Phù_Phi_Phù_Phi 386 tên_tự Vĩnh_Thúc_永叔 gọi theo thuỵ hiệu là Tiền_Tần_Ai_Bình Đế_前_秦哀平帝 là một hoàng_đế của nước Tiền_Tần trong lịch_sử Trung_Quốc Ông là con trai cả của Phù_Kiên song không được lập làm thái_tử và sau khi Phù_Kiên chết dưới tay Diêu_Trường người sáng_lập nước Hậu_Tần và Thái_tử Phù_Hoành_苻宏 buộc phải đào_thoát đến Tấn_Phù_Phi đã xưng_đế vào năm 385 song đã bị vua Tiền_Yên là Mộ_Dung_Vĩnh đánh_bại vào năm 386 và sau đó bị giết dưới tay tướng Tấn là Phùng_Cai_馮該_Sự_nghiệp ban_đầu Phù_Phi được sử_sách nói đến lần đầu là vào năm 357 khi cha_ông là Phù_Kiện lật_đổ vị hoàng_đế Phù_Sinh bạo_tàn và kỳ_quái rồi lên_ngôi với tước_hiệu Thiên vương Phù_Kiên lập Phù_Phi làm Trường Lạc công Vào thời_điểm đó Phù_Phi được mô_tả là người có tài cả trong việc quản_trị và quân_sự tài_năng chỉ kém thúc_phụ Phù_Dung Năm 378 Phù_Kiên uỷ_thác cho Phù_Phi dẫn một đội quân lớn đánh thành Tương_Dương 襄陽 nay là Tương_Dương Hồ Bắc của Tấn_Theo lời khuyên của tướng Cẩu_Trường_苟萇_Phù Phi đã chọn cách vây thành và cắt nguồn tiếp_tế để buộc tướng_lĩnh trong thành đầu_hàng thay_vì một cuộc tấn_công trực_diện Tuy_nhiên khoảng tết năm 379 Phù_Kiên lo_lắng về việc chiếm thành nên đã gửi cho con trai cả một thanh kiếm với lời nhắn rằng nếu không chiếm được thành trong mùa xuân thì hãy tự_sát với nó Sau khi nhận kiếm Phù_Phi sợ_hãi và đã thực_hiện một cuộc tấn_công ác_liệt vào thành và chiếm được nó Đô_đốc Quan_Đông_Năm 380 Phù_Kiên triệu_hồi Phù_Dung người này đang quản_lý các châu phía đông tức lãnh_thổ Tiền_Yên trước_đây về kinh_thành Trường An để giữ chức thừa_tướng thay cho Vương_Mãnh_Phù_Phi được phong làm đô_đốc Quan_Đông_Chinh_Đông đại_tướng quân thay_thế Phù_Dung Trong năm khi Phù_Kiên thực_hiện một kế_hoạch để phân đồng_bào người Đê của mình đến các vùng khác nhau của đế_quốc đã có một số_lượng đáng_kể các binh_lính người Đê cùng gia_đình đã đi cùng với Phù_Phi đến bản_doanh của ông tại Nghiệp_Thành_Phù_Phi đã không tham_gia trận Phì_Thuỷ khi đó ông vẫn ở tại Nghiệp_Thành_Tuy nhiên sau thất_bại của Tiền_Tần tướng Tiên_Ti là Mộ_Dung_Thuỳ một thân_vương của Tiền_Yên trước_đây đã âm_mưu nổi_loạn để tái_lập nước Yên_Năm 383 sau khi thuyết_phục Phù_Kiên cho_phép ông ta đế các châu phía đông để ổn_định lòng người sau thất_bại trong trận Phì_Thuỷ_Mộ_Dung Thuỳ đã đến Nghiệp_Thành tại đây Mộ_Dung_Thuỳ tiếp_tục mưu_đồ và ông ta cùng Phù_Phi từng nghĩ đến việc phục_kích đối_phương song đã không thực_hiện Sau đó tộc_trưởng Đinh_Linh là Địch_Bân_翟斌 đã nổi_loạn và tiến đánh Lạc_Dương là thành do anh_trai của Phù_Phi_Bình_Nguyên vương Phù_Huy_苻暉 trấn_giữ Phù_Kiên lệnh cho Mộ_Dung_Thuỳ đi đánh quân Đinh_Linh và Phù_Phi đã cử thân_tín là Phù_Phi_Long_苻飛龍 làm phụ_tá cho Mộ_Dung_Thuỳ_Tuy nhiên trên đường đến Lạc_Dương Mộ_Dung_Thuỳ đã giết chết Phù_Phi_Long và thảm_sát binh_lính của Phù và chuẩn_bị nổi_loạn Trong khi đó mặc_dù đã nghi_ngờ Mộ_Dung_Thuỳ song Phù_Phi đã không đặt con trai của Mộ_Dung_Thuỳ là Mộ_Dung_Nông_慕容農 và các cháu trai Mộ_Dung_Khác_慕容楷 và Mộ_Dung_Thiệu_慕容紹 dưới sự giám_sát cả ba_vì thế đã có_thể chạy trốn khỏi Nghiệp_Thành và bắt_đầu một cuộc nổi_loạn riêng của họ Vào mùa xuân năm 384 Mộ_Dung_Thuỳ công_khai tuyên_bố thành_lập