9. Hukuk Dairesi 2020/8038 E. , 2020/19974K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : İŞKOLU TESPİTİNE İTİRAZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili
tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik
Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Asıl davada davacı vekili, ... tarafından, müvekkilinin ihale ile aldığı işlerle ilgili 16.05.2014
tarihli Resmi Gazete'de işkolu tespit kararı yayımlandığını, ihale konusu işlerin tamamının
yardımcı iş niteliğinde olduğunu, tespitte Akdeniz Üniversitesi Hastanesinin temizlik, yemek
yapım ve dağıtımı ile bulaşık işlerinin genel işler işkolunda bulunduğunun tespitine karar
verildiğini, ancak kararın 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş sözleşmesi Kanunu'nun ile işkolları
yönetmeliğine aykırı olduğunu ileri sürerek anılan işlerin sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda
bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı sendika vekili, 16.05.2014 gün ve 29002 sayılı Resmi Gazete'de
yayınlanan 2014/27 sayılı işkolu tespit kararının konusu olan davalı şirket tarafından hizmet
ihalesi ile alınan Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü Hastanesi'nde
görülen işlerin de 20 numaralı “Genel İşler” işkoluna girdiğine ilişkin tespitlerin iptalini talep
etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Cevap veren davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4
üncü ve 5 inci maddeleri kapsamında işkolu tespitine itiraza ilişkindir.

Türk toplu iş hukukundaki normatif düzenlemelerde işkolu kavramı önemli bir yer tutmaktadır.
6356 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesine göre, sendikalar kuruldukları işkolunda faaliyette
bulunurlar.

6356 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, işkolları, Kanuna ekli (1) sayılı
cetvelde gösterilmiştir. Maddenin ikinci fıkrasına göre ise, bir işyerinde yürütülen asıl işe
yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. Yine aynı maddede, bir işkoluna giren
işlerin neler olacağının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası
normlar göz önünde bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

işlerin neler olacağının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası
normlar göz önünde bulundurularak, yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

İşkolu kavramı sendikaların faaliyet alanlarını belirleyen temel bir öğedir. Birbirine benzer işler
bir hukuki kalıp altında toplu iş hukukuna sunulmaktadır.

İşkolu tespitinde birim olarak işyerinin esas alınacağı normatif düzenlemelerin tartışmasız bir
sonucudur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci maddesinin gerekçesinde, işyeri, teknik bir amaca,
diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir
birim olarak belirtilmiştir. İşyerinin sınırlarının saptanmasında “işyerine bağlı yerler” ile
“eklentiler” ve “araçların” bir birim kapsamında oldukları belirtildikten sonra özellikle bir
işyerinin mal ve hizmet üretimi için ayrı bir alanı da kullanması halinde bunların tek işyeri mi
yoksa birbirinden bağımsız işyerleri mi sayılacağı konusunda “amaçta birlik”, aynı teknik
amaca bağlı olarak üretimde bulunma, nitelik yönünden bağlılık ile “yönetimde birlik”, aynı
yönetim altında örgütlenmiş olma koşullarının aranacağı düzenlenmiştir.

İşkolunun belirlenmesi konusunu düzenleyen 6356 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre,
işkolu tespiti Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacaktır. Aile, Çalışma ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılan tespit ile ilgili kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasını
müteakip, bu tespite karşı ilgililer, onbeş gün içinde dava açabilir. Belirtilen süre hak
düşürücüdür.

Madde metninde ifade edilen “ilgililer” sözcüğü kanunda tanımlanmadığı gibi davanın kimin
aleyhine açılacağı da belirlenmemiştir.

İşkolu tespitine itiraz davalarının niteliği ve dava sonucunda verilecek kararın mahiyeti dikkate
alındığında, “ilgililer” ifadesinden öncelikle anlaşılması gerekenin, işveren ile işkolu tespit
kararı kapsamı dışında kalan, ancak tespit konusu işyerinin, kendi kurulu bulunduğu işkolunda
yer aldığını iddia eden sendikalar olduğu kabul edilmelidir. Nitekim, bu dava sonucunda
verilecek karar ile bir işyerinin, hangi sendikaların faaliyet alanı kapsamında yer alacağı tespit
edilecektir. Bu bağlamda ifade etmek gerekir ki, işkolu tespitine itiraz davasının, Bakanlık
yanında işveren ile dava sonucunda verilecek karardan etkilenecek olan sendikalara da
yöneltilmesi gerekmektedir. Bu noktada Bakanlık tarafından tespit edilen işkolunda kurulu
sendikaların da, davada taraf olarak yer alması gerektiği ifade edilmelidir.

İnceleme konusu davada, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 06/05/2014
tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre “Tamer Endüstriyel Proje ve Uygulama Ticaret
Limited Şirketi'nde Bakanlığımızca yapılan incelemede; ... hizmet alım sözleşmesi ile ... ... İli
Akdeniz Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü işyerinde; hastanenin temizlik
hizmetleri ile yemek yapımı, dağıtımı ve bulaşık işlerinin ... yapıldığı, bu nedenle yapılan
işlerin İşkolları Yönetmeliği'nin 20 sıra numaralı "Genel işler" işkolunda” yer aldığı tespit
edilmiştir.

Somut olayda asıl ve birleşen dosyadaki davacılar tarafından “Genel işler” işkolunda yer alan
sendikalara dava yöneltilmemiş, mahkemece de tespit kararından etkilenecek sendikalara
davanın yöneltilmesi sağlanmamıştır.

Yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere, işkolu tespitine itiraz davasının, dava sonucunda
verilecek karardan etkilenecek olan sendikalara da yöneltilmesi gerekmektedir. Bu itibarla,
mahkemece, asıl ve birleşen dosya davacılarının, Bakanlık tarafından dava konusu işyerinin
girdiği işkolu olarak tespit edilen “Genel işler” işkolunda kurulu sendikalara davayı
yöneltmesinin sağlanması ve bundan sonra işin esasının incelenmesi gerekmektedir.

Anılan hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup
bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

a e GG m şçşğj şşğşğ şi Ve Yu Wah vE .. a A, e , LR

ILCiHyiz Ulülldii Kaidilli YuURkRdilda ydzdii 5CUCPIciie UDULULMALSINA, UVUZİİd 5CUCUNIC YUİC 5d
hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek
halinde ilgiliye iadesine, 24/12/2020 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
