Lỗ_Chiêu công Lỗ_Chiêu công chữ Hán_魯昭公 ở ngôi 542 TCN 510 TCN tên thật là Cơ_Trù_姬裯 là vị vua thứ 25 của nước Lỗ chư_hầu nhà Chu trong lịch_sử Trung_Quốc Lỗ_Chiêu công lên_ngôi giữa lúc quốc lực nước Lỗ ngày_càng suy_yếu chính_quyền rơi vào tay_ba nhà đại_phu Tam_Hoàn mà đứng đầu là họ Quý_Đối với công_việc ở Trung_Nguyên Lỗ ngày_càng bị nước bá_chủ là Tấn coi_thường bị nước kế_cận là Tề thường xâm_lấn Đến năm 517 TCN Lỗ_Chiêu công thất_bại trong nỗ_lực tiêu_diệt thế_lực họ Quý và phải trốn sang nước Tề lánh_nạn Trong những năm tiếp_theo ông cầu_cứu nước Tấn để xin viện quân về nước song không thành_công và cuối_cùng mất ở nước_ngoài Lên_ngôi Cơ_Trù con trai thứ của Lỗ_Tương công vua thứ 23 của nước Lỗ em của Lỗ_Dã vị vua thứ 24 của nước Lỗ_Mẹ ông là Tề_Quy_Nguyên_Tương phu_nhân không có con thị thiếp là Kính_Quy sinh ra công tử Dã_Tề_Quy là em_gái Kính_Quy sinh ra công tử Trù_Tháng 6 năm 542 TCN cha của Cơ_Trù là Lỗ_Tương công qua_đời anh ông là Cơ_Dã được lập lên_ngôi Cơ_Dã dựng cái lều khóc tang ở nhà Quý_Tôn_Tới tháng 9 năm đó Cơ_Dã vì than_khóc nhiều cho phụ_thân mà cũng bị bệnh và chết Quý tôn Túc muốn lập Cơ_Trù lên kế_vị Theo kinh Xuân_Thu Cơ_Trù trong khi có tang_sự mà không thương khóc không mặc áo_tang vẫn ăn_vận như_thường tuổi đã 19 mà vẫn chư con_nít Đại_thần Mục thúc bàn không nên lập Trù vì thái_độ vô_lễ đó của ông e không phải là người mực_thước quy_củ nhưng Quý tôn Túc không nghe Cơ_Trù được lập ngôi tức Lỗ_Chiêu công Quan_hệ với chư_hầu Ba họ con_cháu Lỗ_Hoàn công là Thúc_Mạnh và Quý chia nhau nắm quyền nước Lỗ_Chiêu công còn rất ít quyền hành Năm 541 TCN Quý_Vũ_Tử đánh chiếm đất Vận của nước Cử_Tháng 3 năm đó chư_hầu hội_họp vua Cử mang việc ra bá_cáo với chư_hầu Triệu_Mạnh nước Tấn muốn bắt sứ nước Lỗ là Thúc_Tôn_Báo_Có người khuyên Thúc_Tôn_Báo lấy đai ngọc quý đút_lót nước Tấn để thoát tội Thúc_Tôn_Báo từ_chối và tuyên_bố nhận lỗi về nước Lỗ vì nếu mang của báu cho nước khác thì nước Lỗ sẽ bị đánh để lấy của làm hại cho nước Triệu_Mạnh nước Tấn nghe vậy rất phục Thúc_Tôn_Báo trung_thành với nước Lỗ không chối lỗi không sợ uy của bá_chủ nên tha cho Báo Năm 540 TCN Lỗ_Chiêu công sang triều_kiến nước Tấn_Năm 539 TCN Sở Linh vương hội chư_hầu ở đất Thân mời Lỗ_Chiêu công đến nhưng ông cáo_bệnh không đi Năm 538 TCN Lỗ_Chiêu công_nhân nước Tắng và nước Cử có xung_đột bèn đứng về phía nước Tắng nhỏ_bé Vì người nước Tắng muốn dựa vào nước Lỗ_Lỗ_Chiêu công bèn chiếm luôn nước Tắng_Đại phu nước Cử là Mâu_Di mâu_thuẫn với vua Cử bèn mang đất_đai mình có theo nước Lỗ_Lỗ_Chiêu công thu_nhận Sau đó ông sang triều_kiến Tấn_Bình công Nước Cử bèn kiện nước Lỗ với vua Tấn_Tấn_Bình công định bắt_giữ Lỗ_Chiêu công như nghe lời can không nên nhân lúc vua chư_hầu tới triều_kiến để bắt_giữ nên vua Tấn để Lỗ_Chiêu công về nước Nước Cử thấy nước Tấn không phân_xử bèn mang quân đánh nước Lỗ_Tướng_Lỗ là