Snooker_Môn chơi gồm cây gậy cơ đẩy những trái bi trên một_mặt bàn đang là môn thể_thao thịnh_hành ở nhiều nơi Ở châu_Âu người ta bắt_đầu chơi bida từ thế_kỉ 13 trên những chiếc bàn bằng đất nện xung_quanh có bờ cỏ Có tài_liệu chép vào năm 1469 tức_là 16 năm sau khi bị quân Thổ xâm_chiếm đã có bàn bida Tuy_nhiên người ta vẫn chưa thống_nhất được là bida ở nước nào đầu_tiên Riêng ở Pháp sử_sách ghi rõ chiếc bàn bida bằng gỗ đầu_tiên có từ thời vua Louis 11 tác_giả là ông Henri de Vigue đã đóng cho vua chơi Viện_bảo_tàng Pháp còn lưu_giữ hình_ảnh chiếc bàn này Vào năm 1643 người Hà_Lan đổ_bộ lên New_York lúc đầu đặt tên là Tân_Hà_Lan và du_nhập bida vào đây Chẳng bao_lâu các hội bida mọc lên khắp 2 miền Nam_Bắc_Mỹ_Ở châu_Âu từ thế_kỉ 17 ở Đức Áo đã bắt_đầu chơi bida ở Bắc_Âu thì bida vào Đan_Mạch năm 1766 rồi qua Thuỵ_Điển Na_Uy Phần_Lan Về phía Đông cũng chính người Hà_Lan đã chiếm Indonesia năm 1636 và đưa bida tới đây Đến năm 1560 thì Nhật_Bản được biết môn bida do các thuỷ_thủ Hà_Lan mang tới Ngày_nay Nhật_Bản là nước có nhiều CLB bida nhất và cũng đã sản_sinh ra nhiều tay vô_địch bida Đứng đầu hiệp_hội bida Nhật là ông Tsuneyoshi_Takeda một thành_viên trong Uỷ_ban Olympic quốc_tế Lịch_sử Bida là một trò_chơi ngoài_trời trên nền đất có dùng bi và gậy từ thế_kỷ 14 Sau đó người ta chuyển trò_chơi này vào trong nhà Có bằng_chứng cho thấy bàn bida xuất_hiện vào năm 1470 Vua_Louis_XI của Pháp đã mua một chiếc bàn như_thế Trò_chơi này trở_nên phổ_biến trong các giới hoàng_gia Mary một Nữ_hoàng của Scots trong thời_gian chờ_đợi hành_hình vào năm 1586 còn phàn_nàn rằng bà đã bị tịch_thu cả bàn bida Trò_chơi này phổ_biến ở những nơi công_cộng và trong các nhà_trọ Năm 1591 nhà_thơ người Anh Edmund_Spenser đã lên_án balyards như một thú tiêu_khiển xa_hoa Những quyển sách đầu_tiên chỉ_dẫn về trò_chơi này được viết vào thế_kỷ 17 tại nước Anh và Pháp Vào thời_gian đó người ta dùng một dụng_cụ bằng gỗ để đẩy bóng cơ gọi là gậy chơi bida mace có đầu tù tựa vào bàn Một hình cung nhỏ trên mặt bàn_là bia Trong thế_kỷ 18 hình cung nhường chỗ cho túi lưới đựng bida gậy mace được thay bằng cơ và chỉ được chống một tay Người Anh đã hình_thành nên một lối chơi mà sau đó gọi là bida Anh kết_hợp cả túi lưới và cú đánh liên_tiếp nhiều bi carom lối chơi vẫn phổ_biến đến tận những năm 1930 Người Pháp lại chỉ chú_trọng vào kiểu đánh carom và đến giữa thế_kỷ 19 họ mới chơi bàn không có lỗ Bida được xem là một trò_chơi yêu_cầu độ_chính_xác và nghệ_thuật cao trong suốt giai_đoạn đầu thế_kỷ 19 sau khi xuất_hiện một loạt những tiến_bộ kỹ_thuật như sáng_tạo ra loại đầu bịt bằng da sử_dụng phấn để tăng độ ma_sát giữa đầu_cơ và bóng cơ và dùng đá_phiến để làm mặt bàn và băng bằng chất_liệu cao_su Các loại_hình Billiards_Snooker_Snooker_Môn snooker được đại_tá Sir_Neville_Chamberlain phát_minh ra ở Ấn_Độ năm 1845 là một trò_chơi tâm_lý với những quy_luật khá đơn_giản