Lỗ_Tuyên công Lỗ_Tuyên công chữ Hán_魯宣公 trị_vì 608 TCN 591 TCN tên thật là Cơ_Uy_姬餒 là vị vua thứ 21 của nước Lỗ chư_hầu nhà Chu trong lịch_sử Trung_Quốc Lỗ_Tuyên công là con trai của Lỗ_Văn công nhưng vì do cơ thiếp sinh ra nên ban_đầu không có tư_cách kế_vị Sau khi vua cha qua_đời mẹ ông dựa vào thế_lực của họ Đông_Môn trong nước và ngoại_viện từ nước Tề để giết_hại hai vị đích tử để đưa ông lên quân vị Trong những năm trị_vì của ông thế_lực của Lỗ tiếp_tục suy_yếu trước sự lớn_mạnh của các cường_quốc Trung_Nguyên như Tấn_Tề_Sở_Đến năm cuối đời Tuyên công mưu cùng họ Đông_Môn trừ_bỏ ba nhà đại_phu Tam_Hoàn đang thâu_tóm quyền chính nhưng thất_bại khiến Đông_Môn thị bị diệt và Tam_Hoàn tiến thêm một bước đoạt lấy quyền_lực của công thất Thân_thế Cơ_Uy là con trai trưởng của Lỗ_Văn công vị vua thứ 20 của nước Lỗ mẹ là Kính_Doanh thiếp thị của Lỗ_Văn công Tuy Uy là con trai trưởng và Kính_Doanh rất được Văn_công sủng_ái nhưng vì đã có bà phu_nhân Khương thị sinh ra hai công_tử Ác và Thị nên không lập Uy là thế_tử Kính_Doanh không chịu an_phận nên thường liên_lạc với đại_phu nắm quyền là Đông_Môn_Tương_Trọng tức Trọng_Toại con Trang công chú Lỗ_Văn công để gửi_gắm Tiếp về sau Năm 609 TCN Lỗ_Văn công mất Theo phong_tục của nước Lỗ thì người con đích là công_tử Ác kế ngôi nhưng chưa chính_thức làm lễ lên_ngôi Trọng_Toại được cử đi sứ Nước Tề cảm_tạ việc dự tang và chúc_mừng Tề_Huệ công mới lên_ngôi đã nói tốt với Tề hầu về công_tử Uy và có ý cầu_thân công_chúa của Tề cho Công_tử Mùa đông cùng năm sau khi Trọng_Toại trở về nước thì lừa giết công_tử Ác và công_tử Thị ở chuồng ngựa Thúc_Trọng_Huệ_Bá là anh của Thúc_Tôn_Đắc_Thần một trong Tam_Hoàn phản_đối việc_làm của Trọng_Toại cũng bị Toại lừa vào cung giết chết Phu_nhân Khương thị tức_giận bỏ về nước Tề người Lỗ vì thương cho bà nên gọi là Ai_Khương hay Xuất_Khương_Em cùng mẹ với Tuyên công là Công_tử Thúc_Hật bất_bình vì anh mình giết vua soán ngôi nên không nhận bổng_lộc của triều_đình nữa mà tự khâu giày bán để kiếm_ăn Tuyên công nhiều lần ban_tặng các đồ_dùng và thức_ăn nhưng Thúc_Hật đều không nhận cứ sống như một người_dân thường đến khi chết Trị_vì thời_kì đầu Cùng năm Tuyên công lên_ngôi thì ở nước Cử_Cử_Kỷ công là Quý_Đà bị Thái_tử Bộc giết chết Bộc sau đó bỏ chạy sang nước Lỗ lại mang theo ngọc quý để dâng hối_lộ Tuyên công nhà_vua vì_thế muốn dung_dưỡng Bộc_Quý_Tôn_Hàng Phủ quan đại_phu họ Quý thuộc Tam_Hoàn sai đuổi Bộc khỏi Lỗ vì cho hắn là người giết cha phản_quốc và ăn_trộm Tháng_giêng năm 608 TCN Lỗ công làm lễ lên_ngôi Ông sai Trọng_Toại sang nước Tề rước công_chúa của