Mâm_xôi đỏ Mâm_xôi đỏ hay Phúc bồn tử là một loại quả ăn được trong vô_số loài thưc vật trong chi Mâm_xôi thuộc họ Dâu hầu_hết trong số đó thuộc phân chi Idaeobatus tên gọi cũng được gắn cho những loài này Mâm_xôi là những cây_lâu_năm thân gỗ Từ nguyên_học Tên tiếng Anh có_lẽ xuất_phát từ tên gọi raspise là một loại rượu_vang có màu hoa_hồng ngọt_ngào giữa thế_kỷ 15 cũng có_thể từ ngôn_ngữ cổ Anh Latin vinum raspeys hoặc raspoie có nghĩa là bụi cây bắt_nguồn từ tiếng Đức Tên của loại quả này có_lẽ nhờ ảnh_hưởng bởi lớp vỏ ngoài thô_ráp liên_quan tới từ tiếng Anh cổ rasp hoặc rough berry Các giống loài Ví_dụ về các loại mâm_xôi trong họ Rubus phân chi Idaeobatus bao_gồm BULLET Rubus crataegifolius Mâm_xôi châu_Á BULLET Rubus gunnianus Mâm_xôi trên núi vùng Tasmania_Úc_BULLET_Rubus idaeus Mâm_xôi đỏ hoặc giống vùng Châu_Âu BULLET Rubus leucodermis Râu trắng hoặc mâm_xôi Phương_Tây mâm_xôi màu đen hoặc màu xanh dương thẫm BULLET Rubus occidentalis Mâm_xôi đen BULLET Rubus parvifolius Mâm_xôi bản_địa Úc BULLET Rubus phoenicolasius Mâm_xôi rượu_vang hoặc Wineberry_BULLET_Rubus rosifolius Mâm_xôi Cộng_hoà Maurice_BULLET_Rubus strigosus Mâm_xôi đỏ châu_Mỹ cùng với tên R idaeus kết_hợp strigosus BULLET Rubus ellipticus Mâm_xôi vàng từ Himalaya_Một vài loại khác thuộc nhánh Rubus còn được gọi là quả mâm_xôi được phân_loại thành subgenera khác gồm có BULLET Rubus deliciosus Mâm_xôi từ Boulder phân chi Anoplobatus_BULLET_Rubus odoratus Mâm_xôi ra hoa phân chi Anoplobatus_BULLET_Rubus nivalis Mâm_xôi tuyết phân chi Chamaebatus_BULLET_Rubus arcticus Mâm_xôi Bắc_Cực phân chi Cyclactis_BULLET_Rubus sieboldii Mâm_xôi tại Quần_đảo Maluku phân chi Malachobatus_Canh_tác Một_số loại mâm_xôi có_thể canh_tác được từ những vùng trồng_trọt chịu rét 3 tới 9 Những cây mâm_xôi được trồng theo truyền_thống vào mùa đông như các loại cây thân cứng ngủ_đông mặc_dù việc trồng mâm_xôi từ_loại giống thân_mềm được ươm mầm cắm xuống đất sản_xuất từ nuôi_cấy mô đã trở phổ_biến hơn nhiều Một hệ_thống sản_xuất chuyên_biệt gọi là sản_xuất giống cây thân cứng dài liên_quan đến việc trồng loại thân cứng trong một năm ở vùng khí_hậu phía bắc như Scotland hoặc Oregon hoặc Washington nơi yêu_cầu độ lạnh cho cây đâm chồi nảy lộc đạt đến đúng thời_điểm hoặc sớm hơn khi đem đến_nơi trồng cuối_cùng Những cây thân cứng này sau đó được đào gồm rễ và tất_cả các bộ_phận để đem trồng lại ở những vùng khí_hậu ấm hơn như Tây_Ban_Nha nơi chúng nhanh_chóng ra hoa và tạo ra mùa thu_hoạch được rất sớm Các cây thường được trồng với mật_độ 2 6 mỗi m trong đất màu_mỡ tháo nước tốt nếu có bất_cứ nghi_ngờ nào về việc thối rễ cây mâm_xôi được trồng trong vườn nâng với khung gỗ bao quanh có đất trồng cao hơn mặt_đất bên ngoài luống đất Tất_cả các giống mâm_xôi đều có rễ lâu năm nhưng nhiều cây không có chồi lâu năm Trên thực_tế hầu_hết các loài mâm_xôi đều đâm chồi hai năm một lần có nghĩa là chồi mọc trong mùa sinh_trưởng đầu_tiên và quả mọc ra từ những chồi đó trong mùa sinh_trưởng thứ hai Những bông hoa có_thể là nguồn mật hoa chính cho ong_mật và các loài thụ_phấn khác Cây mâm_xôi sinh_trưởng mạnh và có_thể xâm_lấn hết khu_vực xung_quanh Chúng_sinh sôi bằng việc dùng những chồi cơ_sở còn gọi là chồi bên các chồi ngầm mở_rộng phát_triển rễ và các cây riêng_lẻ Chúng có_thể ngắt chồi bên những cây mới vài khoảng_cách từ cây chính Vì lý_do này cây mâm_xôi lan rộng và có_thể chiếm lấy các vùng_đất màu_mỡ nếu không được kiểm_soát Cây mâm_xôi thường được nhân_giống bằng cách cắt cành và sẽ sẵn_sàng bén rễ trong điều_kiện