9. Hukuk Dairesi 2020/2942E., 2020/14478K.
»

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı
olarak temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin
duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 03/11/2020 Salı günü tayin edilerek
taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekili Avukat ... ile
karşı taraf adına vekili Avukat ... ve asil geldiler Duruşmaya başlanarak hazır
bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı vekili, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı
ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti ve fazla mesai alacaklarının davalıdan tahsilini
istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece,yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna
dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizce “...davalı şirket ile dava dışı
şirketler arasındaki hukuki niteliği tam olarak açıklığa kavuşturulmamıştır.Davacı,davalı
ve dava dışı şirketlerin aralarında iş hukuku yönünden ne tür bir ilişki
bulunduğu,birlikte istihdam,işyeri devri ve iş sözleşmesinin devri gibi ilişkiler yönünden
tüm çalışma süresini kapsayan ticaret sicil kayıtlarıda getirtilerek inceleme yapılma
gerekiyorsa tanıklar yeniden bu hususda dinlenmeli, hukuki bir ilişki mevcut ise,
kurulan hukuki ilişkinin 4857 sayılı Kanun'a uygun olup olmadığı, davalı işverenin
önceki dönemden sorumluluğu gerekip gerekmediği irdelenmeli, aralarındaki ilişkinin
sona ermesinin davacının iş sözleşmesinin üzerindeki etkileri kuşkuya yer vermeyecek
şekilde açıklığa kavuşturularak karar verilmesi gerekirken... "gerekçesiyle hükmün
bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma kararına karşı direnilmiş ve Direnme kararının davalı
tarafından temyizi üzerine 5521 sayılı Kanun'a 6352 sayılı Kanun'un 40. maddesi ile
eklenen Ek 2. maddesi gereğince Dairemizce yapılan incelemede, Dairemizin anılan
kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından, dosyanın temyiz incelemesi
için Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca, “O hâlde öncelikle 01.09.2004 tarihinden öncesine
ilişkin davalı şirkete ve dava dışı şirketlere ait tüm ticaret sicil kayıtları ve şirketleri
temsile ilişkin imza sirküleri getirtilmeli, daha sonra dosya içindeki deliller ile birlikte

ay ——..... ......,..,şş....—. >... 22
ilişkin davalı şirkete ve dava dışı şirketlere ait tüm ticaret sicil kayıtları ve şirketleri
temsile ilişkin imza sirküleri getirtilmeli, daha sonra dosya içindeki deliller ile birlikte
bir değerlendirmeye tabi tutularak 05.06.1996-31.08.2004 tarihlerini kapsayan
çalışma döneminde davacının kişi organ vasfında olup olmadığı, davalı şirket ile dava
dışı şirketler arasındaki ilişkinin niteliği belirlenmeli, sonuca göre bir karar verilmelidir.”
değişik bozma gerekçesi ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun bozma ilamına uyan Mahkemece, yapılan yargılama
sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın
kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekili temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının 05.06.1996-31.08.2004 tarihleri arasındaki çalışması
bakımından taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında
değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalar
dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma
konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir. Aynı Kanunun 2.
maddesinde, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi işçi, işçi çalıştıran
gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işveren olarak
tanımlanmıştır. İşçi ve işveren sıfatları aynı kişide birleşemez.

4857 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasına göre, iş sözleşmesi, bir tarafın
(işçi) bağımlı olarak iş görmeyi diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi
üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme ve bağımlılık iş sözleşmesinin
belirleyici öğeleridir.

İş sözleşmesini eser ve vekâlet sözleşmelerinden ayıran en önemli ölçüt bağımlılık
ilişkisidir. Her üç sözleşmede, iş görme edimini yerine getirenin iş görülen kişiye
(işveren-eser sahibi veya temsil edilen) karşı ekonomik bağımlılığı vardır.

Tüzel kişilerde yönetim hakkı ile emir ve talimat verme yetkisi organlarını oluşturan
kişiler aracılığıyla kullanılır. Tüzel kişiler yönünden tüzel kişinin kendisi soyut işveren,
tüzel kişinin organını oluşturan kişiler ise somut işveren sıfatını haizdir.

Ticaret şirketleriyle tüzel kişilerde somut işveren sıfatını taşıyan organ bir kurul
olabileceği gibi tek başına bir kişiye verilen yetki çerçevesinde gerçek kişinin de organ
sıfatını kazanması mümkündür.

Limited, hisseli komandit ve kolektif şirketlerde yönetim yetkisi şirket ortaklarından
birine bırakıldığında, bu kişi müdür sıfatıyla kişi-organ sayılır. Türk Ticaret Kanunu'nun
319. maddesine göre, anonim şirketler yönünden yönetim ve temsil yetkisinin yönetim
kurulu üyelerine bırakılması halinde, bu kişi veya kişiler kişi-organ sıfatını kazanır.
Şirketi temsil ve yönetime yetkili kişi-organ sıfatını taşıyan kişiler işveren konumunda
bulunduklarından işçi sayılmazlar.

4857 sayılı Kanun'a tabi genel müdür olarak çalışanların aynı zamanda yönetim kurulu
üyesi olmaları halinde kişi-organ statüsünü taşıyıp taşımadıklarının araştırılması
gerekir. Genel müdürün organ sıfatını kazanmaksızın yönetim kurulu üyesi olması
halinde, “genel müdürlük görevi” sebebiyle iş ilişkisinin devam ettiği sonucuna
varılmalıdır. Buna karşın şirketi temsil ve ilzama yetkili kişi-organ sıfatı kazanılmışsa,
işçi ve işveren sıfatı aynı kişide birleşemeyeceğinden iş ilişkisinin bulunmadığı kabul
edilmelidir.

5521 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre, iş mahkemelerinin görevi “İs Kanununa göre

işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş
Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının
çözülmesi”dir. İşçi sıfatını taşımayan kişinin talepleriyle ilgili davanın, iş mahkemesi
yerine genel görevli mahkemelerde görülmesi gerekir.

Somut olayda, davacının 05.06.1996-31.08.2004 tarihleri arasında gelen ticaret sicil
kayıtlarına göre dava dışı şirketleri temsil ve ilzama yetkili bulunduğu
anlaşılmaktadır.Davacının görevi değerlendirildiğinde işçi ve işveren sıfatı aynı kişide
birleşemeyeceğinden davacının kişi organ vasfında olması sebebiyle işçi vasfı
bulunmamaktadır. Hal böyle olunca mahkemece bu durumda belirtilen dönem
çalışması bakımından görevsizlik kararı verilmesi,bu dönemin dışındaki çalışmaları
bakımından kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağının değerlendirilmesi gerekirken, yazılı
gerekçe hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, davalı yararına takdir
edilen 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan
temyiz harcının istek olması halinde ilgiliye iadesine, 03.11.2020 tarihinde oybirliği ile
karar verildi. karar verildi.
