(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi 2020/2049E., 2020/8394K.
ç

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi
davalılar ve birleşen dava davalısı vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin
süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen
rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAYKARARI

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, asıl dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaynak ve
kapak montajcı olarak çalıştığını, davalılar arasında asıl iş veren alt iş veren ilişkisinin
bulunduğunu, iş sözleşmesini haklı neden olmadan feshedildiğini beyanla, ihbar
tazminatı, ücret alacağı,ulusal bayram ve genel tatil alacağı, fazla mesai alacağını,
hafta tatili alacağı talep etmiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne
karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içinde her üç davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere
göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine
karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı ...-... A.Ş.'nin dava konusu alacaklardan sorumlu olabilmesi için öncelikle
davalılar arasındaki hukuki ilişkinin nitelendirilmesi gerekir. Davalılar arasındaki
sözleşme, konu ile ilgisi nedeniyle asıl işveren-alt işveren ilişkisi ve anahtar teslim
inşaat sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmelidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun
2.maddesinin 6.fıkrasına göre, bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet
üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği
ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri
sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işverene alt işveren denir. Anılan fıkraya göre, alt
işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümü ancak
teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. Buna göre,
alt işverenin varlığından söz edilebilmesi için kendisi de işçi çalıştıran bir işverenin
varlığı şarttır. Alt işverenin iş aldığı ve kendisi de işçi çalıştıran işveren, asıl işveren
olarak adlandırılmaktadır. Sözleşme konusu faaliyetlerin tek bir yüklenicinin yönetimi
altında gerçekleştirilmesi ve eserin, iş sahibince bir bütün olarak faydalanabileceği hale
getirilmesinin taahhüt edildiği sözleşmelere “anahtar teslim inşaat sözleşmesi”

altında gerçekleştirilmesi ve eserin, iş sahibince bir bütün olarak faydalanabileceği hale
getirilmesinin taahhüt edildiği sözleşmelere “anahtar teslim inşaat sözleşmesi”
denilmektedir. Burada önemli olan, işin baştan sona kadar yüklenici tarafından
tamamlanmasıdır. Bu nedenle, malzemenin kim tarafından sağlandığı önem arz etmez.
Başka bir anlatımla, malzemenin tamamı iş sahibi tarafından sağlanmış olsa bile
sözleşmenin anahtar teslimi niteliği ortadan kalkmaz (BİRBEN, Erhan, “İş Kanunu'nun
2. Maddesindeki Müteselsil Sorumluluk Bakımından Anahtar Teslimi İnşaat Sözleşmesi
Kavramı ve Bu İlişkiye Bağlanan Hukuki Sonuçlar”, İş Hukukunda Yeni Yaklaşımlar, s. 7
vd.). Anahtar teslimi inşaat sözleşmelerinde, hak edişlerin düzenlenmesi, kontrol
edilmesi, işin seviyesi, malzeme ve işçilik standardının incelenmesi, arsa sahibinin
yapacağı bir iştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 474 ve 477.maddeleri uyarınca yüklenicinin
ayıptan sorumlu olabilemesi için iş sahibinin, teslim aldığı eseri, muayene etmesi ve
varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. İnşaat işlerinde çok basit imalat
hatalarının dahi, zamanında düzeltilmemesi halinde işin sonunda yapıdan beklenen
fonksiyonların bir kısmının sağlanmamasına, hatta taşıyıcı sistem imalatındaki hatalar
oluştuktan sonra hemen müdahale edilmemesi durumunda yapının hiç
kullanılmamasına neden olabilir. Yapım işinin gidişatından iş sahibinin hiçbir şekilde
haberdar olmaması, işin yapım aşamasından tümüyle uzak kalması, sözleşme konusu
eser tamamlandığında eserden beklenen fonksiyonların tamamen karşılanmamasına
yol açabilir. İnşaat sözleşmesine konu işlerin çok detaylı olması nedeniyle, doğrudan iş
sahbinin taşınmazı üzerinde yapılan imalattaki bir hatanın üzerine yeni imalatların
yapılması ve böylece zincirleme olarak hatalı bir imalat yapılmasına yol açılması
ihtimal dahilindedir. Tüm bu nedenlerle, iş sahibinin yapım işi devam ederken denetim
faaliyetlerinde bulunması ve yüklenicinin imalatının hatalı veya sözleşmeye,
şartnameye, projeye ve hatta mevzuata aykırı olanlar hakkında müdahalede
bulunması, işi durdurması ve iş değişikliği emirleri vermesi inşaat işinin gereğidir
(BİRBEN, Adı geçen makale, s. 9 vd.). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun bir kararında
belirttiği gibi, “...Öncelikle belirtilmelidir ki, yapılmış olan eser sözleşmesinde işin
kaliteli ve işyeri disiplini amacıyla bir kısım hükümlerin yer alması, inşaat sahipliği
dışında asıl işverenlik sıfatını doğuracak, işi alanın bağımsız işveren kimliğini ortadan
kaldıracak bir etmen değildir. Borçlar Kanunu'nun 357.maddesi uyarınca, eserin
imalinde kullanılacak malzemeyi yüklenici temin edebileceği gibi tarafların
kararlaştırmaları üzerine malzeme iş sahibi tarafından da sağlanabilir. Bu durum
malzemelerin özenli kullanılması, hesap verme ve artan kısımlarını iade borcu, ihbar
yükümlülüğü gibi konularda mükellefiyetler yüklemekte olup taraflar arasındaki hukuki
ilişkinin niteliğine etkisi bulunmamaktadır” (20.12.2006, 2006/21-796-2006/812).
Somut olayda, davalı ...-... Anonim Şirketi ile diğer davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti
arasında imzalanan 30.03.2011 tarihli Dağdelen Regülatörü ve HES Projesi 2. Kademe
İnşaan İşleri Sözleşmesi kapsamında işin “aşama derivasyon seddeleri ve geçici
duvarlar, kapama duvarları, regülatör gövdesi,su alma yapısı ve santral binası,
dolusavak, regülatör üzeinden ulaşım sağlanabilmesi için dolusavak köprüsü, balık
geçidi, mevcut kret ulaşım yolunun su alma yapısına ulaşması için bağlantı yolu
inşaatleri” işlerinden oluşmakta olduğu, sözleşmenin birim fiyat sözleşme olduğu, işin
başlama tarihinden itibaren 20 ay süreceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Davacı ise
bu sözleşme kapsamında diğer davalılarda çalışmıştır. Davalı ..- ... A.Ş 'nin asıl

