9. Hukuk Dairesi 2020/1504E., 2020/6246K.
»

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 28. HUKUK DAİRESİ

DAVA : Davacı, olumlu yetki tespitine itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalılar avukatları istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi davalı sendikanın usulüne uygun istinaf
başvurusu bulunmadığından itirazlarının reddine, davalı Bakanlığın istinaf taleplerinin
kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kararının kaldırılmasına ve davanın
reddine karar vermiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davacı avukatı
tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından
düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı ... Sendikasının 12.01.2015 tarihinde müvekkili işverene ait "...
Mevkii ... Belediyesi ... / ..." adresinde kurulu bulunan işyerinde toplu İş sözleşmesi
yapmak için diğer davalı ..'na müracaat ettiğini, anılan Bakanlığın 20.01.2015 tarihli
yazısı ile işyerinde çalışan toplam işçi sayısının 40 (kırk), üye sayısının ise 23 (yirmi
üç) olduğu tespitiyle davalı Sendikasının toplu iş sözleşmesi için gerekli çoğunluğu
sağladığını tespit ettiğini, tespit yazısının 26.01.2015 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı
Sendikanın, "16- Gemi Yapımı ve ... Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk” işkolunda
örgütlü bir sendika olduğunu, oysa SGK sicil numarasından da açıkça görüleceği üzere
bu işyerinin 15 nolu taşımacılık işkoluna kaydedildiğini, nitekim ...-04 sicil numarası ile
işlem gören müvekkili Şirketin tehlike sınıfı kodu 52.24 olup bu sınıf kodu İşkolları
Yönetmeliği'ne göre işyeri 15-Taşımacılık işkoluna girdiğini, bu nedenle 16 nolu
işkolunda faaliyet gösteren davalılardan Denizciler Sendikasının işyerinde yetki alması
yasal olarak mümkün olmadığından bu durumun kanuna açıkça aykırı olduğu, her ne
kadar Bakanlık yetki tespiti yazısında müvekkil Şirket işyeri SGK numarasını "...”
şeklinde, işkolunu gösteren hanelere (252240101) yer vermeksizin eksik yazmış olsa
da Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre işyerinin 15 nolu işkolunda tescil
edildiğini, şirket işyerinin 16 nolu Gemi Yapımı ve ... Taşımacılığı, Ardiye ve
Antrepoculuk İşkoluna dahil olmasının mümkün olmadığını, Şirkette esas olarak boru
hattı ile ham petrol, rafine petrol ve petrol ürünleri taşımacılığı, istasyonlara akaryakıt
tedariki, akaryakıt tanklarına EPDK kuralları gereği zorunlu olan "Ulusal Marker"
ekleme, laboratuar analizlerinin yapılması ve harmanlamadan sonra dinlendirme işleri,
İstasyonlara ait tankerlere yakıtın yüklenmesi, yükleme sırasında “Ulusal marker”,
katkı ve etanol enjeksiyonun yapıldığını, işyerinde yapılan faaliyetlerin 16 nolu işkolu
ile hiçbir ilgisi bulunmadığını iddia ederek yetki tespitinin iptaline karar verilmesini

talep etmiştir.
Pp Davalı Cewvahının Özeti:

