10. Hukuk Dairesi 2023/13955E. , 2024/571kK.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/33 E., 2023/49 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 21. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/67 E., 2021/339 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali, yoksun kalınan yaşlılık aylıkları ile fazladan ödenen primlere
mahsuben alacak istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın
reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan
reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer
usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve
Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği
düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, İstanbul 36. İş Mahkemesinin 2017/362 E. - 2018/78 K. sayılı ilamı gereği
sigorta başlangıç tarihi 01.09.1986 olarak tespit edilen davacının, emeklilik hakkını elde edebilmek amacıyla
fazladan ödemiş olduğu sosyal güvenlik primlerinin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile
birlikte iadesi, emeklilik ile ilgili iş ve işlemlerin davalı tarafça haksız yere geciktirilmesinden kaynaklı olarak
yoksun kalınan maaş ve diğer mali hakların ödenmesi gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizi ile
birlikte şimdilik 5.000 TL'nin (2.500 TL'si fazladan ödediği primlere mahsuben, 2.500 TL'si yoksun kaldığı
yaşlılık aylığı ve diğer mali haklara mahsuben olmak üzere) davacıya ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, yasal dayanaktan yoksun,
haksız ve yersiz olan davanın reddini talep etmiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "...Somut olayda ise, davacı tarafından hali hazırda bağlanan aylık öncesinde herhangi bir
yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulmadığı, çalışmaya devam edildiği ve bu çalışması kapsamında da davalı
Kuruma primlerinin yatırılmaya devam edildiği anlaşılmaktadır. Davanın hem geçmişe dönük emeklilik
aylıklarının tahsili, hem de yatırılan primlerin iadesi talebi yönünden değerlendirmesinde davacının prim
yatırdığı dönemde çalışmaya devam etmediği yönünde bir iddiası bulunmuyor oluşu nedeniyle primlerin
iadesinin mümkün olmadığı, yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmamış olması karşısında da geçmişe dönük
emekli aylıklarının tarafına ödenmesinin mümkün bulunmadığı kanısına varılmıştır..." gerekçesi ile davanın
reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacının İstanbul 36. İş Mahkemesinin 2017/362 E. 2018/78 K sayılı
dosyası ile sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1986 olduğuna dair karar verdiğini, kararın Yargıtay tarafından
03.03.2020 tarihinde onandığını, davalı Kurum kayıtlarının hatalı ve eksik tutulmasından 1987 yılına kadarki

dosyası ile sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1986 olduğuna dair karar verdiğini, kararın Yargıtay tarafından
03.03.2020 tarihinde onandığını, davalı Kurum kayıtlarının hatalı ve eksik tutulmasından 1987 yılına kadarki
çalışmaları Kurum kaydında görünmediğinden gerek ödenmesi gereken prim gün sayısı, gerek emeklilik
hakkının doğumu ve buna bağlı emeklilik aylığı ve özlük hakları konusunda hak kaybına uğradığını, davacı
tarafından 08.03.2017 tarih 3121563 sayılı dilekçe ile emeklilik (yaşlılık aylığı) tahsis

talebinde bulunulduğunu, davalı Kurum tarafından 23.05.2017 tarih B13.2.SGK.4.34.10.04/11-4.MNK
-3121563 sayılı yazısı ile "ilgili kayıtlı dilekçeniz üzerine, kayıtlarımızda yapılan incelemelerde; 470889.34
sicil no.lu ve ... ünvanlı işyerinin 1986/3 dönem bordrolarının Kurumumuza verilmediği tespit edilmiştir. Bu
konuda müdürlüğümüzce yapılacak bir işlem bulunmamaktadır." şeklinde cevap verildiğini, ancak İstanbul
36. İş Mahkemesi 2017/362 E. 2018/78 K. sayılı ilamı ile davacının işe giriş bildirgesinin ...'ye ait ...sicil
numaralı iş yerinden 01.09.1986 tarihinde işe başladığı belirtilerek Kuruma verildiğini, bu bildirgenin Kurum
kayıtlarına intikal ettiğini, başkaca bir işlem yapılmamış olduğu Mahkeme kararı ile sabit iken, davalı sigorta
giriş tarihinin Kurum kayıtlarına doğru tutulmamasından kaynaklı olarak fazladan prim ödemek zorunda
kaldığını ve aynı zamanda emeklilik hakkı ile kendisine ödenmesi gereken emekli maaş ve diğer özlük
haklarının geç ve eksik ödendiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosyadaki kayıt ve belgelere göre;
Kurum kayıtlarının getirtildiği, davacının Kuruma başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve Kurum cevabının
dosyada olduğu, İstanbul 36. İş Mahkemesi'nin 2017/362 E. 2018/78 K sayılı dosyası ile davacının sigorta
başlangıç tarihinin 01.09.1986 olduğuna dair karar verildiği ve kararın Yargıtay tarafından 03.03.2020
tarihinde onandığı, davacının aylık bağlandığı tarihten önceki bir tarih için tahsis talebinde bulunmadığı
görülmüştür.

