{"article_info":{"article_id":143930,"cat_id":1458,"cat_title":"Văn mẫu 8 - Cánh Diều","publish_time":1688786580,"cat_id2":1458,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Cảm nhận về bài thơ Cảnh khuya","label":"Cảm nhận về bài thơ Cảnh khuya","alias":"cam-nhan-ve-bai-tho-canh-khuya","introtext":"Trăng là nguồn cảm hứng bất tận của biết bao nhiêu thi nhân từ xưa cho đến nay, ánh trăng không chỉ mang lại vẻ đẹp cho thiên nhiên đất nước mà hơn thế","content":"<p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_1\">Dàn ý</strong></p><p style=\"text-align: justify;\"><strong>1. Mở bài</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Giới thiệu khái quát về tác giả Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ tài ba vĩ đại của dân tộc Việt Nam, lại vừa là một nhà thơ xuất sắc.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Giới thiệu về bài thơ “<em>Cảnh khuya</em>”: Bài thơ được sáng tác vào những năm kháng chiến chống Pháp. Khi ấy Hồ Chí Minh còn đang lo cho các cuộc đấu tranh chống lại thực dân Pháp. Vì không ngủ được nên Bác bầu bạn với thiên nhiên. Bác đã viết lên bài thơ này.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>2. Thân bài</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>a. Bức tranh thiên nhiên cảnh khuya nơi chiến khu Việt Bắc</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Bức tranh thiên nhiên giống như một bức tranh động chứ không phải bức tranh tĩnh.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Mở đầu bằng âm thanh của tiếng suối: tiếng suối trong rừng xa xa vọng lại như tiếng hát của người con gái trong trẻo ngân vang.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ở đây ta nhận thấy sự thay đổi của tiêu chuẩn cái đẹp: trước kia thiên nhiên làm chuẩn mực để nói về vẻ đẹp của con người (biện pháp ước lệ tượng trưng); còn trong thơ Bác, con người làm chuẩn mực để chỉ cái đẹp của thiên nhiên (Tiếng suối như tiếng hát).</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Tiếng suối róc rách êm tai trong trẻo như tiếng một cô gái đang hát.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ánh trăng đêm khuya tạo thành những bóng hoa trên mặt đất.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Điệp từ “lồng” nhấn mạnh vào sự xuyên tỏa của ánh sáng trăng khuya.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">⇒ Cảnh vật thiên nhiên hiện lên mang vẻ đẹp của sự trầm mặc, huyền ảo của ánh trăng khuya. Nó không chỉ có màu sắc vàng yên ả mà nó còn có âm thành của tiếng suối chảy róc rách trong trẻo như tiếng hát vỏng lại từ phía xa.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>b. Tâm trạng nhà thơ</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Câu thơ thứ ba có dấu phẩy ở giữa như cắt ngang hai sự đối lập nhau.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Đối với thiên nhiên hiền hòa lung linh yên bình đẹp như vẽ kia là tâm trạng của nhà thơ. Đó là một tâm trạng đầy bất trắc, âu lo không yên bình.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Người vẫn chưa ngủ, chỉ có chưa ngủ thì mới có thể tả hết được cảnh đẹp đêm khuya được.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Không phải người thức để ngắm cảnh mà vì Người đang lo nỗi nước nhà.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">⇒ Trái ngược với sự hài hòa của thiên nhiên là tâm trạng đầy âu lo của nhà thơ, lo ngày mai chiến tranh, lo ngày mai có giành được độc lập cho dân tộc hay không.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>3. Kết bài</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Nội dung: vẻ đẹp đêm trăng rằm tháng giêng ở Tây Bắc và tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước và phong thái ung dung, lạc quan của Bác</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Nghệ thuật: thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, hình ảnh thơ mang màu sắc cổ điển mà bình dị, gần gũi…</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Bài thơ vừa vẽ lên bức tranh thiên nhiên tại chiến khu Việt Bắc hiền hòa với màu sắc của ánh trăng, sống động trong trẻo với âm thanh của tiếng suối, lại vừa thể hiện tâm trạng âu lo của nhà thơ qua đó thấy được tấm lòng đối với thiên nhiên và con người của nhà thơ vĩ đại.</p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_2\">Bài mẫu 1</strong></p><p>Trăng là nguồn cảm hứng bất tận của biết bao nhiêu thi nhân từ xưa cho đến nay, ánh trăng không chỉ mang lại vẻ đẹp cho thiên nhiên đất nước mà hơn thế có những lúc ánh trăng còn trở thành người bạn tri kỉ để mỗi có thể chia sẻ buồn vui, có lúc trăng như dòng suối mát làm tan đi những ưu phiền, mệt mỏi sau những giờ phút căng thẳng bác Hồ của chúng ta sau những giờ phút vất vả cũng tìm đến trăng để tạm quên đi những vất vả. Biết bao nhiêu công việc bề bộn. Thế nhưng khi đọc bài thơ Cảnh Khuya của Bác, ta vẫn thấy hiện lên một bức tranh thiên nhiên đẹp. Bài thơ cho em hiểu rõ hơn về bác, đó là một con người không chỉ có tình yêu đối với nhân loại mà còn có một tình yêu sâu đậm với thiên nhiên. Bài thơ hiện lên như một bức tranh:</p>\r\n<p>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</p>\r\n<p>Trăng lồng cổ thụ bong lồng hoa</p>\r\n<p>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</p>\r\n<p>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.</p>\r\n<p>Hai câu thơ đầu:</p>\r\n<p>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</p>\r\n<p>Trăng lồng cổ thụ bong lồng hoa.</p>\r\n<p>        Đọc hai câu thơ này ta cảm nhận được một không gian tĩnh lặng, đó là vào một đêm khuya trong khu rừng của chiến khu Việt Bắc, nơi đang diễn ra một cuộc kháng chiến vô cùng ác liệt của quân và dân ta trong 9 năm chống quân Pháp xâm lược. Giữa bề bộn công việc ấy,Bác Hồ của chúng ta vẫn dành một khoảng thời gian để tìm đến với thiên nhiên hiện lên như một bức tranh phong cảnh thật đẹp. Ta có thể thấy tất cả như đang chìm đắm say sưa trong khung cảnh thiên nhiên của đất trời. Cảnh vật như ngừng lặng, chỉ nghe đâu đây tiếng suối chảy rì rầm và nghe văng vẳng như tiếng hát cất lên nhẹ nhàng trong trẻo, lan toả, ngân vang khắp núi rừng. Đặc biệt là âm thanh càng trở nên nhẹ nhàng, ngân vang khi nó được cất lên dưới ánh trăng vàng. Ánh trăng sang chiếu vào lá và hoa tạo nên vẻ đẹp lấp lánh. Hoa lá nghiêng bong trên mặt đất tạo nên những bức tranh lấp loá, lúc ẩn lúc hiện. Hoa lá cỏ cây và ánh trăng lồng quyện vào nhau, trăng đan vào cậy cổ thụ, trăng tràn vào hoa. Hình ảnh trăng lồng hoa này khiến ta gợi nhớ đến câu thơ trong Chinh Phụ Ngâm Khúc:</p>\r\n<p>Hoa giãi nguyệt, nguyệt in một tấm,</p>\r\n<p>Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông</p>\r\n<p>        Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng Thế nhưng bức tranh của thơ xưa đọc lên ta thấy đượm buồn và không thể hiện được rõ nét vẻ đẹp thơ mộng, trong trẻo của thiên nhiên. Và có một sự khác biệt nữa là bức tranh của Bác Hồ có sức sống hơn hơn khi giữa khung cảnh đó ta còn nghe tiếng suối chảy như tiếng hát xa vọng lại. Tiếng hát khiến cho không gian của đêm khuya vắng lặng như chợt tỉnh, ở đây Bác Hồ đã sử dụng nghệ thuật lấy động để tả tĩnh, lấy tiếng suối để gợi tả sự yên tĩnh, vắng lặng của đêm khuya ở chiến khu Việt Bắc.