NE MİLLİ Hiğisi UULUMMİgUIğMi İdüld CUCTEK YELKİ LeSplliin iptaline Kaldi VEHMMNESİM
talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili; davalı Sendika tarafından adıgeçen işyerlerinde toplu iş
sözleşmesi yapılması için 12/01/2015 tarihinde başvuruda bulunulması üzerine 6356
sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 42.maddesi uyarınca Bakanlığa
yapılan yetki tespit başvuruları; yine aynı Kanunun 41. maddesinin 7. fıkrası gereğince
Bakanlığa gönderilen sendika üyelik ve üyelikten çekilme bildirimleri ile işverenler
tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılan işçi bildirimlerinin o birlikte
değerlendirilmesi ile sonuçlandırılmış ve yapılan bildirimlere ilişkin alınan dökümlerde
işyerlerinin, İşkolları Yönetmeliği'nin 16. sıra numaralı “Gemi Yapımı ve ... Taşımacılığı,
Ardiye ve Antrepoculuk” işkolunda yer aldığı ve başvuru tarihi itibariyle söz konusu
işyerlerine 40 (kırk) işçinin çalıştığı, 23 (yirmiüç) işçinin ise ...'na üye olduğunun tespit
edildiği, buna ilişkin 20/01/2015 gün ve 1085 sayılı yetki tespit yazısının da taraflara
gönderildiğini, dava dilekçesinde yer alan iddialara katılma olanağı bulunmadığını
savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; ... 1951 yılında ... İş Kolunda çalışan işçilerin hak ve menfaatlerini
korumak üzere kurulduğunu, bu dönemde aynı işkolunda başka sendikaların da
kurulduğunu, 1959 yılında Türk ... Ulaş İş Federasyonu olarak tek çatı altında birleşen
diğer sendikalar ve davalı Sendikanın, bu isim altında faaliyetini sürdürdüğü, 1983
yılında 2821 sayılı Sendikalar Yasası gereğince federasyonların faaliyetine son
verilmesi nedeni ile ... adını alarak 1983 yılından günümüze dek faaliyetini 16 nolu iş
kolunda faaliyetini sürdürmekte olduğu, faaliyetini sürdürdüğü iş kolunda yaklaşık
5.500 üyesinin olduğu, Sendikanın yetkili olduğu Toplu İş Sözleşmesi yaptığı İşyerleri
ve işletmeler; Kıyı Emniyet Genel Müdürlüğü ... ... Otobüsleri A Ş. ... Büyükşehir
Belediyesi Şehir Hatları İşletmesi AŞ... (... İl Özel İdaresine bağlı), ... A.Ş. (...
Büyükşehir Belediyesine bağlı olarak çalışan), TCDD Tatvan Feribot işletme müdürlüğü
ve alt işvereni ..., TTK Zonguldak Liman Hizmetleri Müdürlüğü, ... A.Ş alt işvereni ...
A.ŞÇ(...... ve ...) ... Belediyesi Liman Hizmetleri Müdürlüğü, ayrıca armatörler olduğu,
Türkiye Denizcilik İşletmelerine bağlı olarak çalışan gemi adamları, atölye personeli ve
iskele personeli, kurulduğu tarihten bu yana Sendikamıza üye olarak çalıştığı, ve
Sendikalarının bu işyerinde faaliyet gösterdiği, 19 Aralık 2012 tarihli 25502 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan İşkolları Yönetmeliği'nde, bir işyerinin hangi işkoluna
dâhil olduğunu belirlenirken, İşyerinde üretilen mal veya hizmeti esas aldığı, o halde,
işkolu tespitinde esas incelenmesi ve belirlenmesi gereken, işverenin asıl yahut alt
işveren olup olmadığı değil, işyerinde üretilen asıl mal ve hizmetin ne olduğudur,
işyerinde üretilen mal ve hizmetin birden fazla işkolunu ilgilendirmesi halinde, ağırlıklı
işin ne olduğunun tespiti gerektiği, bu nedenle asıl işveren tarafından bir başka
işverene, yürütülmek üzere yardımcı işlerin verilmesi durumunda, önemli olan husus
işyerinde yürütülen birden fazla mal veya hizmet üretimi konularından hangisinin asıl
iş olduğunun tespit edilmesi olduğu, asıl iş tespit edildikten sonra, işyerinin hangi
işkoluna girdiği bu tespite göre belirlenmeli ve yardımcı işlerde bu işkolundan
sayılması gerektiği, Bakanlık nace kodlarını belirlerken, çalışan işçilerin başka
işkolunda çalışıyormuş gibi gösterilip işverence çalışanların Sendika üyesi olmalarına
engel olmalarının önüne geçmek için nace kodlarını tutmakta olduğu, ayrıca 6356
sayılı Sendikalar Yasasının 17.maddesinin 4 .fıkrasında bir işyerinde yardımcı işyerinde

