Nguyễn_Hữu_Cơ_Nguyễn Hữu_Cơ Hán tự 阮有機 1804 là một danh_sĩ và đại_thần triều Nguyễn_Ông đỗ Đình_nguyên Hoàng_giáp khoa thi Hội năm Ất_Mùi 1835 quan_trường đến chức Tổng_đốc An_Hà nhưng do để quân Pháp chiếm thành Châu_Đốc bị triều_đình biếm truất Thân_thế sự_nghiệp Ông sinh năm Giáp_Tý 1804 người xã Tống_Xá_Hạ tổng An_Lưu huyện Giáp_Sơn phủ Kinh_Môn tỉnh Hải_Dương nay thuộc làng Tống_Xá xã Thái_Thịnh huyện Kinh_Môn tỉnh Hải_Dương Ông đỗ Cử_nhân năm Giáp_Ngọ niên_hiệu Minh_Mạng thứ 15 1834 năm sau thi Hội được xếp đỗ Đình_nguyên Hoàng_giáp Sau khi thi đỗ ông được triều_đình bổ_dụng làm Hàn_lâm_viện Kiểm_thảo Cuối năm 1842 ông thự Viên_ngoại lang bộ Hộ do có công_tố giác Thư_lại bộ Hộ_Trần_Đình_Hưng làm giả giấy_tờ mạo lĩnh tiền công được đặc_cách cho thực_thụ đường thuộc bộ Hộ sau thăng lên quyền Lang trung ty Kinh trực bộ Hộ_Năm 1845 ông được bổ làm quyền Án_sát Phú_Yên năm sau thăng Án_sát sau thăng Bố_chính Quảng_Bình rồi Tuần_phủ Thuận_Khánh kiêm lĩnh chức Bố_chính Khi quân Pháp đánh thành Gia_Định ông bấy_giờ là Tuần_phủ Thuận_Khánh phái người đem quân đến tiếp_ứng và cho tổ_chức huấn_luyện dân dũng để dự_bị nhưng triều_đình không chấp_nhận Ông được đổi về làm Hữu tham_tri bộ Hộ không lâu sung làm Tuần_phủ Quảng_Ngãi rồi lại bổ lại làm Tuần_phủ Thuận_Khánh sau đó đổi về thự Thượng_thư bộ Lễ rồi lại lĩnh chức Tuần_phủ Thuận_Khánh thăng thự Thượng_thư bộ Binh_Năm 1866 ông được triều_đình thăng hàm thực_thụ Thượng_thư bộ Binh đổi bổ làm Tổng_đốc An_Hà_Trong lúc vào nhậm_chức nhân có việc Tổng_đốc An_Hà mới bị cách_chức là Phan_Khắc_Thận đánh_úp Acha_Xoa ở núi Tốn thuộc An_Giang đem giải giao cho quân Pháp Trên đường đi gặp Nguyễn_Hữu_Cơ ông bảo đem trở_lại nhưng Tổng_đốc Trương_Văn_Uyển sợ sinh ra trở_ngại khác nên hai ba lần giục Khắc_Thận bèn giải giao cho Pháp Khi vào đến Gia_Định bấy_giờ đã được triều_đình nhượng cho Pháp_nhân việc người Pháp trách_cứ về việc triều_đình không quyết_liệt trong việc truy bắt Võ_Duy_Dương ông lựa lời bao_che khi vào đến Vĩnh_Long ông bàn với Phan_Thanh_Giản tìm cách đưa các nghĩa_quân của Thiên hộ Dương sung vào lính_thú thay_vì giao_nộp cho quân Pháp Vì việc này về sau ông bị đàn_hặc phải bị giáng 2 cấp nhưng vẫn lưu chức Khi triều_đình bàn_luận việc thương_thuyết chuộc 3 tỉnh miền Đông Nam_Kỳ có triều_thần xin phái ông cùng với Phan_Thanh_Giản vào Gia_Định hội bàn vua Tự Đức chê rằng Các ông cũng chưa biết hay sao Nguyễn_Hữu_Cơ là người thế_nào mà có_thể chống với tướng Pháp được xem tờ tâu gần đây trước thì sơ_suất sau thì cuống_quít đã có_thể biết lại cùng Phan_Thanh_Giản không hợp sao được việc được Sự_việc càng tồi_tệ hơn khi quân Pháp dùng quỷ_kế đoạt 3 tỉnh miền Tây_Nam Kỳ_Nửa đêm 19 tháng 6 năm 1867 Đô_đốc Pháp là De_Lagrandière đem binh thuyền từ Định_Tường đến Vĩnh_Long đưa tối_hậu thơ cho Phan_Thanh_Giản bảo phải nhường ba tỉnh miền Tây_Khi Phan_Thanh Giản cùng với Án_sát Võ_Đoãn_Thanh xuống tàu L Ondine thương_thuyết De_Lagrandière buộc ông phải nhường ba tỉnh miền Tây cho Pháp và phải giao tỉnh Vĩnh_Long nội trong 2 tiếng đồng_hồ Trước tình_hình đó Phan_Thanh_Giản bằng_lòng và yêu_cầu đừng nhiễu_hại dân lành rồi ông trở vào thành viết văn_thư gửi cho Tổng_đốc An_Hà Nguyễn_Hữu Cơ để giao thành An_Giang và Hà_Tiên cho Pháp Đêm 21 tháng 6 năm 1867 21 tháng Năm Đinh_Mão quân Pháp tiến đến thành Châu_Đốc cũng dùng thủ_đoạn cũ gọi Tổng_đốc Nguyễn_Hữu_Cơ xuống tàu nhận thư của Kinh_lược Phan_Thanh_Giản sau đó tiến vào thành mà không phải nổ một phát súng Thế_là thành Vĩnh_Long mất vào sáng ngày 20 tháng 6 năm thành Châu_Đốc mất đêm 21 rạng 22 và thành Hà_Tiên mất sáng sớm ngày 24 Phan_Thanh_Giản sau đó tự_sát Các quan_lại ba tỉnh miền Tây trong đó có Nguyễn_Hữu_Cơ bị quân Pháp bắt xuống tàu chở về Vĩnh_Long sau đó đưa ra Bình_Thuận giao trả lại cho triều_đình Huế_Triều đình đổ hết mọi tội_lỗi lên đầu các quan_lại của ba tỉnh miền Tây Nguyễn_Hữu_Cơ bị kết_tội đánh 100 trượng đồ 3 năm nhưng vì già_yếu nên cho chiểu lệ nộp tiền chuộc tội Tài_liệu sau đó không ghi_chép thêm về việc ông làm Bang_biện tỉnh vụ Hải_Dương khi nào Ông qua_đời khi nào cũng không rõ Tham_khảo BULLET Đại_Nam thực lục Chính biên Nhà_xuất_bản Giáo_dục Tập 7 BULLET Quốc triều_chính biên toát_yếu
Nguyễn_Hữu_Cơ