{"article_info":{"article_id":164333,"cat_id":1456,"cat_title":"Văn mẫu 8 - Kết nối tri thức","publish_time":1715587140,"cat_id2":1456,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6289-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Vịnh khoa thi Hương lớp 8","label":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Vịnh khoa thi Hương","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-vinh-khoa-thi-huong-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu tác giả Trần Tế Xương và dẫn dắt vào bài Vịnh khoa thi Hương.","content":"<p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_1\">Dàn ý chi tiết</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-9bc66c44-70f8-6799-cdf3-5733cbbde05e\" dir=\"ltr\"><span>1. Mở đoạn: </span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>- Giới thiệu tác giả Trần Tế Xương và dẫn dắt vào bài Vịnh khoa thi Hương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>2. Thân đoạn: </span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>a. Hai câu đề</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa: lời thông báo, giới thiệu của tác giả về quy định bình thường của lệ thi cử nước nhà xưa nay.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà: Vốn là hai nơi khác nhau, hai trường thi khác nhau, nhưng năm nay thí sinh của hai trường này lại ngồi trộn lẫn với nhau.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Từ \"lẫn\" diễn tả khung cảnh nhốn nháo, ô hợp của trường thi, đối lập với sự trang nghiêm cần có trong một kì thi hương quan trọng của triều đình.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>→ Dẫn dắt vào bối cảnh của kì thi một cách tài tình, độc đáo, phần nào phản ánh được thực trạng kì thi lúc bấy giờ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>b. Hai câu thực</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ: Sĩ tử\" là những người đi thi, đáng ra phải trông thật nho nhã, trang trọng, vậy mà ở đây toàn thấy là sự luộm thuộm, lôi thôi. Đảo chữ \"lôi thôi\" lên đầu câu để nhấn mạnh cái sự nhếch nhác của các sĩ tử trong mùa thi hương lần này → gợi lên sự xiêu vẹo, sự đổ gãy, lếch thếch của những kẻ sau này vốn sẽ trở thành những trụ cột tương lai của đất nước.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm ọe quan trường miệng thét loa: Cái âm thanh \"ậm ọe\" ấy chỉ là những thanh âm ú ớ, không rõ tiếng rõ lời, nhưng lại được gân lên bằng sự la lối của đám quan lại trường thi. Sự trang trọng trong việc gọi tên vào thi của kì thi hương ấy đã bị những kẻ làm quan kia lấn át, làm lu mờ bởi sự phách lối, vênh váo của những kẻ dựa hơi mà chẳng có chút thực quyền nào.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>→ Hai câu thơ đối nhau làm nổi bật lên khung cảnh của trường thi. Nhưng trong đó, người ta thấy không chỉ là bóng dáng của trường thi với kì thi hương mà còn thấy khung cảnh hỗn tạp, nhốn nháo của đất nước khi rơi vào tình nửa thực dân nửa phong kiến.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>c. Hai câu luận</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hình ảnh của một \"ông Tây\" với \"bà đầm\" phản ánh thật đúng với cái tình cảnh của nước ta thời bấy giờ: người dân trở thành nô lệ, triều đình là một bức bình phong còn thực quyền ở trong tay người Pháp.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tú Xương đặt cái \"váy\" của bà đầm và cái \"lọng\" của ông quan Tây được đặt ngang bằng, ghép hai hình ảnh đó lại, người ta thấy đó là mỉa mai đầy châm biếm</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Từ \"quan sứ\" để nói về ông quan tây nhưng lại dùng từ \"mụ đầm\" khi nói về vợ của ông ta, đây chẳng phải là một sự khinh bỉ, một sự \"chơi xỏ\" mà Tú Xương dành cho viên Toàn quyền Pháp.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>d. Hai câu kết</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Đất Bắc\" vốn là từ chỉ Hà Nội, là nơi hội tụ của ngàn năm kinh đô, là nơi của bậc đế vương ngự trị.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Nhân tài\" ở đây là một từ phiếm chỉ, là những kẻ đã từng một lần mơ ước được bước qua cánh cửa thi hương này và cũng là những kẻ đã từng đặt chân đến đây hãy nhìn xem \"cảnh nước nhà\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>→ Lời thơ như một tiếng than đau xót vô vàn của Tú Xương khi mắt phải nhìn thấy đất nước đang dần rơi vào tay giặc.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>3. Kết đoạn: </span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Khái quát lại giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ; đồng thời nêu lên cảm nghĩ của bản thân.</span></p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_2\">Mẫu 1</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-62aa1763-70f8-a178-e60a-28ec40f66174\" dir=\"ltr\"><span>Sinh ra vào lúc đất nước cũng có vua, có các quan, có triều đình, nhưng thực dân Pháp mới là chủ, Tú Xương không thể làm ngơ trước bao cảnh chướng tai gai mắt. Ông làm thơ lên án những chuyện đồi bại xấu xa của cái thời buổi nhiễu nhương dở Tây, dở ta. Ông không ngần ngại phơi bày nỗi nhục mất nước. Bài Vịnh khoa thi Hương sau đây chính là một bức tranh về nỗi nhục nô lệ ấy:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lọng cắm rợp trời, quán sứ đến,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất bắc, kìa ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cuộc thi mang tầm vóc quốc gia, nhưng là một quốc gia mất chủ quyền. Sự phụ thuộc ấy bộc lộ ngay ở cung cách tổ chức: Nhà nước ba năm mở một khoa,Trường Nam thi lẫn với trường Hà. Không phải là vua hay triều đình mở khoa thi mà là nhà nước. Bộ máy quản lí quốc gia trước đây, bây giờ gọi theo cách của người Pháp. Cũng phải thôi, vua quan nhà Nguyễn lúc này chỉ là công cụ dưới cái gậy chỉ huy của nhà nước thực dân mà đứng đầu là quan toàn quyền. Cho nên sĩ tử không còn đi thi như hàng trăm năm nay, mà \"trường Nam thi lẫn với trường Hà\". Chữ \"lẫn\" cho thấy cách thức tổ chức có vẻ thiếu trật tự, thiếu nền nếp, không quy cũ, lẫn lộn, lung tung.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Chữ nghĩa không phải chỉ mang nghĩa bóng mà ở đây mang nghĩa tả thực rất cụ thể. Trước đây, ở Bắc kì, có hai trường thi hương: một ở Nam Định, một ở Hà Nội. Thí sinh ở địa phương nào thì được về thi ở đó. Nhưng từ khi thực dân Pháp đánh chiếm Hà Nội, kì thi hương ở Hà Nội bị bãi bỏ, sĩ tử Hà Nội phải khăn gói về Nam Định tham gia thi. Tuy nhiên, dù thi về cái gì, cấp độ nào, ở đâu chăng nữa, thí sinh và người coi thi vẫn có vai trò quan trọng bậc nhất. Không có hai nhân vật này thì không có kì thi và nhìn vào họ, có thể đánh giá được chất lượng, ý nghĩa, tầm quan trọng của chuyện thi cử.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hãy đọc hai câu đầu và quan sát những phác hoạ của Tú Xương: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,Ậm oẹ quan trường miệng thét loa. Sĩ tử - thí sinh, người đi thi, qua bao tháng ngày dùi mài kinh sử, cháy bỏng mong đợi ngày mở khoa thi để đem tài năng thi thố, làm vẻ vang cho bản thân và gia đình. Lẽ ra họ phải toát ra chí khí hiên ngang, \"hoành tráng\", như cách nói của Nguyễn Công Trứ: \"Làm trai đứng ở trong trời đất/ phải có danh gì với núi sông\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đằng này, trông họ không có dáng vẻ gì của người đi chiếm bảng vàng. Chữ \"lôi thôi\", là hình dạng là phong thái của họ: bệ rạc, luộm thuộm, thiếu sinh khí, tàn cuộc. \"Lọ\" ở đây là lọ đựng nước uống, một đồ vật cần thiết vì thời gian làm bài rất dài. Nhưng cái ta trông chờ ở đây là bút nghiên, giấy tờ, ông quyến,... chứ không phải là một thứ của kẻ vất vưởng trên đường. Trông họ thật tội nghiệp, đúng như một lần khác, Tú Xương đã phác một nét về thần thái của họ: \"Sĩ khí rụt rè gà phải cáo\". Sự luộm thuộm, lôi thôi của sĩ tử phải chăng vì quan trường- quan coi thi quá khắt khe nghiêm khắc?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tất nhiên, thay mặt nhà nước, nhận trọng trách tuyển dụng nhân tài, oai nghiêm, chặt chẽ, rành mạch là tính chất chức năng của họ. Nhưng \"quan trường\" trong khoa thi hương này, không được như vậy. Họ cũng cố ra vẻ oai vệ, họ \"thét loa\" khi xướng danh. Tất cả tiếng thét của quan trường chỉ là phát ra những âm thanh \"ậm oẹ\", ngọng ngịu chẳng có gì là rõ ràng, minh bạch. Nhìn chung những sĩ tử và quan trường trong kì thi này mang dáng vẻ lôi thôi, bệ rạc, ngượng ngịu, yêu thế, đúng là dáng vẻ của kẻ bị phụ thuộc, mất quyền chủ động.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Họ chỉ như là những vai phụ trong vở tuồng thi cử. Và đây mới thực sự là nhân vật chính :Lọng cắm rợp trời, quan sứ đến,Váy lê quét đất mụ đầm ra. Điều nực cười là kì thi của người Việt mà không phải là các quan người Việt đến để điều hành. Cũng là cười nhưng là cười ra nước mắt. Trong khi sĩ tử và quan trường lôi thôi, ậm oẹ, xơ xác, tàn tạ, yếu thế thì quan sứ và mụ đầm rợp trời, quét đất, rực rỡ, hoành tráng, áp đảo, mang vượng khí kẻ chủ nhân. Tú Xương đã nhận ra một dấu ấn của hiện thực: thời cuộc đổi thay, mọi giá trị bị đảo ngược.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Thi cử thời thực dân không phải là chỗ so tài trí của sĩ tử bốn phương mà là nơi để cho các quan Pháp thực dân phô trương thanh thế là chỗ không phải để tôn vinh mà để sỉ nhục nhân tài đất Việt và quan trọng là để khẳng định cái \"toàn quyền\" của các quan cai trị. Không phải ngẫu nhiên mà các bà đầm Pháp bấy giờ rất hay xuất hiện trong các kì thi. Có lần Tú Xương ghi được cảnh bà đầm ngồi cao ngất trên ghế để cho các ông cụ An Nam xì xụp lạy dưới sân (Trên ghế bà đầm ngoi đít vịt / Dưới sân ông cử ngẩng đầu rồng).</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Sự thực đương thời có những kẻ xu thời, chịu nhục để cầu phú quí, nhưng cũng có những con người có lương tâm, có nhân cách, họ luôn cảm thấy nỗi nhục nô lệ. Một trong những con người như vậy là nhà thơ ở đất Vị Hoàng, tác giả của bài thơ mà ta đang đọc. Hai câu kết có thể nói là một tiếng lòng biết bao cay đắng: Nhân tài đất bắc, kìa ai đó,Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà. Không còn là tiếng cười mà chỉ là một cảm giác nhức nhối vừa thương vừa giận vừa căm ghét. Nhà thơ chỉ cho mọi người thấy những con người lôi thôi...đeo lọ kia, những quan trường...âm oẹ kia không phải là những kẻ đáng cười. Họ còn mang dáng vẻ đáng thương của một đất nước.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hào khí tiên rồng ở đâu, nhân tài ở đâu mà chỉ còn lại những con người cam chịu làm tay sai cho bọn thực dân đế quốc, lại để cho bọn ngoại bang đáng ghét được đè đầu cưỡi cổ dương dương tự đắc như vậy? Lời thơ kết thúc nhưng nỗi đau trong lòng người lại dội lên quặn thắt. Thời trung đại, không có nhà thơ nào viết nhiều (tới 13 bài vừa thơ vừa phú) về chuyện thi cử như Trần Tế Xương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Chuyện thi cử trong thơ ông vừa bi vừa hài, là chuyện cười ra nước mắt. Có lí do riêng, không biết vì cái luật lệ khe khắt của trường thi hay vì tính nết không chịu được khuôn phép của ông mà tám lần thi biết bao cực nhọc và tốn kém, ông chỉ đỗ cái tú tài. Còn do cái chế độ khoa cử nói riêng và chế độ xã hội nói chung thời thực dân phong kiến, đầy rẫy cái cảnh \"đậu lạy quan xin\", bất công, ngang trái.</span></p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_3\">Mẫu 2</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-00f8a01a-70f8-ca56-3f10-63fa974201cc\" dir=\"ltr\"><span>Tú Xương là một nhà thơ được sinh ra và lớn lên trong giai đoạn có thể nói là bi thương nhất của đất nước – nước ta bị Pháp tấn công và thống trị. Trước cảnh đất nước bị tù đày ấy, thơ của ông là một bức tranh hiện thực vừa bày tỏ sự đau xót của một người con nước Nam, đồng thời cũng tố cáo tội ác đen tối của bọn thực dân. Và “Vịnh khoa thi hương” cũng là một tác phẩm như thế.