İBS... İİ... İİ, 18. rd... İİ... İN e .. İİ . RM! İş

Ççalişdii İŞLMEİ YE, İŞYEIHNM GN Uİyi İŞKRULUMUd KULU!U UN SCHMUKRdYya UYE UlduUNMi HMURUUMU
içermekte olup bu çalışan işçiler de Sendikalar Yasasına göre Sendikalarına üye
olabildiği, Bakanlığın nace kodunu belirlerken yaptığı işlemin doğru olduğu, Nace
kodlarını belirleyen Bakanlık olup davalı Sendikanın dava konusu edilen olayla hiçbir
ilgisi ve alakasının bulunmadığı, bu nedenle davalının aktif husumet ehliyeti yokluğu
nedeni ile davanın reddi gerekir. Bakanlığın nace kodlarını belirlerken yaptığı
uygulamanın da doğru olduğu, iptali gereken bir hususun bulunmadığı savunarak
davanın reddini talep etmiştir.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, "... Mahkememizin 2015-341 esas sayılı dosyası Yargıtay 9.
Hukuk Dairesini 16.01.2019 tarihli 2018/10729 esas, 2019/1187 karar sayılı ilamı ile
kesinleşmiş olup söz konusu iş kolu tespit dosyasına göre

"Dava, çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığının 2015/22 sayılı iş kolu tespit kararına
itirazının kabulü ile yapılan tespitin iptaline ve işyerinin 04- Petrol iş kolunda yer
aldığının tespitine ilişkindir.

Mahkememizce 20/10/2016 tarihinde alınan ve hükme esas teşkil eden bilirkişi
raporuna göre; Davalı ... A. Ş. firmasına ait işyerinin yaptığı asıl işin belirlenmesi
halinde yer alacağı iş kolu ortaya çıkacaktır. Verilen yetki ile işyerinde yapılan İnceleme
de işyerinde, gemilerle üçüncü kişiler tarafından iskeleye getirilmiş olan yakıtın,
yaklaşık 2,5 km borularla şevkinin yapıldığı, talep ve ulusa marker çerçevesinde
kimyasal katkılar konarak, katkılı benzin ve katkılı motorin üretilerek, bunların daha
kimyasal yatkılar konarak, katkılı benzin ve katkılı motorin üretilerek bunların daha
sonra tankerlerle sevkinin yapıldığı tespit edilmiştir. İskeleye gelen ham petrol, rafine
petrol ve petrol ürünleri, 2,5 km'lik boru hattı yardımı ile sevk edilmekte, ulusal
marker ve gelen talep üzerine katkılı benzin ve katkılı motorin üretimi yapılmakta,
yakıtın tankerlere yüklenerek, istasyonlara sevki işlemleri gerçekleştirilmektedir.
İşyerinde biri beşerli diğeri dörderli grup halinde olmak üzere, toplam -9- adet katkı
tankının bulunması, aynca da toplam -43- çalışandan, -30- unun operasyon personeli
olması, işyerinde yapılan işin katkılı motorin ve katkılı benzin üretimi ve sevki
olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bilindiği gibi, İşkollan Yönetmeliğinin 52.21.12 alt
başlığında boru hattı taşımacılığının ve de yine 19.20.15 alt başlığı ya da sınıfı altında
petrol türevi yakıt üretimi işlerinin 04. Sıra da yer alan Petrol, Kimya, Lastik, Plastik ve
İlaç işkollan kapsamında yer aldıklan açıklanmaktadır. İşyerinde iskeleden tanklara
kadar olan işlemler, boru hattı taşımacılığı olup, tanklarda, akaryakıt ürünlerinin
operasyonel işlemlerle satışa hazır hale getirilmeleri de petrol türevinden yakıt üretimi
kapsamında yer almaktadır. Burada kimyasal katkı maddeleri ile performans arttırıcı
özellik kazandırılmaktadır ve de ortaya katkılı ürün çıkmaktadır. Bu bağlamda
İşyerinde yapılan işlerin, İşkolları Yönetmeliği 04 başlığı altında yer alan Petrol, kimya,
Lastik, Plastik ve İlaç İşkolunda yer alması gerekliği kanaatine varılmıştır. Bilindiği gibi
Depolama ve ambarlama faaliyeti, işyerine gelen ürünü aynı biçimde muhafaza
ederek, bir müddet depoda bekletildikten sonra sevk etmeyi kapsamaktadır. Davacı
işyerinde tankerlerle iskeleye gelen ürün, tanklarda depolanıp, aynı biçimde sevk
edilmemektedir. Tam tersi boru hattı sevkiyatı akabinde performans artırıcı özellikler
için kimyasal katkı maddeleriyle, ürün doğrudan kullanılır hale getirilmektedir. Bu
sebeplerle yapılan işleri İşkollan Yönetmeliği Ek - 1 listesindeki 16. Sıra (Gemi Yapımı,
... Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk işleri) kapsamında değerlendirmek, yerinde