Tề là Mục_Khương về Lỗ lập làm phu_nhân Hành_động cưới vợ trong khi có đại_tang của Lỗ_Tuyên công bị Tả truyện chê_trách Sau khi lên_ngôi Lỗ_Tuyên công_sai Quý tôn Hàng Phủ sang thông_hiếu và thần_phục nước Tề mang nhiều ruộng_đất ở Tế_Tây sang hiến cho Tề_Huệ công để lấy_lòng đồng_thời xin được làm lễ minh_thệ với nhau Mùa hạ năm 608 TCN Lỗ công đến hội với Tề hầu ở Bình_Châu thuộc nước Tề trong buổi hội đó vua_tôi nước Tề thừa_nhận ngôi_vị của Tuyên công Trong những năm tiếp_theo nước Lỗ vẫn duy_trì liên_minh với nước Tề_Năm 605 TCN vì nước Cử và nước Đàm hay xảy ra chiến_tranh Lỗ_Tuyên công cùng với Tề_Huệ công tìm cách giảng_hoà cho hai nước nhưng người Cử không chịu làm hoà Thế_là Lỗ đem quân đánh Cử lấy được đất Hướng_Việc làm này của ông bị Tả truyện đánh_giá là phi lễ Mùa xuân năm 604 TCN Lỗ_Tuyên công sang triều_kiến vua Tề_Quan đại_thần của Tề là Cao_Cố tìm cách giam vua Lỗ ở Tề để ép gả công muội là Thúc_Cơ cho ông này Tuyên công đành phải chấp_nhận yêu_cầu của Cao_Cố để được thả về nước vào mùa hạ năm đó Mùa hạ năm 602 TCN Tề đi đánh nước Lai_Lỗ_Tuyên công cũng mang quân giúp Trị_vì thời_kì giữa Vì Lỗ_Tuyên công dựa vào thế_lực của người Tề để bước lên_ngôi vị nên những năm đầu ông đều ngả theo Tề mà tuyệt_giao với nước mạnh nhất Trung_Nguyên khi đó là Tấn_Đến khi Tấn_Thành công lên_ngôi có ý_chí phục_hưng_nghiệp bá_chủ Mùa đông năm 602 TCN Tấn hầu hội chư_hầu ở Hắc_Nhưỡng_Lỗ công vì uy_thế nước Tấn mạnh bất_đắc_dĩ phải đến hội Trước hội thề người Tấn lấy cớ Tấn hầu lên_ngôi đã lâu mà nước Lỗ không tới chầu cũng không sai sứ tới lễ sính rồi giam ông lại trong trại cũng không cho dự hội thề Sau đó Lỗ công phải đem vàng_bạc hối_lộ cho các đại_phu của Tấn mới được thả về nước Đầu năm 601 TCN Trọng_Toại mất khi đang trên đường đi sứ nước Tề_Mấy tháng sau mẹ của Tuyên công là Kính_Doanh cũng mất Tuyên công cho an_táng bà theo nghi_lễ tiểu quân vợ vua dù lúc Văn_công còn sinh_thời Kính_Doanh chỉ ở hàng thiếp thất Cùng năm đó nước Lỗ xây thành Bình_Dương Năm 600 TCN mùa thu_quân_đội nước Lỗ chiếm ấp Căn_Mâu của nước Châu_Lâu một nước Đông_Di_Mùa xuân năm 599 TCN nhân việc Lỗ_Tuyên công đến chầu nước Tề đã 4 lần vua_tôi nước Tề bèn lần_lượt trả lại ruộng cho nước Lỗ ở đất Vân_Hoan và Quy_Âm_Từ thời Lỗ_Văn công Lỗ và nước Châu lân_cận đã có hiềm_khích Khi Tuyên công lên_ngôi Châu tử có đến chầu nhưng sau đó 10 năm lại không giao_thiệp với Lỗ nữa Vì_thế mùa thu năm đó Tuyên công_sai Công tôn Quy_Phủ con Trọng_Toại đánh Châu lấy ấp Dịch_Năm 598 TCN ông lại liên_quân với Tề cùng phạt nước Cử_Trị vì thời_kì cuối Khi trước nhà_nước