9. Hukuk Dairesi 2021/11032E. , 2021/15852K.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : ... 9. Hukuk Dairesi
DAVALILAR: 1-................. İNŞAAT SAN. VE TİC. A.Ş.

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ...'nca, davalı SFK Grup Sağ. Tem. Hiz. İnş. San. ve
Tic. A.Ş tarafından faaliyet yürütülen 1346672.007 Sosyal Güvenlik Kurumu sicil nolu
işyerinde yapılan işlerin; tespite konu işyerlerinde çalışan işçilerin tamamı kargo-kurye
faaliyetleri yapmasına rağmen davalı Bakanlıkça 2018/40 sayılı dava konusu işkolu tespit
kararında yapılan işlerin açıkça yanlış tespit edildiğini, 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunun
“Evrensel Hizmetlerin kapsamı” başlıklı 5. maddesinde yer alan düzenleme gereğince evrensel
hizmetler kapsamında postacılık faaliyeti niteliğinde olmadığını, İşkolları Yönetmeliğinde yer
alan düzenlemeler doğrultusunda yapılan işlerin diğer posta hizmetlerinden olduğunun açık
olduğunu ileri sürerek tespite konu işyerlerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle İşkolları
Yönetmeliğinin 07 sıra numaralı “İletişim” işkoluna girdiğine dair 08/07/2018 tarih ve 30472
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2018/40 karar nolu işkolu tespit karanının iptaline ve davalı
şirket tarafından yürütülen işlerin, 19/12/2012 tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan işkolları yönetmeliğinin 53.10 nace koduyla sınıflandırılan evrensel hizmet
yükümlülüğü altında postacılık faaliyetlerinden olmadığını, 53.20 sınıflandırmasında “Diğer
postacılık faaliyetleri ile kargo faaliyetleri” 15 nolu "Taşımacılık " işkoluna giren diğer posta ve
kurye faaliyetler arasında gösterildiğini davalı SFK Grup Sağ. Tem. Hiz. İnş. San. Ve Tic. A.Ş
faaliyet yürüten işyerlerinde yapılan işlerin niteliği gereği İşkolları Yönetmeliğinin 15 sıra
numarasında yer alan “Taşımacılık” işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep
etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Cevap veren davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka
uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

a

Temyiz:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4 üncü ve 5 inci maddeleri
kapsamında işkolu tespitine itiraz istemine ilişkindir.

İşkolu, toplu iş hukukumuzun en önemli kavramlarındandır. 6356 sayılı Kanun'un 3 üncü
maddesinin birinci fıkrası gereğince, sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette bulunurlar. Bu
anlamda toplu iş hukukumuzda işkolu esasına göre sendikalaşma ilkesinin kabul edildiği ve
işkolu kavramı ile sendikaların hukuki olarak faaliyet sınırının belirlendiği ifade edilebilir.

6356 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, işkolları, Kanuna ekli (1) sayılı
cetvelde gösterilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, bir işyerinde yürütülen asıl işe
yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Yine aynı maddede, bir işkoluna giren
işlerin neler olacağının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası
normlar göz önünde bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

İşkolu tespiti ve bu tespite karşı dava açma hakkının düzenlendiği 6356 sayılı Kanun'un 5 inci
maddesinin birinci fıkrası “Bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Bakanlıkça yapılır. Bakanlık,
tespit ile ilgili kararını Resmi Gazete'de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, kararın yayımından
itibaren on beş gün içinde dava açabilir. Mahkeme iki ay içinde kararını verir. (Ek cümle:
12/10/2017- 7036/29 md.) Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge adliye
mahkemesi iki ay içinde kararını verir. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/29 md.) Bu karara
karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak
karara bağlar.” şeklindedir.

İşkolu kavramı ile çalışma yaşamında benzer nitelikte olan faaliyet türleri gruplandırılmak
suretiyle tasnif edilmektedir. Hukukumuzda, bu suretle oluşturulan işkolu sayısı yirmi olarak
belirlenmiştir.

İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir
sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesinin gerekçesinde, işyeri, teknik bir amaca,
diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir
birim olarak belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının saptanmasında “işyerine bağlı yerler” ile
“eklentiler” ve “araçların” bir birim kapsamında oldukları belirtildikten sonra özellikle bir
işyerinin mal ve hizmet üretimi için ayrı bir alanı da kullanması halinde bunların tek işyeri mi
yoksa birbirinden bağımsız işyerleri mi sayılacağı konusunda “amaçta birlik”, aynı teknik
amaca bağlı olarak üretimde bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile “yönetimde birlik”, aynı
yönetim altında örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir.

İşyeri kavramının unsurları da nazara alındığında, teknik amaç doğrultusunda yapılan işin
niteliğine göre işkolunun belirlenmesi gerektiği ifade edilebilir. Bununla birlikte, aynı işyerinde
farklı nitelikte mal veya hizmet üretimlerinin söz konusu olması durumunda, birden fazla
teknik amaç mevcut olabilir. Bu ihtimalde, işyerinde yürütülen faaliyet kapsamındaki ağırlıklı
işin niteliğine göre işkolunun tespit edilmesi gerekmektedir (ŞAHLANAN, Fevzi: Toplu İş
Hukuku, ... 2020, 5.50; TUNCAY, A. Can/SAVAŞ KUTSAL, Burcu: Toplu İş Hukuku, ... 2019,
5.50).

Bu genel açıklamalar ışığında temyiz itirazlarının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta; ... tarafından 08/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan dava
konusu karara göre “SFK Group Sağlık Temizlik Hizmetleri Yemekçilik Gıda Bilişim İnşaat San.
ve Tic. A.Ş. unvanlı işverenliğe ait Deniz Mah. Güllük Cad. PTT Başmüdürlüğü Muratpaşaj/...
adresindeki 1346672.007 SGK sicil no'lu işyerinde PTT'nin asıl işleri arasında olan postaların
ayrım ve dağıtım işlerinin yürütüldüğü, işçilerin de sözleşme ve teknik şartnameye uygun
olarak postaların ayrım ve dağıtım işleri kapsamındaki işlerde çalıştıkları, şirket tarafından

yürütülen postaların ayrım ve dağıtım işinin postacılık faaliyeti kapsamında olduğu, bu
nedenle yapılan işlerin İşkolları Yönetmeliğinin 07 sıra numaralı “İletişim” işkolunda yer
aldığı"na dair işkolu tespit kararı verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince keşif ve bilirkişi incelemesi icra edilmeksizin davanın reddedildiği ve
bu suretle kurulan hükme yönelik istinaf başvurusunun esastan reddedildiği görülmektedir.

Bu noktada ifade etmek gerekir ki, dava konusu işyerinde yapılan işin niteliği, yürütülen
faaliyetin kapsamı ile iş müfettişi raporu karşısında, İlk Derece Mahkemesince mahallinde
keşif ve uzman bilirkişi incelemesi yapılmaksızın, yapılan işin niteliği duraksamaya yer
vermeksizin tespit edilmeden sonuca gidilmesi isabetsizdir.

İşkolu tespitine konu işyerinde yürütülen faaliyetin kapsamı ve itiraz konusu hususlar dikkate
alındığında, İlk Derece Mahkemesince işin niteliği gözetilerek aralarında endüstri mühendisi ile
lojistik uzmanı bilirkişilerin de yer aldığı teşkil edilecek bilirkişi heyeti aracılığı ile tespit konusu
işyerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmalı, yürütülen faaliyetin kapsam ve niteliği somut
verilere dayalı olarak tespit edilmeli, İşkolları Yönetmeliği'nde yer alan düzenlemeler
çerçevesinde yürütülen ağırlıklı faaliyet belirlenmeli ve oluşacak sonuca göre karar
verilmelidir.

Anılan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesince yazılı
şekilde hüküm tesisi ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurularının esastan reddi kararı
hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine
ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi
kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece
Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25/11/2021
tarihinde oy birliği ile karar verildi.