Các tay cơ phải đánh 15 quả đỏ lần_lượt với 1 quả trong 6 quả màu khác vào lỗ Mỗi quả đỏ được tính 1 điểm những quả màu khác từ 2 đến 7 điểm Snooker là trò_chơi cơ phổ_biến nhất ở nước Anh và các nước trước_đây là một phần của Đế_chế Anh Bàn snooker điển_hình có kích_thước là 2x4 m 6x12 ft gồm 6 lỗ Bộ bi Snooker gồm 1 bi cái 15 bóng mục_tiêu đỏ không đánh_số gọi là bóng đỏ 6 bóng mục_tiêu màu không đánh_số gọi là bóng màu Bóng đỏ 1 điểm vàng 2 điểm xanh lá cây 3 điểm nâu 4 điểm xanh da_trời 5 điểm hồng 6 điểm đen 7 điểm Nội_dung chơi là ai ghi được nhiều điểm hơn thì người đó thắng Điểm có_thể được ghi bằng 2 cách từ lỗi của đối_thủ hoặc ghi_điểm trực_tiếp Muốn ăn một bi màu thì phải ăn một bi đỏ rồi mới được ăn một bi màu trong một lượt đánh Nếu bi màu đã được đánh vào lỗ rồi thì lại được nhặt lên đặt vào vị_trí ban_đầu Cứ ăn 1 đỏ rồi 1 màu cứ như_vậy cho đến khi nào không còn bi đỏ trên bàn thì người chơi bắt_đầu đánh 6 bi màu nhưng phải theo thứ_tự bi 2 điểm vàng đến bi 7 điểm đen và kết_thúc ván Những quả đỏ vào lỗ sẽ được ở lại đó còn các bi màu sẽ được để lại chỗ cũ khi vẫn còn bi đỏ trên bàn Khi không còn bi đỏ các viên bi màu sẽ được đánh vào lỗ theo trật_tự điểm Một ván được xem là kết_thúc khi một bên giành số điểm áp_đảo mà đối_phương không_thể đuổi kịp hoặc bi được đánh hết trên bàn Mỗi trận có 17 ván và có_thể kéo_dài 8 giờ Các tay cơ sẽ di_chuyển khoảng 5 km và giảm chừng 4 kg Snooker là một phương_trình với rất nhiều ẩn_số trong đó tâm_lý đóng một vai_trò rất quan_trọng Các điều_kiện ngoại_cảnh khác như bụi độ_ẩm mặt nỉ cũng có_thể thay_đổi đường chạy của bi Nếu mặt_trời chiếu vào bàn thì bi sẽ chạy nhanh hơn nếu lạnh nó sẽ chuyển_động chậm lại Bởi_vậy các tay cơ chuyên_nghiệp thường chơi trong phòng có rèm và ở nhiệt_độ chuẩn 18 C Mặt bàn được sưởi Trước mỗi trận đấu người ta căng lại tấm nỉ Hút sạch những hạt bụi nhỏ nhất Các tay cơ chuyên_nghiệp chơi với cơ gồm hai phần bằng gỗ sồi Trong khi bi_a thông_thường được chơi trong các CLB sặc khói thuốc_lá bia và rượu nặng thì snooker luôn có vị_trí trang_trọng trong các CLB Snooker_Người chơi mặc smoking hoặc sơ_mi đeo nơ rất lịch_sự Ở Vương_quốc_Anh Trung_Quốc và Thái_Lan snooker được xem là môn thể_thao quần_chúng rất được ưa_chuộng Chỉ tính ở Anh có 350 giờ snooker được truyền_hình năm và xếp vị_trí thứ 2 sau bóng_đá Billiards_Billiards bao_gồm một nhóm các trò_chơi trên bàn hình_chữ_nhật bàn có chiều dài gấp đôi chiều rộng Bi được đẩy bởi một cây gậy vót thon đầu bịt da gọi là gậy bida cơ Đường viền xung_quanh bàn là đường_biên băng mà bi bật trở_lại làm bằng chất_liệu cao_su Kích_thước của bàn có chiều rộng từ 0 9 đến 1 8 m 3 đến 6 ft chiều dài từ 1 8 đến 3 6 m 6 đến 12 ft Bề_mặt của bàn bằng_phẳng gọi là đệm thông_thường làm bằng đá_phiến được bao_phủ bằng lớp vải mịn êm thường người ta bọc vải màu xanh Một cơ điển_hình dài 145 cm 57 in nặng 538 g 19 oz và kích_thước