10. Hukuk Dairesi 2021/566E. , 2021/16324K.

"İçtihat Metni"

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi

Dava, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair
verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge
Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar
verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı vekili tarafından temyiz
edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından
düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki
karar tespit edildi.

L-İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, kazalı sigortalının geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş
göremezliğe uğradığı iddiasıyla 1000,00-TL maddi, 80.000,00-TL manevi tazminatın kaza
tarihinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava
etmiştir.

Davacı vekili 25/05/2018 tarihli talep artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini 165.782,47-
TU ye çıkarmıştır.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Maddi tazminat davası yönünden;

Davanın kabulüne,

165.782,47 TL maddi tazminat alacağının kaza tarihi olan ... dan itibaren yasal faizi ile birlikte
davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Manevi tazminat davası yönünden;

Davanın kısmen kabulüne,

25.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan ... dan itibaren yasal faizi ile birlikte
davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bu alacaktan fazla isteğin reddine, karar verilmiştir.
B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b.i maddesi
gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının kusuru neticesi meydana gelen iş kazasında
müvekkil şirkete Wo 75 oranında kusur izafe edilmesinin, iş müfettişi raporundaki kusura
neden itibar edilmediğinin açıklanmamasının, tazminat hesabına esas ücretin tespitinde
davacının imzalarını içeren bordrolara itibar edilmemesinin ve maluliyetin tespitine ilişkin
raporun tarafımıza tebliğ edilmemesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın
bozulmasını talep etmiştir.

raporun tarafımıza tebliğ edilmemesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın
bozulmasını talep etmiştir.

V- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Dava, sigortalının iş kazası sonrası sürekli iş göremezliğe uğraması nedeniyle maddi ve
manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davalı işveren ... Enerji Elektrik Üretimi ve Madencilik A.Ş. ne ait kömür
madeni ocağında yeraltı yedek maden kazma işçisi olarak çalışmakta olan davacı sigortalı ...
'in ...günü ...panosunda emniyet sarması arkasındaki stim hortumunun alınması sırasında
tavandan düşen kömür parçasının kalça ve bacağına gelmesi sonucu yaralandığı
anlaşılmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu raporunda meydana gelen olayın iş kazası
olduğunun, sigortalının tehlikeli davranışta bulunduğunu, emirlere uymadığını ve bu nedenle
olayda “560 oranında kusurlu olduğunun, işverenin olaydan bir önceki vardiyada öne
çekilmesi gerekli stim hortumunun bir kısmının zamanında öne alınmayarak, bazı noktalarda
arına göre geride, emniyet sarmasının arkasında tehlikeli bölgede kalmış olduğunu, bu
durumun işveren veya yetkililerce gözetlenip denetlenmediğini bu nedenle olayda “540
oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davalı işveren
aleyhine açılan ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/81 E. sayılı rücuen tazminat dosyasında
alınan kusur raporunda davalı işverenin olayın meydana gelmesinde 9040 oranında kusurlu
olduğu, kazalının ise 9660 kusurlu olduğunun tespit edildiği, işbu davada mahkemece farklı
heyetlerden aldırılan 02/07/2017 ve 28/10/2017 tarihli kusur bilirkişi raporlarında, olayın
meydana gelmesinde kazalının “o 25 oranında, davalı işverenin Yo 75 oranında kusurlu
olduğunun tespit edildiği, mahkeme bu raporlara itibar edilerek hükme esas alındığı, ancak
bahse konu raporlarda olayın meydana gelmesini önleme yönünden işverenin alması gerekli
veya alabileceği önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı,
alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususların ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle
kusurun aidiyeti ve oranı hususlarının duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptanmadığı,
mahkemenin de bu raporlar ile yetinerek karar verdiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca dosya
kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli değildir.

İş kazalarında olay, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik İlkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi
tutulmalıdır. İşverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu
yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş akdinden doğan işçiyi
gözetme (koruma) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluktur. İnsan
yaşamının kutsallığı çerçevesinde işverenin işçilerin sağlığını ve güvenliğini sağlamak için
gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla
yükümlü olduğu İş Kanunu'nun 77. maddesinin açık buyruğudur.

İş kazasından doğan tazminat davalarının özelliği gereği, İş Kanunu'nun 77. maddesinin
öngördüğü koşulları göz önünde tutarak ve özellikle işverenin niteliğine göre, iş yerinde
uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddelerini incelemek
suretiyle, işverenin iş yerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı,
hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir
biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer
vermeyecek biçimde belirlenmelidir. (Hukuk Genel Kurulunun 16.06.2004 gün ve 2004/21-
365 E.-369 K.sayılı ilamı da aynı yöndedir.)

Bu açıklamadan olarak şüphesiz ki tarafların kusur durumu irdelenirken konusunda ehil
bilirkişilere olayı inceletmek kadar olaya neden olan tüm saiklerin bir bütün olarak ele
alınması ve bu kapsamda da taraflarca ortaya konulan iddia ve savunmalar ile tüm delillerin
titizlikle değerlendirilerek kusurun aidiyeti ve oranına dair raporun oluşa uygun olup

olmadığının tacniti noreokir

MÇM——i——-——ş—ş————şç.——şş—

Mahkemece yapılacak iş; yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak, hüküm altına alınacak
tazminat miktarlarına etkisi bakımından, aynı olaya ilişkin ceza dosyası ile rücu dava
dosyasındaki kusur raporlarının da dosya kapsamına getirtilerek -verilen kararların kesinleşip
kesinleşmediğinin gözetilerek, yukarıdaki raporları düzenleyen heyetlerden farklı olarak, A
sınıfı İş güvenliği uzmanlarından oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetine konuyu yukarıda
açıklandığı biçimde incelettirmek, raporlar arasındaki çelişkileri giderecek şekilde tarafların iş
kazasının gerçekleşmesindeki kusur oranlarını - tarafların dosyada mevcut kusur raporlarına
itirazları da göz önünde tutulmak suretiyle- her türlü şüpheden uzak şekilde tespit ettirmek,
dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da
gözeterek ( özellikle davacı tarafın istinaf ve temyiz yoluna başvurmadığının) bir karar
vermekten ibarettir.

