9. Hukuk Dairesi 2020/1455E., 2020/5493K.
o

“İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı
vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava
dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya
incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının ihaleyi kazanan taşeron firmaların işçisi olarak Atatürk
Havalimanın'da silahlı güvenlik elemanı olarak işe alındığını, ancak güvenlik işlerinin
yanı sıra ayrıca apron kartı ve gelen araçlara geçici plaka verme, araç giriş çıkışlarını
idare etme gibi davalının yaptığı asıl işlerde çalıştırıldığını, davacının bir başka kamu
işçisi ile birlikte, havalimanının kadrolu güvenlik personeli ile birlikte ve aynı işleri
yaptığını, davalının havaalanının güvenlik işlerini ihale yoluyla alt işveren taşeronlara
verdiğini, yapılan işin davalının alt işverene devredemediği asıl işlerinden olduğunu,
davacı işçilerin ihale yoluyla taşeron firmalar üzerinden sigortalı gösterilerek açıkça
muvazaa yapıldığını, ücretinin asıl işveren işçilerinden düşük olduğunu, taşeron
firmaların sadece davalıya eleman temin eden şirketler konumunda olduğunu, davalı
ile ihaleyi alan taşeron firmalar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinden söz
edilemeyeceğini, davacının işe devam cetveli, devamsızlık tutanakları, yıllık izinleri
aylık nöbet çizelgelerinin davalı tarafından tutulduğunu, işçilerin iş sözleşmelerinin
davalının talimatı ile feshedildiğini veya işçi alımı yapıldığını, bu nedenlerle davacının
başlangıçtan itibaren davalının işçisi olduğunun açık olduğunu, davacıya asıl işveren
işçisinin yapacağı işlerin yaptırıldığını ancak sendika, toplu sözleşme, ücret ve diğer
sosyal haklardan faydalanmaması ve iş güvencesiz çalışması için taşeron şirketler
üzerinden işe aldığını, bu nedenle ücretinin asıl işveren işçilerinden düşük olduğunu
ileri sürerek dava dışı taşeron şirketler arasında yapılan sözleşmelerin muvazaalı
olduğunun ve davacının işe girdiği tarihten itibaren asıl işveren davalının İşçisi
olduğunun tespiti ile ücret farkı alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı taleplerine zamanaşımı yönünden itiraz ettiklerini, davalı DHİM'nin
8.6.1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerine tabi olarak bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, davalı idare
bünyesinde işçi statüsünde personel çalışmadığını, bu nedenle davalının işveren
statüsünde olmadığını, gerek iş kanuna eklenen düzenlenmeler, gerek Kamu İhale
Genel Tebliğinde hizmet alımı amacıyla yapılan sözleşmeler ve yüklenici aracılığıyla
çalıştırılanlar için özel düzenleme yapılmış olması durumunun davalı idareye husumet
yöneltilemeyeceği savunmalarını kanıtladığını, hangi işçinin işe alınıp çıkarılacağı

A IN M.R O OO PP MSA O. EE IE
çalıştırılanlar için özel düzenleme yapılmış olması durumunun davalı idareye husumet
yöneltilemeyeceği savunmalarını kanıtladığını, hangi işçinin işe alınıp çıkarılacağı
konusunda fikir dahi beyan edemeyen davalı idarenin asıl işveren olarak kabulüne
imkan bulunmadığını, bu nedenlerle davalı idarenin kıdem, ihbar tazminatı ve diğer
işçilik haklarından sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, havalimanlarında bir
personelin haftalık çalışma süresinin 45 saat olacak şekilde havalimanı baş
müdürlerinin belirleyecekleri vardiya değişim saat dilimi ile 4'lü vardiya sistemine göre
personel çalıştığını, davacının fazla çalışma iddiasının mesnetsiz olduğunu, davacının
maaşının diğer davalı tarafından ödenmesi durumu karşısında kuruluşlarının ücret
ödemelerinden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacının 2012 yılı Ocak
ayından itibaren ücretinin düşüldüğünü ifade ettiğini, 6 iş günü içinde iş koşullarındaki
aleyhe değişikliklere itiraz etmeyen işçinin bu durumu kabul etmiş sayılacağını,
davacının 1 yıl sonra bu duruma itiraz etmesinin hukuki bir sonucunun olmayacağını,
özel güvenlik hizmeti idamesinin sağlanması amacıyla ihtiyaç duyulan personel
eksikliği sonucu ortaya çıkan hizmet ihtiyacının, birim maliyet üzerinden personel
çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı yöntemi ile giderildiğini savunarak, davanın reddini
istemiştir.

