9. Hukuk Dairesi 2019/7323E. , 2020/16546K.
»

"İçtihat Metni"

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : İstanbul 31. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde taraflar
vekillerince temyiz edilmesi ve davacı vekili tarafından duruşma talep edilmesi üzerine
dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 24.11.2020
Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı
adına vekili Avukat ... ile karşı taraflar adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya
başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya
son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi,
gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAYKARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sağlığı ve güvenliği çevre direktörü olduğunu, dava dışı ...
Rafinerisi A.Ş'de üst düzey yönetici olarak çalışmakta iken ... Havaalanları İnşaatı Adi
Ortaklığı Ticari işletmesi tarafından yönetici bulma ve yerleştirme aracı kurum
vasıtasıyla iş teklifinde bulunduğunu, davacının halihazırda işini bırakarak zaten
çalışmakta olduğu şirketten başka bir şirkete transfer olması halinde risk altına
girebileceğini düşünerek ... Havaalanları İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari işletmesi ile iş
görüşmeleri sırasında sözleşmeye, iş sözleşmesinin 2 yıl içeresinde işveren tarafından
herhangi bir nedenle feshedilmesi halinde uğrayacağı muhtemel zararların telafisi için
yıllık net maaşın 9470'nin tazminat olarak ödenmesi maddesini koyulmasını talep
ettiğini,davacının talebi ... Havaalanları İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari işletmesi tarafından
kabul edildiğini, davacının işe başladığını, ilerleyen dönemlerde davacının maaşının
yüksek olduğunu belirterek düşürmek istedikleri davacının bunu kabul etmediğini,
davalıların davacıyı hiçbir talebi olmadan işveren vekili olarak tayin ettiklerini,
davacının bu görevi ihtarname ile kabul etmediğini, daha sonra davacının iş
sözleşmesinin haksız bir şekilde feshedildiğini belirterek fesih tazminatı ile ihbar
tazminatının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, davacının İstanbul 3. Havalimanı projesinde iş sağlığı ve güvenliğinden
sorumlu direktör olduğunu, davacının iş sözleşmesinin inşaat sahasında yaşanan
kazaları ve uyarılmasına rağmen yükümlülüklerini yerine ogetirmemesinden
feshedildiğini, davacının yaşanan kazalardan dolayı savunmasının alındığını, davacının
savunmasında kendisinin sorumlu olmadığını beyan ettiğini, davacının iş sözleşmesinin

haklı nedenle feshedildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
İL Mereore Mahlkemeci Kararının Özeti:

SdVUNMasIndd KENGISİIMA SOTUM!U OMMadığıMm DEYaN CLUĞIM, YaVacının Iş sözleşmesinin
haklı nedenle feshedildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi
raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İstinaf başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar vekili istinaf başvurusunda
bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, taraflar arasındaki iş sözleşmesi belirsiz süreli olup davacı
25.05.2015-13.10.2015 tarihleri arasında 4 ay 18 gün çalışmış olduğu, tarafların
dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumu, davacının icra ettiği görevin niteliği,
işvereni feshe götüren sebep ve saikler ile ifa edilen sözleşme süresi dikkate
alındığında Borçlar Kanunu uyarınca cezadan yapılacak indirim oranının Ye 60 olarak
belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.2
maddesi uyarınca kabulü ile, İlk Derece Mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına
karar verilmiştir.

Temyiz :

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere
göre, davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz
itirazları yerinde değildir.

2-İş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı ve indirim
hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Cezai şart öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde ödenmesi
gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlanmıştır. (Tunçomağ, Kenan: Türk
Hukukunda Cezai Şart, İstanbul 1963)

Cezai şart, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179-182. maddeleri arasında
düzenlenmiş olup, İş Kanunlarında konuya dair bir hükme yer verilmemiştir. İş hukuku
açısından Türk Borçlar Kanununun söz konusu hükümleri uygulanmakla birlikte,
Dairemizce bazı yönlerden İş hukukuna özgü çözümler üretilmiştir. İş hukukunda “İşçi
Yararına Yorum İlkesi”nin bir sonucu olarak sadece işçi aleyhine yükümlülük öngören
cezai şart hükümleri geçersiz sayılmış ve bu yönde yerleşmiş içtihatlar öğretide de
benimsenmiştir. Hizmet sözleşmeleri açısından cezai şartla ilgili olarak 818 sayılı
Yasada açık bir hüküm bulunmaz iken, Dairemizin uygulamasına paralel olarak; 1
Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 420.
maddesi “Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir.”
hükmünü getirmiştir. Bu itibarla hizmet sözleşmelerine işçi aleyhine konulan cezai
şartlar geçersiz, işçi lehine konulan cezai şartlar ise geçerli kabul edilmelidir.

