Chiến_dịch Gomel_Rechitsa_Chiến dịch Gomel_Rechitsa là một trong hai hoạt_động quân_sự lớn đầu_tiên của Phương_diện_quân Byelorussia_Liên_Xô được hình_thành sau khi sáp_nhập Phương_diện_quân Trung_tâm và Phương_diện_quân Bryansk ngày 20 tháng 10 năm 1943 Chiến_dịch được thực_hiện từ ngày 10 tháng 11 đến ngày 30 tháng 11 năm 1943 nhằm phá vỡ phòng_tuyến sông Sozh của quân Đức đánh chiếm các khu_vực bàn_đạp cho cánh Bắc của Tập_đoàn_quân 2 và cánh Nam của Tập_đoàn_quân 9 Đức đang phòng_thủ trên khu_vực Đông_Nam của cái gọi là Ban_công Byelorussia_Chiến dịch này được tiến_hành gần như đồng_thời với Chiến_dịch Chernigov_Pripyat do cánh trái của Phương_diện_quân Byelorussia thực_hiện Sau 21 ngày chiến_đấu Quân_đội Liên_Xô đã loại_bỏ hoàn_toàn tuyến phòng_thủ của quân Đức dọc sông Sozh đánh_bại 17 sư_đoàn_Đức giải_phóng thành_phố Gomel và các đô_thị quan_trọng như Rechitsa_Prudok_Potapovka thiết_lập khu_vực bàn_đạp tại Parychy_Đông_Nam_Bobruisk chia_cắt Tập_đoàn_quân 2 và Tập_đoàn_quân 9 Đức Các tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Byelorussia 1 đã tấn_công trên một dải rộng 150 km tiến sâu hơn 100 km chiếm_lĩnh các vị_trí thuận_lợi đẻ chuẩn_bị tấn_công giải_phóng Byelorussya_Tình_huống mặt_trận Ngày 24 tháng 8 năm 1943 Quân_đội Liên_Xô bắt_đầu tổng_tấn_công trên toàn_bộ mặt_trận Ukraina bằng Chiến_dịch tấn_công tả_ngạn sông Dniepr_Mở đầu cho chiến_dịch lớn này ngày 26 tháng 8 Phương_diện_quân Trung_tâm Liên_Xô mở Chiến_dịch Chernigov_Pripyat_Năm ngày sau Phương_diện_quân Bryansk mở Chiến_dịch tấn_công Bryansk_Cả hai phương_diện_quân cùng song_hành tiến về phía Tây từ 150 đến trên 200 km và đến đầu tháng 10 năm 1943 thì cùng dừng lại trước phòng_tuyến sông Sozh và sông Dniepr của quân_đội Đức Quốc xã Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô đánh_giá hướng Đông_Nam_Byelorussia là hướng tấn_công trọng_điểm cần có những lực_lượng mạnh Ngày 20 tháng 10 năm 1943 STAVKA cơ_cấu lại các phương_diện_quân Liên_Xô trên toàn mặt_trận Theo đó Phương_diện_quân Trung_tâm sáp_nhập với Phương_diện_quân Bryansk thành Phương_diện_quân Byelorussia_Các tập_đoàn_quân 13 và 60 trên cánh trái của phương_diện_quân được chuyển_giao cho Phương_diện_quân Ukraina 1 Phương_diện_quân Byelorussia có nhiệm_vụ tấn_công trên hướng Đông_Nam_Belarus đánh vào cánh phải của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức dành một phần lực_lượng tiến_công dọc theo rìa phía Nam vùng đồng lầy Polesia đến Koven che_chở cho cánh phải của Phương_diện_quân Ukraina 1 đang tấn_công Kiev Sau khi lần_lượt để mất các dải phòng_ngự từ tuyến Lyudinovo_Bryansk_Rylsk_Sumy đến tuyến Krichev_Novozybkov_Chernigov_Đầu tháng 10 năm 1943 cánh phải của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm và cánh trái của Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức củng_cố các vị_trí phòng_thủ trên các tuyến sông Sozh và Dniepr chặn đà tiến_công của quân_đội Liên_Xô trong khoảng một tháng Sau khi bổ_sung quân_số và phương_tiện tích_luỹ đạn_dược và lương_thực tiến_hành trinh_sát trên dải tấn_công rộng đến hơn 200 km từ Chavusy đến Chernobyl_Tư lệnh Phương_diện_quân Byelorussia đại_tướng K K Rokossovsky đề_nghị Đại_bản_doanh cho_phép mở chiến_dịch tấn_công trên hướng Gomel_Rechitsa_Binh lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_Binh_lực Phương_diện_quân Byelorussia thành_lập ngày 20 tháng 10 năm 1943 do đại_tướng K K Rokossovsky làm tư_lệnh thượng_tướng M S Malinin làm tham_mưu_trưởng Binh_lực tổng_cộng trên 750 000 người BULLET Tập_đoàn_quân 3 do trung_tướng A V Gorbatov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn 41 80 và Sư_đoàn 269 Tổng_cộng 7 sư_đoàn BULLET Pháo_binh Trung_đoàn lựu_pháo cận_vệ 295 Trung_đoàn pháo chống tăng 584 Trung_đoàn phòng_không 1284 BULLET Thiết_giáp Các trung_đoàn xe_tăng 13 cận_vệ 36 225 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1538 BULLET Công_binh Tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp cận_vệ 9 BULLET Tập_đoàn_quân 11 của trung_tướng I I Fedyuninsky thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn 25 53 tổng_cộng 7 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn pháo chống tăng 1 trung_đoàn súng_cối 1 sư_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp 3 trung_đoàn xe_tăng 1 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Công_binh 