Luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ Bài này tuy liên_quan đến Hiến_pháp Hoa_Kỳ nhưng chỉ tập_trung nói về mặt ứng_dụng của nó trong thực_tế đứng trên góc nhìn pháp_lý Hệ_thống luật_pháp ở Hoa_Kỳ là kết_quả quá_trình lịch_sử phát_triển từ các chế_độ thuộc địa colonialism đi lên thể_chế liên_bang federalism Sau khi chiến_tranh giành độc_lập kết_thúc các tiểu_bang thuộc địa cũ chọn gia_nhập vào liên_bang hiệp chủng quốc để tạo nên một quốc_gia mới Trong quá_trình thương_lượng giữa 13 tiểu_bang đầu_tiên khi lập_quốc và viết nên Hiến_pháp các tiểu_bang muốn duy_trì chính_phủ và luật riêng của mình và chỉ đồng_ý bàn_giao một_số quyền nhất_định cho chính_quyền liên_bang Kết_quả hiệp_thương ấy là bản Hiến_pháp Hoa_Kỳ năm 1776 trong đó các khai_quốc_công_thần founding fathers đã thiết_kế nên thể_chế tam_quyền_phân_lập nhằm tránh lặp lại thảm_cảnh mà chính_quyền_Anh quốc_mẫu quốc đã áp_đặt nền trị_vì hà_khắc đầy lạm_dụng quyền_lực lên nhân_dân thuộc địa Mỹ Hiến_pháp Hoa_Kỳ đã tạo nên một thể_chế hoàn_toàn mới trong đó hệ_thống Toà_án thực_tế hoạt_động độc_lập với hệ_thống Hành_pháp và hệ_thống Lập_pháp đồng_thời phối_hợp cùng hoạt_động trong một chính_phủ government thống_nhất Hiến_pháp đã giao thẩm_quyền và quyền_hạn rộng_lớn cho Toà_án Tối_cao Liên_Bang Ở đây chỉ tập_trung nói về những nguyên_tắc hoạt_động và nguyên_lý liên_quan đến Luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ Xem toàn_văn của Hiến_pháp Hoa_Kỳ Xem thêm giới_thiệu về Tối_cao Pháp_viện Hoa_Kỳ Những tên gọi khác nhau Tên tiếng Anh United_States_Supreme_Court thường được dịch thành Tối_cao Pháp_viện Hoa_Kỳ Mỹ Toà_án Tối_cao Liên_Bang hoặc đơn_giản là Toà_Tối cao Lưu_ý rằng mỗi tiểu_bang Mỹ có Toà_Tối cao riêng của bang và luôn kèm tên tiểu_bang ví_dụ Toà_án Tối_cao New_York để phân_biệt với Toà_án Tối_cao Liên_Bang Hiến_pháp Hoa_Kỳ giao quyền xem_xét và phán_quyết các vấn_đề liên_quan đến Hiến_pháp cho Toà_án Tối_cao Liên_Bang và các toà Liên_Bang cấp thấp hơn nên về mặt nhiệm_vụ Toà_án Tối_cao Liên_Bang có những chức_năng như Toà_Hiến pháp hay Toà_Bảo_Hiến dù_rằng thẩm_quyền và quyền_lực của Toà_án Tối_cao Liên_Bang còn bao_quát thêm nhiều lãnh_vực khác Đa_số các quyết_định liên_quan đến Hiến_pháp Hoa_Kỳ sau khi trải qua những phiên_toà liên_bang ở cấp dưới và được kháng_án lên cấp cao nhất đều được Toà_Tối cao Liên_bang thụ_lý Vì_thế tìm_hiểu quá_trình xét_xử của Toà_Tối cao Liên_bang sẽ cho thấy những nét khái quá về Luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ Thẩm_quyền của Toà_Tối cao Liên_Bang Xem_xét tính hợp_hiến của luật do Quốc_hội ban_hành Còn gọi là Nguyên_tắc Marbury dựa trên vụ kiện Marbury và Madison theo đó Toà_án Liên_Bang có thẩm_quyền và