Trận phòng_thủ Riga 1941 Trận phòng_thủ Riga là một trong các trận đánh phòng_ngự của quân_đội Liên_Xô chống lại quân_đội Đức Quốc xã tại thành_phố cảng Riga và trên phòng_tuyến sông Tây_Dvina ở giai_đoạn mở_đầu cuộc Chiến_tranh Xô_Đức_Cuộc chiến diễn ra từ ngày 28 đến ngày 30 tháng 6 năm 1941 tại thành_phố cảng Riga thủ_đô nước Cộng_hoà_xã_hội_chủ_nghĩa Xô_viết Latvia và dọc sông Tây_Dvina từ Riga đến Jekabpils Sau ba ngày giao_chiến Tập_đoàn_quân 18 của quân_đội Đức Quốc xã đã tấn_công vượt sông Tây_Dvia chọc thủng phòng_tuyến của quân_đội Liên_Xô ở Jekabpils đe_doạ bao_vây chủ_lực Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô tại khu_vực ven biển Baltic từ Riga đến Pyarnu_Để tránh nguy_cơ bị bao_vây Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô phải rút bỏ phòng_tuyến sông Tây_Dvina bỏ thành_phố Riga và rút về hướng Tallin Sau khi chiếm Riga quân_đội Đức Quốc xã đã hoàn_toàn chiếm_đóng lãnh_thổ Latvia và chiếm được quân_cảng Riga một căn_cứ hải_quân quan_trọng trong vùng Pribaltic_Bối cảnh và binh_lực Bối_cảnh Riga là thủ_đô của Litva được thành_lập từ năm 1201 Thành_phố nằm ở cửa_sông Tây_Dvina cũng gọi là sông Daugava ở phía Nam vịnh Riga_Trong 6 thế_kỷ tiếp_theo thành_phố được phát_triển bởi giao_thông đường_biển đường_thuỷ nội_địa và ngư_nghiệp Năm 1713 thành_phố trở_thành trung_tâm tỉnh Riga thuộc Đế_quốc Nga Năm 1796 khi Đế_quốc Nga lập tỉnh Liflyand_Riga trở_thành trung_tâm của tỉnh này Năm 1918 Latvia độc_lập và thành_lập chế_độ_cộng_hoà Riga trở_thành thủ_đô của Litva Năm 1940 khi Litva trở_thành một nước cộng_hoà trong Liên_bang Xô_Viết Riga vẫn là thủ_đô Trước chiến_tranh thành_phố có gần 400 000 dân trong đó 63 là người Latvia 37 còn lại gồm người Đức Do Thái_Nga_Ba_Lan Belarus và Litva Sau khi Latvia sáp_nhập vào Liên_Xô_Hải quân Liên_Xô đã đặt tại đâu một căn_cứ hậu_cần lớn thứ ba của Hạm_đội Baltic sau Kronstadt và Tallinn_Tại_Riga ngoài quân_cảng còn có hệ_thống kho_tàng hậu_cần của hải_quân hệ_thống pháo bờ biển hệ_thống phòng_không Tại Riga còn có Trường Hải_quân mang tên Đô_đốc Nakhimov_Trong hệ_thống phòng_thủ của Quân_khu đặc_biệt Pribaltic_Liên_Xô sát trước chiến_tranh Riga cùng với Rembaty_Koknese_Krustpils_Jekabpils và Daugavpils là những cứ_điểm phòng_ngự quan_trọng tuyến 2 trên sông Daugava_Binh_lực Sau khi đánh chiếm phần_lớn lãnh_thổ phía Tây_Latvia_Tập đoàn quân 18 Đức gồm các quân_đoàn bộ_binh 1 26 38 gồm 9 sư_đoàn bộ_binh được tăng_cường Sư_đoàn cơ_giới 36 từ Quân_đoàn xe_tăng 41 đã nhanh_chóng vượt qua sông Venta đánh lui Quân_đoàn bộ_binh 10 Liên_Xô và đến ngày 27 tháng 6 đã có_mặt ở bờ tả_ngạn sông Daugava_Nhiều đơn_vị bộ_binh và xe_tăng Đức vẫn còn sung_sức sau các trận thắng đầu_tiên ở khu_vực biên_giới Liên_Xô_Đông_Phổ Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô phòng_thủ trên tuyến sông Daugava gồm Quân_đoàn bộ_binh 10 các sư_đoàn 10 90 Quân_đoàn bộ_binh 11 các sư_đoàn 28 48 125 và Quân_đoàn cơ_giới 12 thực_chất chỉ còn lại Sư_đoàn cơ_giới 202 Số quân còn lại của quân_đoàn này được dồn ghép thành cụm phòng_thủ Guryev_Tại_Riga còn có Sư_đoàn bộ_binh cơ_giới 22 của NKVD do đại_tá Andrey_Sidorovich_Golovko chỉ_huy 3 tiểu_đoàn dân_quân Trung_đoàn học_viên trường Hải_quân thiếu 1 