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân 48 do trung_tướng P L Romanenko chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Quân_đoàn 42 các sư_đoàn 102 137 170 175 và 194 Tổng_cộng 8 sư_đoàn BULLET Pháo_binh Trung_đoàn lựu_pháo 1168 các trung_đoàn pháo chống tăng 20 220 cận_vệ Lữ_đoàn súng_cối cận_vệ 35 Trung_đoàn súng_cối 479 Trung_đoàn phòng_không 461 BULLET Thiết_giáp Trung_đoàn xe_tăng 193 BULLET Công_binh Tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp 313 BULLET Tập_đoàn_quân 50 do trung_tướng I V Boldin chỉ_huy Thành phàn gồm có BULLET Bộ_binh Quân_đoàn 46 các sư_đoàn 108 110 324 và 380 Tổng_cộng 7 sư_đoàn BULLET Pháo_binh Trung_đoàn pháo chống tăng 1321 Trung_đoàn súng_cối 475 Sư_đoàn phòng_không 14 gồm các trung_đoàn 715 718 721 1269 Trung_đoàn phòng_không 1484 BULLET Thiết_giáp Các trung_đoàn xe_tăng 8 cận_vệ và 233 các trung_đoàn cơ_giới 21 43 BULLET Công_binh Lữ_đoàn 2 công_binh cầu_phà Các tiểu_đoàn công_binh công_trình 307 309 các tiểu_đoàn rà phá mìn 63 92 BULLET Tập_đoàn_quân 61 do trung_tướng P A Belov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh các quân_đoàn cận_vệ 9 29 Quân_đoàn 89 Tổng_cộng 9 sư_đoàn BULLET Kỵ_binh Quân_đoàn cận_vệ 7 gồm các sư_đoàn kỵ_binh cận_vệ 14 15 16 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1897 Trung_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 145 Tiểu_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 7 Các trung_đoàn súng_cối cận_vệ 7 và 57 Trung_đoàn phòng_không 1733 BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_tăng 68 BULLET Công_binh các tiểu_đoàn công_binh công_trình 310 344 386 BULLET Tập_đoàn_quân 63 do trung_tướng V Ya_Kolpakchi chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn 35 40 các sư_đoàn 41 169 Tổng_cộng 8 sư_đoàn BULLET Pháo_binh Trung_đoàn lựu_pháo 554 các trung_đoàn pháo chống tăng 1071 1311 Trung_đoàn súng_cối 286 Sư_đoàn phòng_không 28 gồm các trung_đoàn 1355 1359 1365 và 1371 BULLET Thiết_giáp Trung_đoàn xe_tăng cận_vệ 26 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1901 BULLET Công_binh Tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp 356 BULLET Tập_đoàn_quân 65 do trung_tướng P I Batov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn cận_vệ 18 19 Quân_đoàn 27 Sư_đoàn 106 Tổng_cộng 11 sư_đoàn BULLET Pháo_binh Các trung_đoàn pháo chống tăng 120 543 các trung_đoàn súng_cối 143 cận_vệ 218 478 Trung_đoàn phòng_không 235 BULLET Thiết_giáp Các trung_đoàn xe_tăng 45 255 BULLET Công_binh Lữ_đoàn công_binh cầu_phà 14 tiểu_đoàn công_binh công_trình 321 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 16 do trung_tướng S G Rudenko chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Tiêm_kích 6 sư_đoàn BULLET Cường_kích 2 sư_đoàn BULLET Ném bom 4 sư_đoàn BULLET Vận_tải 1 trung_đoàn BULLET Trinh_sát cứu_hộ 1 trung_đoàn BULLET Liên_lạc 1 trung_đoàn BULLET Lực_lượng dự_bị trực_thuộc tư_lệnh Phương_diện_quân BULLET Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 2 gồm các sư_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 4 17 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1812 Trung_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 149 Tiểu_đoàn chống tăng cận_vệ 2 các trung_đoàn súng_cối cận_vệ 10 60 Trung_đoàn phòng_không 1730 BULLET Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 của thiếu_tướng M F Panov gồm các lữ_đoàn xe_tăng 89 117 159 Lữ_đoàn cơ_giới 44 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1437 Tiểu_đoàn mô_tô trinh_sát 86 Trung_đoàn pháo chống tăng 1514 các trung_đoàn súng_cối 108 383 Trung_đoàn phòng_không 1720 BULLET Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 9 gồm các lữ_đoàn xe_tăng 23 95 108 Lữ_đoàn cơ_giới 8 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1455 Trung_đoàn pháo chống tăng 730 оиптдн các tiểu_đoàn xe_bọc_thép trinh_sát 40 59 BULLET Quân_đoàn pháo_binh 4 2 sư_đoàn pháo_binh hỗn_hợp 1 sư_đoàn súng_cối cận_vệ 1 lữ_đoàn lựu_pháo 3 trung_đoàn pháo chóng tăng 7 trung_đoàn súng_cối 81 mm 2 sư_đoàn và 3 trung_đoàn phòng_không Kế_hoạch Nằm bên rìa phía Đông_Bắc vùng đầm lầy Polesia_Gomel là trung_tâm đường_sắt và đường_bộ quan_trọng ở Đông_Nam_Belarus_Từ đây có các tuyến đường toả đi Unecha ở phía Đông_Bắc_Novgorod_Seversky ở phía Đông đi Chernogov và Konotov ở phía Nam đi Mogilev ở phía Bắc đi Bobruisk và Minsk