9. Hukuk Dairesi 2024/8328E. , 2024/10482K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/293 E., 2024/15 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında
verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27.
Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen
kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul
eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı asıl işveren Şirkete ait yurt dışı inşaat şantiyelerinde alt
işveren ... İnşaat Konstrüksiyon San. ve Tic. Ltd. Şti. (... Şirketi) işçisi ve kalıp ustası olarak aylık net
1.800,00 USD ücretle çalıştığını, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız ve bildirimsiz
olarak feshedildiğini, davacının haftada 7 gün 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını ve iş yoğunluğu
nedeniyle çalışmasının saat 23.00'e kadar sürdüğünü, işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem
ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal ... ve genel tatil ücreti, yıllık izin ve ücret
alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının çalıştığı alt
işveren şirketlerin davaya dâhil edilmesi gerektiğini, davacının davalı Şirketten talep edilebilir alacağı
bulunmadığını, çalışılan ülke şartları ve mevzuat hükümleri dikkate alındığında davacının hukuka ve kanuna
aykırı olarak ileri sürdüğü iddialarla çalışmış olmasının mümkün olmadığını, davacının fazla çalışma yaptığını
kanıtlaması gerektiğini, Suudi Arabistan'da hafta tatili izninin cuma günleri olduğunu ve hafta tatili izninin
kesinlikte kullandırıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

HI. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2020 tarihli kararı ile; davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından
haklı bir sebep olmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda
bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesinin 22.02.2023 tarihli kararı ile; davalının dava dışı Venn
Şirketinden hizmet aldığı, yapılan işin mahiyeti gereği davalı ve dava dışı Şirket arasında asıl iş veren alt
işveren ilişkisi olduğu, davacı işçinin alacakları yönünden davalının sorumlu olduğu, davacının talep ettiği
dönem ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi ve belgenin olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf
başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı

e YY a a YY a a a YY a a YY a a a a

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKI YARGILAMA SURECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde
bulunmuşlardır.

2. Dairemizin 20.06.2023 tarihli ilâmı ile; dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile tanık beyanı dikkate
alındığında davacının çalışma saatlerinin 07.00-19.00 arasında olduğunun kabulünün dosya kapsamına daha
uygun düşeceği anlaşılmakla davacının 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığının kabulü ile fazla çalışma
alacağının hüküm altına alınması gerekli iken yazılı şekilde sonuca gidilmesinin hatalı olduğu, davalı tarafın
davacının çalıştığı ülkenin aşırı sıcak olmasının tüm gün çalışmaya imkân vermediğini, öğle saatlerinde açık
havada beden gücüne dayalı çalışmanın sürdürülmesinin mümkün olmadığını savunduğu, davalı tarafın bu
savunması ve çalışılan ülkenin iklim koşulları göz önüne alındığında davacı tanığının tekrar beyanı alınarak
davalı tarafın bu savunmasının sorulması ve ara dinlenme hususunun netleştirilmesi gerektiği, duruşma
tutanakları incelendiğinde davaların seri olarak görüldüğü ve karara bağlandığı konusunda açıklık
bulunmadığı, bu bakımdan davaların seri olarak görülüp görülmediği hususu netleştirilerek buna göre
vekâlet ücreti bakımından tekrar bir değerlendirme yapılması gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasına
ve dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma kararına uyularak yapılan
yargılama sonucunda fazla çalışma ücreti talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer alacak talepleri
hakkında ise yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde
bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; Mahkemece bozma sebebi yapılmayan alacaklar hakkında hüküm kurulmamasının hatalı
olduğunu, bu durumun vekâlet ücreti ve yargılama gideri açısından da tahsilde sorun yarattığını, fazla
çalışma ücretinin eksik ve hatalı hesaplandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi
ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; davacının Türkiye'de bulunduğu süreler dışlanmadan hesaplama yapılmasının hukuka aykırı
olduğunu, sadece davacı tanık beyanına itibar edilmesinin hatalı olduğunu, davacının aylık ücretinin hatalı
tespit edildiğini, fazla çalışma ücretinin hatalı hesaplandığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının
bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; bozmadan sonra
yeni kurulacak hükümde bozma kapsamı dışında kalan alacak kalemleri hakkında nasıl bir karar verilmesi
gerektiği ile fazla çalışma ücretinin hesaplanmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile
371 inci maddesi.