của đường_kính đầu bịt là 1 2 cm 0 5 in Chất_liệu của bi trước_đây bằng ngà_voi nhưng bây_giờ làm từ tổng_hợp các hợp_chất cứng kích_cỡ từ 5 cm 2 in đến 6 cm 2 4 in Bi trắng mà người chơi đánh bằng đầu gậy cơ được gọi là bi cơ Những viên bi còn lại có màu_sắc được gọi là bi mục_tiêu Pool_Pool đôi_khi gọi là bida túi lưới được chơi phổ_biến nhất ở Mỹ và nhiều nước khác Bàn pool nhỏ hơn bàn bida carom hoặc snooker và có 6 túi lưới Kiểu chơi phổ_biến nhất bao_gồm 8 bóng 9 bóng chơi luân_phiên và pun đơn_giản Hai cơ thủ người Mỹ nổi_tiếng là những cơ thủ chơi pun tự_do là Ralph_Greenleaf và Willie_Mosconi họ chơi thành_công nhất ở giai_đoạn nửa đầu thế_kỷ 20 Lối chơi 9 bóng đòi_hỏi thủ_thuật khôn_khéo và cách đánh tinh_xảo đã hấp_dẫn khán_giả hơn lối chơi pool tự_do Từ những năm 1970 lối chơi này dường_như chỉ dành riêng cho những giải thi_đấu chuyên_nghiệp Người ta sử_dụng bi đánh_số Đầu_tiên bóng cơ phải chạm vào bi đánh_số thấp nhất sau đó nếu có bi nào lọt xuống_lỗ thì cơ thủ tiếp_tục đánh những bi khác Cơ thủ nào ăn được bi số 9 thì sẽ thắng Các cơ thủ nghiệp_dư chơi ở những quán công_cộng các CLB tư_nhân tại nhà và trên các bàn nhỏ ở quán rượu tiêu tiền xu đã trở_nên phổ_biến rộng_rãi vào những năm 1970 tại đây lối chơi 8 bóng được chơi phổ_biến hơn cả Lối chơi này sử_dụng 15 bi đánh_số liên_tiếp Một cơ thủ đánh bi mà được đánh_số cao hơn số 8 còn đối_thủ của anh ta đánh bi còn lại có số nhỏ hơn số 8 người thắng cuộc là người phải thọc được tất_cả số bóng của mình vào lưới rồi cuối_cùng là bi số 8 Bida 8 bóng được chơi trên bàn bida có 6 lỗ và với 15 bi đánh_số thứ_tự từ 1 đến 15 được chia làm 2 nhóm Nhóm màu là nhóm có số_từ 1 7 nhóm khoang có số_từ 9 15 còn bi số 8 là bi màu đen Ngoài 15 bi mục_tiêu còn có 1 bi cái màu trắng Khi chơi 2 người chọn 2 nhóm bi Ví_dụ chọn nhóm khoang thì phải đánh hết các bi ở nhóm khoang 9 15 rồi sau đó mới được phép đánh bi số 8 Nếu ai ăn được bi số 8 thì người đó thắng Định ăn bi số 8 lỗ nào thì phải chỉ lỗ ấy Khi bắt_đầu trò_chơi bi số 8 được xếp ở giữa bi khoang và màu ở 2 đỉnh tam_giác Bida 9 bóng được chơi trên bàn có 6 lỗ gồm có 1 bi cái và 9 bi mục_tiêu được đánh_số từ 1 9 Ở mỗi lần đánh bi đầu_tiên mà bi cái chạm vào phải là bi có số thấp nhất ở trên bàn và phải ăn lần_lượt từ_bi số 1 đến bi số 9 Nếu một người ăn được một bi thì lại được đánh tiếp và đối_thủ nào ăn được bi số 9 thì người đó thắng Bida 9 bóng lúc bắt_đầu trò_chơi bóng được xếp như hình quả trám bi số 9 ở giữa bi số 1 ở điểm cuối foot spot Billiard_Carom_Là cách chơi billiards theo đó người chơi đánh bi của mình bi chủ chạm liên_tiếp bi đỏ và bi của đối_phương Khi đánh cú khai_cuộc bi đỏ được đặt ở điểm cuối bàn điểm giữa theo chiều dài bàn và cách băng cuối 71 cm bi đối_phương được đặt ở điểm đầu bàn tương_tự điểm cuối và bi của đấu_thủ khai_cuộc được đặt cách ngang bi đối_phương 18 cm trái hoặc phải Người đánh cú