ở phía Tây_Bắc đi Mozyr và Kiev_Cách_Gomel 45 km về phía Tây là Rechitsa một thành_phố nằm bên bờ Tây sông Dniepr tuy không lớn nhưng có tầm quan_trọng trong hệ_thống phòng_tuyến Panther_Wotan của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức Do Tập_đoàn_quân 2 và Tập_đoàn_quân 9 Đức tập_trung phòng_thủ hướng Gomel nên tướng K K Rokossovsky chọn hướng Rechitsa nơi tiếp_giáp giữ Tập_đoàn_quân 2 và Tập_đoàn_quân 9 Đức là hướng tấn_công chủ_yếu Các tập_đoàn_quân 48 và 65 sẽ đảm_nhận hướng tấn_công này Những lực_lượng đột_kích mạnh của Phương_diện_quân cũng được tập_trung về đây Các quân_đoàn xe_tăng 9 và cận_vệ 1 sẽ đột_kích sau trong dải tấn_công của Tập_đoàn_quân 48 các quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 2 và 7 sẽ tấn_công sau khi Tập_đoàn_quân 65 đột_phá mở_cửa trên khu_vực Loyew_Pháo_binh trực_thuộc phương_diện_quân được tập_trung trên các hướng tấn_công phía Bắc và phía Nam_Gomel_Tập đoàn quân 11 có nhiệm_vụ giam chân chủ_lực các quân_đoàn xe_tăng 41 và 56 Đức tại Gomel_Các tập_đoàn_quân 3 50 61 63 có nhiệm_vụ tấn_công bổ_trợ trên các hướng Novy_Bykhov_Potapovka và Prudok kéo giãn hàng phòng_ngự của quân_đội Đức Quốc xã Nhiệm_vụ thứ nhất của các tập_đoàn_quân 48 65 và 11 là nhanh_chóng đánh chiếm Rechitsa cắt đứt các đường giao_thông từ Gomel sang phía Tây bao_vây và tiêu_diệt cụm quân Đức đang phòng_thủ tại Gomel_Trong điều_kiện phát_triển thuận_lợi sẽ thực_hiện nhiệm_vụ thứ hai vượt sang bên kia sông Dniepr đánh chiếm tuyến Elsk_Yelsk_Mozyr_Kalinkavichi Parichi_Bobruisk_Klichev tiếp_cận tuyến sông Berezina tạo bàn_đạp đánh chiếm Minsk từ hướng Đông_Nam_Tuy nhiên kế_hoạch sử_dụng xe_tăng của tướng K K Rokossovsky có nguy_cơ bị phá vỡ Ngày 25 tháng 10 STAVKA có chỉ_lệnh chuyển_giao Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 cho Phương_diện_quân Pribaltic 1 Ngày 27 tháng 10 các lữ_đoàn xe_tăng 117 159 Lữ_đoàn cơ_giới 44 và Trung_đoàn pháo_tự_hành 1437 xếp quân lên tàu_hoả tại nhà_ga Unecha để đi Velikiye_Luki_Lữ đoàn xe_tăng 89 được lệnh bàn_giao 10 xe_tăng còn hoạt_động được cho Tập_đoàn_quân 63 sau đó cũng về Moskva nhận xe_tăng mới để đến Phương_diện_quân Pribaltic 1 Để bù_đắp số_lượng xe_tăng thiếu_hụt trên hướng tấn_công chính tướng K K Rokossovsky buộc phải điều các trung_đoàn xe_tăng 8 cận_vệ và 233 từ Tập_đoàn_quân 50 đến Tập_đoàn_quân 48 Ông hy_vọng với 3 trung_đoàn xe_tăng và 1 trung_đoàn pháo_tự_hành Tập_đoàn_quân 3 sẽ hỗ_trợ cho Tập_đoàn_quân 50 trên hướng Novy_Bykhov_Klichev_Quân_đội Đức Quốc xã Binh_lực Cánh_Nam của Cụm Tập_đoàn_quân Trung_tâm do thống_chế Ernst_Busch làm tư_lệnh thay thống_chế Günther von Kluge từ ngày 12 tháng 10 năm 1943 Thành_phần gồm có BULLET Tập_đoàn_quân 9 Đức do thượng_tướng Josef_Harpe chỉ_huy thay thống_chế Walter_Model từ ngày 4 tháng 11 năm 1943 Trong biên_chế có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 41 của tướng Helmuth_Weidling gồm có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 18 của tướng Karl_Wilhelm von Schlieben gồm các trung_đoàn xe_tăng 18 52 101 Trung_đoàn pháo_tự_hành 88 Tiểu_đoàn xe_tăng xung_kích 98 Tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới 18 Trung_đoàn phòng_không 292 các tiểu_đoàn pháo chống tăng thông_tin công_binh BULLET Sư_đoàn bộ_binh 86 của tướng Joachim_Witthöft_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 292 của tướng Richard_John_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 134 của tướng Hans_Schlemmer_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 23 của tướng Johannes_Frießner gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 253 của tướng Hans_Junck_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 296 của tướng Arthur_Kullmer_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 383 của tướng Edmund_Hoffmeister_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 55 của tướng Friedrich_Herrlein gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 6 của tướng Horst_Großmann_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 110 của tướng Albrecht_Wüstenhagen_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 267 của tướng Otto_Drescher_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 268 của tướng Heinrich_Greiner_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 35 của tướng Friedrich_Wiese gồm có BULLET Sư_đoàn cơ_giới 36 của