Thúc_Cung mang quân ra cự ở Phất_Tuyền nhân lúc quân Cử chưa dàn trận xong thúc quân đánh ngay Quân Cử thua chạy Sau trận thắng này họ Quý_Tôn sang nước Tấn tạ ơn việc ủng_hộ đánh Cử_Năm 534 TCN Lỗ_Chiêu công được Sở Linh vương mời sang dự lễ khánh_thành đài Chương_Hoa mới xây xong Sở Linh vương tặng Chiêu công cái cung quý sau đó lại hối_tiếc Vỉ_Khải_Chương biết ý vua Sở bèn đến gặp Lỗ_Chiêu công phân_tích lợi_hại rằng chiếc cung đó vốn vua các nước Tấn_Tề và Việt đều muốn có nếu nước Lỗ được cung thì sắp phải giao_chiến với 3 nước kia Lỗ_Chiêu công bèn trả lại chiếc cung Năm 532 TCN Lỗ_Chiêu công đem quân đánh nước Cử chiếm đất Canh_Năm 530 TCN Lỗ_Chiêu công đi hội chư_hầu tại đất nhà Chu_Các chư_hầu hoài_nghi vai_trò bá_chủ của nước Tấn vì để cho nước Lỗ chiếm ấp Canh của nước Cử đề_nghị Tấn trị_tội Lỗ_Tấn_Bình công bèn bắt_giữ đại_phu nước Lỗ là Quý_Tôn_Ý_Như và sai Thúc_Hướng sang nói với Lỗ_Chiêu công đề_nghị không dự hội Lỗ_Chiêu công ban_đầu không nghe nhưng sau thấy binh_lực quân Tấn rất đông có vài chục vạn người với 4000 cỗ xe liệu thế không chống nổi nên đành phải nghe theo Sang năm 529 TCN Tấn_Bình công thả Quý_Tôn_Ý_Như về nước Lỗ_Năm 528 TCN Tề_Cảnh công cùng tướng_quốc Án_Anh sang nước Lỗ học_hỏi về lễ_nghi Năm 522 TCN Tề_Cảnh công mời Chiêu công đến Tề dự tiệc Năm 520 TCN nước Lỗ và nước Châu xảy ra đụng_độ Nước Châu xây thành ấp Dực rồi kéo về qua đất Vũ_Thành của nước Lỗ bị người nước Lỗ tại Vũ_Thành ngăn lại bắt 3 tướng nước Châu_Nước_Châu đến tố_cáo với Tấn_Khoảnh công Tấn_Khoảnh công triệu_tập nước Lỗ_Lỗ_Chiêu công_cử Thúc_Tôn_Xước sang sứ nước Tấn_Vua_Tấn giữ lại để đối_chất rồi giữ sứ_giả cả hai bên Năm 519 TCN Lỗ_Chiêu công bèn thân_hành sang nước Tấn xin phân_trần nhưng đi nửa đường bị bệnh phải quay về Tấn_Khoảnh công thấy Lỗ_Chiêu công có thành_ý tuy ông chưa sang nước Tấn nhưng vẫn thả cho Thúc_Tôn_Xước về nước Mâu_thuẫn với Tam_Hoàn_Xung đột Thời vua cha Lỗ_Tương công từng lập ra thêm đạo trung_quân để gây thêm uy_thế cho 3 họ Mạnh_Thúc và Quý_Năm 537 TCN họ Quý bỏ đạo trung_quân nước Lỗ quay lại chế_độ 2 đạo quân như cũ nguồn phí vốn dùng vào việc nuôi đạo quân này cũng do 3 nhà chia nhau trong đó họ Quý chiếm 2 phần mỗi họ kia chiếm 1 Cũng từ đó 3 họ chiếm hết thuế thu trong nước để nuôi_dưỡng lực_lượng riêng phần Lỗ_Chiêu công chỉ được hưởng những đồ tặng biếu từ 3 nhà Trước sự lộng_hành của các họ quý_tộc Quý_Thúc và Mạnh tức Tam_Hoàn 3 chi con_cháu Lỗ_Hoàn công Lỗ_Chiêu công rất bất_bình muốn đánh dẹp họ để khôi_phục quyền_lực Năm 517 TCN Lỗ_Chiêu công mang quân đánh họ Quý_Quân_Chiêu công giết tướng của họ Quý là Công_Chi rồi tiến vào thành Quý_Bình tử chạy lên đài xin với Chiêu công cho hoãn_binh cùng ra sông Nghi để xét tội_trạng mình Lỗ_Chiêu công không cho Quý_Bình_Tử lại thương_lượng xin chịu tù_và xin đi lưu_vong sang nước khác Tử_Gia khuyên Chiêu công nên mở_đường