</p>\r\n<p>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</p>\r\n<p>        Đọc câu thơ ta nghe văng vẳng như âm vang của tiếng suối chảy ở Côn Sơn mà sáu chăm năm về trước Nguyễn Traĩ đã từng nghe thấy:</p>\r\n<p>Côn sơn suối chảy rì rầm</p>\r\n<p>        Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai Chỉ có 2 câu thơ ngắn gọn nhưng khi đọc lên chúng ta như thấy hiện ra 1 bức tranh tuyệt đẹp. Ở đó có dòng suối chảy, hơn thế còn có cả tiếng suối chảy róc rách. Và tất cả như đang ẩn hiện dưới bóng cây loang loáng ánh trăng. Ánh trăng trong veo, vàng dịu toả khắp cánh rừng tạo nên 1 khung cảnh đẹp, lung linh huyền bí. Bài thơ gồm 4 câu thơ vậy mà Bác đã dành 1 nửa để miêu tả thiên nhiên, nên mới đọc qua ta tưởng Bác đang thả tất cả tâm hồn của mình với thiên nhiên và ta có cảm giác như vẻ đẹp thiên nhiên khiến tâm hồn Bác thật sự thanh thản, tạo quên đi những khó khăn vất vả của cuộc kháng chiến đang diễn ra gay go, quyết liệt. Nhưng chúng ta thấy nếu ở 2 câu thơ đầu Bác chỉ miêu tả về thiên nhiên thỳ đến 2 câu thơ cuối ta chợt nhận thấy đó là 1 tâm hồn đang trằn trọc “chưa ngủ” vì 1 lẽ rất cao cả “lo nỗi nước nhà”:</p>\r\n<p>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</p>\r\n<p>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà</p>\r\n<p>        Hai câu thơ cuối gíup ta thấy rõ hơn con người của Bác. Một con người yêu thiên nhiên tha thiết nhưng cũng chính vì yêu thiên nhiên mà luôn lo cho sự nghiệp của đất nước. Đây chính là nỗi lòng, là tâm tình của thi nhân, của vị lãnh tụ. Đồng thời ta cũng có thể thấy Bác Hhồ của chúng ta dẫu bận trăm công nghìn việc nhưng Bác vẫn dành thời gian để chiêm nghưỡng thiên nhiên. Có lẽ thiên nhiên chính là người bạn giúp Bác khuây khoả, bớt đi sự vất vả mà hàng giò hàng phút Bác phải chăng chở suy tư. Từ đây ta nhân thấy Bác là một người luôn biết hài hoà giữa công việc với tình yêu thiên nhiên. Và càng yêu thiên nhiên thì trách nhiệm đối với công việc càng cao bởi ta có thể nhận thấy đằng sau hình ảnh người ung dung ngắm trăng đó là một nõi khao khát về một đất nứơc thanh bình, để ngày ngày con người đc sống tự do, hạnh phúc. Dương như trong Bác luôn xoáy sâu câu hỏi: Biết đến bao giờ đất nứơc mới đc tự do để con người thoả sức ngắm trăng? Đọc đến đây ta càng hiểu rõ hơn con người của Bác đó là một người luôn canh cánh trong lòng nỗi lo vì dân vì nước. Vì đất nước Bác có thể hi sinh tất cả.Đối với trẻ thơ Bác Hồ cũng luôn dành tình yêu thương nhất:</p>\r\n<p>Trung Thu trăng sáng như gương</p>\r\n<p>Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đông.</p>\r\n<p>        Sự hi sinh của Bác đã được đền đáp, đất nước chúng ta đẫ thanh bình,tự do, hạnh phúc. Chúng ta có thể thả sức ngắm trăng và dưới ánh trăng lung linh huyền ảo ấy ta vẫn như thấy đâu đây hình ảnh Bác ung dung,thanh thản,mỉm cười dưới ánh trăng.</p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_3\">Bài mẫu 2</strong></p><p>Hồ Chí Minh là một lãnh tụ cách mạng thiên tài của dân tộc nhưng đồng thời, Người cũng là một nhà thơ sánh vai cùng những thi nhân của Đông Tây kim cổ. Trong những năm tháng chiến đấu chống Pháp gian khổ của dân tộc, bên cạnh những chủ trương, chiến lược đánh đuổi giặc tài tình, Người còn có những vần thơ khiến lòng người rung động. “Cảnh khuya” là một thi phẩm trong số ấy:</p>\r\n<p align=\"center\">      <em> Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>      Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>           Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>  Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.</em></p>\r\n<p>      Bài thơ ra đời giữa lúc cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc ta đang hồi gay go, quyết liệt: năm 1947. Trên chiến khu Việt Bắc, sau những giờ phút mỏi mệt, trong cảnh đêm của núi rừng, Người bồi hồi xúc động trước cảnh đêm khuya êm ái. Điều đầu tiên Bác cảm nhận được nơi thiên nhiên hoang sơ là tiếng suối róc rách tuôn theo dòng chảy:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p>        Lối so sánh của Bác thật kì lạ! Tiếng suối vốn được cảm nhận bằng thính giác nhưng nghe tiếng suối, Người cảm nhận được độ “trong” của dòng chảy. Dòng suối ấy hẳn rất ngọt lành, trong mát, đó hẳn cũng là thứ quà riêng mà thiên nhiên núi rừng ban tặng riêng cho những người chiến sĩ trên đường hành quân xa xôi mệt mỏi. Chẳng những vậy, tiếng suối trong như là “trong như tiếng hát xa”. “Tiếng hát xa” là thứ âm thanh rất đặc biệt. Đó phải là tiếng hát rất cao để có sức lan toả mạnh mẽ, để từ xa con người vẫn có thể cảm nhận được. Đó cũng là tiếng hát vang lên trong thời khắc yên lặng bởi nếu không, nó sẽ bị lẫn vào biết bao âm thanh phức tạp của sự sống, liệu từ xa, con người còn có thể cảm nhận được? Điều thú vị trong câu thơ của Bác Hồ là một âm thanh của tự nhiên được so sánh với tiếng hát của con người. Điều đó thể hiện cảm hứng nhân văn sâu sắc trong những vần thơ của Bác.</p>\r\n<p>       Cảnh đêm khuya hẳn trong trẻo, tĩnh lặng đến nhường nào Người mới có thế lắng nghe được tiếng suối long lanh ấy. Điều này không khó hiểu bởi không gian núi rừng thường được bao phủ bởi nhiều âm thanh phong phú: tiếng chim kêu, tiếng gió thổi, tiếng cây rừng xao xác tiếng muông thú gọi bầy... Trong bài thơ “Cảnh rừng Việt Bắc”, Bác đã từng viết:</p>\r\n<p><em>    “Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay</em></p>\r\n<p><em>     Vượn hót chim kêu suốt cả ngày”.