tướng Rudolf_Stegmann_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 31 của tướng Wilhelm_Ochsner_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 299 của tướng Ralph_Graf von Oriola_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 707 của tướng Alexander_Conrady_BULLET_Lữ đoàn bộ_binh SS Wiedemann_BULLET_Trực thuộc tập_đoàn_quân BULLET Bộ_binh Sư_đoàn 321 của tướng Georg_Zwade các tiểu_đoàn xung_kích 42 47 BULLET Pháo_binh Các trung_đoàn pháo_binh hạng nặng 532 620 817 các trung_đoàn lựu_pháo 37 41 BULLET Thiết_giáp Các trung_đoàn xe_tăng hạng nặng 665 743 các trung_đoàn pháo_tự_hành 10 18 BULLET Công_binh 3 tiểu_đoàn cầu_phà 3 tiểu_đoàn làm đường 3 tiểu_đoàn công_binh công_trình 1 tiểu_đoàn công_binh xung_kích BULLET Tập_đoàn_quân 2 Đức do thượng_tướng Walter_Weiss chỉ_huy Trong biên_chế có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 46 của tướng Hans_Gollnick gồm có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 16 của tướng Hans_Ulrich_Back gồm các trung_đoàn xe_tăng 2 64 79 Trung_đoàn pháo_tự_hành 16 Trung_đoàn phòng_không 274 các tiểu_đoàn cơ_giới pháo chống tăng trinh_sát công_binh kỹ_thuật BULLET Sư_đoàn bộ_binh 7 của tướng Gustav_Gihr_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 102 của tướng Werner von Bercken_BULLET_Lữ đoàn bộ_binh 1 SS BULLET Quân_đoàn xe_tăng 56 của tướng Anton_Graßer gồm có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 4 của tướng Dietrich von Saucken gồm các trung_đoàn xe_tăng 12 33 35 Trung_đoàn pháo_tự_hành 103 Tiểu_đoàn pháo chống tăng tự_hành 49 Tiểu_đoàn pháo chống tăng 4 các tiểu_đoàn cơ_giới trinh_sát công_binh kỹ_thuật BULLET Sư_đoàn xe_tăng 5 của tướng Karl_Decker gồm các trung_đoàn xe_tăng 13 14 31 Trung_đoàn pháo_tự_hành 116 Trung_đoàn phòng_không 288 các tiểu_đoàn pháo chống tăng 5 53 các tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới công_binh kỹ_thuật BULLET Sư_đoàn xe_tăng 12 của tướng Freiherr von Bodenhausen gồm các trung_đoàn xe_tăng 5 25 29 Trung_đoàn pháo_tự_hành 2 Trung_đoàn phòng_không 303 các tiểu_đoàn pháo chống tăng 2 12 các tiểu_đoàn cơ_giới trinh_sát công_binh kỹ_thuật BULLET Sư_đoàn bộ_binh 203 của tướng Rudolf_Pilz_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 20 của tướng Rudolf_Freiherr von Roman gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 45 của tướng Joachim_Engel_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 137 của tướng Egon von Neindorff_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 251 của tướng Maximilian_Felzmann_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 7 Hungary BULLET Tập_đoàn_quân 4 Đức do thượng_tướng Gotthard_Heinricichỉ huy Cánh nam của Tập_đoàn_quân tham_gia chiến_dịch gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 12 của tướng Kurt von Tippelskirch gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 35 của tướng Johann_Georg_Richert_BULLET Sư_đoàn bộ_binh 131 của tướng Friedrich_Weber_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 342 của tướng Heinrich_Nickel_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 260 của tướng Dietrich von Cholitz_BULLET_Tập đoàn quân không_quân 6 Đức do thượng_tướng Robert_Ritter von Greim chỉ_huy sử_dụng 4 sư_đoàn không_quân hỗn_hợp yểm_hộ mặt_đất cho quân Đức trên khu_vực tác_chiến Trong chiến_dịch quân Đức được tăng_cường thêm 7 sư_đoàn bộ_binh và 1 lữ_đoàn kỵ_binh SS Kế_hoạch Đối_diện với 7 tập_đoàn_quân Liên_Xô trên phòng_tuyến sông Sozh và sông Dniepr là 30 sư_đoàn_Đức trong đó có 5 sư_đoàn xe_tăng và 1 sư_đoàn cơ_giới Quân Đức bố_trí phòng_thủ trên ba tuyến sông đều theo hướng Tây_Bắc_Đông_Nam và Bắc_Nam Tuyến sông Sozh nối_liền với tuyến sông Dniepr ở ngã ba Loyew có các cụm_cứ_điểm tiền tiêu từ Chavusy qua Propoysk_Slawharad_Chechersk_Gomel Loyew đến Lyubech_Trong đó các trung_tâm phòng_ngự chủ_yếu đặt tại Gomel và Loyew_Tuyến phòng_thủ thứ hai tuyến chính chạy dọc theo thượng_nguồn sông Dniepr từ Mogilev qua Bykhov_Novy_Bykhov_Rogachev Zhlobin_Gorbal_Rechitsa đến ngã ba sông ở Loyew_Các trung_tâm phòng_ngự chủ_yếu đặt tại Mogilev_Zhlobin và Rechitsa_Tuyến phòng_thủ thứ ba chạy dọc theo sông Pripyat từ Mozyr đến Chernobyl che_chở cho hướng bắc Kiev_Do địa_hình Đông_Nam_Belarus là các dải đồng lầy dọc theo các con sông xen_kẽ với các cánh rừng hỗn_hợp phía đông khu đầm lầy Polesia rộng_lớn