9. Hukuk Dairesi 2020/2963E., 2020/15963K.
»

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya 8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi
taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava
dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya
incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, ... Belediye Başkanlığının, müvekkili sendikanın yıllardır örgütlü olduğu
bir işyeri olduğunu, müvekkili sendikaya üye olan işçilerin sendika ana tüzüğüne göre
üyelik aidatı ödemeleri gerektiğini, ... Belediyesinde çalışan ve müvekkili sendikaya
üye olan işçilerin üyelik belgelerinin ve üye isim listesinin sunulduğunu, davalı
belediyenin işçilerden kestiği üyelik ve dayanışma aidatını müvekkili sendikaya
ödemediğini, 6356 sayılı Kanunun 18. maddesine göre işverenin bünyesinde çalışan
işçilerin ücretlerinden keseceği aidatları adına kesinti yaptığı sendikaya göndermek
zorunda olduğunu, bu aidatların kesildikleri tarihten itibaren bir ay içinde sendikaya
gönderilmesinin gerektiğini, anılan Kanun maddesinin sendika ile davalı ... arasında
imzalanan toplu iş sözleşmesinde de yer aldığını, ancak davalı belediyenin bugüne
kadar sendika adına kestiği aidatları ödemediğini, aidat kesinti listelerini de
göndermediğini, bu nedenle şimdilik 150.000,00 TL sendika aidat alacağının her ay
aidatının ait olduğu aydan bir ay sonra başlayacak şekilde bankalarca işletme
kredilerine uygulanacak en yüksek faizi ile birlikten davalıdan tahsiline karar
verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 201.158,62 TL sendika aidat alacağı hüküm
altına alınmıştır.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi
kararı kaldırılmış, davanın kısmen kabulü ile 182.678,28 TL sendika aidat alacağı
hüküm altına alınmıştır.

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, taraflar temyiz başvurusunda bulunmuştur.
Gerekçe:

Dava, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 18 inci maddesi
kapsamında sendika üyelik aidatı alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

——ş—-7-ş"
Dava, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 18 inci maddesi
kapsamında sendika üyelik aidatı alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

6356 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre “Üyelik ve dayanışma
aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine, işçinin ücretinden
kesilmek suretiyle ilgili sendikaya ödenir.” Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre de
“Yukarıdaki hükümlere göre ödenmesi gereken aidatı kesmeyen veya kesmesine
rağmen bir ay içinde ilgili işçi sendikasına ödemeyen işveren, bildirim şartı
aranmaksızın aidat miktarını bankalarca İşletme kredilerine uygulanan en yüksek
faiziyle birlikte ödemekle yükümlüdür.”

Hukukumuzda, sendika aidat alacaklarının tahsili yöntemi bakımından kaynakta kesinti
olarak ifade edilebilecek "check off” sistemi benimsenmiştir. Buna göre, üyelik ve
dayanışma aidatları işveren tarafından işçi ücretlerinden kesilerek belirli bir süre içinde
sendikaya devredilmektedir (...oğlu, ...: İş Hukuku Toplu İş İlişkileri, İstanbul, Mayıs
2013,5.206;......./..., ...: Sendika Hukuku, İstanbul, 2014, 5.161).

Belirtilen kanuni düzenlemeye göre de, bir işyerinde veya işletmede toplu iş
sözleşmesi yapmak için yetki belgesi alan işçi sendikasının, yetki belgesine konu işyeri
veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini ve sendika tüzüğüne göre üyelerin
sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını işverene bildirmesi ve bu listeye göre
üyelik aidatının kesilmesini ve sendikaya ödenmesini istemesi gerekir. Aksi halde
işverenin yükümlülüğünden söz edilemez (..., 5.207).

09/07/2013 tarihinde yürürlüğe giren “Sendika Üyeliğinin Kazanılması ve Sona Ermesi
ile Üyelik Aidatının Tahsili Hakkında Yönetmelik” in dokuzuncu maddesinin ikinci
fıkrasında da “İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikası
veya toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa ya da sona ermişse yetki belgesi alan İşçi
sendikası, aidatların işçilerin ücretlerinden kesilmesi için işverene yazılı talepte
bulunur” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu genel açıklamalar ışığında tarafların temyiz itirazları değerlendirildiğinde;
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre
davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları
yerinde değildir.

2-Zamanaşımı, alacak hakkının belirli bir süre kullanılmaması sebebiyle dava
edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere
zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu “eksik bir borç” haline
dönüştürür ve alacağın dava edilebilme özelliğini ortadan kaldırır.

Diğer taraftan sendika üyelik ve dayanışma aidatı borçları dönemsel özellik gösteren
borçlardandır. Kanunda belirtilen şartların yerine getirilmiş olması şartıyla toplu iş
sözleşmesinde aidat borcunun ödenme zamanına ilişkin hüküm mevcut ise bu hüküm
uyarınca üyelik ve dayanışma aidatı borçlarının ödenme zamanı ve temerrüt tarihi
belirlenmektedir. Bu itibarla, sendika üyelik ve dayanışma aidatı borçları yönünden
zamanaşımı süresi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 147 nci maddesinin birinci
bendi gereğince beş yıldır.

Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesi ile 150.000,00 TL sendika aidat alacağı talep
edilmiş, davaya karşı kanuni süresi içinde zamanaşımı definin ileri sürülmesine göre
12/03/2014 tarihinden itibaren sendika aidat alacakları belirlenmiş ve toplamda
201.158,62 TL hüküm altına alınmıştır. Davacı 04/10/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile
talebini 207.478,62 TL olarak artırmış ve ıslaha karşı da kanuni süresi içinde

zamanaşımı defi ileri sürülmüştür. Bununla birlikte, ıslah tarihine göre zamanaşımı
hesabı yapıldığında 04/10/2014 ile 12/03/2014 tarihleri arasında ödenmesi gereken
aidat alacağı tutarı dava edilen tutar olan 150.000,00 TL'nin altında olduğundan ıslah
tarihi itibariyle zamanaşımına uğrayan bir tutar bulunmamaktadır.

Belirtmek gerekir ki, Bölge Adliye Mahkemesince dava edilen tutar dikkate
alınmaksızın yapılan zamanaşımı hesabı hatalı olmuştur.

Bu itibarla, İlk Derece Mahkemesince sadece davaya karşı zamanaşımı defi dikkate
alınarak kurulan hüküm isabetli olduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf
başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucunda
yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı
BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren bölge adliye
mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye
iadesine, 12/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