Somut olayda; davacı tarafından hali hazırda bağlanan aylık öncesinde (Kuruma yapmış olduğu 17.10.2018
tarihli aylık tahsis talebine istinaden Kurum tarafından 01.11.2018 tarihinden itibaren aylık bağlanmış olup)
herhangi bir yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulmadığı, çalışmaya devam edildiği ve bu çalışması
kapsamında da davalı Kuruma primlerinin yatırılmaya devam edildiği, davanın hem geçmişe dönük emeklilik
aylıklarının tahsili hem de yatırılan primlerin iadesi talebi yönünden değerlendirmesinde davacının prim
yatırdığı dönemde çalışmaya devam etmediği yönünde bir iddiasının bulunmadığı, aylık bağlanma tarihinden
önce başkaca yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmamış olduğu, Kuruma başvuru şartının yerine getirildiği
anlaşılmakla..." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali, yoksun kalınan yaşlılık aylıkları ile fazladan ödenen primlere mahsuben
alacak isteminden ibarettir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci
maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, davacı tarafından İstanbul 36. İş Mahkemesinin 2017/362 E.
sayılı dosyası üzerinden 05.07.2017 tarihinde sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1986 olduğunun tespiti

a a a a a, a a a YY a a Va Vi 22. —>—ğ7ğjğ..ğş—ğ  ş.—.—.—.. r  ğş>ğ/' 71”. -—>—>>ş,z.

Ldliepil UldidaK UdVd dLuUYyi alilldii UdVd SUMUMUd LdlCYili KaYUlUMe MMİŞKİM UO.Y3.ZULÖO Ldllii VE Z2ULlO//OR. sayili
karar verildiği,bu kararın Yargıtay 21. H.D.'nin 03.03.2020 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği,öte yandan
davacının anılan dava devam ederken 17.10.2018 tarihindeki tahsis talebine istinaden 01.01.1987 sigorta
başlangıcı olmak üzere 50 yaş,10666 prim günü,31 yıl üzerinden 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-G bendi
uyarınca 01.11.2018 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya başladığı,davacının ise esasen kesinleşen
mahkeme kararı gereği sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1986 tarihi olması halinde 49 yaşında iken yaşlılık
aylığına hak kazanadığı, buna karşın 50 yaş 7 ayı doldurduktan sonra yaşlılık aylığı almaya başladığını,
böylelikle hem fazladan 1 yıl 7 ay prim ödediği, hem de yaşlılık aylığını 1 yıl 7 ay geç almaya başladığını
iddia etmiş, Mahkemece ise davacının aylık bağlanmasına esas 17.10.2018 tarihinden önce bir tahsis
talebinin olmadığı, çalışmaya devam ettiği ve bu çalışması kapsamında da davalı Kuruma primlerinin
yatırılmaya devam edildiği, prim iadesi talebi hususunda prim iadesi talep edilen dönemde çalışmanın
olmadığı yönünde bir iddianın olmadığı,öte yandan davacının yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmadığı
gerekçesiyle de geçmişe dönük yaşlılık aylığı ödenmesi gerektiği talebinin yerinde olmadığı belirtilerek
davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı vekili,bir örneği dosyada mevcut olan Kurumun davacıya verdiği 23.05.2017 tarihli cevabın esasen
kendilerinin tahsis talebini de içeren 08.03.2017 tarihli başvurularına verilen cevap olduğunu iddia
ettiği mahkemenin ise bu başvurunun ise 7036 sayılı Kanun kapsamında yapılması zorunlu başvuru
niteliğinde olduğu şeklinde değerlendirme yaparak tahsis talebi olarak değerlendiremeyeceği belirtildiğinden
Mahkemece öncelikle Kurumdan dosya içinde mevcut olmayan 08.03.2017 tarihli başvuru dilekçesi
celbedilerek dilekçe içeriğindeki talebin tahsis talebini içerip içermediği değerlendirilmeli, davacının
Kurumdaki sicil dosyası da celbedilerek başkaca tahsis talebinin olup olmadığı belirlenmelidir.

