9. Hukuk Dairesi 2021/1617E. , 2021/7131kK.

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 9. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 43. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı
vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası
için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi,
gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; asıl işveren olan ... Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü'nün Bor Şeker
Fabrikasına ait 15.07.2016-23.03.2017 tarihleri arasını kapsayan özel güvenlik hizmet
alım işini ... tarafından yürütüldüğünü, ...Sendikası özel güvenlik çalışanları içinde
örgütlenerek toplu iş sözleşmesi yapmak için Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığı'ndan yetki belgesi alındığını, yürütülen toplu iş sözleşmesi görüşmeleri
sonucu tüm maddelerin Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 27.02.2017 tarihli
2016/1967 esas 2017/497 karar sayısı ile bağıtlandığını ve sözleşmenin 15.07.2016-
23.03.2017 tarihleri arasında yürürlükte kaldığını, davacının toplu iş sözleşmesinden
kaynaklanan ücret farklarının ödenmediğini, asıl işveren ...Genel Müdürlüğünün toplu iş
sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işveren olan ... ile birlikte sorumlu
olduklarını, 15.04.2017-23.03.2018 tarihleri arasında asıl işveren olan ... Fabrikaları
A.Ş Genel Müdürlüğü'nün Bor Şeker Fabrikasına ait özel güvenlik alım işinin ...
tarafından yürütüldüğünü, ...Sendikası özel güvenlik çalışanları içinde örgütlenerek
toplu iş sözleşmesi yapmak için ... Bakanlığı'ndan yetki belgesi alındığını, yürütülen
toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sonucu tüm maddelerin Yüksek Hakem Kurulu
Başkanlığının 26.09.2017 tarihli 2017/525 esas 2017/2388 karar sayısı ile
bağıtlandığını ve sözleşmenin 15.04.2017- 23.03.2018 tarihleri arasında yürürlükte
kaldığını, davacının toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ücret farklarının
ödenmediğini, asıl işveren ...Genel Müdürlüğünün toplu iş sözleşmelerinden doğan
yükümlülüklerden alt işveren olan ... ile birlikte sorumlu olduğunu iddia ederek ücret
farkı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının davalılardan müştereken ve
müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalıların Cevabının Özeti:

Davalı ...vekili; davacıyla aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin asli

Davalıların Cevabının Özeti:

Davalı ...vekili; davacıyla aralarında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin asli

işi olmayan bazı işleri ihale usulü ile yüklenici firmalara yaptırdığını, ihale makamı

olduğunu, bu nedenle de sorumluluğu bulunmadığını ve davanın ...yönünden reddi

gerektiğini, davacı işçi alacaklarından alt yüklenici firmaların sorumlu olması gerektiğini

savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

İlk Derece Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil

kararı verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalılar ... vekili ile ...vekili istinaf

başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kesinlikten reddine,
Fabrikaları A.Ş. vekili başvurusu yönünden özetle ; usulüne uygun şekilde

yetkilendirilmiş kamu işveren sendikasınca yürütülen toplu iş sözleşmesi süreci söz

konusu olmadığı, bu nedenle davalı ...'nin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan

alacaklardan sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığı gerekçesiyle esastan kabul

kararı verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu iş sözleşmesi kavramı T.C. Anayasa'nın 53. maddesinde, “Toplu iş sözleşmesi ve

toplu sözleşme hakkı” başlıklı maddenin birinci fıkrasına göre “İşçiler ve işverenler,

karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek

amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.” şeklinde düzenlenmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 2/1-ğ maddesinde tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak

tanımlanan sendikaların amacı ise, yine aynı maddede, üyelerinin ortak ekonomik ve

sosyal hak ve çıkarlarını korumak olarak ifade edilmiştir. Şüphesiz, sendikaların

belirtilen amacı gerçekleştirebilecekleri en iyi araç, serbest toplu pazarlık hakkı

çerçevesinde bağıtlanacak bir toplu iş sözleşmesidir.

Toplu iş sözleşmesi yetkisi ise, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin

belli bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını

gösterir (..., İş Hukuku Yeni İş Yasaları, ..., 2013, s. 942).

6356 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 41. maddesinin birinci fıkrasında “Kurulu

bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi

sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan

işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde

bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.” Kuralına yer

verilmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 41. ve devamı maddelerinde belirtilen usule göre yetki belgesinin