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Mở đầu bài thơ là hai câu thơ giới thiệu kì thi Hương năm ấy:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Nhà nước ba năm mở một khoa</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Kì thi này được tổ chức một cách bình thường, cứ ba năm một lần. Nhưng điều bất thường của nó là, các thí sinh của trường Hà Nội cũng bị dồn về trường Nam Định để thi. Chỉ một từ “lẫn”, tác giả đã khéo léo nói lên tình trạng hồn loạn, bát nháo, tạp nham của khoa thi Hương năm ấy.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Và đúng là, việc thi cử ấy tạp nham thật:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm ọe quan trường miệng thét loa.”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Từ “lôi thôi” được đặt lên đầu câu, nhấn mạnh vẻ lếch thếch, không gọn gàng của các vị “sĩ tử”. Bình thường, những người đi thi đều là những người đọc sách, những người luôn gọn gàng, chỉn chu. Vậy mà nay, thí sinh đi thi với vẻ xốc xếch, với lọ chai lỉnh kỉnh, không còn cái vẻ tao nhã của người đọc sách. Chỉ một đối tượng, nhưng cũng đủ để chỉ sự xuống cấp của toàn xã hội. Thí sinh không còn vẻ nho nhã trí thức thì những vị giám khảo cũng không còn vẻ nghiêm túc, đáng kính như trước nữa, chỉ còn cái dáng “thét loa” như ngoài chợ, mà nói thì cũng “ậm ọe” chẳng thành câu. Một lần nữa, tính từ miêu tả “ậm ọe” lại được cho lên đầu câu giống như từ “lôi thôi” ở trên để làm nổi bật lên sự bất tài của đám quan trông trường thi. Chúng chỉ là những kẻ vênh váo, dựa hơi, chẳng có tài năng cũng chẳng có thực quyền. Trước mắt người đọc hiện lên hình ảnh của một trường thi nhốn nháo, quan trông thi thì luôn miệng hống hách, quát tháo, sĩ tử đi thi thì lôi thôi, lếch thếch, xiêu vẹo lều chõng lọ giấy đi thi. Thật là đáng buồn và đáng cười thay!</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trong cái nhốn nháo, tạp nham ấy, hai nhân vật “quan trọng” xuất hiện một cách hoành tráng:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Lọng cắm rợp trời quan sứ đến</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Theo như lịch sử, kì thi năm Đinh Dậu 1897 có vợ chồng toàn quyền Pháp và vợ chồng tôn công sứ Nam Định đến dự. Đang trong không khí trường thi căng thẳng, vậy mà quan sứ và vợ vẫn được đón tiếp một cách long trọng, “lọng cắm rợp trời”, mưa không đến mặt, nắng không đến đầu. Kẻ xâm lược được đón tiếp một cách tốt nhất, đặt lên một vị trí cao nhất cho thấy một thực trạng đau lòng nước ta thời bấy giờ – một xã hội mà thực dân nắm quyền và xã hội phong kiến chỉ làm bù nhìn. Ở đây, Tú Xương dùng từ vô cùng đắt, gọi “quan sứ” một cách quan trọng, nhưng lại gọi vợ chúng là “mụ đầm”. “Mụ” là một từ để chỉ người đàn bà không ra gì, là cách gọi thô tục. Tú Xương “chửi” một cách vô cùng sắc bén. Vừa châm biếm, nhưng đó cũng vừa là nỗi đau xót, căm hận của một con người phải chứng kiến cảnh nước mất nhà tan.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trước cảnh nhốn nháo, biến chất ấy, nhà thơ đã phải thốt lên rằng:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thơ vừa là lời tự vấn bản thân, cũng là tự vấn những người đồng cảnh ngộ. Có mấy người còn nghĩ đến nỗi nhục của cảnh nước mất nhà tan, mà cùng nhau đứng lên hành động? Có bao nhiêu người vẫn đang mù quáng tin vào nhà nước, tin vào chính quyền mà không chịu nhìn vào thực tế?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Thơ của Tú Xương, là sự kết hợp của cả hiện thực và trữ tình. Từ việc tả lại kì thi Hương đã thoái hóa, biến chất, nhà thơ đã vẽ lên bức tranh đất nước bị tù đày, đàn áp bởi bọn thực dân, đồng thời cũng bày tỏ nỗi niềm đau xót trước cảnh nước mất nhà tan của một người, một thế hệ trí thức yêu nước trước cảnh nước mất nhà tan.</span></p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_4\">Mẫu 3</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-bc9ea7ab-70f8-ec3e-9f09-70051beb51ac\" dir=\"ltr\"><span>Vịnh Khoa thi Hương thể hiện tấm lòng tha thiết tình đời của nhà thơ trào phúng Tú Xương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu 1 và 2 tả không khí, bối cảnh chung của kì thi hương năm Đinh Dậu 1897. Người ta vẫn duy trì lệ ba năm mở một khoa thi nhưng chủ nhân các kì thi bây giờ đã thuộc về nhà nước, tức là thực dân Pháp xâm lược. Nhức nhối tâm trạng thì trong cảnh mất nước, nô lệ. Cảnh thi nhốn nháo: Trường Hà Nội thi chung với trường Nam Định. Không có gì hứa hẹn sự trang nghiêm cần có của những kì thi như thế này. Hai câu thể hiên thái độ mỉa mai, châm biếm kín đáo và cùng bộc lộ nỗi buồn sâu lắng của tác giả trước cảnh đất nước bị mất quyền độc lập, tự chủ. Chuyện thi cử thực ra là một phần của chuyện đất nước.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm ọe quan trường miệng thét loa</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu 3, 4 tả thực sĩ tử và quan trường Việt Nam. Cái nhìn thi cử được lọc qua tâm trạng chán nản, đau buồn của tác giả đã chuyển thành những hình ảnh hài hước mà chua chát. Việc đảo ngữ có hiệu quả đánh kể: Nhà thơ chủ yếu không quan sát sĩ tử mà đập vào mắt là dáng vẻ lôi thôi của họ. Sự sa sút Nho phong sĩ khí là ấn tượng nổi bật. Nhà thơ không nghe nội dung lời nói của quan trường mà nghe thấy âm thanh méo mó, kì dị của tiếng loa phát ra - Ậm oẹ quan trường miệng thét loa. Thét làm ra vẻ hách dịch, ra vẻ ta đây đang là chú nhưng vị trí thực của quan trường cũng như quan lại nói chung lúc đó ra sao thì hai câu thơ 5, 6 sẽ nói rõ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lọng cắm rợp trời quan sứ đến</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thơ 5 và 6 tả đại diện của thực dân xâm lược. Cờ cầm rợp trời trong truyền thống là đón các quan lại Việt Nam thường đến thăm các trường thi, nếu là kì thi Tiến sĩ thì đích thân nhà vua đến ra đề và chấm. Hóa ra lễ nghi ấy là đón tên quan Tây (quan sứ tên đầy đủ là quan công sứ).</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đối giữa câu trên với câu dưới cũng tạo nên sắc thái trào lộng, mỉa mai, đả kích mạnh mẽ. Cờ đối với váy, rợp trời đối với quét đất. Cái trang trọng của tên quan sứ bị hạ bệ ngay bằng chiếc váy của mụ đầm. Nhưng hai câu thơ cũng hàm chứa kín đáo tâm trạng đau đớn, nhục nhã, uất ức của tác giả, hắn cùng là một sĩ từ trong đó. Còn chi nói đến chữ nghĩa thánh hiên, luân thường đạo lí cao siêu khi mà kẻ làm chủ kì thi là những kẻ ngoại bang xa lạ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Câu cuối cùng “Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà”, là lời kêu gọi, nhắn nhủ của một nhà nho hướng đến những sĩ tử, những tri thức đất Bắc và tất cả người Việt Nam một lần nữa nhìn lại thực trạng đất nước bị mất độc lập, cảm nhận thấm thía hết nỗi đau, nỗi nhục mất nước, từ đó có những suy nghĩ và hành động cần thiết. Lời thơ chất, chứa tâm sự dưới hình thức trào phúng nhưng mang nặng nỗi lòng ưu tư của người trí thức, một thoáng buồn và uất ức.</span></p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_5\">Mẫu 1</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-b9cb725b-70f9-316f-9930-dd652a0e9782\" dir=\"ltr\"><span>Có lẽ đây là bức tranh sinh động và chân thực nhất về tình hình xã hội thi cử của Việt Nam buổi giao thời trong chế độ thực dân và phong kiến. Bức tranh miêu tả quang cảnh kì thi Hương cuối mùa, lố lăng, trơ trẽn, bộc lộ nỗi nhục mất nước và niềm đau xót của một kẻ sĩ đương thời.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Mở đầu bài thơ, tác giả viết:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span><span><br /></span><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà”.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thơ giới thiệu khéo léo đặc điểm của kì thi Hương này. Đặc điểm thứ nhất là cứ ba năm, \"nhà nước\" mở một kì thi như thế. Đó là quy định bình thường của lệ thi cử. Đặc điểm thứ hai làm cho cái bình thường đó trở nên hơi bất thường: trường Nam Định thi lẫn với trường Hà Nội. Đời nhà Nguyễn, toàn Bắc Kì có hai địa điểm thi Hương, đó là Nam Định và Hà Nội. Năm Đinh Dậu 1897, vì sợ các cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta nên thực dân Pháp không cho tổ chức thi ở Hà Nội nữa, nên chính quyền nhà Nguyễn cho dồn tất cả vùng Nam Định. Chữ \"lẫn\" diễn tả khéo cái tính chất hỗn tạp, láo nháo, không còn thể thống gì. Cho nên, về mặt nghệ thuật, hai câu đề đã làm tốt nhiệm vụ giới thiệu của nó.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tính chất tạp nhạp, lôi thôi của thi cử lập tức hiện ra trước mắt người đọc khi bước sang hai câu thực:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span><span><br /></span><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Những nhân vật trọng tâm của trường thi - sĩ tử và quan trường - được khắc hoạ rất sắc nét, bộc lộ tính cách kỳ thi và tính chất xã hội. Sĩ tử là người đi thi quan trường là những ông quan coi thi, chấm thi có trách nhiệm trong việc thi cử. Bằng nghệ thuật đảo ngữ, tác giả đã vẽ nên trước mắt người đọc hình ảnh người thí sinh lôi thôi với những chai lọ trên vai thật là xốc xếch. Chữ \"lôi thôi\" này đặt ở đầu câu, gây ấn tượng mạnh, làm cho hình ảnh \"vai đeo” chụp được tư thế và tư cách của những kẻ một thời được mang danh là kẻ sĩ, tiêu biểu cho ý thức xã hội phong kiến.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Lọ\" ở đây người có người hiểu là lọ mực, có người hiểu là lọ đựng nước uống mà thí sinh phải mang theo. Dù là hiểu theo nghĩa nào, hình ảnh \"vai đeo lọ\" vẫn nổi lên thật mỉa mai cái vẻ xiêu vẹo, gãy đổ, lếch thếch, chẳng ra gì của những ông cử tương lai.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đối với đám sĩ tử như thế, còn bọn quan trường cũng được Tú Xương tìm cho một từ thật xứng đáng:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Ậm oẹ quan trường miệng thét loa”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bọn sĩ tử thì \"lôi thôi\"; lũ quan trường thì \"ậm oẹ\". Ậm oẹ là một từ rất sáng tạo của Tú Xương. Lũ quan trường dùng cái loa để chỉ dẫn, điều khiển, nhắc nhở gọi tên các thí sinh. Vì vùng đất đặt trường thi rất rộng, và số thí sinh hẳn là rất đông, nên quan trường phải thét vào loa thì người ta mới nghe được. Đây là một chi tiết rất chân thực, gần như Tú Xương chỉ làm nhiệm vụ của một nhà nhiếp ảnh thu hình mà thôi. Nhưng chính từ ngữ \"ậm oẹ\" hết sức độc đáo này đã khiến người thợ chụp hình bình thường ấy thành một nghệ sĩ rất sắc sảo, rất thú vị.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nó bộc lộ thực chất và chân tướng tay sai của đám quan trường này. Ậm oẹ là âm thanh ú ớ, nói không thành tiếng rõ, nhưng cái giọng điệu lên gân la lối, vênh váo của những kẻ dựa hơi chứ không có thực quyền.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cho nên, nếu \"thí sinh\" mất đi cái vẻ nho nhã trí thức của thuở nào thì giám thị, giám khảo cũng không còn cái dáng nghiêm trang đáng tôn kính nữa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tất cả hiện lên song song trong hai câu bình đối làm nổi bật cảnh tượng hết sức khôi hài của một trường thi. Và cảnh tượng ấy nói lên với ta bao nhiêu ý nghĩ về cái xã hội hỗn tạp, nhố nhăng trong buổi đầu của chế độ thực dân và phong kiến Việt Nam, mà triều đình nhà Nguyễn chỉ còn là cái bóng mờ thảm hại đến buồn cười.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tư tưởng đó bộc lộ rõ hơn nữa trong hai câu luận tiếp theo:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Lọng cắm rợp trời quan sứ đến,</span><span><br /></span><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tác giả lại tiếp tục \"tả thực\" cảnh trường thi. Theo như sách sử cho biết, kì thi năm Đinh Dậu 1897 có vợ chồng tên toàn quyền Paul Doumer và vợ chồng tôn công sứ Nam Định Le Normand đến dự. Vì vậy, tả kì thi này mà thiếu cái chi tiết ấy thì là thiếu tất cả. Cho nên, không phải ngẫu nhiên mà một người làm thơ sành sõi như Tú Xương lại đem hình ảnh này đặt vào cặp luận của bài thơ. Nếu hai câu luận có vị trí chủ chốt trong bài thơ, thì hình ảnh của \"ông Tây mụ đầm\" ở đây là một phản ánh đúng bản chất xã hội Việt Nam lúc bấy giờ: xã hội nô lệ, mà người nắm thực quyền là thực dân. Hình ảnh \"lọng cắm rợp trời” cho thấy cảnh tiếp đón dành cho Tây thật là long trọng, thật là kính cẩn.