Quán_Đào_Công chúa Quán_Đào công_chúa chữ Hán_馆陶公主 116 TCN huý Lưu_Phiêu_劉嫖 còn được gọi Đậu_Thái chủ 竇太主 là một Hoàng nữ và là Công_chúa nhà Hán_Bà là con gái trưởng của Hán_Văn_Đế_Lưu Hằng và Đậu_Hoàng hậu Xét vai_vế gia_tộc bà là chị của Hán_Cảnh_Đế_Lưu Khải cô ruột của Hán_Vũ_Đế_Lưu Triệt và là mẹ của Trần_A_Kiều_Hoàng hậu đầu_tiên của Vũ_Đế_Thông qua cuộc hôn_nhân của con gái Quán_Đào công_chúa có vai_trò quan_trọng trong việc lên_ngôi của Hán_Vũ_Đế_Khi đó Cảnh_Đế dưới tác_động của bà đã phế_truất Thái_tử Lưu_Vinh và lập Lưu_Triệt lên thay Cuộc_đời Thân_thế và thời trẻ Công_chúa là con gái cả của Hán_Văn_Đế_Lưu Hằng_Mẹ bà là Đậu_Hoàng hậu người Quan_Tân quận Thanh_Hà nay là khu_vực huyện Vũ_Ấp thành_phố Hành_Thuỷ thuộc Hà_Bắc_Trung_Quốc Khi đó Lưu_Hằng còn làm Chư_hầu vương ở nước Đại_Đậu thị là thiếp của ông sinh ra con gái trưởng đặt tên Lưu_Phiêu Không lâu sau Đậu thị sinh thêm hai con trai là Lưu_Khải sau là Hán_Cảnh_Đế và Lưu_Vũ_Đến năm 180 TCN Lưu_Hằng về Trường An để lên_ngôi Hoàng_đế Vương hậu của ông khi này đã qua_đời các con trai do Vương hậu_sinh cũng mất sớm nên em_trai Lưu_Phiêu là Lưu_Khải được lập Hoàng_thái_tử Đậu thị mẹ quý nhờ con nên trở_thành Hoàng_hậu Lưu_Phiêu là con gái lớn nhất của Văn_Đế nên được phong Trưởng công_chúa đất phong ở huyện Quán_Đào từ đó gọi là Quán_Đào công_chúa 馆陶公主_Một em_trai khác là Lưu_Vũ được phong làm Lương vương Đến tuổi trưởng_thành Quán_Đào công_chúa thành_hôn với Đường Ấp hầu Trần_Ngọ_陳午 nên bà còn được gọi là Đường Ấp Trưởng công_chúa 堂邑長公主_Nhà họ Trần thuộc dòng_dõi công_thần vào năm Hán_Ván_Đế thứ 3 177 TCN Trần_Ngọ trở_thành Đường Ấp hầu thứ ba của dòng_họ này ước_chừng đây là khoảng thời_gian Công_chúa được gả cho ông Bà sinh hai con trai là Đường Ấp hầu Trần_Tu_陳鬚_Long Lự hầu Trần_Kiểu_陳蟜 và một con gái duy_nhất là Trần_A_Kiều_陳阿嬌 gọi tắt là Trần_Kiều_Định hôn cho con gái Năm Hán_Văn_Đế_Hậu Nguyên thứ 7 157 TCN Hán_Văn_Đế băng_hà Thái_tử Lưu_Khải lên nối_ngôi tức_là Hán_Cảnh_Đế_Bấy giờ với tư_cách là chị của Hoàng_đế và sự dung_túng của mẹ là Đậu_Thái hậu_thế_lực của Quán_Đào công_chúa ngày_một lớn bà thường tự_do ra vào hậu_cung giữ quan_hệ mật_thiết với Hán_Cảnh_Đế thường_xuyên dâng tặng mỹ_nữ khiến Lịch_Cơ sủng phi của ông ghi hận Sau khi Bạc_Hoàng hậu_bị phế Cảnh_Đế lập trưởng tử Lưu_Vinh con trai Lịch_Cơ làm Hoàng_thái_tử Quán_Đào muốn con mình làm Hoàng_hậu tương_lai nên ngỏ ý gả con cho Lưu_Vinh kết_quả bị Lịch_Cơ cự_tuyệt thô_bạo khiến bà oán_hận Nhân_dịp đó Vương phu_nhân phi_tần khác của Hán_Cảnh_Đế âm_mưu giành ngôi Thái_tử cho con là Giao Đông vương Lưu_Triệt nên đã chấp_nhận lời nghị hôn của Công_chúa Công_chúa bắt_đầu liên thủ với Vương phu_nhân nói tốt Lưu_Triệt trước mặt Cảnh_Đế gièm_pha Lịch_Cơ khiến ông không hài_lòng Vương phu_nhân và Công_chúa bí_mật sai đại_thần dâng tấu thỉnh lập Lịch_Cơ làm Kế_Hoàng hậu Hán_Cảnh_Đế đang chán_ghét Lịch_Cơ cho rằng Lịch_Cơ cấu_kết triều_thần nên ra chiếu phế_truất Thái_tử Lịch_Cơ phẫn_uất tự_sát Năm Hán_Cảnh_Đế_Tiền Nguyên thứ 7 150 TCN Hán_Cảnh_Đế phong Vương phu_nhân làm Hoàng_hậu Lưu_Triệt làm Thái_tử Trần_Kiều trở_thành Thái_tử phi Câu_chuyện này được tiểu_thuyết Hán_Võ cố sự phóng_tác hết_sức chi_tiết Nguyên_văn Câu_chuyện này về sau rất nổi_tiếng trong văn_hoá Trung_Quốc dưới cái tên Kim ốc tàng Kiều_金屋藏嬌 nghĩa_là Nhà vàng cất người đẹp Câu_chuyện nổi_tiếng đến mức gần như trở_thành chính_sử Hãm_hại họ Vệ_Năm_Hậu_Nguyên thứ 3 141 TCN Hán_Cảnh_Đế băng_hà Thái_tử Lưu_Triệt lên_ngôi tức Hán_Vũ_Đế_Trần_Kiều được sách lập Hoàng_hậu Thời_gian này Quán_Đào công_chúa được gọi là Đại_Trưởng công_chúa 大長公主 hoặc Đậu_Thái chủ 竇太主_Nguyên nhân gọi bà là Đậu_Thái chủ vì cách xưng phổ_biến thời Hán là gọi ai đó theo họ mẹ Mẹ của Thái chúa là Đậu_Thái hoàng_thái_hậu vì_thế phát_sinh ra lệ này Ban_đầu tình_cảm Đế_Hậu rất_đỗi tốt_đẹp Hán_Vũ_Đế thường_xuyên tới cung của Trần_Hoàng hậu mỗi khi tan triều và dành thời_gian bên bà Về sau Trần_Hoàng hậu không sinh được con nên bị thất_sủng Thế nhưng nhiều sử_gia cho rằng Vũ_Đế_Lưu_Triệt xem trọng Trần hậu chỉ vì cả_nể Quán_Đào công_chúa người có công lớn trong việc phò trợ ông đăng cơ nên ông đành ngậm_bồ_hòn làm ngọt Sử_sách ghi_nhận Trần_Kiều được nuông_chiều từ bé nên tính_nết ương_ngạnh cậy Đậu_Thái hoàng_thái_hậu sủng_ái lại có mẹ từng lập đại công nên hống_hách với cả Vũ_Đế không cho ông gần_gũi phi_tần Bấy_giờ Thái_uý Vũ_An hầu đồn rằng Hoàng_đế vô tự thì ngôi Hoàng_đế về sau sẽ thuộc về Hoài_Nam vương Năm Kiến_Nguyên thứ 2 139 TCN Vũ_Đế ghé thăm phủ Bình_Dương công_chúa gặp Vệ_Tử_Phu nhạc nữ ở Bình_Dương phủ Say_mê vẻ đẹp của nàng Vũ_Đế lập_tức sủng hạnh sáng hôm sau ban thưởng Công_chúa 1 000 cân vàng rồi mang nàng về cung Tuy_vậy chỉ trong thời_gian ngắn Vũ_Đế vô_tình quên mất Tử_Phu để nàng sống chen_chúc trong hậu_cung hơn nghìn người mà không một lần triệu hạnh Một năm sau Tử_Phu nghĩ mình không còn