10. Hukuk Dairesi 2024/598E. , 2024/563K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/601 E., 2023/415 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında
yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar
verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve
diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar
verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip
gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Kurum sigortalısı ...'in 10.04.2009 tarihinde meydana gelen iş kazası
sonucunda vefat ettiğini, Kurum tarafından ölen sigortalının hak sahiplerine 81.552,43 TL peşin değerli gelir
bağlandığını, kazanın meydana gelmesinde davalıların kusurunun bulunduğunu belirterek toplam Kurum
zararından şimdilik 57.086,70 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı Kurum vekili 12.09.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talep ettiği tutarı 71.717,14 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili cevap dilekçesiyle, Antalya 2.Asliye Ceza Mahkemenin 2009/438 Esas sayılı ceza
davasındaki belgelerle sabit olduğu üzere, davalı şirkete ait yatakhane olarak kullanılan kısımda, halen de
nedeni tam olarak tespit edilemeyen gaz kaçağına bağlı bir patlama sonucunda esasen ölenin fiziksel bir
etkiye maruz kalmadığı, başka bir işçiyi kurtarma çalışmasına dahi katıldığı, ancak ölenin aşırı
heyecanlandığı, öncesinde mevcut kronik hastalıklarının olayın stresi ve eforu neticesinde aktif olmasına
bağlı solunum ve dolaşım yetmezliği sonucu öldüğünü, otopsi raporu ve histopatolojik inceleme raporuyla
açıkça saptanmış bulunduğu, ölümlü olay arasında illiyet bağı bulunmadığı, 67 yaşında vefat eden kişinin
aktif çalışma döneminin sonlandığı, tüm çocuklarının evli ve reşit olduğu, davalı Kurumca ödendiği iddia
edilen miktarın ölenin hak sahiplerine ödenmiş olmasına imkan olmadığı gerekçeleri ile davanın reddine
karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesini 05.06.2012 tarih, 2011/97 Esas ve 2012/335 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen
kısmen kabulü ile 50.284,05 TL'nin sarf ve ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan
alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 01.11.2013 tarihli ve 2012/16992 E. 2013/19782 K. sayılı ilamı kusur, zarar hesabı yönünden
karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 05.11.2019 tarihli ve 2014/192 E. 2020/169 K. sayılı kararıyla;
davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

Dolya iie yal A A e Vİ Vehbe YL SE Vu YL IŞ büz e Yİ UŞ > Nt yı inilip

davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 20.10.2021 tarihli ve 2021/6772 E. 2021/12619

K. sayılı ilamında; ceza davasında, sigortalının tali kusurlu olduğunun belirlendiği de göz önüne alınarak
kusur oran ve aidiyeti yeniden alınacak kusur raporu ile belirlenmesi ve alınacak hesap raporu ile de
sigortalının gerçek zararının hesaplanarak bu miktarın, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile
karşılaştırılıp davalının toplam kusur oranına göre davalı işverenin sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği
belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayıları belirtilen karar ile davalı işveren ... Prefabrik Beton
Elemanları İnş.San.Tic.Ltd. Şti Sinan Mah.... cd. No: 108 Antalya adresinde "Kilitli Parke Taşı ve Bordur
İmalatı yapan” iş yerinde çalışan Kurum sigortalısı ...'in 10.04.2009 tarihinde saat 03.00 sıralarında iş yerine
ait 15x8 ebatlarında olan yatakhane ve yemekhane olarak kullanılan alanda, yemekhane bölümünde ocakta
kullanılan 42 kg sanayi tipi LPG tüpünün hortumunun delinmesi sonucu ortama yayılan LPG gazının,
yemekhanede bulunan elektrikli buzdolabının çalışması ile birlikte çıkan kıvılcım ile patlaması neticesinde,
ara bölmeli duvarın Kurum sigortalısı ...'in arkadaşı ...'in üzerine yıkılması sesi üzerine yatmakta olan ...'in
uyanıp dışarı çıkarak bekçiden yardım isteyip içeri girerek onu kurtarmak isterken fenalaşması sonrasında,
112 Acil çalışanların müdahale etmelerine rağmen olay yerinde vefat ettiği, olayın meydana gelmesinde
davalı işverenin “090, sigortalı kazalı ... işçi ...'in Yo 10 oranında kusurlu olduğu, sigortalının vefatı üzerine
davacı Kurumun, ölen sigortalının eşi ...ye 36.337,13 TL, kızı ...'ye 21.674,29 TL. kızı...'ya 23.541,01 TL.
peşin sermayeli gelir bağladığı, gelirlerin onay tarihinin 23.12.2010 olduğu, 01.08.2023 tarihli bilirkişi
raporunda da detaylı olarak açıklandığı üzere Kurumun hak sahiplerine tahsis ettiği ilk peşin sermaye değerli
gelirlerin gerçek zarar dış tavanı içinde kaldığı, davalı işverenin 090 oranındaki sorumluluk oranına göre
dava konusu olay nedeniyle davacı Kurumun davalı işverenden talep edebileceği toplam miktarın 73.396,47
TL olduğunun anlaşıldığı,