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hình ảnh quan Tây mụ đầm ngồi trên vị trí cao ngất đó cho thấy cảnh mất nước của chúng ta.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhưng cái thú vị nhất trong hai câu thơ này không phải chỉ có bấy nhiêu chi tiết đó. Cái thú vị nhất chính là Tú Xương đã biến nghệ thuật làm thơ Đường thành một vũ khí sắc bén để bày tỏ thái độ của mình đối với cái mà mình không ưa thích.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lợi dụng nghệ thuật đối, Tú Xương, đã đặt cái \"váy\" của bà đầm ngang với cái \"lọng\" của ông Tây. Nói cách khác, ghép hai hình ảnh đó với nhau, cho nó đối nhau, Tú Xương đã chơi một vố rất đau và rất thẳng tay đối với lũ quan Tây. Và cũng trong nghệ thuật đối, \"quan sứ\" đối với \"mụ đầm\" là một dụng ý của Tú Xương. Quan sứ là chữ trang trọng để gọi ông Tây, nhưng \"mụ đầm\" là chữ \"chơi xỏ\", là chữ để chửi. Mụ là tiếng gọi hạng đàn bà không ra gì. Gọi ông quan Tây thì trang trọng, nhưng gọi vợ ông quan là con mụ chẳng ra gì, đó là một cách chửi của Tú Xương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Người ta nói \"văn học là suy tư chứ không phải là miêu tả\". Chính ở trong trường hợp này, qua miêu tả, nhà thơ Tú Xương đã thể hiện một suy tư sắc sảo, một thái độ phê phán sắc bén. Cho nên, đậm đà chất hiện thực, nhưng thơ Tú Xương không phải chỉ là hiện thực đơn điệu, lạnh lùng, ở trong hiện thực mà ông phơi bày có cơn giận và niềm đau của tâm hồn, của tấm lòng con người.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cho nên, không lạ gì, đứng trước cảnh oái oăm và nhục nhã ấy, nhà thơ đã buột miệng thốt lên:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span><span><br /></span><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đất Bắc chỉ vùng Hà Nội, kinh đô của ngàn năm văn vật, nơi tụ hội của nhân tài đất nước. Câu thơ là một tiếng kêu than đối với chính mình hay là một lời kêu gọi đối với những ai còn nghĩ tới cái nhục mất nước, còn tự hào về truyền thống của dân tộc? Âm điệu câu thơ có cái gì xót xa, cho thấy tâm trạng xốn xang của chính nhà thơ. Nhân tài ở đây chỉ ai, nếu không phải là nhằm tới những người trí thức của thời đại đã từng đi qua cái cửa của trường thi này?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Kết thúc bài thơ \"Chạy Tây\", Nguyễn Đình Chiểu cũng kêu gọi:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hỡi trang dẹp loạn rày đâu vắng,</span><span><br /></span><span>Nỡ để dân đen mắc nạn này?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đối với hai tâm trạng, ta thấy có chỗ khác nhau mặc dù mỗi người để bộc lộ nỗi đau xót của mình trước cảnh nước mất nhà tan.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ở Nguyễn Đình Chiểu, lời kêu gọi của ông nhắm tới những người \"dẹp loạn\". Điều đó đã bộc lộ ý thức đánh giặc, và quyết tâm \"dẹp loạn\" của nhà thơ ca ngợi và chủ xướng quan niệm \"Anh hùng thà thác chẳng đầu Tây\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ở Trần Tế Xương, lời kêu gọi của ông không thể hiện một tư tưởng quyết liệt như vậy. Nó chỉ gợi lên một nỗi nhục mất nước đang sờ sờ trước mắt mà có người còn không thấy, có kẻ còn làm ngơ, quay mặt đi như vậy, nên Tú Xương mới kêu gọi \"ngoảnh cổ mà trông\". Ngoảnh cổ là một từ rất bạo của Tú Xương. Chữ \"ngoảnh cổ\" của Tú Xương rất hình ảnh và biểu cảm, loại hình ảnh biếm họa của truyện cười. Cho nên không phải đến hai câu kết, cái cười của Tú Xương chợt tắt để nhường chỗ cho nỗi đau của ông. Mà ngay ở trong cái cười ấy, và vẫn cái cười sâu cay ấy, tiếng lòng của ông bật ra như một giọt nước mắt rơi xuống bất ngờ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>3. Vì vậy, không có gì là khó hiểu khi có người cho rằng \"thơ Tú Xương” đi bằng cả hai chân: Hiện thực và trữ tình, mà cái chân hiện thực ở người Tú Xương chỉ là một cẳng chân trái (Nguyễn Tuân).</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trên đôi chân đó, mà cái chân trữ tình là chủ yếu qua bài thơ \"Vịnh khoa thi Hương\", Tú Xương đã vẽ lại cái cảnh trường thi nhỏ thôi mà bộc lộ được bản chất của cả xã hội Việt Nam.</span></p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_6\">Mẫu 2</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-fb808ca8-70fa-1036-154d-82bca3425667\" dir=\"ltr\"><span>Tú Xương sinh năm 1870, đến năm 15 tuổi đã bắt đầu đi thi. Khoa Ất Dậu 1885, không đỗ. Khoa Mậu Tí 1888, khoa Tân Mão 1891 đều hỏng. Khoa Giáp Ngọ 1894, chỉ đỗ tú tài, năm đó 24 tuổi và từ đó đã chính thức thành tên là Tú Xương. \"Thi không ăn ớt thế mà cay\". Tú Xương còn vác lều chõng thi tiếp 4 khoa nữa: Khoa Đinh Dậu 1897, khoa Canh Tí 1900, Khoa Quý Mão (1903) và khoa Bính Ngọ 1906. Nguyễn Tuân nói: \"Thế rồi Tú Xương mất vào đầu năm sau (1907). Tức là Tú Xương thi chết thôi, thi cho đến chết mới thôi\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Một việc văn chương thôi cũng nhàm,</span><span><br /></span><span>Trăm năm thân thế có ra gì?\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>(Buồn thi hỏng)</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Khoa thi Đinh Dậu đôi với Tú Xương có một ý nghĩa đặc biệt: Nhiều hăm hở và hi vọng. Khoa thi trước (khoa Giáp Ngọ, 1894) ông đã đỗ tú tài nên khoa thi này ông hi vọng sẽ đỗ cử nhân bước lên đài danh vọng: \"Võng anh đi trước, võng nàng theo sau\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhan đề bài thơ còn có một cái tên khác: \"Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu\". Bài thơ miêu tả lễ xướng danh khoa thi Hương tại trường Nam năm 1897, qua đó nói lên nỗi nhục mất nước và niềm chua xót của kẻ sĩ đương thời.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu đề giới thiệu một nét mới của khoa thi Đinh Dậu:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Nhà nước ba năm mở một khoa,</span><span><br /></span><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Việc thi cử ngày xưa là của vua, của triều đình nhằm mục đích kén chọn kẻ sĩ tài giỏi, chọn nhân tài ra làm quan giúp vua, giúp nước. Bây giờ nước ta đã bị thực dân Pháp thống trị, việc thi cử vẫn còn thi chữ Hán theo lộ cũ \"ba năm mở một khoa\" nhưng đã cuối mùa. Và kẻ chủ xướng ra các khoa thi ấy là nhà nước là chính phủ bảo hộ. Câu thơ thứ hai nêu lên tính chất hỗn tạp của kì thi này: “Trường Nam thi lẫn với trường Hà\". Đời Nguyễn, ở Bắc Kì có hai trường thi Hương là trường thi Hà Nội và trường thi Nam Định. Tây thực dân chiếm trường thi Hà Nội, nên mới có chuyện sĩ tử Hà Nội phải thi lẫn với trường Hà như thế. Theo Nguyễn Tuân cho biết khoa thi 1894, trường thi Nam Định có mười một ngàn sĩ tử, đỗ 60 cử nhân và 200 tú tài. Tú Xương đỗ tú tài khoa thi đó. Chắc chắn khoa thi Hương năm Đinh Dậu số người dự thi còn đông hơn nhiều!</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thực miêu tả cảnh nhập trường và xướng danh bằng hai nét vẽ rất đặc sắc. Vì là người trong cuộc nên Tú Xương mới làm nổi bật cái thần của quang cảnh trường thi như vậy. Dáng hình sĩ tử thì “vai đeo lọ\" trông thật nhếch nhác, \"lôi thôi\". Sĩ tử là người đi thi, là những trí thức trong xã hội phong kiến từng theo nghiệp bút nghiên. Trong đám sĩ tử \"lôi thôi\" sẽ xuất hiện những ông cử, ông tiến sĩ, ông tú nay mai. Câu thơ \"Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ\" là một cảnh hài hước, chua chát. Đảo ngữ hai chữ \"lôi thôi\" lên đầu câu thơ gây ấn tượng nhếch nhác đáng buồn \"vai đeo lọ\". Lọ mực hay lọ đựng nước uống trong ngày thi? Đạo học (chữ Hán) đã cuối mùa, \"Sĩ khí rụt rè gà phải cáo - Văn chương liều lĩnh đấm ăn xôi\" nên trường thi mới có hình ảnh mỉa mai “ Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ \" ấy .</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nét vẽ thứ hai cũng thật tài tình:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Ậm oẹ quan trường miệng thét loa\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ nghĩa là ra bộ nạt nộ, hăm dọa. Cấu trúc câu thơ đảo ngữ đưa hai tiếng tượng thanh \"ậm oẹ\" lên đầu câu thơ để làm nổi bật hình ảnh các quan trường \"miệng thét loa\". Trường thi không còn là chốn tôn nghiêm nền nếp nữa, quá lộn xộn, quá ồn ào, khác nào cảnh họp chợ, nên quan trường mới \"ậm oẹ\" và \"thét loa\" như thế. Tú Xương đối rất chỉnh làm hiện lên hai hình ảnh trung tâm của trường thi. Sĩ tử thì lôi thôi nhếch nhác, mất đi cái vẻ nho nhã thư sinh. Quan trường, giám thị, giám khảo cũng chẳng còn cái phong thái nghiêm trang, trịnh trọng vốn có. Bức tranh nhị bình biếm họa độc đáo này gợi lại cảnh hoàng hôn của chế độ phong kiến ở nước ta:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span><span><br /></span><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu luận tô đậm bức tranh \"Lễ xướnq danh khoa Đinh Dậu\" bằng hai bức biếm họa về ông Tây và mụ đầm. Tài liệu cũ cho biết, năm đó toàn quyền Paul Doumer và vợ chồng tên công sứ Nam Định Le Normand đã đến dự. Các ông cử lẫn khoa, các ông tú mền, tu kép... phải cúi rạp mình xuống mà lạy ông Tây, lay mụ đầm “váy lê quét đất\", “ ghế trên, ngoi đít vịt\". Cái nhục của hàng vạn sĩ tử Bắc Hà không thể nào kể hết:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Lọng cắm rợp trời, quan sứ đến,</span><span><br /></span><span>Váy lê quét đất, mụ đầm ra\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tây thực dân đang đè đầu cưỡi cổ dân ta. Hình ảnh \"Lọng cắm rợp trời\" gợi tả cảnh đón tiếp dành cho \"quan sứ\", lũ ăn cướp đất nước ta, một nghi lễ cực kì long trọng. Đó là nỗi đau mất nước. Từ xưa tới năm ấy (1897) chốn trường thi là nơi tôn nghiêm, lễ giáo phong kiến vốn trọng nam khinh nữ, đàn bà đâu được bén mảng đến nơi kén chọn nhân tài. Thế mà bây giờ, không chỉ \"mụ đầm ra\" mụ đầm đến với \"váy lẽ quét đất\" mà còn bày ra giữa thanh thiên bạch nhật một nghịch cảnh vô cùng nhục nhã:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Trên ghế, bà đầm ngoi đít vịt</span><span><br /></span><span>Dưới sân, ông cử ngỏng đầu rồng\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nguyễn Tuân đã nói về nỗi nhục đó như sau: \"Không đỗ cũng cực, mà đỗ để phải phủ phục xuống mà lạy Tây, lạy cả đầm, thì quả là nhục\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Vịnh khoa thi Hương năm Đinh Dậu nếu thiếu đi hai hình ảnh ông Tây mụ đầm, bức tranh biếm họa coi như chẳng còn gì. Nghệ thuật đối của Tú Xương đã làm tăng sức hấp dẫn cho phong cách hiện thực của Tú Xương. Và nhờ có \"lọng\" đối với \"váy\", \"quan\" đối với \"mụ\" mà giọng cười, lối cười, hương cười, sắc cười (chữ của Nguyễn Tuân) của câu thơ Tú Xương kế thừa cái cười dân tộc trong ca dao, trong tuồng, chèo cổ. Có hiểu được rằng lọng là một thứ nghi trượng (cờ, biển, tán, tàn, võng, lọng,...) cao sang được dùng trong nghi lễ đón rước cúng tế lại được đem đối với váy (đồ dơ), mới thấy nghệ thuật trào phúng độc đáo trong phép đối của Tú Xương. Nỗi đau, nỗi nhục mất nước được cực tả một cách cay đắng, lạnh lùng qua cặp câu luận này.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nguồn mạch trữ tình như được chiết xuất ra từ những điều mắt thấy tai nghe, từ những nhố nhăng, lôi thôi, lộn xộn trong ngoài, trên dưới nơi trường Nam năm Đinh Dậu:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span><span><br /></span><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Câu thơ như một lời than; trong lời kêu gọi hàm chứa bao nỗi xót xa, tủi nhục và cay đắng. Nhân tài đất Bắc là những ông nghè, ông cống, những con người có lòng tự tôn dân tộc,... ở vùng Sơn Nam, ở Kinh kì Thăng Long ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ nhân tài, tinh hoa của đất nước. Ba tiếng \"nào ai đó\" phiếm chỉ càng làm cho tiếng than, lời kêu gọi trở nên thấm thía, lay gọi thức tỉnh. Chữ \"ngoảnh cổ\" gợi lả một thái độ, một tâm thế không thể cam tâm sống nhục mãi trong cảnh đời nô lệ. Phải biết \"ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà\". \"Cảnh nước nhà\" là cái cảnh nhục nhã:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Vua là tượng gỗ, dân là thân trâu...