Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương_Binh đoàn Sản_xuất và Xây_dựng Tân_Cương tên khác là Công_ty Tập_đoàn Tân_Kiến_Trung_Quốc_中国新建集团公司 hay còn gọi tắt là Binh_đoàn kiến_thiết 建设兵团 hay Binh_đoàn 兵团 là một tổ_chức xã_hội đặc_thù tại khu_tự_trị Duy_Ngô_Nhĩ_Tân Cương_Trung_Quốc_Binh đoàn này hoạt_động theo mô_hình quân_chính xí hợp_nhất tức vừa là tổ_chức chính_quyền quân_sự và kinh_tế Binh_đoàn thực_hiện quản_lý nội_bộ đối_với các vấn_đề hành_chính và tư_pháp chịu sự lãnh_đạo song_song của Quốc vụ viện Trung_Quốc và Đảng_uỷ khu_tự_trị Duy_Ngô_Nhĩ_Tân Cương trụ_sở đặt tại Urumqi_Ngoài châu tự_trị Kizilsu các cơ_cấu của binh_đoàn này phân_bố trên toàn_bộ lãnh_thổ Tân_Cương chủ_yếu là ở hai sa_mạc lớn sa_mạc Taklamakan và sa_mạc Gurbantunggut và tuyến biến giới tây bắc Trung_Quốc Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương quản_lý một_vài thành_phố cấp huyện tại Tân_Cương với các cơ_cấu về chính_trị kinh_tế văn_hoá giáo_dục y_tế tư_pháp Lịch_sử Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương được hình_thành dựa theo đồn_điền chế từ thời cổ trong lịch_sử Trung_Quốc một chính_sách mà theo đó triều_đình Trung_Nguyên sẽ cho định_cư các đội quân người Hán tại các vùng_biên thuỳ để họ có_thể tự cung_cấp lương_thực cũng như dựa theo các chính_sách tương_tự trong thời nhà Đường và nhà Thanh_Các binh_đoàn kiến_thiết được chính_quyền Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa thiết_lập trên các khu_vực biên_giới có dân_cư thưa_thớt như tại Hắc_Long_Giang_Nội Mông và Tân_Cương_Chính quyền Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa cũng gặp phải vấn_đề trong việc phải làm gì đối_với các binh_lính phi cộng_sản vốn đã xa_rời hoạt_động sản_xuất kinh_tế trong nhiều năm Đầu thập_niên 1950 chính_quyền Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa dần ổn_định chuyển_đổi toàn_diện sang thời_kỳ xây_dựng kinh_tế quân Giải_phóng Nhân_dân Trung_Quốc cho quân_nhân phục_viên chuyển nghiệp với số_lượng lớn Tân_Cương là nơi giáp_giới với Liên_Xô có những vùng_đất hoang rộng_lớn thích_hợp cho việc phát_triển nông_nghiệp và người Hán chỉ chiếm thiểu_số trong thành_phần dân_tộc Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương được Vương_Chấn thành_lập vào năm 1954 theo lệnh của Mao_Trạch_Đông_Mục tiêu của binh_đoàn là phát_triển vùng biên_giới thúc_đẩy phát_triển kinh_tế đảm_bảo ổn_định xã_hội và hoà_hợp dân_tộc cũng như củng_cố phòng_thủ biên_giới Do_vậy những người lãnh_đạo Trung_Quốc đã quyết_định binh_đoàn 1 binh_đoàn 22 của quân Giải_phóng Nhân_dân Trung_Quốc chỉ cần duy_trì một sư_đoàn bộ_binh tuyệt_đại_đa_số quân_nhân 175 000 người chuyển nghiệp tập_thể tại_chỗ an_cư_lạc_nghiệp sản_xuất công_nghiệp và nông_nghiệp tại Tân_Cương_Tư lệnh viên đầu_tiên được bổ_nhiệm của Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương là Đào_Trĩ_Nhạc_陶峙岳 Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương ban_đầu tập_trung vào việc định_cư trồng_trọt và phát_triển các khu_vực thưa dân_cư chẳng_hạn như ở các vùng rìa của sa_mạc Taklamakan và sa_mạc Gurbantunggut theo nguyên_tắc không cạnh_tranh lợi_ích với dân bản_địa Binh_đoàn cũng là một