Trạch_Liêu_Địch_Liêu 391 là người sáng_lập ra nước Nguỵ vào thời Ngũ_Hồ thập_lục quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Trong thời_gian trị_vì của mình ông sử_dụng tước_hiệu Thiên vương gần tương_đương với hoàng_đế Sự_nghiệp ban_đầu Cha hoặc bá_phụ của Địch_Liêu là Địch_Bân_翟斌 người này đã nổi_loạn chống lại hoàng_đế Phù_Kiên của Tiền_Tần vào năm 383 Địch_Bân ủng_hộ Mộ_Dung_Thuỳ khi Mộ_Dung_Thuỳ cũng nổi_dậy chống lại Tiền_Tần và lập ra nước Hậu_Yên_Tuy nhiên vào năm 384 khi Mộ_Dung_Thuỳ bao_vây Nghiệp_Thành do con trai của Phù_Kiên là Phù_Phi trấn_thủ Địch_Bân nhận thấy rằng Mộ_Dung_Thuỳ không_thể chiếm được thành một_cách nhanh_chóng vì_vậy ông ta đã tính đến các lựa_chọn khác Địch_Bân khi đó đã yêu_cầu một tước_hiệu tổng_lý song đã bị Mộ_Dung_Thuỳ từ_chối Địch_Bân do_đó đã chuẩn_bị quay sang liên_minh với Phù_Phi song kế_hoạch của Địch_Bân đã bị phát_giác và ông ta bị giết chết cùng với hai anh_em là Địch_Đàn_翟檀 và Địch_Mẫn_翟敏_Có_lẽ vào thời_điểm này Địch_Liêu và người anh_em họ là Địch_Chân_翟真 đã chạy trốn cùng với một_số lính người Đinh_Linh và chống lại các chiến_dịch sau đó của Hậu_Yên để chiếm lãnh_thổ ở phía bắc và xung_quanh Hoàng_Hà_Vào cuối năm 384 các con trai của Mộ_Dung_Thuỳ là Mộ_Dung_Lân và Mộ_Dung_Nông đã đánh_bại Địch_Liêu và ông buộc phải chạy trốn đến chỗ người anh_em họ Địch_Chân_Vào năm 385 thuộc_hạ của Địch_Chân là Tiên_Vu_Khất_鮮于乞 đã ám_sát Địch_Chân và cố_gắng đoạt lấy quyền_lực song gia_tộc họ Địch đã tấn_công lại và giết chết người này một người anh_em họ khác của Địch_Liêu tên là Địch_Thành_翟成 đã lên kế_vị Địch_Chân song nhiều thuộc_cấp của họ đã đầu_hàng Hậu_Yên_Vào mùa thu năm 385 Mộ_Dung_Thuỳ tấn_công Địch_Thành và thuộc_hạ của Địch_Thành là Tiên_Vu_Đắc_鮮于得 đã giết chết Địch_Thành rồi đầu_hàng Quân Đinh_Linh phần_lớn đã bị thảm_sát Tuy_nhiên Địch_Liêu đã thoát khỏi vụ thảm_sát này và tìm cách trú_ẩn ở chỗ Đằng_Điềm_Chi_滕恬之 thái_thú quận Lê_Dương 黎陽 nay gần tương_ứng với Hạc_Bích_Hà_Nam của Đông_Tấn_Đằng_Điềm Chi rất tin_tưởng Địch_Liêu và Địch_Liêu đã lợi_dụng việc Đằng quá quan_tâm vào việc săn_bắn và thiếu hiểu_biết về nhu_cầu của binh_sĩ Địch_Liêu bắt_đầu phát_triển các mối quan_hệ với các binh_sĩ Năm 386 khi Đằng_Điềm_Chi đang tiến_hành một chiến_dịch ông ta đã uỷ_thác cho Địch_Liêu trấn_thủ Lê_Dương tuy_nhiên Địch_Liêu đã bắt_giữ Đằng_Điềm_Chi và chiếm Lê_Dương Cuộc nổi_loạn của Địch_Liêu đã góp_phần vào việc đình_chỉ các Tạ_Huyền nhằm khôi_phục lại các lãnh_thổ phía bắc của Đông_Tấn_Trong hai năm sau đó Địch_Liêu đã liên_tục cố đánh Đông_Tấn song đã bị đẩy lui và ông dường_như đã chấp_thuận lập một liên_minh với hoàng_đế Mộ_Dung_Vĩnh của Tây_Yên_Năm 387 Mộ_Dung_Thuỳ tấn_công Địch_Liêu và nhiều thuộc_hạ của Địch_Liêu đã đầu_hàng một_cách nhanh_chóng Địch_Liêu trong sợ_hãi đã chấp_thuận chịu khuất_phục trước Hậu_Yên và Mộ_Dung_Thuỳ có phép ông duy_trì vị_trí trấn_giữ và phong cho ông là Hà_Nam công Lập nước Nguỵ Vào mùa đông năm 387 Địch_Liêu đã từ_bỏ lòng trung_thành với Hậu_Yên và tấn_công các quận Thanh_Hà 清河 nay gần tương_ứng với Hình_Đài_Hà_Bắc và Bình_Nguyên 平原 nay gần tương_ứng với Đức Châu_Sơn_Đông của Hậu_Yên_Vào mùa xuân năm 388 ông cử một thuộc_cấp tên là Tuy Quỳnh_眭瓊 đến tạ_lỗi với Mộ_Dung_Thuỳ song Mộ_Dung_Thuỳ không còn tin ông và đã giết chết Tuy Quỳnh để thể_hiện rằng ông không quan_tâm đến việc tạ_lỗi này Địch_Liêu sau đó đã tuyên_bố lập ra một nước Nguỵ độc_lập và tự_xưng là Thiên vương Ông cũng cải niên_hiệu và lập nên một hệ_thống triều_chính Ông sau đó dời đô đến Hoạt_Đài_滑台 nay thuộc An_Dương Hà_Nam Năm 389 ông chiếm quận Huỳnh_Dương_滎陽 nay gần tương_ứng với Trịnh_Châu_Hà_Nam của Đông_Tấn_Ông cũng cử tướng Cố_Đê_故堤 giả_vờ đầu_hàng Lạc_Lãng vương Mộ_Dung_Ôn_慕容溫 của Hậu_Yên và ám_sát Mộ_Dung_Ôn mặc_dù vậy ông đã không có được thêm lãnh_thổ do quân của Cố_Đê đã nhanh_chóng bị Mộ_Dung_Nông đánh_bại Vào mùa thu năm 390 tướng Lưu_Lao_Chi_劉牢之 của Đông_Tấn đem quân đến đánh Địch_Liêu chiếm được Quyên_Thành_鄄城 nay thuộc Bộc_Dương_Hà_Nam buộc con trai của Địch_Liêu là Địch_Chiêu đang trấn_thủ thành này phải chạy trốn và sau đó đánh_bại Địch_Liêu ở gần kinh_thành Hoạt_Đài song không tiêu_diệt được nước Nguỵ_Năm 391 Địch_Liêu qua_đời Con trai là Địch_Chiêu lên kế_vị Tham_khảo BULLET Tấn thư BULLET Tư trị thông giám
Trạch_Liêu