Quá_trình đẳng_tích Quá_trình đẳng_tích tên tiếng Anh Isochoric process là một quá_trình nhiệt động_lực_học trong đó thể_tích của hệ kín không biến_đổi theo thời_gian Một ví_dụ cho quá_trình đẳng_tích là quá_trình nung nóng khí trong bình kín không đàn_hồi Sự cô_lập của khí trong bình tạo nên một hệ kín Lượng khí này được cung_cấp một lượng nhiệt cụ_thể dẫn đến quá_trình nhiệt động_lực_học Bình không giãn_nở giúp duy_trì điều_kiện thể_tích không đổi Quan_hệ giữa áp_suất và nhiệt_độ tuyệt_đối của khí lý_tưởng trong quá_trình đẳng_tích Khí lý_tưởng là một loại chất_khí tưởng_tượng chứa các hạt_giống nhau có kích_thước vô_cùng nhỏ so với thể_tích của khối khí và không tương_tác với nhau chúng chỉ va_chạm đàn_hồi với tường_bao quanh khối khí Xét formula _ 1 mol khí lý_tưởng ở nhiệt_độ formula _ 2 và áp_suất formula _ 3 Dựa vào phương_trình trạng_thái khí lý_tưởng ta có Vậy trong quá_trình đẳng_tích của một lượng khí lý_tưởng nhất_định áp_suất tỉ_lệ_thuận với nhiệt_độ tuyệt_đối Đường đẳng_tích BULLET Đường biểu_diễn sự biến thiên áp_suất của một lượng khí lý_tưởng theo nhiệt_độ khi thể_tích khí không đổi theo thời_gian được gọi là đường đẳng_tích Với các thể_tích khác nhau của chất_khí ta có những đường đẳng_tích khác nhau BULLET Trong hệ trục toạ_độ đường đẳng_tích có dạng đường_thẳng khi kéo_dài sẽ đi qua gốc toạ_độ BULLET Đường phía trên ứng với thể_tích nhỏ hơn Quá_trình đẳng_tích và Định_luật một Nhiệt động_lực_học Theo Định_luật một Nhiệt động_lực_học độ biên thiên nội năng formula _ 5 của hệ bằng nhiệt_lượng formula _ 6 hệ nhận được trừ đi công formula _ 7 do hệ thực_hiện Mặt_khác do thể_tích formula _ 9 của hệ được giữ không đổi nên hệ không thực_hiện công Thay vào 1 ta được Công_thức này cho ta thấy nếu hệ được cung_cấp nhiệt_lượng Q dương nội năng của hệ sẽ tăng lên Và ngược_lại nếu trong quá_trình biến_đổi hệ mất đi nhiệt_lượng Q âm thì nội năng của hệ bắt_buộc phải giảm Quá_trình đẳng_tích và Nhiệt_dung của khí lý_tưởng Nội năng Xét formula _ 1 mol khí lý_tưởng đơn_nguyên tử ví_dụ Heli_Nội năng của formula _ 1 mol khí này ở nhiệt_độ formula _ 2 là trong đó Mặt_khác ta lại có formula _ 19 Công_thức trên được thu gọn lại là Nhiệt_dung của khí lý_tưởng trong quá_trình đẳng_tích BULLET Giả_sử lúc này ta cung_cấp cho hệ formula _ 1 mol khí trên một nhiệt_lượng Q Nhiệt_lượng này liên_hệ với sự thay_đổi nhiệt_độ formula _ 22 của chất_khí theo công_thức Do thể_tích không đổi nên theo Định_luật một Nhiệt động_lực_học ta có BULLET Chúng_ta có_thể tổng_quát hoá_công thức 2 bằng cách thay formula _ 29 bằng formula _ 27 khi đó ta có Công_thức này còn đúng với cả khí đa_nguyên tử với formula _ 27 tương_ứng BULLET Dựa vào công_thức trên dễ thấy sự thay_đổi nhiệt_độ của khối khí sẽ dẫn đến sự thay_đổi nội năng của hệ Công_thức này cho chúng_ta thấy độ biến_thiên nội năng của khí lý_tưởng ở bất_kì quá_trình biến_đổi trạng_thái nào cũng chỉ phụ_thuộc vào sự thay_đổi nhiệt_độ Nguồn_gốc của từ đẳng_tích Isochoric_Từ_Isochoric được bắt_nguồn từ tiếng Hi_Lạp_Đó chính là sự kết_hợp của ἴσος isos có nghĩa là cân_bằng và χώρος choros có nghĩa là không_gian Xem thêm BULLET Khí lý_tưởng BULLET Nhiệt động_lực_học BULLET Phương_trình trạng_thái khí lý_tưởng
Quá_trình đẳng_tích