9. Hukuk Dairesi 2021/10228E., 2021/14733K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : YETKİ TESPİTİNİN İPTALİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, duruşmalı olarak süresi içinde
davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiş ise de; davanın niteliği gereğince kanunda ivedi
şekilde sonuçlandırılması öngörüldüğünden duruşma isteminin reddine, incelemenin dosya
üzerinden yapılmasına karar verilmiş olmakla; dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından
düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili olan davacı Sendika'nın 13.03.2015 tarihinde dava dışı ... Gübre
Sanayi ve Tic. A.Ş. ünvanlı işletme için davalı Bakanlığa yetki tespiti için başvuruda
bulunduğunu, Bakanlığın 19.03.2015 tarih ve 75014829/103.02/5752 sayılı yazısı ile olumlu
yetki tespiti yaptığını, dava dışı ... Gübre Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin bu yetki tespitine karşı ... 4.
İş Mahkemesi'nin 2015/173 esasına kayden itiraz davası açtığını, davanın reddedildiğini,
dosyanın temyiz incelemesi için 7. Hukuk Dairesi'nin 2015/33349 esas sırasında temyizde
bulunduğunu, dava dışı ... Gübre Sanayi ve Tic. A.Ş.nin bu süreç içinde işçilerin iş
sözleşmelerini feshederek kıdemlerini sıfırladığını, ancak bu işçilerin aynı gün hiç ara
vermeden aynı sigorta sicil numarası üzerinden davalı şirket işçisi olarak çalışmaya
başladıklarını, olumlu yetki tespiti yapılan dava dışı ... Gübre Sanayi ve Tic. A.Ş. ile dava
konusu edilen olumsuz yetki tespitine konu davalı şirket arasında alt-üst işveren ilişkisi
bulunduğunu, bu ilişkinin davalı Bakanlığın yaptığı teftişler sonucu asıl işin ihale ile üst
işverenlere yaptırılamayacağından bahisle raporlar düzenlemesi nedeni ile ve davacı
Sendika'nın aldığı yetkiyi akamete uğratmak amacı ile 30.06.2015 tarihinde dava dışı ...
Gübre Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin işi bıraktığını, 30.06.2015 tarihinde vardiyaların bitiminden bir
saat dahi ara verilmeden aynı işçiler ile aynı yerde aynı mahal ve mekanda zaten var olan asıl
işverenin üretimine devam ettiğini, dava dışı ... Gübre Sanayi ve Tic. A.Ş. döneminde de
işveren vekili olan çalışanlar dahi değişmeksizin kağıt üzerinde sadece işveren ünvanlarının
değiştiğini, bu bilgiler ışığında davacı Sendika'nın 06.10.2015 tarihinde dava dışı ... Gübre
Sanayi ve Tic. A.Ş. ile yapılan yetki tespitinin davalı şirket işletmesi için geçerli olduğunun
tespiti amacıyla davalı Bakanlığa müracaat edildiğini, davalı Bakanlığın 22.10.2015 tarih ve
75014829.103.02/23632 sayılı yazısı ile olumsuz yetki tespiti yaptığını, dava dışı ... Gübre
Sanayi ve Tic. A.Ş. işçilerinin aynı gün hiç ara vermeden davalı şirket işçisi olarak
çalıştıklarının ve olumlu yetki tespitine ilişkin davanın derdest olduğunun gözardı edilerek
olumsuz yetki tespiti yapılmasının hatalı olduğunu, dava sonucunun beklenmesi gerektiğini
iddia ederek davalı Bakanlığın 22.10.2015 tarih ve 75014829.103.02/23632 sayılı olumsuz
yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar davanın reddine karar verilmesini talan etmistir.

YENE EEE SSS Oğr EDEM GEMEU ME WE BUNUN PUNDU MN Vee N Sayen
Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulü ile davalı Bakanlığın olumsuz yetki tespitine ilişkin işleminin
iptaline karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalılar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu iş sözleşmesi kavramı Anayasa'nın 53 üncü maddesinde düzenlenmiştir. “Toplu iş
sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlıklı maddenin birinci fıkrasına göre “İşçiler ve
işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek
amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.”

Toplu iş sözleşmesi yetkisi ise, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin belli
bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını gösterir
(GÜNAY, Cevdet İlhan: İş Hukuku Yeni İş Yasaları, ... 2013, 5.942).

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “Yetki” başlıklı 41 inci maddesinin
birinci fıkrasına göre “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi
bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru
tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi
bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

6356 sayılı Kanun'un “Yetki Tespiti İçin Başvuru” başlıklı 42 nci maddesine göre ise “Toplu iş
sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini
ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili
işçi sendikasının tespitini isteyebilir. Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi
sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde, başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye
sayısını, o işkolunda kurulu işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika
üyesi olmayan işverene altı iş günü içinde bildirir. İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip
olmadığının ya da işyerinde yetki şartlarına sahip bir işçi sendikasının bulunmadığının tespiti
hâlinde, bu bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa bildirilir. Sigortalılığın başlangıcı ile sona
ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmayanlar,
yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz...”

