9. Hukuk Dairesi 2021/12003E. , 2021/16712K.

"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYE
MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde taraf vekillerince
temyiz edilmesi ve davalı vekilince duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin
duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 21/12/2021 Salı günü tayin edilerek
taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekilleri Avukat ... ve Avukat
. İle karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan
avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi
tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, ... işyerinde çalışan müvekkilerinin Avro para birimi üzerinden
ücretlendirildiklerini, davalı yanın tek taraflı kararı ile davacıların yazılı ve sözlü itirazına
rağmen ücretlerin 2014 yılı Kasım ayında Türk Lirasına dönüştürülerek ödenmeye
başlandığını, Türk Lirasında gerçekleşen değer kayıplarının alım gücünün azalmasına yol
açtığını, bu suretle Avro cinsinden daha az ücret ödenmek suretiyle ücretinin düşürüldüğünü
ve eksik ödendiğini, haksızlığın giderilmesi amacıyla işçilerin Tez-Koop İş Sendikasına üye
olduklarını ve sendika ile işveren arasında 24.07.2018 tarihinde toplu iş sözleşmesi
imzalandığını, işverenin toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulamadığını, toplu iş
sözleşmesinde düzenlenen ücret zamlarını yapmadığını, davalı yanın arabuluculuk
görüşmelerine katılmadığını, aleyhine dava yoluna gidileceğini anlayan işverenin 2019 yılı
Nisan ayı itibariyle ücretleri tekrar Avro cinsinden ödemeye başladığını, ücretler Avroya
çevrilirken mevcut Türk Lirası cinsindeki ücretler esas alındığından Avro olarak 2014 yılı Kasım
ayından ve hatta sözleşmelerde yazan miktardan bile düşük bir miktar ödenmeye
başlandığını, bu durumun işverence gerçekleştirilen uygulama sonucunda işçi ücretlerinde çok
büyük miktarda düşüş yaratıldığını gözler önüne serdiğini, işçilerin 2014 yılı Ekim ayında
aldıkları Avro biriminden maaşları ile 2019 yılı Nisan ayında aldıkları Avro biriminden maaşları
arasında büyük fark olduğunu ve 2019 yılı Nisan ayı maaşının daha düşük olduğunu,
Diplomatik bir kuruluş olmasına rağmen Türkiye'de Türk vatandaşı işçi istihdam eden davalı
. Delegasyonunun 4857 sayılı İş Kanunu'na ve Türk Mahkemelerinin yargı yetkisine tabi
olduğunu, bu konuda Yargıtay ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bulunduğunu,
4857 sayılı İş Kanunu'nun 62'nci maddesi uyarınca işçi ücretlerinde indirime gidilmesinin
hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle de ücretlerin Avro para biriminden Türk Lirasına
çevrilmesinin yarattığı ücret düşüşünün hukuka aykırı olduğunu, iş sözleşmesinde yer alan
ücretin yerel para birimi cinsinden belirlenebileceğine ilişkin hükmün İş Kanununun 22 ve
62'nci maddeleri karşısında geçersiz olduğunu, enflasyonist bir ülkede döviz üzerinden

ücretin yerel para birimi cinsinden belirlenebileceğine ilişkin hükmün Iş Kanununun 22 ve
62'nci maddeleri karşısında geçersiz olduğunu, enflasyonist bir ülkede döviz üzerinden
belirlenen ücretin yerel para birimine dönüştürülmesinin çalışma koşullarında esaslı tarzda
değişiklik yaratacağını, iş sözleşmesiyle işverene işletme riskini işçiye yükleyecek şekilde
değişiklik yapma hakkının tanınamayacağını, iş sözleşmelerinin tamamının aynı hükümleri
içerdiğini, işçilerle ayrı ayrı müzakere edilmediğini, bu nedenle tip sözleşme niteliğinde
bulunduğunu, Borçlar Kanunu'nun 24 ve 25'inci maddeleri karşısında ücrette değişikliğe
olanak tanıyan sözleşme hükmünün herhangi bir geçerliliğinin olamayacağını, iş sözleşmesinin
temelini oluşturan ücreti değiştirme hakkını saklı tutma kayıtlarının İş Hukukunun genel
karakteri itibariyle de geçersiz olduğunu, işverence yapılan değişikliklere rıza gösterilmediğini,
aksine uygulamaya sözlü ve yazılı şekilde itiraz edildiğini, gerçekleştirilen değişikliğin hem bu
nedenle hem de iyiniyet ve dürüstlük kurallarıyla bağdaşmaması sebebiyle geçersiz olduğunu,
işverenin işyerindeki bazı çalışanlar bakımından Avro para biriminden Türk Lirasına geçerken,
diğer bazı çalışanlara Avro para birimi cinsinden ödeme yapmaya devam ettiğini, bu durumun
eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ve ayrımcılık yarattığını belirterek Avro cinsinden eksik ödenen
ücret alacağının toplu iş sözleşmesi hükümleriyle kararlaştırılan ücret artışları da dikkate
alınarak hesaplanması gerektiğini ileri sürerek fark ücret alacağının tahsilini talep etmiştir.
21.11.2019 tarihli birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin Avro cinsinden ödenen ücretine
Nisan 2013'ten başlamak üzere uygulanacağı açıklanan 905 zammın Türk Lirasına
dönüştürülen düşük ücrete uygulanmak suretiyle müvekkilinin ücretinin Nisan 2013'ten
itibaren olması gereken rakamın altına çekildiğini, yapılan yanlış uygulama ile davacının ücreti
Kasım 2014'te geçmişe dönük olarak yürürlüğe konan uygulamayla Nisan 2013'ten itibaren
eksik ödendiğini ileri sürerek fark ücret alacağının tahsilini talep etmiştir