nghĩa_vụ tuyên_bố một đạo_luật do Quốc_hội ban_hành là vi_hiến nếu Toà_Liên_Bang xem_xét thấy đạo_luật này vi_phạm Hiến_pháp Hoa_Kỳ Xem_xét các phán_quyết của toà_án của tiểu_bang Toà_án Liên_Bang có_thể xem_xét các phán_quyết của toà_án tiểu_bang nhưng chỉ trong phạm_vi nếu các phán_quyết ấy dựa trên luật liên_bang federal law Thực_thi quyền_lực Toà_án do Hiến_pháp phân_công Toà_án Liên_Bang có quyền quyết_định các vụ án BULLET có vấn_đề liên_quan đến Hiến_pháp BULLET có vấn_đề liên_quan đến luật liên_bang còn gọi là câu hỏi luật liên_bang federal question BULLET liên_quan đến biển đảo hàng_hải BULLET có bất_đồng giữa chính_quyền của 2 tiểu_bang trở lên BULLET có bất_đồng giữa các công_dân của những tiểu_bang khác nhau BULLET giữa cá_nhân hoặc chính_quyền tiểu_bang với cá_nhân hoặc chính_quyền nước_ngoài Lưu_ý rằng Toà_án Liên_Bang sẽ không xem_xét những vụ án liên_quan đến bất_đồng giữa các công_dân của một tiểu_bang mà không có câu hỏi luật liên_bang Công_khai rộng_rãi nội_dung các phiên_toà Các phiên_toà đều có ghi loại toàn_bộ nhật_ký phiên_toà và được đăng_tải công_khai Ví_dụ trên trang_web của Toà_Tối cao Liên_bang Hoa_Kỳ http www supremecourt gov oral _ arguments Các phiên chất_vấn hỏi_đáp giữa thẩm_phán và các vị luật_sư hai bên cũng được thu âm và đăng_tải công_khai trên trang_web của Toà_Những hạn_chế quyền_lực đối_với Toà_án Tối_cao Liên_Bang Từ Quốc_hội Quốc_hội Mỹ có quyền quyết_định những loại án vụ án nào mà Toà_án Tối_cao Liên_Bang phải xem_xét Tức_là có quyền đưa vào nghị_trình làm_việc của Toà_án Tối_cao Liên_Bang những loại án hoặc vụ án và yêu_cầu xem_xét Tuy_nhiên Quốc_hội không_thể yêu_cầu Toà_án Tối_cao Liên_Bang xem_xét những vấn_đề ngoài thẩm_quyền của Toà_án Tối_cao Liên_Bang và vượt các quy_định quyền_lực Toà_án do Hiến_pháp phân_công Từ các toà thấp hơn Quốc_hội có quyền làm_luật để thiết_lập các cấp toà_án thấp hơn và quy_định những loại án dành cho các cấp toà thấp hơn này phân_xử Dĩ_nhiên Quốc_hội cũng không_thể yêu_cầu các toà_án cấp thấp này xem_xét những vấn_đề vượt ngoài những quyền_lực Toà_án do Hiến_pháp đã phân_công cho Toà_án Tối_cao Liên_Bang Xem thêm Hệ_thống toà_án liên_bang Hoa_Kỳ Phân_loại mức_độ chuẩn xem_xét các vụ kiện của Toà_án Tối_cao Liên_Bang Toà sẽ áp_dụng một trong ba 3 tiêu_chuẩn để xem_xét tính hợp_pháp hoặc hợp_hiến của một hay nhiều hành_vi của chính_quyền áp_đặt lên một hay nhiều công_dân dựa trên luật liên_bang cụ_thể Ba tiêu_chuẩn Có ba 3 chuẩn xem_xét khác nhau mà Toà_án Tối_cao Liên_Bang có_thể lựa_chọn theo chuẩn chỉ cần hợp_lý mere rationality theo chuẩn soi_xét toàn_diện strict scrutiny và theo chuẩn xem_xét ở mức trung_bình middle level review BULLET Chuẩn chỉ cần hợp_lý mere rationality