9. Hukuk Dairesi 2018/1375E. , 2020/19552K.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalının 01.02.2013 tarihinden itibaren meslek yetkilisi (doktor) olarak,
müvekkili Derneğe bağlı Gaziantep Kan Bağış Merkezinde çalışmaya başladığını, kendi isteği
ile 01.11.2013 tarihinde Afyonkarahisar Kan Bağış Merkezine naklen atandığını ve 01.04.2013
başlangıç tarihli 3 yıl süreli “Belirli Süreli Teminde Güçlük Sözleşmesi” imzaladığını, söz
konusu sözleşme kapsamında davalıya her ay net 1.500,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını,
davalı sözleşme yürürlükte iken 18.03.2015 tarihli dilekçesi ile Gaziantep Kan Bağış Merkezine
atamasının yapılmasını istediğini, davalının bu isteği hem zamanlama bakımından, hem de
Afyon ilindeki hastanelere kan tedariki için doktora ihtiyaç duyulduğundan genel müdürlükçe
uygun görülmediğini, bunun üzerine davalının 30.03.2015 tarihinde tek taraflı olarak
özleşmeyi feshettiğini, bunun sonucunda davalının, sözleşmenin 4. maddesinin a, b, c
fıkralarına göre hesaplanan 60.127,94 TL tutarında tazminat ödeme borcu altına girdiğini
iddia ederek şimdilik 1.000,00 TL tazminatın tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkilinin ikametgahına göre Mahkemenin yetkisiz olduğu, eşinin tayinin
Gaziantep İl'ine çıkması, çocuğu Dilara'nın kalp hastası olması nedeniyle gece gündüz bakıma
muhtaç olması, ayrı illerde çalışmaları nedeniyle otaya çıkan geçimsizlikler nedeniyle boşanma
davasının ikame olması nedeniyle aile saadeti ve çocuğunun sağlık gerekçesi nedeniyle
istediği tayin talebinin reddi üzerine haklı olarak işten ayrılmak zorunda kaldığını, davacının
kendi kusuru ile hak iddia etmesinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini talep
etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş sözleşmesinin
davalı işçi tarafından feshedildiği, bu husususun uyuşmazlık konusu yapılmadığı, uyuşmazlığın
01.04.2013 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli “belirli süreli teminde güçlük tazminatı
sözleşmesinin” personel (davalı işçi) tarafından süresinden önce feshedilmesi sonucu,
sözleşmenin 4. madde hükmüne göre davalı işçinin işveren Türk Kızılay'ına “cezai şart”
ödemesi gerekip gerekmediği, cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında
toplandığı, cezai şartın öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde
ödenmesi gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlandığı, cezai şartın 6098 sayılı

toplandığı, cezai şartın öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde
ödenmesi gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlandığı, cezai şartın 6098 sayılı
Türk Borçlar Kanunu'nun 178. vd maddelerinde düzenlenmiş olup, İş Kanun da bir hükme yer
verilmediği, iş hukuku açısından Borçlar Kanunun sözü edilen hükümleri uygulanmakla
birlikte, Yargıtay'ca iş hukukuna özgü çözümler üretildiği, iş hukukunda "işçi yararına yorum
ilkesi"nin bir sonucu olarak işçi aleyhine yükümlülük öngeren cezai şart hükümleri geçersiz
sayıldığı ve Yargıtay uygulamalarına paralel olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 420. maddesinde
iş sözleşmelerinde sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersiz" sayıldığı, somut olayda,
davaya dayanak yapılan “Belirli Süreli Teminde Güçlük Tazminatı Sözleşmesi” nin 4. maddesi ;
“taraflar bu sözleşmeyi süresinden önce feshederse fesh eden; (a) personel çalıştığı sürece
ödenen Temininde Güçlük Tazminatının her ay ödenen tutarların toplamını, (b) Temininde
Güçlük Tazminatının her bir ayda kuruma maliyet tutarlarının (SGK primleri, işsizlik Sigortası
Primleri, Gelir Vergisi, Damga Vergisi) toplamını, c) a ve b de belirtilen tutarları, her bir aylık
toplamının ödeme tarihinden fesih tarihine kadar geçen süreye ait faiz tutarlarının toplamını
öder”. şeklinde düzenlendiği, madde metninden, söz konusu düzenlemenin “işçi aleyhine
yükümlülük öngören cezai şart” olarak değerlendirildiği, Yargıtay kararlarına göre işçi aleyhine
yükümlülük öngeren cezai şart hükümlerinin geçersiz sayıldığı ve bu karalrara paralel olarak
Türk Borçlar Kanunu'nun 420. Maddesinde, " iş sözleşmelerinde sadece işçi aleyhine konulan
ceza koşulu geçersiz" sayıldığı, buna göre; taraflar arasındaki hukuki ilişkinin kaynağı olan
01.04.2013 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli “Belirli Süreli Teminde Güçlük Tazminatı
Sözleşmesinin” 4. maddesindeki düzenlemenin “Personel (işçi) Aleyhine Cezai Şart” olarak
kabul edilmesi halinde davacı talebi olmadığı kabul edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar
verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka
uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu :

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacı ile davalı arasında mevcut sözleşmeye ek olarak imzalanan belirli süreli teminde
güçlük tazminatı sözleşmesinin, kan bağışı merkezlerinde görev yapan doktorların uzun süreli
çalışmalarına ihtiyaç duyulması sebebiyle akdedildiği anlaşılmaktadır. 01.04.2013 başlangıç
tarihli ve 3 yıl süreli sözleşmenin 1. maddesi uyarınca, personele her ay net 1.500,00 TL
ödeneceği, 4. maddede ise tarafların haklı sebepler hariç sözleşmeyi süresinden önce
feshetmesi halinde personele ödenen teminde güçlük tazminatının her bir ay ödenen net
tutarları toplamı ile kuruma maliyet tutarları toplamının faizi ile birlikte ödeneceği
öngörülmüştür.

Bu düzenleme ile cezai şart, taraflardan herhangi birisinin haklı sebep haricinde iş
sözleşmesinin feshi hali için öngörülmüş olup, tek taraflı değildir. Miktarının “personele ödenen
teminde güçlük tazminatının her bir ay ödenen net tutarları toplamı ile kuruma maliyet
tutarları toplamı” olarak belirlenmesi cezai şartın tek taraflı olarak değerlendirilmesi için
yeterli değildir. Burada geçen “tarafların haklı sebepler hariç sözleşmeyi süresinden önce
feshetmesi halinde” ibaresi ile cezai şartın açıkça sözleşmenin her iki tarafı için getirildiği
açıktır. Dolayısıyla Derece Mahkemelerinin aksi yöndeki değerlendirmeleri isabetsizdir.

Bu durumda uyuşmazlıkta asıl ele alınması gereken husus, davalının iş sözleşmesini haklı
olarak feshedilip edilmediğinin açıklığa kavuşturulmasından ibarettir.

m a a a a ar a a a a Am An mar

Vvavdui UCİHEYNi AYUM Kali Dayiş MCİKCZANİUC YUKLU Uldldak Laliyaii YavdiiiMi, LO.U3).Z2U1)
kayıtlı dilekçesiyle eşinin tayinin Gaziantep İl'ine çıkması, 8 yaşındaki çocuğu Dilara'nın kalp
hastası olması nedeniyle gece gündüz takibinin yapılması gerektiği, iki yaşında oğlunun
bulunması nedeniyle de aile birlikteliğini sağlamak ve sağlık mazeretine binaen Gaziantep
İl'ine yaptığı nakil talebinin kabul edilmemesi nedeniyle iş sözleşmesini feshettiği sabittir.
Davacının dosyaya mübrez 20.03.2015 tarihli cevabi yazısından; davalının bu nakil talebinin
ise, 15 Mayıs-i5 Haziran nakil döneminde değerlendirilebileceği belirtilerek hemen işleme
alınmadığı görülmektedir. Yine bu işlemin dayanağının ise Derneğin nakil prosedürüne ilişkin
yayımladığı yönetmelik ve tamimlere dayandığı anlaşılmaktadır o. Sağlık hakkı anayasal ve
yasal güvenceler kapsamında korunmakta olan sosyal haklardan olup, haklı ve meşru bir
gerekçe olmadan alt düzenleyici işlemlerle (yönetmelik, genelge) kullanımının kısıtlanması
geçerli kabul edilemez.

Davacı haklı nedenle fesih iddiasının ispatı için kızının ekokardiyografi raporu ile eşinin nakil
onay formunu dosyaya ibraz etmiştir.

Bu durumda Mahkemece yapılması gereken iş; “pediatrik kardiyoloji” alanında uzman bir
bilirkişinden alınacak rapora göre davacının kızının sağlık durumunun (nakil dönemini
beklemeden) derhal fesih için haklı neden oluşturup oluşturmadığının açıklığa kavuşturulup
sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Açıklanan nedenlerle, yanılgılı ve eksik araştırmaya göre yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı
gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu
esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı
BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine,
bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22.12.2010 tarihinde
oybirliğiyle karar verildi.
