9. Hukuk Dairesi 2021/11513E., 2021/15846K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işveren işyerinde Toplu İş Sözleşmesi imzalayan ... Sendikası
üyesi olmasına ve Toplu İş Sözleşmesinden yararlanmasına rağmen 01.01.2004-31.12.2005
yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesi gereğince ücretine yapılması gereken zamların
yapılmadığını, müvekkiline fazla mesai ücretinin ödenmediğini, ulusal bayram genel tatil ve
hafta tatillerinde çalıştığını ancak karşılığı ücretlerin ödenmediğini, müvekkilinin gece çalışma
karşılığının ödenmediğini, vardiya ücretlerinin ödenmediğini belirterek bir kısım işçilik
alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının çalışmış olduğu süre
içerisinde hak edip de almadığı herhangi bir alacaklarının bulunmadığını, davacıya ödenen
ücretler sırasında fazlaya ilişkin hiçbir ihtirazı kayıt koyamadığından, başta fazla mesai olmak
üzere diğer hak ve alacaklarının düştüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini talep
etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne
karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalı vekili süresinde temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,
davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının taban ücreti ve ücret zamlarına göre yevmiyelerinin ve sosyal
haklarının davalı işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesine uygun belirlenerek ödenip
ödenmediği noktasında uyuşmazlık vardır.

Toplu İş Sözleşmesinin taraflarının değişen ekonomik durumlar karşısında, sözleşmede
değişiklik yapmak ve sözleşmeyi yeni koşullara uyarlamak amacıyla Toplu İş Sözleşmesi
hükümlerini değiştirmeleri olanaklıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesinin son
fıkrasında yazılı olan "taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman
değiştirebilirler" kuralından, Toplu İş Sözleşmeleri yönünden iş ilişkisinin tarafları yerine, Toplu
İş Sözleşmesinin taraflarını anlamak lazım gelir. Gerçekten, Toplu İş Sözleşmesi yapma yetkisi

alan bicilarin hıı uatbilari dayam abhiği clrmasa Tanlı İc CEözlmaemmaci hülhiimlarinda Haficillik

değiştirebilirier Kuralından, loplu Iş sözleşmeleri yönünden Iş ilişkisinin tarafları yerine, toplu
İş Sözleşmesinin taraflarını anlamak lazım gelir. Gerçekten, Toplu İş Sözleşmesi yapma yetkisi
olan kişilerin bu yetkileri devam ettiği sürece Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinde değişiklik
yapmaları kural olarak mümkündür (Hukuk Genel Kurulu, 15.05.2013 gün ve 2013/22-540
esas, 2013/727 karar.).

Toplu İş Sözleşmesi yetkisi olan yanlar, aralarında yapacakları bir ek protokolle gelecekteki
haklarda artışı ve hatta bir azalmayı kararlaştırabilirler (Tunçomağ K./Centel T.: İş Hukukunun
Esasları, ... 2008, 5.369).

Ne var ki, Toplu İş Sözleşmesinde yapılacak olan değişiklikler kural olarak geçmişe etkili
olamayacaktır. Toplu İş Sözleşmesinin tarafları arasında yapılan bu değişiklikler yapıldıkları
tarihten ileriye dönük olarak sonuçlarını doğurur. Ayrıca, Toplu İş Sözleşmelerinin özerkliği
ilkesi gereğince, her Toplu İş Sözleşmesi kendi içinde bağımsızdır.

Somut olayda, uyuşmazlık konusu olan 2004-2005 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi
01.01.2004-31.12.2005 yürürlük süreli olmak üzere 20.03.2004 tarihinde imzalanmış, aynı
Toplu İş Sözleşmesinin bazı maddelerinde değişiklik yapılmasına dair 22.04.2004 tarihinde
Toplu İş Sözleşmesi taraflarınca imzalanan protokol hükümleri ile bir kısım haklar ile taban
ücretler ve taban ücretlere seyyanen zam hükümlerinde değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikten
sonra davacının ücreti protokol hükümlerine göre belirlenmiş ve Toplu İş Sözleşmesindeki
düzenlemeler çerçevesinde belirlenen ücretlerinin ödendiği anlaşılmaktadır.

Davacının protokol tarihi olan 22.04.2004 tarihine kadar Toplu İş Sözleşmesi'nin 56.
maddesine göre belirlenen taban ücretlere göre ücret farkı alacaklarına hak kazandığı
anlaşılmakla, davalı tarafın davaya karşı zamanaşımı def'inde bulunduğu, bu nedenle bu
döneminde zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca davacının uyuşmazlığa
konu dönem geçerli toplu iş sözleşmesi ve 22.04.2004 tarihli protokol hükümlerine göre
ücretinin tespit edilerek davalı Belediye tarafından ödendiği, bu nedenle dava konusu fark
ücret alacaklarının bulunmadığının anlaşılmasına göre, Mahkemece bu gerekçe ile toplu iş
sözleşmesinden kaynaklı fark alacak taleplerinin reddine karar verilmesi gerekli iken yazılı
gerekçe ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık davacının fazla mesai ve hafta tatili alacağının
bulunup bulunmadığı noktasındadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı
tanıklarının davacının ikili vardiya sisteminde 16.00-08.00 saatleri arasında çalıştığını beyan
ettiklerini, belirtilen saatlerin günlük çalışma süresinin yasal sınırların üzerinde olduğu kabulü
ile günlük üç saat fazla mesai yaptığını, ayda iki hafta tatilinde çalıştığını belirterek bu
alacaklar hesaplanmıştır. Davacı tanığı ... emsal dava dosyasında 16.00-08.00 saatleri
arasında çalıştığı, bir gün dinlenme ile aynı saatlerde çalışmaya devam ettiği kabulü ile fazla
mesai alacağının hesaplandığı ve bu çalışma sistemine göre hafta tatili çalışması bulunmadığı
kabul edilmiş ve bu karar davalı temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin
2013/37587 esas sayılı ilamı ile onanmıştır. Hal böyle olunca davacının çalışma saatleri ve
çalışmadan sonra dinlenip dinlenmediği hususlarında emsal dosya ve tanık beyanları arasında
çelişki bulunmakta olup bu husus netleştirilmeden fazla mesai ve hafta tatili alacaklarının
yazılı şekilde kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının
istek halinde ilgiliye iadesine, 25.11.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