</em></p>\r\n<p>       Vậy thì có lẽ, đây là chút yên ả hiếm hoi của thiên nhiên núi rừng vào thời khắc đêm khuya. Thiên nhiên yên tĩnh nhưng cũng là tâm hồn con người yên tĩnh, thanh thản hoà mình vào vẻ đẹp của tự nhiên. Thiên nhiên vào giây phút ấy thật hữu tình biết mấy:</p>\r\n<p><em>Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p>        Hai từ \"lồng\" cùng nằm trong một câu thơ tạo những ấn tượng rất đặc biệt. \"Lồng\" là động từ chỉ việc các vật nằm vào trong một cách thật khớp để tạo thành một chỉnh thể. Câu thơ hữu tình như một bức tranh duyên: ánh trăng mênh mông toả sáng bao trùm lên cây cổ thụ, bóng cây cổ thụ lại dịu dàng phủ mình lên những nhành hoa. Bác dùng từ \"lồng\" rất \"đắt\", nó trở thành \"nhãn tự\" cho câu thơ. Chỉ với một từ ấy, cảnh vật như đang giao hoà, nương dựa vào nhau một cách duyên dáng, đáng yêu. Đôi mắt người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh thật hữu tình, bác ái.</p>\r\n<p>          Cảnh khuya sống động, có hồn bao nhiêu càng chứng tỏ một điều: người thưởng cảnh đang xa rời giấc ngủ yên bình thường nhật. Bởi vậy nên:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</em></p>\r\n<p>         Cảnh khuya trong trẻo, tĩnh lặng càng làm nổi bật hình ảnh Bác Hồ thao thức không yên trong đêm vắng. Người hoà mình vào thiên nhiên để cất tiếng thơ ngợi ca thiên nhiên núi rừng song đó chỉ là giây phút phiêu du vào mây gió còn tâm hồn người thực sự đang gửi gắm ở một chân trời khác: Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà. Câu thơ vang lên như một sự bừng tỉnh cho người đọc. Ta cứ ngỡ Bác đang thảnh thơi thưởng cảnh chơi trăng nhưng kì thực tấm lòng người vẫn đau đáu cho nỗi niềm non nước. Bác \"chưa ngủ\" vì một lẽ rất<em> </em>Hồ Chí Minh: “vì lo nỗi nước nhà”. Nói vậy bởi Bác đã có nhiều đêm không ngủ, nhiều đêm trở trăn vì cuộc kháng chiến của dân tộc:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>    “Một canh, hai canh, lại ba canh</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>          Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng lành</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>         Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>             Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh”.</em></p>\r\n<p>        Vậy là, dù có tạm để lòng mình hướng đến cảnh vật xung quanh (một lời hỏi thăm người bạn muôn đời của thi nhân kim cổ) tâm hồn Bác vẫn luôn dành trọn tâm tình cho non sông, dân tộc. Và nói như nhà thơ Minh Huệ:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>   “Đêm nay Bác ngồi đó</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>        Đêm nay Bác không ngủ</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>   Vì một lẽ thường tình</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>Bác là Hồ Chí Minh”</em></p>\r\n<p>       Bài thơ khép lại với bao dư âm mênh mang lan toả. Đã hơn một lần chúng ta xúc động trước tấm lòng cao cả, bác ái của Bác Hồ nhưng mỗi lần đọc lại “Cảnh khuya” ta lại bồi hồi với những tâm tình của một người mà cả cuộc đời chưa bao giờ nghỉ ngơi, chưa bao giờ an mình trong giấc ngủ.</p><hr/><p><strong class=\"sub_question_head\" id=\"sub_question_head_4\">Bài mẫu 3</strong></p><p>      Bài thơ <em>Cảnh khuya</em> được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947, khi quân và dân ta đang thắng lớn trên chiến trường Việt Bắc. Sông Lô, Đoan Hùng đã đi vào lịch sử bằng những nét vàng chói lọi đầu tiên của ta trong chín năm kháng chiến chống Pháp. Bài thơ thể hiện cảm hứng yêu nước mãnh liệt dạt dào ánh sáng và âm thanh. Đó là ánh sáng của trăng Việt Bắc, của lòng yêu nước sâu sắc:</p>\r\n<p><em>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p><em>Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p><em>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,</em></p>\r\n<p><em>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà</em></p>\r\n<p>      Cùng với các bài thơ <em>Cảnh rừng Việt Bắc,</em> <em>Đi thuyền trên sông Đáy, Cảnh khuya</em> thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu nước sâu sắc của Bác trong một đêm trăng nơi núi rừng Việt Bắc.</p>\r\n<p>      Hai câu thơ đầu trong bài thơ tả cảnh đêm khuya nơi núi rừng Việt Bắc. Trăng càng về đêm càng sáng. Ánh trăng lan toả bao phủ khắp mặt đất. Đêm vắng, tiếng suối nghe càng rõ. Tiếng suối chảy êm đềm nghe rất trong rì rầm từ xa vọng đến. Cảm nhận của Bác thật tinh tế, nghe suối chảy mà cảm nhận được mức độ xanh trong của dòng nước. Tiếng suối trong đêm khuya như tiếng hát xa dịu êm vang vọng, khoan nhạt như nhịp điệu của bài hát trữ tình sâu lắng. Đó là nghệ thuật lấy động tả tĩnh, tiếng suối rì rầm êm ả, vắng lặng trong đêm chiến khu. Tiếng suối và tiếng hát là nét vẽ tinh tế gợi tả núi rừng chiến khu thời máu lửa mang sức sống và hơi ấm của con người:</p>\r\n<p><em>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p>      Sáu trăm năm trước trong bài thơ <em>Bài ca Côn Sơn</em> Ức Trai đã có cảm nhận cực kì tinh tế về dòng suối Côn Sơn:</p>\r\n<p><em>Côn Sơn suối chảy rì rầm</em></p>\r\n<p><em>Ta nghe như tiếng đàn cầm bền tai</em></p>\r\n<p>      Tiếng suối nghe sao mà êm đềm thơ mộng đến thế. Nó như những giọt của cây đàn cầm vang vọng bên tay. Đầu thế kỉ XX Nguyễn Khuyến đã từng viết về dòng suối như sau:</p>\r\n<p><em>Cũng có lúc chơi nơi dặm khách</em></p>\r\n<p><em>Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo...</em></p>\r\n<p>      Mỗi một vần thơ, mỗi một khung cảnh, âm thanh của suối chảy được cảm nhận tinh tế khác nhau. Sau tiếng suối nghe như tiếng hát xa kia là trăng chiến khu. Ánh trăng chiến khu sao mà sáng và đẹp thế. Tầng cao là trăng, tầng giữa là cổ thụ, tầng thấp là hoa - hoa rừng. Cả núi rừng Việt Bắc đang tràn ngập dưới ánh trăng. Ánh trăng bao phủ khắp không trung mát dịu, len lỏi xuyên qua kẽ lá, tán cây, ánh trăng như âu yếm, hoà quyện cùng thiên nhiên cây cỏ. Ánh trăng như xoáy và lồng vào những tán lá. Và trên mặt đất những đoá hoa rừng đang ngậm sương đêm cùng với bóng cổ thụ đan xen trên mặt đất. Đêm thanh, trên không trung dường như chỉ có vầng trăng ngự trị. Đêm vắng, trăng thanh mặt đất cỏ cây như ngừng thở để đón đợi ánh trăng mát lạnh dịu hiền mơn man ôm ấp:</p>\r\n<p><em>Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p>      Chữ lồng điệp lại hai lần đã nhân hoá vầng trăng, cổ thụ và hoa. Trăng như người mẹ hiền đang tiếp cho muôn vật trần gian dòng sữa ngọt ngào. Trăng trở nên thi vị, trữ tình lãng mạn. Chữ lồng gợi cho ta nhớ đến những câu thơ sau trong <em>Chinh phụ ngâm</em>:</p>\r\n<p><em>Hoa giãi nguyệt, nguyệt in một tấm</em></p>\r\n<p><em>Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông,</em></p>\r\n<p><em>Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng...</em></p>\r\n<p>      Trong câu có tiểu đối <em>trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa</em> tạo sự cân xứng trong bức tranh về trăng, ngôn ngữ thơ trang trọng, điêu luyện tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp tràn đầy chất thơ. Cảnh khuya trong sáng, lung linh huyền ảo. Đọc vần thơ ta nghe như có nhạc, có hoạ, bức tranh cảnh núi rừng Việt Bắc thơ mộng biết bao. Người xưa từng nói thi trung hữu hoạ, thi trung hữu nhạc quả thật không sai. Đối với Bác, trăng đã trở thành tri âm tri kỉ nên làm sao có thể hờ hững trước cảnh đẹp đêm nay. Trong ngục tối bị giam cầm, trước ánh trăng tuyệt đẹp Bác Hồ cũng đã có những vần thơ tuyệt diệu:</p>\r\n<p><em>Trong tù không rượu cũng không hoa</em></p>\r\n<p><em>Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ...</em></p>\r\n<p align=\"center\">(Ngắm trăng)</p>\r\n<p>      Một thi sĩ với tâm hồn thanh cao đang sống những giây phút thần tiên giữa cảnh khuya chiến khu Việt Bắc. Giữa bức tranh thiên nhiên rộng lớn và hữu tình như vậy, tâm trạng thi sĩ bỗng vút cao thả hồn theo cảnh đẹp đêm trăng bởi đêm nay Bác không ngủ. Trước cảnh đẹp đêm trăng: có suối, có hoa lá, núi ngàn, và cả tâm trạng của Bác. Bác không chỉ xúc động trước cảnh đẹp thiên nhiên mà:</p>\r\n<p><em>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</em></p>\r\n<p><em>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà</em></p>\r\n<p>      Nước nhà đang bị giặc xâm lăng giày xéo, biết bao đồng chí đang bị gông cùm xiềng xích. Cuộc đời còn lầm than cơ cực, bao năm Bác bôn ba hải ngoại tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ lầm than. Nay nước nhà còn đang chìm trong khói lửa đạn bom lòng Bác sao có thể ngủ yên giấc được. Chưa ngủ không hẳn chỉ vì cảnh đẹp đêm nay mà chưa ngủ vì nỗi nước nhà.</p>\r\n<p>      Nỗi nhớ nhà lo cho nước nhà làm cho trái tim Bác luôn thổn thức. Bác thức trong đêm khuya trằn trọc băn khoăn không sao ngủ được. Lòng yêu nước sâu sắc mãnh liệt xiết bao. Đã có biết bao đêm Bác Hồ của chúng ta cũng mất ngủ như vậy:</p>\r\n<p><em>Một canh, hai canh, lại ba canh</em></p>\r\n<p><em>Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành</em></p>\r\n<p><em>Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt</em></p>\r\n<p><em>Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh</em></p>\r\n<p align=\"center\">(Không ngủ được)</p>\r\n<p>      Hình ảnh sao vàng chính là tự do độc lập, niềm thao thức mơ ngày mai ánh hồng soi đất nước hoà bình. Một tâm hồn nghệ sĩ thanh cao lồng trong cốt cách người chiến sĩ cộng sản kiên trung. Cảm hứng thiên nhiên chan hoà với cảm hứng yêu nước tha thiết của Bác.</p>\r\n<p>      Bài thơ <em>Cảnh khuya</em> là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt cực hay, là một trong những bài thơ trăng đẹp nhất của Bác. Giữa chốn rừng Việt Bắc tràn ngập ánh trăng, lòng Bác luôn thao thức vì nỗi nước nhà. Đó là nét đẹp riêng của bài thơ, cảm hứng thiên nhiên nhiên chan hoà trong lòng yêu nước sâu sắc. Thương dân, lo cho nước, yêu trăng... như dẫn hồn ta vào giấc mộng đẹp. Đọc thơ Bác giúp ta càng biết ơn, yêu kính Bác Hồ hơn.</p>","common_article":"","display_type":2,"vungoi_exam_id":"","article_type":1,"cmt_count":0,"zip_status":1,"last_modified_time":1718248568,"last_zip_time":1718248568,"zip_link":"https://offline.loigiaihay.com/articles/1458/143930/143930_1718248568.zip","picture":"","youtube_id":"","video_start_time":"0","quizlet_id":"0","ref_article_id":0,"readmore_display_type":0,"wiki":0,"sub_articles":[{"id":"762653","group_title":"","sub_article_link":"0","order_in_article":"1","title":"Dàn ý","content":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1. Mở bài</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Giới thiệu khái quát về tác giả Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ tài ba vĩ đại của dân tộc Việt Nam, lại vừa là một nhà thơ xuất sắc.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Giới thiệu về bài thơ “<em>Cảnh khuya</em>”: Bài thơ được sáng tác vào những năm kháng chiến chống Pháp. Khi ấy Hồ Chí Minh còn đang lo cho các cuộc đấu tranh chống lại thực dân Pháp. Vì không ngủ được nên Bác bầu bạn với thiên nhiên. Bác đã viết lên bài thơ này.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>2. Thân bài</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>a. Bức tranh thiên nhiên cảnh khuya nơi chiến khu Việt Bắc</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Bức tranh thiên nhiên giống như một bức tranh động chứ không phải bức tranh tĩnh.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Mở đầu bằng âm thanh của tiếng suối: tiếng suối trong rừng xa xa vọng lại như tiếng hát của người con gái trong trẻo ngân vang.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ở đây ta nhận thấy sự thay đổi của tiêu chuẩn cái đẹp: trước kia thiên nhiên làm chuẩn mực để nói về vẻ đẹp của con người (biện pháp ước lệ tượng trưng); còn trong thơ Bác, con người làm chuẩn mực để chỉ cái đẹp của thiên nhiên (Tiếng suối như tiếng hát).</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Tiếng suối róc rách êm tai trong trẻo như tiếng một cô gái đang hát.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ánh trăng đêm khuya tạo thành những bóng hoa trên mặt đất.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Điệp từ “lồng” nhấn mạnh vào sự xuyên tỏa của ánh sáng trăng khuya.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">⇒ Cảnh vật thiên nhiên hiện lên mang vẻ đẹp của sự trầm mặc, huyền ảo của ánh trăng khuya. Nó không chỉ có màu sắc vàng yên ả mà nó còn có âm thành của tiếng suối chảy róc rách trong trẻo như tiếng hát vỏng lại từ phía xa.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>b. Tâm trạng nhà thơ</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Câu thơ thứ ba có dấu phẩy ở giữa như cắt ngang hai sự đối lập nhau.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Đối với thiên nhiên hiền hòa lung linh yên bình đẹp như vẽ kia là tâm trạng của nhà thơ. Đó là một tâm trạng đầy bất trắc, âu lo không yên bình.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Người vẫn chưa ngủ, chỉ có chưa ngủ thì mới có thể tả hết được cảnh đẹp đêm khuya được.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Không phải người thức để ngắm cảnh mà vì Người đang lo nỗi nước nhà.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">⇒ Trái ngược với sự hài hòa của thiên nhiên là tâm trạng đầy âu lo của nhà thơ, lo ngày mai chiến tranh, lo ngày mai có giành được độc lập cho dân tộc hay không.