nên thống_chế Ernst_Busch bố_trí tập_trung xe_tăng vào các trung_tâm đường_sắt và đường_bộ tại Mogilev_Gomel_Rechitsa_Zhlobin Kalinkovichi_Các sư_đoàn xe_tăng Đức sẽ sử_dụng tàu_hoả hoặc hành_quân theo đường_bộ để cơ_động phản_kích trên các hướng bị de doạ tấn_công Riêng tuyến đường_sắt Gomel_Rechitsa được giao cho Quân_đoàn xe_tăng 56 án_ngữ Các trận_địa pháo chủ_yếu của cánh Nam_Tập đoàn quân 9 và cánh bắc Tập_đoàn_quân 2 được bố_trí dọc theo tuyến phòng_thủ thứ hai Diễn_biến Các trận tấn_công tạo thế Hơn hai tuần sau khi Phương_diện_quân Bryansk hoàn_thành Chiến_dịch tấn_công Bryansk và Phương_diện_quân Trung_tâm hoàn_thành Chiến_dịch Chernigov_Pripyat các tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Byelorussia mới thành_lập đã tiếp_tục mở những trận đánh cục_bộ để tạo thế tiếp_tục tấn_công Tuy_nhiên kết_quả thu được rất hạn_chế Tập_đoàn_quân 65 của tướng P I Batov bị mắc_kẹt trên khu_vực ngã ba sông Sozh và sông Dniepr tại Loyew_Tập đoàn quân 48 cũng trong tình_trạng tương_tự Tập_đoàn_quân 63 của tướng V Ya_Kolpakchi đã mấy lần tổ_chức vượt sông Sozh ở khu_vực Sherstin phía Bắc_Gomel nhưng đều bị Quân_đoàn xe_tăng 46 Đức đánh_bật trở_lại Tình_trạng thiếu_hụt đạn_dược nhiên_liệu và lương_thực cũng như việc bổ_sung quân_số thay_thế bị chậm_trễ do các tuyến đường_sắt ra_mặt trận bị phá hoạt chưa kịp khôi_phục đã ảnh_hưởng xấu đến sức chiến_đấu của các tập_đoàn_quân 3 và 50 Cuối tháng 10 năm 1943 tướng K K Rokossovsky buộc phải chọn một giải_pháp_dương Đông kích Tây để đánh chiếm một bàn_đạp vượt sông Dniepr_Ngày 22 tháng 10 các tập_đoàn_quân 3 50 và 63 Liên_Xô đồng_loạt mở các trận tấn_công vượt sông Sozh từ phía Nam_Chavusy đến Chechersk phía Gomel hơn 30 km làm như sẽ mở cuộc đột_kích chính theo hướng Tây đến Bobruisk_Ba ngày sau tại dải tấn_công của Tập_đoàn_quân 3 Quân_đoàn bộ_binh 41 đã chiếm được một đầu cầu nhỏ phía bắc Zagorye trên bờ Tây sông Sozh rộng 6 km sâu 2 km Ngày 26 tháng 10 Quân_đoàn bộ_binh 41 có Trung_đoàn xe_tăng cận_vệ 13 và Trung_đoàn pháo chống tăng 584 sang sông hỗ_trợ đã mở_rộng căn_cứ đầu cầu sâu thêm 1 km về phía Tây_Quân_Đức lập_tức có phản_ứng 2 sư_đoàn xe_tăng của Quân_đoàn xe_tăng 56 Đức được điều từ phía Nam_Gomel lên khu_vực bị đột_phá phối_hợp với Sư_đoàn xe_tăng 18 Quân_đoàn xe_tăng 41 tập_trung phá căn_cứ đầu cầu này Từ ngày 27 đến ngày 29 tháng 10 Tập_đoàn_quân 3 Liên_Xô phải đối_phó với hàng chục đợt phản_kích của xe_tăng và bộ_binh Đức Ngày 28 tháng 10 tướng K K Rokossovaky lấy từ binh_lực dự_bị của mình 1 lữ_đoàn lựu_pháo và 2 trung_đoàn pháo chống tăng để chi_viện cho Tập_đoàn_quân 3 Tướng S G Rudenko chỉ_huy cũng được lệnh dành ra 1 sư_đoàn tiêm_kích và 1 sư_đoàn cường_kích để yểm_hộ cho hướng này Đến ngày 30 tháng 10 quân Đức không_những không tiêu_diệt được căn_cứ đầu cầu của Quân_đoàn bộ_binh 41 Liên_Xô mà_còn chịu thiệt_hại nặng Sau một tuần căn_cứ đầu cầu này được mở_rộng thêm lên 7 km chiều rộng và 4 km chiều sâu Ngày 1 tháng 11 năm 18 sĩ_quan và binh_lính Đức trong số 74 tù_binh bị quân_đội Liên_Xô bắt sống tại khu_vực đầu cầu Zagorye đều khai họ thuộc Sư_đoàn cơ_giới 36 và Sư_đoàn đoàn xe_tăng 4 đang đóng ở Rechitsa được điều lên hướng này Đòn nghi_binh thu_hút một phần quân Đức lên phía Bắc_Gomel đã thành_công Tướng K K Rokossovsky yêu_cầu Tập_đoàn_quân 3 tiếp_tục mở_rộng căn_cứ đầu cầu và ra_lệnh cho các tập_đoàn_quân 48 65 tiến_hành vượt sông trinh_sát chiến_đấu Ngày 7 tháng 10 tướng P I Batov điều Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 18 và Trung_đoàn xe_tăng 45 tổ_chức vượt sông ở phía Nam ngã ba Loyew_Tướng_P_L Romanenko cũng điều các sư_đoàn bộ_binh 102 137 170 đổ_bộ sang đất hẹp giữa sông Dniepr và sông Sozh ở phía Bắc_Loyew_Ngày 9 tháng 11 các sư_đoàn Liên_Xô đã thu được thành_công ngoài sự mong_đợi Toàn_bộ dải đất hẹp giữa hai con sông Dniepr và Sozh bị quân_đội Liên_Xô chiếm_lĩnh Tập_đoàn_quân 65 đã có được một bàn_đạp tấn_công rộng 12 km sâu 6 km ở phía Nam_Loyew đủ triển_khai toàn_bộ binh_lực xung_kích để tấn_công Sau một ngày quân_đội Liên_Xô tiếp_tục chuyển quân quân sông ngày 10 tháng 11 năm 1943 những diễn_biến chính của Chiến_dịch Gomel_Rechitsa bắt_đầu Điểm chốt Rechitsa 8 giờ sáng ngày 10 tháng 11 các sư_đoàn pháo_binh hỗn_hợp 5 và 12 của Phương_diện_quân Byelorussia bắt_đầu bắn phá tuyến phòng_thủ của quân Đức ở phía Tây_Loyew Không