9. Hukuk Dairesi 2020/6466E. , 2020/16298K.
.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : İzmir 3. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : TESPİT

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İzmir 11. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı
... Sinai Ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş vekili ile davacı ... Bakım Onarım Demir
Çelik Tahmil Tahliye Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istenilmekle, temyiz
taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından
düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı ... Sınai Ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin şirketin İstanbul merkezli olarak sınai ve tıbbi gaz üretim
faaliyetleri ile dava konusu ... tesislerinde demir-çelik üretimi işi ile iştigal ettiğini,
davalı kurum müfettişlerince yapılan denetleme ve inceleme sonucunda ... adresinde
sözleşmeye binaen yardımcı faaliyetler alanında yüklenici olarak faaliyet gösteren .
Bakım Onarım Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.ile müvekkili şirket arasında mevcut iş
ilişkisinin ve buna bağlı hukuki durumun muvazaalı olduğunun tespit edildiğini,
müvekkili şirketin ana faaliyet konusunun demir çelik ve mamülleri üretimi ve şirketin
organizasyonunun bunun üzerine olduğunu, üretim dışındaki faaliyetlerin ise yardımcı
faaliyetler kapsamında olduğunu, ana işin konusu olmayan, üretimle ilgisi olmayan ve
,.. Bakım Onarım Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.tarafından yürütülen tahmil, tahliye, bakım
ve onarım işlerinin yardımcı işlerden olduğunu, muvazaa olmadığını, fabrika sahasında
tamamen ayrı ve bağımsız bir firma olan ... Bakım Onarım Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.ve
çalışanlarının bakım ve onarım işlerini gerçekleştirdiğini, müfettiş raporunda
çalışanların hangi haklarının kısıtlandığı yada ortadan kaldırıldığının, hangi işin asıl iş,
hangi işin yardımcı iş olduğunun belirtilmediğini, yardımcı işleri yapan personelin
yüklenici firmanın personeli olduğunu beyan ederek 07/09/2016 tarih 76020743-667-
37942 sayılı müfettiş raporunun iptalini talep etmiştir.

Birleşen dosya davacısı ... Bakım Onarım Demir Çelik Tahmil Tahliye Taah. San. Ve Tic.
Ltd.Şti İsteminin Özeti:

Birleşen dosya davacı vekili,müvekkili şirketin müfettiş raporu düzenlenen işyerinde
tahmil, tahliye ile bakım ve onarım işlerini yaptığını, ana üretim alanı demir, çelik ve
mamülleri olan firmada ana üretime dahil olmayan makine bakım-onarım işleri ile yeni
üretilmiş mamüllerin tahmil, tahliye işlerini yani yardımcı işler sınıfındaki işlerini
müvekkili şirket çalışanlarının gerçekleştirdiğini, rapordaki muvazaa tespitinin yanlış ve
mesnetsiz olduğunu, raporda hangi işin asıl iş, hangi işin yardımcı iş olduğu yönünde

müvekkili şirket çalışanlarının gerçekleştirdiğini, rapordaki muvazaa tespitinin yanlış ve
mesnetsiz olduğunu, raporda hangi işin asıl iş, hangi işin yardımcı iş olduğu yönünde
ayrım yapılmadığını beyan ederek 07/09/2016 tarih 76020743-667-37942 sayılı
müfettiş raporunun iptalini talep etmiştir.

Davalı- Birleşen Dosya Davalısı Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Cevabının Özeti:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davanın ve birleşen davanın reddini talep
etmiştir.

Davalı- Birleşen Dosya Davalısı ... Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davanın ve birleşen davanın reddini talep
etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar
verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı davacı ... Sınai Ve Tıbbi Gazlar İstihsal
Endüstrisi A.Ş vekili ile davacı ... Bakım Onarım Demir Çelik Tahmi!l Tahliye Taah. San.
Ve Tic. Ltd.Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından , ... A.Ş.'den alt işverenlik sözleşmesi ile iş alan ...
Ltd.Şti.'nin asıl işverenden bağımsız kendi organizasyonunun olmaması, alt işverenlik
işçilerine emir ve talimatların ... yetkilileri tarafından verilmesi, ... ve ... işçilerinin aynı
alanda ve aynı işte aynı iş tanımı ile çalışmaları, asıl işveren-alt işveren çalışanı ayrımı
yapılmaması, alt işveren işçilerinden bilgili ve işe yarayanların ihale dönemi bitiminde
... bünyesine alınması karşısında, davacı ile birleşen dosya davacısı arasındaki ilişkinin
muvazaalı olduğuna ilişkin mahkeme kanaatinin ve teftiş raporundaki tespitlerin
yerinde olduğu gerekçesi ile davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar
verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı davacı ... Sınai Ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş vekili ile davacı ... Bakım
Onarım Demir Çelik Tahmil Tahliye Taah. San. Ve Tic. Ltd.Şti vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere
göre, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar
vermek gerekmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin 6. fıkrasına göre, “bir işverenden, işyerinde
yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir
bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren
işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte
çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt
işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili
olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş
sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur."