Cezai şartın işçi ve işveren hakkında ve iki taraflı olarak düzenlenmesi gereği, işçi
aleyhine kararlaştırılan cezai şartın işveren aleyhine kararlaştırılandan daha fazla
olmaması sonucunu da ortaya koymaktadır. Başka bir anlatımla işçi aleyhine olarak
belirlenen cezai şartın, koşulları ve ceza miktarı bakımından işverenin sorumluluğunu
aşması düşünülemez. İki taraflı cezai şartta işçi aleyhine bir eşitsizlik durumunda,
cezai şart hükmü tümden geçersiz olmamakla birlikte, işçinin yükümlülüğü işverenin

ağ LL

SUTUMMU UUUYU İMikiali VE MaHNell dşdlllde,

İşçiye verilen eğitim karşılığı belli bir süre çalışması koşuluna bağlı olarak
kararlaştırılan cezai şart tek taraflı olarak değerlendirilemez. İşçiye verilen eğitim
bedeli kadar cezai şartın karşılığı bulunmakla eğitim karşılığı cezai şart hükmü
belirtilen ölçüler içinde geçerlidir.

Gerek belirli gerekse belirsiz iş sözleşmelerinde, cezai şart içeren hükümler, karşılıklılık
prensibinin bulunması halinde kural olarak geçerlidir. Ancak, sözleşmenin süresinden
önce feshi koşuluna bağlı cezai şartın geçerli olabilmesi için, taraflar arasındaki iş
sözleşmesinin belirli süreli olması zorunludur. Bu kural yönünden Yargıtay İçtihatları
Birleştirme Genel Kurulu'nun 08.03.2019 tarihli 2017/10 esas 2019/1 karar sayılı
kararı ile belirli süreli olarak yapılmış ancak objektif şartları taşımadığı için belirsiz
süreli kabul edilen iş sözleşmesinde kararlaştırılan "süreden önce haksız feshe bağlı
cezai şart hükmünün geçerli olduğuna" hüküm kurulduğundan, artık sözleşmenin
belirli osüreli ve belirsiz süreli olmasının cezai şartın geçerliliğine etkisi
bulunmamaktadır .

Türk Borçlar Kanunu'nun 182/son maddesinde ise fahiş cezai şartın hâkim tarafından
tenkis edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. İş hukuku uygulamasında işçi aleyhine
cezai şart düzenlemeleri bakımından konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Şart ve
ceza arasındaki ilişki gözetilerek, işçinin iktisadi açıdan mahvına neden olmayacak
çözümlere gidilmelidir. İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan,
sözleşme kapsamında çalışılan ve çalışması gereken sürelere göre oran kurularak
indirime gidilmelidir. Ancak sadece süre oranlamasına göre indirim yapılması yeterli
değildir.

Taraflar arasındaki iş sözleşmesinin 40. maddesinde iş sözleşmesinin ilk iki yıl
içerisinde belirlenen şartlara çalışanın uymadığı ileri sürülerek ve herhangi bir nedenle
işverence feshedilmesi durumunda çalışanın başka bir projeden transferi nedeniyle
uğrayacağı muhtemel zararlarına karşı yıllık net maaş üzerinden kazancının “e70'ni
tazminat olarak ödemeyi kabul ettiği,çalışanın istifası halinde tazminat hükmünün
geçerli olmadığı belirtilmiştir.Davacının iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından
feshedildiği, bu nedenle davacının bu tazminata hak kazandığı anlaşılmakla hüküm
altına alınması yerindedir. Ancak Bölge Adliye Mahkemesince tazminata “o 60 oranında
indirim yapılmış ise de; cezai şarta ilişkin taraflar arasındaki sözleşme hükmü, yapılan
iş ve tarafların durumları, davacının başka bir işyerindeki çalışmasını davalılara ait
işyerinde çalışmak için sonlandırdığı gözetildiğinde indirim oranı fazla olduğu
anlaşılmakla, daha makul oranda indirim yapılmalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı
BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.11.2020 tarihinde
oybirliğiyle karar verildi.