</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>3. Kết bài</strong></p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Nội dung: vẻ đẹp đêm trăng rằm tháng giêng ở Tây Bắc và tình yêu thiên nhiên, lòng yêu nước và phong thái ung dung, lạc quan của Bác</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Nghệ thuật: thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, hình ảnh thơ mang màu sắc cổ điển mà bình dị, gần gũi…</p>\r\n<p style=\"text-align: justify;\">- Bài thơ vừa vẽ lên bức tranh thiên nhiên tại chiến khu Việt Bắc hiền hòa với màu sắc của ánh trăng, sống động trong trẻo với âm thanh của tiếng suối, lại vừa thể hiện tâm trạng âu lo của nhà thơ qua đó thấy được tấm lòng đối với thiên nhiên và con người của nhà thơ vĩ đại.</p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"762654","group_title":"","sub_article_link":"0","order_in_article":"2","title":"Bài mẫu 1","content":"<p>Trăng là nguồn cảm hứng bất tận của biết bao nhiêu thi nhân từ xưa cho đến nay, ánh trăng không chỉ mang lại vẻ đẹp cho thiên nhiên đất nước mà hơn thế có những lúc ánh trăng còn trở thành người bạn tri kỉ để mỗi có thể chia sẻ buồn vui, có lúc trăng như dòng suối mát làm tan đi những ưu phiền, mệt mỏi sau những giờ phút căng thẳng bác Hồ của chúng ta sau những giờ phút vất vả cũng tìm đến trăng để tạm quên đi những vất vả. Biết bao nhiêu công việc bề bộn. Thế nhưng khi đọc bài thơ Cảnh Khuya của Bác, ta vẫn thấy hiện lên một bức tranh thiên nhiên đẹp. Bài thơ cho em hiểu rõ hơn về bác, đó là một con người không chỉ có tình yêu đối với nhân loại mà còn có một tình yêu sâu đậm với thiên nhiên. Bài thơ hiện lên như một bức tranh:</p>\r\n<p>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</p>\r\n<p>Trăng lồng cổ thụ bong lồng hoa</p>\r\n<p>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</p>\r\n<p>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.</p>\r\n<p>Hai câu thơ đầu:</p>\r\n<p>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</p>\r\n<p>Trăng lồng cổ thụ bong lồng hoa.</p>\r\n<p>        Đọc hai câu thơ này ta cảm nhận được một không gian tĩnh lặng, đó là vào một đêm khuya trong khu rừng của chiến khu Việt Bắc, nơi đang diễn ra một cuộc kháng chiến vô cùng ác liệt của quân và dân ta trong 9 năm chống quân Pháp xâm lược. Giữa bề bộn công việc ấy,Bác Hồ của chúng ta vẫn dành một khoảng thời gian để tìm đến với thiên nhiên hiện lên như một bức tranh phong cảnh thật đẹp. Ta có thể thấy tất cả như đang chìm đắm say sưa trong khung cảnh thiên nhiên của đất trời. Cảnh vật như ngừng lặng, chỉ nghe đâu đây tiếng suối chảy rì rầm và nghe văng vẳng như tiếng hát cất lên nhẹ nhàng trong trẻo, lan toả, ngân vang khắp núi rừng. Đặc biệt là âm thanh càng trở nên nhẹ nhàng, ngân vang khi nó được cất lên dưới ánh trăng vàng. Ánh trăng sang chiếu vào lá và hoa tạo nên vẻ đẹp lấp lánh. Hoa lá nghiêng bong trên mặt đất tạo nên những bức tranh lấp loá, lúc ẩn lúc hiện. Hoa lá cỏ cây và ánh trăng lồng quyện vào nhau, trăng đan vào cậy cổ thụ, trăng tràn vào hoa. Hình ảnh trăng lồng hoa này khiến ta gợi nhớ đến câu thơ trong Chinh Phụ Ngâm Khúc:</p>\r\n<p>Hoa giãi nguyệt, nguyệt in một tấm,</p>\r\n<p>Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông</p>\r\n<p>        Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng Thế nhưng bức tranh của thơ xưa đọc lên ta thấy đượm buồn và không thể hiện được rõ nét vẻ đẹp thơ mộng, trong trẻo của thiên nhiên. Và có một sự khác biệt nữa là bức tranh của Bác Hồ có sức sống hơn hơn khi giữa khung cảnh đó ta còn nghe tiếng suối chảy như tiếng hát xa vọng lại. Tiếng hát khiến cho không gian của đêm khuya vắng lặng như chợt tỉnh, ở đây Bác Hồ đã sử dụng nghệ thuật lấy động để tả tĩnh, lấy tiếng suối để gợi tả sự yên tĩnh, vắng lặng của đêm khuya ở chiến khu Việt Bắc.</p>\r\n<p>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</p>\r\n<p>        Đọc câu thơ ta nghe văng vẳng như âm vang của tiếng suối chảy ở Côn Sơn mà sáu chăm năm về trước Nguyễn Traĩ đã từng nghe thấy:</p>\r\n<p>Côn sơn suối chảy rì rầm</p>\r\n<p>        Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai Chỉ có 2 câu thơ ngắn gọn nhưng khi đọc lên chúng ta như thấy hiện ra 1 bức tranh tuyệt đẹp. Ở đó có dòng suối chảy, hơn thế còn có cả tiếng suối chảy róc rách. Và tất cả như đang ẩn hiện dưới bóng cây loang loáng ánh trăng. Ánh trăng trong veo, vàng dịu toả khắp cánh rừng tạo nên 1 khung cảnh đẹp, lung linh huyền bí. Bài thơ gồm 4 câu thơ vậy mà Bác đã dành 1 nửa để miêu tả thiên nhiên, nên mới đọc qua ta tưởng Bác đang thả tất cả tâm hồn của mình với thiên nhiên và ta có cảm giác như vẻ đẹp thiên nhiên khiến tâm hồn Bác thật sự thanh thản, tạo quên đi những khó khăn vất vả của cuộc kháng chiến đang diễn ra gay go, quyết liệt. Nhưng chúng ta thấy nếu ở 2 câu thơ đầu Bác chỉ miêu tả về thiên nhiên thỳ đến 2 câu thơ cuối ta chợt nhận thấy đó là 1 tâm hồn đang trằn trọc “chưa ngủ” vì 1 lẽ rất cao cả “lo nỗi nước nhà”:</p>\r\n<p>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</p>\r\n<p>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà</p>\r\n<p>        Hai câu thơ cuối gíup ta thấy rõ hơn con người của Bác. Một con người yêu thiên nhiên tha thiết nhưng cũng chính vì yêu thiên nhiên mà luôn lo cho sự nghiệp của đất nước. Đây chính là nỗi lòng, là tâm tình của thi nhân, của vị lãnh tụ. Đồng thời ta cũng có thể thấy Bác Hhồ của chúng ta dẫu bận trăm công nghìn việc nhưng Bác vẫn dành thời gian để chiêm nghưỡng thiên nhiên. Có lẽ thiên nhiên chính là người bạn giúp Bác khuây khoả, bớt đi sự vất vả mà hàng giò hàng phút Bác phải chăng chở suy tư. Từ đây ta nhân thấy Bác là một người luôn biết hài hoà giữa công việc với tình yêu thiên nhiên. Và càng yêu thiên nhiên thì trách nhiệm đối với công việc càng cao bởi ta có thể nhận thấy đằng sau hình ảnh người ung dung ngắm trăng đó là một nõi khao khát về một đất nứơc thanh bình, để ngày ngày con người đc sống tự do, hạnh phúc. Dương như trong Bác luôn xoáy sâu câu hỏi: Biết đến bao giờ đất nứơc mới đc tự do để con người thoả sức ngắm trăng? Đọc đến đây ta càng hiểu rõ hơn con người của Bác đó là một người luôn canh cánh trong lòng nỗi lo vì dân vì nước. Vì đất nước Bác có thể hi sinh tất cả.Đối với trẻ thơ Bác Hồ cũng luôn dành tình yêu thương nhất:</p>\r\n<p>Trung Thu trăng sáng như gương</p>\r\n<p>Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đông.