Bắc_Nguỵ_Hiếu_Vũ Đế_Bắc_Nguỵ_Hiếu Vũ_Đế chữ Hán_北魏孝武帝 510 3 tháng 2 535 tên_huý là Nguyên Tu_元脩 hay 元修 tên_tự Hiếu_Tắc_孝則 vào một_số thời_điểm được gọi là Xuất_Đế_出帝 hoàng_đế bỏ trốn là vị hoàng_đế cuối_cùng của triều_đại Bắc_Nguỵ thời Nam_Bắc triều trong lịch_sử Trung_Quốc Sau khi tướng Cao_Hoan nổi_loạn và đánh_bại gia_tộc của Nhĩ_Chu_Vinh vào năm 532 người này đưa Hiếu_Vũ_Đế lên_ngôi Mặc_dù vậy Hiếu_Vũ_Đế cố_gắng thoát khỏi tầm kiểm_soát của Cao_Hoan và đến năm 534 ông cùng với tướng Vũ_Văn_Thái chính_thức đoạn_tuyệt với Cao_Hoan_Khi Cao Hoan tiến về phía nam nhằm giành lại quyền kiểm_soát triều_đình Hiếu_Vũ_Đế chạy trốn đến lãnh_địa của Vũ_Văn_Thái khiến Bắc_Nguỵ bị phân làm hai phần Cao_Hoan sau đó lập Nguyên_Thiện_Kiến lên_ngôi thiết_lập triều Đông_Nguỵ_Tuy nhiên quan_hệ giữa Hiếu_Vũ_Đế và Vũ_Văn_Thái nhanh_chóng trở_nên xấu đi khi Vũ_Văn_Thái từ_chối tha_thứ cho các mối quan_hệ tình_ái với em họ của Hiếu_Vũ_Đế_Cuối cùng Vũ_Văn_Thái hạ độc giết chết Hiếu_Vũ_Đế_Sở dĩ nói Nguyên Tu là vị hoàng_đế cuối_cùng của Bắc_Nguỵ bởi_vì sau khi ông qua_đời Bắc_Nguỵ chính_thức bị phân_chia thành 2 miền đông_tây phía Tây thành_lập bởi quyền_thần Vũ_Văn_Thái đã lập một hoàng_thân trong hoàng_tộc Bắc_Nguỵ là Nguyên_Bảo_Cự lên_ngôi và đóng_đô ở Trường An nên sử gọi là Tây_Nguỵ_Còn phía Đông thành_lập bởi quyền_thần Cao_Hoan cũng lập một hoàng_thân khác là Nguyên_Thiện_Kiến lên_ngôi và đóng_đô ở Nghiệp_Thành nên sử gọi là Đông_Nguỵ_Bối cảnh Nguyên Tu là con trai thứ ba của Quảng_Bình vương Nguyên_Hoài_元懷_Nguyên_Hoài là con trai của Hiếu_Văn_Đế và em_trai của Tuyên_Vũ_Đế_Mẹ ông là Lý thị Năm 517 Nguyên Hoài qua_đời Vào thời niên_thiếu Nguyên Tu được miêu_tả là có tính trầm hậu ít nói ham_thích việc quân_sự Năm 18 tuổi thời Hiếu_Minh_Đế_Nguyên Tu được phong là làm Nhữ_Dương huyện công Ông cũng giữ chức Tán kị thị_lang rồi Trung thư thị_lang Thời_Hiếu_Trang_Đế đầu niên_hiệu Kiến_Nghĩa 528 Nguyên Tu bị bỏ chức Tán kị thường thị chuyển sang giữ chức Bình_Đông tướng_quân kiêm Thái thường khanh rồi giữ chức Trấn_Đông tướng_quân Tông chính khanh Năm Vĩnh_An thứ 3 530 ông được thăng làm Bình_Dương_vương Đầu niên_hiệu Phổ_Thái 531 ông chuyển sang giữ chức Thị trung Trấn_Đông tướng_quân Nghi đồng tam ti kiêm Thượng_thư hữu bộc xạ rồi lại được thăng làm Thị trung Thượng_thư tả bộc xạ Năm 532 tướng Cao_Hoan đánh_bại các thành_viên trong gia_tộc của Nhĩ_Chu_Vinh_Trong khi tiến_hành chiến_dịch Cao_Hoan lập một người thuộc nhánh xa trong hoàng_tộc là Nguyên Lãng làm hoàng_đế để tạo thế với Tiết_Mẫn_Đế do Nhĩ_Chu_Thế_Long 爾朱世隆 lập Sau khi giành được