Đây là chuẩn đơn_giản nhất Khi áp_dụng chuẩn này Toà_án Tối_cao Liên_Bang sẽ giữ nguyên phán_quyết của toà dưới hoặc đồng_ý với chính_quyền nếu đáp_ứng đủ 2 điều_kiện BULLET 1 Mục_tiêu chính_đáng của chính_quyền đây là một khái_niệm khá rộng ví_dụ như các mục_đích về sức_khoẻ an_toàn hay vì chăm_lo đời_sống xã_hội v v đều có_thể được Toà xem là chính_đáng BULLET 2 Có liên_hệ hợp_lý Toà chỉ yêu_cầu có một mối liên_hệ giữa hành_vi của chính_quyền đang được xem_xét và mục_tiêu chính_đáng đề ra và hành_vi của chính_quyền không được phép hành_động bất_nhất thiên_vị bừa_bãi hoặc vô_lý BULLET Chuẩn soi_xét toàn_diện strict scrutiny Đây là chuẩn nghiêm_ngặt nhất và khó nhất khi xem_xét những hành_vi nặng_tay của chính_quyền Khi áp_dụng chuẩn này Toà đòi_hỏi hành_vi nặng_tay của chính_quyền phải đáp_ứng đủ 2 điều_kiện BULLET 1 Mục_tiêu phải cấp_thiết hành_vi này không_thể đơn_giản như ở chuẩn chỉ cần hợp_lý mà phải là thực_sự cần_thiết và mang tính bắt_buộc BULLET 2 Phương_thức cần_thiết hành_vi này phải thể_hiện một phương_thức cần_thiết để đạt được mục_tiêu cấp_thiết đề ra nghĩa_là chỉ có giải_pháp thực_hiện hành_vi đó mới đạt được mục_tiêu cấp_thiết Trong những trường_hợp này nếu Toà thấy rằng chính_phủ có_thể sử_dụng những phương_thức khác có những hành_vi khác nhẹ_tay hơn mà vẫn đạt được mục_tiêu đề ra thì hành_vi nặng_tay của chính_phủ sẽ bị xem là không cần_thiết BULLET Chuẩn xem_xét ở mức trung_bình middle level review Đây là một chuẩn nằm giữa 2 chuẩn ở trên Khi đó hành_vi của chính_quyền sẽ được xem_xét đối_chiếu với 2 điều_kiện BULLET 1 Mục_tiêu quan_trọng đây là một mức_độ ở giữa của chính_đáng và cấp_thiết BULLET 2 Phương_thức có mối liên_hệ thực_chất đây cũng là một mức_độ ở giữa của liên_hệ hợp_lý và cần_thiết Hiệu_ứng mang lại Tuỳ vào sự chọn_lựa về chuẩn xem_xét của Toà mà trách_nhiệm giải_trình thuyết_phục sẽ rơi vào phía bên nào trong vụ kiện BULLET Trách_nhiệm giải_trình thuyết_phục đây là trách_nhiệm rất nặng_nề vì phải thuyết_phục các Thẩm_phán và trả_lời các chất_vấn từ các Thẩm_phán BULLET 1 Nếu Toà chọn chuẩn chỉ cần hợp_lý thì cá_nhân muốn kiện chính_quyền phải có trách_nhiệm giải_trình chứng_minh trước Toà rằng hành_vi của chính_quyền là vi_hiến BULLET 2 Khi Toà chọn chuẩn soi_xét toàn_diện thì cơ_quan chính_quyền phải chịu trách_nhiệm thuyết_phục chứng_minh trước Toà rằng hành_vi của mình là hợp_hiến BULLET 3 Nếu Toà chọn chuẩn xem_xét mức trung_bình thì thông_thường cơ_quan chính_quyền phải chịu trách_nhiệm chứng_minh trước Toà_BULLET_Ảnh hưởng đến kết_quả phán_quyết sự lựa_chọn về chuẩn xem_xét có_thể giúp đoán trước phần_nào kết_quả vụ kiện Thông_thường những vụ kiện mà Toà áp_dụng chuẩn chỉ cần hợp_lý thì đa_số được thuận_lợi cho phía