Hậu_Yên xưng làm Yên vương Phù_Phi đã cố thuyết_phục Mộ_Dung_Thuỳ chấm_dứt nổi_loạn song Mộ_Dung_Thuỳ đã từ_chối và tiến đánh Nghiệp_Thành song đã không_thể hạ thành một_cách nhanh_chóng Tuy_nhiên hầu_hết các thành ở phía bắc Hoàng_Hà và phía đông Thái_Hành_Sơn đã đầu_hàng hoặc bị quân Hậu_Yên chiếm khiến cho nghiệp Thành bị cô_lập Các thành ở phía nam Hoàng_Hà phần_lớn đã bị Tấn chiếm Trong khi đó ngay cả vùng trung_tâm của đế_quốc cũng đang chịu sự tấn_công của quân nổi_loạn Hậu_Tần và Tây_Yên_Phù_Phi vì_thế đã không còn hy_vọng nhận được cứu_trợ tình_hình này đã khiến cho ông và quân_lính trở_nên tuyệt_vọng Cuối năm 384 Mộ_Dung_Thuỳ trong một thời_gian ngắn đã bỏ việc bao_vây Nghiệp_Thành để tái tập_hợp quân_lính song cũng vào lúc đó quân Tấn đã tiến_công Phù_Phi chính_thức cầu_hoà song phụ_tá của ông là Dương_Ưng_楊膺 lại thay_mặt ông hứa_hẹn sẽ đầu_hàng Tấn_Với lời hứa đó tướng Tạ_Huyền của Tấn đã trợ_giúp cho quân của Phù_Phi và cung_cấp lương_thảo song liên_minh này cuối_cùng lại tan_vỡ Trong khi đó Mộ_Dung_Thuỳ quay trở_lại và tiếp_tục vây thành sau khi đánh_bại quân Tấn của Lưu_Lao_Chi_劉牢之 Năm 385 Phù_Phi bỏ Nghiệp_Thành và dẫn quân về phía tây bắc để đến Tấn_Dương_晉陽 nay thuộc Thái_Nguyên Sơn_Tây tại đây ông nhận được tin phụ hoàng đã bị vua Diêu_Trường của Hậu_Tần sát_hại Phù_Phi do_vậy đã xưng_đế Trị_vì Phù_Phi đã dùng nhiều biện_pháp để củng_cố vị_trí hiện_tại của mình lãnh_thổ lúc này chỉ còn giữ được vùng_đất nay là Sơn_Tây mặc_dù vậy vẫn còn có những nơi trung_thành Tiền_Tần ở các vùng nay là Thiểm_Tây và Cam_Túc còn đang kháng_cự thậm_chí là trong lãnh_thổ Hậu_Yên_Thừa tướng Vương_Vĩnh_王永 con trai Vương_Mãnh đã ban_hành một tuyên_bố chiêu_dụ tất_cả những người còn trung_thành chuẩn_bị hội_ngộ tại Lâm_Tấn_臨晉 nay thuộc Vị_Nam_Thiểm_Tây vào mùa đông năm 386 Nhiều tướng_lĩnh địa_phương đã đáp lại lời kêu_gọi song việc hội_ngộ đã không bao_giờ diễn ra Vào mùa thu năm 386 vua Tây_Yên là Mộ_Dung_Vĩnh cùng thần_dân đã bỏ Quan_Trung để đến phía đông để trở về quê_hương của mình ông ta đã yêu_cầu Phù_Phi cho_phép đi qua Phù_Phi đã từ_chối và cố ngăn_chặn họ song phải hứng_chịu thất_bại trong đó Vương_Vĩnh và đại_tướng Thư Cừ_Câu_Thạch_Tử 沮渠俱石子 đã bị giết hầu_hết các quan của Phù_Phi cùng với Dương_Hoàng hậu đã bị bắt Đại_tướng duy_nhất của Phù_Phi vẫn còn một đội quân mạnh là người anh_em họ của ông Đông_Hải vương Phù_Toản_苻纂 người này vẫn ở Tấn_Dương song Phù_Phi nghi_ngờ Phù_Toản và do_vậy đã không trở về Tấn_Dương thay vào đó ông tiến về phía nam để đánh Lạc_Dương khi đó đang do Tấn chiếm_giữ Tướng Phùng_Cai_馮該 của Tấn đã chặn và giết ông trong trận chiến Các con trai của ông là Thái_tử Phù_Ninh 苻寧 và Trường Lạc vương Phù_Thọ_苻壽 cũng bị quân Tấn bắt song được tha và giao cho bá_phụ là Phù_Hoành_苻宏 là người trước đó đã đầu_hàng Tấn_Các con trai của ông là Bột_Hải vương Phù_Ý_苻懿 và Tế_Bắc vương Phù_Sưởng_苻昶 được một quan_lại hộ_tống đến chỗ người cháu trai họ đằng xa là Phù_Đăng_Phù_Đăng ban_đầu đề_xuất lập Phù_Ý làm hoàng_đế song sau đó đã tự mình lên_ngôi khi được các thuộc_cấp kiến_nghị Tham_khảo BULLET Tấn thư Tải ký Phù_Kiên truyện thượng_hạ và Phù_Phi truyện BULLET Tư trị thông giám các quyển 104 105 106
Phù_Phi