Vũ_Văn_Hoá_Cập Vũ_Văn_Hoá_Cập 619 là một tướng_lĩnh của triều Tuỳ trong lịch_sử Trung_Quốc Năm 618 ông đã lãnh_đạo một cuộc binh_biến chống lại và giết chết Tuỳ_Dạng_Đế Sau đó ông đưa cháu gọi bằng bác của Tuỳ_Dạng_Đế là Dương_Hạo lên làm hoàng_đế và dẫn đội Kiêu_Quả quân 驍果军 định tiến về đông đô Lạc_Dương Ông nhiều lần bại_trận dưới tay Lý_Mật và cuối_cùng là Đậu_Kiến_Đức_Thấy mình sắp thất_bại ông ta đã giết Dương_Hạo và tự_xưng là hoàng_đế của nước Hứa_許_Năm 619 ông bị Đậu_Kiến_Đức bắt giết Bối_cảnh Vũ_Văn_Hoá_Cập là con trưởng của Vũ_Văn_Thuật một thuộc_cấp thân_tín của Tấn vương Dương_Quảng_Vũ_Văn Thuật đã đóng một vai_trò lớn trong việc giúp Dương_Quảng thay_thế vị_trí thái_tử của Dương_Dũng vào năm 600 Sau đó Vũ_Văn_Hoá_Cập trở_thành một chỉ_huy thị_vệ trong Đông_cung Ông thường cưỡi ngựa chạy với tốc_độ cao trên những đường_phố tại kinh_thành Trường An cầm một ná bắn đá và bắn các hòn đá ra từ nó Ông ta đã từng vài lần bị bãi_miễn quan_chức vì nhận tiền hối_lộ nhưng sau đó đều được Dương_Quảng thuyết_phục Tuỳ_Văn_Đế phục_chức cho Dương_Quảng gả con gái của mình là công_chúa Nam_Dương cho em_trai Vũ_Văn_Hoá_Cập là Vũ_Văn_Sĩ_Cập Năm 604 Tuỳ_Văn_Đế qua_đời Dương_Quảng lên kế_vị tức_là Tuỳ_Dạng_Đế_Tuỳ Dạng_Đế phong Vũ_Văn_Hoá_Cập làm thái_phó thiếu khanh Năm 607 khi Tuỳ_Dạng_Đế viếng_thăm quận Du_Lâm nay gần tương_ứng với Du_Lâm_Thiểm_Tây Vũ_Văn_Hoá_Cập cùng một em_trai khác là Vũ_Văn_Trí_Cập 宇文智及 đã tham_gia vào việc buôn_bán vốn bị cấm với người Đột_Quyết_Tuỳ_Dạng Đế đã tức_giận định xử_tử nhưng sau đã xá miễn chỉ giáng anh_em họ xuống làm nô_bộc cho Vũ_Văn_Thuật_Năm 616 do phía Bắc đất_nước đắm_chìm trong các cuộc khởi_nghĩa nông_dân Tuỳ_Dạng_Đế đã nghe theo đề_xuất của Vũ_Văn_Thuật mà đến Giang_Đô nay thuộc Dương_Châu_Giang_Tô_Vũ_Văn_Thuật cùng các con tháp_tùng Tuỳ_Dạng_Đế đến đó song đến mùa đông năm 616 Vũ_Văn_Thuật qua_đời Tuỳ_Dạng_Đế nhớ tới công_lao của Vũ_Văn_Thuật nên đã phong Vũ_Văn_Hoá_Cập làm hữu đồn vệ tướng_quân cũng phục_chức cho Vũ_Văn_Trí_Cập Tuỳ_Dạng_Đế cũng cho_phép Vũ_Văn_Hoá_Cập kế_tập tước Hứa quốc_công của Vũ_Văn_Thuật_Binh biến chống lại Tuỳ_Dạng_Đế_Tuỳ Dạng_Đế cho rằng mình đang được đội Kiêu_Quả quân tinh_nhuệ bảo_vệ chắc_chắn ở Giang_Đô nên không muốn trở về phương Bắc hỗn_loạn suy_tính việc dời đô từ Trường An đến Đan_Dương nay thuộc Nam_Kinh_Giang_Tô Trong khi đó các binh_sĩ Kiêu_Quả phần_lớn đều quê ở vùng Quan_Trung quanh kinh_thành Trường An thấy rằng hoàng_đế không định trở về Trường An do nhớ nhà đã suy_tính đến việc đào_ngũ Một_vài chỉ_huy của quân Kiêu_Quả như Tư_Mã Đức Kham_司馬德戡_Bùi_Kiền Thông_裴虔通 và Nguyên Lễ_元禮 đã lập_mưu đào_ngũ Hai