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davalı işverenin Avrupa Birliğinin Türkiye'deki temsilciliği olarak 4 Şubat 1984
günü Brüksel'de imzalanan ve 4 Haziran 1987 tarih ve 19477 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren “Avrupa Toplulukları Komisyonu'nun Türkiye
Delegasyonu'nun Kurulması ve Onun Dokunulmazlıkları ve İmtiyazları Hakkında Anlaşma”
uyarınca kurulduğunu, bu nedenle de Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ve
Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi uyarınca tanınan tüm bağışıklık,
dokunulmazlık ve ayrıcalıklardan yararlanmakta olduğunu, Viyana Sözleşmesi uyarınca
Delegasyonun diplomatik statüsü gereği Türk Mahkemelerinin yargı yetkisinden ve her türlü
cebri icradan bağışıklığı bulunduğunu, davaya konu iddiaların Avrupa Birliği'nin iç işleyişine
müdahale anlamı taşıdığını ve davanın yargı muafiyeti kapsamında kaldığını, davanın Hukuk
Muhakemeleri Kanununun 114'üncü maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan reddi
gerektiğini, aynı bağışıklık gereği toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulama zorunluluğunun
da bulunmadığını, davaya konu iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve haksız olduğunu
savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kısmen
kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekilleri istinaf kanun yoluna
başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı
vekilinin istinaf başvurusunun ise kısmen kabulü ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun
353/1,b-2'nci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas

hakkında karar verilmiştir.

Dairemizin Bozma Kararının Özeti:

Dairemizce davalı temyizi üzerine duruşmalı yapılan temyiz incelemesi sonucunda;
21.11.2019 tarihli birleşen davadaki taleplerin asıl davada saklı tutulan alacağa ilişkin
olmadığı, farklı bir nedenden kaynaklandığı ve ek dava niteliğinde olmadığı gibi söz konusu
birleşen davada ileri sürülen; işyerinde ücretler Türk Lirasına dönüştürülürken 5 oranında
zam uygulandığı ve bu zammın Avro para birimindeki ücretlere de yansıtılması gerektiği
iddiasını ispata yarar kuvvet ve nitelikte bilgi belge bulunmadığı gözetilerek 21.11.2019 tarihli
birleşen davanın kabulünün isabetli olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının
bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma Kararı Sonrası Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, işyerinde
ücretler Türk Lirasına dönüştürülürken 905 oranında zam uygulandığı ve zammın Avro para
birimindeki ücretlere de yansıtılması gerektiği iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesi ile birleşen
davanın reddine, asıl davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.
Gerekçe:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması
gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, taraflar arasındaki sözleşmeye,
dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere
göre taraflar vekillerinin aşağıdaki bentlerin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 11, 12, 13
ve 14'üncü fıkraları;

“(41) Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması
sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son
tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama
giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine
açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(12) Tarafların arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaları hâlinde, arabuluculuk ücreti,
Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre
aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanır. Bu durumda ücret, Tarifenin Birinci
Kısmında belirlenen iki saatlik ücret tutarından az olamaz.

(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme
yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları
hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden
ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki
saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın
konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden
ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.