cơ_hội hầu_hạ Vũ_Đế nên cũng xin viên hoạn_quan ghi tên vào danh_sách cung_nữ già xuất cung Trước khi đi hoạn_quan đưa toàn_bộ cung_nữ đến cho Vũ_Đế xem_mặt lần cuối Trông thấy Vũ_Đế_Tử_Phu liền bật khóc Hán_Vũ_Đế nhớ lại người đẹp mình đã gặp và sủng_ái tại Bình_Dương phủ bèn dắt tay đưa về cung Tử_Phu phục sủng và nhanh_chóng mang thai khiến Quán_Đào công_chúa lo_sợ cho địa_vị của con mình bèn lập_mưu trừ_khử Do em_trai Tử_Phu là Vệ_Thanh được Vũ_Đế tuyển vào cung làm_việc ở Kiến_Chương điện Quán_Đào công_chúa nhân cơ_hội nhốt Vệ_Thanh vào ngục toan xử_tử May_sao có người bạn của Vệ_Thanh là Công_Tôn_Ngao_公孙敖 cùng các tráng_sĩ xông vào cứu Vệ_Thanh mới thoát chết Tử_Phu khóc_lóc kêu oan với Vũ_Đế_Vũ_Đế liền thăng Vệ_Thanh làm Thị trung không lâu sau lại được thăng làm Đại trung_đại phu đồng_thời ban hôn ban thưởng cho toàn_gia tộc họ Vệ_Vũ_Đế chuyên sủng Vệ_Tử_Phu tấn_phong làm Phu_nhân địa_vị chỉ thua Hoàng_hậu Tuy Trần_Hoàng hậu vẫn có Đậu_Thái hoàng_thái_hậu để dựa vào nhưng quan_hệ Đế_Hậu đã không_thể cứu_vãn sau chuyện của Vệ_Thanh bên cạnh đó Trần hậu_mãi không có con trong khi Vệ_Phu nhân đã sinh 3 con gái Trần hậu ghen_tức hạ độc thì bị Vũ_Đế phát_giác ông nảy_sinh ý_định phế hậu để lập Vệ_Tử_Phu lên thay Nghe vậy Quán_Đào công_chúa oán_thán với Bình_Dương công_chúa rằng Hoàng_đế không có ta thì làm_sao được lập nay lại vứt bỏ đi con gái ta khác_nào bội_bạc Bình_Dương công_chúa đáp Dùng lý_do không con có_thể phế Năm Nguyên Quang thứ 5 130 TCN có người tố_giác Trần_Hoàng hậu triệu người đồng_cốt Sở Phục_楚服 vào cung sử_dụng tà_thuật Vu cổ để mê_hoặc Hoàng_đế giúp bà chóng mang thai đồng_thời nguyền_rủa_Vệ phu_nhân Có tin_đồn cả hai phát_sinh quan_hệ đồng_tính_luyến_ái Vũ_Đế tức_giận giao cho Trương_Thang điều_tra không lâu sau chứng_thực và lập_tức định_tội Hoàng_hậu Khi này Đậu_Thái hoàng_thái_hậu đã mất Vũ_Đế không còn kiêng_nể mẹ_con Trần_Hoàng hậu nên ra chiếu phế_truất Trần thị đày vào Trường Môn cung 長門宮 với lý_do Hoàng_hậu không con lại vướng vào việc Vu hoặc không_thể thừa Thiên_mệnh Nay tịch_thu ấn bãi cư Trường Môn cung Sở Phục và hơn 300 người bị xử_tử Sau đó Vệ phu_nhân được Vũ_Đế lập làm Kế hậu Thành_hôn với con_nuôi Năm Nguyên Quang thứ 6 129 TCN chồng Quán_Đào là Đường Ấp hầu Trần_Ngọ qua_đời Do lúc đó bà đã hơn 50 tuổi không_thể tái_giá và phải làm goá_phụ Tuy_nhiên bà lại yêu_quý mĩ nam là Đổng_Yển_董偃_Nguyên gia_đình họ Đổng vốn chuyên làm nghề chế_tác châu_báu