chiến_thắng Cao_Hoan cho rằng Nguyên Lãng không thích_hợp là hoàng_đế do có họ_hàng xa với các hoàng_đế kế_cận trước đó Cao_Hoan sợ Tiết_Mẫn_Đế cao_minh lại sợ Nhữ_Nam vương Nguyên Duyệt cuồng_bạo vô_thường Đương_thời phần_lớn chư vương đều trốn đi ở ẩn và Nguyên Tu đang ở_ẩn tại một điền xá Cao_Hoang muốn lập Nguyên Tu khiển Đại đô_đốc Hộc_Tư_Xuân_斛斯椿 đi_cầu xin Hộc_Tư_Xuân gặp Ngoại tán kị thị_lang Thái_Nguyên vương Nguyên Tư_Chính nói rằng muốn biết chỗ của Nguyên Tu để lập làm Thiên_tử Nguyên Tư_Chính đưa Hộc_Tư_Xuân đến gặp Nguyên Tu_Khi gặp Hộc_Tư_Xuân_Nguyên Tu sắc biến cho rằng mình bị Nguyên Tư_Chính bán_đứng song được giải_thích Hộc_Tư_Xuân báo lại cho Cao_Hoan_Cao_Hoan khiển 400 kị_binh nghênh đón Nguyên Tu đến lều len rồi bày_tỏ lòng chân_thành khóc_lóc Nguyên Tu khiêm_nhường nói mình ít đức Cao_Hoan lại vái lậy Nguyên Tu cũng vái lậy chấp_thuận Ngày Mậu_Tý 25 tháng 4 năm Nhâm_Tý 11 tháng 6 năm 532 Nguyên Tu tức_vị tại bên ngoài Đông quách nhập ngự Thái_Cực điện quần_thần triều hạ Nguyên Tu lên Xương_Hạp môn tuyên_bố đại_xá cải nguyên Thái_Xương_Ông bổ_nhiệm Cao_Hoàn làm đại_thừa tướng Thiên trụ đại_tướng quân Thái_sư được thế_tập giữ chức Định châu thứ_sử Trị_vì ở Lạc_Dương Ngày Bính_Thân 3 tháng 5 21 tháng 6 Hiếu_Vũ_Đế dùng rượu độc giết chết Tiết_Mẫn_Đế_Đến ngày Giáp_Thìn 14 tháng 11 26 tháng 12 ông cho giết Nguyên Lãng và một phế_đế khác là Nguyên Diệp_Sang tháng 12 ÂL ông cho giết hoàng thúc Nguyên Duyệt_Cũng trong tháng 12 năm đó ông cải niên_hiệu sang Vĩnh_Hưng song do cùng hiệu với Minh_Nguyên_Đế nên trong cùng tháng lại cải sang Vĩnh_Hy_Cùng tháng Hiếu_Vũ_Đế lấy con gái của Cao_Hoan làm hoàng_hậu Sau khi chiều theo ý Cao_Hoan vào lúc đầu ông bắt_đầu cai_trị với các phò_tá là Hộc_Tư_Xuân và cộng_sự của ông ta tên là Vương_Tư_Chính ra nhiều quyết_định trái với quan_điểm của Cao_Hoan đặc_biệt là sau khi Cao_Hoan đánh_bại thành_viên chính cuối_cùng của gia_tộc Nhĩ_Chu là Nhĩ_Chu_Triệu_Hiếu Vũ_Đế bí_mật liên_lạc với Hạ_Bạt_Nhạc người đang kiểm_soát các châu phía tây và cũng phong cho em_trai của Hạ_Bạt_Nhạc là Hạ_Bạt_Thắng làm chỉ_huy các châu phía nam muốn dựa vào anh_em Hạ_Bạt để chống lại Cao_Hoan_Căng thẳng cũng tăng lên khi Cao_Hoan muốn kiểm_soát thêm nhiều châu còn Hiếu_Vũ_Đế cũng mong_muốn giành quyền kiểm_soát các châu từ Cao_Hoan_Mùa xuân năm 534 tướng bằng_hữu của Hạ_Bạt_Nhạc là Hầu_Mạc Trần_Duyệt ám_sát Hạ_Bạt_Nhạc do bị Cao_Hoan xúi_giục Quân của Hạ_Bạt_Nhạc ủng_hộ phụ_tá của Hạ_Bạt_Nhạc là Vũ_Văn_Thái lên thay_thế và Vũ_Văn_Thái ngay sau đó đánh_bại Hầu_Mạc Trần_Duyệt Hiếu_Vũ_Đế tiếp_tục