chính_quyền Nhưng nếu Toà áp_dụng chuẩn soi_xét toàn_diện thì phần_lớn các hành_vi của chính_quyền sẽ bị xử thua Còn khi Toà chọn chuẩn xem_xét mức trung_bình thì kết_quả là 50 50 không_thể biết trước Việc chọn loại chuẩn nào tuỳ vào nội_dung Hiến_pháp liên_quan của vụ kiện Phương_thức chọn_lựa tiêu_chuẩn Tuỳ theo lãnh_vực của Hiến_pháp mà Toà sẽ chọn những tiêu_chuẩn xem_xét khác nhau Sau đây là những kiểu áp_dụng chuẩn đối_với một_số lãnh_vực Hiến_pháp thường thấy trong quá_trình hoạt_động của Toà_BULLET_Đối với chuẩn chỉ cần hợp_lý mere rationality sẽ là rất khó_khăn cho cá_nhân nào muốn kiện hành_vi của chính_quyền là vi_hiến Toà thường áp_dụng chuẩn này đối_với các vấn_đề về BULLET 1 Điều_khoản Thương_mại Ngầm_Dormant_Commerce_Clause BULLET 2 Xâm_phạm quyền_công_dân Substantive due process BULLET 3 Bình_đẳng trước pháp_luật Equal protection BULLET 4 Các điều_khoản Hợp_đồng Contract_Clause_BULLET_Đối với chuẩn soi_xét toàn_diện strict scrutiny Sau đây là những lãnh_vực của Hiến_pháp mà Toà sẽ xem_xét dựa trên những chuẩn_mực khắt_khe nhất Toà thường áp_dụng chuẩn này đối_với các vấn_đề quan_trọng như BULLET 1 Xâm_phạm quyền CƠ_BẢN của công_dân Substantive due process Fundamental rights BULLET 2 Bình_đẳng trước pháp_luật kết_hợp phân_biệt đối_xử hoặc quyền CƠ_BẢN công_dân BULLET 3 Tự_do bày_tỏ tự_do ngôn_luận Freedom of expression BULLET 4 Tự_do tôn_giáo hành_đạo Freedom of Religion_Free_Exercise_Clause BULLET Đối_với chuẩn xem_xét ở mức trung_bình middle level review chiếm một phần nhỏ nhất trong số các vụ kiện được Toà xem_xét khi phân_xử các vấn_đề sau BULLET 1 Bình_đẳng trước pháp_luật về mặt giới_tính hoặc nhân_thân Equal protection Semi suspect BULLET 2 Một_số điều_khoản về Hợp_đồng Contract_Clause_BULLET 3 Tự_do bày_tỏ mà không liên_quan đến nội_dung Free expression non content based Những lĩnh_vực của Luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ Trong phạm_vi bài viết về Luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ khái_niệm chính_quyền trung_ương có_thể được hiểu là chính_quyền liên_bang nhằm phân_biệt với chính_quyền địa_phương tức_là chính_quyền các tiểu_bang Như đã nói ở trên Hiến_pháp Hoa_Kỳ thực_chất là kết_quả một cuộc thương_lượng giữa 13 tiểu_bang cựu thuộc địa để thành_lập một nước_độc lập Các tiểu_bang muốn giữ lại cho mình rất nhiều quyền đang có và chỉ bàn_giao cho chính_quyền trung_ương liên_bang một_số hữu_hạn các quyền_lực Các nhà lập_quốc tập_thể biên_soạn Hiến_pháp cũng rút kinh_nghiệm từ những luật_pháp của Anh quốc lọc bỏ những điều mà họ cho là bất_công và bị lợi_dụng và thêm vào những điều_khoản nhằm đảm_bảo công_dân Mỹ được hưởng nhiều quyền tự_do cơ_bản Cho đến ngày_nay Toà_án Tối_cao Liên_Bang đã