9. Hukuk Dairesi 2024/12222E. , 2024/13122K.
o

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 1. İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki yetki tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece
Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan
reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer
usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; başvuru tarihinde müvekkiline ait üç birim bulunduğunu, bunların
tamamının dikkate alınmadığını ve çalışan sayısının hatalı olduğunu, söz konusu birimlerin bağımsız işyeri
niteliğinde olmadığını, bu nedenle toplu iş sözleşmesi yetkisinin işletme değil işyeri düzeyinde
değerlendirilmesi gerektiğini, işyerinde çalışan çırak ve stajyerler ile alt işveren işçilerinin sendikalı olarak
gösterildiğini, bir kısım işçilerin iradeleri dışında Sendika üyesi olduklarını ileri sürerek davalı Bakanlığın
22.08.2022 tarihli ve 160762 sayılı yetki tespit yazısının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; diğer davalı Sendikanın başvurusu üzerine gerekli inceleme ve
araştırma yapmak suretiyle İşkolları Yönetmeliği'nin 12 sıra numaralı metal işkolunda faaliyet gösteren
davacı Şirkete ait işyerlerinde toplam 375 işçinin çalıştığı ve 197 işçinin davalı Sendikaya üye olduğunu,
davalı Sendikanın işletme toplu iş sözleşme yapma yetkisinin bulunduğunun tespit edildiğini, Bakanlık
işleminin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini
istemiştir.

2. Davalı Sendika vekili cevap dilekçesinde; davalı Bakanlıkça davacıya ait işyerlerinde işletme düzeyinde
toplu iş sözleşme yapma yetkisinin bulunduğunun tespit edildiğini, davacı işverence sendika üyeliklerinin
muvazaalı yapıldığı yönündeki iddiaları kabul etmediklerini, Bakanlık yetki tespit kararının usul ve kanuna
uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

111. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... tarafından 22.08.2022 günlü
yetki yazısı ile 01100578 ve 1044001 sicil numaralı işyerlerinde çalışan 375 işçiden 197'sinin davalı Sendika
üyesi olduğu saptanarak toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi verildiği, davanın prosedüre uygun ve süresinde
açıldığı, .... ve ... sicil numaralı işyerleri ile .... sicil numaralı işyerinin farklı işkollarına tâbi olduğu, bu
nedenle .... sicil numaralı işyerinin işletme kapsamında değerlendirilemeyeceği, aksi düşünülse dahi bu
işyerinde çalışan sayısının sonuca etkili olmadığı, davacının çalışan ve üye sayısına dair itirazlarını
destekleyen hiçbir delil sunmadığı, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olduğu, davalı Sendikanın
işletme toplu iş sözleşmesi için gereken çoğunluğa sahip olduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine karar
verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; müvekkili Şirketin faaliyet alanını ve iş organizasyonunu bilen konunun uzmanlarından oluşan
bilirkişi heyeti ile keşif icra edilerek rapor alınmadan, tespite konu adres dışında tespitte dikkate alınmayan
farklı adreslerde bulunan işyerleri ve bağlı işyerleri ile hepsi birlikte tek bir işyeri oluşturduğuna ilişkin
inceleme ve araştırma yapılmadan, farklı adreste faaliyet gösteren şirketler arasındaki ilişki açığa
kavuşturulmadan, sendika üyeliklerin geçerlilik şartları ve başlama zamanları kanun ve Tüzük kapsamında
birlikte değerlendirilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu hatalı karar verildiğini belirterek İlk Derece

Mahkemeci kararının ortadan kaldırılması ictemi ile ictinaf voalııma hacuiirmiıetiir