</span><span><br /></span><span>(...) Kẻ chức bồi người tước cu li</span><span><br /></span><span>Thông ngôn, kí lục chi chi</span><span><br /></span><span>Mãn đời, lính tập, trọn vị quan sang”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>(Á tế Á ca)</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tú Xương là một trong hàng vạn sĩ tử dự khoa thi Hương năm Đinh Dậu. Ông là người tham dự, là người chứng kiến,... Từ nỗi đau của người hỏng thi mà ông ngẫm về cái nhục của sĩ tử, của trí thức, của nhân tài đất Bắc. Nỗi đau nhục về mất nước như ngưng đọng uất kết lại thành tiếng thở dài, lời than, có cả những dòng lệ...</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bài thơ \"Vịnh khoa thi Hương\" vừa tả cảnh \"nhập trường\", vừa tả cảnh “lễ xướng danh\", qua đó nói lên tâm trạng đau đớn, chua xót của nhà thơ. Một hiện thực đau buồn, nhốn nháo, nhố nhăng. Và trữ tình thấm thía bao cay đắng tủi nhục. Chất thơ, hồn thơ, phong cách thơ Tú Xương là như thế!</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bình về bài thơ này, Nguyễn Tuân viết: \"... thơ nói về trường thi của Tú Xương giống như những lời thanh nghị của một lớp sĩ phu thời đó. Không đánh được ai bằng khí giới, thì ít nhất cũng phải lấy bút ra mà vẩy cái lực sĩ khí vào những nghè, những cử bịt mũi xu thời! vẩy vào, và than một đôi lời”.</span></p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_7\">Mẫu 3</strong></p><p id=\"docs-internal-guid-f3c17e34-70fa-4c96-0053-4a1c61ecf42d\" dir=\"ltr\"><span>Trần Tế Xương (1870 - 1907) thường được gọi là Tú Xương vì đi thi tới Tám khoa chưa khỏi phạm trường quy nên chi đỗ Tú tài. Tuy nhiên, tài năng thơ ca, đặc biệt là thơ trào phúng đã tôn vinh tên tuổi của ông lên vị trí hàng đầu trong giai đoạn văn học cuối thế ki XIX, đầu thế ki XX.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Vịnh khoa thi Hương là bài thơ thể hiện thái độ mỉa mai căm uất của Tú Xương đối với chế độ thi cử đương thời và đối với con đường thi cử gian nan, lận đận của riêng ông. Có người cho rằng Vịnh khoa thi Hương là tiếng khóc nhưng lại có người cho đó là tiếng cười châm biếm sâu cay của Trần Tế Xương trước thời cuộc lúc bấy giờ. Tuy nhiên, cả hai nhận xét trên đều đúng.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Long cắm rợp trời quan sứ đến,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bài thơ là bức biếm họa toàn cảnh khoa thi Hương năm Đinh Dậu (1897) Vì tình hình chính trị bất ổn nên sĩ tử ở Hà Nội phải xuống thi chung với sĩ tử của trường thi Nam Định. Chính vì thế mà quang cảnh lộn xộn, trái hẳn với không khí trang nghiêm vốn có chốn cửa Khổng sân Trình.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cái lệ ba năm mở một khoa là quy định của triều đình phong kiến nhà Nguyễn đặt ra đã từ lâu. Nhưng từ Nhà nước mở đầu bài thơ lại ám chỉ chính quyền bảo hộ của thực dân Pháp lúc bấy giờ với ý châm biếm, vì triều đình nhà Nguyễn chi còn là bù nhìn mà thôi.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu đề:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Câu phá đề đơn thuần mang tính chất thông báo, nhưng đốn câu thừa đề thì ý châm biếm của tác giả đã bộc lộ qua từ lẫn. Mọi chuyện bát nháo, nực cười nơi trường thi cũng khởi nguồn từ sự chung đụng lẫn lộn này.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thực:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Với kết cấu đảo ngược đưa tính từ lên vị trí đầu câu, Tú xương đã đặc tả cảnh tượng đáng buồn của một trường thi ở giai đoạn chữ Hán đang bị chữ quốc ngữ đẩy lùi.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngày xưa, sĩ tử đi thi phải mang theo lều chõng, cơm nước, tráp để đựng bút, giấy, nghiên mực… và một ống quyển để đựng quyển thi. Lọ ở đây là lọ nước uống. Mang vác lỉnh kỉnh như thế nên trông họ lôi thôi, lại chen lấn, xô đẩy nên càng giống một đám đông hỗn loạn ngoài đường ngoài chợ chứ không phải ở chốn trường thi vốn dĩ uy nghiêm.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Sĩ tử thảm hại đã đành, còn quan trường cũng chẳng hơn gì. Tiếng loa gọi thí sinh lần lượt nhập trường thi lẽ ra phải rõ ràng, dõng dạc nhưng vì quá ồn ào, lộn xộn nên quan xướng danh phải cố thét lên cho thật to, riết rồi thành ậm oẹ, chẳng ra đâu vào đâu cả nên hoá buồn cười.</span><span><br /></span><span>Hai câu luận:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Long cắm rợp trời quan sứ đến,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bằng bút pháp trào lộng sắc sảo, Tú Xương tiếp tục tả thực cái “chợ phiên” chữ nghĩa ấy với những chi tiết vô cùng độc đáo. Biết bao là trớ trêu, ngậm ngùi ẩn chứa trong khung cảnh ấy. Để chứng tỏ sự quan tâm của “mẫu quốc”, tên toàn quyền Pôn Đu-me (Paul Doumer) cùng vợ đã đến dự khai mạc trường thi cho thêm phần long trọng. Con mắt tinh đời và tâm trạng phẫn uất của Tú Xương đã giúp mọi người nhận ra nỗi nhục mất nước qua hai hình ảnh tương phản trong hai câu thơ đối nhau chan chát là: Cờ của triều đình phong kiến bán nước đối với Váy của vợ tên quan thực dần cướp nước. Ngậm ngùi, cay đắng biết bao nhiêu! Dâu không có giọt nước mắt nào nhưng người đọc thấy rõ là nhà thơ đang cắn răng cố nuốt tiếng khóc vào trong, ông khóc vì quốc thể bị xúc phạm, khóc vì nỗi nhục nô lệ của giới trí thức nói riêng và cả dân tộc nói chung.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nỗi ngậm ngùi bị dồn nén cao độ đã bật thốt thành lời cảm thán làm rung động lí trí và tình cảm người trong cuộc cũng như người ngoài cuộc.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc là cách gọi mỉa mai của Tú xương đối với đám Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ đang chen chúc chốn trường thi nhốn nháo đúng theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Trong đám đông ấy, hỏi có ai nghĩ tới cảnh nước nhà đáng đau, đáng hận; hay chỉ chúi mũi chúi tai tranh nhau cố kiếm miếng đinh chung mà quay lưng ngoảnh mặt làm ngơ?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhiều người có cùng một nhận xét là trong thơ Trần Tế xương, sự kết hợp hài hoà, chặt chẽ giữa tính hiện thực và tính trữ tình được thể hiện khá rõ. Có thể coi bài Vịnh khoa thi Hương này là một ví dụ tiêu biểu. Đằng sau tiếng cười châm biếm mang ý nghĩa xã hội sâu xa là tiếng khóc ngậm ngùi, nuối tiếc cho nền Hán học suy tàn và tất cả những gì từng được coi là tinh hoa của nó đã bị đẩy lùi trước làn sóng văn hoá phương Tây đang tràn vào nước ta theo bước chân của đạo quân viễn chinh xâm lược Pháp.</span></p>","common_article":"","display_type":2,"vungoi_exam_id":"","article_type":1,"cmt_count":0,"zip_status":1,"last_modified_time":1715587412,"last_zip_time":1715587412,"zip_link":"https://offline.loigiaihay.com/articles/1456/164333/164333_1715587412.zip","picture":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/img-6289-0.jpeg","youtube_id":"","video_start_time":"0","quizlet_id":"0","ref_article_id":0,"readmore_display_type":0,"wiki":0,"sub_articles":[{"id":"749458","group_title":"","sub_article_link":"0","order_in_article":"1","title":"Dàn ý chi tiết","content":"<p id=\"docs-internal-guid-9bc66c44-70f8-6799-cdf3-5733cbbde05e\" dir=\"ltr\"><span>1. Mở đoạn: </span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>- Giới thiệu tác giả Trần Tế Xương và dẫn dắt vào bài Vịnh khoa thi Hương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>2. Thân đoạn: </span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>a. Hai câu đề</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa: lời thông báo, giới thiệu của tác giả về quy định bình thường của lệ thi cử nước nhà xưa nay.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà: Vốn là hai nơi khác nhau, hai trường thi khác nhau, nhưng năm nay thí sinh của hai trường này lại ngồi trộn lẫn với nhau.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Từ \"lẫn\" diễn tả khung cảnh nhốn nháo, ô hợp của trường thi, đối lập với sự trang nghiêm cần có trong một kì thi hương quan trọng của triều đình.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>→ Dẫn dắt vào bối cảnh của kì thi một cách tài tình, độc đáo, phần nào phản ánh được thực trạng kì thi lúc bấy giờ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>b. Hai câu thực</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ: Sĩ tử\" là những người đi thi, đáng ra phải trông thật nho nhã, trang trọng, vậy mà ở đây toàn thấy là sự luộm thuộm, lôi thôi. Đảo chữ \"lôi thôi\" lên đầu câu để nhấn mạnh cái sự nhếch nhác của các sĩ tử trong mùa thi hương lần này → gợi lên sự xiêu vẹo, sự đổ gãy, lếch thếch của những kẻ sau này vốn sẽ trở thành những trụ cột tương lai của đất nước.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm ọe quan trường miệng thét loa: Cái âm thanh \"ậm ọe\" ấy chỉ là những thanh âm ú ớ, không rõ tiếng rõ lời, nhưng lại được gân lên bằng sự la lối của đám quan lại trường thi. Sự trang trọng trong việc gọi tên vào thi của kì thi hương ấy đã bị những kẻ làm quan kia lấn át, làm lu mờ bởi sự phách lối, vênh váo của những kẻ dựa hơi mà chẳng có chút thực quyền nào.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>→ Hai câu thơ đối nhau làm nổi bật lên khung cảnh của trường thi. Nhưng trong đó, người ta thấy không chỉ là bóng dáng của trường thi với kì thi hương mà còn thấy khung cảnh hỗn tạp, nhốn nháo của đất nước khi rơi vào tình nửa thực dân nửa phong kiến.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>c. Hai câu luận</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hình ảnh của một \"ông Tây\" với \"bà đầm\" phản ánh thật đúng với cái tình cảnh của nước ta thời bấy giờ: người dân trở thành nô lệ, triều đình là một bức bình phong còn thực quyền ở trong tay người Pháp.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tú Xương đặt cái \"váy\" của bà đầm và cái \"lọng\" của ông quan Tây được đặt ngang bằng, ghép hai hình ảnh đó lại, người ta thấy đó là mỉa mai đầy châm biếm</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Từ \"quan sứ\" để nói về ông quan tây nhưng lại dùng từ \"mụ đầm\" khi nói về vợ của ông ta, đây chẳng phải là một sự khinh bỉ, một sự \"chơi xỏ\" mà Tú Xương dành cho viên Toàn quyền Pháp.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>d. Hai câu kết</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Đất Bắc\" vốn là từ chỉ Hà Nội, là nơi hội tụ của ngàn năm kinh đô, là nơi của bậc đế vương ngự trị.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Nhân tài\" ở đây là một từ phiếm chỉ, là những kẻ đã từng một lần mơ ước được bước qua cánh cửa thi hương này và cũng là những kẻ đã từng đặt chân đến đây hãy nhìn xem \"cảnh nước nhà\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>→ Lời thơ như một tiếng than đau xót vô vàn của Tú Xương khi mắt phải nhìn thấy đất nước đang dần rơi vào tay giặc.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>3. Kết đoạn: </span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Khái quát lại giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ; đồng thời nêu lên cảm nghĩ của bản thân.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"749459","group_title":"Bài siêu ngắnn","sub_article_link":"0","order_in_article":"2","title":"Mẫu 1","content":"<p id=\"docs-internal-guid-62aa1763-70f8-a178-e60a-28ec40f66174\" dir=\"ltr\"><span>Sinh ra vào lúc đất nước cũng có vua, có các quan, có triều đình, nhưng thực dân Pháp mới là chủ, Tú Xương không thể làm ngơ trước bao cảnh chướng tai gai mắt. Ông làm thơ lên án những chuyện đồi bại xấu xa của cái thời buổi nhiễu nhương dở Tây, dở ta. Ông không ngần ngại phơi bày nỗi nhục mất nước. Bài Vịnh khoa thi Hương sau đây chính là một bức tranh về nỗi nhục nô lệ ấy:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lọng cắm rợp trời, quán sứ đến,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất bắc, kìa ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cuộc thi mang tầm vóc quốc gia, nhưng là một quốc gia mất chủ quyền. Sự phụ thuộc ấy bộc lộ ngay ở cung cách tổ chức: Nhà nước ba năm mở một khoa,Trường Nam thi lẫn với trường Hà. Không phải là vua hay triều đình mở khoa thi mà là nhà nước. Bộ máy quản lí quốc gia trước đây, bây giờ gọi theo cách của người Pháp. Cũng phải thôi, vua quan nhà Nguyễn lúc này chỉ là công cụ dưới cái gậy chỉ huy của nhà nước thực dân mà đứng đầu là quan toàn quyền. Cho nên sĩ tử không còn đi thi như hàng trăm năm nay, mà \"trường Nam thi lẫn với trường Hà\". Chữ \"lẫn\" cho thấy cách thức tổ chức có vẻ thiếu trật tự, thiếu nền nếp, không quy cũ, lẫn lộn, lung tung.