9. Hukuk Dairesi 2020/7091€E. , 2020/15966K.
5

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul 31. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, davacı vekili tarafından
duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin
reddine, incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiş olmakla; dava
dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya
incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 12/07/2018 tarih ve 3821
sayılı yetki tespit kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna
başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili temyiz kanun yoluna
başvurmuştur.

Gerekçe ve Sonuç:

Toplu iş sözleşmesi yetkisi, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin
belli bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını
gösterir.(... İlhan: İş Hukuku Yeni İş Yasaları, Ankara, 2013, 5.942.)

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “Yetki” başlıklı 41 inci
maddesinin birinci fıkrasına göre "Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az
yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına
girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise
yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş
sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

6356 sayılı Kanun'un “Yetki Tespiti İçin Başvuru” başlıklı 42 nci maddesine göre ise
“Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili
olduğunun tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de
Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir. Bakanlık, kayıtlarına
göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde,

hacuırmu  İcuari vava icletmereki iceri ve üvwe camecımnı nn ickelımeda barulu leri

Bakanlığa Daşvurarak yetki Işçi Sendikasının LeESpitini IStEyebiir. bakanlık, Kayıtlarına
göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde,
başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi
sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı
iş günü içinde bildirir. İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip olmadığının ya da
işyerinde yetki şartlarına sahip bir işçi sendikasının bulunmadığının tespiti hâlinde, bu
bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa bildirilir. Sigortalılığın başlangıcı ile sona
ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna
yapılmayanlar, yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz...”
Yine aynı Kanun'un “Yetki İtirazı” başlıklı 43 üncü maddesi de;
(1) Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren
sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin
yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını,
nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş
günü içinde mahkemeye yapabilir.
(2) İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu
bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde birinden daha az üyesi bulunan işçi
sendikası, yetki itirazında bulunamaz.
(3) İtiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itiraz
incelenmeksizin reddedilir. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye
ilişkin itirazları mahkeme altı iş günü içinde duruşma yapmaksızın kesin olarak karara
bağlar. Bunların dışındaki itirazlar için mahkeme, duruşma yaparak karar verir ve bu
karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye mahkemesi bir ay
içinde kararını verir. Bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay bir
ay içinde kesin olarak karar verir.
(4) 42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı
bildirilen işçi sendikası, altı iş günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava
açabilir. Mahkeme açılan davayı o işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye
kaydeden işçi sendikaları ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene de
bildirir. Mahkeme davayı iki ay içinde sonuçlandırır.
(5) İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.”
Şeklindedir.
Somut uyuşmazlıkta, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 12/07/2018 tarih
ve 51920 sayılı olumlu yetki tespiti kararı ile davacı işverene ait olan ve “Gemi yapımı
ve deniz taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk” işkolunda yer alan dört işyerinden
oluşan işletmede davalı sendikanın yarıdan fazla çoğunluğu sağladığı belirlenmiştir.
Davacı işverenin temel itirazı, aynı iş organizasyonu kapsamında yer aldığı iddiasıyla
ofis işyerinin de yetki tespitinde dikkate alınması gerektiğine ilişkindir. Dosya içeriğine
göre itiraz konusu işyerinin “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkolunda kayıtlı
olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, yetki tespitinden önce itiraz konusu işyerinin
işkoluna dair bir itiraz ve başkaca bir tespit talebi de söz konusu olmamıştır.
6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre “Yeni bir toplu iş
sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir sonraki dönem için
geçerli olur. İşkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki işlemlerinde ve
yetki tespit davalarında bekletici neden sayılmaz.” Hükmün madde gerekçesinde de
..İşkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki iglemlerinde ve yetki tespit

YdValdiiiüada YDEKİCULİ NEĞEN SaylMdYdLaKkKul, DU MUKUM NE IŞKOİU İifazlalının Luplu
sözleşme yapma sürecini gereksiz şekilde uzatması ve zaman zaman bu itirazların
toplu sözleşme sürecini kilitlemek için kötüye kullanılması önlenmek istenmiştir.”
hususları ifade edilmiştir.

İnceleme konusu davada, işverenin farklı işkolunda yer alan başkaca işyerinin de yetki
tespitinde nazara alınması gerektiği iddiası, esas itibariyle itiraz konusu işyeri
bakımından işkolu itirazı niteliğindedir. Yukarıda belirtilen açık düzenleme gereği, bu
itiraz mevcut yetki uyuşmazlığında ileri sürülemez ve bu talep ancak bir sonraki
dönem için geçerli olabilir. Diğer taraftan, hukuk devleti kavramı çerçevesinde “hukuki
belirlilik” ve "hukuki öngörülebilirlik” ilkeleri nazara alındığında, uyuşmazlığın yetki
tespiti için başvuru tarihindeki hukuki duruma göre değerlendirilmesi gerektiği de
tartışmasız olup, bu anlamda olmak üzere başvuru tarihi itibariyle farklı işkollarında
yer alan birim yahut işyerlerinin tek bir işyeri yahut işletme niteliğinde kabul edilmesi
mümkün değildir. Nitekim işçi sendikasının Bakanlık kayıtlarına güvenerek örgütlenme
faaliyetini yürüttüğü ve çoğunluk tespitine dair talepte bulunduğu gözetildiğinde, yetki
tespit başvuru tarihinden sonra ileri sürülen işkolu itirazının dikkate alınması yukarıda
belirtilen ilkelere aykırılık teşkil edecektir.

Bu itibarla davacı işverenin farklı işkolunda yer alan işyerinin de dikkate alınması
gerektiğine dair itirazı nazara alınamayacağından davanın reddine karar verilmesi
sonucu itibariyle isabetlidir.

Son olarak belirtmek gerekir ki somut uyuşmazlık hâkimlik mesleğinin gerektirdiği
hukuki bilgiyle çözümlenmesi gereken nitelikte olduğundan 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu'nun 266 ncı maddesine aykırı olarak ilk derece mahkemesince
bilirkişi raporu alınması hatalı ise de bu durumun sonuca etkili olmadığının
anlaşılmasına göre bu konuya ilişkin eleştiri ile yetinilmiştir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında, dosya kapsamının birlikte
değerlendirilmesiyle yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlığa uygulanması gereken
hukuk kurallarına göre, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik
bulunmadığından, yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna
uygun olan kararın değiştirilmiş ve düzeltilmiş bu gerekçelerle ONANMASINA,
12/11/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