miİmmaızam izamİm İse m lmeimemnsi'umaml'. Mi mıramı İl vmna man! İmnmİmdı zamana, 2'i

uiHayadı yalinMiş UN ULU. UMiNML ÜN, Uavdui Milla, Yilin Milaliali yapida diyi Yiyi, se
taşımacılığı da yapmamaktadır. Yine, gelen ürünü aynı biçimde muhafaza edip,
beklemesi akabinde sevk etmemektedir. Bu bağlam da, davacı şirketin yaptığı işleri,
ardiye ve antrepo işlerinden de değildir. İşyerinde, ürün doğrudan kullanılır hale
getirilmek üzere, kimyasal katkı maddeleriyle işlemden geçirilmekte, operasyonlar
yapılmaktadır. İşyerindeki tüketim kalemleri değerlendirildiğinde, bunlann yıllık olarak
768 m3 ile şirket marketi, 6 m3 ile ulusal marker ve de 1240 m3 ile etanol olduğu
görülmektedir. Bunlar doğrudan gelen ürüne yapılan katkılardır. Bu nedenlerle,
işyerinde yapılan işlerin İşkollan Yönetmeliği Ek - liste 04. Sırasında yer alan 'Tetrol,
Kimya, Lastik, Plastik ve İlaç İşkolu” kapsamında veya işkolunda yer aldığı kanaatine
varılmıştır. İş Başmüfettişi düzenlediği 13.02.2015 tarihli ve İNC/7190 - 1 nolu
İnceleme raporunun Sonuç ve Kanaat kısmında “İşveren şirket hissedan olan ..., ...
veya Petline gibi akaryakıt firmalan tarafından yurt dışı rafinerilerinden ithal edilen
ürünlerin ... yoluyla, gemi yardımı ile, davacı firmaya ait iskeleye getirildikleri”
açıklanmıştır. Bahsi geçen bu firmalar kendi adlarına bağımsız biçimde bu ürünleri
iskele getirmektedir. Başka bir deyişle, davacı firmanın petrol ürünlerini veya ham
petrolü uluslararası sularda tankerle taşıması söz konusu değildir. Anılan husus
karıştırılmış olduğu için, işkolunun tespitinde isabet kaydedilememiştir.

Tüm bu nedenler karşısında; Davacı ...Ş. işyerinde yapılan işlerin niteliği itibarıyla
İşkollan Yönetmeliğinin 04 sıra numaralı “Petrol, Kimya, Lastik, Plastik ve İlaç”
işkolunda yer aldığı, davacı ... A. Ş. işyerinde yapılan işlerin niteliği itibanyla İşkollan
Yönetmeliğinin 16 sıra numaralı “Gemi Yapımı, ... taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk”
işkolunda yer almadığı sonucuna varılarak,Davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm
kurulmuştur." oOSöz konusu kaa ve gerekçeye göre eldeki T.C.
98425987/103.02/1085 sayılı ve 20/01/2015 tarihli yetki tespit yazısı yerinde olmayıp
Gemi Yapımı ve ... Taşımacılığı, Ardiye ve Antrepoculuk iş kolunda olmadığı
belirlenmiştir..." gerekçesi ile davanın kabulüne karar vermiştir.