2-Öte yandan, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin
davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek
için Kurum tarafından sigortalıya bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan
düşülmesi gerektiği Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. Diğer yandan,
sigortalıya bağlanacak gelir ve hükmedilecek tazminatın miktarını doğrudan etkilemesi
nedeniyle, işçide oluşan meslekte güç kayıp oranının hiçbir kuşku ve duraksamaya yer
vermeksizin kesin olarak saptanması gerekir.

5510 sayılı Yasa'nın 13. maddesinde İş kazasının 4 ncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
ile 5 nci madde kapsamında bulunan sigortalılar bakımından bunları çalıştıran işveren
tarafından, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma en geç kazadan sonraki üç
işgünü içinde iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile
bildirilmesinin zorunlu olduğu, iş kazasının işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana
gelmesi halinde iş kazasının öğrenildiği tarihten başlayacağı, Kuruma bildirilen olayın iş kazası
sayılıp sayılmayacağı hakkında bir karara varılabilmesi için gerektiğinde, Kurumun denetim ve
kontrol ile yetkilendirilen memurları tarafından veya Bakanlık İş Müfettişleri vasıtasıyla
soruşturma yapılabileceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 18 nci maddesinde Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık
kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla; iş kazası nedeniyle iş göremezliğe
uğrayan sigortalıya her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği, 19 ncu maddesinde iş
kazası sonucu oluşan hastalık ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti
sunucularının sağlık Kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca
meslekte kazanma gücü en az “10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya
sürekli iş göremezlik geliri bağlanacağı; iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş
göremezlik hallerinde meslekte kazanma gücündeki kayıp oranının belirlenmesine ve bu
maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenleneceği bildirilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 95. maddesine göre "Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için
yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin
raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü
kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usül ve esaslarını, bu raporları vermeye
yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usülüne uygun
olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgeleri düzenleyen sağlık hizmet
sunucusuna iade edecek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye
Kurum yetkilidir. Usulüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgeler ile gerekli
diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük
derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün

kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usülüne uygun
düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara
ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal Güvenlik Kurumunu bağlayıcı
nitelikte ise de, diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından Yüksek Sağlık Kurulu
Kararına itiraz edilmesi halinde inceleme Adli Tıp Kurumu aracılığıyla yaptırılmalıdır. Yargıtay
İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun ... günlü, 1976/6-4 sayılı Kararı da bu yöndedir.
Adli Tıp ... İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu Kararı arasında sürekli
iş göremezlik oranına yönelik görüş ayrılığı bulunduğu takdirde çelişkinin giderilmesi için
dosyanın Adli Tıp ... Üst Kuruluna gönderilerek çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.
Somut olayda davacı sigortalının ... tarihli iş kazası neticesinde... Kurumu Başkanlığı ... İl
Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı raporuna göre sürekli iş göremezlik oranının 934 olarak
tespit edildiği, bu raporun taraflara tebliği sağlanmadığı gibi duruşmada da süreklik iş
göremezlik oranının taraflara okunmadığı ve davalı vekilinin aşamalarda rapora itiraz ettiğinin
anlaşılması karşısında yukarıda açıklandığı şekilde ... Yüksek Sağlık Kurulundan, çelişki olması
halinde Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ve gereği halinde Adli Tıp 2. Üst Kurulundan rapor alınmak
suretiyle sürekli iş göremezlik oranın kesinleştirilmediği anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar doğrultusunda mahkemece yapılacak iş, öncelikle ... Kurumu tarafından davalı
işveren aleyhine açılan .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/81E. sayılı rücuen tazminat
dosyasında kazalı sigortalının sürekli iş göremezlik oranının “034 olduğunun kesinleşip
kesinleşmediğini tespit etmek, kesinleşmiş ise bu oranı dikkate almak, ancak kesinleşmemişse
davacının iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranını yukarıda açıklanan usule göre
kesinleştirmek, kesinleşecek bu sürekli iş göremezlik oranını dikkate alarak, sonucuna göre
dosyada kabul edilen 9034 oranından daha az miktarda bir sürekli iş göremezlik oranı tespiti
halinde, bu oranı mahkemece hükme esas alınan ve davacının temyiz itirazı olmadığı için
temyiz eden davalı lehine usuli kazanılmış hakkın dayanağını oluşturan 06/04/2018 tarihli
hesap raporuna uygulamak, iş bu raporda esas alınan bilinen (işlemiş) devre tarihini ileri
çekmemek, kesinleşen bu sürekli iş göremezlik oranından bağlanacak gelirin rucuya kabil
kısmını da bu raporda hesap edilecek tazminattan tenzil etmek suretiyle davalının sorumlu
olduğu maddi tazminatı belirlemek ve oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul
ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge
Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının
kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz itirazlarının sair yönleri incelenmeksizin, ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk
Dairesi kararının HMK'nın 373/1. maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece
mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek
halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın
bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21/12/2021 gününde oybirliğiyle
karar verildi.
