Phalaris_Phalaris là bạo_chúa xứ Acragas còn gọi là thành bang Agrigentum ở đảo Sicilia cai_trị từ khoảng năm 570 đến 554 trước Công_nguyên Tiểu_sử Phalaris không rõ năm sinh chỉ biết là ông sinh ở đảo Crete sau đó di_chuyển đến ở Agrigentum đảo Sicilia thuộc nước Ý hiện_nay ban_đầu ông được dân_chúng giao_phó cho việc xây_dựng đền thờ thần Zeus_Atabyrius trong thành bang và đã lợi_dụng vị_trí này mà dần thâu_tóm quyền hành lên làm bạo_chúa Tuy_vậy cũng có thuyết nói là nhờ thời_cuộc và mưu_trí mà ông đã lập nên sự_nghiệp rồi được dân_chúng tín_nhiệm bầu làm người cai_trị thành bang ít_lâu sau khi đã nắm trọn quyền hành thì Phalaris dần trở_thành một tên bạo_chúa khét_tiếng cai_trị dân_chúng bằng những chính_sách cực_kỳ bạo_ngược Nhờ sự chuyên_chính ấy đã giúp Phalaris nắm vững chính_quyền trong suốt gần 20 năm 570 554 TCN để củng_cố thế_lực của mình tên bạo_chúa còn bắt dân_chúng phải chịu sưu cao thuế nặng cũng như ra_sức chiếm_đoạt đất_đai của họ rồi đem phân_phát cho họ_hàng thân_thích cùng đám thuộc_hạ thân_tín chưa kể đến việc tiêu tốn tiền của để xây_dựng các lâu_đài đồn_luỹ đền_đài và dinh_thự xa_hoa Càng nhiều quyền_thế Phalaris càng trở_nên tàn_bạo và không còn biết nghe lời khuyên_bảo nào nữa Bất_kỳ ai chống_đối và chỉ_trích chính_sách tàn_bạo của ông đều bị bắt bỏ_tù tra_tấn hoặc giết chết kể_cả nhà hiền_triết Zenon rất được mọi người mến_mộ thời đó cũng bị buộc_tội vì dám can_gián tên bạo_chúa Bên cạnh đó chung_quanh Phalaris cũng có nhiều tên nịnh_thần ra_sức tâng_bốc khiến tên bạo_chúa càng_ngày_càng trở_nên hống_hách tàn_bạo hơn Tuy cai_trị hà_khắc thế nhưng dưới thời Phalaris_Agrigentum dường_như đã đạt được sự thịnh_vượng đáng_kể Đó là nhờ công_lao của ông trong việc chỉnh_trang thành_phố như cung_cấp nguồn nước xây_cất những công_trình rực_rỡ và gia_cố tường thành vững_chắc lại còn tăng_cường luyện_tập quân_đội để bảo_vệ thành bang tránh khỏi nạn ngoại_xâm Trên bờ biển phía bắc của hòn đảo đa_số người_dân Himera đều bầu ông với quyền_lực tuyệt_đối bất_chấp những lời cảnh_báo của nhà_thơ Stesichorus_Theo bộ bách_khoa_toàn_thư Suda thì Phalaris đã thành_công trong việc biến mình thành chủ_nhân của toàn_bộ hòn đảo Về sau vì dân_chúng càng_ngày_càng khổ_cực và uất_ức vì bị áp_bức bất_công nên đã vùng lên lật_đổ Phalaris trong một cuộc nổi_dậy dưới sự lãnh_đạo của Telemachus tổ_tiên của Theron một bạo_chúa cai_trị khoảng 488 472 TCN tên bạo_chúa cố_gắng chạy trốn nhưng đã bị đám dân_chúng công_phẫn cực_độ mau_chóng xông vào dinh bắt_giữ và đem đi thiêu cháy trong chính con bò đồng của mình Tai_tiếng tra_tấn Phalaris nổi_tiếng vì sự tàn_ác quá mức đối_với việc bỏ_tù và tra_khảo nạn_nhân để bắt khai ra những tên đồng_đảng chống_đối tên bạo_chúa Trong số những hành_động tàn_bạo của ông được đưa ra là thú ăn thịt người như ăn thịt trẻ sơ_sinh bú mẹ hay mổ bụng những phụ_nữ có_thai để lấy thai_nhi ra làm món nhắm thưởng_thức Ngoài_ra Phalaris còn được biết đến với dụng_cụ tra_tấn khốc_liệt là con bò đồng Brazen_Bull đây là một bức tượng con bò đực được đúc bằng đồng rỗng bên trong với kích_thước tương_đương bò thật Nạn_nhân sẽ được nhét vào trong thân con bò này sau khi đã bị cắt lưỡi Sau đó cửa sẽ được chốt lại và lửa được đốt xung_quanh con bò Bị nhốt ở bên trong nạn_nhân sẽ đau_đớn quằn_quại dưới cái nóng thiêu_đốt quẫy_đạp