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Chữ nghĩa không phải chỉ mang nghĩa bóng mà ở đây mang nghĩa tả thực rất cụ thể. Trước đây, ở Bắc kì, có hai trường thi hương: một ở Nam Định, một ở Hà Nội. Thí sinh ở địa phương nào thì được về thi ở đó. Nhưng từ khi thực dân Pháp đánh chiếm Hà Nội, kì thi hương ở Hà Nội bị bãi bỏ, sĩ tử Hà Nội phải khăn gói về Nam Định tham gia thi. Tuy nhiên, dù thi về cái gì, cấp độ nào, ở đâu chăng nữa, thí sinh và người coi thi vẫn có vai trò quan trọng bậc nhất. Không có hai nhân vật này thì không có kì thi và nhìn vào họ, có thể đánh giá được chất lượng, ý nghĩa, tầm quan trọng của chuyện thi cử.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hãy đọc hai câu đầu và quan sát những phác hoạ của Tú Xương: Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,Ậm oẹ quan trường miệng thét loa. Sĩ tử - thí sinh, người đi thi, qua bao tháng ngày dùi mài kinh sử, cháy bỏng mong đợi ngày mở khoa thi để đem tài năng thi thố, làm vẻ vang cho bản thân và gia đình. Lẽ ra họ phải toát ra chí khí hiên ngang, \"hoành tráng\", như cách nói của Nguyễn Công Trứ: \"Làm trai đứng ở trong trời đất/ phải có danh gì với núi sông\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đằng này, trông họ không có dáng vẻ gì của người đi chiếm bảng vàng. Chữ \"lôi thôi\", là hình dạng là phong thái của họ: bệ rạc, luộm thuộm, thiếu sinh khí, tàn cuộc. \"Lọ\" ở đây là lọ đựng nước uống, một đồ vật cần thiết vì thời gian làm bài rất dài. Nhưng cái ta trông chờ ở đây là bút nghiên, giấy tờ, ông quyến,... chứ không phải là một thứ của kẻ vất vưởng trên đường. Trông họ thật tội nghiệp, đúng như một lần khác, Tú Xương đã phác một nét về thần thái của họ: \"Sĩ khí rụt rè gà phải cáo\". Sự luộm thuộm, lôi thôi của sĩ tử phải chăng vì quan trường- quan coi thi quá khắt khe nghiêm khắc?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tất nhiên, thay mặt nhà nước, nhận trọng trách tuyển dụng nhân tài, oai nghiêm, chặt chẽ, rành mạch là tính chất chức năng của họ. Nhưng \"quan trường\" trong khoa thi hương này, không được như vậy. Họ cũng cố ra vẻ oai vệ, họ \"thét loa\" khi xướng danh. Tất cả tiếng thét của quan trường chỉ là phát ra những âm thanh \"ậm oẹ\", ngọng ngịu chẳng có gì là rõ ràng, minh bạch. Nhìn chung những sĩ tử và quan trường trong kì thi này mang dáng vẻ lôi thôi, bệ rạc, ngượng ngịu, yêu thế, đúng là dáng vẻ của kẻ bị phụ thuộc, mất quyền chủ động.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Họ chỉ như là những vai phụ trong vở tuồng thi cử. Và đây mới thực sự là nhân vật chính :Lọng cắm rợp trời, quan sứ đến,Váy lê quét đất mụ đầm ra. Điều nực cười là kì thi của người Việt mà không phải là các quan người Việt đến để điều hành. Cũng là cười nhưng là cười ra nước mắt. Trong khi sĩ tử và quan trường lôi thôi, ậm oẹ, xơ xác, tàn tạ, yếu thế thì quan sứ và mụ đầm rợp trời, quét đất, rực rỡ, hoành tráng, áp đảo, mang vượng khí kẻ chủ nhân. Tú Xương đã nhận ra một dấu ấn của hiện thực: thời cuộc đổi thay, mọi giá trị bị đảo ngược.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Thi cử thời thực dân không phải là chỗ so tài trí của sĩ tử bốn phương mà là nơi để cho các quan Pháp thực dân phô trương thanh thế là chỗ không phải để tôn vinh mà để sỉ nhục nhân tài đất Việt và quan trọng là để khẳng định cái \"toàn quyền\" của các quan cai trị. Không phải ngẫu nhiên mà các bà đầm Pháp bấy giờ rất hay xuất hiện trong các kì thi. Có lần Tú Xương ghi được cảnh bà đầm ngồi cao ngất trên ghế để cho các ông cụ An Nam xì xụp lạy dưới sân (Trên ghế bà đầm ngoi đít vịt / Dưới sân ông cử ngẩng đầu rồng).</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Sự thực đương thời có những kẻ xu thời, chịu nhục để cầu phú quí, nhưng cũng có những con người có lương tâm, có nhân cách, họ luôn cảm thấy nỗi nhục nô lệ. Một trong những con người như vậy là nhà thơ ở đất Vị Hoàng, tác giả của bài thơ mà ta đang đọc. Hai câu kết có thể nói là một tiếng lòng biết bao cay đắng: Nhân tài đất bắc, kìa ai đó,Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà. Không còn là tiếng cười mà chỉ là một cảm giác nhức nhối vừa thương vừa giận vừa căm ghét. Nhà thơ chỉ cho mọi người thấy những con người lôi thôi...đeo lọ kia, những quan trường...âm oẹ kia không phải là những kẻ đáng cười. Họ còn mang dáng vẻ đáng thương của một đất nước.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hào khí tiên rồng ở đâu, nhân tài ở đâu mà chỉ còn lại những con người cam chịu làm tay sai cho bọn thực dân đế quốc, lại để cho bọn ngoại bang đáng ghét được đè đầu cưỡi cổ dương dương tự đắc như vậy? Lời thơ kết thúc nhưng nỗi đau trong lòng người lại dội lên quặn thắt. Thời trung đại, không có nhà thơ nào viết nhiều (tới 13 bài vừa thơ vừa phú) về chuyện thi cử như Trần Tế Xương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Chuyện thi cử trong thơ ông vừa bi vừa hài, là chuyện cười ra nước mắt. Có lí do riêng, không biết vì cái luật lệ khe khắt của trường thi hay vì tính nết không chịu được khuôn phép của ông mà tám lần thi biết bao cực nhọc và tốn kém, ông chỉ đỗ cái tú tài. Còn do cái chế độ khoa cử nói riêng và chế độ xã hội nói chung thời thực dân phong kiến, đầy rẫy cái cảnh \"đậu lạy quan xin\", bất công, ngang trái.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"749460","group_title":"Bài siêu ngắn","sub_article_link":"0","order_in_article":"3","title":"Mẫu 2","content":"<p id=\"docs-internal-guid-00f8a01a-70f8-ca56-3f10-63fa974201cc\" dir=\"ltr\"><span>Tú Xương là một nhà thơ được sinh ra và lớn lên trong giai đoạn có thể nói là bi thương nhất của đất nước – nước ta bị Pháp tấn công và thống trị. Trước cảnh đất nước bị tù đày ấy, thơ của ông là một bức tranh hiện thực vừa bày tỏ sự đau xót của một người con nước Nam, đồng thời cũng tố cáo tội ác đen tối của bọn thực dân. Và “Vịnh khoa thi hương” cũng là một tác phẩm như thế.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Mở đầu bài thơ là hai câu thơ giới thiệu kì thi Hương năm ấy:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Nhà nước ba năm mở một khoa</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Kì thi này được tổ chức một cách bình thường, cứ ba năm một lần. Nhưng điều bất thường của nó là, các thí sinh của trường Hà Nội cũng bị dồn về trường Nam Định để thi. Chỉ một từ “lẫn”, tác giả đã khéo léo nói lên tình trạng hồn loạn, bát nháo, tạp nham của khoa thi Hương năm ấy.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Và đúng là, việc thi cử ấy tạp nham thật:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm ọe quan trường miệng thét loa.”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Từ “lôi thôi” được đặt lên đầu câu, nhấn mạnh vẻ lếch thếch, không gọn gàng của các vị “sĩ tử”. Bình thường, những người đi thi đều là những người đọc sách, những người luôn gọn gàng, chỉn chu. Vậy mà nay, thí sinh đi thi với vẻ xốc xếch, với lọ chai lỉnh kỉnh, không còn cái vẻ tao nhã của người đọc sách. Chỉ một đối tượng, nhưng cũng đủ để chỉ sự xuống cấp của toàn xã hội. Thí sinh không còn vẻ nho nhã trí thức thì những vị giám khảo cũng không còn vẻ nghiêm túc, đáng kính như trước nữa, chỉ còn cái dáng “thét loa” như ngoài chợ, mà nói thì cũng “ậm ọe” chẳng thành câu. Một lần nữa, tính từ miêu tả “ậm ọe” lại được cho lên đầu câu giống như từ “lôi thôi” ở trên để làm nổi bật lên sự bất tài của đám quan trông trường thi. Chúng chỉ là những kẻ vênh váo, dựa hơi, chẳng có tài năng cũng chẳng có thực quyền. Trước mắt người đọc hiện lên hình ảnh của một trường thi nhốn nháo, quan trông thi thì luôn miệng hống hách, quát tháo, sĩ tử đi thi thì lôi thôi, lếch thếch, xiêu vẹo lều chõng lọ giấy đi thi. Thật là đáng buồn và đáng cười thay!</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trong cái nhốn nháo, tạp nham ấy, hai nhân vật “quan trọng” xuất hiện một cách hoành tráng:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Lọng cắm rợp trời quan sứ đến</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Theo như lịch sử, kì thi năm Đinh Dậu 1897 có vợ chồng toàn quyền Pháp và vợ chồng tôn công sứ Nam Định đến dự. Đang trong không khí trường thi căng thẳng, vậy mà quan sứ và vợ vẫn được đón tiếp một cách long trọng, “lọng cắm rợp trời”, mưa không đến mặt, nắng không đến đầu. Kẻ xâm lược được đón tiếp một cách tốt nhất, đặt lên một vị trí cao nhất cho thấy một thực trạng đau lòng nước ta thời bấy giờ – một xã hội mà thực dân nắm quyền và xã hội phong kiến chỉ làm bù nhìn. Ở đây, Tú Xương dùng từ vô cùng đắt, gọi “quan sứ” một cách quan trọng, nhưng lại gọi vợ chúng là “mụ đầm”. “Mụ” là một từ để chỉ người đàn bà không ra gì, là cách gọi thô tục. Tú Xương “chửi” một cách vô cùng sắc bén. Vừa châm biếm, nhưng đó cũng vừa là nỗi đau xót, căm hận của một con người phải chứng kiến cảnh nước mất nhà tan.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trước cảnh nhốn nháo, biến chất ấy, nhà thơ đã phải thốt lên rằng:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thơ vừa là lời tự vấn bản thân, cũng là tự vấn những người đồng cảnh ngộ. Có mấy người còn nghĩ đến nỗi nhục của cảnh nước mất nhà tan, mà cùng nhau đứng lên hành động? Có bao nhiêu người vẫn đang mù quáng tin vào nhà nước, tin vào chính quyền mà không chịu nhìn vào thực tế?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Thơ của Tú Xương, là sự kết hợp của cả hiện thực và trữ tình. Từ việc tả lại kì thi Hương đã thoái hóa, biến chất, nhà thơ đã vẽ lên bức tranh đất nước bị tù đày, đàn áp bởi bọn thực dân, đồng thời cũng bày tỏ nỗi niềm đau xót trước cảnh nước mất nhà tan của một người, một thế hệ trí thức yêu nước trước cảnh nước mất nhà tan.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"749461","group_title":"Bài siêu ngắn","sub_article_link":"0","order_in_article":"4","title":"Mẫu 3","content":"<p id=\"docs-internal-guid-bc9ea7ab-70f8-ec3e-9f09-70051beb51ac\" dir=\"ltr\"><span>Vịnh Khoa thi Hương thể hiện tấm lòng tha thiết tình đời của nhà thơ trào phúng Tú Xương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu 1 và 2 tả không khí, bối cảnh chung của kì thi hương năm Đinh Dậu 1897. Người ta vẫn duy trì lệ ba năm mở một khoa thi nhưng chủ nhân các kì thi bây giờ đã thuộc về nhà nước, tức là thực dân Pháp xâm lược. Nhức nhối tâm trạng thì trong cảnh mất nước, nô lệ. Cảnh thi nhốn nháo: Trường Hà Nội thi chung với trường Nam Định. Không có gì hứa hẹn sự trang nghiêm cần có của những kì thi như thế này. Hai câu thể hiên thái độ mỉa mai, châm biếm kín đáo và cùng bộc lộ nỗi buồn sâu lắng của tác giả trước cảnh đất nước bị mất quyền độc lập, tự chủ. Chuyện thi cử thực ra là một phần của chuyện đất nước.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm ọe quan trường miệng thét loa</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu 3, 4 tả thực sĩ tử và quan trường Việt Nam. Cái nhìn thi cử được lọc qua tâm trạng chán nản, đau buồn của tác giả đã chuyển thành những hình ảnh hài hước mà chua chát. Việc đảo ngữ có hiệu quả đánh kể: Nhà thơ chủ yếu không quan sát sĩ tử mà đập vào mắt là dáng vẻ lôi thôi của họ. Sự sa sút Nho phong sĩ khí là ấn tượng nổi bật. Nhà thơ không nghe nội dung lời nói của quan trường mà nghe thấy âm thanh méo mó, kì dị của tiếng loa phát ra - Ậm oẹ quan trường miệng thét loa. Thét làm ra vẻ hách dịch, ra vẻ ta đây đang là chú nhưng vị trí thực của quan trường cũng như quan lại nói chung lúc đó ra sao thì hai câu thơ 5, 6 sẽ nói rõ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lọng cắm rợp trời quan sứ đến</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thơ 5 và 6 tả đại diện của thực dân xâm lược. Cờ cầm rợp trời trong truyền thống là đón các quan lại Việt Nam thường đến thăm các trường thi, nếu là kì thi Tiến sĩ thì đích thân nhà vua đến ra đề và chấm. Hóa ra lễ nghi ấy là đón tên quan Tây (quan sứ tên đầy đủ là quan công sứ).