chỉ_huy âm_mưu bỏ trốn là Triệu_Hành_Xu_趙行樞 bạn của Vũ_Văn_Trí_Cập và Dương_Sĩ_Lãm_楊士覽 cháu của Trí_Cập thảo_luận kế_hoạch đào_ngũ với Trí_Cập_Vũ_Văn Trí_Cập cho rằng nếu các binh_sĩ Kiêu_Quả đào_ngũ thì chắc sẽ bị truy_lùng và bị xử_tử nên ông ta đề_xuất tiến_hành binh_biến Theo đề_xuất của Triệu_Hành_Xu và Tiết_Thế_Lương_薛世良 các chỉ_huy Kiêu_Quả quân đã mời Vũ_Văn_Hoá_Cập làm thủ_lĩnh của họ Vũ_Văn_Hoá_Cập bị cho là người nhát_gan ban_đầu khi nhận được lời mời thì hoảng_sợ song cuối_cùng đã chấp_thuận Vào cuối mùa xuân năm 618 các chỉ_huy Kiêu_Quả quân đã tiến_hành âm_mưu của mình và do họ vốn là những người tin_cẩn nên đã nhanh_chóng tiến được vào cung Ban_đầu họ tuyên_bố rằng chỉ muốn yêu_cầu Tuỳ_Dạng_Đế trở về Trường An song ngay sau đó đã bắt_đầu tố_cáo tội_trạng của Tuỳ_Dạng_Đế cũng như sát_hại con_nhỏ của Tuỳ_Dạng_Đế là Dương_Cảo_Tuỳ_Dạng Đế đã quyết_định tự_sát bằng thuốc_độc song do không_thể nhanh_chóng tìm được thuốc_độc theo yêu_cầu của Dạng_Đế một chỉ_huy quân Kiêu_Quả là Lệnh_Hồ_Hành_Đạt 令狐行達 đã lấy chiếc khăn cuốn của Dạng_Đế để siết cổ giết chết Dạng_Đế_Ban đầu Vũ_Văn_Hoá_Cập định tôn Dương_Tú em_trai của Dạng_Đế lên_ngôi song các thủ_lĩnh binh_biến khác phản_đối ý này đem giết Dương_Tú và các nhi tử cùng các thành_viên khác trong hoàng_tộc nhà Tuỳ_Nhiều quan_lại cấp cao bao_gồm thừa_tướng Ngu_Thế_Cơ_虞世基 Bùi_Uẩn_裴蘊_Lai Hộ_Nhi_來護兒_Viên Sung_袁充_Vũ_Văn Hiệp_宇文協_Vũ_Văn Bạc_宇文皛 và Tiêu_Củ_蕭矩 đã bị giết Trừ Tần vương Dương_Hạo chắt của Tuỳ_Dạng_Đế và là bạn với Trí_Cập nên được Trí_Cập tha Vũ_Văn_Hoá_Cập cũng tha cho hai trọng trần khác là Bùi_Củ_裴矩 do đối_đãi tốt với Kiêu_Quả quân và Tô_Uy_蘇威 do bị Dạng_Đế không tin_dùng khi trị_vì Nhiếp_chính cho Dương_Hạo_Vũ_Văn Hoá_Cập tự_xưng là đại_thừa tướng và trên thực_tế trở_thành người nhiếp_chính Vũ_Văn_Hoá_Cập ban một chiếu_chỉ nhân_danh Tiêu hoàng_hậu tuyên_bố Dương_Hạo là hoàng_đế song không cho_phép Dương_Hạo thực_sự nắm bất_cứ quyền_lực nào của triều_đình Ngay sau đó Vũ_Văn_Hoá_Cập tập_hợp quần_thần của Tuỳ_Dạng_Đế bao_gồm cả các phi_tần và thị_nữ cũng như các quan_lại và bắt_đầu tiến về phía tây bắc hướng đến đông đô Lạc_Dương để tướng Trần_Lăng_陳稜 trấn_giữ Giang Đô_Trên đường các chỉ_huy của Kiêu_Quả quân gồm Mạch_Mạnh_Tài_麥孟才 Tiền_Kiệt_錢傑 và Thẩm_Quang_沈光 đã cố tiến_hành một cuộc phản binh_biến nhằm lật_đổ Vũ_Văn_Hoá_Cập và trả_thù cho Tuỳ_Dạng_Đế song họ chỉ có_thể giết được kẻ đồng_mưu Nguyên Mẫn_元敏 trước khi bị bao_vây và bị giết Trong khi đó Vũ_Văn_Hoá_Cập bắt_đầu sống xa_hoa dùng các đồ_vật và cho thực_thi các lễ_nghi chỉ thích_hợp với hoàng_đế Do không sẵn_lòng từ_bỏ kho châu_báu của Tuỳ_Dạng_Đế_Vũ Văn_Hoá Cập đã