Hoàng_Đình_Kinh_Hoàng_Đình_Kinh 1830 1888 còn gọi là Cai_Kinh ông là một thủ_lĩnh người Tày lãnh_đạo cuộc khởi_nghĩa chống Pháp trong vòng 7 năm 1882 1888 ở Lạng_Giang vào cuối thế_kỷ 19 Thân_thế Năm sinh của Cai_Kinh không rõ Ông sinh ra và lớn lên tại làng Thương tổng Thuộc_Sơn châu Hữu_Lũng phủ Lạng_Giang tỉnh Bắc_Ninh nay thuộc xã Cai_Kinh huyện Hữu_Lũng tỉnh Lạng_Sơn Từ nhỏ ông đã sớm biểu_lộ nghĩa_khí thường bênh_vực dân lành Trong một lần thổ_phỉ nhà Thanh tràn sang cướp_bóc ông đứng ra phản_kháng bị chúng cắt đứt một bên vành tai Lớn lên ông tập_hợp thanh_niên trong vùng tập_luyện võ_nghệ tổ_chức đánh phỉ bảo_vệ dân_làng Do uy_tín của mình ông được dân_chúng cử làm cai_tổng nên thường được gọi là Cai_Kinh_Sự_nghiệp đánh Pháp Năm 1862 ông tham_gia cuộc nổi_dậy chống lại nhà Nguyễn của Cai_Vàng Sau khi lực_lượng bị giải_tán ông sang Vân_Nam Trung_Quốc chiêu_tập binh_mã rồi đem bộ_hạ về nước cát_cứ vùng rặng núi miền thượng_du sông Thương với căn_cứ ở núi Đồng Nãi kiểm_soát một vùng rộng_lớn ở phủ Lạng_Thương_Ông tổ_chức đội quân rất có quy_củ nên gây được thanh_thế lớn Bấy_giờ nhà Nguyễn mất hẳn Nam_Kỳ vào tay người Pháp và đang hạ_mình khi bị Pháp đe_doạ ở Bắc_Kỳ_Một mặt triều_đình chủ_trương tránh cho quân chủ_lực giao_chiến với quân Pháp mặt_khác chiêu_dụ các đội quân cát_cứ tấn_công quân Pháp đặc_biệt là quân Cờ_Đen của Lưu_Vĩnh_Phúc thậm_chí cho quân Thanh vào tham_chiến Hậu_quả của chính_sách tai_hại này là triều_đình yếu_thế về ngoại_giao mất quyền kiểm_soát địa_phương và làm mất_lòng tin của dân_chúng Người được lợi nhiều nhất là quân Pháp Bất_chấp chủ_quyền của Đại_Nam tháng 6 năm 1883 quân Pháp ngang_nhiên thực_hiện Chiến_dịch Bắc_Kỳ nhằm chống lại các đội quân địa_phương của Việt_Nam quân Cờ đen và đội quân Quảng_Tây và Vân_Nam của nhà Thanh với mục_tiêu chiếm_đóng Bắc_Kỳ và giữ vững sự bảo_hộ của Pháp tại đó Bấy_giờ Cai_Kinh được triều_đình chiêu_dụ phong chức Tri_huyện Hữu_Lũng được tướng nhà Thanh cấp bằng Tán tương quân_vụ thường_xuyên hợp quân đánh Pháp Tháng 3 năm 1884 sau khi chiếm được thành Bắc_Ninh Pháp đưa một cánh quân định thừa_thắng chiếm luôn Lạng_Sơn tuy_nhiên khi tiến đến Hữu_Lũng thì bị quân Cai_Kinh phục_kích chặn đánh quyết_liệt nên phải rút về lại Bắc_Ninh Tuy_nhiên Đại_Thanh bấy_giờ lo thân không xong đành phải ký vào Bản quy_ước ngày 11 tháng 6 năm 1884 gồm 5 khoản mà trong đó có khoản Thanh triều sẽ lần_lượt triệt_thoái quân khỏi Bắc_Kỳ để Pháp rảnh tay bảo_hộ Đại_Nam đổi lấy việc được Pháp nhượng lại nhiều vùng_đất ở biên_giới phía Bắc của Đại_Nam_Trên đà thắng_thế Pháp lại gây áp_lực mới buộc triều_đình Huế ký Hoà_ước Giáp_Thân 1884 chính_thức giải_giới quân_đội Đại_Nam ở Bắc_Kỳ_Ngay sau khi Hoà_ước được ký tướng Millot phái Trung_tá Dugenne dẫn quân từ phủ Lạng_Thương kéo lên tiếp_quản các thành Lạng_Sơn Thất_Khê và Cao_Bằng do quân Thanh triệt_thoái Ngày 22 tháng 6 đoàn quân Pháp từ đồn Bắc_Lệ đến bờ sông Hoá một nhánh của sông Thương cách cầu Quan_Âm khoảng 8 dặm thì bị chặn lại Ở phía bên kia cầu quân Thanh và quân khởi_nghĩa người Việt trong đó có cả quân Cai_Kinh đóng giữ Giao_tranh nổ ra ngày 23 khi quân Pháp cố vượt sông Đến ngày 26 quân Pháp đành phải mở_đường máu rút về