</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đối giữa câu trên với câu dưới cũng tạo nên sắc thái trào lộng, mỉa mai, đả kích mạnh mẽ. Cờ đối với váy, rợp trời đối với quét đất. Cái trang trọng của tên quan sứ bị hạ bệ ngay bằng chiếc váy của mụ đầm. Nhưng hai câu thơ cũng hàm chứa kín đáo tâm trạng đau đớn, nhục nhã, uất ức của tác giả, hắn cùng là một sĩ từ trong đó. Còn chi nói đến chữ nghĩa thánh hiên, luân thường đạo lí cao siêu khi mà kẻ làm chủ kì thi là những kẻ ngoại bang xa lạ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Câu cuối cùng “Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà”, là lời kêu gọi, nhắn nhủ của một nhà nho hướng đến những sĩ tử, những tri thức đất Bắc và tất cả người Việt Nam một lần nữa nhìn lại thực trạng đất nước bị mất độc lập, cảm nhận thấm thía hết nỗi đau, nỗi nhục mất nước, từ đó có những suy nghĩ và hành động cần thiết. Lời thơ chất, chứa tâm sự dưới hình thức trào phúng nhưng mang nặng nỗi lòng ưu tư của người trí thức, một thoáng buồn và uất ức.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"749462","group_title":"Bài tham khảo","sub_article_link":"0","order_in_article":"5","title":"Mẫu 1","content":"<p id=\"docs-internal-guid-b9cb725b-70f9-316f-9930-dd652a0e9782\" dir=\"ltr\"><span>Có lẽ đây là bức tranh sinh động và chân thực nhất về tình hình xã hội thi cử của Việt Nam buổi giao thời trong chế độ thực dân và phong kiến. Bức tranh miêu tả quang cảnh kì thi Hương cuối mùa, lố lăng, trơ trẽn, bộc lộ nỗi nhục mất nước và niềm đau xót của một kẻ sĩ đương thời.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Mở đầu bài thơ, tác giả viết:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span><span><br /></span><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà”.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thơ giới thiệu khéo léo đặc điểm của kì thi Hương này. Đặc điểm thứ nhất là cứ ba năm, \"nhà nước\" mở một kì thi như thế. Đó là quy định bình thường của lệ thi cử. Đặc điểm thứ hai làm cho cái bình thường đó trở nên hơi bất thường: trường Nam Định thi lẫn với trường Hà Nội. Đời nhà Nguyễn, toàn Bắc Kì có hai địa điểm thi Hương, đó là Nam Định và Hà Nội. Năm Đinh Dậu 1897, vì sợ các cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta nên thực dân Pháp không cho tổ chức thi ở Hà Nội nữa, nên chính quyền nhà Nguyễn cho dồn tất cả vùng Nam Định. Chữ \"lẫn\" diễn tả khéo cái tính chất hỗn tạp, láo nháo, không còn thể thống gì. Cho nên, về mặt nghệ thuật, hai câu đề đã làm tốt nhiệm vụ giới thiệu của nó.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tính chất tạp nhạp, lôi thôi của thi cử lập tức hiện ra trước mắt người đọc khi bước sang hai câu thực:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span><span><br /></span><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Những nhân vật trọng tâm của trường thi - sĩ tử và quan trường - được khắc hoạ rất sắc nét, bộc lộ tính cách kỳ thi và tính chất xã hội. Sĩ tử là người đi thi quan trường là những ông quan coi thi, chấm thi có trách nhiệm trong việc thi cử. Bằng nghệ thuật đảo ngữ, tác giả đã vẽ nên trước mắt người đọc hình ảnh người thí sinh lôi thôi với những chai lọ trên vai thật là xốc xếch. Chữ \"lôi thôi\" này đặt ở đầu câu, gây ấn tượng mạnh, làm cho hình ảnh \"vai đeo” chụp được tư thế và tư cách của những kẻ một thời được mang danh là kẻ sĩ, tiêu biểu cho ý thức xã hội phong kiến.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Lọ\" ở đây người có người hiểu là lọ mực, có người hiểu là lọ đựng nước uống mà thí sinh phải mang theo. Dù là hiểu theo nghĩa nào, hình ảnh \"vai đeo lọ\" vẫn nổi lên thật mỉa mai cái vẻ xiêu vẹo, gãy đổ, lếch thếch, chẳng ra gì của những ông cử tương lai.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đối với đám sĩ tử như thế, còn bọn quan trường cũng được Tú Xương tìm cho một từ thật xứng đáng:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Ậm oẹ quan trường miệng thét loa”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bọn sĩ tử thì \"lôi thôi\"; lũ quan trường thì \"ậm oẹ\". Ậm oẹ là một từ rất sáng tạo của Tú Xương. Lũ quan trường dùng cái loa để chỉ dẫn, điều khiển, nhắc nhở gọi tên các thí sinh. Vì vùng đất đặt trường thi rất rộng, và số thí sinh hẳn là rất đông, nên quan trường phải thét vào loa thì người ta mới nghe được. Đây là một chi tiết rất chân thực, gần như Tú Xương chỉ làm nhiệm vụ của một nhà nhiếp ảnh thu hình mà thôi. Nhưng chính từ ngữ \"ậm oẹ\" hết sức độc đáo này đã khiến người thợ chụp hình bình thường ấy thành một nghệ sĩ rất sắc sảo, rất thú vị.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nó bộc lộ thực chất và chân tướng tay sai của đám quan trường này. Ậm oẹ là âm thanh ú ớ, nói không thành tiếng rõ, nhưng cái giọng điệu lên gân la lối, vênh váo của những kẻ dựa hơi chứ không có thực quyền.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cho nên, nếu \"thí sinh\" mất đi cái vẻ nho nhã trí thức của thuở nào thì giám thị, giám khảo cũng không còn cái dáng nghiêm trang đáng tôn kính nữa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tất cả hiện lên song song trong hai câu bình đối làm nổi bật cảnh tượng hết sức khôi hài của một trường thi. Và cảnh tượng ấy nói lên với ta bao nhiêu ý nghĩ về cái xã hội hỗn tạp, nhố nhăng trong buổi đầu của chế độ thực dân và phong kiến Việt Nam, mà triều đình nhà Nguyễn chỉ còn là cái bóng mờ thảm hại đến buồn cười.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tư tưởng đó bộc lộ rõ hơn nữa trong hai câu luận tiếp theo:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>“Lọng cắm rợp trời quan sứ đến,</span><span><br /></span><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tác giả lại tiếp tục \"tả thực\" cảnh trường thi. Theo như sách sử cho biết, kì thi năm Đinh Dậu 1897 có vợ chồng tên toàn quyền Paul Doumer và vợ chồng tôn công sứ Nam Định Le Normand đến dự. Vì vậy, tả kì thi này mà thiếu cái chi tiết ấy thì là thiếu tất cả. Cho nên, không phải ngẫu nhiên mà một người làm thơ sành sõi như Tú Xương lại đem hình ảnh này đặt vào cặp luận của bài thơ. Nếu hai câu luận có vị trí chủ chốt trong bài thơ, thì hình ảnh của \"ông Tây mụ đầm\" ở đây là một phản ánh đúng bản chất xã hội Việt Nam lúc bấy giờ: xã hội nô lệ, mà người nắm thực quyền là thực dân. Hình ảnh \"lọng cắm rợp trời” cho thấy cảnh tiếp đón dành cho Tây thật là long trọng, thật là kính cẩn.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hình ảnh quan Tây mụ đầm ngồi trên vị trí cao ngất đó cho thấy cảnh mất nước của chúng ta.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhưng cái thú vị nhất trong hai câu thơ này không phải chỉ có bấy nhiêu chi tiết đó. Cái thú vị nhất chính là Tú Xương đã biến nghệ thuật làm thơ Đường thành một vũ khí sắc bén để bày tỏ thái độ của mình đối với cái mà mình không ưa thích.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lợi dụng nghệ thuật đối, Tú Xương, đã đặt cái \"váy\" của bà đầm ngang với cái \"lọng\" của ông Tây. Nói cách khác, ghép hai hình ảnh đó với nhau, cho nó đối nhau, Tú Xương đã chơi một vố rất đau và rất thẳng tay đối với lũ quan Tây. Và cũng trong nghệ thuật đối, \"quan sứ\" đối với \"mụ đầm\" là một dụng ý của Tú Xương. Quan sứ là chữ trang trọng để gọi ông Tây, nhưng \"mụ đầm\" là chữ \"chơi xỏ\", là chữ để chửi. Mụ là tiếng gọi hạng đàn bà không ra gì. Gọi ông quan Tây thì trang trọng, nhưng gọi vợ ông quan là con mụ chẳng ra gì, đó là một cách chửi của Tú Xương.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Người ta nói \"văn học là suy tư chứ không phải là miêu tả\". Chính ở trong trường hợp này, qua miêu tả, nhà thơ Tú Xương đã thể hiện một suy tư sắc sảo, một thái độ phê phán sắc bén. Cho nên, đậm đà chất hiện thực, nhưng thơ Tú Xương không phải chỉ là hiện thực đơn điệu, lạnh lùng, ở trong hiện thực mà ông phơi bày có cơn giận và niềm đau của tâm hồn, của tấm lòng con người.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cho nên, không lạ gì, đứng trước cảnh oái oăm và nhục nhã ấy, nhà thơ đã buột miệng thốt lên:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span><span><br /></span><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đất Bắc chỉ vùng Hà Nội, kinh đô của ngàn năm văn vật, nơi tụ hội của nhân tài đất nước. Câu thơ là một tiếng kêu than đối với chính mình hay là một lời kêu gọi đối với những ai còn nghĩ tới cái nhục mất nước, còn tự hào về truyền thống của dân tộc? Âm điệu câu thơ có cái gì xót xa, cho thấy tâm trạng xốn xang của chính nhà thơ. Nhân tài ở đây chỉ ai, nếu không phải là nhằm tới những người trí thức của thời đại đã từng đi qua cái cửa của trường thi này?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Kết thúc bài thơ \"Chạy Tây\", Nguyễn Đình Chiểu cũng kêu gọi:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hỡi trang dẹp loạn rày đâu vắng,</span><span><br /></span><span>Nỡ để dân đen mắc nạn này?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Đối với hai tâm trạng, ta thấy có chỗ khác nhau mặc dù mỗi người để bộc lộ nỗi đau xót của mình trước cảnh nước mất nhà tan.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ở Nguyễn Đình Chiểu, lời kêu gọi của ông nhắm tới những người \"dẹp loạn\". Điều đó đã bộc lộ ý thức đánh giặc, và quyết tâm \"dẹp loạn\" của nhà thơ ca ngợi và chủ xướng quan niệm \"Anh hùng thà thác chẳng đầu Tây\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ở Trần Tế Xương, lời kêu gọi của ông không thể hiện một tư tưởng quyết liệt như vậy. Nó chỉ gợi lên một nỗi nhục mất nước đang sờ sờ trước mắt mà có người còn không thấy, có kẻ còn làm ngơ, quay mặt đi như vậy, nên Tú Xương mới kêu gọi \"ngoảnh cổ mà trông\". Ngoảnh cổ là một từ rất bạo của Tú Xương. Chữ \"ngoảnh cổ\" của Tú Xương rất hình ảnh và biểu cảm, loại hình ảnh biếm họa của truyện cười. Cho nên không phải đến hai câu kết, cái cười của Tú Xương chợt tắt để nhường chỗ cho nỗi đau của ông. Mà ngay ở trong cái cười ấy, và vẫn cái cười sâu cay ấy, tiếng lòng của ông bật ra như một giọt nước mắt rơi xuống bất ngờ.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>3. Vì vậy, không có gì là khó hiểu khi có người cho rằng \"thơ Tú Xương” đi bằng cả hai chân: Hiện thực và trữ tình, mà cái chân hiện thực ở người Tú Xương chỉ là một cẳng chân trái (Nguyễn Tuân).</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trên đôi chân đó, mà cái chân trữ tình là chủ yếu qua bài thơ \"Vịnh khoa thi Hương\", Tú Xương đã vẽ lại cái cảnh trường thi nhỏ thôi mà bộc lộ được bản chất của cả xã hội Việt Nam.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"749463","group_title":"Bài tham khảo","sub_article_link":"0","order_in_article":"6","title":"Mẫu 2","content":"<p id=\"docs-internal-guid-fb808ca8-70fa-1036-154d-82bca3425667\" dir=\"ltr\"><span>Tú Xương sinh năm 1870, đến năm 15 tuổi đã bắt đầu đi thi. Khoa Ất Dậu 1885, không đỗ. Khoa Mậu Tí 1888, khoa Tân Mão 1891 đều hỏng. Khoa Giáp Ngọ 1894, chỉ đỗ tú tài, năm đó 24 tuổi và từ đó đã chính thức thành tên là Tú Xương. \"Thi không ăn ớt thế mà cay\". Tú Xương còn vác lều chõng thi tiếp 4 khoa nữa: Khoa Đinh Dậu 1897, khoa Canh Tí 1900, Khoa Quý Mão (1903) và khoa Bính Ngọ 1906. Nguyễn Tuân nói: \"Thế rồi Tú Xương mất vào đầu năm sau (1907). Tức là Tú Xương thi chết thôi, thi cho đến chết mới thôi\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Một việc văn chương thôi cũng nhàm,</span><span><br /></span><span>Trăm năm thân thế có ra gì?