và kêu thét trong tuyệt_vọng Những chuyển_động và âm_thanh phía trong con bò làm cho nó có_vẻ có sức_sống giống y_như một con bò thật tạo một hiệu_ứng thú_vị để tiêu_khiển cho những khán_giả xung_quanh thêm nữa hình_thức tra_tấn này sẽ khiến họ không cảm_thấy sự tàn_bạo bởi_vì họ không thực_sự nhìn thấy nạn_nhân đang bị tra_tấn Về xuất_xứ con bò đồng người ta cho rằng dụng_cụ tra_tấn này được một người Hy_Lạp tên Perillos vốn là một thợ đúc đồng sống ở thành Athena thiết_kế ra và dâng lên cho Phalaris_Mong đợi rằng sẽ được thưởng công xứng_đáng với phát_minh thay vào đó Perillus lại trở_thành vật thí_nghiệm đầu_tiên bị tên bạo_chúa sai người nhét vào con bò của chính mình Cũng có thuyết khác kể rằng tương_truyền một kẻ nịnh_thần tên là Bedilos nghĩ ra một khổ_hình để giết những người mà bạo_chúa không ưa Anh ta làm một con bò mộng bằng đồng bụng rỗng có_thể đút vừa một người vào trong đó rồi nung nóng lên để xử tội Bạo_chúa thấy sáng_kiến đó rất tốt để ông trừng_trị những kẻ nào dám chống_đối việc cai_trị tàn_bạo của ông Nhưng bạo_chúa này cũng có tính quái_gở như_thường thấy nơi các bạo_chúa Ông liền bảo Bedilos là người có công sáng_chế ra một khí_cụ tuyệt_vời như_vậy sẽ được vinh_dự thử_nghiệm trước Bạo_chúa ngay_lập_tức sai người đem nhốt Bedilos vào trong bụng con bò đồng và nung lên Thế_là kẻ nịnh_thần Bedilos phải lãnh khổ_hình trước_tiên Tiếp_theo là bao_nhiêu người khác mà bạo_chúa ghen_ghét đều bị giết như_vậy Để tăng phần cho đốt lửa chầm_chậm để nung con bò đồng có ý cho người bị tử_hình trong đó phải chết đau_đớn từ_từ và phải la_hét lên những tiếng khủng_khiếp để răn_đe kẻ khác Còn Phalaris thì khoái_trá khi nghe những tiếng rên_la đau_đớn khủng_khiếp đó Một_số học_giả vào đầu thế_kỷ 20 đã đề ra một sự kết_nối giữa con bò đồng của Phalaris với hình_ảnh con bò trong nghi_lễ thờ_cúng của người Phoenicia như hình_tượng con bò vàng trong Kinh_Thánh từ đó họ đưa ra giả_thuyết về một sự tiếp_nối của tập_tục hiến tế người sống ở phương Đông_Ý tưởng này về sau đã bị giới học_giả bác_bỏ Câu_chuyện về con bò không_thể coi là vật phát_minh thuần_tuý Nhà_thơ trữ_tình Pindar sống ở một thế_kỷ sau cho rằng đó cốt chỉ để liên_tưởng dụng_cụ tra_tấn này với tên bạo_chúa Hơn_nữa chắc_chắn là đã từng có một con bò đồng tại Agrigentum được người Carthage tạo ra Rồi về sau nó bị Scipio_Già chiếm lấy và trả lại cho Agrigentum khoảng năm 200 TCN Cũng có_thể là Scipio_Trẻ đã trả lại con bò này cùng một_số tác_phẩm nghệ_thuật bị đánh_cắp khác cho những thành bang bản_địa trên đảo Sicilia sau khi quân La_Mã dưới quyền ông đã huỷ_diệt hoàn_toàn Carthage khoảng năm 146 TCN kết_thúc cuộc chiến_tranh Punic lần thứ ba Tham_khảo BULLET Aristoteles_Politik 5 10 1310b 28 Rhetorik 2 20 1393b 5 8 BULLET Polyainos_Strategemata 5 1 1 BULLET Diodor 9 30 BULLET Pindar_Pythien 1 95 BULLET Marcus_Tullius_Cicero de re publica 1 28 44 de officiis 2 26 epistulae ad Atticum 7 12 2 7 20 2 BULLET Lukian von Samosata_Phalaris_BULLET_Ovid Tristia 3 11 40 ff BULLET Helmut_Berve_Die_Tyrannis bei den Griechen_Beck_München 1967 S 129 132 593 595 Liên_kết ngoài BULLET Livius_Phalaris of Acragas by Jona_Lendering_BULLET_Phalaris in the Dictionary of Greek_Roman_Biography_Mythology ed Wm_Smith_BULLET_Phalaris I Phalaris II by Lucian at Lucian of Samosata_Project
Phalaris