Trịnh_Trang công Trịnh_Trang công chữ Hán_鄭莊公 757 TCN 701 TCN tên thật là Cơ_Ngụ_Sinh_姬寤生 là vị vua thứ ba của nước Trịnh chư_hầu nhà Chu thời Xuân_Thu trong lịch_sử Trung_Quốc Ông trị_vì từ năm 743 TCN đến năm 701 TCN tổng 42 năm Trong lịch_sử Trung_Quốc Trịnh_Trang công đôi_khi được liệt vào hàng Ngũ_Bá nổi_danh với việc khiến nước Trịnh trở_thành một tiểu bá đầu thời Xuân_Thu Ông khiến quốc lực nước Trịnh cường_thịnh lấn_át Chu_Bình vương tiêu_diệt thế_lực của Chu_Hoàn vương trong trận Nhu_Cát_繻葛之战 thôn_tính nước Đái can_thiệp nước Tống và nước Tề tạo nên tiền_lệ chư_hầu lấn_át Thiên_tử trong thời_kì Đông_Chu_Trong việc nội_trị ông nổi_tiếng với việc mưu_tính và diệt_trừ người em Cung thúc Đoàn 共叔段 nổi_tiếng với điển_tích Trịnh bá khắc Đoàn vu Yển_鄭伯克段于鄢_Trịnh_Trang công được xem như vị quốc quân chư_hầu đầu_tiên có hành_động lấn_át Chu_Thiên tử lấn đất cướp lúa bắn bị_thương thiên_tử Đối_với việc Cung thúc Đoàn làm_phản kinh Xuân_Thu coi đó là sự tàn_nhẫn của ông lẽ_ra khi biết Cơ_Đoàn có manh_tâm ông nên ngăn_chặn từ đầu nhưng Trịnh_Trang công không dạy em để cho dã_tâm của Đoàn phát_lộ mà tiêu_diệt không còn nghĩa anh_em Thân_thế Ông là con trai cả của Trịnh_Vũ công vua thứ hai của nước Trịnh_Mẹ là Vũ_Khương_武姜 con gái Thân hầu quân_chủ nước Thân_Trong lúc sinh ông Vũ_Khương không may đẻ ngược suýt mất_mạng nên đặt nên Ngụ_Sinh_寤生 tức tỉnh dậy sau khi sanh Cũng vì nguyên_do này bà vô_cùng lạnh_nhạt Ngụ_Sinh và ra_sức thiên_vị em_trai ông là Cơ_Đoàn_Tuy vậy Trịnh_Vũ công vẫn phong Ngụ_Sinh làm Thế_tử Trước khi Trịnh_Vũ công qua_đời Vũ_Khương khẩn xin phế Ngụ_Sinh cho Cơ_Đoàn thay ngôi Thế_tử nhưng Trịnh_Vũ công không nghe mà vẫn bảo_toàn ngôi_vị cho Ngụ_Sinh_Năm 744 TCN Trịnh_Vũ công mất Ngụ_Sinh lên nối_ngôi tức_là Trịnh_Trang công Ông cũng được Chu_Bình vương cho thế_tập_chức khanh sĩ trong triều_đình Đông_Chu_Diệt_Thái Thúc_Đoàn_Năm 743 TCN sau khi Trịnh_Trang công vừa lên_ngôi ông theo lời thỉnh_cầu của mẹ phong cho em Cơ_Đoàn ở ấp Kinh_Đại phu Sái_Trọng can_ngăn nhưng Trịnh_Trang công cho là ý của Vũ_Khương nên phải tuân theo Sái_Trọng khuyên ông nên đề_phòng trước bất_trắc Cơ_Đoàn thụ_phong ấp Kinh gọi là Kinh_Thành Thái thúc 京城太叔 hay Thái thúc Đoàn 太叔段_Thái thúc Đoàn dần_dà muốn phát_triển thế_lực dụ ấp Tây_Bỉ và ấp Bắc_Bỉ về theo mình sau đó lại dụ ấp Lẫm_Duyên Một số người lo_ngại cho Trịnh_Trang công cảnh_báo ông rằng Thái thúc Đoàn sẽ tạo phản Trang công trấn_an họ và tự đề_phòng Sau đó Thái thúc Đoàn lại xây thành mới tụ_tập quân_lính và vũ_khí muốn hẹn ngày đến đánh vào kinh_đô Mẹ ông là Vũ_Khương ủng_hộ Đoàn muốn làm nội_ứng Năm 