khai_cuộc phải đánh bi chủ chạm vào bi đỏ trước_tiên Ở lần đánh tiếp_theo có_thể chạm bất_cứ bi nào trước cũng được Bida carom thường được chơi trên bàn không túi lưới kích_thước là 1 5 x 3 m 5 x 10 ft dùng hai bi cơ mỗi bi cho một người chơi và một hoặc hai bi mục_tiêu Đây được gọi là lối chơi bida tự_do hoặc đơn_giản lối chơi này được chơi rộng_rãi nhất một điểm được ghi bằng cách đánh bi cơ chạm vào bóng mục_tiêu này đến bóng mục_tiêu khác Lối chơi khó hơn là carom băng trước khi chạm một hoặc hai bi mục_tiêu thì bóng cơ phải chạm nhiều hơn một lần vào thành bàn băng Lối chơi balkline là kiểu chơi trong đó người ta vẽ các vạch trên mặt bàn mà người chơi chỉ được phép chơi trong các giới_hạn đó Lối chơi khó nhất là bida 3 băng trước khi chạm 1 hoặc 2 bi cơ phải chạm vào 3 băng trở lên Bida tự_do đơn_giản mà vẫn rất phổ_biến ở châu_Âu_Mỹ_La_Tinh và châu_Á đã dần mất tính phổ_biến ở Mỹ trong thời_kỳ nước Mỹ bị chia_cắt trước chiến_tranh thế_giới thứ hai 1939 1945 Nó được thay_thế bởi lối chơi bida 3 băng Ba người Mỹ là Jake_Schaefer_Jr_Welker Cochran và Willie_Hoppe đã thống_trị lối chơi Balkline và 3 băng_từ năm 1910 đến 1952 Sau đó Allen_Gilbert trở_thành cơ thủ hàng_đầu Trên trường quốc_tế Raymond_Ceulemans người Bỉ là cơ thủ thống_trị lối chơi 3 băng anh giành được danh_hiệu vô_địch thế_giới nhiều lần và được coi là một cơ thủ huyền_thoại Torbjorn_Blomdahl người Thuỵ_Điển trở_thành cơ thủ chơi 3 băng xuất_sắc nhất những năm 1990 Billiard_Carom 3 băng 3 cushion carom Trước khi chạm 1 hoặc 2 bi bi chủ phải chạm ba lần vào băng Khi 3 bi bị dính bi được đặt lại thẳng hàng như sau bi chủ đặt tại điểm đầu bàn bi đỏ đặt điểm cuối bàn bi đối_phương đặt điểm giữa bàn cách đều 2 bi kia Billiard_Carom 1 băng 1 cushion carom Trước khi chạm 1 hoặc 2 bi bi chủ phải chạm một lần vào băng chạm vào thành bàn Người đánh bị mất lượt trong các trường_hợp sau Bi rơi ra khỏi bàn Bi văng lên rồi đứng yên trên thành bàn Chân người đánh không chạm sàn Quần_áo hoặc bộ_phận nào đó của cơ_thể chạm vào bi Chạm bi chủ 2 lần Nếu bi chủ dính bi mục_tiêu thì bi chủ được đặt lại vào vị_trí quy_định và bi mục_tiêu ở nguyên vị_trí Trong trường_hợp điểm quy_định đã bị mục_tiêu khác choán chỗ thì bi choán chỗ phải được dời về vị_trí quy_định Billiard_Libre_Tự do Một bi chạm 2 bi còn lai dưới bất_kỳ hình_thức nào Khi bi chủ bị dính vào một trong hai bi còn lại đấu_thủ sẽ tiếp cú đánh ở vị_trí khai_cuộc Kích_thước bàn Billiard_Theo tiêu_chuẩn thi_đấu mặt bàn billiards phải được làm bằng những phiến đá tự_nhiên có bề dày tối_thiểu 2 54 cm không biến_dạng trước sự thay_đổi của nhiệt_độ hay môi_trường Mặt bàn thường làm bằng 3 phiến đá ghép lại để dễ di_chuyển cũng như điều_chỉnh độ phẳng Điểm bắt_buộc là điểm nối giữa những phiến đá phải thật phẳng sai_số cho_phép không quá 0 04mm Để đảm_bảo độ phẳng mặt bàn chỉ được phép sai_số giữa 2 đầu chiều dài là 0 4mm và 0 2mm theo chiều ngang Ngoài_ra mặt bàn không được võng xuống quá 0 7mm khi có vật nặng 90 kg đặt lên trên Mặt bàn được phủ 1 lớp vải với thành_phần chính làm từ len và được căng đúng_mức để không ảnh_hưởng đến đường lăn của bi Băng mặt trong của bàn billiards phải được làm bằng cao_su đặc và chìm sâu khi thả xuống_nước Khi đánh mạnh bi chạm băng bật ra phải không bị nhảy Lớp vài bọc căng được kéo căng ở mức nhất_định và lớp vải này phải nổi khi thả trên nước Vải có chất_lượng tốt phải có thành_phần gồm 75 len và 25 nylon Ngoài_ra bàn billiards còn phải đáp_ứng một_số tiêu_chuẩn khác như bàn phải cao 75 80 cm băng cao 3 6 3 7 cm kích_thước bàn lọt_lòng 142x284cm kích_thước phủ bì 168x310cm Các loại bàn Có hai loại bàn sau đây được chơi thịnh_hành hơn cả BULLET Loại bàn thứ nhất có lỗ_hổng những lỗ này gọi là các túi lưới để hứng bi nằm ở các góc bàn và ở hai đầu trung_tuyến đường_biên bàn bida Loại bàn thứ hai không có túi hứng bi Đối_với bàn có túi lưới mục_đích của người chơi là dùng cây gậy đánh bóng vào lưới BULLET Loại bàn thứ hai là bàn không có túi lưới người ta tính điểm bằng cách đánh bóng cơ bật liên_tiếp vào những viên bi khác Carom đôi_khi bi cơ bắt_buộc phải chạm vào thành bàn Các trò_chơi Carom của bàn không có túi lưới rất thịnh_hành ở châu_Âu châu_Mỹ La_Tinh và châu_Á Các trò_chơi của bàn có túi lưới bao_gồm cả lối đánh pool lại thịnh_hành ở những nước nói tiếng Anh Các tay cơ nổi_tiếng Quốc_tế Cơ thủ snooker huyền_thoại là Joe_Davis người Anh ông nghỉ hưu vào năm 1946 sau 20 năm bất bại Ông ghi được 100 điểm hoặc 687 lần thọc bi vào lưới Sau đó Horace_Lindrum người Úc đã phá vỡ kỷ_lục của ông Sang thập_niên thứ nhất của thế_kỷ 21 cơ thủ O Sullivan là số 1 vương_quốc_Anh và thế_giới ở thể_loại này O Sullivan đã vô_địch toàn Anh và thế_giới nhiều lần từ năm 2000 đến nay ông cũng đã đi tour đấu khắp_nơi trên thế_giới Người ta gọi ông là Pele của snooker ông đã 5 lần vô_địch thế_giới snooker và kiếm được hơn 10 triệu bảng Anh tiền thưởng Đáng chú_ý là ông có tour giao_hữu với nữ cơ thủ xinh_đẹp số 1 Đài_Loan Pan_Xiaoting ở thể_loại billiard 9 pool cũng như snooker sở_trường Việt_Nam BULLET Lê_Trọng_Ngọc 5 HCV BULLET Lê_Dũng 2 HCV BULLET Phạm_Thanh_Thuỷ 1 HCV BULLET Phạm_Hoài_Nguyên 1 HCV BULLET Phạm_Hoài_Nam 1 HCV BULLET Nguyễn_Trọng_Kiên 2 HCV BULLET Nguyễn_Thành_Long 2 HCV Trò_chơi billiard đã xuất_hiện trên thế_giới hơn một_nửa thế_kỷ nay Tại Việt_Nam thời Pháp thuộc đã xuất_hiện các bàn billiard Pháp 3 bi trong các Câu_lạc_bộ sĩ_quan để tầng_lớp thượng_lưu và các sĩ_quan giải_trí BULLET 1HCĐ tại SEA_Games 21 BULLET 1HCV 1HCB tai ASIAD 2002 BULLET 4HCV 3HCB 1HCĐ tại SEA_Games 22 BULLET 5HCV 4HCB 1HCĐ tại SEA_Games 30 Liên_kết ngoài BULLET World_Snooker_Association_BULLET International_Billiards_Snooker_Federation BULLET European_Billiards_Snooker_Association BULLET Scottish_Snooker_NGB for Snooker_Billiards in Scotland
Snooker