NGUVUŞLULUNadUdli, SLİYiNd UYLUN!LINi YELLINIR gdilldi! VE. UYdagidillda zaiilldilldaii Kalluli VE. İUZLUR Rappediiliiuda
birlikte değerlendirilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu hatalı karar verildiğini belirterek İlk Derece
Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamından Çalışma ve
Sosyal Güvenlik Bakanlığının 22.08.2022 tarihli olumlu yetki tespiti kararının 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu
İş Sözleşmesi Kanunu'nun (6356 sayılı Kanun) 2, 41 ve 43 üncü maddelerinde açıklanan yasal
düzenlemelere uygun olduğu, davacı vekilinin itirazlarının yersiz olduğu, davacının alt işverenlerin işçilerinin,
işyerinde çalışan çırak, stajyer gibi sıfatlarla çalışanların üye sayısına dâhil edildiği, geçici veya mevsimlik
çalışıp da hizmet sözleşmesi askıda olanların değerlendirilmediğine ilişkin itirazlarını somutlaştırmadığı,
dosyaya kazandırılan gerek Kurum, gerekse işyeri kayıtlarının davacının bu yöndeki iddia ve itirazlarını
doğrular nitelikte olmadığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde
bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması
istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun'un 41 inci ve devamı maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz istemine
ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın “Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” kenar başlıklı
53 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek
amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.”

2. 6356 sayılı Kanun'un “Yetki” kenar başlıklı 41 inci maddesinin ilgili fıkraları şöyledir:

“(()Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası,
toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının,
işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi
yapmaya yetkilidir.

(2) İşletme toplu iş sözleşmeleri için işyerleri bir bütün olarak dikkate alınır ve yüzde

kırk çoğunluk buna göre hesaplanır.

(3) İşletmede birden çok sendikanın yüzde kırk veya fazla üyesinin olması durumunda

başvuru tarihinde en çok üyeye sahip sendika toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

3. 6356 sayılı Kanun'un “Yetki tespiti için başvuru” kenar başlıklı 42 nci maddesi ise şöyledir:

“(1) Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister.
İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının
tespitini isteyebilir.

(2) Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde,
başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi sendikaları ile taraf olacak
işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı iş günü içinde bildirir.

(3) İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip olmadığının ya da işyerinde yetki şartlarına sahip bir işçi
sendikasının bulunmadığının tespiti hâlinde, bu bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa bildirilir.

(4) Sigortalılığın başlangıcı ile sona ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik
Kurumuna yapılmayanlar, yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz.

(5) Yetki tespiti ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.”

4. 6356 sayılı Kanun'un “Yetki itirazı” kenar başlıklı 43 üncü maddesi de şöyledir:

“(1) Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya
sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya
kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği
tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye yapabilir.

(2) İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu bulunduğu işkolunda

a YY a VR a Yı ray m a a m

Şallşali İŞLMCINI YUZUC UN İMUCii Udild dd UYCo5l VUTUİ dadli İğLi 5CİlUikdol, YELRİ İL azilda LUlullaiilaz.

(3) İtiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itiraz incelenmeksizin reddedilir.
İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye ilişkin itirazları mahkeme altı iş günü içinde duruşma
yapmaksızın kesin olarak karara bağlar. (Değişik cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bunların dışındaki
itirazlar için mahkeme, duruşma yaparak karar verir ve bu karar hakkında istinaf yoluna başvurulması
hâlinde bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kararını verir. (Ek cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bu karara
karşı temyiz yoluna başvurulması hâlinde Yargıtay bir ay içinde kesin olarak karar verir.

(4) 42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen işçi sendikası,
altı iş günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilir. Mahkeme açılan davayı o işkolunda
çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydeden işçi sendikaları ile işveren sendikası veya sendika üyesi
olmayan işverene de bildirir. Mahkeme davayı iki ay içinde sonuçlandırır.

(5) İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.”

5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile
370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer
alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut uyuşmazlık hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi gereken nitelikte
olduğundan 6100 sayılı Kanun'un 266 ncı maddesine aykırı olarak İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporu
alınması hatalı ise de bu durum sonuca etkili görülmediğinden eleştiri ile yetinilmiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa
uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve
ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz
dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası
uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