tiểu_đoàn và một_số thuỷ_binh của hạm_đội Baltic_Do vịnh Riga chỉ có duy_nhất một đường ra biển ở của vịnh nên các tàu_chiến và tài ngầm của Hạm_đội Baltic sau khi từ Liepaja và Venstpils rút về đây đã được sơ_tán đến Tallinn và cảng Kyardla trên đảo Khyuma trước khi hải_quân Đức Quốc xã bịt kín cửa vịnh Riga_Diễn biến Cuộc_chiến chống biệt_kích Đức và các nhóm vũ_trang dân_tộc cực_đoan Thành_phố Riga khá hỗn_loạn khi nhiều đơn_vị của Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô thua trận trên vùng biên_giới Latvia Đông_Phổ rút quân qua đây Trong đoàn người chạy nạn có nhiều lính biệt_kích Đức được thả dù xuống Latvia ngay từ những ngày đầu chiến_tranh Những toán biệt_kích này có nhiệm_vụ ám_sát các chỉ_huy và chính_uỷ Liên_Xô cắt đứt các đường_dây liên_lạc điện_thoại dùng chất_nổ đánh_phá các kho_tàng gây_rối loạn ở hậu_phương của các tập_đoàn_quân Liên_Xô trên vùng biên_giới Một trong số các toán đó đã lọt vào Riga và phối_hợp hoạt_động với các nhóm người Latvia chống Xô_Viết tại thành_phố Các nhóm này chủ_yếu gồm các thành_viên của Aizsargi tổ_chức cảnh_sát của Latvia được thành_lập năm 1936 và bị chính_quyền Xô_Viết Latvia giải_tán ngày 23 tháng 6 năm 1940 khi Latvia sáp_nhập và Liên_bang Xô_Viết Trong nửa cuối ngày 27 tháng 6 nhóm Aizsargi đã phối_hợp với các toán biệt_kích Đức Quốc xã và nhóm Pērkonkrusts tổ_chức dân_tộc cực_đoan bài Do Thái thân phát_xít tại Latvia gây ra các vụ cháy nổ trong thành_phố chiếm_giữ toà thị_chính và chợ trung_tâm Riga_Các đơn_vị cảnh_sát của NKVD Liên_Xô phối_hợp với tiểu_đoàn công_nhân vũ_trang Riga buộc phải tấn_công và chiếm lại các mục_tiêu này vào đêm 27 tháng 6 Diễn_biến chiến_sự tại Riga và các vùng phụ_cận Ngày 27 tháng 6 Hạm_đội Baltic đã rút các tàu_ngầm và tàu_chiến khỏi cảng Riga_Tàu vận_tải Mariampol được công_binh hải_quân đánh chìm tại cửa_sông Tây_Dvina để khoá cửa_sông Một tuyến thuỷ_lôi cũng được rải thành một vòng_cung trên vịnh Riga cách thành_phố từ 8 đến 10 km để ngăn hải_quân Đức đột_nhập từ hướng biển Tại cảng Riga chỉ còn lại 18 tàu của Liên_Xô đang ở trên bờ để sửa_chữa 16 tàu vận_tải 8 tàu kéo và một_số tàu vớt mìn đã được sơ_tán về Tallin_Sáng 28 tháng 6 tướng P P Sobennikov điều Sư_đoàn bộ_binh 62 đơn_vị duy_nhất còn tương_đối nguyên_vẹn của Quân_đoàn bộ_binh 10 Liên_Xô ra giữ cảng Riga_Sư đoàn bộ_binh 125 đơn_vị còn lại của Quân_đoàn bộ_binh 11 Liên_Xô được điều ra phòng_thủ cây cầu_đường sắt Riga_Jelgava_Sư đoàn cơ_giới 22 NKVD phòng_thủ trong thành_phố Sư_đoàn bộ_binh 11 lực_lượng dự_bị cuối_cùng của Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô được điều_động đến trấn_giữ bến vượt sông tại Rembate_Ngày 28 tháng 6 Quân_đoàn bộ_binh 26 Đức bắt_đầu tấn_công vào Sư_đoàn bộ_binh 10 chỉ còn lại Trung_đoàn 62 đủ sức chiến_đấu và đánh_bật Sư_đoàn này sang bờ Bắc sông Tây_Dvina_Sư đoàn bộ_binh 67 chỉ còn lại trung_đoàn 144 đã quá suy_yếu không_thể cản được cuộc tấn_công của ba sư_đoàn bộ_binh Đức Thành_phố Riga bị không_quân Đức dội bom liên_tục trong ngày và bốc cháy dữ_dội Sau khi đánh chiếm khu Tây thành_phố Quân Đức bắc_cầu phao tại khu_vực Kamennog nay là nơi có cây cầu Kamenogo và đột_nhập sang khu Đông thành_phố Ở phía Nam_Riga quân Đức cũng vượt sông Tây_Dvina