tham_gia thảo_luận với Vũ_Văn_Thái_Hạ Bạt_Nhạc trước đó cử Vũ_Văn_Thái làm liên_lạc giữa ông ta với Hiếu_Vũ_Đế để chống lại Cao_Hoan_Đến mùa hè năm 534 Hiếu_Vũ_Đế chuẩn_bị quân_lính và tin rằng ông có_thể bất_ngờ bắt_giữ Cao_Hoan_Hoàng đế trao mật chỉ cho Cao_Hoan giả_vờ rằng ông nghi_ngờ Vũ_Văn_Thái và Hạ_Bạt_Thắng nổi_loạn và lập kế_hoạch tấn_công họ cùng với Cao_Hoan_Tuy nhiên Cao_Hoan nhận ra âm_mưu của Hiếu_Vũ_Đế nên tiến_quân về Lạc_Dương_Vương_Tư_Chính tin rằng quân triều_đình không đủ sức kháng lại quân của Cao_Hoan nên thuyết_phục Hiếu_Vũ_Đế chạy đến lãnh_địa của Vũ_Văn_Thái và Hiếu_Vũ_Đế làm theo bất_chấp lời đề_nghị ở lại Lạc_Dương của Hộc_Tư_Xuân_Cỏ vẻ như Cao_Hoan chỉ mất một tháng để tiếp_cận Lạc_Dương và Hiếu_Vũ_Đế chạy trốn về phía tây gặp được quân của Vũ_Văn_Thái trên đường và được hộ_tống đến đại_bản_doanh của Vũ_Văn_Thái tại Trường An_Tại đây Hiếu_Vũ_Đế tái_lập triều_đình và phong Vũ_Văn_Thái làm thượng trụ Ông cũng gả em_gái Phùng_Dực công_chúa cho Vũ_Văn_Thái_Chạy trốn đến Trường An và qua_đời Trong khi đó Cao_Hoan nắm quyền kiểm_soát khu_vực Lạc_Dương và ngay sau đó cũng đánh_bại Hạ_Bạt_Thắng chiếm được lãnh_địa và buộc Hạ_Bạt_Thắng phải chạy trốn đến Lương_Cao_Hoan sau đó nhiều lần viết thư thỉnh_cầu Hiếu_Vũ_Đế trở về Lạc_Dương và hứa sẽ vẫn để ông giữ ngai_vàng Tuy_nhiên Hiếu_Vũ_Đế không đáp lại bất_kỳ lời đề_nghị nào của Cao_Hoan_Do đó Cao_Hoan lập Nguyên_Thiện_Kiến con trai của Thanh_Hà vương Nguyên Đản_元亶 em họ của Hiếu_Vũ_Đế lên_ngôi và dời đô từ Lạc_Dương đến Nghiệp_Thành do_đó chính_thức phân Bắc_Nguỵ ra làm hai nửa Đông_Nguỵ dưới quyền cai_trị của Hiếu_Tĩnh_Đế và Tây_Nguỵ dưới quyền Hiếu_Vũ_Đế mặc_dù cả hai đều tuyên_bố mình là triều_đại hợp_pháp Lúc này mối quan_hệ của Hiếu_Vũ_Đế với Vũ_Văn_Thái xấu đi Khi còn ở Lạc_Dương Hiếu_Vũ_Đế có các mối quan_hệ tình_ái với ba trong số các em họ là Bình_Nguyên công_chúa Nguyên_Minh_Nguyệt_元明月_An Đức công_chúa và công_chúa Nguyên Tật_Lê_元蒺藜_Nguyên_Minh_Nguyệt đi theo Hiếu_Vũ_Đế đến Trường An song Vũ_Văn_Thái không chấp_thuận mối quan_hệ này và thuyết_phục các thân_vương bắt_giữ và giết chết bà Hiếu_Vũ_Đế hết_sức tức_giận và ông thường_xuyên sử_dụng cung hoặc đập bàn bên trong cung_điện để bày_tỏ sự bất_mãn của mình Khoảng tết năm 535 ông uống rượu có pha thuốc_độc rồi qua_đời và có_vẻ chuyện này do các sát_thủ của Vũ_Văn_Thái tiến_hành Vũ_Văn_Thái lập một họ_hàng của ông là Nam_Dương_vương Nguyên_Bảo_Cự anh_trai cùng cha_mẹ với Nguyên_Minh_Nguyệt làm hoàng_đế tức Văn_Đế_Tham khảo BULLET Nguỵ thư BULLET Bắc sử BULLET Tư trị thông giám
Bắc_Nguỵ_Hiếu_Vũ Đế