(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2020/1964E., 2020/7060K.
ö

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı
vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası
için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi,
gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait hayvanlara baktığını ve temizlik işlerini yaptığını, iş sözleşmesinin
sona erdiğini beyan ederek ödenmeyen ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep
etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı işyerinin tarım işyeri olduğu, işyerinde yapılan çalışmaya dair
alacak taleplerinin genel mahkemelerde çözülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın
görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip
değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında
toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki
istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine,
çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına bakmak üzere bir asliye hukuk
mahkemesi görevlendirilir. İş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesine
açılan dava "iş mahkemesi sıfatıyla" açılmamış ise, mahkeme görevsizlik kararı
veremez. Bu durumda asliye hukuk mahkemesi tarafından, verilecek bir ara kararı ile
davaya "iş mahkemesi sıfatıyla " bakmaya devam olunur.

Davanın, İş Kanunu kapsamı dışında kalması halinde, Mahkemenin göresizliğine ve
dosyanın görevli hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Davanın
esastan reddi usule aykırıdır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun i inci maddesi uyarınca, İş Kanununa göre işçi
sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş
Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm
yeri iş mahkemeleridir.

İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 50'den az işçi
çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde

İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 50'den az işçi
çalıştırılan (50 dahil) tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde veya işletmelerinde
bu Kanun hükümleri uygulanmaz. İşçi tarım ve orman işlerinin yapıldığı bir işyerinde
çalışıyor ise, bu işçi ile işveren ararındaki uyuşmazlığın iş mahkemesi yerine görevli
hukuk mahkemesine çözümlenmesi gerekir

Ancak, tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerinde 50 dahil daha az işçi bulunmasına
rağmen, işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise,
üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülmesi
gerekir.

Bunun dışında 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinde tarım ve orman işlerinin
yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra
aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.

Buna göre;

1. Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve
fabrikalarda görülen işlerde,

2. Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,

3. Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde

4. Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde,

çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.

Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve
yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tabidir.

Diğer taraftan işçi tarım işinde çalışırken, bu iş dışında tarım işi sayılmayan ek bir
görevde çalışabilir (bekçilik, şoförlük vb.). Bu durumda, yaptığı işler arasında
hangisinin baskın olduğu açıklığa kavuşturulmalı ve sonucuna göre görevli mahkeme
belirlenmelidir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 23.05.1960 gün ve 11-10 ile
10.05.1974 gün ve 3-44 sayılı kararları uyarınca, özellikle iş hukukunda istisnai
hükmün genişletilerek değil, dar yorumlanması gerekir. İşçiler yararına getirilen
düzenlemelerin yine işçiler yararına yorumlanması asıldır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece işyerinde çalışan işçi sayısı ile ilgili bir araştırma
yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı işyerinde çalışan işçi sayısı belirlenip yukarıda
belirlenen ilkeler de gözetilerek sonucuna göre mahkemenin görevli olup olmadığı
hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik nedeniyle davanın
usulden reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.