tại khu_vực pháo_đài Bauska và Ikšķile_Ngày 29 tháng 6 đã nổ ra các trận tao_ngộ_chiến giữa Sư_đoàn bộ_binh 61 Đức với quân Liên_Xô tại khu_vực chợ trung_tâm thành_phố Quân_đội Liên_Xô không_chỉ phải chống lại quân Đức mà_còn bị những người của lực_lượng bán_vũ_trang Aizsargi một tổ_chức cảnh_sát Latvia bị giải_thể ngày 23 tháng 6 năm 1940 bắn vào sau lưng Tình_hình của Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô tại khu_vực Riga càng trở_nên bất_lợi khi Quân_đoàn cơ_giới 41 Đức đã chiếm được các bến vượt sông tại khu_vực Krustpils_Livani vào ngày 28 tháng 6 Ngày 29 tháng 6 Sư_đoàn xe_tăng 6 và Sư_đoàn bộ_binh 269 của quân_đoàn này đã đánh_bại Sư_đoàn cơ_giới 202 Liên_Xô tại khu_vực Gerini và tiến vào sau lưng Quân_đoàn bộ_binh 11 Liên_Xô đang phòng_thủ tại tuyến sông Daugava từ Rembate đến Plavinas uy_hiếp sườn trái của Quân_đoàn bộ_binh 10 Liên_Xô đang phòng_thủ trên khu_vực Riga_Rembate_Trong một cố_gắng đơn_độc Sư_đoàn mô_tô cơ_giới 22 Liên_Xô đã tung ra các đòn tấn_công vào Sư_đoàn cơ_giới 36 Đức phá_huỷ cây cầu_đường sắt ở Zemgal phía Nam_Riga và cây cầu_phao ở phía Bắc thành_phố 3 xe_tăng hạng nhẹ cuối_cùng của Sư_đoàn cơ_giới 22 NKVD đã bị bắn cháy trong trận đánh này Ngày 30 tháng 6 các quân 26 và 38 Đức đồng_loạt vượt sông Tây_Dvina trên các cầu_phao mới lắp dặt buộc Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô phải rút khỏi phòng_tuyến sông Tây_Dvina lên phía Bắc lập tuyến phòng_thủ mới tại khu_vực Pyarnu_Viljandi_Tartu để bảo_vệ Tallinn_Kết quả Quân_sự Thất_bại của Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô tại khu_vực Riga và toàn_bộ phòng_tuyến sông Tây_Dvina đã đem lại một lợi_thế lớn cho quân_đội Đức Quốc xã trên vùng Pribaltic Không còn bị những lực_lượng lớn xe_tăng Liên_Xô ngăn_chặn Tập_đoàn_quân 18 Đức nhanh_chóng tiến lên phía Bắc đánh chiếm tuyến Tyrva_Pylva trên eo_đất giữa hồ Vyrtszyarv với hồ Chuskoye và giữa hồ Vyrtszyarv với biển Baktic_Lợi dụng sư chia_cắt giữa Quân_đoàn 10 và Quân_đoàn 11 của Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô cùng với ưu_thế trên bộ và trên không Tập_đoàn_quân 18 Đức tiếp_tục dồn Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô về hướng Tallinn chiếm_lĩnh tuyến Pyarnu_Viljandi_Tartu và bao_vây Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô tại khu_vực Tallinn_Thiệt hại dân_sự Thành_phố Riga gánh_chịu những thiệt_hại lớn sau ba ngày chiến_sự diễn ra tại đây Đỉnh tháp chuông bằng gỗ cao 64 9 m trong toàn_bộ chiều cao 123 5 m của nhà_thờ Thánh_Pētera được xây_dựng từ năm 1690 tại Riga bị đạn pháo của quân Đức bắn cháy và sập đổ Toà nhà Melngalvju_Nams một công_trình kiến_trúc được xây_dựng từ thế_kỷ XIV nằm ở trung_tâm Riga cũng bị phá_huỷ Cùng chung số_phận với toà nhà này là Toà thị_chính Riga một công_trình kiến_trúc cổ của Lavia_Kho nhiên_liệu tại Riga bị ném bom và bốc cháy suốt mấy ngày Nhiều nhà_cửa trong thành_phố bị bom_đạn phá_huỷ trong đó có phố Uzvaras một trong các con phố cổ nhất của Riga_Liên kết ngoài BULLET Tư_liệu về Sư_đoàn bộ_binh cơ_giới 22 NKVD BULLET Tình_hình mặt_trận Tây_Bắc_Liên_Xô đến 30 tháng 6 năm 1941 BULLET Diễn_biến chiến_sự trên hướng Pribaltic từ tháng 6 đến tháng 9 năm 1041
Trận phòng_thủ Riga ( 1941 )