2. 6100 sayılı Kanun'un "Hükmün kapsamı" kenar başlıklı 297 nci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:
"Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında
verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt
uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir."

3. Dairemizin 29.06.2022 tarihli ve 2022/7746 Esas, 2022/8494 Karar sayılı ilâmında usuli kazanılmış hak
kavramına ilişkin yerleşik ilke şu şekilde vurgulanmıştır:

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli
kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli
kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir
kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın
sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan
bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış
hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

"

4. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 41, 63 ve 68 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması
gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz
olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz
itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkeme hükmünün 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesinde yer alan unsurları içermesi, yargıda
açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hâl, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve
davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet
verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.02.2012 tarihli ve 2012/13-747 Esas, 2012/84 Karar sayılı ilâmında
ve Dairemizin emsal kararlarında belirtildiği gibi Yargıtayca bozulan karar, sonraki kararın eki niteliğinde
değildir. Bozma ile birlikte önceki hüküm ortadan kalkarak hukuki geçerliliğini yitirir. Mahkemece bozulan
karara atıf yapılarak yeni hüküm oluşturulamaz. Bozmadan önceki ve bozmadan sonraki kararlar 6100 sayılı
Kanun'un 297 nci maddesine uygun olmalıdır.

4. Somut olayda, bozma sonrasında İlk Derece Mahkemesince "Mahkememizin 2020/119 Esas ve 2020/551
Karar sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. HD'nin 2023/8595 Esas ve 2023/9563 Karar sayılı
ilamı ile fazla mesai ücreti alacağı talebi dışındaki diğer alacaklara yönelik temyiz taleplerinin reddine karar
verildiği anlaşılmakla, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, UBGT ücreti,
ücret talepleri hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına" şeklinde hüküm oluşturulduğu
görülmektedir.

5. İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma kararı doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda bozma
kapsamı dışında kalan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ücret, hafta tatili, ulusal ... ve
genel tatil ücreti alacakları hakkında da açıkça hüküm kurulması gerekirken, yukarıdaki kanuni
düzenlemeler ve ilkeler dikkate alınmaksızın bu alacak kalemleri hakkında "yeniden hüküm kurulmasına yer
olmadığına" şeklinde karar verilmesi hatalıdır.

6. Bozma kararından önce hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma ücreti aylık net 1.800,00 USD
ücret esas alınarak hesaplanmış, kararın taraflarca temyizi üzerine Dairemizce verilen bozma kararı
sırasında bu husus bozma kapsamı dışında bırakılmakla davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur.
Bozma sonrasında ise aylık net 1.900,00 USD ücret esas alınarak fazla çalışma ücretinin hesaplandığı
bilirkişi raporuna göre karar verilmesi davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak ilkesine aykırı olup bozmayı
gerektirmiştir.

7. Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması hâlinde Yargıtayca son
yıllarda indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama hâlini almıştır. Bu indirim, dosyadaki delillerin durumu
ve niteliğine göre yapılması gerekli uygun bir indirimdir. Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı

helaelere ve icyveren kavıtlarına dHavanmacı dıirıimiıında hövle hir indirime aidilmemektedir.

A a e YY gey ee gi a a yg a gi

8. Somut uyuşmazlıkta fazla çalışma alacağının ispatında takdiri delil niteliğindeki tanık beyanının dikkate
alındığı, buna göre ispatın yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanmadığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle
olunca; hesaplanan fazla çalışma alacağından uygun oranda bir indirim yapıldıktan sonra belirlenecek
miktarın hüküm altına alınması yerine yanılgılı değerlendirme ile indirim yapılmadan hüküm kurulması hatalı
olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