đợi bộ_binh hoàn_thành đột_phá cửa_khẩu tướng P I Batov tung ngay các trung_đoàn xe_tăng 45 và 255 yểm_hộ cho các quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 18 và 19 tiến_công vòng lên phía Tây_Rechitsa_Bên phải Tập_đoàn_quân 65 Tập_đoàn_quân 48 cũng đột_kích dọc theo sông Dniepr về phía Rechitsa_Trong ngày đầu_tiên Tập_đoàn_quân 65 đã mở một cửa_khẩu rộng 20 km sâu 10 đến 14 km phía Tây_Nam Rechitsa_Ngày 11 tháng 11 tướng K K Rokossovsky tung Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 9 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 2 vào cửa đột_phá Xe_tăng Liên_Xô xuất_hiện phía đột_ngột phía Tây_Rechitsa đã gây_rối loạn cho tuyến phòng_thủ chính của quân Đức dọc theo sông Dniepr_Ngày 12 tháng 11 tướng Walter_Weiss điều Sư_đoàn xe_tăng 5 và các sư_đoàn bộ_binh 45 203 phản_kích vào bên sườn Tập_đoàn_quân 65 và Tập_đoàn_quân 48 Ngày 15 tháng 11 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 9 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 2 đã đẩy lui các đòn đột_kích này và tiếp_tục tiến sâu thêm hơn 20 km cắt đứt đường_sắt Gomel_Mozyr và đường_bộ Gomel_Ozarichi_Ngày 16 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh 42 trên cánh phải của Tập_đoàn_quân 48 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 7 vượt sông Sozh đánh vào sau lưng Sư_đoàn xe_tăng xe_tăng 4 Đức đang phản_công dọc bờ Đông sông Dniepr_Đòn tập_hậu của Quân_đoàn bộ_binh 42 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 7 đã vô_hiệu_hoá hàng_rào phòng_thủ của quân Đức dọc sông Sozh từ Loyew đến Gomel_Ngày 18 tháng 11 Tập_đoàn_quân 48 giải_phóng Rechitsa đánh chiếm cây cầu_đường sắt qua Rechitsa sang Kalinkovichi cô_lập cách quân Đức đóng tại khu_vực Gomel_Ngày 21 tháng 11 Tập_đoàn_quân 65 đột_phá qua Khutor tiến dọc theo bờ Tây sông Berzina lên phía Bắc cắt đứt_đoạn đường_sắt Zhlobin_Kalinkovichi đánh chiếm cây cầu chiến_lược bắc qua sông Berezina ở Shatinky_Tập đoàn quân 48 cũng vượt sông Berezina ở Gorval uy_hiếp phía Nam_Zhlobin_Ngày 23 tháng 11 tướng Walter_Weiss tập_trung các sư_đoàn xe_tăng 12 16 và 5 sư_đoàn bộ_binh của Quân_đoàn xe_tăng 46 và Quân_đoàn bộ_binh 20 tổ_chức một trận phản_công lớn từ Parychi và Ozarychi vào cánh quân xung_kích của Tập_đoàn_quân 65 đang tấn_công lên phía Nam_Bobruisk_Nhờ cuộc tấn_công của Tập_đoàn_quân 61 vào Kalinkovichi các sư_đoàn xe_tăng và bộ_binh Đức tấn_công từ Ozarychi lên phía Bắc đã bị kéo lùi trở_lại Ngày 25 tháng 11 Tướng P I Batov sử_dụng Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 2 phản đột_kích vào sườn trái cánh quân của Quân_đoàn xe_tăng 46 Đức đang từ phía Bắc tiến xuống Ovrucha_Ngày 26 tháng 11 cuộc phản_công của quân Đức bị chặn_đứng Tập_đoàn_quân 65 giữ vững mũi_đất nhô trên khu_vực Ovrucha và kiểm_soát rìa phía Đông đầm lầy Polesia chia_cắt Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm với Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức_Giải phóng Gomel_Nếu như các đòn tấn_công phía Nam_Gomel của quân_đội Liên_Xô gây ra những lo_ngại lớn cho Bộ_tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức thì cuộc tấn_công ở phía Bắc_Gomel lại gặp một_số trở_ngại Ngày 12 tháng 11 Tập_đoàn_quân 11 bắt_đầu vượt sông Sozh ở cách Gomel 8 km về phía Bắc Sau khi chiếm được một đầu cầu nhỏ trong suốt mười ngày từ ngày 12 đến ngày 22 tháng 11 Tập_đoàn_quân 11 không tiến thêm được một bước nào Phía Bắc_Gomel 20 km Tập_đoàn_quân 63 cũng triển_khai tấn_công để đánh chiếm bàn_đạp phía Nam_Chechersk nhưng trong ba ngày tiếp_theo mọi cố_gắng của quân_đội Liên_Xô để mở_rộng bàn_đạp này đều không thành công_Sở_dĩ có tình_huống này là do quân Đức đã chủ_động đối_phó khi biết hướng tấn_công chính của quân_đội Liên_Xô nhằm vào hữu_ngạn sông Dniepr_Ngày 15 tháng 11 sau khi nhận được tin cấp_báo từ khu_vực Loyew tướng Walter_Weiss điều Sư_đoàn xe_tăng 4 Sư_đoàn cơ_giới 36 và các sư_đoàn bộ_binh 31 299 bỏ_cuộc tấn_công vào bàn_đạp Zagorye rút theo đường_bộ về Gomel chốt chặt các bến vượt sông phía Bắc_Gomel và nhà_ga Buda_Koshelyevo phía Tây_Bắc_Gomel_Đòn hồi mã thương này đã buộc các Tập_đoàn_quân 11 và 63 Liên_Xô phải liên_tục đột_kích vỗ mặt vào phía Bắc_Gomel nhưng không thu được kết_quả nào đáng_kể mà_còn bị tiêu_hao lực_lượng khi cố_gắng đột_phá tới nhà_ga Buda_Koshelyevo_Chỉ đến ngày 26 tháng 11 khi cuộc phản_công của quân Đức tại khu_vực