Áo chàm Áo chàm là một loại trang_phục truyền_thống của dân_tộc Tày_Nùng_Thái và nhiều dân_tộc khác trên vùng núi cao phía Bắc Việt_Nam_Chàm chính là tên loại thực_vật dùng nhuộm màu chàm rất đặc_trưng cho loại áo này Hiện_nay loại trang_phục truyền_thống này đang có nguy_cơ mai_một nghiêm_trọng Sản_xuất Để sản_xuất những bộ áo chàm hay khăn vấn đầu người Tày tự sản_xuất vải hoặc mua vải tấm từ miền_xuôi về cắt khâu thành_bộ áo váy nữ và áo_dài nam tiếp_theo dùng cây chàm lấy trên rừng ngâm nước cho ra màu xanh đen Dùng vôi đổ vào nước chàm khoắng để bột chàm lắng xuống đáy chậu rồi tiếp_tục lấy bột này khoắng với tro bếp đến khi nước chàm lên_men đỏ thì xong phần nước chàm Lấy vải nhúng vào nhuộm rồi mang ra phơi hôm sau lại lặp lại động_tác nhúng và phơi khô liên_tục đến khi trang_phục có màu đen_nhánh là được Về cơ_bản hầu_hết áo chàm đều không có hoa_văn như trang_phục của các dân_tộc_thiểu_số khác Để bảo_quản người ta thường gấp gọn vải chàm hay trang_phục chàm vào hòm ướp lá hắc hương cho thơm Sử_dụng Bộ y_phục cổ_truyền của người Tày làm từ vải tự dệt nhuộm chàm không thêu_thùa hay trang_trí Phụ_nữ mặc váy hoặc quần với áo_cánh ngắn ở bên trong và áo_dài ở bên ngoài Tuỳ theo địa_hình sinh_sống mà có nhóm mặc áo ngắn hơn một_chút hay quấn khăn thành chóp nhọn trên đỉnh đầu Nam_giới Tày mặc áo_cánh ngắn gọi là slửa cỏm áo cỏm áo_dài quần và giày vải Áo_cánh bốn thân là loại xẻ ngực cổ tròn cao không cầu_vai xẻ tà cài cúc vải thường bảy cái và hai túi nhỏ phía dưới hai_thân trước Trong dịp tết lễ_hội thì đàn_ông mặc thêm áo_dài xẻ nách phải đơm cúc vải Quần và khoá may cùng chất_liệu vải chàm như áo cắt kiểu quần đũng chéo dài tới mắt_cá chân độ choãng vừa_phải có cạp rộng không luồn rút khi mặc có dây buộc ngoài Đa_dạng Ngoài áo váy họ còn sản_xuất mặt chăn dây dao thắt_lưng thổ_cẩm với đường_nét hoa_văn cầu_kỳ sặc_sỡ như rồng nhện én quả trám cái cày rùa nhện mặt_trời hoa Các phụ_kiện này đòi_hỏi các thiếu_nữ Tày phải tự trồng dâu nuôi tằm ươm tơ xe sợi để chất_lượng vải tốt hơn Vải sau khi ngâm cũng hoàn_toàn bằng chàm và tạo các màu_sắc khác_biệt sẽ được may thành các phụ_kiện thích_hợp Các cô gái miền cao cũng thường trồng bông để tự làm lõi chăn bông Người Tày còn có áo mớ ba nón_ba_tầm giống như liền chị quan_họ mặc trong các ngày rằm hay lễ_tết Các cô gái tặng dây dao cho người_yêu để thể_hiện tình_cảm Ảnh_hưởng văn_nghệ Áo chàm ảnh_hưởng mạnh trong văn_học từ các tác_phẩm cận và hiện_đại đặc_biệt là các tác_phẩm viết tại chiến_khu Việt_Bắc như Việt_Bắc của Tố_Hữu cho tới ca_dao Trong âm_nhạc hình_ảnh chiếc áo chàm đã trở_nên bất_hủ qua câu hát của Phạm_Duy_Mai một bản_sắc Áo chàm cũng như nhiều các nét văn_hoá các dân_tộc Tày_Nùng_Thái đang trong tình_trạng mai_một nghiệm trọng Những năm 1966 do làm_ruộng đồng nương_rẫy vướng_víu các cô gái Tày chuyển sang mặc áo cỏm và váy ngắn Hậu_quả là thiếu_nữ Tày bây_giờ không biết làm áo chàm dệt mặt chăn dây dao thổ_cẩm không biết cách mặc trang_phục truyền_thống của dân_tộc mình và thậm_chí từ_chối mặc trang_phục chàm vì không hợp mốt vì mất thời_gian Hiện_nay trừ các người già ra thì các thanh_niên mặc áo chàm như một thủ_tục Thiếu_nữ Tày ra khỏi làng mặc các loại trang_phục hiện_đại như quần_bò Xem thêm Phim_tài_liệu về cách nhuộm áo chàm
Áo chàm