10. Hukuk Dairesi 2024/4125E. , 2024/7225K.
o

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/311 E., 2024/86 K.

KARAR : Dahili Davalı ... yönünden kısmen kabulüne, Davalı ... Taşmacılık Gıda..Şti. yönünden karar
verilmesine yer olmadığına

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece verilen karar
davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairece yapılan inceleme sonunda bozulmuş ve Mahkemece bozma
doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı,
davalılardan davalı ... Taşımacılık Gıda Mad. Hayv. Orman Ürün. İnş. Temz. Özel Eğit. Hizmetleri Tur. San. ve
Tic. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmiş, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda
karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar
verilmiştir.

Mahkeme kararı dahili davalı ... vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik,
süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin
kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki
belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Tavşanlı İMKB Anadolu Öğretmen kaloriferci ve temizlik işçisi
olarak 23.02.2011-15.06.2012 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava
etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Ltd. Şti. yetkilisinin cevap dilekçesinde özetle; açılan dava ile ilgili husumet itirazında
bulunduğunu, davacının İMKB Tavşanlı Anadolu

Lisesinde çalıştığını, bununla ilgili olarak hizmet tespiti davası anlamında davanın bahse konu
okul aleyhine dolasıyla Tavşanlı Mili Eğitim Müdürlüğüne ve bağlı bulunduğu Milli Eğitim
Bakanlığı aleyhine açılması gerektiğini, davacının yetkilisi olduğu şirkette çalıştığına dair delil
ve belge olmadığını, şirketin okullarda ve bazı resmi kurumlarda yapılan ihale yoluyla temizlik
hizmeti sunduğunu, ancak ihale alınan resmi kurumlarda çalıştırılan tüm personelle ilgili maaş
ödemelerinin, yatırılan sigorta primlerinin, tüm evrak ve işlemlerin resmi şekilde olması
gerektiğinden davacıyı sigortasız çalıştırmalarının söz konusu olmadığını, böyle bir durumun
olması halinde ihale alınan Kurumlardan hak ediş alamayacaklarını ve o tarihten sonra ihale
almalarının mümkün olmayacağını, davacının çalıştığı günlerin karşılığı olarak ücretinin
ödendiğini, sigorta primlerinin yatırıldığını beyanla, davanın reddine karar verilmesi talep
edilmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekilinin dilekçesinde özetle;

Kurum kayıtlarında, 1045908 043 sicil sayılı iş yeri ... Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin 13.09.2010 tarihinde Kanun kapsamına alındığını, 30.06.2011 tarihinde Kanun
kapsamından çıkarıldığı, yapılan işin konusunun Tavşanlı Kaymakamlığı İMKB Anadolu
Öğretmen Lisesi temizlik, kalorifer yakımı, yemek pişirme, çamaşır yıkama, büro iş yeri
olduğunu, ilgili dosyada 08.12.2011 tarih 677 sayılı ihale makamı yazılarında işin başlama
tarihinin 13.09.2010, bitiş tarihinin 30.06.2011 olduğu, ihale makamına verilen prim
belgelerinde kayıtlı sigortalılar haricinde çalışanın bulunmadığını, 1050157 043 sicil sayılı iş
yeri dosyasına konu ihalenin Tavşanlı Kaymakamlığı İMKB Anadolu Öğretmen Lisesi
Müdürlüğü temizlik işi olduğu, 15.09.2011-15.06.2012 tarihleri arasında başlayıp bittiğini, ihale
makamının 25.06.2012 tarih 427 sayılı yazısında bu iş için ... merkezine verilen prim

A a a a” NN . s.a ma“. ge ge e 00 we 8. Ra 9 AM e. g. *. s

Müdürlüğü temizlik işi olduğu, 15.09.2011-15.06.2012 tarihleri arasında başlayıp bittiğini, ihale
makamının 25.06.2012 tarih 427 sayılı yazısında bu iş için ... merkezine verilen prim
belgelerinin birer nüshasının Kurum Müdürlüğüne verildiğinin, kayıtlı sigortalılar haricinde işçi
çalıştırılmadığının belirtildiğini, sigortalı hizmet cetvelinde 13.09.2010-30.06.2011 tarihleri
arasında 1045908 043 sicil sayılı iş yeri dosyasında ve 15.09.2011-15.06.2012 tarihleri arasında
10501157 043 sicil sayılı iş yeri dosyalarından sigortalı bildiriminin yapıldığını, bu hususların
ihale makamı İMKB Anadolu Öğretmen Lisesinin 08.12.2011 tarih 677 sayılı ve 25.06.2012
tarih 427 sayılı yazıları ile teyit edildiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesi vekaleten
talep edilmiştir.