</p>\r\n<p>        Sự hi sinh của Bác đã được đền đáp, đất nước chúng ta đẫ thanh bình,tự do, hạnh phúc. Chúng ta có thể thả sức ngắm trăng và dưới ánh trăng lung linh huyền ảo ấy ta vẫn như thấy đâu đây hình ảnh Bác ung dung,thanh thản,mỉm cười dưới ánh trăng.</p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"762655","group_title":"","sub_article_link":"0","order_in_article":"3","title":"Bài mẫu 2","content":"<p>Hồ Chí Minh là một lãnh tụ cách mạng thiên tài của dân tộc nhưng đồng thời, Người cũng là một nhà thơ sánh vai cùng những thi nhân của Đông Tây kim cổ. Trong những năm tháng chiến đấu chống Pháp gian khổ của dân tộc, bên cạnh những chủ trương, chiến lược đánh đuổi giặc tài tình, Người còn có những vần thơ khiến lòng người rung động. “Cảnh khuya” là một thi phẩm trong số ấy:</p>\r\n<p align=\"center\">      <em> Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>      Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>           Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>  Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.</em></p>\r\n<p>      Bài thơ ra đời giữa lúc cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc ta đang hồi gay go, quyết liệt: năm 1947. Trên chiến khu Việt Bắc, sau những giờ phút mỏi mệt, trong cảnh đêm của núi rừng, Người bồi hồi xúc động trước cảnh đêm khuya êm ái. Điều đầu tiên Bác cảm nhận được nơi thiên nhiên hoang sơ là tiếng suối róc rách tuôn theo dòng chảy:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p>        Lối so sánh của Bác thật kì lạ! Tiếng suối vốn được cảm nhận bằng thính giác nhưng nghe tiếng suối, Người cảm nhận được độ “trong” của dòng chảy. Dòng suối ấy hẳn rất ngọt lành, trong mát, đó hẳn cũng là thứ quà riêng mà thiên nhiên núi rừng ban tặng riêng cho những người chiến sĩ trên đường hành quân xa xôi mệt mỏi. Chẳng những vậy, tiếng suối trong như là “trong như tiếng hát xa”. “Tiếng hát xa” là thứ âm thanh rất đặc biệt. Đó phải là tiếng hát rất cao để có sức lan toả mạnh mẽ, để từ xa con người vẫn có thể cảm nhận được. Đó cũng là tiếng hát vang lên trong thời khắc yên lặng bởi nếu không, nó sẽ bị lẫn vào biết bao âm thanh phức tạp của sự sống, liệu từ xa, con người còn có thể cảm nhận được? Điều thú vị trong câu thơ của Bác Hồ là một âm thanh của tự nhiên được so sánh với tiếng hát của con người. Điều đó thể hiện cảm hứng nhân văn sâu sắc trong những vần thơ của Bác.</p>\r\n<p>       Cảnh đêm khuya hẳn trong trẻo, tĩnh lặng đến nhường nào Người mới có thế lắng nghe được tiếng suối long lanh ấy. Điều này không khó hiểu bởi không gian núi rừng thường được bao phủ bởi nhiều âm thanh phong phú: tiếng chim kêu, tiếng gió thổi, tiếng cây rừng xao xác tiếng muông thú gọi bầy... Trong bài thơ “Cảnh rừng Việt Bắc”, Bác đã từng viết:</p>\r\n<p><em>    “Cảnh rừng Việt Bắc thật là hay</em></p>\r\n<p><em>     Vượn hót chim kêu suốt cả ngày”.</em></p>\r\n<p>       Vậy thì có lẽ, đây là chút yên ả hiếm hoi của thiên nhiên núi rừng vào thời khắc đêm khuya. Thiên nhiên yên tĩnh nhưng cũng là tâm hồn con người yên tĩnh, thanh thản hoà mình vào vẻ đẹp của tự nhiên. Thiên nhiên vào giây phút ấy thật hữu tình biết mấy:</p>\r\n<p><em>Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p>        Hai từ \"lồng\" cùng nằm trong một câu thơ tạo những ấn tượng rất đặc biệt. \"Lồng\" là động từ chỉ việc các vật nằm vào trong một cách thật khớp để tạo thành một chỉnh thể. Câu thơ hữu tình như một bức tranh duyên: ánh trăng mênh mông toả sáng bao trùm lên cây cổ thụ, bóng cây cổ thụ lại dịu dàng phủ mình lên những nhành hoa. Bác dùng từ \"lồng\" rất \"đắt\", nó trở thành \"nhãn tự\" cho câu thơ. Chỉ với một từ ấy, cảnh vật như đang giao hoà, nương dựa vào nhau một cách duyên dáng, đáng yêu. Đôi mắt người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh thật hữu tình, bác ái.</p>\r\n<p>          Cảnh khuya sống động, có hồn bao nhiêu càng chứng tỏ một điều: người thưởng cảnh đang xa rời giấc ngủ yên bình thường nhật. Bởi vậy nên:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</em></p>\r\n<p>         Cảnh khuya trong trẻo, tĩnh lặng càng làm nổi bật hình ảnh Bác Hồ thao thức không yên trong đêm vắng. Người hoà mình vào thiên nhiên để cất tiếng thơ ngợi ca thiên nhiên núi rừng song đó chỉ là giây phút phiêu du vào mây gió còn tâm hồn người thực sự đang gửi gắm ở một chân trời khác: Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà. Câu thơ vang lên như một sự bừng tỉnh cho người đọc. Ta cứ ngỡ Bác đang thảnh thơi thưởng cảnh chơi trăng nhưng kì thực tấm lòng người vẫn đau đáu cho nỗi niềm non nước. Bác \"chưa ngủ\" vì một lẽ rất<em> </em>Hồ Chí Minh: “vì lo nỗi nước nhà”. Nói vậy bởi Bác đã có nhiều đêm không ngủ, nhiều đêm trở trăn vì cuộc kháng chiến của dân tộc:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>    “Một canh, hai canh, lại ba canh</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>          Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng lành</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>         Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>             Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh”.</em></p>\r\n<p>        Vậy là, dù có tạm để lòng mình hướng đến cảnh vật xung quanh (một lời hỏi thăm người bạn muôn đời của thi nhân kim cổ) tâm hồn Bác vẫn luôn dành trọn tâm tình cho non sông, dân tộc. Và nói như nhà thơ Minh Huệ:</p>\r\n<p align=\"center\"><em>   “Đêm nay Bác ngồi đó</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>        Đêm nay Bác không ngủ</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>   Vì một lẽ thường tình</em></p>\r\n<p align=\"center\"><em>Bác là Hồ Chí Minh”</em></p>\r\n<p>       Bài thơ khép lại với bao dư âm mênh mang lan toả. Đã hơn một lần chúng ta xúc động trước tấm lòng cao cả, bác ái của Bác Hồ nhưng mỗi lần đọc lại “Cảnh khuya” ta lại bồi hồi với những tâm tình của một người mà cả cuộc đời chưa bao giờ nghỉ ngơi, chưa bao giờ an mình trong giấc ngủ.