9. Hukuk Dairesi 2020/3045E., 2020/10556K.
9

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı
vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası
için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi,
gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini iddia ederek
kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, genel tatil, hafta tatili ve yıllık izin ücreti
alacaklarının davalılardan faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti;

Davalı ...Ş. vekili, öncelikle yetki itirazında ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını,
müvekkili şirketin dava dilekçesinde bahsi geçen Adana ve Niğde illerinde baraj,
otoyol, metro vb. inşaat çalışmasının bulunmadığını, diğer davalılar ile de herhangi bir
ticari ilişkilerinin olmadığını, davacının müvekkili şirkette herhangi bir şekilde
çalışmasının bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı .... A.Ş. ve Şim-Al İnşaat Emlak Tah. Dekorasyon Proje Tur. İhr. İth. Ticaret ve
Sanayi Ltd. Şti. vekili; zamanaşımı def'inde bulunmuş, davacının çalışmalarının kurum
kayıtlarından anlaşılacağı üzere dönemsel olduğunu, davacının dönemsel çalışmalarını
kendi isteği ile sona erdirdiğini, işyerinde tüm işçilerin hafta tatillerini kullandıklarını,
haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğunu, arızi fazla çalışmaların işçilerin ücret
bordrolarında (gösterildiğini, (yapılan (çalışmanın niteliğinin fazla o çalışmayı
gerektirmediğini, işyerinde dini ve milli bayramlarda çalışma yapılmadığını savunarak
davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili; zamanaşımı def'inde bulunmuş, diğer davalıların müvekkili şirketin
taşeron firmaları olmadığını, dava konusu işin müvekkili şirket tarafından
üstlenilmediğini, dava konusu işlerin ...ve diğer davalılar tarafından üstlenildiğini,
Alarko Holding ile ...Holding'in farklı şirketler olduğunu, aralarında herhangi bir
ortaklık ilişkisi bulunmadığını, davacının ...-Şimal adi ortaklığının işçisi olduğunu,
Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarından anlaşılacağı üzere davacının dönemsel olarak
çalıştığını, istifa ederek işten ayrılan davacının kıdem ve ihbar tazminatlarını talep
edemeyeceğini, davacının fazla çalışmasının ve hafta tatili çalışmasının olmadığını
beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece. vanılan varaılama neticesinde davacının davalılar ... Holdina A.S. ve...

uuyaına Mavdınır uu Savun uyuui,

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde davacının davalılar ... Holding A.Ş. ve...
Holding A.Ş. hakkındaki davasının husumetten reddine; alınan bilirkişi raporlarına
dayanılarak davalılar ... Kalıp İnş. Taah. A.Ş. ve Şim-Al İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.
Şti. hakkındaki davasının ise kısmen kabulüne dair verilen kararın, davacı ve davalılar
Şim-Al İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile... Kalıp İnş. Taah. A.Ş. vekilleri tarafından temyizi
üzerine karar Yargıtay (kapatılan) 22. Hukuk Dairesi tarafından özetle ve sonuç olarak;
“1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici
sebeplere göre davacı ve davalılar Şim-Al İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile ... Kalıp İnş.
Taah. A.Ş. vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları
yerinde değildir.

2- 6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre;

"(1)Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak
belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu
hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle
belirsiz alacak davası Açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam
ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın
genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini
artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu
durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet
Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir
alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı
güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca
en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş
ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle
uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça
belirlenememesi gereklidir.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya
da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu
objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit
edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da
hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz
edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte
değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul
edilemez" şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması
durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan
yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette
kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya
tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak
belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına
tahi almakcızın davanın hacında helirtmisc olduğu talehini artırahilereâ!i hüküm altına

2 ZI AZ.
alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya
da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif
incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli
bilgi ve belgelere sahip olmaması, bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde
ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının
belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün
hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep
sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez.
Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan
beklenemeyecek olmasıdır (H. Pekcanıtez, Belirsiz Alacak Davası, Ankara 2011, 5. 45;
H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası, Ankara 2013, s.
448). Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın
tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde,
neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da
kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve
uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak
imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat
edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep
ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat
etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da
belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile
onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde
belirleyebilir, ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü,
her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun
amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin
incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu
durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir
davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli
değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak
miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak
Davası, 1. Bası, İstanbul 2013, s. 225).