722 TCN Thái thúc Đoàn khởi_binh đánh Trịnh_Trang công Vũ_Khương làm nội_ứng Trịnh_Trang công phòng_bị trước sai Tử_Phong mang quân và 200 cỗ xe đánh Thái thúc Đoàn ở đất Kinh_Người đất Kinh thấy quân Trịnh đến bèn phản lại Đoàn Đoàn bỏ chạy đến ấp Yển_Trịnh_Trang công mang quân đánh ấp Yển_Tháng 5 năm đó Thái thúc Đoàn bỏ chạy sang ấp Cung_Trịnh_Trang công tấn_công ấp Cung_Đoàn không chống nổi và tự_vẫn Sự_kiện này trở_thành một điển_tích gọi là Trịnh bá diệt Đoàn tại Yển_鄭伯克段于鄢_Phục hồi tình mẫu_tử Con Cung thúc Đoàn là Công_Tôn_Hoạt chạy sang Vệ cầu_cứu Vệ_Hoàn công Vệ_Hoàn công tin theo lời Công_Tôn_Hoạt bèn mang quân đánh Trịnh chiếm đất Lâm_Diên_Trang công bèn mượn quân nhà Chu cùng quân nước Quắc tiến sang nước Vệ đánh thắng quân Vệ ở Nam_Bỉ_Vệ_Hoàn công phải phải xin cầu_hoà cùng nước Trịnh ăn_thề Trịnh_Trang công hận mẹ làm nội_ứng cho Đoàn có ý giết mình đoạt ngôi nên đày Vũ_Khương đến ấp Dĩnh và thề rằng chỉ gặp lại khi xuống suối_vàng Đại_phu Dĩnh_Khảo_Thúc can_ngăn Trịnh_Trang công khuyên ông nên giữ hiếu đạo với mẹ Trịnh_Trang công ân_hận muốn đón Vũ_Khương về Theo kế của Dĩnh_Khảo_Thúc ông đào hầm đất đến chỗ có suối chảy coi đó là suối_vàng rồi sai người rước Vũ_Khương tới làm lễ gặp_mặt Hai mẹ_con gặp nhau dưới hầm và phục_hồi tình mẫu_tử như trước Chiến_tranh với chư_hầu Năm 722 TCN Tống_Mục công qua_đời Mục công không nhường ngôi cho con là công_tử Phùng mà lập con Tống_Tuyên công là Dữ_Di tức Tống_Thương công Tử_Phùng trốn sang nước Trịnh_Trịnh_Trang công giúp_đỡ Tử_Phùng cho nương_nhờ Năm 719 TCN Vệ_Hoàn công bị em là Vệ_Châu_Dụ giết Để tạo uy_thế Vệ_Châu_Dụ hợp binh với nước Tống cùng đánh Trịnh_Tống_Thương công lấy cớ Trịnh_Trang công chứa_chấp công_tử Phùng là đối_thủ tranh ngôi nên nhất_trí với Châu_Dụ cùng mời thêm nước Trần và nước Sái_Liên quân bốn nước cùng mang quân đánh Trịnh Sau đó lại gọi thêm nước Lỗ công_tử Huy nước Lỗ mang quân đi hội Quân 5 nước vây đất Đông_Môn nước Trịnh một thời_gian rồi gặt lúa lấy mang về nước Trịnh_Trang công tiên_đoán vua Vệ_Châu_Dụ rồi sẽ bị giết Quả_nhiên Châu_Dụ trở về bị giết chết Năm 718 TCN ông mang quân đánh Vệ báo_thù trận này Nước Vệ mượn quân nước Nam_Yên_Trịnh_Trang công dùng 5 tướng Sái_Trọng_Nguyên_Phồn Tiết_Giá_Man_Bá và Tử_Nguyên mai_phục mấy mặt đánh tan quân 2 nước Sau đó nhân có người nước nước Chu đến tố_cáo nước Tống lấn đất Trịnh_Trang công mang quân đánh Tống báo_thù việc xâm_lược năm trước Hai bên đánh nhau bất_phân_thắng_bại Vì mâu_thuẫn với thiên_tử nhà Chu_Trịnh_Trang công_sai người giúp_sức cho Khúc_Ốc_Trang_Bá nước Tấn để giành ngôi vua Tấn chống lại Tấn_Ngạc