Yine aynı Kanun'un “Yetki İtirazı” başlıklı 43 üncü maddesine göre de;

“(1) Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren
sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki
şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de
göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye
yapabilir.

(2) İtiraz dilekçesi görevli makama kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu
bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde birinden daha az üyesi bulunan işçi sendikası,
yetki itirazında bulunamaz.

(3) İtiraz dilekçesinde veya ekinde somut delillerin yer almaması hâlinde itiraz
incelenmeksizin reddedilir. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye ilişkin
itirazları mahkeme altı iş günü içinde duruşma yapmaksızın kesin olarak karara bağlar.
(Değişik cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bunların dışındaki itirazlar için mahkeme,
duruşma yaparak karar verir ve bu karar hakkında istinaf yoluna başvurulması hâlinde bölge
adliye mahkemesi bir ay içinde kararını verir. (Ek cümle: 12/10/2017-7036/34 md.) Bu karara

Me Üni sie aslan . Bana mkn kesmez san elele elek rak slm börek “sml rene amel

Mi AALANIYUR OY APUNANINA UNAL MANINULA DU KUCANUNUNAN., UMAN Ayn cağ EZEN VAY UYUMUNA, PAN DENU MZULANCANA HASSA WE Sİ,
(4) 42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen
işçi sendikası, altı iş günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilir. Mahkeme
açılan davayı o işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydeden işçi sendikaları ile
işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene de bildirir. Mahkeme davayı iki ay
içinde sonuçlandırır.

(5) İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.”

Bu genel açıklamalar ışığında davalıların temyiz itirazları değerlendirilmelidir.

İnceleme konusu davada, ... tarafından 06/10/2015 başvuru tarihi itibariyle davalı işverene
ait işyerinde toplam 176 işçi çalıştığı ve 75 sendika üyesi bulunduğu gerekçesiyle davacı
sendikanın toplu iş sözleşmesi yapabilmek gerekli çoğunluğu sağlayamadığına dair
22/10/2015 tarih ve 23632 sayılı olumsuz yetki tespit kararı verilmiştir.

Mahkemece kurulan ilk hüküm ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalılar tarafından
temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay (kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 06/12/2016
tarihli ilâmıyla, olumlu yetki tespitine itiraz davasının sonucunun beklenmesi gerektiği
gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

Dosya içeriğinden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 19/03/2015 tarih ve 5752 sayılı
olumlu yetki tespit kararı ile, davacı sendikanın 16/03/2015 başvuru tarihi itibariyle dava dışı
... Gübre San. ve Tic. A.Ş. işverenine ait üç işyerinde toplu iş sözleşmesi yapabilmek gerekli
çoğunluğu sağladığının tespit edildiği, yetki tespit kararına itiraz edilmiş ise de mahkemece
davanın reddedildiği, Yargıtay (kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 17/12/2020 tarihli ilâmıyla da
onama kararı verildiği ve yetkinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Davacı sendika tarafından davalı işverene ait işyerlerine ilişkin yetki tespit başvurusu yapılmış
ise de, davacının esas amacının, dava dışı ... Gübre San. ve Tic. A.Ş.'ye ait işletmede çalışan
işçilerin iş sözleşmelerinin feshedilerek ara vermeksizin davalı işveren yanında çalışmaya
devam ettiğinden, 19/03/2015 tarih ve 5752 sayılı olumlu yetki tespit kararının davalı işveren
bakımından da geçerli olduğunun tespiti istemi olduğu anlaşılmaktadır.

Belirtmek gerekir ki, kesinleşen olumlu yetki tespit kararı sonrasında işyeri devrinin söz
konusu olup olmadığı ile işyeri devrinin bulunması durumunda toplu görüşme sürecinin ne
şekilde yürütüleceği, işyerini devraldığı iddia edilen işverene ait işyerlerine ilişkin yapılan yetki
tespitine itirazın haklı olup olmadığından farklı bir uyuşmazlıktır.

Yetki tespitine itiraz davası ile başvuru konusu işyeri yahut işletmede, toplu iş sözleşmesi
yapabilmek için gereken çoğunluğun sağlanıp sağlanmadığı belirlenmelidir. Somut olayda ise
başvuru konusu işyerinde davacının yarıdan fazla çoğunluğu sağlayamadığı açık olduğundan
davanın reddine karar verilmelidir.

Belirtilen sebeplerle, 6356 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;

1-Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULARAK ORTADAN
KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 59,30 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan
27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 31,60 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile
hazineye irad kaydına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı ...'nın yaptığı
31,60 TL, davalı ....'nin yaptığı 169,10 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile ilgili
davalılara ödenmesine,

CC Varar farihinda viririni,ka heslaman karifmun nörn 4 mon nn TI Meraki uneölatin dHasusrıdan

> UMUMA! MAANUSUSUNNAN., ŞAM MAN OMANMAN., EZMENNANUNMUN MMASUIZM. İN VAP gAPN UR. MANEN. VALUMAMUM. MENU MANAV AANLUNENENN
alınarak davalılara verilmesine,

6-Yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin
alınan temyiz harcının istek halinde davalı ....'ye iadesine, 21/10/2021 tarihinde oy birliğiyle
kesin olarak karar verildi.