lực_lượng dự_bị tại Tân_Cương song họ đã không bị tổng_động_viên do Trung_Quốc và Liên_Xô có mối quan_hệ hữu_hảo trong những năm đầu của Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa_Hàng ngũ của Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương cũng có thêm những nam_nữ thanh_niên đến từ các nơi khác tại Trung_Quốc điều này đã giúp binh_đoàn cân_bằng tỷ_lệ giới_tính và có được các thành_viên có tình độ giáo_dục cao hơn Năm 1962 sau chia_rẽ Trung_Xô bạo_loạn đã xảy ra tại Y Ninh và đã có khoảng 60 000 người dân_tộc_thiểu_số Trung_Quốc sống dọc biên_giới của Tân_Cương đã chạy sang Liên_Xô_Chính quyền Trung_Quốc khi đó lo_ngại rằng Liên_Xô đang cố_gắng làm mất ổn_định Trung_Quốc và khởi_đầu một cuộc chiến_tranh Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương được lệnh đến canh_tác tại các vùng_đất của những người chạy trốn Đến năm 1966 Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương đã có 1 48 triệu cư_dân Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương cũng như nhiều tổ_chức đảng và chính_quyền khác tại Trung_Quốc đã bị thiệt_hại nặng_nề trong các hỗn_loạn của Cách_mạng_Văn_hoá Năm 1975 Binh_đoàn đã bị bãi_bỏ hoàn_toàn và tất_cả thẩm_quyền của nó được chuyển cho chính_quyền Tân_Cương và các chính_quyền địa_phương cấp dưới Sau khi Liên_Xô xâm_lược Afghanistan năm 1979 và phong_trào Hồi_giáo Mujahideen trỗi dậy trong khu_vực chính_quyền Trung_Quốc đã cho tái_lập Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương vào năm 1981 do lo_ngại hai thế_lực này Tổ_chức Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương nằm dưới quyền quản_lý song_song của chính_phủ trung_ương Trung_Quốc và đảng_uỷ khu_tự_trị Duy_Ngô_Nhĩ_Tân Cương được hưởng quyền_hạn cấp tỉnh và thực_hiện kế_hoạch phát_triển kinh_tế và xã_hội riêng Các công_việc đảng và thuế trong binh_đoàn do khu_tự_trị Tân_Cương quản_lý tuy_nhiên các vấn_đề hành_chính tư_pháp kinh_tế tài_chính và các vấn_đề khác do chính_phủ trung_ương quản_lý chính_phủ trung_ương giao cho Binh_đoàn quản_lý nội_bộ các vấn_đề hành_chính tư_pháp dựa theo quy_định của pháp_luật quốc_gia Trên phương_diện thống_kê nhân_khẩu và diện_tích của Binh_đoàn thường được liệt vào trong số_liệu thống_kê của chính_quyền địa_phương ngoại_trừ các đô_thị của Binh_đoàn Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương chủ_yếu thi_hành chế_độ ba cấp binh_đoàn sư_đoàn và đoàn Ở cấp binh_đoàn có ba chức_vụ chủ_yếu là chính_trị uỷ_viên thứ nhất chính_trị uỷ_viên và tư_lệnh_viên Ở cấp sư_đoàn có hai chức_vụ chủ_yếu là chính_trị uỷ_viên và sư_đoàn trưởng Ở cấp đoàn ngoài đoàn trường ra còn có nông_trường và mục_trường vì_thế thường gọi là nông mục đoàn trường Bộ_tư_lệnh Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương đặt tại Urumqi_Chính_trị uỷ_viên thứ nhất của binh_đoàn do bí_thư đảng_uỷ khu_tự_trị Duy_Ngô_Nhĩ_Tân Cương kiêm_nhiệm Chính_trị uỷ_viên và tư_lệnh_viên của binh_đoàn cũng do phó bí_thư đảng_uỷ và phó chủ_tịch khu_tự_trị Duy_Ngô_Nhĩ_Tân Cương kiêm_nhiệm do Trung_ương Đảng và Quốc vụ viện trực_tiếp bổ_nhiệm Tại tổng_bộ của binh_đoàn sư bộ của các sư_đoàn khu khai_khẩn tập_trung của các đoàn trường người ta