Ea alım İÜrmmiimımısm mm mes5! 8..." id.“ . |. ami... >. .mğhamlİmnm İm mami ml

iddiyet RKUHMUŞUMNUMN CHOİN YIL UMUYuU, Wiyei UYavaliya Yaptılar HişdaL işini
davalının faaliyet konusuna girmediği de anlaşılmaktadır. Bir an için faaliyet konusuna
girdiği düşünülse dahi, süreklilik arz etmeyen inşaat işinde kontrol ve denetim
amacıyla istihdam edilen personel haricinde davalı .. -... A .Ş 'nin işçi çalıştırmadığı
göz önünde bulundurulduğunda aralarındaki ilişkinin asıl işveren-alt işveren ilişkisi
olarak değerlendirilmesine imkân bulunmamaktadır. Bu nedenle davalılar arasında
anahtar teslim bir inşaat sözleşmesi ilişkisi bulunduğu kabul edilmelidir.Açıklanan
nedenlerle, davalı ...-... A.Ş. ile diğer davalı arasındaki ilişki anahtar teslim inşaat
sözleşmesi niteliğinde olup, işin organizasyonu, yönetimi, personelin işe alınması ve
çıkartılması yetkisi tamamen işi üstlenmiş olan yükleniciye aitir. Hal böyle olunca
davalı ... -... A.Ş'nin dava konusu tazminat ve alacaklardan sorumlu tutulması
hatalıdır.Diğer yandan davalılar ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. San. ve Tic.
A.ş. arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığının kabulü de yerinde değildir. SONUÇ:
Temyiz olanan hükmün yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde davalı tarafa iadesine, 01.07.2020 tarihinde oyçokluğuyla
karar verildi.

KARŞI OY

Davalılar ... Üretim A.Ş. ile... İnşaat Sanayii ve Ticaret A.Ş. arasında ... Regülatörü ve
Hidroelektrik Santrali Projesi 2. Kademe İnşaat işlerinin yapımına dair sözleşme bütün
olarak değerlendirildiğinde davalı ... tarafından davalı ... İnşaat A.Ş.'ne, işin
organizazsyonunun, yönetiminin, personel alımı ve denetiminin ve işin yürütümünün
bir bütün olarak bırakılmadığı, davalı ... tarafından yapılan müdahalenin işin sözleşme
kapsamına uygun yapılması denetiminin çok ötesine geçtiği, işin başından sonuna
kadar davalı ... tarafından çalışanlar da dahil organize edildiği buna göre taraflar
arasında 4857 sayılı Yasanın 2. maddesi kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin
bulunduğu dolayısıyla alt işveren olan davalı ... İnşaat Sanayii ve Ticaret A.Ş. yanında
çalışan işçilerin açtığı işçilik alacakları davasında davalı ... A.Ş.'ninde asıl işveren
olarak sorumlu olması gerektiği düşünceyle, mahkeme kararının ONANMASI, yerine
sayın çoğunluğun bozma yönündeki görüşüne iştirak edememekteyiz.01.07.2020
