9. Hukuk Dairesi 2021/2380E. , 2021/8488K.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ : ... 48. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 14. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde temyizen incelenmesi
taraf vekilince istenilmesi ve davalı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya
incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu (o anlaşılmış ve duruşma için 27/04/2021 Salı günü
tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekili Avukat ....
ile karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların
sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından
düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 11.08.2007-31.03.2016 tarihleri arasında davalı nezdinde
çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız yere feshedildiğini, davacıya aylık ücretin
dışında hiçbir koşul ileri sürülmeden 3 ayda bir vekalet ücreti ödeneceğinin belirtildiğini,
vekalet ücretinin temel ücrete dahil edildiğini, bu konuyla ilgili olarak düzenlenmiş banka
yönetmelikleri bulunduğunu, vekalet ücretlerinin banka nezdinde açılmış vekalet ücretleri
havuzunda toplandığını, toplanan tutarların 3 ayda bir hukuk baş müşaviri tarafından
hazırlanan listeye göre ödendiğini, davalı bankanın iç mevzuatında sözleşmeli avukat
tarafından tahsil edilen tutarların “650'sinin avukatlara dağıtılması gerektiğini ancak davalı
banka tarafından karşı taraf vekalet ücretlerinin 9625'inin vekalet ücreti havuzuna
aktarıldığını, kalan 9025'inin ise gelir kaydettiğinin öğrenildiğini, daha sonra hazırlanan listenin
ilgili birime gönderildikten sonra ikinci bir kesintiye uğradığını, davalı bankanın bu kesintileri
gizlediğini, davalı bankanın ... 23. İş Mahkemesinin 2015/358 ve 2015/361 esas sayılı
dosyalarında, davalı bankanın hukuka aykırı kesintileri ikrar ettiğini, yapılan kesintinin hukuka
aykırı olduğunu beyanla, yapılan birinci ve ikinci kesintilerin hesaplanarak davalıdan tahsiline
karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı ile davalı arasında işçi-
işveren ilişkisi olduğunu, davacının karşı taraf vekalet ücreti ödemesine hak kazanmasının
mümkün olmadığını, davacının talep ettiği karşı taraf vekalet ücreti alacağının davalı bankanın
sözleşmeli avukatları tarafından takip edilen dosyalardan kaynaklandığını, davacının bu
dosyalara vekalet sunmadığını, davacının sözleşmeli avukatlarla yaptığı sözleşme gereği karşı
taraf vekalet ücretinin 9050'sinin sözleşmeli avukata, 9050'sinin bankaya ait olduğunu,
davacının bu ücretin kadrolu avukatlara ait olduğunu iddia ettiğini, bu ücretin tasarruf
yetkisinin bankada olduğunu, bu tutarın bir bölümünün avukatlara performans bonusu olarak
dağıtılmasının ve dağıtılacak rakam ve oranlara bankanın karar verilmesinin yönetim hakkının
sonucu olduğunu, sözleşmeli avukatlar ile banka arasında imzalanan sözleşmenin tarafının
kadrolu avukatlar olmadığını, davacının talep ettiği karşı taraf vekalet ücreti alacaklarının

a a YY m m mm wwe nı. 0, ge 1 ji ii

sonucu olduğunu, sözleşmeli avukatlar ile banka arasında imzalanan sözleşmenin tarafının
kadrolu avukatlar olmadığını, davacının talep ettiği karşı taraf vekalet ücreti alacaklarının
kadrolu avukatlara dağıtılmasının davacının iş sözleşmesinden kaynaklanmadığını, bankanın
işyeri uygulaması haline gelmiş uygulamadan kaynaklandığını, davacının bu uygulamayı
yıllardan beri bildiğini, davacının çalışmaya başlamadan evvel süregelmekte olan bir uygulama
olduğunu, davacının talep ettiği karşı taraf vekalet ücretinin ücret olmayıp ücretin eki
niteliğinde olduğunu, kadrolu avukatların ücretinin bankanın üst düzey yöneticilerinden fazla
olması nedeniyle objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde kesintiye gidildiğini, alt düzeyde
çalışan bir personelin üst düzey bir personelden daha fazla gelir elde etmesinin iş yerinde
huzursuzluk yarattığını bu nedenle kesinti yapıldığını, çalışanların gelir durumlarını
dengelemek amacıyla daha sonra ikinci bir kesinti yapıldığını, kesinti yapılmasına karşın
davacının gelir oranının arttığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne
karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekilleri istinaf kanun yoluna
başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna göre ileri
sürülen istinaf sebepleri ile resen bakılacak kamu düzenini ilgilendiren hususlar dikkate
alındığında İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas
yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı
reddine karar verilmiştir