có những phán_quyết rõ_ràng để giải_thích Hiến_pháp qua những vụ kiện do Toà thụ_lý Cũng đã có lúc Toà ra các phán_quyết đảo_ngược các phán_quyết trước đó của chính mình Nhưng đó không phải là tự mâu_thuẫn mà có_thể xem là một sự tiến_hoá về tư_tưởng pháp_lý vì pháp_luật cũng phải phát_triển theo đà tiến_triển của xã_hội Có những việc ngày_xưa chấp_nhận nhưng ngày_nay thì không Nhưng cũng có những nguyên_tắc Hiến_pháp có giá_trị trường_tồn không đổi_thay theo thời_gian mà Toà luôn_luôn trung_thành và bảo_vệ Song_hành với tiến_hoá xã_hội quá_trình thực_thi Hiến_pháp không_thể tránh khỏi xuất_hiện những bất_đồng khi áp_dụng luật Vấn_đề mới mẫu thuẫn mới và cách nhìn mới luôn_luôn phát_sinh trong cuộc_sống càng thêm phức_tạp bởi khoa_học kỹ_nghệ tiến_bộ với tốc_độ nhanh chưa từng có Toà_án trở_thành biện_pháp cuối_cùng để giải_quyết mọi bất_đồng mẫu thuẫn trong xã_hội theo phương_cách văn_minh Những tiền_lệ đã được đặt ra cũng như là những nguyên_tắc luật_pháp legal doctrines được sử_dụng để Toà giải_thích luật Đối_với những vấn_đề hoà toàn mới landmark case thì kết_quả vụ kiện sẽ trở_thành một tiền_lệ hoặc một nguyên_tắc mới để các thế_hệ thẩm_phán về sau căn_cứ vào đó mà xét_xử Từ 1790 đến nay Toà_Tối cao Liên_bang đã thụ_lý gần 20 000 vụ cho thấy quy_mô các nguyên_tắc luật_pháp và sự chặt_chẽ của pháp_luật Hoa_Kỳ Cộng thêm nhiều thế_kỷ các án lệ từ Anh Quốc làm nền_tảng cho luật_pháp Hoa_Kỳ sự phân_loại các vấn_đề Luật Hiến_pháp không phải dễ_dàng Tuy_nhiên có_thể tạm phân nhóm các vấn_đề luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ như sau Quyền_lực tổng_quát của chính_quyền trung_ương liên_bang bài đang được hoàn_thiện Chính_quyền government ở Mỹ bao_gồm ba 3 nhóm cơ_quan sau Hành_pháp nội_các Lập_pháp tức Quốc_hội và Toà_án Chữ Judicial được dùng chỉ hệ_thống toà_án Mỹ nhưng có_khi được dịch thành Tư_pháp dễ bị nhầm_lẫn với Bộ Tư_Pháp là cơ_quan thực_thi quyền công_tố của bên hành_pháp Ở cấp quốc_gia liên_bang thì có hành_pháp liên_bang lập_pháp liên_bang và toà_án liên_bang và ở cấp địa_phương tiểu_bang thì có hành_pháp tiểu_bang lập_pháp tiểu_bang và toà_án tiểu_bang riêng Trên báo_chí khi nói đến Quốc_hội Mỹ tức_là cơ_quan lập_pháp liên_bang khi nói đến Chính_phủ Mỹ tức_là nói đến cơ_quan hành_pháp liên_bang nội_các và khi nói đến Toà_án thì phải nói rõ đó là Toà liên_bang Toà tối_cao hay Toà địa_phương kèm tên tiểu_bang BULLET 1 Chính_quyền trung_ương Hoa_Kỳ theo hệ_thống liên_bang federalism trong đó chính_quyền quốc_gia liên_bang tồn_tại song_song với chính_quyền địa_phương tiểu_bang Mọi hành_động của chính_quyền liên_bang phải được Hiến_pháp cho_phép Ngoài_ra Hiến_pháp cũng có quy_định một_số lãnh_vực mà cả hai chính_quyền đều có