3.Dahili davalı MEB vekilinin dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili Milli Eğitim Bakanlığı arasında herhangi
bir sözleşme düzenlenmediğini,

davacının davalı şirket adına çalışmaları nedeniyle ücret ve sigorta giriş- çıkış, primlerin

yatırılması işlemlerinin ihaleyi alan yüklenici firma tarafından yapıldığını, davacının

ödemelerinin okul tarafından gerçekleştirilmediğini, davacının belirtilen işleri yapması için

yönetim tarafından işe alınmasının söz konusu olmadığını, Tavşanlı İMKB Anadolu Öğretmen

Lisesi ile davalı ... Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan 2010/125061

ihale kayıt no'lu 03.09.2010-30.06.2011 tarihlerini kapsayan ve 2011/117877 ihale kayıt no'lu
15.09.2011-30.06.2012 tarihlerini kapsayan hizmet alımına ilişkin ihale sözleşmesinin ilgili

maddelerinde yüklenicinin çalıştırdığı kişilere karşı herhangi bir sorumluluk taşımadığını

beyanla, davanın reddine karar verilmesi vekaleten talep edilmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 05.05.2016 tarihli ve 2016/69 - 2016/129 Esas ve Karar sayılı kararıyla pasif husumet
ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece 14.02.2019 tarih ve 2016/15452 - 2019/1203 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "Mahkemece, ihtilaf
konusu dönemde sigorta kaydına yansımayan yaz aylarındaki çalışmasının Tavşanlı İMKB Anadolu Öğretmen
Lisesi Okul Aile Birliği bünyesinde geçmesi ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan, 5521 sayılı İş
Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen son fıkra ile ... Başkanlığının bu tür davalarda davalı
sıfatı yasaklandığı gibi fer'i müdahil sıfatı da talebine bağlı kılındığından, davada yer alma zorunluluğu
bulunmaması gerekçesiyle pasif husumet ehliyetine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden
reddine karar verilmiştir.

1) 506 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi ile "işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler..." olarak tanımlandığı,
yine 5510 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi ile "işveren; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c)
bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve
kuruluşlar" olarak tanımlandığı, hizmet tespiti davalarında davanın sübutu ve verilen kararın infazı
açısından, işverene husumet yöneltilmesinin zorunlu olduğu gözetilerek davalı şirket yönünden davanın pasif
husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karar isabetli ise de işveren davaya dahil edilmeden yazılı
şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, talep dönemi davacının çalışmalarının geçtiği işveren tespit edilip, işverene husumet
yöneltilmesi için HMK'nın 124 üncü maddesi dikkate alınmak suretiyle davacıya mehil verilmeli; dahil edilen
işverenin göstereceği bütün deliller toplanmalı ve yapılacak yargılama sonucuna göre karar verilmelidir.

2) 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş
Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle
zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma resen
ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya davalı yanında feri müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı
taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiştir.

5521 sayılı Kanun'un 15 inci maddesinde, bu Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri

Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk
Muhakemeleri Kanunu'nun 66 ncı maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan
taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'i müdahil olarak davada yer
alabileceği, 447/2 nci maddesinde, mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanunu'na yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan
maddelerine yapılmış sayılacağı, 448 inci maddesinde, bu Kanun hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri
etkilememek kaydıyla derhâl uygulanacağı açıklanmıştır. Bu açıklamalar uyarınca, dava tarihi itibari ile
Kurumun fer'i müdahil olarak davada yer alması gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, davaya konu somut uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanunu'nun 86/9 uncu maddesine dayalı hizmet
tespiti istemine ilişkin olup, hizmet tespiti davalarında işveren ve ... arasında (pasif) mecburi dava
arkadaşlığı bulunmaktadır. Diğer ifade ile ... hizmet tespiti davalarında yasal hasımdır. Bu nedenle davanın
Kurum yönünden husumetten reddi isabetsiz olup, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine
eklenen 4 üncü fıkrası uyarınca Kurumun davada feri müdahil olarak kabulü ile savunması alınıp, onun
göstereceği deliller de toplandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.
"denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Bozma İlamı Sonrası Mahkeme Kararı

Mahkemenin 10.02.2022 tarih ve 2019/239 -2022/55 Esas ve Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü
ile

1-Davacının 23.02.2011-30.06.2011 ile 15.09.2011-15.06.2012 tarihleri arasında ... Taşımacılık Gıda
Madencilik Hayvancılık Orman Ürünleri İnşaat Temizlik Özel EĞitim Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret
Limited Şirketi yanında asgari ücretle çalıştığının tespitine,

2-Davacının 01.07.2011-14.09.2011 tarihleri arasındaki çalışmasının ... Taşımacılık Gıda Madencilik
Hayvancılık Orman Ürünleri İnşaat Temizlik Özel EĞİtim Hizmetleri Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
yönünden pasif husumet yokluğundan reddine,

3-Davalı ... yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen karar süresi içinde davacı ile fer'i müdahil Kurum vekilleri ve davalı ...
Taşımacılık Gıda Mad. Hayv. Orman Ürün. İnş. Temz. Özel Eğit. Hizmetleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
tarafından temyiz edilmiştir.