Ovrucha thất_bại tướng Walter_Weiss mới buộc phải rút quân khỏi Gomel_Chiều 26 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh 11 và Trung_đoàn xe_tăng 42 tiến vào giải_phóng Gomel_Nắm được hướng rút quân của Quân_đoàn xe_tăng 46 Đức Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Byelorussia 1 yêu_cầu các tập_đoàn_quân 11 và 63 không được dùng lại ở Gomel mà phải tiếp_tục truy_kích Ngày 27 tháng 11 Tập_đoàn_quân 63 đột_phá qua nhà_ga Buda_Koshelyevo_Potapovka tấn_công dọc theo đường_sắt về Zhlobin nhưng đến ngày 29 tháng 11 vẫn phải dừng lại cách thị_trấn này 3 km về phía Đông_Tập đoàn quân 11 Liên_Xô với những đòn đánh vuốt_đuôi cũng chỉ có_thể truy_kích quân Đức đến trước cửa_ngõ Zhlobin và buộc phải dừng lại trên bờ Đông sông Dniepr_Thành công lớn nhất thuộc về Tập_đoàn_quân 48 Ngày 28 tháng 11 các sư_đoàn bộ_binh 175 và 194 của Tập_đoàn_quân này từ thê_đội 2 được điều lên tuyến đầu đã vượt sông Berezina tại phía Đông_Gorval cách nơi hợp_lưu giữa sông Berezina và sông Dniepr 5 km về phía Tây và đánh chiếm một đầu cầu rộng 15 km sâu 10 km trên khu tam_giác Gorval_Shatilky_Streshin_Ngày 29 tháng 11 tướng P L Romanenko đã điều_động Sư_đoàn bộ_binh 102 Trung_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 220 và Lữ_đoàn súng_cối cận_vệ 35 tăng_cường phòng_ngự tại đầu cầu này Do nằm giữa hai con sông Dniepr và Berezina nên mọi nỗ_lực công_kích chính_diện của quân_đội Đức Quốc xã nhằm thủ_tiêu căn_cứ đầu cầu này đều vô_hiệu Nửa năm sau đó đầu cầu này trở_thành bàn_đạp rất lợi_hại để tấn_công cánh quân Bobruisk của quân Đức trong Chiến_dịch Bagration_Ở hai bên sườn Ở cánh phải của Phương_diện_quân sự kiên_trì của tướng A V Gorbatov đã có kết_quả sau gần 1 tháng kiên_trì phòng_ngự tích_cực trên bàn_đạp Zagorya nhỏ_hẹp ngày 16 tháng 11 Tập_đoàn_quân 3 lại tiếp_tục tấn_công khi Sư_đoàn xe_tăng 18 và Sư_đoàn cơ_giới 36 đã rút xuống Gomel_Ngày 18 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh 41 có Trung_đoàn xe_tăng 35 và trung_đoàn pháo_tự_hành 1538 dẫn dầu đã mở cuộc tấn_công về hướng Novy_Bykhov tiến thêm được hơn 50 km đánh chiếm thị_trấn Gadzilovichi trên bờ Đông sông Dniepr_Bên cánh phải của họ Tập_đoàn_quân 50 cũng vượt qua sông Sozh ở phía Nam_Chausy tiến về phía Tây thêm từ 15 đến 35 km Đến đây Cánh_Bắc của Phương_diện_quân Byelorussia phải dừng lại trước tuyến sông Dniepr_Tập đoàn quân 61 trên cánh Nam của phương_diện_quân cũng phải dừng lại trước cửa_ngõ Mozyr do Tập_đoàn_quân 13 sau khi được chuyển_giao cho Phương_diện_quân Ukraina 1 đang kẹt lại trên khu_vực Chernobyl_Trên hướng Mogilev_Orsha_Phương diện quân Tây vẫn chưa khắc_phục được phòng_tuyến của Tập_đoàn_quân 4 Đức trên sông Pronya_Ngày 30 tháng 11 nhận thấy nếu tiếp_tục tấn_công sẽ bị hở sườn Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Byelorussia ra_lệnh cho các tập_đoàn_quân thuộc quyền ngừng tấn_công và chuyển sang phòng_ngự cứng_rắn Kết_quả và đánh_giá Kết_quả Quân_đội của Phương_diện_quân Byelorussia bao_gồm cánh Bắc của Phương_diện_quân Trung_tâm và Phương_diện_quân Bryansk đã hoàn_thành nhiệm_vụ tiến_công trên lãnh_thổ Belarus từ 50 km ở cánh Bắc đến 130 km ở cánh Nam tiếp_cận rìa phía Đông vùng đầm lầy Polesia chia_cắt Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm và Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức_Việc kết_nối hai cánh quân mạnh của quân_đội Đức Quốc xã gặp khó_khăn lớn khi chỉ có_thể thực_hiện được qua đầu_mối giao_thông Kovel nằm ở rìa phía Tây vùng đầm lầy này xa hơn 200 km về phía Tây_Chỉ trong 20 ngày tấn_công quân_đội Liên_Xô đã giải_phóng các đô_thị quan_trọng Gomel_Rechitsa và hơn 500 khu dân_cư Quân_đội Liên_Xô đã loại_bỏ hai trong ba phòng_tuyến quan_trọng của quân Đức trên sông Sozh và sông Dniepr chiếm_lĩnh những đầu cầu có lợi trên bờ Tây sông Dniepr và hành_lang chiến_lược Rechitsa_Khutor giữa sông Berezina và sông Pripyat uy_hiếp các cụm phòng_ngự Zhlobin và Mozyr của Tập_đoàn_quân 9 và Tập_đoàn_quân 2 Đức Từ ngày 1 tháng 12 đến cuối năm 1943 các tập_đoàn_quân 2 và 9 Đức nhiều lần mở các trận phản_kích trên khu_vực từ Novy_Bykhov qua Zhlobin đến Kalinkovichi nhưng không_thể đánh_bật các tập_đoàn_quân Liên_Xô khỏi tuyến phòng_ngự mà họ đã chiếm_lĩnh Quân_đội Liên_Xô tổn_thất 21 650 người chết bằng 2 8 tổng quân_số tham_gia chiến_dịch 66 556 người bị_thương trong chiến_đấu và các