Temyiz:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı, davacı ve davalı vekilleri temyiz başvurusunda
bulunmuştur.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın kanuni gerektirici sebeplerine göre tarafların
aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İş hukuku, işçi hakları yönünden sürekli ileriye yönelik gelişimci bir karaktere sahiptir. Bu
anlayıştan hareket edildiğinde, işçinin haklarının iş ilişkisinin devamı sırasında daha ileriye
götürülmesi, iş hukukunun temel amaçları arasındadır.Çalışma koşulları bakımından geriye
gidişin işçinin rızası hilafına yapılamaması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 22'nci maddesindeki, “işveren, iş sözleşmesiyle veya iş
sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri
uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı
olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı
işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik
önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını
veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim
süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde
hükümlerine göre dava açabilir” şeklindeki düzenleme, çalışma koşullarındaki değişikliğin
normatif dayanağını oluşturur.

Uygulamada, yazılı olarak yapılan iş sözleşmelerinde çoğunlukla işçinin yerine getireceği iş,
unvanı, ücret ve ekleri belirtilmekle birlikte, çalışma koşullarının tespitine yönelik ayrıntılı
düzenlemelere yer verilmemektedir. Bu noktada çalışma koşullarının tespiti ve değişikliğin
yapılıp yapılmadığı konularında ispat sorunlarını beraberine getirmektedir. Çalışma

koşullarında işçi aleyhine esaslı değişiklik yapıldığı konusunda ispat yükü işçidedir.

Çalışma koşullarını belirleyen kaynaklar arasında, iş sözleşmesinin eki sayılan personel
yönetmeliği veya işyeri iç yönetmeliği gibi belgeler de yerini alır. Bu nedenle işçinin açık veya
örtülü onayını almış personel yönetmeliği, iş sözleşmesi hükmü niteliğindedir. İşyerinde
öteden beri uygulanmakta olan personel yönetmeliğinin kural olarak işçi ile iş ilişkisinin
kurulduğu anda işçiye bildirilmesi gerekir. Daha sonra yapılacak olan değişikliklerin de işçiye
duyurulması bağlayıcılık açısından gereklidir. Yasal veya sözleşme gereği bir zorunluluk
olmadığı halde, işyerinde uygulana gelen “işyeri uygulamaları” da çalışma koşullarının
belirlenmesinde etkindir.

Dosyaya sunulan “Mayıs 1999 tarihli Takip İşleri Uygulama Esasları (Takip İşleri Genelgesi)”
46'ncı maddesinin (a) fıkrasına göre; başka daimi kadrolu avukatların takip ettikleri işlerden
dolayı fiilen tahsil edilen vekalet ücretlerinin Hukuk Müşavirliği Yönetmeliğinin 12. maddesi
gereğince yarısının işi takip ve sonuçlandıran avukata ödeneceği, bu vekalet ücretinin diğer
yarısının ise, müşavirlerin, raportör avukatların ve avukatların performansı gözönünde
tutulmak suretiyle başhukuk müşavirinin taktir ve onayına bağlı olarak dağıtılması için
muhasebe müdürlüğüne herhangi bir kesinti yapılmaksızın maledileceğinin kararlaştırıldığı,
davalı bankanın “Mayıs 1999 tarihli Takip İşleri Uygulama Esasları (Takip İşleri Genelgesi)”
46'ncı maddesinin (b) fıkrasında ise, davalı bankanın devamlı kadrosunda olmayıp, gerek
duyulduğu zaman ve yalnız belirli veya bazı işlere ilişkin olmak kaydıyla akit serbestisi
çerçevesinde geçerli usullere göre "avukatlık hizmet ve ücret sözleşmesi" kapsamında
istihdam edilen avukatların vekalet ücreti sözleşmelerinde mahkeme ve icra dairelerince
hüküm altına alınan vekalet ücretinin yarısının bu sözleşmeli avukatlara, diğer yarısının ise
hukuk müşaviri, müşavir ve avukatlara ait olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür.

