödenen primlerin iptaline, davacıya ve onunla
aynı durumda olan yaklaşık 80 işçinin işsizlik ödeneğinin kesilmesine karar verilerek ödenen
miktarın iadesi talep edilmiş ve davacı da aldığı işsizlik ödeneğini Kuruma geri ödemiştir. Davacı
açtığı bu dava ile Kurum tarafından haksız olarak işsizlik ödeneğinin kesilmesi ve ödenen miktarın
geri istenmesine dair işleminin iptali ile hak ettiği tutarın kendisine ödenmesini talep etmiş,
mahkemece Kurum işleminin doğru olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge
Adliye Mahkemesi de verilen ret kararını hukuka uygun bularak istinaf başvurusunu esastan
reddetmiştir. Ancak verilen karar hatalıdır.

Davacının iş akdinin, işverenin zorunluluk hali nedeniyle, faaliyetinin geçici olarak resmi
makamlarca durdurulmuş olması sebebiyle, tarafların zımni olarak iradelerinin birleşmesi
sonucunda 07.09.2012 tarihinde bir nevi askıya alındığı ve iş akdinin 07.05.2013 tarihinde
feshedildiğinin kabulü iş hukukunun temel ilkeleri çerçevesinde somut olaya uygundur. Aksini
kabulü durumunda işçi, kendi ihmali ya da hilesi olmadan yasal hakkından mahrum bırakılacaktır.
Bu itibarla davalı Kurum işlemi hatalı olup işlemin iptali ile davacı tarafından Kuruma geri ödenen
işsizlik ödeneğinin de davacıya verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup
bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi
kararının yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece
Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye
Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
29/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