2.Dairece 09.06.2022 tarih ve 2022/4582 - 2022/8827 Esas ve Karar sayılı ilamı ile "1- Eldeki davada,
gerekçeli kararda ".. SGK kayıtları incelendiğinde, davacı adına 13.09.2010-30.06.2011 tarihleri arasında 4
3530 01 01 1045908 043 07 24 sicil sayılı işyeri dosyasında ve 15.09.2011-15.06.2012 tarihleri arasında 4
3530 01 01 1050157 043 07 05 sicil sayılı işyeri dosyasında sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, bu dönemde
sigorta kaydına yansımayan yaz aylarındaki çalışmasının Tavşanlı İMKB Anadolu Öğretmen Lisesi Okul Aile
Birliği bünyesinde geçtiği, işçinin ücretini adı geçen Kurumdan aldığı anlaşılmıştır....Her ne kadar davacı yaz
aylarında da çalıştığını iddia etmiş ise de dinlenen tanık beyanlarından da anlaşılacağı üzere yaz ayları olan
01.07.2011-14.09.2011 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalışmadığı anlaşılmıştır. Bu husus ihale
sözleşmeleriyle sabittir. İhale sözleşmeleri sadece okulların açık olduğu dönemi kapsadığı yaz döneminde
herhangi bir sözleşme yapılmadığı ve davacının da yaz döneminde çalıştığına dair kendi beyanı dışında
yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından bu döneme ilişkin olarak davalı şirkette çalışmasının olmadığı bu
nedenle davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından ilgili döneme ilişkin davalı şirket yönünden
davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Her ne kadar MEB'na karşı dava açılmış ise de
yapılan yargılama sonucunda davacının okul aile birliğine bağlı olarak çalışmadığı, çalışmasının tamamen
ihale ile iş alan davalı firmada olduğu, her ne kadar yazın çalıştığını iddia etmiş ise de bu hususu tanık
beyanlarıyla ispat edemediği, yazın okul aile birliği nezdinde çalışmasının bulunmadığı anlaşıldığından davalı
MEB yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir” denilerek gerekçede çelişki yaratıldığı
görülmektedir.

Açıklanan sebeple Mahkemece HMK'nın 297 nci maddesi kapsamında çelişki içermeyen, taraflar hakkında
infazı miimkiiın ve ücüule ivalın sekildeki hir aerekre vazarak hüküm kırılması naerekirken vazılı sekilde

EN e e A e in e e e ar e gm e e e me e a e e a m e ae rn e ar a o

hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Hüküm kısmının 1 no.lu bendinde davalılardan ... Taşımacılık Gıda Mad. Hayv. Orman Ürün. İnş. Temz.
Özel Eğit. Hizmetleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden 23.02.2011 - 30.06.2011 ile 15.09.2011 —
15.06.2012 dönemlerine ilişkin tespit kararı verilmiş olmasına rağmen 2 no.lu bendde 01.07.2011-
14.09.2011 dönemleri için aynı davalı yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verildiği
görülmüş olup; taraf sıfatının davanın tamamı ile ilgili olduğu taraf sıfatı (husumet)nın kısmen kabullerde
her dönem için ayrı belirlenmeyeceği, bu dönemlerin talebe göre subüt sorunu olduğu dikkate alınarak
infaza elverişli hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma
nedenidir.

3- Ayrıca gerekçeli karar başlığında yazılı hakim sicil numarası ile kararın son kısmındaki sicil numaralarının
da farklı olduğu anlaşılmakla Mahkemece bu hususun da düzeltilmesi gerekmektedir." denilmek suretiyle
Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma İlâmına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf iddia ve savunmaları, davacı-davalı-bordro ve
kamu tanık anlatımları, ihale dokümanları SGK kayıtları, müzekkere yazılan kurum ve kuruluşların verdiği
cevaplar, Okul Aile Birliği Başkanlığı tarafından davacı adına düzenlenip ödemesi yapılan 01.08.2011 ve
26.08.2011 tarihli gider pusulaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde 4301014745046
sigorta sicil numaralı davacının dahili davalı ... (Tavşanlı İMKB Anadolu Öğretmen Lisesinde) işyerinde
01.07.2011-15.09.2011 tarihleri arasında 77 gün asgari ücret ile mevsimlik işçi olarak çalıştığı kanaati
oluştuğundan bu yönde tespit hükmü kurmak gerektiği, davacı tarafın 09.02.2021 tarihli dahili dava
dilekçesi ile dahili davalı ... davalı taraf olarak davaya dahil edildiğinden, bir nevi HMK'nın 124 üncü gereği
davalı taraf sıfatı değiştirildiğinden davalı ... hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek
gerektiği, davacı vekili tarafından sigorta bildirimi yapılmış olan dönemler içinde hizmet tespiti talebinde
bulunulduğundan davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri
temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Dahili davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde; bozma gereklerinin yerine getirilmediği, talep edilen
dönemler açısından hak düşürücü sürenin geçtiği belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı
olduğu, davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını belirtilerek kararın bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına
devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve
dokuzuncu fıkraları ile 439'uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde
yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası
atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk

e 0 şi a, . > . oy w CC © , CcC e

KUTallarinMin SOMNMUL Olaya UYYUlaniMasilda LI İsdaLELSiZiiK LUlUniMadiyi, LOZİMaya UYUİMakla Kalşi Lalai
yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân
bulunmadığı anlaşılmakla; dahili davalı ... ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri
sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Dahili davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve
kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
