9. Hukuk Dairesi 2020/8002E., 2020/18642K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Davacı vekili, müvekkiline 01.01.2004-31.12.2005 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinde
düzenlenen zam oranlarının uygulanmadığı gibi bu zamların 01.01.2005 tarihinden
itibaren sosyal yardımlara da aynen yansıtılacağı düzenlendiği halde, sosyal yardımlara da
zam uygulanmadığını, bu sebeple davacıya ücret ve diğer sosyal haklarının eksik
ödendiğini belirtmiş, 2004-2010 dönemlerine ait ücret zammı alacağı, ikramiye alacağı,
ücret zammının sosyal haklara yansıtılmadığı için sosyal haklara yansıtılmayarak
ödenmeyen sosyal haklar alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne
dair verilen karar, Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 23.12.2019 tarihli ve
2019/8761 esas, 2019/24050 karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.

Mahkemece, yazılı gerekçeyle bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Olaya uygulanacak mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'na 6352 sayılı Kanunu'nun
40. maddesiyle eklenen geçici 2. maddesi uyarınca Dairemizin, direnme kararını öncelikle
inceleme yetki ve görevi olduğu anlaşılmakla yapılan inceleme sonucunda; dosya
kapsamına göre direnme kararının bozma gerekçesine göre uygun bulunmasıyla, Yargıtay
(Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 23.12.2019 tarihli ve 2019/8761 esas, 2019/24050
karar sayılı bozma ilamının ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi. Dava dosyası için
Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği
konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı vekili, müvekkiline 01.01.2004-31.12.2005 yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinde
düzenlenen zam oranlarının uygulanmadığı gibi bu zamların 01.01.2005 tarihinden
itibaren sosyal yardımlara da aynen yansıtılacağı düzenlendiği halde, sosyal yardımlara da
zam uygulanmadığını, bu sebeple davacıya ücret ve diğer sosyal haklarının eksik
ödendiğini belirtmiş, 2004-2010 dönemlerine ait ücret zammı alacağı, ikramiye alacağı,
ücret zammının sosyal haklara yansıtılmadığı için sosyal haklara yansıtılmayarak
ödenmeyen sosyal haklar alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne
karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere
göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
9-Taraflar aracında davacının taban ücreti ve ücret zamlarına nöre vevmivelerinin ve

1 UUS5YydUdKi Yadildid LUplalidii GENMCMC Kaldilii UdydMuiyi Kanül YELEKLİ SEUEPİCIC
göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında davacının taban ücreti ve ücret zamlarına göre yevmiyelerinin ve
sosyal haklarının davalı işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesine uygun belirlenerek
ödenip ödenmediği noktasında uyuşmazlık vardır.

Toplu iş sözleşmesinin taraflarının değişen ekonomik durumlar karşısında, sözleşmede
değişiklik yapmak ve sözleşmeyi yeni koşullara uyarlamak amacıyla toplu iş sözleşmesi
hükümlerini değiştirmeleri olanaklıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesinin son
fıkrasında yazılı olan "taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman
değiştirebilirler" kuralından, toplu iş sözleşmeleri yönünden iş ilişkisinin tarafları yerine,
toplu iş sözleşmesinin taraflarını anlamak lazım gelir. Gerçekten, toplu iş sözleşmesi
yapma yetkisi olan kişilerin bu yetkileri devam ettiği sürece toplu iş sözleşmesi
hükümlerinde değişiklik yapmaları kural olarak mümkündür (Hukuk Genel Kurulu,
15.05.2013 gün ve 2013/22-540 esas, 2013/727 karar.).

Toplu iş sözleşmesi yetkisi olan yanlar, aralarında yapacakları bir ek protokolle gelecekteki
haklarda artışı ve hatta bir azalmayı kararlaştırabilirler (Tunçomağ K./Centel T.: İş
Hukukunun Esasları, İstanbul 2008, 5.369).

Ne var ki, toplu iş sözleşmesinde yapılacak olan değişiklikler kural olarak geçmişe etkili
olamayacaktır. Toplu iş sözleşmesinin tarafları arasında yapılan bu değişiklikler yapıldıkları
tarihten ileriye dönük olarak sonuçlarını doğurur. Ayrıca, toplu iş sözleşmelerinin özerkliği
ilkesi gereğince, her toplu iş sözleşmesi kendi içinde bağımsızdır.

Somut olayda, uyuşmazlık konusu olan 2004-2005 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmesi
01.01.2004-31.12.2005 yürürlük süreli olmak üzere 20.03.2004 tarihinde imzalanmış,
aynı toplu iş sözleşmesinin bazı maddelerinde değişiklik yapılmasına dair 22.04.2004
tarihinde toplu iş sözleşmesi taraflarınca imzalanan protokol hükümleri ile bir kısım haklar
ile taban ücretler ve taban ücretlere seyyanen zam hükümlerinde değişiklik yapılmıştır. Bu
değişiklikten sonra davacının ücreti protokol hükümlerine göre belirlenmiş ve toplu iş
sözleşmesindeki (o düzenlemeler (o çerçevesinde (o belirlenen Oo ücretlerinin (o ödendiği
anlaşılmaktadır.

Davacının protokol tarihi olan 22.04.2004 tarihine kadar Toplu İş Sözleşmesinin 56.
maddesine göre belirlenen taban ücretlere göre ücret farkı alacaklarına hak kazandığı
anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacının 01.01.2004-22.04.2004 tarihleri arasında
Toplu İş Sözleşmesinin 56. maddesine göre belirlenen taban ücretlere göre ücret farkı
alacaklarının hüküm altına alınması gerekli iken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması hatalı
olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.12.2020 tarihinde oybirliği ile karar
verildi.
