Curcuma thorelii Nghệ_Thorel danh_pháp khoa_học Curcuma thorelii là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được François_Gagnepain mô_tả khoa_học đầu_tiên năm 1907 Mẫu định_danh C Thorel 2132 các isotype MNHN P P032707 và MNHN P P032708 do Clovis_Thorel thu_thập tại Stung_Treng_Lào nay là Stung_Treng_Campuchia trong chuyến thám_hiểm sông Mekong giai_đoạn 1866 1868 Mẫu_MNHN_P P032707 được đề_xuất làm lectotype Theo Škorničková et al 2013 2014 thì mẫu holotype MNHN P P032706 không phải của C thorelii mà là của Curcuma aff plicata thuộc phân chi Curcuma do có 2 cựa bao_phấn và 2 tuyến trên bầu một đặc_điểm không có ở phân chi Hitcheniopsis_Từ nguyên Tính từ định_danh thorelii là để vinh_danh nhà thực_vật_học kiêm bác_sĩ người Pháp Clovis_Thorel 1833 1911 người đã thu_thập mẫu_vật định_danh Phân_bố Đây là loài bản_địa của Campuchia Lào miền đông Thái_Lan và từ miền trung đến miền nam Việt_Nam Mô_tả Địa thực_vật thân thảo cao 0 5 m Thân rễ mập màu vàng nghệ đỉnh phân nhánh Lá 3 20 30 10 15 cm gần như xếp thành 2 dãy hình trứng hình mác đỉnh nhọn thon mặt trên nhẵn_nhụi mặt dưới hơi có lông nhung mép ánh tía Cuống lá dài 10 15 cm xuất_hiện sau khi nở hoa rắn_chắc Bẹ có sọc nhẵn_nhụi Lưỡi bẹ khó thấy các phiến bẹ thấp nhất không có thẳng Cụm hoa trung_tâm mọc từ giữa búi lá có cuống Cuống cụm hoa dài 25 cm Cành hoa bông thóc hình_trụ dài 10 12 cm đường_kính 3 cm Lá_bắc sinh_sản 15 40 màu xanh lục chóp trắng lõm dính nhau tạo thành túi chứa 4 5 hoa Lá_bắc mào 3 4 ở trên cùng vô_sinh màu trắng Đài_hoa thanh_mảnh dài 10 mm hình ống nhẵn_nhụi 3 răng thuôn tròn không đều Ống tràng dài 15 18 mm hẹp từ đoạn giữa đột_ngột nở rộng bên trong nhiều lông Các thuỳ tràng dài 15 mm hình trái_xoan lõm nhẵn_nhụi màu tía phai đến màu cánh_sen thuỳ lưng 2 lần rộng hơn có mấu nhọn Bao_phấn thẳng dài 8 mm các ngăn song_song đáy dần nở rộng cắt cụt Đỉnh mô liên_kết dạng phiến ngắn tù đáy 2 cựa hình_tam_giác nhọn phát_triển dạng màng Chỉ nhị ngắn rộng Nhị lép 10 5 mm thuôn dài hình nêm màu tía đáy khoảng 1 3 chiều dài phía dưới hợp sinh với chỉ nhị Cánh môi hình elip hoặc trái_xoan 12 15 9 10 mm màu tía lõm mạnh có khía răng_cưa Bầu nhuỵ hình trứng nhiều lông Nhuỵ lép 2 gần hình_trụ cắt cụt có khía răng_cưa Các loài có quan_hệ họ_hàng gần là C parviflora và C pygmaea trong phân chi Hitcheniopsis
Curcuma thorelii