</p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"},{"id":"762656","group_title":"","sub_article_link":"0","order_in_article":"4","title":"Bài mẫu 3","content":"<p>      Bài thơ <em>Cảnh khuya</em> được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947, khi quân và dân ta đang thắng lớn trên chiến trường Việt Bắc. Sông Lô, Đoan Hùng đã đi vào lịch sử bằng những nét vàng chói lọi đầu tiên của ta trong chín năm kháng chiến chống Pháp. Bài thơ thể hiện cảm hứng yêu nước mãnh liệt dạt dào ánh sáng và âm thanh. Đó là ánh sáng của trăng Việt Bắc, của lòng yêu nước sâu sắc:</p>\r\n<p><em>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p><em>Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p><em>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,</em></p>\r\n<p><em>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà</em></p>\r\n<p>      Cùng với các bài thơ <em>Cảnh rừng Việt Bắc,</em> <em>Đi thuyền trên sông Đáy, Cảnh khuya</em> thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu nước sâu sắc của Bác trong một đêm trăng nơi núi rừng Việt Bắc.</p>\r\n<p>      Hai câu thơ đầu trong bài thơ tả cảnh đêm khuya nơi núi rừng Việt Bắc. Trăng càng về đêm càng sáng. Ánh trăng lan toả bao phủ khắp mặt đất. Đêm vắng, tiếng suối nghe càng rõ. Tiếng suối chảy êm đềm nghe rất trong rì rầm từ xa vọng đến. Cảm nhận của Bác thật tinh tế, nghe suối chảy mà cảm nhận được mức độ xanh trong của dòng nước. Tiếng suối trong đêm khuya như tiếng hát xa dịu êm vang vọng, khoan nhạt như nhịp điệu của bài hát trữ tình sâu lắng. Đó là nghệ thuật lấy động tả tĩnh, tiếng suối rì rầm êm ả, vắng lặng trong đêm chiến khu. Tiếng suối và tiếng hát là nét vẽ tinh tế gợi tả núi rừng chiến khu thời máu lửa mang sức sống và hơi ấm của con người:</p>\r\n<p><em>Tiếng suối trong như tiếng hát xa</em></p>\r\n<p>      Sáu trăm năm trước trong bài thơ <em>Bài ca Côn Sơn</em> Ức Trai đã có cảm nhận cực kì tinh tế về dòng suối Côn Sơn:</p>\r\n<p><em>Côn Sơn suối chảy rì rầm</em></p>\r\n<p><em>Ta nghe như tiếng đàn cầm bền tai</em></p>\r\n<p>      Tiếng suối nghe sao mà êm đềm thơ mộng đến thế. Nó như những giọt của cây đàn cầm vang vọng bên tay. Đầu thế kỉ XX Nguyễn Khuyến đã từng viết về dòng suối như sau:</p>\r\n<p><em>Cũng có lúc chơi nơi dặm khách</em></p>\r\n<p><em>Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo...</em></p>\r\n<p>      Mỗi một vần thơ, mỗi một khung cảnh, âm thanh của suối chảy được cảm nhận tinh tế khác nhau. Sau tiếng suối nghe như tiếng hát xa kia là trăng chiến khu. Ánh trăng chiến khu sao mà sáng và đẹp thế. Tầng cao là trăng, tầng giữa là cổ thụ, tầng thấp là hoa - hoa rừng. Cả núi rừng Việt Bắc đang tràn ngập dưới ánh trăng. Ánh trăng bao phủ khắp không trung mát dịu, len lỏi xuyên qua kẽ lá, tán cây, ánh trăng như âu yếm, hoà quyện cùng thiên nhiên cây cỏ. Ánh trăng như xoáy và lồng vào những tán lá. Và trên mặt đất những đoá hoa rừng đang ngậm sương đêm cùng với bóng cổ thụ đan xen trên mặt đất. Đêm thanh, trên không trung dường như chỉ có vầng trăng ngự trị. Đêm vắng, trăng thanh mặt đất cỏ cây như ngừng thở để đón đợi ánh trăng mát lạnh dịu hiền mơn man ôm ấp:</p>\r\n<p><em>Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa</em></p>\r\n<p>      Chữ lồng điệp lại hai lần đã nhân hoá vầng trăng, cổ thụ và hoa. Trăng như người mẹ hiền đang tiếp cho muôn vật trần gian dòng sữa ngọt ngào. Trăng trở nên thi vị, trữ tình lãng mạn. Chữ lồng gợi cho ta nhớ đến những câu thơ sau trong <em>Chinh phụ ngâm</em>:</p>\r\n<p><em>Hoa giãi nguyệt, nguyệt in một tấm</em></p>\r\n<p><em>Nguyệt lồng hoa, hoa thắm từng bông,</em></p>\r\n<p><em>Nguyệt hoa hoa nguyệt trùng trùng...</em></p>\r\n<p>      Trong câu có tiểu đối <em>trăng lồng cổ thụ / bóng lồng hoa</em> tạo sự cân xứng trong bức tranh về trăng, ngôn ngữ thơ trang trọng, điêu luyện tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp tràn đầy chất thơ. Cảnh khuya trong sáng, lung linh huyền ảo. Đọc vần thơ ta nghe như có nhạc, có hoạ, bức tranh cảnh núi rừng Việt Bắc thơ mộng biết bao. Người xưa từng nói thi trung hữu hoạ, thi trung hữu nhạc quả thật không sai. Đối với Bác, trăng đã trở thành tri âm tri kỉ nên làm sao có thể hờ hững trước cảnh đẹp đêm nay. Trong ngục tối bị giam cầm, trước ánh trăng tuyệt đẹp Bác Hồ cũng đã có những vần thơ tuyệt diệu:</p>\r\n<p><em>Trong tù không rượu cũng không hoa</em></p>\r\n<p><em>Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ...</em></p>\r\n<p align=\"center\">(Ngắm trăng)</p>\r\n<p>      Một thi sĩ với tâm hồn thanh cao đang sống những giây phút thần tiên giữa cảnh khuya chiến khu Việt Bắc. Giữa bức tranh thiên nhiên rộng lớn và hữu tình như vậy, tâm trạng thi sĩ bỗng vút cao thả hồn theo cảnh đẹp đêm trăng bởi đêm nay Bác không ngủ. Trước cảnh đẹp đêm trăng: có suối, có hoa lá, núi ngàn, và cả tâm trạng của Bác. Bác không chỉ xúc động trước cảnh đẹp thiên nhiên mà:</p>\r\n<p><em>Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ</em></p>\r\n<p><em>Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà</em></p>\r\n<p>      Nước nhà đang bị giặc xâm lăng giày xéo, biết bao đồng chí đang bị gông cùm xiềng xích. Cuộc đời còn lầm than cơ cực, bao năm Bác bôn ba hải ngoại tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ lầm than. Nay nước nhà còn đang chìm trong khói lửa đạn bom lòng Bác sao có thể ngủ yên giấc được. Chưa ngủ không hẳn chỉ vì cảnh đẹp đêm nay mà chưa ngủ vì nỗi nước nhà.</p>\r\n<p>      Nỗi nhớ nhà lo cho nước nhà làm cho trái tim Bác luôn thổn thức. Bác thức trong đêm khuya trằn trọc băn khoăn không sao ngủ được. Lòng yêu nước sâu sắc mãnh liệt xiết bao. Đã có biết bao đêm Bác Hồ của chúng ta cũng mất ngủ như vậy:</p>\r\n<p><em>Một canh, hai canh, lại ba canh</em></p>\r\n<p><em>Trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành</em></p>\r\n<p><em>Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt</em></p>\r\n<p><em>Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh</em></p>\r\n<p align=\"center\">(Không ngủ được)</p>\r\n<p>      Hình ảnh sao vàng chính là tự do độc lập, niềm thao thức mơ ngày mai ánh hồng soi đất nước hoà bình. Một tâm hồn nghệ sĩ thanh cao lồng trong cốt cách người chiến sĩ cộng sản kiên trung. Cảm hứng thiên nhiên chan hoà với cảm hứng yêu nước tha thiết của Bác.</p>\r\n<p>      Bài thơ <em>Cảnh khuya</em> là bài thơ thất ngôn tứ tuyệt cực hay, là một trong những bài thơ trăng đẹp nhất của Bác. Giữa chốn rừng Việt Bắc tràn ngập ánh trăng, lòng Bác luôn thao thức vì nỗi nước nhà. Đó là nét đẹp riêng của bài thơ, cảm hứng thiên nhiên nhiên chan hoà trong lòng yêu nước sâu sắc. Thương dân, lo cho nước, yêu trăng... như dẫn hồn ta vào giấc mộng đẹp. Đọc thơ Bác giúp ta càng biết ơn, yêu kính Bác Hồ hơn.