Yine dosyaya sunulan “18.12.2006 tarihli Kredi İzleme ve Takip Uygulama Esasları” adlı
belgenin 5.9.5.4 numaralı “Vekalet Ücretinin Dağıtımı, ödenmesi ve Muhasebeleştirilmesi”
başlıklı maddesinin; “Bankanın vekaletini üstlenmiş avukatlar, hukuksal durumlarına göre;
Banka daimi kadrosunda olup, Banka mevzuatı ve Hukuk Müşavirliği görev tanımları
kapsamında görev alan avukatlar,

Banka daimi kadrosunda olmayıp, gerek görüldüğünde ve sadece belirli bazı işlere ilişkin
olmak kaydıyla, mevzuat hükümlerine göre yeni avukatlık hizmet ve ücret mukavelesi
düzenlenerek istihdam edilen avukatlar, şeklinde iki grupta ele alınabilir.

Şubeler tarafından tahsil olunan vekalet ücretinin ödenme şekli ve vergilendirilmesi,
avukatların yukarıda açıklanan durumlarına göre değişmektedir.

Birinci grupta bulunan avukatların takip ettikleri işlerden dolayı fiilen tahsil edilen vekalet
ücretleri bu uygulama esasları dahilinde ve takdiren aşağıda belirtilen esaslar dahilinde hak
sahiplerine dağıtılır.

İkinci grupta yer alan, Banka devamlı kadrosunda olmayıp, gerek duyulduğu zaman ve yalnız
belirli veya bazı işlere ilişkin olmak kaydı ve akit serbestisi içerisinde ve geçerli usullere göre
"Yeni Avukatlık Hizmet ve Ücret Sözleşmesi" (EK: 14) akdedilerek istihdam edilen sözleşmeli
Avukatların sözleşmelerinde;

"Dava ve icra takibi nedeniyle, mahkeme ve/ya icra dairelerinden veya haricen borçlu ve/ya
davacı ya da davalı taraftan alınacak vekalet ücretleri Hukuk Müşavirliğinden alınan hukuki
yardım nedeniyle vekil ve Banka Hukuk Müşavirliği arasında eşit oranda paylaştırılacak"
şeklinde yer alan hükme İstinaden ödenir.

Bu nedenle, vekalet ücretinin yarısı Hukuk Müşavirliği Müşavir ve Avukatlarına aşağıdaki
şekilde dağıtılır ve muhasebeleştirilir.

Birinci grupta bulunan avukatların takip ettikleri İşlerden dolayı fiilen tahsil edilen vekalet

ürrotleri Bac Huluık Mülcaviri'nre mahkeme ve Tera Hairolerinrea karcı tarafa yülletilmek zere

a al a a a, ye ——!” Re ai Pa

takdir edilecek vekalet ücretlerinin fiilen tahsili halinde bu uygulama esasları dahilinde ve
takdiren aşağıda belirtilen esaslar dahilinde hak sahiplerine dağıtılır. Bu gruptaki tüm
avukatlarca tahsil edilen vekalet ücretleri vekalet ücreti hesabında toplanır. Bu hesaptaki
tutarın :

9b25'i tüm avukatlara - görev seviyesi ve görev tanımlarına bakılmaksızın — ödenir.

9b25'i Baş Hukuk müşaviri, Hukuk Müşaviri, 1. Müşavir Avukatlar, Müşavir Avukatlar ile
Raportör Avukatlara görev seviyeleri gözönüne alınarak orantılı olarak ödenir.

9b25'i Yapılan tahsilatlar gözönüne alınarak, tahsilatı yapan avukatlara ödenir.

