Trịnh_Lệ công Trịnh_Lệ công chữ Hán_鄭厲公 673 TCN trị_vì 700 TCN 697 TCN và 679 TCN 673 TCN tên thật là Cơ_Đột_姬突 là vị vua thứ năm của nước Trịnh chư_hầu nhà Chu trong lịch_sử Trung_Quốc Công_tử nước Trịnh_Cơ_Đột là con trai thứ hai của Trịnh_Trang công vị vua thứ ba của nước Trịnh và là em của Trịnh_Chiêu công vị vua thứ tư của nước Trịnh_Mẹ ông là Ung thị người nước Tống_Năm 714 TCN quân tộc Nhung vào đánh nước Trịnh_Trịnh_Trang công đánh lui được quân Nhung nhưng vẫn lo_lắng Công_tử Đột bèn khuyên cha bày quân mai_phục quyết_tâm đánh Nhung một trận nữa Trang công đại_phá quân Nhung lần thứ 2 giữ yên bờ_cõi nước Trịnh_Làm vua lần thứ nhất Nhờ họ ngoại giành ngôi Năm 701 TCN vua cha Trịnh_Trang công qua_đời anh ông là thế_tử Cơ_Hốt lên làm vua tức Trịnh_Chiêu công Cơ_Đột sang làm con_tin ở nước Tống_Họ ngoại của ông là họ Ung có thế_lực ở nước Tống nên Tống_Trang công ủng_hộ Cơ_Đột muốn lập lên_ngôi vua Năm 700 TCN đại_phu Tế_Trọng_祭足 đi sứ nước Tống_Tống_Trang công bèn uy_hiếp Tế_Trọng lập Cơ_Đột đoạt ngôi nếu không sẽ giết chết Tế_Trọng nghe theo mật_ước với nước Tống rồi trở về nước ép Trịnh_Chiêu công nhường ngôi Trịnh_Chiêu công không làm gì được phải chạy trốn sang nước Vệ_Tháng 6 năm đó Cơ_Đột được đón về nước lập làm vua tức Trịnh_Lệ công Để ràng_buộc Sái_Trọng họ Ung bên ngoại Lệ công lại thông_gia với Sái_Trọng cho Ung_Củ lấy con gái Sái_Trọng_Quan hệ với chư_hầu Vì Tống_Trang công nhiều lần đòi Trịnh_Lệ công hối_lộ tiền để trả công giúp lên_ngôi hai nước trở_thành thù_hằn Năm 700 TCN Trịnh liên_minh với nước Kỷ và nước Lỗ còn Tống liên_minh với các nước Tề_Yên_Vệ hai bên giao_tranh ở nước Kỷ_Kết quả liên_quân Trịnh_Lỗ_Kỷ đánh_bại liên_quân Tống_Tề_Yên_Vệ Sang năm 699 TCN Tống_Trang công lại kêu_gọi các nước Tề_Sái_Vệ_Trần đi đánh Trịnh để báo_thù Liên_quân tiến vào Đại_Quỳ chiếm ấp Ngư_Thủ_Mất ngôi Sau khi Trịnh_Lệ công lên_ngôi bị Tế_Trọng chuyên_quyền lấn_át Năm 697 TCN Trịnh_Lệ công giận Tế_Trọng bàn với con rể của Tế_Trọng là Ung_Củ định ám_sát Tế_Trọng_Ông bàn mưu với con rể Sái_Trọng là Ung_Củ lập_mưu dụ Sái_Trọng đến đàn tế ở đất Giao để hạ_thủ Ung_Củ nói lộ chuyện với vợ Con gái Ung_Củ bèn báo lại cho cha biết Sái_Trọng bèn ra_tay trước giết chết Ung_Củ quăng thây xuống ao nhà Chu_Tháng 5 năm 697 TCN Sái_Trọng bèn làm binh_biến Lệ công phải chạy sang nước Sái_Sái_Trọng đón Trịnh_Chiêu công trở_lại ngôi vua Lưu_vong Cuối năm 697 TCN Trịnh_Lệ công chạy