D)İstinaf başvurusu:

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı, davalı Bakanlık vekili ile katılmaya yoluyla da ...
istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E)İstinaf Sebepleri:

Davalı Bakanlık vekili istinaf başvurusunda;

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 5. maddesinin 2.fıkrasında;
"yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliği tespiti bir
sonraki dönem için geçerli olur. İşkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davalar, yetki
işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden sayılmaz." denildiği, diğer
taraftan İşkolları Yönetmeliği'nin 4.maddesinin "Bir işyerinin hangi işkoluna girdiği
konusunda anlaşmazlık çıkması halinde, ilgililerin başvurusu üzerine, işkolu, o
işyerinde yürütülen işin niteliğine göre T.C. ...'nca belirlenir. Bakanlık tespit ile ilgili
kararını Resmi Gazete'de yayımlar. Bu tespite karşı ilgililer, Sendikalar ve Toplu İş
Sözleşmesi Kanunu'nun 5.maddesine göre kararın yayımından itibaren 15 gün içinde
dava açabilir." hükmü gereğince işveren tarafından 22/01/2018 tarihinde Bakanlığa
yapılan işkolu tespiti başvurusu üzerine yapılan incelemeler sonucunda davacı ...
AŞ'nin söz konusu yönetmeliğin 16 sıra numaralı "Gemi Yapımı ve ... Taşımacılığı,
ardiye ve Antrepoculuk" işkolunda yer aldığı ve işkolu tespit kararının da 13/03/2015
tarih ve 29294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, verilen kararın haksız ve hukuka

.maslisamı mislianlen eealsi bammnlilem Sil eleimn Bünhleeammannn san smnlanslmnmellisilernseni manisa bal

ay ANA ag ÇA EŞ alaya Rk ii İban — beke ezen e A li
husus sayısal gerekli çoğunluğun sağlanıp sağlanmamış olduğu hususu olduğu ileri
sürülmüştür.

Katılma yoluyla İstinaf yoluna başvuran davalı ... vekili;

Öncelikle dikkat edilmesi gereken hususun 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş
Sözleşmesi Kanunu'nun 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan düzenleme olduğu,
burada yer alana "Yeni bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu
değişikliği tespiti bir sonraki dönem için geçerli olur. İşkolu tespit talebi ve buna ilişkin
açılan davalar, yetki işlemlerinde ve yetki davalarında bekletici neden sayılmaz."
hükmüne rağmen Mahkemenin, 2015/341 E. sayılı yargılamayı, işkolu tespit
yargılaması olmasına rağmen bekletici neden saydığı, bu durumun başlı başına kanuna
aykırı olduğu, bu duruma ilişkin 03.03.2016 tarihli beyan dilekçesi ile söz konusu ara
karardan rücu edilmesi talep edilmişse de bu talebin dikkate alınmadığı, hakkında
herhangi bir karar oluşturulmadığı gibi gerekçelendirilmediği, davacının yer aldığı
işkolu, Bakanlık tarafından gerçekleştirilmiş inceleme neticesinde 16 sıra numaralı
işkolu olarak tespit edilmiş olup bu karar 13.03.2015 tarih ve 29294 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlandığı, bununla birlikte başvuru tarihi itibariyle davacı işyerinde kırk
işçinin çalıştığı ve bu işçilerden yirmi üç tanesinin müvekkil Sendika'ya üye olduğu
dolayısıyla 20.01.2015 tarihli ve 1085 sayılı yetki tespit yazısı da yine Bakanlıkça
gerçekleştirildiği, ve herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığı, yargılamada
Mahkemenin değerlendirmesi gereken hukuk sayısal anlamda gerekli çoğunluğun
sağlanıp sağlanmadığı hususu olduğu, mahkemece tanzim edilmiş gerekçeli karar
yargılama konusundan farklı incelemeler içermekte olup hatalı, hukuka ve usule aykırı
olduğu ileri sürülmüştür.

