(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/40315E. , 2020/8193K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar
veklilerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 01/08/2004-14/01/2013 tarihleri arasında kepçe
operatörü olarak çalıştığı, işten haksız şekilde çıkartıldığı, fazla çalışma, hafta ve genel tatil
çalışması yaptığı halde ücretlerinin ödenmediği, asgari geçim indirimi ödenmediği iddiası ile
kıdem ve ihbar tazminatı, asgari geçim indirimi, yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta ve genel
tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,
tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek
gerekmiştir.

2-Taraflar arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, dava konusu edilen alacakların belirsiz
alacak davası türünde açılıp açılamayacağı noktasındadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107.
maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava
türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1i) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak
belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı,
hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.
(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin
olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi
olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi ... davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda
hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu
tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama
durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama
özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi
üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle

üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle
uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça
belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine
rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya
da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır. Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava
açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün
olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut
tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki
yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle,
kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti
mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın
belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın
sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin
bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut
olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere
yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın
miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının,
iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini
artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve
sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneği bilirkişi ya da
keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve
belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da
(gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın
elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz
kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun
belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak
talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır (H. ..., Belirsiz Alacak
Davası, ... 2011,s.45;H.../O...J/M...., Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 448).
Sadece alacak miktarının taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da tartışmalı olmasının
belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz
alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten
uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli
olan davacının talebini belirli kılacak imkâna sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir
olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının
talep ettiği alacağı belirlenmesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat
etmesi, kanunun öngördüğü şekilde ispatı (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz
alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı
şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman
onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz
alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya
çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi,
bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz
alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi

UV.” ii: İM. İV, v6» İLA 0 0wWğ İL Eş is.» 0 İMAM

UCM 52 didLak UdVdoölNi dLHAUiHHe5l İLMİ YELCIN UCOYMUnN, LD Udvdud UNNRKRIŞIyce Udgvululildöllld
rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz
(C...., Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, ... 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya
belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Belirsiz alacak davası, bu davaya ilişkin
ölçütlerin somut olaya uygulanarak belirlenmesi gerekir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn: 6098 sayılı
Türk Borçlar Kanunu md 50, 51,56), hakimin kullanacağı takdir yetkisi sonucu alacak belirli hale
gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle alacağın miktarını yahut değerini tam
ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş hukuku
uygulamasında, Yargıtayca, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti
alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına dayanması
halinde, hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun
oranda takdiri indirim yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, tanık anlatımlarına
dayanılarak hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim
oranı baştan belirli olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Zaman zaman, 6100 sayılı Kanun ile birlikte kabul edilen belirsiz alacak davası ile kısmi davaya
ilişkin yeni düzenlemedeki sınırın tam olarak tespit edilemediği, birinin diğeri yerine kullanıldığı
görülmektedir. Oysa bu iki davanın amacı ve niteliği ayrıdır. Alacak, belirli veya belirlenebilir ise,
belirsiz alacak davası açılamaz; ancak şartları varsa kısmi dava açılması mümkündür.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde
davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden
hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi
mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Böyle bir durumda, belirsiz
alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir.
Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanunun 119/1-ğ maddesinin uygulanarak süre
verilmesi mümkün değildir; aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış
olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar
yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki
yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça
mahkemece bilindiği bir durumda, tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü,
aslında açık olan talep sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan
hukuki yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usül
bakımından imkan yoktur, böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır
(H.../0O.../M...., Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, ... 2013, s. 454). Bunun yanında, şayet açılan
davada asgari bir miktar gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü olduğu anlaşılmakla birlikte,
belirsiz alacak davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi dava mı olduğu
anlaşılamıyorsa, bu durumda 6100 sayılı Kanunun 119/1-ğ maddesinin aradığı şekilde açıkça
talep sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça anlaşılamıyorsa,
talep muğlaksa, aynı Kanunun 119/2 maddesi gereğince, davacıya bir haftalık kesin süre
verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı olduğunun belirtilmesi
istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini açıklamasına göre bir yol izlenmelidir.
Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak davası şeklinde açıklanmış olmakla birlikte, gerçekte
belirsiz alacak davası şartlarını taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket edilmeli, hukuki
yarar yokluğundan dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak davası şartlarını
taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa da kısmi davanın
sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir (Dairemizin 31.12.2012 tarih 2012/30463
esas 2012/30091 karar sayılı kararı).

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden
bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan

davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı sayısı kadar dava bulunduğu
kabul edildiğinden ve aynı Kanunun 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı
ayrı hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin
belirsiz alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Belirsiz alacak davası mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. ... (tahsil
talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK'nun 107. maddesinin 1. ve
2. fıkralarında öngörülmüştür.

Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Her
bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, alacaklı belirleyebildiği miktarı davaya konu etmelidir.
Tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında, işverenin vereceği cevap, ön inceleme aşamasında bu
yönde uzlaşı veya tahkikat aşamasında belirsizlik ortadan kalktığında, 107/2. maddeye göre
davacı miktarı arttırabilir ve alacağın tümünün tahsilini talep edebilir. Bu aşamada iddianın
genişletilmesi yasağı devreye girmez.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesinin gerekçesine göre, alacak belirli hale
geldiğinde artırım, sadece bir kez yapılabilir. İkinci kez artırım yapılmak istenirse, iddianın
genişletilmesi yasağı ile karşı karşıya kalınır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 157. maddesi uyarınca, dava süresince tarafların
yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra zamanaşımı yeniden
işlemeye başlar. Bu nedenle yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz
edilemeyeceğinden, davacının talep artırım dilekçesi üzerine ileri sürülen zamanaşımı definin de
sonuca bir etkisi olmaz.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında faiz başlangıcı, davadan önce temerrüt söz konusu değilse
dava tarihi olmalıdır. Alacak belirlendikten sonra arttırılan kısım için faiz başlangıcı temerrüt ya da
dava tarihidir. Belirtmek gerekir ki, belirsiz alacak davasının alacaklıya sağladığı bütün imkanlar
bir tek tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında ortaya çıkar.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabileceği Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun
107/3. maddesinde kabul edilmiş olmakla, davanın miktar belirtmeden açılması da imkan
dahilindedir. Bu halde hukuki yarar yokluğu ile ilgili tartışmalara mahal vermemek için, 107.
maddenin son cümlesinde, belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasında hukuki
yararın bulunduğu ifade edilmiştir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak
tespit davasının da alacağın tamamı için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin
gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasının ardından, alacağın yargılama sırasında
belirlenmesi üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107/2. maddesine göre miktarın
arttırılması mümkün değildir. Zira sözü edilen hüküm, belirsiz alacak davasının miktar belirtilmesi
yoluyla ... davası biçiminde açılması halinde uygulama alanı bulabilir. Ancak belirsiz alacak tespit
davasında yapılan yargılama ile alacak belirlendikten sonra, davanın tamamen ıslahı suretiyle
alacağın tahsili talep edilebilir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılması ve ardından ıslahla ... davasına
dönüştürülmesinin, davanın belirli bir miktar üzerinden açılmasından farkı, faiz başlangıcı
noktasında kendisini gösterir. Belirsiz alacak davası tespit davası olarak açıldığında faiz
başlangıcı, alacakların rakam olarak talep edildiği ıslah tarihi olmalıdır. Belirsiz alacak davası ile
kesilmiş olan zamanaşımı yargılama sırasındaki işlemler ve hakimin her kararı ile kesileceğinden
ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı defi sonuca etkili değildir.

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan alacaklar
bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme yapmak kural olarak

doğru ve mümkün değildir. bu sebeple Iş nukukunda da belirsiz alacak davasının açılabilmesi, DU
davanın açılması için gerekli şartların varlığına bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da
belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa açılamaz.

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı
belirtilmiştir. Davalının bu konuda bir itirazı olmamıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında,
somut olayın özellikleri dikkate alındığında, kıdem ve ihbar tazminatı alacakları belirlenebilir
olduğundan belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı gerekçesi ile reddine karar verilmesi
isabetli ise de, dosya kapsamına göre yıllık izin ücreti alacağı da belirlenebilir olduğundan, aynı
gerekçe ile yıllık izin ücreti alacağının da usulden reddine karar verilmesi gerekir iken kabulü
hatalı olmuştur.

3-Taraflar arasında davacının fazla çalışma, hafta ve genel tatil ücreti alacaklarının zamanaşımına
uğrayıp uğramadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlük tarihinden sonra açılan ve
mahkemece belirsiz olduğu kabul edilen fazla çalışma, hafta ve genel tatil ücreti alacaklarına
yönelik davaya karşı davalı cevap vermediği gibi usulüne uygun ve süresinde zamanaşımı definde
de bulunmamıştır. Öte yandan davacının ıslah suretiyle talep sonucunu belirlemiş olması, davanın
belirsiz alacak niteliğini değiştirmeyeceğinden, davalının ıslaha karşı zamanaşımı define değer
verilemez. Davaya cevap vermemiş olan davalının ıslaha karşı zamanaşımı definin ıslah suretiyle
davaya karşı zamanaşımı itirazı olarak değerlendirilmesi imkanı da olmadığından, davalının dava
konusu alacaklara karşı geçerli bir zamanaşımı itirazının bulunmadığı kabul edilerek fazla
çalışma, hafta ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınması gerekir iken, davaya karşı
geçerli bir zamanaşımı defi varmış gibi dava tarihine göre bu alacakların bir kısmının
zamanaşımına uğradığını kabul eden hükümde isabet görülmemiştir.

4-Ayrıca belirsiz alacak davası olarak açılan fazla çalışma, hafta ve genel tatil ücreti alacaklarına
dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir iken, dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz
yürütülmesi, aynı zamanda dava tarihi 28/01/2014 olduğu halde genel tatil ücreti alacağı
yönünden dava tarihinin 22/08/2013 olarak gösterilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz
harcının istek halinde ilgililere iadesine, 30/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