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan
belirlenebilir veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya
konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya
uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md 50, 51, 56), hakimin kullanacağı takdir yetkisi
sonucu alacak belirli hale gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle
alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız
olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş hukuku uygulamasında, Yargıtayca, fazla çalışma,
hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri
kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına dayanması halinde, hesaba esas alınan
süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun oranda takdiri indirim

yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, tanık anlatımlarına dayanılarak
hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim
oranı baştan belirli olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

6100 sayılı Kanun ile birlikte, yukarıda belirtilen çerçevede belirsiz alacak davası açma
imkanı tanınarak, belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş;
bununla bağlantılı olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı
sınırlandırılmakla birlikte, tamamen kaldırılmamıştır.

Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan
kaldırmadığı da gözetildiğinde, belirlenebilir alacaklar için, belirsiz alacak davası
açılamasa da, şartları oluştuğunda ve hukuki yarar bulunduğunda kısmi dava açılması
mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak
davası açma şeklinde iki imkandan söz edilebilir ki, o zaman da kısmi davaya ilişkin
6100 sayılı Kanun'un 109. maddesindeki hükmün fiilen uygulanması söz konusu
olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak davasında zaten belirsiz alacak davasının
sağladığı imkanlardan yararlanarak dava açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o
zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa kanun koyucunun abesle iştigal
etmeyeceği prensibi gereği, anılan maddeyle kısmi davaya ilişkin düzenleme yapıldığı
düşünülerek ve Kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmi dava açılabilecektir.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava
dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi
bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir.
Çünkü, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun
izin vermemiştir. Böyle bir durumda, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar
yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir. Zira, burada talep açıktır,
bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin uygulanarak süre verilmesi
mümkün değildir. Aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış
olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava
hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan
tamamlanacak nitelikte bir hukuki yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada
mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça mahkemece bilindiği bir durumda,
tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü, aslında açık olan talep
sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan hukuki
yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna
usül bakımından imkan yoktur. Böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de
aykırı olacaktır (H. Pekcanıtez/O. Atalay/M. Özekes, Medeni Usul Hukuku, 14. Bası,
Ankara 2013, s. 454). Bunun yanında, şayet açılan davada asgari bir miktar
gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü olduğu anlaşılmakla birlikte, belirsiz alacak
davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi dava mı olduğu anlaşılamıyorsa,
bu durumda 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ maddesinin aradığı şekilde açıkça talep
sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça
anlaşılamıyorsa, talep muğlaksa, aynı Kanun'un 119/2 maddesi gereğince, davacıya
bir haftalık kesin süre verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı
olduğunun belirtilmesi istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini
açıklamasına göre bir yol izlenmelidir. Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak
davası şeklinde açıklanmış olmakla birlikte, gerçekte belirsiz alacak davası şartlarını
taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket edilmeli, hukuki yarar yokluğundan

dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak davası şartlarını
taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa da
kısmi davanın sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir (Dairemizin
31.12.2012 tarih 2012/30463 esas 2012/30091 karar sayılı kararı).

Tüm bu açıklamalar sonucunda şunu belirtmek gerekir ki, iş hukukundan kaynaklanan
alacaklar bakımından baştan belirli veya belirsiz alacak davası şeklinde belirleme
yapmak kural olarak doğru ve mümkün değildir. Bu sebeple iş hukukunda da belirsiz
alacak davasının açılabilmesi, bu davanın açılması için gerekli şartların varlığına
bağlıdır. Eğer bu şartlar varsa, iş hukukunda da belirsiz alacak davası açılabilir, yoksa
açılamaz (C. Simil, Belirsiz Alacak Davası, I. Bası, İstanbul 2013, s. 414). Keza aynı
şey kısmi dava için de söz konusudur.

Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası türünde açıldığı
belirtilmiştir. Bu halde, yukarıdaki paragraflarda yapılan açıklamalar ışığında, somut
olayın özellikleri dikkate alınarak, dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz
alacak olup olmadığının değerlendirilmesi gereklidir.

Fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına yönelik
talepler bakımından; alacak iddiasının tanık anlatımlarına dayanması sebebiyle, kabul
ihtimalinde takdir edilecek uygun oranda indirim yapılması gerekliliği söz konusu
olduğundan ve hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim oranı baştan
belirli olmadığından, söz konusu alacaklar belirsizdir.

Kıdem ve ihbar tazminatlarına yönelik istemler açısından; giydirilmiş ücret
bakımından, aylık çıplak ücrete ek, para veya parayla ölçülebilen menfaat bulunduğu
noktasında dava dilekçesinde iddia mevcut olmakla, somut olay itibariyle söz konusu
alacakların da belirsiz olduğu anlaşılmaktadır.

Yıllık izin ücreti alacağına yönelik talep bakımından ise; davacı çalışma süresini, aylık
ücret miktarını, fesihte tanınması gereken ihbar süresini ve kendisine kullandırılmayan
izin süresini belirleyebilecek durumdadır. Bu itibarla, dava konusu yıllık izin ücreti
alacağının davacı tarafça belirlenebilir nitelikte olduğu ve dolayısıyla belirsiz alacak
davasına konu edilemeyeceği nazara alınarak, hukuki yarar yokluğundan anılan
alacağa yönelik talebin usulden reddi gerekirken, yazılı şekilde esasa girilerek karar
verilmesi hatalı olmuştur.

3-Diğer taraftan, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının
yukarıda yer verilen bilgiler ışığında; belirsiz alacak davasına konu edilebilecek
nitelikte alacak oldukları ve davacı vekili tarafından belirsiz alacak davası açılarak
talepte bulunulduğu anlaşılmakla; belirsiz alacak davasında, davanın açılması ile
alacağın tamamına ilişkin zamanaşımı süresi kesildiğinden, mahkemece 6100 sayılı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107/2. maddesi gereğince talep artırımının ıslah
olarak nitelendirilerek ıslaha karşı zamanaşımı def'inin dikkate alınması isabetli
olmamıştır. Talep arttırım dilekçesi ile talep edilen miktarlar zamanaşımına
uğramayacağından, bu miktarlara göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden
sonuca gidilmesi isabetsizdir.

4-Taraflar arasında, davacının ücret alacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir
kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile
ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar

içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine;
dönemlere uyularak ödenmelidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde bu süre
en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgari ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme
özgürlüğü (çerçevesinde Oücretin miktarını serbestçe (kararlaştırabilirler. | İş
sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması taraflar arasında iş
sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar
Kanunun 323. maddesinin 2. fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin
kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da
meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin
özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve
adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi
yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını temel ücret ve varsa
eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur.
Aynı yasanın 37. maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka
hesabına yatırılması hallerinde ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye
verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür
belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi
kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği
üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün
ya da sürülmesin, muvazaa olgusunun mahkemece resen araştırılması gerekmekle,
mahkemenin belgeye değer vermeden önce muvazaa şüphesini ortadan kaldırması ve
kendiliğinden gerekli araştırmaya gitmesi gerekir.

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış
olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur.

Asıl sorun, yasal yükümlülüğe ve cezai yaptırma rağmen 8. ve 37. madde
hükümlerine aykırı şekilde belgelerin hiç verilmemesi noktasında ortaya çıkar. Kural
olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada,
4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. ve 37. maddelerinin işverene bu konuda bazı
yükümlülükler de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, İş sözleşmesinin
taraflarının ispat yükümüne yardımcı nitelikte olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt
dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması
ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye
verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda
yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap
pusulasının düzenlenerek işçiye verilmiş olması, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul
eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi
bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında
taraflar delillerinin değerlendirilmesi sırasında, işverence düzenlenmesi gereken bu tür
belgelerin düzenlenmiş olup olmamasının da gözetilmesi gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman
zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği
yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin
kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen
ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği

yansıtmadığı şupnesi Ortaya çıKLIğında, DU Konuda tanık beyanları gözetilmeli ve Işçının
meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş
bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne
olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.
Somut olayda, davacı demirci formeni olarak 3.500,00 TL net aylık ücretle çalıştığını,
öğle yemeği ve servis ücretinin işverence karşılandığını ileri sürmüş, davalı yan ise
kayıtlara göre, davacının 900,00 TL brüt ücretle çalıştığını savunmuştur. Dinlenen
davacı tanıklarından biri davacının aylık ücretinin son olarak net 3.000,00 TL; diğeri
son aylık net 3.500,00 TL olduğunu beyan etmiş, davalı tanıklarından biri davacının
asgari ücret ile çalıştığını ifade ederken, diğeri davacının ücretine ilişkin beyanda
bulunmamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda Bayındırlık işçilik birim fiyat
listeleri ve işveren kayıtlarına göre seçenekli hesaplama yapılmıştır. Dairemizin
incelemesinden geçen 2018/10989, 2018/10986 ve 2017/21661 Esas sayılı
dosyalarda aynı şekilde demirci ustası olan, iş sözleşmesi 2009 yılında feshedilen ve
aynı işyerinde çalışan işçilerin dosyalarında, fesih tarihi itibariyle aylık ücretin brüt
900,00 TL olduğu kabul edilmiştir. Aynı işyerinde çalışan ve aynı işi yapan işçilerin
ücretlerinin (farklı oOolmasını gerektirir dosya kapsamında bilgi ve belge
bulunmadığından, davacının aylık ücretinin 2009 yılı itibariyle brüt 900,00 TL olduğu
kabulü üzerinden değerlendirme yapılarak davacının fesih tarihindeki aylık ücretinin
belirlenmesi gerekirken, mahkemece davacının Bayındırlık işçilik birim fiyat listelerine
göre son aylık 2.464,00 TL çıplak brüt ücretle çalıştığı kabul edilerek karar verilmesi
hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

5-Taraflar arasında davacının kazandığı ihbar tazminatı alacağının kaç hafta olması
gerektiği konusunda da uyuşmazlık bulunmaktadır.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir nedeni olmaksızın ve usulüne
uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir
tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanunun 24 ve 25. madde yazılı olan
nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve Kanunun 17. maddesinde belirtilen
şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı
ödenmelidir. Yine haklı fesih nedenine rağmen işçi ya da işverenin 26. maddede
öngörülen hak düşürücü süre içinde fesih yoluna gitmemeleri halinde sonraki
fesihlerde karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

Somut olayda, bilirkişi tarafından, davacının ... İnş. A.Ş. bünyesindeki çalışması için 8
hafta, ...A.Ş. bünyesindeki çalışması için 6 hafta, son dönem çalışması için ise 4 hafta
olmak üzere toplam 18 hafta üzerinden ihbar tazminatı hesaplanmıştır. Ancak ... İnş.
A.Ş. ve ...A.Ş.'nin iş bu davada taraf sıfatı bulunmamaktadır. ... Holding A.Ş. ile...
Holding A.Ş. hakkındaki davanın ise mahkemece husumet yokluğu sebebiyle reddine
karar verilmiştir. Davacının anılan şirketlerin döneminde geçen kıdem tazminatı alacağı
hesap edilmediğine göre, bu şirketlerin asıl işverenliği dönemindeki ihbar tazminatı
alacağından da, ... & Şim-Al Adi Ortaklığının sorumlu tutulması kendi içinde çelişkili
olmuştur. Bu itibarla, davacının ... & Şim-Al Adi Ortaklığında geçen toplam 1 yıl 9 ay
27 günlük çalışması nedeni ile 6 haftalık ihbar tazminatı alacağının hesaplanması
gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”
gerekçeleriyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen
kabulüne karar verilmiştir.

çe eş, a,

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere
göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde
değildir.

2-Somut uyuşmazlıkta; hükmüne uyulan bozma ilamının 5 numaralı bendinde hüküm
altına alınan kıdem tazminatı yönünden hizmet süresi bakımından herhangi bir bozma
gerekçesi yer almadığı halde, ihbar tazminatı yönünden verilen bozma kararının kıdem
tazminatına tatbikiyle, davacının çalışma süresi 1 yıl 9 ay 27 gün olarak
değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması hatalıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu
kayıtlarına göre, davacının davalı ...&Şimal Adi Ortaklığı bünyesinde çalıştığı sabit olan
(kayıt altına alınan) 9 yıl 24 gün kıdem süresi gözetilerek, kıdem tazminatı hesaplanıp
hüküm altına alınmalıdır. Açıklanan nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.