Mülga 506 sayılı Kanun'un 62/1 inci maddesi, “Sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan sonra yazılı istekte
bulunan ve yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıya bu isteğinden sonraki aybaşından başlanarak yaşlılık
aylığı bağlanır.”

Yine mülga 506 sayılı Kanun'un 60/h maddesi ise; “Bu maddede belirtilen yaşlılık aylıklarından
yararlanabilmek için, sigortalının çalıştığı işten ayrılması ve yazılı istekte bulunması şarttır.” hükümlerini
içermektedir.

Davanın yasal dayanaklarından olan mülga 506 sayılı Kanun'un 62 nci maddesindeki “....çalıştığı işten
ayrıldıktan sonra...” ibaresinin önüne gelen başka bir uyuşmazlık nedeniyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
tarafından Anayasa'nın 2, 10, 48, 49 ve 60 ıncı maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptali için Anayasa
Mahkemesine itiraz yoluna başvurulmuş, Anayasa Mahkemesi 2019/104 Esas, 2021/13 Karar ve 14.01.2021
tarihli kararı ile “17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun mülga 62 nci maddesinin 1
inci fıkrasında yer alan “....çalıştığı işten ayrıldıktan sonra...” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve
iptaline” karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un Gerekçe ile Bağlı Olmama başlıklı
29 uncu maddesi; “Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasaya aykırlığı hususunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere
dayanmaya mecbur değildir. Anayasa Mahkemesi, taleple bağlı kalmak kaydıyla başka gerekçe ile de
Anayasaya aykırılık kararı verebilir.

Ancak, başvuru, Kanun'un, Kanun Hükmünde Kararnamenin veya İçtüzüğün sadece belirli madde veya
hükümleri aleyhinde yapılmış olup da, bu belirli madde veya hükümlerin iptali Kanun'un, Kanun Hükmünde
Kararnamenin veya İçtüzüğün bazı hükümlerinin veya tamamının uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa,
Anayasa Mahkemesi, keyfiyeti gerekçesinde belirtmek şartıyla, kanun'un, kanun hükmünde kararnamenin
veya İçtüzüğün bahis konusu öteki hükümlerinin veya tümünün iptaline karar verebilir.” amir hükmü gereği
506 sayılı Kanun'un 60/h bendindeki işten ayrılma koşuluna ilişkin düzenlemeyi de iptal edebilecek olmasına
karşın sadece 62 nci maddesindeki ibarenin iptal edilmiş olması sigortalılar aleyhine olan durumun
devamına imkan sağlamakta ise de, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesinden de anlaşılacağı
üzere işten ayrılma koşulunu özünde Anayasaya aykırı kabul ettiği belirgindir.

Öte yandan, davanın bir başka yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesinde ,

"Yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak çalışmaya başlıyanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları
tarihte kesilir.

Yukarıki fıkraya göre yaşlılık aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak yaşlılık aylığı verilmesi için yazılı istekte
bulunan sigortalıya, eski yaşlılık aylığı, yazılı istekte bulunduğu tarihten sonraki aybaşından başlanarak
ödenir.

Şu kadar ki, bu gibi sigortalılar için yazılı istek tarihlerine göre yeniden yaşlılık aylığı hesaplanır ve bu aylık
önceden bağlanan yaşlılık aylığından çoksa hesaplanan yeni aylık üzerinden ödeme yapılır." şeklinde
düzenleme yer almaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının yaşlılık aylığı bağlanmasından önce özellikle iddia ettiği üzere 08.03.2017
tarihli tahsis talebinin olduğunun tespiti halinde, 506 sayılı Kanun'un mülga 62 nci maddesindeki “çalıştığı
işten ayrıldıktan sonra” ibaresinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği hususu da dikkate
alınarak,tahsis koşulları hakkında bir değerlendirme yapılmalıdır.

Öte yandan, davacının iadesini talep ettiği primler yönünden de;

Şayet iddia olunan tarih olan 08.03.2017 tarihini takip eden 01.04.2017 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı
bağlanması gerektiğinin tespiti halinde,bu tarihten 16.10.2018 tarihine kadar devam eden zorunlu
sigortalığının varlığı karşısında, anılan primlerden, sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılarak, iade

edilecek prim tutarı belirlenerek varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı
değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge
Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