hầu trong khi Chu_Hoàn vương lại ra_sức ủng_hộ Tấn_Ngạc hầu Khúc_Ốc tuy mạnh nhưng chưa giành được ngôi Năm 717 TCN Trịnh_Trang công mang quân đánh nước Trần báo_thù việc Trần hợp binh với Tống và Vệ đánh mình Sang năm 716 TCN hai nước giảng_hoà nước Trần xin kết thông_gia Trịnh_Trang công_bằng lòng đem con gái Trần_Hoàn công gả cho Thế_tử Cơ_Hốt con trai của chính_thất Phu_nhân Đặng_Mạn_Tống_Thương công_nhân lúc Trịnh_Trang công đi đánh Trần chiếm Trường Cát_Năm 713 TCN Trịnh_Trang công cùng Tề_Ly công và công_tử Huy nước Lỗ hội binh đánh Tống_Quân_Trịnh lần_lượt đánh chiếm đất Cáo và đất Phòng của Tống đều cho nước Lỗ_Tống liên_minh với nước Vệ nước Sái chống lại Tháng 7 năm đó Tống_Thương công và Vệ_Tuyên công lấy cớ tiến vào nước Đái phụ dung của nước Trịnh Sau đó liên_quân Tống_Vệ_Sái có bất_hoà Trịnh_Trang công thừa_cơ tiến vào diệt nước Đái đánh_bại liên_quân Tống_Vệ_Sái_Năm 712 TCN Trịnh_Trang công_hội với Lỗ_Ẩn công ở đất Thời_Lai bàn việc đánh nước Hứa_Tháng 7 ông cùng Tề_Ly công tấn_công nước Hứa hạ được thành lấy nước Hứa_Trong trận này Công_Tôn_Át vì ghen công với Dĩnh_Khảo_Thúc nên đã bắn lén giết chết Khảo_Thúc Sau đó Trang công mang quân đánh nhau với nước Tức đánh_bại quân Tức_Tháng 10 năm đó ông cùng nước Quắc đánh nước Tống báo_thù đánh tan quân Tống_Năm 711 TCN Trịnh_Trang công lấy ngọc_bích sang biếu nước Lỗ đề_nghị Lỗ_Hoàn công đổi lấy ruộng_đất Banh để cúng Chu_Công_Lỗ_Hoàn công_bằng lòng Cùng năm đó thái tể nước Tống là Hoa_Đốc giết Tống_Thương công Trịnh_Trang công nghe tin bèn họp các nước Lỗ_Tề_Trần cùng bàn về loạn nước Tống_Hoa_Đốc bèn mang của đút_lót cho cả bốn nước và xin đón công_tử Phùng về nước làm vua Trịnh_Trang công và các chư_hầu bằng_lòng cho Tử_Phùng về nước lên_ngôi tức_là Tống_Trang công Năm 706 TCN quân Bắc_Nhung đánh nước Tề_Tề_Hy công cầu_cứu nước Trịnh_Trịnh_Trang công_sai thế_tử Cơ_Hốt mang quân cứu Tề đánh_đuổi được quân Nhung_Tề_Hy công định gả con gái cho Cơ_Hốt nhưng Thế_tử Hốt từ_chối Chống_đối Chu thiên_tử Trịnh_Trang công nối chức cha được làm khanh sĩ trong triều_đình nhà Chu thường tỏ ra chuyên_quyền lấn_át Chu_Bình vương mà Bình vương không làm gì được Sau đó Trịnh_Trang công lại mang quân cướp phá bờ_cõi nhà Chu cướp thóc_lúa nhưng Chu_Bình vương cũng không dám đánh trả Về sau Trịnh_Trang công ngại uy_tín của Bình vương là thiên_tử toàn thiên_hạ nên sai người đến xin giảng_hoà và đổi con_tin Việc thiên_tử đổi con_tin với chư_hầu rất trái_ngược với phép_tắc nhưng vì khi đó Bình vương thế yếu nên phải chấp_thuận Bình vương sai con là Duệ_Phụ sang làm con_tin ở nước Trịnh còn Trịnh_Trang công