(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/30888 E. , 2020/7947K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : 15. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı kurumun müvekkili şirkete ait ... Ürünleri İşletmesinde çalışan ve işyerine
bağlı üretim alanı olan kafeslerin bulunduğu yerde, çalışan personelin 854 sayılı ... iş kanununa
tabi olduğunu tespit ettiğini, ancak müvekkili şirkete ait ... ürünleri işletmesinin tarım işi olan
balık yetiştiriciliği işiyle ilgilenmekte olduğunu, müvekkili şirketin ... ürünleri işletmesindne elliden
fazla işçisinin bulunduğunu, 4857 sayılı iş kanunu'nun 4. Maddesinin 1. Fıkrasının B endinde
öngörülen hüküm gereği, bu kanun kapsamına girdiğini, işçilerin bir kısmının ... iş kanunu
kapsamına sokulması onların aleyhine olup işyerinde huzursuzluk da doğurabilecek nitelikte
olduğunu, çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının iş teftiş kurulu başkanlığının
01/10/2014/9370/prg-13. 9799/prg-ii tarih ve numaralı raporda müvekkili şirketi ve nezdinde
çalışan gemi adamlarının 854 sayılı ... İş Kanununun kapsamında olduğu yönünde tespitinin
hukuken hatalı olduğnu, müvekkili şirketin tüm çalışanlarının 4857 sayılı iş kanunun uygulaması
kapsamında olduğunu, bu nedenlerle de bahse konu raporda müvekkilinin şirket tarafından
yerine getirilmesi ve uyulması gereken hususlar olarak belirtilen hallere itiraz ettiklerini
belirterek, müvekkili şirket çalışanlarının 4857 sayılı iş kanununa tabi olduğunun, müvekkili şirket
çalışanlarının herhangi bir hak kaybının bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş,
duruşmalardaki sözlü beyanlarında da aynı taleplerini tekrar etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın, kısmen
kabulü ile davacıya ait işyerinde ... iş hukukuna tabi olarak çalıştığını iddia eden işçiler tarafından
açılacak dava bulunması halinde işçinin ve işverenin, işçinin yaptığı işe yönelik itiraz hakları saklı
kalmak üzere davacı şirket hakkında ... İş Teftiş Başkanlığı tarafından hazırlanan 01.10.2014
tarih ... sayılı raporda işverence yerine getirilmesi ve uyulması gereken hususlara ilişkin tespitin
1. maddesinin iptaline, tüm çalışanların 4857 Sayılı Yasa Kapsamında olduğu yönündeki talebin
reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince davaya konu ... İş Teftiş Başkanlığı tarafından hazırlanan 01.10.2014
tarih ... -11 sayılı raporun genel bir tespit mahiyetinde olduğu, bireysel alacak tespitinin raporda
olmadığı, 4857 Sayılı Kanunun 92. maddesinin 3. fıkrasına göre iş müfettişi raporlarına karşı
açılan davalar, işçilerin bireysel başvurulan üzerine iş müfettişi tarafından işçi alacaklarına dair
yapılan tespitlere karşı olmakla yapılan tespitin eksik olduğu ve daha fazla alacağı bulunduğu
gerekçesiyle itiraz ediliyorsa dava eda davası, işveren tarafından, yapılan tespitin hatalı olduğu

a a a ar a mmm şe mmm Yİ  şğşğğ——şşş Yaw www

yapılan tespitlere karşı olmakla yapılan tespitin eksik olduğu ve daha fazla alacağı bulunduğu
gerekçesiyle itiraz ediliyorsa dava eda davası, işveren tarafından, yapılan tespitin hatalı olduğu
ve tamamen ya da kısmen borçlu olmadığı gerekçesiyle itiraz ediliyorsa dava menfi tespit davası
niteliğinde olduğu, iş müfettişi raporlarının işçilerin alacaklarına yönelik kısımlarına karşı işçi ya
da işveren tarafından açılacak davalar yerine göre eda davası yerine göre ise menfi tespit davası
özelliği göstermekte olup her halükarda bu davaların bireysel alacak tespitine dair olması gerekip
kanuni nitelik taşıyan bir belirlemeye itiraz bu davaya konu olamayacağı, belirtilerek davalı
bakanlığını istinaf başvurusunun kabulüne ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın
reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar yasal süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Somut olayda davacı tarafça Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İş Teftiş Kurulu
Başkanlığının 01/10/2014...-11 tarih ve numaralı raporunun davacı şirket nezdinde çalışan gemi
adamlarının 854 sayılı ... İş Kanununun kapsamında olduğu yönünde tespitinin iptali talep
edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, iş müfettiş raporlarının bireysel alacak tespitine dair
olması gerekip kanuni nitelik taşıyan bir belirlemeye itirazın bu davaya konu olamayacağı
gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kural olarak, davacı işverenin kendiliğinden çalıştırdığı işçilerin hangi kanun kapsamına girdiğinin
kural tespitini talep etmesi mümkün değildir. Ancak, dava konusu olayda, müfettiş genel denetim
kapsamı sonucunda, davacı ... yerinde çalışanların ... İş Kanunu'na tabi olduğu yönünde bir
tespit yapılması ve daha sonra da muhtemel idari para cezalarının gündeme gelecek olması
nedeni ile, işverenin dava açmakta hukuki yararının var olduğu kabul edilmelidir. Hal böyle olunca
Bölge Adliye Mahkemesince işin esasına girilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davalının istinaf
başvurusu üzerine ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi
hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı
BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, bozma
kararının bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının
istek halinde ilgiliye iadesine 29/06/2020 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştir.