chỉ đánh thuế 1 10 ruộng công mà không lấy thuế ruộng của dân khiến nhân_dân đều vui_vẻ Nhưng kể từ năm 594 TCN thời Lỗ_Tuyên công nước Lỗ áp_dụng chính_sách đánh thuế vào ruộng tư Việc_làm này bị các sử_gia phần_nhiều chê_trách Cùng năm đó nước Lỗ liên_tục gặp nạn châu_chấu và nạn đói Mùa xuân năm 592 TCN Tấn_Cảnh công_cử Khước_Khắc đi sứ sang Tề_Lỗ_Tuyên công cũng sai Quý tôn Hàng Phủ đi sứ Tề_Khoảnh công con của Tề_Huệ công vì để làm vui_lòng Thái phu_nhân nhân Khước_Khắc bị gù Quý tôn Hàng Phủ bị hói đầu sứ nước Vệ_Tôn_Lương_Phu bị chột sứ nước Tào là công_tử Thủ nước Tào bị gù bèn chọn ra người bị gù hói thọt và chột ra mà tiếp sứ bốn nước Sứ_giả 4 nước căm_giận về tâu với vua xin đem quân phạt Tề_Do lúc này chính sự nước Tề đã suy kém nên Lỗ không còn giữ tình giao_hảo với Tề nữa mà ngả theo phe Tấn_Mùa hạ năm đó Lỗ_Tuyên công cùng với Tấn hầu Vệ hầu Tào bá Châu tử hội minh ở Đoạn Đạo_Trong hội minh Tấn hầu không cho sứ Tề vào hội sau đó bắt giam họ để chuẩn_bị phạt Tề nhưng cuối_cùng lại không ra_quân Mùa xuân năm 591 TCN Lỗ công đem quân thảo phạt các nước nhỏ lân_cận như Cử_Lai_Châu_Kỷ Tháng 4 cùng năm Lỗ công_sai sứ sang Sở xin giúp quân đánh Tề nhưng gặp lúc Sở Trang vương chết nước Sở có tang không phát binh được Công tôn Quy_Phủ là con của Trọng_Toại đang được Tuyên công tin_tưởng vì thấy thế_lực ba gia_tộc họ Hoàn quá mạnh nên đề_xuất với Lỗ công nhờ vào quân nước Tấn mà trừ_bỏ ba nhà Tuyên công bèn sang Quy_Phủ đi sứ Nước Tấn để kết_giao Tuy_nhiên việc chưa thành thì vào ngày Nhâm_Tuất tháng 10 năm đó Tuyên công bạo_bệnh mà chết ở tẩm điện Ông tại_vị được 18 năm Quý tôn Hàng Phủ nhân đó nắm lấy chính_quyền đuổi Công tôn Quy_Phụ và cả dòng_họ Đông_Môn ra khỏi nước Lỗ rồi lập con trai trưởng của Tuyên công là Hắc_Quăng năm đó 13 tuổi lên kế_vị tức_là Lỗ_Thành công Tháng 2 năm 590 TCN ngày Tân_Dậu người Nước Lỗ làm lễ an_táng cho Tuyên công Đánh_giá Sử_gia Vương_Nguyên_Kiệt chê_trách Lỗ_Tuyên công như sau Gia_đình BULLET Cha Lỗ_Văn công BULLET Mẹ đích Ai_Khương_BULLET_Mẹ ruột Kính_Doanh_BULLET_Anh em BULLET Công_tử Ác_BULLET_Công tử Thị_BULLET_Công tử Thúc_Hật_BULLET_Vợ BULLET Mục_Khương con gái Tề_Huệ công BULLET Con BULLET Lỗ_Thành công BULLET Công_tử Yển_BULLET_Công tử Tư_Xem thêm BULLET Lỗ_Văn công BULLET Lỗ_Thành công BULLET Đông_Môn_Tương_Trọng BULLET Quý tôn Hàng Phủ_BULLET_Tề_Huệ công BULLET Kính_Doanh_Tham khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Lỗ_Chu công thế_gia BULLET Tề_Thái công thế_gia BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 3 Nhà_xuất_bản Thành_phố Hồ_Chí_Minh
Lỗ_Tuyên công