(14) Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler;
arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca
ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak
üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, tarafların zorunlu arabuluculuk kapsamında arabuluculuk faaliyetinde
bulundukları, davalı tarafın arabuluculuk toplantısına mazeretsiz olarak katılmadığı ve sürecin

hı madanla eamna ardimki amlarılemırtır DEAİMmMR Adli Misbhlimaemmeinen vyamılan unrmaılama esanımeda

Na VUNLMANLIRIN. .DAZUUNA M.E MARAŞI MASDMNA PEi ili pll, LAAUAŞN. FUNASINM. o OAZUSAML ININ. DUSUN, YAAŞISUNASI yazi AgMnAnsinz .ŞAPUUNANUNANA
asıl dava yönünden arabuluculuk ücretine dair kurulan hükümde bir isabetsizlik yok ise de
birleşen dava yönünden arabuluculuk ücretine ilişkin olarak Hazine tarafından karşılanan
arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Yukarıda
belirtilen mevzuat uyarınca birleşen dava yönünden de söz konusu ücretin, arabuluculuk
görüşmesine katılmayan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmesi gerekirken
yanılgılı değerlendirme ile “davalıdan alınarak davacıya verilmesine” şeklinde karar verilmesi
hatalı olmuştur. Açıklanan husus bozma sebebi ise de, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç
duyulmadığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu'nun 370/2'nci maddesi uyarınca aşağıda belirtilen şekilde düzeltilerek onanması
uygun bulunmuştur.

3-Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret
Tarifesi'nin 2/2 maddesi gereğince, Yargıtay, Danıştay ve Sayıştayda temyizen ve bölge idare
ve bölge adliye mahkemelerinde istinaf başvurusu üzerine görülen işlerin duruşmaları ayrı
ücreti gerektirir. Söz konusu tarifenin ikinci kısım ikinci bölüm 17'nci maddesinde; Bölge
Adliye Mahkemesinde görülen işlerin takipleri için bir duruşma yapılan durumlarda 2.040,00
TL, birden fazla duruşma yapılan durumlarda ise 4.080,00 TL vekalet ücreti belirlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, Dairemizin 29.06.2021 tarihli ilamı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının
bozulmasına ve dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, Bölge
Adliye Mahkemesince 12.10.2021 tarihinde yapılan duruşmada bozmaya uyularak davanın
kısmen kabulü ile istinaf incelemesi duruşmalı yapıldığından davalı lehine vekalet ücretine
hükmedilmiş ise de davalının yukarıda işaret edildiği üzere arabuluculuk sürecine katılmadığı
ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin isabetli olmadığı gibi davayı vekil ile takip eden,
bozma öncesinde istinaf başvurusu kabul edilen ve Bölge Adliye Mahkemesince yapılan
duruşmaya katılan davacı taraf yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince
duruşma vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde duruşma vekalet ücreti takdir
edilmediği görülmüş olup bu hususlar usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması
gerekirse de, açıklanan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, Bölge
Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2. maddesi
uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

4-Somut uyuşmazlıkta, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A
maddesinin 11'inci fıkrası hükmü uyarınca; geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya
katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda, toplantıya
katılmayan taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceği gözetilerek mazeretsiz olarak
arabuluculuk sürecine katılmayan davalı lehine duruşmalı olarak yapılan temyiz incelemesi
nedeniyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 2/2'nci maddesinde
düzenlenen duruşma vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda yazılı sebeplerden, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının,
-Hüküm fıkrasının 11/2'inci bendinde geçen “arabuluculuk yargılama giderinin arabuluculuk
görüşmesine katılmayan davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” sözcüklerinin karar
metninden çıkarılarak yerine, “arabuluculuk yargılama giderinin arabuluculuk görüşmesine
katılmayan davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına” sözcüklerinin yazılmasına,

-Hüküm fıkrasının C bendinde geçen “C-İstinaf incelemesi duruşmalı (tek duruşma )
yapıldığından uyulmasına karar verilen bozma kararı dikkate alındığında karar tarihinde
yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 2.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya
verilmesine,” sözcüklerinin karar metninden çıkarılarak yerine, “C-İstinaf incelemesi duruşmalı
(tek duruşma ) yapıldığından yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 2.040,00 TL vekalet

ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu
şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davacı yararına takdir edilen 1.907,50 TL duruşma
vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde
ilgiliye iadesine, 21.12.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