thẩm_quyền nhưng thẩm_quyền của chính_quyền liên_bang được ưu_tiên hơn BULLET 2 Điều_khoản về sự Cần_Thiết và Hợp_Lẽ khi Hiến_pháp giao một_số quyền giới_hạn cho chính_quyền trung_ương liên_bang Hiến_pháp cũng quy_định rõ chính_quyền liên_bang mà cụ_thể là Quốc_hội Mỹ liên_bang được phép ban_hành tất_cả các luật cần_thiết và hợp lẽ để thi_hành các quyền giới_hạn mà Hiến_pháp giao cho chính_quyền trung_ương liên_bang Điều này có nghĩa là nếu Quốc_hội Mỹ muốn làm_luật nhằm đạt một tiêu_chí nào đó trong quyền_hạn cụ_thể được Hiến_pháp cho_phép thì Quốc_hội Mỹ có_thể dùng mọi phương_thức và phải hội đủ 2 điều_kiện 1 liên_quan một_cách hợp_lý đến tiêu_chí đó và 2 phương_thức sử_dụng không bị Hiến_pháp cấm BULLET 3 Không_thể vi_phạm điều_khoản cụ_thể khác trong Hiến_pháp Đôi_khi hành_vi của chính_quyền liên_bang Quốc_hội Nội_các được Hiến_pháp cho_phép nhưng nếu hành_vi ấy lại vi_phạm điều_khoản Hiến_pháp khác đảm_bảo quyền_lợi của công_dân thì hành_vi của chính_quyền sẽ bị xem là vi_hiến Nói cách khác mọi hành_vi của chính_quyền liên_bang dù trong thẩm_quyền nhưng phải không xâm_phạm quyền_lợi ích công_dân cụ_thể đã được Hiến_pháp bảo_vệ BULLET 4 Chính_quyền trung_ương liên_bang có những quyền_lực giới_hạn Các nhà lập_quốc và hội_nghị Hiến_pháp đã nhất_trí chỉ giao cho chính_quyền trung_ương liên_bang một_số quyền có giới_hạn và lượng số rõ_ràng Nói cách khác chính_quyền trung_ương liên_bang hành_pháp liên_bang lập_pháp liên_bang và toà_án liên_bang chỉ có quyền_hạn được quy_định cụ_thể trong Hiến_pháp Hoa_Kỳ Vì_thế mỗi khi Quốc_hội Mỹ lập_pháp liên_bang thông_qua một đạo_luật hay Tổng_thống Mỹ hành_pháp liên_bang ban_hành một pháp_lệnh hoặc Toà_án liên_bang ra một phán_quyết mỗi hành_động của chính_quyền trung_ương liên_bang đều phải được quy_định cụ_thể trong Hiến_pháp Hoa_Kỳ Còn với chính_quyền địa_phương tiểu_bang họ có_thể làm bất_cứ điều gì họ muốn ngoại_trừ những điều bị CẤM cụ_thể trong Hiến_pháp Hoa_Kỳ Một_số điểm cần lưu_ý như sau BULLET Chính_quyền trung_ương không có quyền tổ_chức cảnh_sát Quyền cảnh_sát thuộc về chính_quyền địa_phương tiểu_bang và đây là một ví_dụ rõ_ràng nhất về sự khác_biệt giữa chính_quyền trung_ương liên_bang và chính_quyền địa_phương tiểu_bang Quyền cảnh_sát nói_chung general police power được hiểu là quyền quản_lý với mục_đích duy_nhất là đảm_bảo trị_an cuộc_sống cho người_dân Nghe có_vẻ mâu_thuẫn nhưng thực_tế chính_quyền trung_ương liên_bang không có quyền cảnh_sát nói_chung này Trái_lại mỗi đạo_luật liên_bang hay pháp_lệnh liên_bang phải được cho_phép bởi một điều_khoản cụ_thể trong Hiến_pháp Hoa_Kỳ ví_dụ điều_khoản Thương_mại điều_khoản được thu thuế và để chi_trả v v BULLET Quyền thu thuế và chi_trả cho trị_an cuộc_sống