alınmasından sonra yapılacak çağrı ile toplu görüşme süreci başlayacaktır. Toplu

görüşme sürecinde taraflarca anlaşma sağlanması durumunda toplu iş sözleşmesi

hafıtlanarak akci halde ice arahılımılılk acamacı ve daha conra ice nreu acamacı

MI e Pp MN OSM ON NM ŞAM NS MOM NM NN SD OG

gündeme gelecektir. Grev kavramı da, aynı Kanun'un 58. maddesinde “İşçilerin, topluca
çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli
ölçüde aksatmak amacıyla, aralarında anlaşarak veya bir kuruluşun aynı amaçla
topluca çalışmamaları için verdiği karara uyarak işi bırakmaları” şeklinde tanımlanmıştır.
Kanunun 60. maddesine göre, grev kararı ancak arabuluculuk aşamasından sonra
alınabilecektir.
Anayasanın 54. maddesinin üçüncü fıkrasında, grev ve lokavtın yasaklanabileceği
hallerin kanunla düzenleneceği belirtildikten sonra devam eden fıkrada da, grev ve
lokavtın yasaklandığı hallerde uyuşmazlığın Yüksek Hakem Kurulu tarafından çözüleceği
ifade edilmiştir. 6356 sayılı Kanun'un 51. maddesinde de, grev ve lokavtın yasak olduğu
uyuşmazlıklarda, arabulucu aşamasında da anlaşma sağlanamadığı takdirde taraflardan
birisinin Yüksek Hakem Kuruluna başvurabileceği ifade edilmiştir. Aynı Kanun'un 62.
maddesinde ise grev ve lokavtın yasak olduğu işler belirtilmiştir.
Hukukumuzda, yukarıda belirtilen düzenlemeler doğrultusunda, toplu görüşme süreci
işçi sendikası ile işveren sendikası yahut sendika üyesi olmayan işveren arasında
yürütülecek ise de, kamu kurumlarında hizmet alımı yolu ile faaliyet gösteren alt
işveren işyerleri yönünden kısmen ayrıksı düzenlemeler öngörülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun sekizinci maddesine 6552 sayılı Kanun
ile eklenen fıkrada, “4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci
maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ihale edilen işlerde, 22/5/2003 tarihli ve
4857 sayılı İş Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan asıl işveren-alt işveren ilişkisi
çerçevesinde alt işveren tarafından münhasıran bu Kanun kapsamına giren kamu
kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde çalıştırılan işçileri kapsayacak olan toplu iş
sözleşmeleri; alt işverenin yetkilendirmesi kaydıyla merkezi yönetim kapsamındaki
kamu idarelerinin üyesi bulunduğu kamu işveren sendikalarından birisi tarafından
18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
hükümlerine göre yürütülür ve sonuçlandırılır. Toplu iş sözleşmesinin kamu işveren
sendikası tarafından bu fıkraya göre sonuçlandırılması hâlinde, belirlenen ücret ve
sosyal haklardan kaynaklanan bedel artışı kadar idarece fiyat farkı ödenir. Kamu
işveren sendikası tarafından yürütülmeyen ve sonuçlandırılmayan toplu iş sözleşmeleri
için fiyat farkı ödenemez, 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci fıkrası esas
alınarak asıl işveren sıfatından dolayı ücret farkına hükmedilemez ve asıl işveren
sıfatıyla sorumluluk yüklenemez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usuller, T.C.
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenir.” kuralı
getirilmiştir.
Madde doğrultusunda düzenlenen ve 22.01.2015 tarihinde Resmi Gazete'de
yayımlanan “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş
Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat
Farkının Ödenmesine Dair Yönetmelik” ile de uygulamanın esasları ayrıntılı olarak
tanzim edilmiştir.
Yukarıda ( belirtilen (düzenlemeler ışığında temyiz itirazlarının ve konunun
değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının üyesi bulunduğu ...Sendikası ile davalı alt
işverenler arasında bağıtlanan Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 27.02.2017 tarihli

2016/1967 esas, 2017/497 karar sayılı kararı ile 15.07.2016-23.03.2017 yürürlük
tarihli, yine Yüksek Hakem Kurulu Başkanlığının 26.09.2017 tarihli 2017/525 Esas,
2017/2388 karar sayılı kararı ile 15.04.2017-23.03.2018 yürürlük tarihli toplu iş
sözleşmesinin bağıtlandığı görülmüş,... Bakanlığınca yetki belgesinin verildiği tarih
itibarıyla ihale sözleşmesinin bitimine bir yıldan az süre kaldığı gerekçesiyle bahse konu
toplu iş sözleşmeleri kamu işveren sendikaları tarafından yürütülmemiştir.

22/1/2015 tarihli ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Personel Çalıştırılmasına
Dayalı Hizmet Alımlarında Toplu İş Sözleşmesinden Kaynaklanan Fiyat Farkının
Ödenmesine Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının sonuna 13.10.2016
tarihli ve 29856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik
değişikliği ile, “Ayrıca kamu işveren sendikalarının yetkilendirilmelerine rağmen, ...
Bakanlığınca yetki belgesinin verildiği tarih itibarıyla ihale sözleşmesinin bitimine bir
yıldan az süre kaldığı gerekçesiyle kamu işveren sendikaları tarafından yürütülmeyen
ve tüm maddeleri Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş
sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.” cümlesi ile birlikte aynı Yönetmeliğe geçici
madde olarak da "(1) Alt işverenlerce 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
süre içinde yetkilendirme yapılmamasından dolayı kamu işveren sendikaları tarafından
22/1/2015 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar reddedilen ve tüm
maddeleri Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan veya bağlanacak toplu iş
sözleşmeleri için de fiyat farkı ödenir.” cümlesi eklenmiştir.

Bu durumda, davalı alt işverene ait olup yetkilendirmeye konu olan bu işyerinde Yüksek
Hakem Kurulu kararı ile toplu iş sözleşmesi bağıtlandığından ve 13.10.2016 tarihli ve
29856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik değişikliği ile de
Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu iş sözleşmeleri için de fiyat
farkı ödeneceği kural altına alındığından davanın ...yönünden de kabulü gerekirken
yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı
BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye
Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren İlk Derece
Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye
iadesine, 29.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