F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, “İlk derece mahkemesi her ne kadar eldeki yetki tespitine
itiraz davasında, iş kolunun tespiti istemli ... 2. İş Mahkemesinin 2015/341 E.sayılı
davasını bekletici mesele yapmış ve bu dava sonucuna göre itirazı kabul etmiş ise de,
davacının iş kolunun tespitine ilişkin talepte bulunduğu 22/01/2015 tarihinden önce
davalı sendikanın başvurusu üzerine 12/01/2015 tarihinde yeni bir toplu iş sözleşmesi
için yetki süreci başlamış, 20/01/2015 tarihinde ise yetki tespitine karar verilmiştir.
Dolayısı ile iş koluna yapılan itirazın bu aşamada bekletici mesele yapılması yasaya
aykırı olup yapılacak iş davalı sendikanın işyerinde yeterli çoğunluğu sağlayıp
sağlamadığı yönünde inceleme yapmaktan ibarettir. Dairemizce ilk derece mahkemesi
kararı kaldırılarak, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan
incelemede davalı sendikanın talep tarihi itibari ile yeterli çoğunluğu sağladığı
anlaşıldığından yetki tespitine itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı sendika her ne kadar katılma yolu ile istinafa başvurduğunu beyan etmiş ise de,
HMK 347-348.maddesi gereğince ancak karşı tarafın istinaf dilekçesinin tebliği üzerine
katılma yolu ile istinafa başvurma hakkı olup, aynı tarafta olan diğer davalının istinaf
dilekçesinin tebliği üzerine katılma yolu ile istinafa başvurma hakkı bulunmadığı”
gerekçesiyle,

“A-Davalı sendikanın usulüne uygun istinaf başvurusu bulunmadığından itirazlarının
REDDİNE,

B-Davalı bakanlığın istinaf taleplerinin KABULÜNE,

C-HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ... 2. İŞ MAHKEMESİ 19/02/2019 tarih ve

90A1C11191€C€ acac 9010170 VW-araresmlı YADADTMTM WALLMTOTMACTIMNA

e rr RE LR AE EE m a ye İN
D-1-Davanın REDDİNE,” karar verilmiştir.

G)Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz
başvurusunda bulunulmuştur.

H) Gerekçe:

Toplu iş sözleşmesi kavramı T.C. Anayasa'nın 53. maddesinde, "Toplu iş sözleşmesi ve
toplu sözleşme hakkı” başlıklı maddenin birinci fıkrasına göre “İşçiler ve işverenler,
karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek
amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.” şeklinde düzenlenmiştir.

6356 sayılı Kanun'un 2/1-ğ maddesinde tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak
tanımlanan sendikaların amacı ise, yine aynı maddede, üyelerinin ortak ekonomik ve
sosyal hak ve çıkarlarını korumak olarak ifade edilmiştir. Şüphesiz, sendikaların
belirtilen amacı gerçekleştirebilecekleri en iyi araç, serbest toplu pazarlık hakkı
çerçevesinde bağıtlanacak bir toplu iş sözleşmesidir.

Toplu iş sözleşmesi yetkisi ise, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin
belli bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını
gösterir (GÜNAY, Cevdet İlhan, İş Hukuku Yeni İş Yasaları, Ankara, 2013, s. 942).
6356 sayılı Kanun'un “Yetki” başlıklı 41. maddesinin birinci fıkrasında "Kurulu
bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi
sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde
çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması
hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.” kuralına yer
verilmiş, takip eden 42 nci madde de yetki tespiti için yapılacak başvuru
düzenlenmiştir. İkinci fıkrasında Bakanlığın yapacağı inceleme düzenlenmiştir.
Bakanlığın incelemeyi kayıtlara göre yapacağı ve bu incelemede başvuru tarihi esas
alınacağı kural altına alınmıştır.