9b25'i performanslar gözönünde tutulmak suretiyle Baş Hukuk Müşaviri'nin takdir ve onayına
bağlı olarak dağıtılır.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta davacı, davalı işyerinde 11.08.2008-31.03.2016 tarihleri arasında
kadrolu avukat olarak çalışmıştır. İlk Derece Mahkemesince “18.12.2006 tarihli Kredi İzleme
Ve Takip Uygulama Esasları” başlıklı işyeri yönetmeliğinin, davacı işe girmeden önce işyerinde
uygulandığına ilişkin delil bulunmadığı gerekçe gösterilerek dava konusu “karşı taraf vekalet
ücreti” alacağı hüküm altına altına alınmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararına tarafların istinaf
itirazında bulunmaları üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davalı bankanın tek taraflı
tasarrufu ile işyerindeki çalışma koşullarının davacı aleyhine değiştirildiğini, işverence dağıtılan
9650 oranındaki karşı taraf vekalet ücretinin önce 9025'e düşürülüp, geri kalan 9025'inin davalı
bankaya gelir kaydedildiği, 2009 yılında ise dağıtılan Y625 ücretten 9030 oranında daha kesinti
yapıldığını, söz konusu kesintilerin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22'nci maddesinde öngörülen
işyeri uygulaması ile oluşan çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliğinde olduğunu, davalı
bankanın tek taraflı tasarrufuyla davacı aleyhine yaptığı uyuşmazlık konusu 9b 25'lik ve
9“o30'luk kesintilerin hukuki veya sözleşmesel dayanağı bulunmadığını, anılan esaslı
değişiklerin davacı avukatı bağlamayacağı gerekçe gösterilerek tarafların istinaf itirazlarının
esastan reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.
Şöyle ki yapılan esaslı değişikliğe yazılı muvafakat edilmediği gözetildiğinde, 2009 yılında
işverence tek taraflı olarak uygulanan “630'luk kesinti nedeniyle hesaplanarak kabul edilen
karşı taraf vekalet ücreti alacağı noktasında isabetsizlik bulunmamakta ise de davacının,
davalı işyerinde 11.08.2008 tarihinde çalışmaya başladığı, davalı tarafından dosyaya ibraz
edilen 19.08.2016 tarihli işyeri kayıtlarına dair dilekçe eklerinde; hukuk müşavirliği vekalet
ücreti havuz hesabındaki (banka geneli) toplam tutarlar, davacıya ait ödeme oranları, baş
hukuk müşaviri tarafından davacıya ödenmesi gereken karşı taraf vekalet ücreti miktarları ile
davacıya ödenen miktarların gösterildiği, söz konusu belgeler ve davacının işe giriş tarihi
birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafından karşı taraf vekalet ücretlerinden yapılan 9625lik
kesintiye ilişkin esaslı değişikliğin, davacının işe giriş tarihinden önce yapıldığı anlaşılmış olup
davacının çalışmaya başlamasından önce işverence son verilen işyeri uygulamasına göre dava
konusu karşı taraf vekalet ücretinden 9b25'lik kesinti yapıldığından bahisle alacak
hesaplanması isabetli değildir.

İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesince belirtilen yönler gözetilmeden dava
konusu alacağın kabulüne dair yazılı gerekçe ile hüküm kurulması hatalı olup, kararın bu
sebeple bozulması gerekmiştir.

3-Ücret alacağı bakımından faize hak kazanmak için kural olarak işveren temerrüde
düşürülmelidir. Ancak, bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde açıkça bir ödeme günü
kararlaştırılmış ise, belirlenen ödeme tarihi sonrasında faiz işlemeye başlar.İşverenin dava
tarihinden önce temerrüde düşürülmesi durumunda, istekle bağlı olarak temerrüt tarihinden
itibaren faiz yürütülmelidir. Bunun dışında dava veya ıslah tarihlerinden itibaren talep edilen
miktarlarla sınırlı olarak faize karar verilmelidir.

kaz ie — a nz MM m

Liger taraltan alacağın belirsiz alacak davası yolu ile talep edilmesi durumunda faiz başlangıç
tarihlerinin belirlenmesinde, dava tarihi ve miktar artırım tarihi şeklinde ayrım yapılmamalı,
anılan alacaklarda hüküm altına alınacak tüm miktara dava tarihinden itibaren faiz
işletilmelidir.

Somut olayda, davacının dava konusu alacak bakımından davasını belirsiz alacak davası
türünde açmış olmasına rağmen söz konusu alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faize
hükmetmek gerektiği halde bir bölümüne dava tarihinden itibaren faiz hükmedilmiştir. Belirsiz
alacak olarak talep edilen alacaklarda dava açıldıktan sonra yargılama esnasında artırılan
alacak miktarları bakımından zaman aşımı süreleri işlemeyeceği gibi artırılan miktar
bakımından faize hükmedilirken de kısmi davadan farklı olarak tüm alacağa dava tarihinden
itibaren faiz işletilebileceği gözetilmeksizin karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ve bu karara karşı istinaf başvurusunu
esastan reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı
BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine,
bozma kararının bir örneğinin ise kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
davacı yararına takdir edilen 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıya, davalı yararına
takdir edilen 3.050,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, peşin alınan
temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 27.04.2021 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.