thiết_lập cơ_cấu cục công_an viện_kiểm_sát toà_án ba cấp Từ những năm 1980 trở đi Binh_đoàn đã chuyển_đổi từ liên_đội vũ_trang thành cảnh_sát vũ_trang tái tổ_chức bộ_chỉ_huy và các chi_đội đại_đội trung_đội cảnh_sát vũ_trang Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương_Vai trò quân_sự của Binh_đoàn cũng dần mờ_nhạt thay_thế vị_thế của nó là quân_khu Tân_Cương một bộ_phận của đại_quân khu Lan_Châu_Binh đoàn nay trở_thành lực_lượng dự_bị dân_quân và một phân_đội dân_binh phản_ứng khẩn_cấp trong việc duy_trì ổn_định tại Tân_Cương_Kinh_tế Phát_triển kinh_tế là ưu_tiên số_một của Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương_Tận dụng địa_vị đặc_thù binh_đoàn tích_cực tham_gia cạnh_tranh kinh_tế trOng nước Để thuận_lợi trong việc giao_lưu với quốc_tế Binh_đoàn thường sử_dụng tên gọi giống như một doanh_nghiệp là Tập_đoàn tân_kiến Trung_Quốc 中国新建集团_Hiện tại Binh_đoàn vẫn lấy nông_nghiệp làm trụ_cột trong hoạt_động kinh_tế với các cây_trồng trọng_tâm là bông cây_ăn_quả rau cây_lương_thực cây_lấy_dầu củ_cải_đường Các sản_phẩm của Binh_đoàn có khả_năng cạnh trên thị_trường Tân_Cương và thậm_chí trên toàn Trung_Quốc là dưa Hami lê_thơm Korla nho Turfan rượu_nho cà_chua nước sốt cà_chua hoa bia cừu Merino trong đó các sản_phẩm bông thương_phẩm và nước sốt cà_chua của Binh_đoàn có vị_thế nhất_định trên thị_trường thế_giới Hoạt_động sản_xuất nông_nghiệp của binh_đoàn đang trong giai_đoạn quá_độ lên trình_độ hiện_đại thực_hiện tiết_kiệm nước và cơ_giới_hoá nông_nghiệp Trước khi Binh_đoàn được thành_lập Tân_Cương hầu_như không có công_nghiệp Sau khi Binh_đoàn thành_lập đã lập nên một số_lượng lớn các doanh_nghiệp khai_khoáng thuộc sở_hữu nhà_nước tại Tân_Cương trong đó nhiều doanh_nghiệp sau_này đã được bàn_giao cho các cấp chính_quyền của Tân_Cương_Hiện nay Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương lấy lĩnh_vực chế_biến sâu nông_sản làm chủ đạo trong phát_triển công_nghiệp ngoài_ra còn có các nhà_máy dệt_may điện_lực sản_xuất giấy khai mỏ y_dược vật_liệu xây_dựng Ngoài công_nghiệp và nông_nghiệp Binh_đoàn còn có thực_lực trên các lĩnh_vực hậu_cần mậu_dịch du_lịch bất_động_sản xây_dựng công_trình hạ_tầng kỹ_thuật và các ngành dịch_vụ khác Năm 2011 tổng GDP của Binh_đoàn đạt 96 8 tỉ NDT GDP bình_quân đầu người đạt 37 500 NDT tương_ứng với 5 800 USD Binh đoàn chủ_yếu là một tổ_chức nông_nghiệp tỷ_trọng ba khu_vực trong nền kinh_tế theo số_liệu năm 2010 là 36 2 khu_vực một 34 khu_vực hai và 29 8 khu_vực ba Binh_đoàn có trình_độ chế_biến nông_sản ở mức thấp tổng_lượng công_nghiệp nhỏ ngành dịch_vụ dần tăng nhanh đầu_tư nhiều vào hệ_thống tưới_tiêu Các sư_đoàn trong Binh_đoàn phát_triển không đồng_đều theo số_liệu năm 2010 trong số 14 sư_đoàn thì tổng_lượng kinh_tế của sư_đoàn 8 sư_đoàn 1 và sư_đoàn 6 chiếm 50 65 tổng_lượng kinh_tế của toàn Binh_đoàn còn tổng_lượng kinh_tế riêng_rẽ của sư_đoàn 7 sư_đoàn 4 và sư_đoàn 2 chỉ hơn 5 Ngoài_ra GDP bình_quân đầu người giữa các sư_đoàn cũng có chênh_lệch BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Bách_Hoa_Thôn_Tân Cương_新疆百花村股份有限公司_百花村 lên sàn năm 1996 thuộc uỷ_ban quản_lý tài_sản nhà_nước binh đoàn chủ_yếu kinh_doanh