6356 sayılı Kanun'un "Yetki tespiti” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında da yeni
bir toplu iş sözleşmesi için yetki süreci başlamış ise işkolu değişikliğinin tespitinin bir
sonraki dönem için geçerli olacağı, işkolu tespit talebi ve buna ilişkin açılan davaların
yetki işlemlerinde ve yetki tespit davalarında bekletici neden sayılmayacağı amir
hüküm olarak düzenlenmiştir. Madde gerekçesinden bu hüküm ile işkolu itirazlarının
toplu sözleşme yapma sürecini gereksiz şekilde uzatmasını ve zaman zaman bu
itirazların toplu sözleşme sürecini kilitlemek için kötüye kullanılmasının önüne
geçilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, "16- Gemi yapımı ve ... taşımacılığı, ardiye ve antrepoculuk”
işkolunda örgütlü olan davalı ... Sendikasının başvuru tarihi olan 12.01.2015 itibariyle
işletme düzeyinde gerekli çoğunluğu sağladığına ilişkin yetki tespitinin iptali talep
edilmiştir. Yetki tespitine konu davacı işverenliğe ait ... ile ... sicil numaralı işyerlerinde
toplam çalışan sayısı 40 (kırk), üye sayısı ise 23 (yirmi üç) olduğu saptanmıştır.

İlk Derece Mahkemesince, yargılama safhasında davacı işverenliğe ait işkolu tespitine
ilişkin açılan dava bekletici mesele yapılarak sonucuna göre davanın kabulüne karar
verilmiş, bu karara karşı davalı Bakanlığın istinaf başvurusu ise yetki süreci
başladıktan sonra işkoluna yapılan itirazın bekletici mesele yapılmasının yasaya aykırı
olduğu gerekçesiyle kabul edilip, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile
davanın reddine dair hüküm oluşturulmuştur.

Bölas Adsliya Mahlkemecinre Jekoalıı teaecniti itiraz dawacının bhekletiri maecelea

a a m a 0 a, a, m eş ru ve ya
yapılamayacağına ilişkin tespiti ve değerlendirmesi Kanuna ve Dairemiz uygulamasına
göre yerinde ise de; davacı itirazları dikkate alındığında uyuşmazlığın esasının çözümü
için tek başına yeterli değildir.

Zira davacı Şirket, davalı Sendika'nın “16- Gemi yapımı ve ... taşımacılığı, ardiye ve
antrepoculuk” işkolunda örgütlü olduğu ve yetki başvuru tarihi itibariyle yetki tespitine
konu ... sicil numaralı işyerinin kayıtlar dikkate alındığında, “15-Taşımacılık” işkolunda
yer aldığı bu yönüyle de davalı Sendikanın ehliyetsiz olduğunu iddia etmiş, dava
dilekçesi ekinde de bu iddiasını destekleyen 2014/12 inci aya ait SGK belgelerini
sunmuştur. Bu belgelerin tedkikinden ... sicil numaralı işyerinin işkolunu gösteren
hanelerde tehlike sınıf kodunun 5224 olarak göründüğü, bu koda göre de işyerinin
“15-Taşımacılık” işkoluna girdiği görülmektedir. Yetki tespit başvuru yazısında bu
hanelere yer verilmeksizin sicil numarası yazılmıştır.

Yine tespite konu diğer işyeri olan ... sicil numaralı işyerine ilişkin işkolu kodu da
uyuşmazlık konusu yetki tespiti belgesinde belirtilmemiş olmakla birlikte yetki döküm
dosyasındaki kayıtlardan sınıf kodunun 8211 olarak gösterildiği, buna göre de işyerinin
“10-Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkoluna girdiği görülmüştür.

Dolayısıyla yetki başvuru tarihi itibariyle davalı Sendikanın bu işyerlerinde toplu iş
sözleşmesi ehliyetine sahip olup olmadığının araştırılması gereklidir. Kayıtlardaki çelişki
açıklığa kavuşturulmalıdır.

Yargılamanın geldiği bu safhada yapılması gereken iş, yetki başvuru tarihi itibariyle
tespite konu işyerlerinin hangi işkolunda kayıtlı olduğunun açıklığa kavuşturulması ve
sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.

Netice itibariyle uyuşmazlığın esasını etkileyecek davacı iddiaları araştırılmadan ve bu
konuda bir gerekçe oluşturulmadan sonuca gidilmesi bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan
temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine,
kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 24.06.2020 tarihinde
oybirliğiyle karar verildi.
