(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2017/39270E. , 2020/8344K.

"İçtihat Metni"
BÖLGE ADLİYEMAHKEMESİ:... 6. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı nezdinde genel müdür olarak 13.07.2015 tarihinde çalışmaya
başladığını, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışırken hiçbir açıklama yapılmaksızın 03.11.2015
tarihinde iş sözleşmesinin sonlandırıldığını ileri sürerek bakiye süre ücret alacağının hüküm altına
alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, taraflar arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmenin haklı
nedenlerle feshedildiğini ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, taraflar arasındaki iş
sözleşmesinin 13.07.2015 tarihinden başlayarak iki yıl süreyle geçerli olacağı ve süre sonunda
taraflar aksini bildirmedikçe sözleşmenin kendiliğinden birer yıl süreyle uzayacağı hususu
düzenlenmiş olmakla beraber, belirli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya
çıkması gibi bir objektif nedene dayanmadığı ve iş sözleşmesinin iki yılın sonunda taraflar aksini
bildirmedikçe kendiliğinden birer yıl uzayacağı hususunun düzenlenmiş olması dava konusu iş
akdini belirli süreli olma vasfının ortadan kaldırıldığı ve belirsiz süreli iş sözleşmesi haline
dönüştürüldüğü kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Uyuşmazlık taraflar arasındaki iş sözleşmesi nedeni ile davacının bakiye süre ücret alacağına hak
kazanıp kazanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden söz edilebilmesi için sözleşmenin açık veya örtülü olarak süreye
bağlanması ve bunun için objektif nedenlerin varlığı gerekir.

Borçlar Kanunu'nun 338. maddesinde, "Hizmet akdi, muayyen bir müddet için yapılmış yahut
böyle bir müddet işin maksut olan gayesinden anlaşılmakta bulunmuş ise, hilafı mukavele edilmiş
olmadıkça feshi ihbara hacet olmaksızın bu müddetin müruriyle, akit nihayet bulur” kuralı
mevcuttur. Anılan hükme göre tarafların belirli süreli iş sözleşmesi yapma konusunda iradelerinin
birleşmesi yeterli görüldüğü halde, mülga 1475 sayılı İş Kanunu uygulamasında, Yargıtay
kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli yenilenen
sözlesmeler hakımından ikiden fazla vwenilenme halinde sözlesmenin belirsiz süreli hale

UYMA iL ŞALLI YU UUUYyu ÇUMAn, HİUIyad Avi) ŞaAyıN ig Mu UYUM a nıua, iaiyitujş
kararları doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerine sınırlama getirilmiş ve sürekli yenilenen
sözleşmeler bakımından ikiden fazla yenilenme halinde, sözleşmenin belirsiz süreli hale
dönüşeceği kabul edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 430. maddesinde, esaslı sebeplerin varlığı yenilemeler için
öngörülmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağı kabul
edilmiştir.4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak
yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin
tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren
ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş
sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde
iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş
sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar
belirlenmiştir. Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak
yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya
konulmuştur.

Öte yandan değinilen 11. madde, 18 Mart 1999 tarihli 1999/70 EC Konsey Yönergesi ile birlikte
ele alınmalıdır. Çerçeve sözleşmesinin 4. maddesinde ayrım gözetmeme ilkesi vurgulanmıştır.
Buna göre iş şartları açısından, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilere yapılacak farklı
muamele esaslı sebeplere dayandırılmadığı sürece, yalnızca belirli süreli iş sözleşmesi ve iş ilişkisi
ile çalışmasından dolayı, emsal kadrolu işçilerden daha dezavantajlı
davranılmayacaktır.Sözleşmenin 5. maddesinde ise kötü niyete karşı önlem konusu ele alınmıştır.
Birbirini takip eden belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkisinden kaynaklanan
istismarların önlenmesini amaçlayan kanuni düzenlemelerin bulunmaması halinde; üye
devletlerin, sosyal taraflara danıştıktan sonra uluslararası yasalar, toplu sözleşmeler veya
uygulamaya göre belli başlı bazı sektörlerin ihtiyaçlarını da dikkate alarak, aşağıdaki tedbirlerden
bazılarını alma zorunluluğu vardır.