Aynı maddenin 7. fıkrasına göre ise, “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe
alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce
o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel

de “m

Olarak asıl işveren alt işveren NIŞKISININ MUVazdall Işleme dayandığı Kabul Edilerek alt
işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.
İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl
iş bölünerek alt işverenlere verilemez.”

27.09.2008 tarihli ve 27010 (RG) sayılı Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin 3. maddesine
göre muvazaa, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir
bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini, daha önce o
işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini, asıl işveren işçilerinin alt
işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam
ettirilmesini, kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş
sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da
ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri ihtiva
eden sözleşmeyi ifade eder.

Yönetmeliğin 11. maddesine göre; (1) işletmenin ve işin gereği ile teknolojik
sebeplerle uzmanlık gerektiren iş, mal veya hizmet üretiminin zorunlu unsurlarından
olan, işin niteliği gereği işletmenin kendi uzmanlığı dışında ayrı bir uzmanlık gerektiren
iştir. (2) İşverenin kendi işçileri ve yönetim organizasyonu ile mal veya hizmet üretimi
yapması esastır. (3) Ancak asıl iş;

a) İşletmenin ve işin gereği,

b) Teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi, şartlarının birlikte gerçekleşmesi
hâlinde bölünerek alt işverene verilebilir.

(4) Asıl işin bir bölümünde iş alan alt işveren, üstlendiği işi bölerek bir başka işverene
veremez.

Aynı Yönetmeliğin "Muvazaanın incelenmesi” başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasına göre;
Muvazaanın incelenmesinde özellikle;

a) Alt işverene verilen işin, işyerinde asıl işveren tarafından yürütülen mal veya hizmet
üretimine ilişkin asıl işin yardımcı işlerinden olup olmadığı,

b) Alt işverene verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık
gerektiren bir iş olup olmadığı,

c) Alt işverenin daha önce o işyerinde çalıştırılan bir kişi olup olmadığı,

ç) Alt işverenin işe uygun yeterli ekipman ile tecrübeye sahip olup olmadığı,

d) İstihdam edeceği işçilerin niteliklerinin yapılacak işe uygun olup olmadığı,

e) Alt işverene verilen işte asıl işveren adına koordinasyon ve denetimle
görevlendirilenlerden başka asıl işverenin işçisinin çalışıp çalışmadığı,

f) Yapılan alt işverenlik sözleşmesinin iş hukukunun öngördüğü kamusal
yükümlülüklerden kaçınmayı amaçlayıp amaçlamadığı,

g) Yapılan alt işverenlik sözleşmesinin işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut
mevzuattan kaynaklanan bireysel veya kolektif haklarını kısıtlamaya ya da ortadan
kaldırmaya yönelik yapılıp yapılmadığı, hususları göz önünde bulundurulur.

Somut olayda,öncelikle alt iş verene verilen işin asıl- yardımcı iş olup olmadığı
konusunda bir tespit yapılmadan,alt iş veren işçilerinin asıl iş veren işçileri ile aynı
ortamda çalıştığından bahisle asıl işveren alt işveren ilişkisinin geçerli kurulmadığı ya
da muvazaaya dayandığının kabulü doğru görülmemiştir. Zira verilen işin yardımcı iş
olması halinde asıl işveren ve alt iş veren işçilerinin aynı ortamda çalışmasına yasal bir
engel bulunmamaktadır. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup kararın bu
nedenle bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu
esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı
BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece
Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye
Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye
iadesine, 23.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