Davacı vekilinin 12.09.2023 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunduğu, davalı vekilinin ise ıslaha karşı
zamanaşımı itirazında bulunduğu, somut uyuşmazlıkta 10 yıllık zamanaşımı süresi mevcut olup, davacı
Kurumun onay tarihi (23.12.2010) de dikkate alınarak ıslah tarihi (12.09.2023) itibariyle 10 yıllık
zamanaşımı süresi dolduğundan ıslaha konu tutarın zamanaşımına uğradığı,bu nedenle dava dilekçesinde
talep edilen miktarın hüküm altına alındığı belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile

57.086,70 TL peşin sermaye değerli gelirin tahsis onay tarihi olan 23.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek
yasal faizi ile davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz
isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili ıslah dilekçesi göz önüne alınarark davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini
belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile

370 ve 371 inci maddeleri

2. 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi ve 76 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Islah Kurumu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun ise 176 ncı ve devamı maddelerinde
ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Islah, davacı veya davalının, iddianın ve savunmanın değiştirilmesi yasağı kapsamındaki usul işlemlerini,
karşı tarafın iznine ve hâkimin onayına bağlı olmaksızın belli kurallar çerçevesinde bir defaya mahsus olmak
üzere düzeltmesini sağlayan bir usul hukuku Kurumudur.

Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal
yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından
ilgili olmasıdır. Nitekim 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın “zaman bakımından
uygulanma” başlığını taşıyan 448 inci maddesi; “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek
kaydıyla derhal uygulanır.” hükmünü içermektedir. Mahkeme karar tarihi itibari ile 04.02.1948 tarihli ve
1944/10 Esas, 1948/3 Karar ve 06.05.2016 tarihli ve 2015/1 Esas, 2016/1 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme
Kararlarında da belirtildiği üzere bozmadan sonra ıslah yapılmasının mümkün olmadığı ve bu içtihadın
değiştirilmesine gerek bulunmadığı kabul edilmiş olduğundan, bozma ilamından sonra yapılan ıslah geçerli
olmayacaktır.

Diğer taraftan, 6100 sayılı HMK'nın 177 nci maddesine 22.07.2020 tarihinde 7251 sayılı Kanun'un 18 inci
maddesi ile eklenen fıkra ile bozmadan sonra da ıslah yapılabilmesinin önü açılmıştır. Buna göre; "Yargıtayın
bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya mahkemeye
gönderildiğinde, mahkemenin tahkikata ilişkin bir işlem yapması hâlinde tahkikat sona erinceye kadar da
ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz."

Yapılan değişiklik ile kural olarak bozma ilamından sonra mahkemede tahkikat ile ilgili bir işlem yapılması
halinde iş bu tahkikat bitinceye kadar ıslah yapılması mümkün hale getirilirken iş bu kuralın istinası ise
yapılacak ıslah ile bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durumun ortadan kaldırılamayacağıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, her ne kadar Mahkemece davacı Kurum vekilinin
bozma sonrası ıslah talebi kabul edilmeyerek bozma öncesi talep edilen tutar üzerinden değerlendirme
yapılarak karar verilmişse de Mahkeme bu gerekçesini yukarıda belirtilen mevzuat ve değerlendirmelere
göre değil Kurum zararı olarak dava ile talep edilen ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan
23.12.2010 tarihinden itibaren 10 yıl süreli zamanaşımı süresinin geçtiği, bu konuda davalının zamanaşımı
defisinin olduğu gerekçesine dayandırmıştır.

Buna göre Mahkemece, davacı Kurum vekilinin dava dilekçesi ile ilk peşin değerli gelir yönünden Kurum
zararının 070 ine tekabül eden tutar olan 57.086,70 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği,
ikinci bozma sonrasında ise 12.09.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talep ettiği tutarı 71.717,14 TL olarak
artırdığı ve Mahkemece bozma kararına uyulmakla birlikte artık ortaya çıkan hukuki durumun ortadan
kaldırılamayacağı gerekçesiyle ıslah talebinin dikkate alınmaması gerekirken yazılı gerekçe ile yazılı şekilde
hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

3.Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve
yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'nun muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler,...,... ve...'ün oyları ve oy çokluğuyla,

24.01.2024 tarihinde karar verildi.
KARST MW

Davacı Kurum vekili, şimdilik 57.086,70TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda; Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 50.284,05 TL'nin davalıdan tahsiline
ilişkin verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Dairemizce, 01.11.2013 tarihli karar ile hükmün
bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın
reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizce 20.10.2021 tarihli karar
ile ceza davasında sigortalının tali kusurlu olduğunun belirlendiği de gözönüne alınarak kusur oran ve
aidiyetinin alınacak kusur raporu ile belinlenmesi, alınacak hesap raporu ile sigortalının gerçek zararı
hesaplanarak bu miktarın gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile karşılaştırılıp davalının
toplam kusur oranına göre sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Davacı vekilinin ikinci bozma kararından sonra 12.09.2023 tarihli ıslah talebine karşı davalı vekili
zamanaşımı definde bulunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, ıslaha konu tutarın zamanaşımına uğradığı
gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 57.086,70 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine
karar verilmiştir.