1.(a) Bu türden akit veya istihdam ilişkilerinin yenilenmesini haklı kılacak nesnel gerekçeler tespit
edilmesi,

I.(b) Yinelenen belirli süreli iş sözleşmeleri veya istihdam ilişkilerinin azami toplam süresini
belirlenmesi,

1.(c) Bu türden sözleşme veya istihdam ilişkisin kaç kez yenilenebileceğinin saptanması.

1.2. Sosyal taraflara danıştıktan sonra, üye devletler elverişli olan durumlarda belirli süreli iş
sözleşmesi veya istihdam ilişkisinin,

1.(a) Yenilenmiş sayılacağına,

2.(b) Belirsiz süreli iş sözleşmesi veya istihdam ilişkisi sayılacağına dair koşullar
belirleyeceklerdir.Öte yandan 1999/70 sayılı Konsey Direktifinin önsözünde, Essen Konseyi sonuç
bildirgesinde “çalışanların istemleri ve rekabetin gereklerini karşılayacak daha esnek bir iş
örgütlenmesini özellikle göz önünde tutan istihdam yoğun büyüme” anlayışına uygun olarak
alınması gerekli önlemler vurgulanmaktadır. 1999 yılı İstihdam Politikası Ana Hatları Hakkında 9
Şubat 1999 tarihli Konsey Tavsiye Kararı, “Sosyal tarafları işletmeleri daha verimli ve rekabetçi
kılmak ve esneklik ile iş güvenliği arasında gereken dengeyi sağlayabilmek amacıyla,
bulundukları her düzeyde esnek çalışma düzenlemeleri dahil, iş örgütlenmesinin modemize
edilmesi için sözleşme görüşmeleri yapmaya' davet etmiştir. Ayrıca, Hizmet ilişkisine İşveren
Tarafından Son Verilmesi Hakkında 158 sayılı Uluslararası Çalışma Sözleşmesine göre; bu
sözleşmenin koruyucu hükümlerinden kaçınmak amacıyla belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasına
karşı yeterli güvenceler alınması gerektiği vurgulanmıştır (m 2/3).Gerek 158 sayılı İLO
Sözleşmesi gerekse 1699/70 sayılı Konsey Direktifi, bir taraftan esnek çalışmayı özendirirken
diğer taraftan güvenliğe önem vererek bir denge amaçlamıştır. Başka bir anlatımla esnek çalışma
modellerinin kötüye kullanılmaması gerektiğini özenle vurgulamıştır.

CE 3 mdilam İmamın! Amıumnn biar iizmamınman İmmlimim mibaliğinm milena mslmammmammin halirli uu. An khalirmia