cũng sai con_cả là Cơ_Hốt sang Lạc_Dương ở nhà Chu_Năm 720 TCN Chu_Bình vương mất Trang công cho người đón Cơ_Hốt về rồi hộ_tống thái_tử về triều nối_ngôi Nhưng giữa đường Duệ_Phụ bệnh chết con là Lâm kế_vị tức Chu_Hoàn_Vương_Chu Hoàn_Vương trọng_dụng Quắc công muốn bãi_chức khanh sĩ của Trịnh_Trang công Trịnh_Trang công tức_giận sai Sái_Trọng đánh nhà Chu cắt lúa đất Ôn và đất Thành đem về Từ đó Chu và Trịnh bất_hoà Năm 717 TCN Trịnh_Trang_Công vào triều_kiến nhà Chu_Chu_Hoàn vương không được tiếp_đãi được theo đúng lễ tiếp_đãi chư_hầu và cho Quắc công Kỵ_Phủ làm khanh sĩ giúp_việc Trịnh_Trang_Công nổi_giận sang năm 711 TCN tự_ý cùng nước Lỗ trao_đổi hứa điền Lỗ trao Hứa_Điền cho Trịnh còn Trịnh trao Banh cho Lỗ_Năm 707 TCN Trịnh_Trang công bỏ không đến triều_kiến Chu_Hoàn vương Chu_Hoàn_Vương tức_giận hội quân cùng các nước chư_hầu gồm Sái_Vệ và Trần bèn mang quân đánh nước Trịnh để trả_thù Hai bên chạm_trán ở Nhu_Cát_Chu_Hoàn vương tự đi giữa sai Quắc công Lâm_Phủ đi bên phải cùng quân Sái_Vệ còn Chu công Hắc_Kiên đi bên trái cùng quân Trần_Trịnh_Trang công cùng Sái_Trọng và Cao_Cừ_Di mang quân ra địch Trịnh_Tử_Nguyên hiến_kế cho Trịnh_Trang công nên tập_trung đánh vào cánh quân Trần vì nước Trần đang có loạn Trịnh_Trang công làm theo bày trận ngư lệ gồm xe đánh trước đội_ngũ đi sau Quân Trịnh bắn đạn đá tấn_công Quân 3 nước Trần_Vệ_Sái thua chạy quân nhà Chu đại loạn Tướng Trịnh là Chúc Đam bắn trúng vai Chu_Hoàn vương Hoàn vương bỏ chạy Trịnh_Trang công ngăn Chúc Đam đuổi theo vua Hoàn vương ông chủ_trương chỉ nên giữ cõi không nên truy_bức thiên_tử Qua_đời Trịnh_Trang công có 11 người con trong đó được yêu_quý nhất có bốn người là Thế_tử Hốt_Công tử Đột_Công tử Vĩ và Công_tử Anh Năm 701 TCN Trịnh_Trang công qua_đời Ông làm vua được 43 năm thọ 57 tuổi Đại_phu Sái_Trọng lập Thế_tử Hốt lên nối_ngôi tức Trịnh_Chiêu công Công_tử Đột sang làm con_tin ở nước Tống_Trong_Đông_Chu liệt quốc Trịnh_Trang công trong tiểu_thuyết Đông_Chu liệt quốc của Phùng_Mộng_Long là nhân_vật nổi_bật trong những hồi đầu Ông được nhắc đến qua những việc diệt Thái thúc Đoàn đào hầm đất gặp mẹ liên_minh với Tề đánh chư_hầu bắn vua Chu_Hoàn vương Phùng_Mộng_Long mô_tả ông là người có tính_cách gian_hùng Xem thêm BULLET Trịnh_Vũ công BULLET Trịnh_Chiêu công BULLET Trịnh_Lệ công BULLET Trịnh_Vỉ_BULLET_Trịnh tử Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Chu bản kỉ BULLET Trịnh thế_gia BULLET Vệ_Khang thúc thế_gia BULLET Tống_Vi tử thế_gia BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 1 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh
Trịnh_Trang công