Bắc_Lệ_Cai_Kinh tổ_chức cho quân tấn_công đồn Bắc_Lệ bắt được bắt được 1 quan hai 1 quan một và 6 7 người lính Rồi ông còn phái nghĩa_dũng tiến mau ngăn quân Pháp ở núi Thiên_Cầu giết và bắt được một_số đối_phương giải về doanh của quân Thanh_Trung_tá Dugenne và số quân còn lại lui riết về Đáp_Cầu_Kép Sau trận đánh này uy_thế quân Cai_Kinh lên cao Nhiều cánh nghĩa_binh hội quân với ông trong đó có cánh nghĩa_binh của Trương_Văn_Thám chính là Hoàng_Hoa_Thám sau_này Năm 1885 quân Pháp theo đường Chũ_Đình_Lập đánh chiếm được Lạng_Sơn Tuy_nhiên nghĩa_quân Cai_Kinh hoạt_động ở Lạng_Sơn phối_hợp với nghĩa_quân Hoàng_Hoa_Thám ở Bắc_Giang làm cho quân Pháp nhiều phen nguy_khốn chậm kế_hoạch mở công_trường đường_sắt Hà_Nội Lạng_Sơn Cuối năm 1885 quân Pháp tăng_cường đánh chiếm nhiều nơi của Lạng_Sơn nghĩa_quân Cai_Kinh chuyển vào vùng núi Tam_Yên tức Yên_Vượng_Yên_Sơn Yên_Thịnh của huyện Hữu_Lũng Suốt từ năm 1885 1886 các tướng của Cai_Kinh là Cai_Bình_Cai_Hai em ruột Cai_Kinh_Hoàng_Quế Thọ ở Bình_Gia Hoàng_Thái_Nam và Hoàng_Thái_Nhân ở Bắc_Sơn đã liên_tục tập_kích quân Pháp suốt từ phủ Lạng_Thương_Mai_Sao Than_Muội_Chi_Lăng Đồng_Đăng_Thoát_Lãng_Tam Keng_Bắc_Sơn gây nhiều tổn_thất nặng_nề cho quân Pháp Ngày 31 tháng 5 năm 1886 Cai_Kinh đã dẫn 400 quân đi vây đánh đồn Than_Muội đồng_thời phục_kích đánh chặn quân Pháp từ Lạng_Sơn xuống tiếp_viện Trung_tá Dugenne bị phục_kích chết trong chiến_dịch nầy Năm 1887 quân Pháp mở cuộc tấn_công lớn vào trung_tâm nghĩa_quân Dựa vào địa_thế hiểm_trở Cai_Kinh đã đánh nhiều trận diệt nhiều sinh_lực địch Quân_Pháp đổi chiến_thuật mua_chuộc chia_rẽ nghĩa_quân Cuối năm 1887 Cai_Hai em ruột Cai_Kinh bị quân phản_loạn ám_sát Quân_Pháp cho đào mồ_mả nhà Cai_Kinh ném xuống sông Hoá làm cho Cai_Kinh căm_phẫn và đau_buồn cực_độ Nghĩa_quân Cai_Kinh bị nội_gián chỉ đường liên_tục bị đánh_úp hao_tổn nặng_nề và dần_dần tan_rã Tên Linh_Thành một trong tướng_lĩnh của Cai_Kinh cầm_đầu nhóm phản_loạn đóng giả quân Pháp đánh vào dinh của Cai_Kinh_Cai_Kinh sau đó được thủ_hạ tâm_phúc Đề_Dã dẫn lên ẩn_náu tại Hang_Dơi_Chiếm được bản_doanh Linh_Thành bắt_giữ vợ_con Cai_Kinh bắt Đề_Dã dẫn đi tìm Hoàng_Đình_Kinh nhưng ông không chịu chúng chặt đầu Đề_Dã đem nộp cho Pháp lãnh thưởng Quân_Pháp biết Cai_Kinh chưa chết liền xét_hỏi Linh_Thành chỗ ẩn_náu của Cai_Kinh và bắn chết hắn Cai_Kinh phải liên_tục chạy trốn khỏi sự truy_lùng đến tận các làng trong vùng núi Chi_Lăng Bắc_Sơn tìm cách gây_dựng lại lực_lượng kháng Pháp Tuy_nhiên tháng 6 Phó lãnh_binh Nam triều là Phạm_Văn_Khoa đem quân vây bắt được Cai_Kinh ở thôn Bản Thí gần biên_giới Việt_Trung và nộp cho quân Pháp Cai_Kinh bị hành_quyết vào ngày 6 tháng 7 năm 1888 theo lệnh của Phó Công_sứ Pháp ở Lạng_Sơn Servière_Cuộc khởi_nghĩa đến đây gần như chấm_dứt hoàn_toàn Tưởng_nhớ Sau khi ông mất người_dân địa_phương đã gọi tên dãy núi ven Quốc_lộ 1 từ Hữu_Lũng tới Chi_Lăng ăn sâu vào Bằng_Mạc giáp Bắc_Sơn Bình_Gia là dãy núi Cai_Kinh và quê_hương ông cũng được gọi là xã Cai_Kinh_Ngoài ra tên ông được đặt cho nhiều đường_phố tại tỉnh Lạng_Sơn Xem thêm BULLET Trận_Bắc_Lệ_BULLET Hoàng_Hoa_Thám_Liên kết ngoài BULLET Việt_Nam những sự_kiện lịch_sử từ năm 1881 đến năm 1900
Hoàng_Đình_Kinh