sang đất Lịch_Tống_Trang công không ủng_hộ Chiêu công nên cùng hội binh cùng các nước Lỗ_Tề Trần_Sái đánh Trịnh để giúp Lệ công nhưng cuối_cùng không thắng phải rút quân Năm 695 TCN nhân lúc Trịnh_Chiêu công ra ngoài Cao_Cừ_Di bèn mang quân_bản_bộ đánh_úp giết chết Cả Sái_Trọng và Cao_Cừ_Di đều không muốn lập lại Trịnh_Lệ công nên lập_công tử Vĩ lên_ngôi Trịnh_Tử_Vĩ bị Tề_Tương công giết Sái_Trọng lại lập người con khác của Trịnh_Trang công là công_tử Anh lên_ngôi 694 TCN Trịnh_Tử_Anh sai Phó Hà ra trấn_thủ Đại_Lăng để phòng Trịnh_Lệ công ở đất Lịch_Làm vua lần thứ hai Theo Sử_ký năm 683 TCN Tế_Trọng qua_đời Trịnh_Tử_Anh không còn người giỏi giúp_đỡ Việc phục ngôi của Trịnh_Lệ công được sử_sách đề_cập khác nhau Năm 681 TCN Trịnh_Lệ công đang ở đất Lịch sai sứ về nước nhờ đại_phu Phủ_Giả giúp mình về nước Phủ_Giả nhận_lời nổi_loạn giết Trịnh_Tử_Anh rồi đón Trịnh_Lệ công phục ngôi Theo Tả truyện ghi_chép khác với Sử_kí năm 680 TCN Tề_Hoàn công_sai Tân_Tu_Vô đem quân giúp Trịnh_Lệ công về nước trên đường về bắt được tướng Phó Hà_Phó Hà xin ông tha tội và hứa sẽ giúp Lệ công Lệ công đồng_ý Phó Hà bèn về kinh giết Tử_Anh cùng 2 người con rồi đưa Lệ công về phục ngôi Đại_phu Nguyên Phồn trước_kia không ủng_hộ ông cũng bị bắt phải tự_vẫn Sau đó Lệ công giết Phó Hà vì tội phản chúa và ra_lệnh chặt chân những người không phục mình Năm 680 TCN Trịnh_Lệ công đi hội chư_hầu với Tề_Hoàn công ở đất Quyến_Năm 678 TCN Sở Văn vương thấy Trịnh_Lệ công về nước mà không đến triều_kiến mình bèn đem quân đánh Trịnh_Quân_Sở tiến đến đất Lịch_Trịnh_Lệ công phải giảng_hoà với quân Sở Năm 673 TCN Trịnh_Lệ công cùng Quắc công liên_minh giúp Huệ vương mang quân đánh Lạc ấp giết chết Tử_Đồi cướp ngôi và đưa Huệ vương lên_ngôi Trịnh_Lệ công muốn được Huệ vương ban chén ngọc nhưng Huệ vương không nghe theo do_đó nước Trịnh giận thiên_tử nhà Chu_Mùa thu năm 673 TCN Trịnh_Lệ công qua_đời Ông ở ngôi lần đầu được 4 năm lưu_vong 17 năm ở ngôi lần thứ hau 7 năm tổng_cộng làm vua hai lần 11 năm Con ông là Cơ_Tiệp lên nối_ngôi tức Trịnh_Văn công Xem thêm BULLET Trịnh_Trang công BULLET Trịnh_Chiêu công BULLET Trịnh_Tử_Vỉ_BULLET Trịnh_Tử_Anh_BULLET Sái_Trọng_BULLET_Trịnh Văn_công BULLET Tề_Hoàn công Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Chu bản kỷ BULLET Trịnh thế_gia BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 1 2 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh
Trịnh_Lệ công