ENA MAKAMLAR EACANUNASIN ACA ŞAN ACARMICAZ MAYAN EAA, ED ANAMUR KEEAAEIAŞIII. ŞU LA AYAN ENUNU APA.OPORI ya MA LE
süreli olarak değerlendirilmesi imkânı ortadan kalkmıştır. Buna karşın, yapılan işin niteliği belirli
süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için önem arzetmektedir. Belirli bir işin tamamlanması veya
belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif şartlara bağlı olarak “belirli süreli iş sözleşmesi”
yapılabilecektir. 6098 sayılı Kanun'un 430. maddesinde ilk defa yapılacak olan sözleşmelerde
objektif sebep öngörülmemiş oluşu, önceki özel kanun olan İş Kanunu'nun 11. maddesindeki
objektif nedenlerin varlığını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı Kanun'un 11. maddesinde, esaslı bir sebep olmadıkça belirli süreli iş sözleşmelerinin
birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamayacağı kuralı ile bir ölçüde koruma sağlanmak
istenilmiştir. Belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması ve yenilenmesi, işçinin iş güvencesi dışında
kalması sonucunu doğurmamalıdır. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, 4857 sayılı Kanun'un 15.
maddesinde değinilen sürenin aşılmaması koşuluyla deneme süresi konulabilir.Borçlar
Kanunu'nun 325. maddesinde, “İş sahibi işi kabulde temerrüt ederse, işçi taahhüt ettiği işi
yapmaya mecbur olmaksızın mukaveledeki ücreti isteyebilir” şeklinde kurala yer verilerek işçinin
kalan süre ücretini talep hakkı olduğu belirtilmiştir. 6098 sayılı Kanun'un 01.07.2012 tarihinde
yürürlüğe girmiş olup, 408. maddesinde işverenin işi kabuldeki temerrüdü sebebiyle işçinin iş
görememesi halinde ücret hakkının olduğu açıklanmıştır. İşçinin iş görme edimini yerine
getirememesi halinde yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir işi yaparak kazandığı veya
kasten kaçındığı yararlarının indirileceği de hükme bağlanmıştır.Bakiye süre ücreti tutarı
tazminatın istenebilmesi için, iş sözleşmesinin haklı bir sebep bulunmaksızın işverence
feshedilmiş olması gerekir. İşverenin feshi 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinde yazılı sağlık
sebeplerine, ahlâk ve iyi niyet kuralları ile benzerlerine uymayan hallere veya zorlayıcı sebeplere
dayanması halinde, sözleşmenin kalan süresine ait ücretler yönünden işçinin talep hakkı
doğmaz.15.03.2003 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 15.03.2002 tarihinde yürürlüğe giren
4773 sayılı Kanun ile "geçerli fesih” kavramı iş hukukunda yerini almıştır. Her ne kadar geçerli
fesih gerek yukarıda değinilen Kanun ve gerekse 4857 sayılı Kanunu'nda belirsiz süreli iş
sözleşmeleri için öngörülmüş olsa da, belirli süreli iş sözleşmesi bakımından da tartışılmasında
yarar bulunmaktadır. Geçerli sebep ister işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden
kaynaklansın, isterse işçinin yeterliliği ve davranışlarına dayansın, belirli süreli iş sözleşmesinin
süresinden önce işverence feshi için gerekçe oluşturmamalıdır. Gerçekten, belirli süreli iş
sözleşmesi düzenleyerek taraflar fesih iradelerini sürenin sonuna kadar askıya almış sayılmalıdır.
Bu itibarla geçerli sebeplerin varlığına rağmen belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin iş
sözleşmesi süresinden önce haklı bir sebep olmaksızın feshedildiğinde kalan süreye ait ücretinin
ödenmesi gerekir.Somut olayda, mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin belirsiz süreli iş
sözleşmesi olduğu gerekçesi ile davacının bakiye süre ücreti tutarı tazminat talebinin reddine
karar verilmiştir. İş Kanunun 11. maddesinde öngörülen hükmün işçiyi koruma amacıyla
düzenlendiği dikkate alınarak, objektif şartlar bulunmadığı halde belirli süreli olarak yapılmış olan
iş sözleşmesinin, belirsiz süreli olduğunun işveren tarafından ileri sürülmesinin Türk Medeni
Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca hakkın kötüye kullanımını teşkil ettiği, İş Kanunu'nun 11.
maddesine dayanarak sözleşmenin belirsiz süreli olduğunu ileri sürme hakkının sadece işçiye ait
olması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Buna göre, taraflar arasındaki belirli süreli iş sözleşmesinin işverence feshinin haklı nedene
dayanıp dayanmadığı hususunda gerekirse işyerinde kayıtlar üzerinde inceleme yapılmak
suretiyle işverenin zarara uğrayıp uğramadığı, iş sözleşmesinin belirtilen nedenlerle feshinin haklı
nedene dayanıp dayanmadığı hususları tespit edilmeli, iş sözleşmesinin haklı bir neden
bulunmaksızın işverence feshedildiğinin tespiti halinde ise, 6098 sayılı Kanun'un 438/2.
maddesine göre işçinin, sözleşmenin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir
işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir araştırılmak suretiyle işçinin
sözleşmenin feshinden sonraki dönem içinde başka bir işten gelir elde edip etmediği ya da iş
arayıp aramadığı araştırılarak indirim yapılması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak

halslurn mierm imemaki rümlimdan hir Hmömnerlmamdiirma zamılmanlıdır Yamılaslı Amümerlmamedirmmma Sim malı

Ya. ARIN, MANALI YAPUUMASUMANSU EU MANLAŞM.EUN.UENAASUNUN. yap inu nasi pnasi, (OEMASSUDAŞUSU MANLIŞN.EUM.UUMASNUSUN. BUN, yasanın
şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye
Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı
sebeplerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin
alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.07.2020 tarihinde oybirliğiyle karar
verildi.