cho mang nó theo tiêu tốn rất nhiều nhân_lực Sửng_sốt trước cách cư_xử của Vũ_Văn_Hoá_Cập Tư_Mã Đức Kham_Triệu_Hành_Xu cùng một_vài chỉ_huy khác đã lập_mưu chống lại Vũ_Văn_Hoá_Cập theo đó Tư_Mã Đức Kham sẽ trở_thành thủ_lĩnh thay_thế Tuy_nhiên khi họ bí_mật đề_nghị sự trợ_giúp từ thủ_lĩnh khởi_nghĩa chống Tuỳ là Mạnh_Hải_Công_孟海公 ở gần đó Mạnh_Hải_Công đã không nhanh_chóng hồi_đáp và âm_mưu bị lộ Vũ_Văn_Hoá_Cập đã phái Vũ_Văn_Sĩ_Cập đi bắt_giữ Tư_Mã Đức Kham_Vũ_Văn_Hoá Cập quở_trách Tư_Mã Đức Kham_Tư_Mã_Đức Kham đáp lại Vũ_Văn_Hoá_Cập sau đó xử_tử Tư_Mã Đức Kham_Khi tiến đến Lạc_Dương quân của Vũ_Văn_Hoá_Cập đã phải giao_chiến với Ngoã_Cương quân của Lý_Mật một thủ_lĩnh khởi_nghĩa chống Tuỳ_Ban đầu Vũ_Văn_Hoá_Cập không_thể vượt qua Lý_Mật bèn vòng qua đánh chiếm lấy Đông quận nay thuộc An_Dương Hà_Nam Cả Lý_Mật và các quan_lại cũ triều_đình nhà Tuỳ ở Lạc_Dương đều lo_sợ trước động_thái tiếp sau của Vũ_Văn_Hoá_Cập đã liên_minh với nhau theo đó Lý_Mật công_nhận Dương_Đồng là vua Vũ_Văn_Hoá_Cập vài lần tiến đánh Lý_Mật song đã không_thể thắng_thế Lý_Mật biết rằng nguồn cung lương_thực của Vũ_Văn_Hoá_Cập đang cạn_kiệt vì_thế đã giả_vờ nghị_hoà với Vũ_Văn_Hoá_Cập đồng_ý tiếp_tế lương_thực cho quân của Vũ_Văn_Hoá_Cập song ngầm lập_kế thu_giữ lương_thực và tấn_công Hoá_Cập khi Hoá_Cập đã cạn lương Tuy_nhiên Vũ_Văn_Hoá_Cập đã biết được kế của Lý_Mật và quay sang tấn_công bất_ngờ Lý_Mật_Lý_Mật suýt mất_mạng nhưng được bộ_tướng Tần_Thúc_Bảo cứu và đẩy lui được Vũ_Văn_Hoá_Cập Vũ_Văn_Hoá_Cập không_thể tìm được lương_thực nên buộc phải tiến về phía bắc để tránh xa Lý_Mật_Lý_Mật cũng không lùng theo Nhiều binh_sĩ của Vũ_Văn_Hoá_Cập đã hàng Lý_Mật song ông vẫn giữ được khoảng 2 vạn lính Sau khi đến Nguỵ huyện nay thuộc Hàm_Đan_Hà_Bắc thuộc_hạ thân_tín của Vũ_Văn_Hoá_Cập là Trương_Khải_張愷 đã âm_mưu chống lại ông Vũ_Văn_Hoá_Cập đã phát_hiện ra âm_mưu và xử_tử Trương_Khải cùng những người đồng_mưu song vào thời_điểm này các tướng_sĩ của ông ngày_càng nản_chí và ngày_càng nhiều người đào_ngũ Vũ_Văn_Hoá_Cập tin rằng ngày thất_bại đã đến gần nên muốn đoạt lấy ngôi vua Vào mùa thu năm 618 Vũ_Văn_Hoá_Cập đã hạ độc giết chết Dương_Hạo và xưng làm hoàng_đế của nước Hứa_Làm hoàng_đế Vào mùa xuân năm 619 Vũ_Văn_Hoá_Cập tấn_công Nguyên Bảo_Tàng một tướng cũ của Lý_Mật_Lý_Mật đã bị tướng Tuỳ_Vương_Thế_Sung đánh_bại vào mùa thu năm 618 phải chạy sang quy_thuận nhà Đường Nguyên Bảo_Tàng sau cũng đầu_hàng_Đường Sau đó tướng nhà Đường là Lý_Thần_Thông_李神通 em họ của Đường_Cao Tổ đã tiến đánh Vũ_Văn_Hoá_Cập Vũ_Văn_Hoá_Cập chống không nổi Lý_Thần_Thông phải chạy về phía đông đến Liêu_Thành_Lý_Thần Thông đuổi theo và