nên từ nhỏ Đổng_Yển đã theo mẹ ruột của mình lần_lượt tìm tới các nhà quý_tộc đại_vương để bán các những đồ châu_báu do nhà mình làm ra Một lần Quán_Đào công_chúa gặp được Đổng_Yển thấy sắc_đẹp của anh ta nên rất thèm_muốn bèn cho vào làm con_nuôi kiêm tình_nhân Do có sự sủng_ái của Quán_Đào_Đổng_Yển gây_dựng được thế_lực lớn đi đâu cũng mang theo tuỳ_tùng trong phủ Quán_Đào nên người đương_thời phải sợ gọi là Đổng_Quân_董君_Đổng Yển muốn lấy_lòng Hán_Vũ_Đế bèn nghe theo lời người An_Lăng là Viên Thúc_爰叔 về khuyên Quán_Đào tặng Trường Môn viên thuộc sở_hữu của mình cho Vũ_Đế và bà đã bằng_lòng Vũ_Đế biết chuyện cực_kì vui_mừng khen_ngợi bà và ra_lệnh đổi Trường Môn viên làm Trường Môn cung từ đó thái_độ của Vũ_Đế đối_với bà cũng tốt hơn Một lần bà bị bệnh Vũ_Đế thân_hành đến thăm_hỏi Công_chúa bèn đề_nghị sẽ lấy Đổng_Yển_Tuy việc lấy con_nuôi làm chồng là trái với nghi_lễ nhưng do nể tình cô mẫu nên Vũ_Đế đành thuận cho bà xuất_giá Từ đó Đổng_Yển trở_thành ông chủ trong phủ của Quán_Đào công_chúa Đổng_Yển cũng tìm cách lấy_lòng Vũ_Đế và được ông yêu thích có ý_muốn phong làm quan Một hôm Vũ_Đế_thiết yến mời vợ_chồng Quán_Đào công_chúa tới dự Trong buổi tiệc đại_thần Đông_Phương_Sóc muốn can_ngăn Vũ_Đế đã kể ba tội lớn của Đổng_Yển trước mặt Vũ_Đế tư_thông với công_chúa chưa kết_hôn lại sống chung dụ_dỗ vua ăn_chơi Vũ_Đế cho là phải và không còn tin_tưởng Đổng_Yển nữa Đổng_Yển uất_ức sinh_bệnh và qua_đời khi chỉ mới khoảng 30 tuổi Năm Nguyên Đỉnh nguyên_niên 116 TCN Quán_Đào công_chúa lâm trọng_bệnh Trước khi chết bà yêu_cầu con_cháu phải chôn mình cùng nơi với Đổng_Yển thay_vì người chồng trước là Đường Ấp hầu Không bao_lâu sau bà qua_đời thọ hơn 70 tuổi cùng Đổng_Yển hợp_táng vào Bá lăng 霸陵_Việc_Quán_Đào công_chúa cùng Đổng_Yển được xem là trường_hợp Quý_nhân công_chúa hoàng_tộc vượt_rào đầu_tiên trong lịch_sử Sau lễ tang của Quán_Đào công_chúa hai người con trai của bà là Đường Ấp hầu Trần_Tu và Long_Lư hầu Trần_Kiểu do tranh_giành tài_sản dẫn đến phạm_pháp nên đều bị tước bỏ tước_vị Trần_Tu sợ_hãi bèn tự_sát Xem thêm BULLET Trưởng công_chúa BULLET Trần_A_Kiều_BULLET Hán_Vũ_Đế_BULLET Vệ_Tử_Phu_BULLET Lịch cơ BULLET Vương hoàng_hậu Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Hiếu_Vũ bản kỷ BULLET Đông_Phương_Sóc liệt_truyện BULLET Ngoại thích thế_gia BULLET Hán_Hưng dĩ lai chư_hầu vương niên_biểu BULLET Hán thư thiên BULLET Cao_Huệ_Cao_Hậu Văn_công thần biểu
Quán_Đào_Công chúa