\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>(Buồn thi hỏng)</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Khoa thi Đinh Dậu đôi với Tú Xương có một ý nghĩa đặc biệt: Nhiều hăm hở và hi vọng. Khoa thi trước (khoa Giáp Ngọ, 1894) ông đã đỗ tú tài nên khoa thi này ông hi vọng sẽ đỗ cử nhân bước lên đài danh vọng: \"Võng anh đi trước, võng nàng theo sau\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhan đề bài thơ còn có một cái tên khác: \"Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu\". Bài thơ miêu tả lễ xướng danh khoa thi Hương tại trường Nam năm 1897, qua đó nói lên nỗi nhục mất nước và niềm chua xót của kẻ sĩ đương thời.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu đề giới thiệu một nét mới của khoa thi Đinh Dậu:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Nhà nước ba năm mở một khoa,</span><span><br /></span><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Việc thi cử ngày xưa là của vua, của triều đình nhằm mục đích kén chọn kẻ sĩ tài giỏi, chọn nhân tài ra làm quan giúp vua, giúp nước. Bây giờ nước ta đã bị thực dân Pháp thống trị, việc thi cử vẫn còn thi chữ Hán theo lộ cũ \"ba năm mở một khoa\" nhưng đã cuối mùa. Và kẻ chủ xướng ra các khoa thi ấy là nhà nước là chính phủ bảo hộ. Câu thơ thứ hai nêu lên tính chất hỗn tạp của kì thi này: “Trường Nam thi lẫn với trường Hà\". Đời Nguyễn, ở Bắc Kì có hai trường thi Hương là trường thi Hà Nội và trường thi Nam Định. Tây thực dân chiếm trường thi Hà Nội, nên mới có chuyện sĩ tử Hà Nội phải thi lẫn với trường Hà như thế. Theo Nguyễn Tuân cho biết khoa thi 1894, trường thi Nam Định có mười một ngàn sĩ tử, đỗ 60 cử nhân và 200 tú tài. Tú Xương đỗ tú tài khoa thi đó. Chắc chắn khoa thi Hương năm Đinh Dậu số người dự thi còn đông hơn nhiều!</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thực miêu tả cảnh nhập trường và xướng danh bằng hai nét vẽ rất đặc sắc. Vì là người trong cuộc nên Tú Xương mới làm nổi bật cái thần của quang cảnh trường thi như vậy. Dáng hình sĩ tử thì “vai đeo lọ\" trông thật nhếch nhác, \"lôi thôi\". Sĩ tử là người đi thi, là những trí thức trong xã hội phong kiến từng theo nghiệp bút nghiên. Trong đám sĩ tử \"lôi thôi\" sẽ xuất hiện những ông cử, ông tiến sĩ, ông tú nay mai. Câu thơ \"Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ\" là một cảnh hài hước, chua chát. Đảo ngữ hai chữ \"lôi thôi\" lên đầu câu thơ gây ấn tượng nhếch nhác đáng buồn \"vai đeo lọ\". Lọ mực hay lọ đựng nước uống trong ngày thi? Đạo học (chữ Hán) đã cuối mùa, \"Sĩ khí rụt rè gà phải cáo - Văn chương liều lĩnh đấm ăn xôi\" nên trường thi mới có hình ảnh mỉa mai “ Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ \" ấy .</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nét vẽ thứ hai cũng thật tài tình:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Ậm oẹ quan trường miệng thét loa\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ nghĩa là ra bộ nạt nộ, hăm dọa. Cấu trúc câu thơ đảo ngữ đưa hai tiếng tượng thanh \"ậm oẹ\" lên đầu câu thơ để làm nổi bật hình ảnh các quan trường \"miệng thét loa\". Trường thi không còn là chốn tôn nghiêm nền nếp nữa, quá lộn xộn, quá ồn ào, khác nào cảnh họp chợ, nên quan trường mới \"ậm oẹ\" và \"thét loa\" như thế. Tú Xương đối rất chỉnh làm hiện lên hai hình ảnh trung tâm của trường thi. Sĩ tử thì lôi thôi nhếch nhác, mất đi cái vẻ nho nhã thư sinh. Quan trường, giám thị, giám khảo cũng chẳng còn cái phong thái nghiêm trang, trịnh trọng vốn có. Bức tranh nhị bình biếm họa độc đáo này gợi lại cảnh hoàng hôn của chế độ phong kiến ở nước ta:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span><span><br /></span><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu luận tô đậm bức tranh \"Lễ xướnq danh khoa Đinh Dậu\" bằng hai bức biếm họa về ông Tây và mụ đầm. Tài liệu cũ cho biết, năm đó toàn quyền Paul Doumer và vợ chồng tên công sứ Nam Định Le Normand đã đến dự. Các ông cử lẫn khoa, các ông tú mền, tu kép... phải cúi rạp mình xuống mà lạy ông Tây, lay mụ đầm “váy lê quét đất\", “ ghế trên, ngoi đít vịt\". Cái nhục của hàng vạn sĩ tử Bắc Hà không thể nào kể hết:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Lọng cắm rợp trời, quan sứ đến,</span><span><br /></span><span>Váy lê quét đất, mụ đầm ra\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tây thực dân đang đè đầu cưỡi cổ dân ta. Hình ảnh \"Lọng cắm rợp trời\" gợi tả cảnh đón tiếp dành cho \"quan sứ\", lũ ăn cướp đất nước ta, một nghi lễ cực kì long trọng. Đó là nỗi đau mất nước. Từ xưa tới năm ấy (1897) chốn trường thi là nơi tôn nghiêm, lễ giáo phong kiến vốn trọng nam khinh nữ, đàn bà đâu được bén mảng đến nơi kén chọn nhân tài. Thế mà bây giờ, không chỉ \"mụ đầm ra\" mụ đầm đến với \"váy lẽ quét đất\" mà còn bày ra giữa thanh thiên bạch nhật một nghịch cảnh vô cùng nhục nhã:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Trên ghế, bà đầm ngoi đít vịt</span><span><br /></span><span>Dưới sân, ông cử ngỏng đầu rồng\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nguyễn Tuân đã nói về nỗi nhục đó như sau: \"Không đỗ cũng cực, mà đỗ để phải phủ phục xuống mà lạy Tây, lạy cả đầm, thì quả là nhục\".</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Vịnh khoa thi Hương năm Đinh Dậu nếu thiếu đi hai hình ảnh ông Tây mụ đầm, bức tranh biếm họa coi như chẳng còn gì. Nghệ thuật đối của Tú Xương đã làm tăng sức hấp dẫn cho phong cách hiện thực của Tú Xương. Và nhờ có \"lọng\" đối với \"váy\", \"quan\" đối với \"mụ\" mà giọng cười, lối cười, hương cười, sắc cười (chữ của Nguyễn Tuân) của câu thơ Tú Xương kế thừa cái cười dân tộc trong ca dao, trong tuồng, chèo cổ. Có hiểu được rằng lọng là một thứ nghi trượng (cờ, biển, tán, tàn, võng, lọng,...) cao sang được dùng trong nghi lễ đón rước cúng tế lại được đem đối với váy (đồ dơ), mới thấy nghệ thuật trào phúng độc đáo trong phép đối của Tú Xương. Nỗi đau, nỗi nhục mất nước được cực tả một cách cay đắng, lạnh lùng qua cặp câu luận này.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nguồn mạch trữ tình như được chiết xuất ra từ những điều mắt thấy tai nghe, từ những nhố nhăng, lôi thôi, lộn xộn trong ngoài, trên dưới nơi trường Nam năm Đinh Dậu:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span><span><br /></span><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Câu thơ như một lời than; trong lời kêu gọi hàm chứa bao nỗi xót xa, tủi nhục và cay đắng. Nhân tài đất Bắc là những ông nghè, ông cống, những con người có lòng tự tôn dân tộc,... ở vùng Sơn Nam, ở Kinh kì Thăng Long ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ nhân tài, tinh hoa của đất nước. Ba tiếng \"nào ai đó\" phiếm chỉ càng làm cho tiếng than, lời kêu gọi trở nên thấm thía, lay gọi thức tỉnh. Chữ \"ngoảnh cổ\" gợi lả một thái độ, một tâm thế không thể cam tâm sống nhục mãi trong cảnh đời nô lệ. Phải biết \"ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà\". \"Cảnh nước nhà\" là cái cảnh nhục nhã:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>\"Vua là tượng gỗ, dân là thân trâu...</span><span><br /></span><span>(...) Kẻ chức bồi người tước cu li</span><span><br /></span><span>Thông ngôn, kí lục chi chi</span><span><br /></span><span>Mãn đời, lính tập, trọn vị quan sang”</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>(Á tế Á ca)</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Tú Xương là một trong hàng vạn sĩ tử dự khoa thi Hương năm Đinh Dậu. Ông là người tham dự, là người chứng kiến,... Từ nỗi đau của người hỏng thi mà ông ngẫm về cái nhục của sĩ tử, của trí thức, của nhân tài đất Bắc. Nỗi đau nhục về mất nước như ngưng đọng uất kết lại thành tiếng thở dài, lời than, có cả những dòng lệ...</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bài thơ \"Vịnh khoa thi Hương\" vừa tả cảnh \"nhập trường\", vừa tả cảnh “lễ xướng danh\", qua đó nói lên tâm trạng đau đớn, chua xót của nhà thơ. Một hiện thực đau buồn, nhốn nháo, nhố nhăng. Và trữ tình thấm thía bao cay đắng tủi nhục. Chất thơ, hồn thơ, phong cách thơ Tú Xương là như thế!</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bình về bài thơ này, Nguyễn Tuân viết: \"... thơ nói về trường thi của Tú Xương giống như những lời thanh nghị của một lớp sĩ phu thời đó. Không đánh được ai bằng khí giới, thì ít nhất cũng phải lấy bút ra mà vẩy cái lực sĩ khí vào những nghè, những cử bịt mũi xu thời! vẩy vào, và than một đôi lời”.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"749464","group_title":"Bài tham khảo","sub_article_link":"0","order_in_article":"7","title":"Mẫu 3","content":"<p id=\"docs-internal-guid-f3c17e34-70fa-4c96-0053-4a1c61ecf42d\" dir=\"ltr\"><span>Trần Tế Xương (1870 - 1907) thường được gọi là Tú Xương vì đi thi tới Tám khoa chưa khỏi phạm trường quy nên chi đỗ Tú tài. Tuy nhiên, tài năng thơ ca, đặc biệt là thơ trào phúng đã tôn vinh tên tuổi của ông lên vị trí hàng đầu trong giai đoạn văn học cuối thế ki XIX, đầu thế ki XX.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Vịnh khoa thi Hương là bài thơ thể hiện thái độ mỉa mai căm uất của Tú Xương đối với chế độ thi cử đương thời và đối với con đường thi cử gian nan, lận đận của riêng ông. Có người cho rằng Vịnh khoa thi Hương là tiếng khóc nhưng lại có người cho đó là tiếng cười châm biếm sâu cay của Trần Tế Xương trước thời cuộc lúc bấy giờ. Tuy nhiên, cả hai nhận xét trên đều đúng.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Long cắm rợp trời quan sứ đến,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bài thơ là bức biếm họa toàn cảnh khoa thi Hương năm Đinh Dậu (1897) Vì tình hình chính trị bất ổn nên sĩ tử ở Hà Nội phải xuống thi chung với sĩ tử của trường thi Nam Định. Chính vì thế mà quang cảnh lộn xộn, trái hẳn với không khí trang nghiêm vốn có chốn cửa Khổng sân Trình.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Cái lệ ba năm mở một khoa là quy định của triều đình phong kiến nhà Nguyễn đặt ra đã từ lâu. Nhưng từ Nhà nước mở đầu bài thơ lại ám chỉ chính quyền bảo hộ của thực dân Pháp lúc bấy giờ với ý châm biếm, vì triều đình nhà Nguyễn chi còn là bù nhìn mà thôi.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu đề:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhà nước ba năm mở một khoa,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Trường Nam thi lẫn với trường Hà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Câu phá đề đơn thuần mang tính chất thông báo, nhưng đốn câu thừa đề thì ý châm biếm của tác giả đã bộc lộ qua từ lẫn. Mọi chuyện bát nháo, nực cười nơi trường thi cũng khởi nguồn từ sự chung đụng lẫn lộn này.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Hai câu thực:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ậm oẹ quan trường miệng thét loa.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Với kết cấu đảo ngược đưa tính từ lên vị trí đầu câu, Tú xương đã đặc tả cảnh tượng đáng buồn của một trường thi ở giai đoạn chữ Hán đang bị chữ quốc ngữ đẩy lùi.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngày xưa, sĩ tử đi thi phải mang theo lều chõng, cơm nước, tráp để đựng bút, giấy, nghiên mực… và một ống quyển để đựng quyển thi. Lọ ở đây là lọ nước uống. Mang vác lỉnh kỉnh như thế nên trông họ lôi thôi, lại chen lấn, xô đẩy nên càng giống một đám đông hỗn loạn ngoài đường ngoài chợ chứ không phải ở chốn trường thi vốn dĩ uy nghiêm.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Sĩ tử thảm hại đã đành, còn quan trường cũng chẳng hơn gì. Tiếng loa gọi thí sinh lần lượt nhập trường thi lẽ ra phải rõ ràng, dõng dạc nhưng vì quá ồn ào, lộn xộn nên quan xướng danh phải cố thét lên cho thật to, riết rồi thành ậm oẹ, chẳng ra đâu vào đâu cả nên hoá buồn cười.</span><span><br /></span><span>Hai câu luận:</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Long cắm rợp trời quan sứ đến,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Váy lê quét đất mụ đầm ra.