thương_tích khác Quân_đội Đức Quốc xã mất 9 765 người chết và mất_tích 24 558 người chết và bị_thương Đánh_giá Đòn nghi_binh của Tập_đoàn_quân 3 thực_hiện cuối tháng 10 năm 1943 trên hướng Novy_Bykhov đã thu_hút một phần lực_lượng xe_tăng cơ_giới của Tập_đoàn_quân 9 Đức lên phía Bắc làm cho mật_độ phòng_ngự của quân Đức trên hướng Nam_Gomel bị suy_yếu Quân Đức đón đợi cuộc tấn_công chính của Phương_diện_quân Byelorussia trên chỗ lồi Gomel_Dobruzh mục_tiêu của chiến_dịch Tuy_nhiên tướng K K Rokossovsky đã chọn ngã ba sông ở Loyew nơi hợp_lưu giữa sông Berezina và sông Dniepr để vượt sông bằng cả hai tập_đoàn_quân 48 65 2 quân_đoàn kỵ_binh và 1 quân_đoàn xe_tăng Đồn đột_kích nhanh_chóng bằgn kỵ_binh và xe_tăng này đã loại_bỏ cả hai tuyến phòng_thủ sông Sozh và sông Dniepr của Tập_đoàn_quân 2 và cánh Nam_Tập đoàn quân 9 Đức uy_hiếp chủ_lực_quân Đức đóng trên bờ Tây các con sông này Khi thống_chế Ernst_Busch đọc được diễn_biến của các sự_kiện thì đã muộn Hai tập_đoàn_quân 48 và 65 cùng các quân_đoàn xe_tăng và kỵ_binh Liên_Xô đã làm chủ hoàn_toàn bờ Tây sông Dniepr từ Loyew đến Gorval Sau khi trung_tâm phòng_ngự Rechitsa bị quân_đội Liên_Xô đánh chiếm ngày 18 tháng 11 Cụm phòng_thủ chính của Tập_đoàn_quân 2 Đức ở Gomel trở_nên bị cô_lập và buộc phải triệt_thoái nếu không muốn lâm vào thế bị bao_vây và tiêu_diệt Pháo_binh của Phương_diện_quân Byelorrusia đã có những bước_tiến bộ lớn qua từng trận đánh Do coi_trọng công_tác trinh_sát và đặt nhiều đài quan_sát hiệu_chỉnh hoả_lực nên họ đã xạ_kích chính_xác với mức tiêu_hao đạn_dược tối_thiểu Mặt dù mật_độ pháo_binh của quân_đội Liên_Xô trên hướng tấn_công chính hướng Loyew không lớn chỉ khoảng 110 khẩu km chính_diện do phải san_sẻ cho Tập_đoàn_quân 3 ở cánh Bắc nhưng cũng đủ để phá_huỷ nhiều công_trình phòng_thủ của quân Đức trên bờ sông và sâu đến 7 8 km ở phía trong mở_đường cho bộ_binh kỵ_binh và xe_tăng Liên_Xô nhanh_chóng vượt sông Việc đẩy cao_tốc_độ tiến_công của các tập_đoàn_quân 48 và 65 còn có sự đóng_góp lớn của công_binh Họ đã bắc 7 cây cầu_phao lớn 12 cầu gỗ_ván sửa_chữa 33 cây cầu khác thiết_lập 26 bến vượt phục_hồi 275 km đường_bộ 155 km đường_cao_tốc và 109 km đường_sắt tháo_gỡ 13 500 quả mìn các loại Tuy_nhiên chỉ_huy các tập_đoàn_quân 11 và 63 đã có những thiếu_sót làm cho mục_tiêu bao_vây tiêu_diệt cánh quân Đức tại khu_vực Gomel không thực_hiện được theo kế_hoạch Các tướng I I Fedyuninsky và V Ya_Kolpakchi đã không tổ_chức vượt sông_công kích xa hơn về phía Bắc_Gomel tại bàn_đạp Chechersk của Tập_đoàn_quân 63 mặc_dù họ hoàn_toàn có_thể tập_trung được binh_lực tại đây Trong tay của các tư_lệnh của hai tập_đoàn_quân 11 và 63 có lực_lượng đột_kích mạnh gồm 4 trung_đoàn tăng và 2 trung_đoàn pháo_tự_hành nhưng họ đã không dám mạo_hiểm đưa lực_lượng này vượt sông Sozh để tăng_cường cho mũi tấn_công vào phía Bắc_Gomel khi 2 sư_đoàn xe_tăng và cơ_giới Đức còn đang bận đối_phó với Tập_đoàn_quân 3 Liên_Xô tại các khu_vực đầu cầu Zagorye và Propoysk ở phía Bắc_Đến khi nhận_thức được tình_hình phía Tây sông Dniepr đang diễn_biến có lợi cho quân_đội Liên_Xô tướng I I Fedyuninsky mới cho hai trung_đoàn xe_tăng và 1 trung_đoàn pháo_tự_hành tham_chiến thì thời_cơ đã mất Sư_đoàn xe_tăng 4 và Sư_đoàn cơ_giới 36 Đức đã lùi về cùng với Sư_đoàn xe_tăng 18 chốt chặt hành_lang Buda_Koshelyevo_Potapovo yểm_hộ cho cụm Đức đang phòng_thủ tại Gomel rút quân theo đường_sắt về Zhlobin Không lâu sau Chiến_dịch Gomel_Rechitsa ngày 18 tháng 12 năm 1943 Tập_đoàn_quân 11 được giải_thể theo chỉ_lệnh của Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Liên_Xô_Quân số vũ_khí và phương_tiện của tập_đoàn_quân này được bàn_giao cho các tập_đoàn_quân 48 và 65 Tướng I I Fedyuninsky nguyên tư_lệnh Tập_đoàn_quân 11 được điều_động đến Phương_diện_quân Leningrad nhận nhiệm_vụ chỉ_huy Tập_đoàn_quân xung_kích 2 tại bàn_đạp Oranielbaum_Tham khảo BULLET М М Козлов_Великая_Отечественная война 1941 1945 Энциклопедия_М_Советская_Энциклопедия 1985 С 212 213 BULLET История_Великой_Отечественной войны Советского_Союза 1941 1945 В 6 ти т Т 4 М Воениздат 1961 BULLET Рокоссовский_К_К_Солдатский долг На_Белорусской земле Liên_kết ngoài BULLET Bản_đồ tổng_thể các chiến_dịch trên hướng Tây của Quân_đội Liên_Xô từ tháng 8 đến tháng 12 năm 1943 BULLET Lược_đồ chiến_dịch Gomen_Rechitsa 10 đến 30 11 1943
Chiến_dịch Gomel–Rechitsa