đất ẩm Quả được thu_hoạch khi ngắt khỏi đế hoa dễ_dàng và đổi màu thẫm đỏ_đen tím hoặc golden yellow tuỳ_thuộc vào loài và giống cây_trồng Đây là khi quả chín mọng và ngọt nhất Phương_pháp trồng cây mâm_xôi với nhà lưới che_phủ cao high tunnel đem đến cơ_hội thu_hẹp khoảng_cách để thực_hiện sản_xuất được vào cuối mùa thu và cuối mùa xuân Hơn_nữa hệ_thống che_phủ cao cho_phép những cây mâm_xôi chịu rét kém hơn ra quả vào mùa hè khoáng_sản vượt qua được mùa đông ở vùng khí_hậu nơi nếu không có che_phủ thì chúng không_thể tồn_tại Trong điều_kiện này các cây thường được đưa vào trồng ở khoảng_cách gần trước khi xây_dựng hệ_thống che_phủ Giá_trị dinh_dưỡng Quả_Quả mâm_xôi được trồng phục_vụ cho thị_trường trái_cây tươi và để chế_biến trong ngành thương_mại thành trái_cây đông_lạnh nhanh IQF purée xúp đặc nghiền nhừ từ rau củ trái_cây nước trái_cây hoặc làm trái_cây sấy khô được sử_dụng trong nhiều loại sản_phẩm tạp_hoá như bánh ngọt mâm_xôi Theo truyền_thống quả mâm_xôi là một loại cây_trồng giữa mùa hè nhưng với công_nghệ mới giống cây_trồng và chuyên_chở vận_chuyển hàng_hoá giờ_đây chúng có_thể thu được quanh_năm Quả mâm_xôi cần nhiều ánh nắng mặt_trời và nước để phát_triển tối_ưu Quả mâm_xôi phát_triển mạnh trong đất thoát nước tốt với độ_pH từ 6 đến 7 với chất_hữu_cơ dồi_dào để hỗ_trợ giữ nước Mặc_dù độ_ẩm là rất cần_thiết đất ướt và nặng hoặc tưới quá nhiều có_thể gây thối rễ Phytophthora đây là một trong những vấn_đề sâu_bệnh nghiêm_trọng nhất đối_với cây mâm_xôi đỏ Là một loại cây được trồng ở vùng ẩm ôn_đới nó rất dễ trồng và có xu_hướng lan rộng nếu không được cắt tỉa Cây mâm_xôi còn sót sẽ liên_tục mọc lên dưới dạng cỏ dại trong vườn được phát_tán bởi những hạt_giống được tìm thấy trong phân chim Một quả mâm_xôi riêng_lẻ nặng và được tạo thành từ khoảng 100 quả hạch con mỗi quả hạch con lại bao_gồm một cơm thịt quả mọng nước và một hạt_giống đơn ỏ giữa Một bụi cây mâm_xôi có_thể mang lại vài trăm quả mỗi năm Không giống việt quất và trái ngấy một quả mâm_xôi có một lõi rỗng khi bị ngắt khỏi đế hoa Dinh_dưỡng Quả mâm_xôi thô chứa 86 nước 12 carbohydrate và có khoảng 1 mỗi loại protein và chất_béo bảng Với lượng 100 gram quả mâm_xôi cung_cấp 53 calo và 6 5 gram chất xơ Cấu_trúc quả tụ góp_phần vào giá_trị dinh_dưỡng của quả mâm_xôi vì nó làm tăng tỷ_lệ chất xơ một trong những thực_phẩm được biết đến nhiều nhất trong xu_hướng thực_phẩm toàn phẩm lên đến 6 chất xơ trên tổng trọng_lượng Quả mâm_xôi là một nguồn dinh_dưỡng phong_phú 20 hoặc nhiều hơn giá_trị dinh_dưỡng hàng ngày DV gồm vitamin C 32 DV mangan 32 DV và chất xơ 26 DV bảng Quả mâm_xôi là một loại thực_phẩm có chỉ_số đường_huyết thấp với tổng_lượng đường chỉ 4 và không chứa tinh_bột Hoá_chất thực_vật Quả mâm_xôi chưa các hoá_chất thực_vật như các sắc_tố anthocyanin axit ellagic ellagitannin quercetin axit gallic cyanidin pelargonidin catechin kaempferol và axit salicylic Những quả mâm_xôi có màu vàng và những loại khác có quả màu nhạt có hàm_lượng anthocyanin thấp hơn Cả quả mâm_xôi màu vàng và màu đỏ đều chứa các carotenoid chủ_yếu là este lutein nhưng chúng được che_giấu bởi các hợp_chất anthocyanin trong quả mâm_xôi đỏ Các hợp_chất trong mâm_xôi đang được nghiên_cứu sơ_bộ về khả_năng tác_động đến sức_khoẻ con_người Lá_Lá mâm_xôi có_thể được sử_dụng tươi hoặc khô trong các loại trà thảo_mộc đem lại hương_vị the mát Trong thảo_dược và y_học cổ_truyền lá mâm_xôi được sử_dụng cho một_số phương_thuốc mặc_dù không có bằng_chứng khoa_học nào chứng_minh cho việc hỗ_trợ điều_trị của chúng
Mâm_xôi đỏ