</p>","youtube_id":"","video_start_time":"0"}],"comment_url":"https://loigiaihay.com/comment/cam-nhan-ve-bai-tho-canh-khuya-c1458a143930.html","origin_url":"https://loigiaihay.com/cam-nhan-ve-bai-tho-canh-khuya-c1458a143930.html","relate_link":[]},"callouts":[],"relate_articles":[],"others_in_cat":[{"article_id":143934,"cat_id":1458,"publish_time":1688786880,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Hãy nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của lão Hạc qua đoạn trích","alias":"hay-nhan-xet-ve-ve-dep-tam-hon-cua-lao-hac-qua-doan-trich","introtext":" Nông thôn Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám và những người nông dân tội nghiệp mà mảng đề tài nhiều tác giả đã đặt ngòi bút và phác họa lại","display_type":0,"article_type":1},{"article_id":143935,"cat_id":1458,"publish_time":1688786880,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Phân tích nhân vật lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao","alias":"phan-tich-nhan-vat-lao-hac-trong-tac-pham-cung-ten-cua-nam-cao","introtext":"Nam Cao là một nhà văn lớn của người nông dân Việt Nam, đặc biệt là người nông dân trước Cách mạng tháng Tám 1945","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":143936,"cat_id":1458,"publish_time":1688787000,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Cảm nhận về nhân vật ông giáo trong Lão Hạc của Nam Cao","alias":"cam-nhan-ve-nhan-vat-ong-giao-trong-lao-hac-cua-nam-cao","introtext":"Xuất hiện từ đầu đến cuối tác phẩm, nhân vật tôi là người bạn, là chỗ dựa tinh thần của lão Hạc. Những suy nghĩ của nhân vật này giúp người đọc hiểu rõ hơn về con người lão Hạc","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":143937,"cat_id":1458,"publish_time":1688787180,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Nếu là người chứng kiến cảnh lão Hạc kể chuyện bán chó với ông giáo trong truyện ngắn của Nam Cao thì em sẽ ghi lại câu chuyện đó như thế nào?","alias":"neu-la-nguoi-chung-kien-canh-lao-hac-ke-chuyen-ban-cho-voi-ong-giao-trong-truyen-ngan-cua-nam-cao-thi-em-se-ghi-lai-cau-chuyen-do-nhu-the-nao","introtext":"Năm nay tôi đã ngoài bảy mươi tuổi, nhưng mỗi lần nghe đứa cháu nội hỏi về chuyện xưa khi mình còn nhỏ được chứng kiến ngày giặc Pháp đô hộ và câu chuyện Lão Hạc","display_type":0,"article_type":1},{"article_id":143938,"cat_id":1458,"publish_time":1688787240,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Nêu cảm nghĩ nổi bật nhất về truyện ngắn Lão Hạc của Nam CaoNêu cảm nghĩ nổi bật nhất về truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao","alias":"neu-cam-nghi-noi-bat-nhat-ve-truyen-ngan-lao-hac-cua-nam-caoneu-cam-nghi-noi-bat-nhat-ve-truyen-ngan-lao-hac-cua-nam-cao","introtext":"Chúng ta đã từng học qua những truyện như Lão Hạc, Tắt đèn và chắc không mấy ai trong số chúng ta lại không trầm trồ thán phục tài năng nghệ thuật của Nam Cao hay Ngô Tất Tố.","display_type":0,"article_type":1},{"article_id":143939,"cat_id":1458,"publish_time":1688787360,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Nêu giá trị nhân đạo trong truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao","alias":"neu-gia-tri-nhan-dao-trong-truyen-ngan-lao-hac-cua-nam-cao","introtext":"Nhắc đến Nam Cao là nhắc đến cây bút truyện ngắn hiện thực xuất sắc đầu thế kỉ XX của văn học Việt Nam","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":143940,"cat_id":1458,"publish_time":1688787540,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Tóm tắt văn bản Lão Hạc - Nam Cao","alias":"tom-tat-van-ban-lao-hac-nam-cao","introtext":"Lão Hạc nhà nghèo, vợ mất sớm, còn mỗi thằng con trai vì không lấy được vợ mà bỏ đi đồn điền cao su, để lại cho lão một con chó. ","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":143984,"cat_id":1458,"publish_time":1688953740,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Giới thiệu bài thơ Nắng mới","alias":"gioi-thieu-bai-tho-nang-moi","introtext":"Tác phẩm Nắng Mới bao gồm 3 khổ ngắn, được viết theo phương thức miêu tả kết hợp biểu cảm, thuộc thể thơ thất ngôn","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":143985,"cat_id":1458,"publish_time":1688953860,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Cảm nhận văn bản Nắng mới","alias":"cam-nhan-van-ban-nang-moi","introtext":"“Thơ là người thư kí chân thành của trái tim” (Duralay). Rung lên từ tâm hồn người nghệ sĩ, thơ tựa như một bản hoà ca với những giai điệu trầm bổng khác nhau.","display_type":2,"article_type":1},{"article_id":143932,"cat_id":1458,"publish_time":1688786700,"is_link":0,"thumbnail":"","title":"Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của em về bài thơ Cảnh khuya","alias":"viet-doan-van-neu-cam-nghi-cua-em-ve-bai-tho-canh-khuya","introtext":" Bài thơ Cảnh khuya được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947, khi quân và dân ta đang thắng lớn trên chiến trường Việt Bắc.","display_type":2,"article_type":1}],"event_info":{"title":"Bài 9. Nghị luận văn học","cat_id":1458,"alias":"bai-9-nghi-luan-van-hoc","introtext":"","type":"event","item_id":32221,"item_type":2},"banner":[],"top_banner":"","content_expanded":[],"child_events":[{"id":"32221","title":"Bài 9. Nghị luận văn học","short_title":"Bài 9. Nghị luận văn học","alias":"bai-9-nghi-luan-van-hoc","picture":"","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1458","ordering":"32221","parent_id":"36795"}],"parent_events":[{"id":"36795","title":"Viết đoạn văn - Văn mẫu lớp 8 Cánh diều","short_title":"Viết đoạn văn","alias":"viet-doan-van-van-mau-lop-7-canh-dieu","picture":"picture/event/2024/0613/sbt6-0.png","is_link":"0","links":"","is_hot":"0","is_all":"0","category_id":"1458","ordering":"36795"}],"cfg_info":{"last_cfg_time":"1521866679","ad.popup_frequency":"0","ad.adsense.detail_bottom.unit_id":"ca-app-pub-8529835372050931/9927553003","ad.adsense.popup.unit_id":"ca-app-pub-8529835372050931/2161779402","current.force.update.version":"181","support.email":"loigiaihay.com@gmail.com","support.fanpage":"https://www.facebook.com/Loigiaihay/","popup_rating_after":"86400","admob.app_id":"ca-app-pub-8529835372050931~4358271409","admob.unit.article_detail_bottom":"ca-app-pub-8529835372050931/1883637630","admob.unit.article_detail_top":"ca-app-pub-8529835372050931/8604898230","admob.unit.event_article_top":"ca-app-pub-8529835372050931/7406887709","admob.unit.interestial":"ca-app-pub-8529835372050931/2741937409","ios_appstore_link":"https://itunes.apple.com/us/app/loigiaihay/id1209891610?mt=8","android_appstore_link":"https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tp.loigiaihay","min_version":"2.1.3","latest_version":"1.3.9","force_update":false},"popup_ads":[]}