C) Bozma İlamı ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Yerel mahkemenin kararı Dairemizin 12.04.2018 tarih ve 2016/27228 E., 2018/8440
K. sayılı ilamı ile; "...Mahkemece, yukarıda belirtilen düzenlemeler ve açıklamalar
doğrultusunda gerekli araştırma yapılarak; davalı ... ile alt işverenler arasındaki hizmet
alımı kapsamında, yapılan alt işverenlik sözleşmelerinin iş hukukunun öngördüğü
kamusal yükümlülüklerden kaçınmayı amaçlayıp amaçlamadığı, işçilerin iş sözleşmesi,
toplu iş sözleşmesi yahut mevzuattan kaynaklanan bireysel veya kollektif haklarını
kısıtlamaya ya da ortadan kaldırmaya yönelik yapılıp yapılmadığı, alt işverenin
işverenden sözleşme ile üstlendiği mal veya hizmet üretimi için belirli bir
organizasyona, uzmanlığa ve hukuksal bağımsızlığa sahip olup olmadığı, işin yapılması
için lazım gelen araçları kimin temin ettiği, işçi alım ve çıkarmaya kimlerin yetkili
olduğu, alt işveren uygulamasının işçilik teminine yönelik olup olmadığı araştırılmalı,
davalı idare ile dava dışı şirketler arasındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi mi,
yoksa muvazaalı bir ilişkinin mi bulunduğu açıkça tespit edilip, gerekirse işyerinde
bilirkişi marifeti ile keşif yapılarak davacının öncelikle gerçek işvereninin kim olduğu
açıklığa kavuşturulmalıdır." gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak
bilirkişi raporu alınmış, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası yargılamanın açıklığı ilkesini kabul etmiştir. Karar
tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 294 ve devamı maddelerinde
hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca
düzenlenmiştir. Yargılamanın açık bir şekilde yapılması, tesis edilen hükmün açıkça
belirtilmesi esastır. Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır, infaz edilebilir şekilde tesis
edilmesi ve de en önemlisi sonradan yazılacak gerekçeli kararın, kısa karara uygun
olması gerekmektedir. Aksi halde, yargılamanın açıklığı ilkesi, dolayısıyla kamu vicdanı
zedelenmiş ve mahkeme kararlarına güven sarsılmış olacaktır. Nitekim, Yargıtay
İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 10/04/1992 tarih ve 1991/7 E., 1992/4 K. sayılı

kararında da kısa karar ile gerekçeli kararın çelişkili olmasının bozma nedeni sayılacağı
içtihat edilmiştir.

Bu husus 6100 sayılı HMK.nun 298/2. maddesinde de özellikle düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, Dairemizin araştırmaya yönelik bozma kararı üzerine yapılan
bilirkişi incelemesi ve dosyadaki tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde
davalı ... ile ihbar olunan özel güvenlik şirketleri arasındaki ilişkinin muvazaaya
dayanmayıp geçerli bir asıl işveren-alt işveren ilişkisine dayandığı anlaşılmıştır.
Davalının güvenlik işini alt işverene gördürmesinde yasaya engel bir durum söz konusu
değildir. Hal böyle olunca davacının muvazaaya dayalı tespit ve buna bağlı ücret farkı
alacağı talebinin reddi gerekirken, gerekçe içinde dahi çelişki yaratılarak davanın
kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 15.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.