bao_vây Liêu_Thành_Ở_Liêu Thành Vũ_Văn_Hoá_Cập cố dùng châu_báu mang theo để lôi_kéo các thủ_lĩnh khởi_nghĩa chống Tuỳ khác đến giúp mình Vương_Bạc đã chấp_thuận và tiến vào Liêu_Thành giúp Hoá_Cập phòng_thủ Nhưng cũng đúng lúc Vũ_Văn_Hoá_Cập cạn_kiệt lương_thực và quyết_định đầu_hàng Lý_Thần_Thông Phó thủ Thôi_Dân_Cán_崔民幹 đề_xuất rằng Lý_Thần_Thông hãy cho Vũ_Văn_Hoá_Cập đầu_hàng song Lý_Thần_Thông đã từ_chối vì muốn phô_trương sức_mạnh và đoạt lấy kho báu của Vũ_Văn_Hoá_Cập Trong khi đó Vũ_Văn_Hoá_Cập đã phái Vũ_Văn_Sĩ_Cập ra ngoài thành tìm lương_thực và Vũ_Văn_Sĩ_Cập đã cung_cấp một_số lương_thực cho Liêu_Thành_Do vậy quân của Vũ_Văn_Hoá_Cập đã phục_hồi phần_nào và do_đó ông đã rút đề_nghị đầu_hàng và tiếp_tục kháng_cự Tuy_nhiên Hạ vương Đậu_Kiến_Đức một thủ_lĩnh khởi_nghĩa chống Tuỳ khác vốn đã định đánh Vũ_Văn_Hoá_Cập đã tiến đến buộc Lý_Thần_Thông phải rút_lui Nhưng Đậu_Kiến_Đức cũng bao_vây Liêu_Thành_Vương_Bạc đã mở cổng thành nghênh đón quân Hạ tiến vào Đậu_Kiến_Đức bắt_giữ Vũ_Văn_Hoá_Cập và xưng thần khi gặp Tiêu hoàng_hậu tuyên_bố để_tang Dạng_Đế và uý_lạo các quan_lại nhà Tuỳ_Đậu_Kiến_Đức bắt và hành_hình Vũ_Văn_Trí_Cập Dương_Sĩ_Lãm cùng một_vài thuộc_hạ khác của Vũ_Văn_Hoá_Cập Sau đó Đậu_Kiến_Đức giải Vũ_Văn_Hoá_Cập cùng các con của Vũ_Văn_Hoá_Cập là Vũ_Văn_Thừa_Cơ và Vũ_Văn_Thừa_Chỉ đến căn_cứ của ông ta tại Tương_Quốc nay thuộc Hình_Đài_Hà_Bắc và xử_trảm Trước khi bị hành_quyết Vũ_Văn_Hoá_Cập chỉ nói một câu Bất phụ Hạ vương Tôi chưa từng gây hại cho Hạ_Vương_Người em của Vũ_Văn_Hoá_Cập Vũ_Văn_Sĩ_Cập do ở ngoài Liêu_Thành nên thoát nạn sau quy_phục nhà Đường và trở_thành nhân_vật quan_trọng của chính_quyền Đường_Cao Tổ_Đường_Thái_Tông Thông_tin gia_tộc BULLET Cha BULLET Vũ_Văn_Thuật tướng_quân nhà Tuỳ_BULLET_Con_BULLET Vũ_Văn_Thừa_Cơ bị Đậu_Kiến_Đức xử_trảm năm 619 BULLET Vũ_Văn_Thừa_Chỉ bị Đậu_Kiến_Đức xử_trảm năm 619 BULLET Ít_nhất một người con nữa BULLET Anh_em cùng mẹ BULLET Vũ_Văn_Trí_Cập tướng nhà Tuỳ bị Đậu_Kiến_Đức xử_trảm năm 619 BULLET Vũ_Văn_Huệ_Cập 宇文惠及 tướng nhà Tuỳ mất sớm Trong tiểu_thuyết Thuyết_Đường cái chết của ông được miêu_tả là do bị Tần_Thúc_Bảo giết chết BULLET Anh_em khác mẹ BULLET Vũ_Văn_Sĩ_Cập tướng nhà Tuỳ nhưng ông này nghe theo lời khuyên của người bạn Dương_Nghĩa_Thần còn gọi Uý_Trì_Nghĩa_Thần tướng nhà Tuỳ đóng quân ở đài Đông_Lăng và đầu_hàng Lý_Uyên_Đường_Cao Tổ trước khi Vũ_Văn_Hoá_Cập tự_xưng hoàng_đế Ông là người duy_nhất trong gia_tộc còn sống sau năm 619 và sau_này trở_thành tể_tướng nhà Đường BULLET Hình_tượng gia_tộc Vũ_Văn trong dân_gian Tham_khảo BULLET Tuỳ thư BULLET Bắc sử BULLET Tư trị thông giám các quyển
Vũ_Văn_Hoá_Cập