sống cho họ Quý nhưng ông không nghe Trong khi vây_hãm họ Quý_Chiêu công_sai Hậu_Chiêu_Bá sang gặp họ Mạnh yêu_cầu xuất công cùng đánh họ Quý_Quý_Bình_Tử cũng phái người tới cầu_cứu họ Mạnh_Mạnh_Ý tử bàn_bạc trong nội_tộc rồi quyết_định giúp họ Quý bèn giết Hậu_Chiêu_Bá và mang quân đánh Lỗ_Chiêu công Cùng lúc họ Thúc cũng mang quân tới giúp họ Quý_Lỗ_Chiêu công không chống nổi bị thua trận phải bỏ chạy sang nước Tề_Lưu vong Ông đến Dã_Tỉnh đợi Tề_Cảnh công Tề_Cảnh công thân_hành tới gặp đề_nghị cấp cho ông 25000 hộ dân và đất_đai để định_cư ở Tề_Lỗ_Chiêu công toan đồng_ý thì đại_thần Tử_Gia_Tử khuyên ông không nên bỏ nước Lỗ_Ông đành nghe theo từ_chối Tề_Cảnh công Cuối năm đó đầu năm 517 TCN Tề_Cảnh công mang quân đánh nước Lỗ chiếm ấp Vận rồi cho Lỗ_Chiêu công ở đó Sau đó vua Tề còn định tấn_công vào kinh_thành nước Lỗ để khôi_phục ngôi vua cho Chiêu công nhưng 3 họ Tam_Hoàn đã mua_chuộc các tướng nước Tề nên các tướng Tề đều không muốn hết_sức đánh Lỗ_Do đó Tề_Cảnh công không thực_hiện được ý_định Lỗ_Chiêu công phải ở lại đất Vận_Trong những năm Lỗ_Chiêu công lưu_vong 3 họ Quý_Mạnh_Thúc điều hành chính sự Năm 513 TCN họ Quý cho người sang đất Vận dụ dân phản lại Lỗ_Chiêu công Người đất Vận nghe theo họ Quý_Chiêu công phải chạy sang Càn_Hầu_Thấy_Tề không_thể giúp mình Lỗ_Chiêu công sang nước Tấn cầu_cứu vua Tấn_Nhưng lúc đó chính sự nước Tấn cũng đã lọt vào tay Lục khanh Sáu họ thượng khanh cũng nhận quà biếu của Tam_Hoàn không ra_sức đánh nước Lỗ_Vua_Tấn bất_lực không_thể điều quân trợ_giúp ông Qua_đời Năm 510 TCN Lỗ_Chiêu công đau nặng mới sai đem lễ_vật đến tặng các họ đại_phu ở trong nước để được xin về nhưng họ đều không nhận Bởi_vậy Chiêu công mất ở đất Can_Hầu thọ 51 tuổi Ông làm vua được 25 năm thì phải đi lưu_vong ở nước_ngoài 7 năm ở đất Vận 4 năm ở đất Can_Hầu 3 năm Mùa hạ năm 509 TCN thi_hài Lỗ_Chiêu công được đưa từ đất Can_Hầu về nước Lỗ an_táng Trong suốt 7 năm Lỗ_Chiêu công lưu_vong Tam_Hoàn không lập vua khác nên các sách sử vẫn chép niên_đại trị_vì của ông tới tận năm ông mất 510 TCN Sau đó Tam_Hoàn mới phế_bỏ Thế_tử Diễn mà lập em nhà_vua là công_tử Tống lên nối_ngôi tức_là Lỗ_Định công Lỗ_Định công_chính_thức lên_ngôi sau khi làm lễ an_táng Lỗ_Chiêu công Đánh_giá Ông bị sử_gia Lý_Liêm phê_bình như sau Sử_Mặc cho rằng hoạ loạn Ý Như ở nước Lỗ là một tiền_đề để về sau ba nhà đại_phu học theo mà phân_chia nước Tấn_Xem thêm BULLET Lỗ_Tương công BULLET Lỗ_Dã_BULLET_Lỗ Định công BULLET Tề_Cảnh công BULLET Quý tôn Ý Như Thư_mục BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 4 5 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh BULLET Nguyễn_Khắc_Thuần 2003 Các đời đế_vương Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Giáo_dục BULLET Chu_Mục Trần_Thâm chủ_biên 2003 365 truyện_cổ sử chọn_lọc Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Thanh_niên
Lỗ_Chiêu công