Islah iddia ve savunma yasağının kapsamına giren taraf yasal işlemlerini tamamen veya kısmen düzeltmeye
yarayan bir hukuki imkandır.

Taraflar yargılamanın başında sundukları iddia ve savunmalarında değişiklik yapma ihtiyacı duyabilirler.

Belli bir zaman kesintinden sonra taraflara iddia ve savunmada değişiklik yapma imkanının tanınmaması
halinde, şekilcilik esası engeller hale gelir ve yargılamanın adaletli bir karar ile sonuçlanması tehlikesi
doğabilir. Bu noktada ıslah, iddia ve savunmanın değiştirilmesi yasağı başladıktan sonra tarafların kendi usul
işlemlerini kısmen ya da tamamen değiştirmelerine imkan tanımak suretiyle usul hukukunun katı şekilciliğini
yumuşatan ve adaletli bir yargılamanın tesis edilmesini sağlayan bir kurum olarak ön plana çıkmaktadır.
Kanundaki kurallara riayet edilmesi durumunda ıslahın sonuç doğurması için tek taraflı irade beyanı yeterli
olup, mahkemenin veya karşı tarafın rızası aranmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ıslah ile ilgili öngörülen koşullardan biri zamanla ilgilidir.
HMK'nın 177/1 maddesinde tahkikatın sona ermesine kadar ıslaha başvurulabileceği düzenlenmiştir.

22.07.2020 yürürlük tarihli 7251 sayılı Kanun ile değişen 6100 sayılı HMK'nın 177/2 maddesinde “Yargıtayın
bozma kararından veya bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra dosya ilk derece
mahkemesine gönderildiğinde, ilk derece mahkemesinin tahkikata ilişkin bir işlem yapması halinde tahkikat
sona erinceye kadarda ıslah yapılabilir. Ancak bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan
kaldırılamaz”düzenlenmesine yer verilerek bozmadan sonra ıslah konusuna yasal açıklık getirilmiştir.

HMK'nın 448 inci maddesi, bu kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal
uygulanacağıdüzenlemesini içerir. Anılan madde ile yeni hükümlerin derhal uygulamasının yalnızca
tamamlanmamış işlemler için söz konusu olduğu, buna karşılık tamamlanmış işlemlerin değişiklikten
etkilenmeyeceği kabul edilmiştir.

Bazı özel işlemler tarafın iradesiyle gerçekleşir.Islah böyle bir işlemdir. Bu tür işlemlerin usulüne uygun
olarak yapıldığı anda tamamlandığını söylemek mümkündür.

Davacı vekili, dava dilekçesinde şimdilik 57.086,70 TL'nin tahsilini talep etmiştir. İkinci bozma kararından
sonra 12.05.2023 tarihinde ıslah talebinde bulunmuştur. Mahkemece ıslaha konu tutar yönünden, davalının
zamanaşımı defi gözetilerek, zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle ret kararı verilmiştir.

28.07.2020 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun ile değişen HMK'nın 177/2
maddesindeki düzenleme ile bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına dair 04.02.1948 tarihli, 1944/10 E,,
1949/2 K cavılı İrtihatları Birlestirme Kararının dedistirilmecine derek olmadığına iliskin 06 05 2016 tarihli

NR Iİ Ir. Nİ Aİ, ME 4. ii CI

2015/1E,, 2016/1 K. sayılı İçtihatları Birleştirime Kararının herhangi bir hükmü kalmamıştır.

Davacı Kurum vekili bozmadan sonra ıslaha imkan tanıyan 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren yasal
düzenlemeden ve bozma kararından sonra 12.09.2023 tarihinde ıslah talebinde bulunmuştur.

HMK'nın 448 inci maddesi uyarınca yeni hükümlerin derhal uygulanması gerekir. Davacı vekilinin,
Mahkemenin ilk kararında ya da bozma kararından önce veya yasal düzenleme tarihinden önce yapılmış ve
tamamlanmış bir ıslah işlemi söz konusu değildir.

Bozma kararından sonra tahkikata ilişkin bir işlem yapılması halinde, tahkikat sona erinceye kadar ıslah
yapılabileceğine dair Yasa değişikliğinin usuli kazanılmış hakkın istisnası niteliğinde olduğu, Yasa'nın açık
düzenlemesi ile imkan tanınan ıslah işleminin bozma kararı ile ortaya çıkan herhangi bir hukuki durumu
ortadan kaldıracak mahiyette olmadığı, yasal düzenlemenin uygulanmasında Mahkemenin ilk karar tarihi ya
da bozma karar tarihinin değil, ıslah işleminin yapıldığı tarihin esas alınması gerektiği, aksinin kabulünün
bozmadan sonra ıslaha imkan tanıyan HMK'nın 177/2 madde hükmünü işlevsiz hale getireceği ve ayrıca
HMK'nın 448 inci maddesine de aykırı olacağı kanatinde olduğumdan, çoğunluğun bozma gerekçesine
katılmıyorum.