phần_mềm máy_tính BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Thiên_Nghiệp_Tân_Cương 新疆天业股份有限公司_新疆天业 lên sàn năm 1997 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 8 chủ_yếu kinh_doanh sản_phẩm chất_dẻo BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Phát_triển Nông_nghiệp Tháp Lý_Mộc_Tân_Cương 新疆塔里木农业综合开发股份有限公司_新农开发 lên sàn năm 1999 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 1 chủ_yếu kinh_doanh sợi bông BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Công_nghiệp Y Lực_Đặc_Tân_Cương 新疆伊力特实业股份有限公司_伊力特 lên sàn năm 1999 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 4 chủ_yếu kinh_doanh đồ uống có cồn BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Công_nghiệp Trung_Cơ_Tân_Cương 新疆中基实业股份有限公司_新中基 lên sàn năm 2000 thuộc uỷ_ban quản_lý tài_sản nhà_nước binh đoàn chủ_yếu kinh_doanh cà_chua BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Sản_xuất giấy Thiên_Hoành_Tân_Cương 新疆天宏纸业股份有限公司_新疆天宏 lên sàn năm 2001 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 8 chủ_yếu kinh_doanh sản_xuất giấy BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn nhiệt_điện Thiên_Phú Tân_Cương_新疆天富热电股份有限公司_天富热电 lên sàn năm 2002 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 8 chú yếu kinh_doanh phát_điện BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Quả_Nhung_Quan_Nông Tân_Cương_新疆冠农果茸股份有限公司_冠农股份 lên sàn năm 2003 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 2 chủ_yếu kinh_doanh hoa_quả và hươu nai BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Vật_liệu xây_dựng Công_nghệ hoá_học Thanh_Tùng_Tân_Cương 新疆青松建材化工股份有限公司_青松建化 lên sàn năm 2003 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp 1 chủ_yếu kinh_doanh xi_măng BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Nông_nghiệp hiện_đại Tái_Lý_Mộc_Tân Cương_新疆赛里木现代农业股份有限公司_新赛股份 lên sàn năm 2004 thuộc sư_đoàn nông_nghiệp số 5 chủ_yếu kinh_doanh sợi bông BULLET Công_ty cổ_phần hữu_hạn Công_nghệ_sinh_học chăn_nuôi Thiên_Khang_Tân_Cương 新疆天康畜牧生物技术股份有限公司_天康生物 lên sàn năm 2006 thuộc cục nông_nghiệp binh đoàn chủ_yếu kinh_doanh thức_ăn chăn_nuôi Nhân_khẩu Người Hán là dân_tộc chiếm đa_số trong khu_vực thuộc phạm_vi quản_lý của Binh_đoàn với 88 1 theo số_liệu năm 2002 tiếp_theo là người Duy_Ngô_Nhĩ với 6 6 người Hồi với 2 6 người Kazakh với 1 7 Đơn_vị cấp một của binh_đoàn là sư_đoàn sư_đoàn được phân tiếp thành các đoàn hoặc nông_trường Binh_đoàn có 14 sư_đoàn 174 nông mục đoàn trường Theo tổng điều_tra nhân_khẩu năm 2010 tổng nhân_khẩu của Binh_đoàn là 2 607 200 người không bao_gồm 73 300 nhân_viên đã nghỉ hưu cư_trú bên ngoài lãnh_thổ chiếm 12 tổng nhân_khẩu của Tân_Cương trong đó người Hán có 2 229 800 người chiếm 85 5 Thành_thị Trong tiến_trình phát_triển Binh_đoàn đã thành_lập nên sáu thành_thị có bậc trung có quy_mô nhất_định Tại các thành_phố này chính_uỷ sư_đoàn đồng_thời là bí_thư thị_uỷ sư_đoàn trưởng kiêm_nhiệm_chức thị_trưởng Mặc_dù các thành_phố này trên danh_nghĩa là các phó địa cấp thị trực_thuộc khu_tự_trị song các cấp chính_quyền của khu_tự_trị Duy_Ngô_Nhĩ_Tân Cương_thường không can_thiệp vào việc phát_triển thành_thị BULLET Thạch_Hà Tử nằm ở bắc_bộ Tân_Cương vốn thuộc huyện Sa_Loan thành_lập năm 1976 do sư_đoàn nông_nghiệp số 8 quản_lý và cũng là nơi đặt bộ_chỉ_huy của sư_đoàn có tuyến đường_sắt Lan_Tân chạy qua BULLET Aral_A_Lạp_Nhĩ nằm ở nam_bộ Tân_Cương thành_lập năm 2002 vốn thuộc thành_phố Aksu do sư_đoàn nông_nghiệp 1 quản_lý phát_triển trồng và chế_biến sợi bông là thành_thị có tỷ_lệ người Hán cao nhất ở nam_bộ Tân_Cương_BULLET_Ngũ_Gia Cừ nằm ở bắc_bộ Tân_Cương thành_lập năm 2002 vốn thuộc thành_phố Xương_Cát do sư_đoàn nông_nghiệp 6 quản_lý và cũng là nơi đặt bộ_chỉ_huy của sư_đoàn là thành_phố vệ_tinh của Urumqi_BULLET_Tumxuk_Đồ Mộc_Thư_Khắc nằm ở nam_bộ Tân_Cương vốn thuộc huyện Maralbexi thành_lập năm 2002 do sư_đoàn nông_nghiệp 3 quản_lý nằm trên con đường tơ_lụa thời cổ có nhiều văn_vật cổ tại di_chỉ Tuoku_Zisalai_BULLET_Bắc Đồn nằm ở bắc_bộ Tân_Cương vốn thuộc địa khu Altay thành_lập năm 2011 do sư_đoàn nông_nghiệp 10 quản_lý nằm bên sông Irtysh_BULLET Thành_phố cấp huyện Thiết_Môn_Quan_铁门关市 nằm phía bắc khu_tự_trị Tân_Cương thuộc thành_phố cấp huyện Khố_Nhĩ_Lặc châu tự_trị Ba Âm_Quách_Lăng do sư_đoàn thứ 2 thuộc Binh_đoàn Tân_Cương quản_lí Nó được thành_lập vào năm 2012 theo chế_độ sư thị hợp_nhất BULLET Thành_phố cấp huyện Song Hà_双河市 nằm phía bắc khu_tự_trị Tân_Cương thuộc thành_phố cấp huyện Bác Lạc châu tự_trị Bác Lạc do sư_đoàn thứ 5 thuộc Binh_đoàn Tân_Cương quản_lí Nó được thành_lập vào năm 2014 theo chế_độ sư thị hợp_nhất BULLET Thành_phố cấp huyện Khả_Khắc_Đạt_Lạp 可克达拉市 nằm phía bắc khu_tự_trị Tân_Cương thuộc huyện Hoắc_Thành châu tự_trị Y Lê do sư_đoàn thứ 4 thuộc Binh_đoàn Tân_Cương quản_lí Nó được thành_lập vào năm 2015 theo chế_độ sư thị hợp_nhất BULLET Thành_phố cấp huyện Côn_Ngọc_昆玉市 nằm phía nam khu_tự_trị Tân_Cương thuộc huyện Mặc_Ngọc địa khu Hoà_Điền do sư_đoàn thứ 14 thuộc Binh_đoàn Tân_Cương quản_lí Nó được thành_lập vào năm 2016 theo chế_độ sư thị hợp_nhất BULLET Thành_phố cấp huyện Hồ Dương_Hà_胡杨河市 nằm phía bắc khu_tự_trị Tân_Cương thuộc nhiều huyện và thành_phố cấp huyện do sư_đoàn thứ 7 thuộc Binh_đoàn Tân_Cương quản_lí Nó được thành_lập vào năm 2019 theo chế_độ sư thị hợp_nhất BULLET Thành_phố cấp huyện Tân_Tinh_新星市 nằm phía đông khu_tự_trị Tân_Cương thuộc quận Y Châu thành_phố cấp địa khu Cáp_Mật do sư_đoàn thứ 13 thuộc Binh_đoàn Tân_Cương quản_lí Nó được thành_lập vào năm 2021 theo chế_độ sư thị hợp_nhất Văn_hoá Giáo_dục Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương sở_hữu một hệ_thống giáo_dục hoàn_chỉnh bao_gồm tất_cả các cấp học từ_mẫu_giáo đến đại_học và giáo_dục cộng_đồng Hiện_nay Binh_đoàn có hai cơ_sở giáo_dục bậc cao là Đại_học Thạch_Hà_Tử_石河子大学 và Đại_học Tarim_塔里木大学 lần_lượt nằm ở thành_phố Thạch_Hà Tử ở bắc_bộ Tân_Cương và thành_phố Aral ở nam_bộ Tân_Cương có thế mạnh về nông khoa Ngoài_ra Binh_đoàn có gần hai trăm cơ_sở nghiên_cứu khoa_học khác nhau Cơ_quan báo_chí của Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương là Binh_đoàn nhật_báo 兵团日报_Binh đoàn và các sư_đoàn có đài_truyền_hình riêng như đài_truyền_hình Binh_đoàn Tân_Cương_新疆兵团电视台_Xem thêm BULLET Tỉnh_trưởng Chính_phủ Nhân_dân BULLET Bí_thư Tỉnh_uỷ Trung_Quốc
Binh_đoàn sản_xuất và xây_dựng Tân_Cương