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Bằng bút pháp trào lộng sắc sảo, Tú Xương tiếp tục tả thực cái “chợ phiên” chữ nghĩa ấy với những chi tiết vô cùng độc đáo. Biết bao là trớ trêu, ngậm ngùi ẩn chứa trong khung cảnh ấy. Để chứng tỏ sự quan tâm của “mẫu quốc”, tên toàn quyền Pôn Đu-me (Paul Doumer) cùng vợ đã đến dự khai mạc trường thi cho thêm phần long trọng. Con mắt tinh đời và tâm trạng phẫn uất của Tú Xương đã giúp mọi người nhận ra nỗi nhục mất nước qua hai hình ảnh tương phản trong hai câu thơ đối nhau chan chát là: Cờ của triều đình phong kiến bán nước đối với Váy của vợ tên quan thực dần cướp nước. Ngậm ngùi, cay đắng biết bao nhiêu! Dâu không có giọt nước mắt nào nhưng người đọc thấy rõ là nhà thơ đang cắn răng cố nuốt tiếng khóc vào trong, ông khóc vì quốc thể bị xúc phạm, khóc vì nỗi nhục nô lệ của giới trí thức nói riêng và cả dân tộc nói chung.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc nào ai đó,</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Ngoảnh cổ mà trông cảnh nước nhà.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nỗi ngậm ngùi bị dồn nén cao độ đã bật thốt thành lời cảm thán làm rung động lí trí và tình cảm người trong cuộc cũng như người ngoài cuộc.</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhân tài đất Bắc là cách gọi mỉa mai của Tú xương đối với đám Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ đang chen chúc chốn trường thi nhốn nháo đúng theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Trong đám đông ấy, hỏi có ai nghĩ tới cảnh nước nhà đáng đau, đáng hận; hay chỉ chúi mũi chúi tai tranh nhau cố kiếm miếng đinh chung mà quay lưng ngoảnh mặt làm ngơ?</span></p>\r\n<p dir=\"ltr\"><span>Nhiều người có cùng một nhận xét là trong thơ Trần Tế xương, sự kết hợp hài hoà, chặt chẽ giữa tính hiện thực và tính trữ tình được thể hiện khá rõ. Có thể coi bài Vịnh khoa thi Hương này là một ví dụ tiêu biểu. Đằng sau tiếng cười châm biếm mang ý nghĩa xã hội sâu xa là tiếng khóc ngậm ngùi, nuối tiếc cho nền Hán học suy tàn và tất cả những gì từng được coi là tinh hoa của nó đã bị đẩy lùi trước làn sóng văn hoá phương Tây đang tràn vào nước ta theo bước chân của đạo quân viễn chinh xâm lược Pháp.</span></p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"}],"comment_url":"https://loigiaihay.com/comment/viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-vinh-khoa-thi-huong-lop-8-c1456a164333.html","origin_url":"https://loigiaihay.com/viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-vinh-khoa-thi-huong-lop-8-c1456a164333.html","relate_link":[]},"callouts":[],"relate_articles":[],"others_in_cat":[{"article_id":164336,"cat_id":1456,"publish_time":1715587380,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6299-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Xa ngắm thác núi Lư lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-xa-ngam-thac-nui-lu-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Dẫn dắt, giới thiệu về tác giả Lí Bạch, bài thơ Xa ngắm thác núi Lư.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164345,"cat_id":1456,"publish_time":1715587620,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6297-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Cảnh khuya lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-canh-khuya-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu khái quát về tác giả Hồ Chí Minh, bài thơ Cảnh khuya.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164354,"cat_id":1456,"publish_time":1715588340,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6290-0_2.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Rằm tháng giêng lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-ram-thang-gieng-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu khái quát về tác giả Hồ Chí Minh, bài thơ Rằm tháng giêng.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164331,"cat_id":1456,"publish_time":1715586960,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6294-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Mời trầu lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-moi-trau-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu đôi nét về bài thơ Mời trầu.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164328,"cat_id":1456,"publish_time":1715586780,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6288-0_1.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Nam quốc sơn hà lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-nam-quoc-son-ha-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu đôi nét về bài thơ Sông núi nước Nam.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164325,"cat_id":1456,"publish_time":1715586540,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6293-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Qua Đèo Ngang lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-qua-deo-ngang-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu về Bà Huyện Thanh Quan, nội dung chính bài thơ Qua Đèo Ngang.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164323,"cat_id":1456,"publish_time":1715586360,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6296-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Chạy giặc lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-chay-giac-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: \r\n- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác: Năm 1859, thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định, Nguyễn Đình Chiểu viết bài Chạy giặc.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164322,"cat_id":1456,"publish_time":1715586060,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6300-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Tiến sĩ giấy lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-tien-si-giay-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: Đôi nét về tác giả Trần Tế Xương: một tác giả mang tư tưởng li tâm Nho giáo, tuy cuộc đời nhiều ngắn ngủi. Thương vợ là một trong số những bài thơ hay và cảm động nhất của Tú Xương viết về bà Tú.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164319,"cat_id":1456,"publish_time":1715585880,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6292-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Thương vợ lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-thuong-vo-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: Đôi nét về tác giả Trần Tế Xương: một tác giả mang tư tưởng li tâm Nho giáo, tuy cuộc đời nhiều ngắn ngủi. Thương vợ là một trong số những bài thơ hay và cảm động nhất của Tú Xương viết về bà Tú.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164316,"cat_id":1456,"publish_time":1715585700,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6287-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-le-xuong-danh-khoa-dinh-dau-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: Dẫn dắt, giới thiệu về văn bản Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164313,"cat_id":1456,"publish_time":1715585040,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6295-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Lai tân lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-lai-tan-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: Phong cách nghệ thuật trong thơ Hồ Chí Minh rất đa dạng, phong phú nhưng vẫn đồng nhất : Có thơ trữ tình, thơ tự sự, tự trào, có cả thơ châm biếm, đả kích. Nụ cười châm biếm của Người thật nhẹ nhàng, giản dị, dí dỏm mà vô cùng thâm thuý, sâu cay. Tác phẩm “Lai Tân” là một trong những bài đặc sắc nhất cho phong cách của thơ Bác.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164311,"cat_id":1456,"publish_time":1715584920,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6291-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Thu điếu lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-thu-dieu-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn:\r\n- Giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhân vật.\r\n- Đánh giá khái quát về nhân vật: cậu thanh niên trẻ tuổi có tấm lòng nhân hậu, tử tế, ấm áp.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":164306,"cat_id":1456,"publish_time":1715584680,"is_link":0,"thumbnail":"https://img.loigiaihay.com/picture/article/2024/0513/resize_img-6286-0.jpeg","title":"Viết bài văn phân tích tác phẩm Thiên trường vãn vọng lớp 8","alias":"viet-bai-van-phan-tich-tac-pham-thien-truong-van-vong-lop-8","introtext":"1. Mở đoạn: Giới thiệu tác phẩm Thiên Trường vãn vọng của Trần Nhân Tông.","display_type":2,"article_type":1}],"event_info":{"title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) lớp 8","cat_id":1456,"alias":"tong-hop-50-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-lop-8","introtext":"","type":"event","item_id":36310,"item_type":2},"banner":[],"top_banner":"","content_expanded":[],"child_events":[{"id":"36310","title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) lớp 8","short_title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung)","alias":"tong-hop-50-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-lop-8","picture":"picture/event/2024/0511/img-0785-0.jpeg","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1456","ordering":"36310","parent_id":"36308"},{"id":"36765","title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) lớp 8","short_title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung)","alias":"tong-hop-50-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-lop-8","picture":"picture/event/2024/0610/sbt6-0_6.png","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1457","ordering":"36765","parent_id":"36763"},{"id":"36837","title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) lớp 8","short_title":"Tổng hợp 50 bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung)","alias":"tong-hop-50-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-lop-8","picture":"picture/event/2024/0611/sbt6-0_6.png","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1458","ordering":"36837","parent_id":"36835"}],"parent_events":[{"id":"36308","title":"Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) - Văn mẫu lớp 8","short_title":"Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung)","alias":"viet-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-van-mau-lop-8","picture":"picture/event/2024/0511/img-0784-0.jpeg","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1456","ordering":"36308"},{"id":"36763","title":"Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) - Văn mẫu lớp 8","short_title":"Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung)","alias":"viet-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-van-mau-lop-8","picture":"picture/event/2024/0610/sbt6-0_3.png","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1457","ordering":"36763"},{"id":"36835","title":"Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung) - Văn mẫu lớp 8","short_title":"Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật, thơ trào phúng, thơ nói chung)","alias":"viet-bai-van-phan-tich-mot-tac-pham-van-hoc-bai-tho-that-ngon-bat-cu-hoac-tu-tuyet-duong-luat-tho-trao-phung-tho-noi-chung-van-mau-lop-8","picture":"picture/event/2024/0611/sbt6-0_4.png","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1458","ordering":"36835"}],"cfg_info":{"last_cfg_time":"1521866679","ad.popup_frequency":"0","ad.adsense.detail_bottom.unit_id":"ca-app-pub-8529835372050931/9927553003","ad.adsense.popup.unit_id":"ca-app-pub-8529835372050931/2161779402","current.force.update.version":"181","support.email":"loigiaihay.com@gmail.com","support.fanpage":"https://www.facebook.com/Loigiaihay/","popup_rating_after":"86400","admob.app_id":"ca-app-pub-8529835372050931~4358271409","admob.unit.article_detail_bottom":"ca-app-pub-8529835372050931/1883637630","admob.unit.article_detail_top":"ca-app-pub-8529835372050931/8604898230","admob.unit.event_article_top":"ca-app-pub-8529835372050931/7406887709","admob.unit.interestial":"ca-app-pub-8529835372050931/2741937409","ios_appstore_link":"https://itunes.apple.com/us/app/loigiaihay/id1209891610?mt=8","android_appstore_link":"https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tp.loigiaihay","min_version":"2.1.3","latest_version":"1.3.9","force_update":false},"popup_ads":[]}