Quốc_hội Mỹ liên_bang được Hiến_pháp giao quyền đặt ra thuế và thu thuế để trả nợ và cung_cấp cho trị_an cuộc_sống ở Hoa_Kỳ điều 1 khoản 8 Tuy_nhiên phải hiểu rằng quyền đặt ra thuế và thu thuế này phải được dùng cho việc trả nợ và cung_cấp cho trị_an cuộc_sống Nói cách khác chỉ khi nào chính_quyền liên_bang cung_cấp cho trị_an cuộc_sống thì chính_phủ mới được quyền đặt ra các loại thuế và thu thuế Như_thế nghĩa_là quyền cảnh_sát nói_chung của chính_phủ liên_bang là một quyền có điều_kiện chứ không phải là một quyền mặc_nhiên Quyền_lực Hiến_pháp trao cho cơ_quan Lập_pháp Quốc_hội Hoa_Kỳ Quốc_hội Hoa_Kỳ có những quyền_hạn chủ_yếu như sau BULLET Quyền làm_luật để quản_lý thương_mại liên_bang tức_là mọi giao_dịch có phạm_vi từ 2 bang trở lên và quản_lý ngoại_thương BULLET Quyền thu thuế và chi tiền thuế thu được BULLET Quyền quản_lý Thủ_Đô District of Columbia_BULLET_Quyền quản_lý đất_đai thuộc sở_hữu chính_quyền liên_bang BULLET Quyền tuyên_chiến và quyền thành_lập quân_đội và cấp ngân_sách cho quân_đội BULLET Thi_hành những tu_chính án phát_sinh trong cuộc Nội_Chiến Quyền_lực Hiến_pháp trao cho người đứng đầu cơ_quan Hành_pháp Tổng_thống Tổng_thống có những quyền chủ_yếu sau BULLET Thi_hành luật do Quốc_hội ban_hành BULLET Lãnh_đạo và điều_khiển quân_đội với chức_vụ Tổng_Tư_lệnh BULLET Ký_kết các hiệp_ước với nước_ngoài nhưng các hiệp_ước này phải được 2 3 Thượng_viện thông_qua BULLET Bổ_nhiệm Đại_sứ Mỹ và có quyền ngầm về kiểm_soát chính_sách ngoại_giao BULLET Bổ_nhiệm các chức_vụ trong bộ_máy liên_bang bao_gồm các chức_vụ trong nội_các các thẩm_phán và các đại_sứ Các chức_vụ cao_cấp nhất trong nội_các như bộ_trưởng và trưởng các cơ_quan ngang bộ các thẩm_phán và các đại_sứ phải được Quốc_hội phê_chuẩn với số phiếu đa_số BULLET Ân_xá các tội_phạm luật liên_bang trước khi bị toà kết_án BULLET Phủ_quyết các đạo_luật Quốc_hội ban_hành Nhưng Quốc_hội có_thể vượt qua sự phủ_quyết này nếu 2 3 lưỡng viện Quốc_hội biểu_quyết thông_qua Quyền_lực Hiến_pháp giao cho Toà_án Toà_án liên_bang có_thể thụ_lý những vụ kiện và phân_xử mọi tranh_cãi trong phạm_vi thẩm_quyền của Toà liên_bang đã có quy_định trong Hiến_pháp Quyền_lực Hiến_pháp giao cho Đảng_phái chính_trị Quyền lãnh_đạo các cơ_quan Lập_pháp cơ_quan Hành_pháp và Toà_án được Hiến_pháp giao cho các cá_nhân đứng đầu các cơ_quan đó không giao cho Đảng_phái có ứng_viên thắng_cử Quyền_lực về Thương_mại của chính_quyền trung_ương Quyền quản_lý thương_mại Quyền_lực quan_trọng nhất mà Hiến_pháp trao cho Quốc_hội liên_bang là quyền quản_lý Thương_mại với các quốc_gia khác giữa các tiểu_bang và các vùng thiểu_số tự_trị thường được gọi tắt là Quyền về Thương_mại Phần_lớn mọi hoạt_động của Quốc_hội Liên_bang đều vận_dụng quyền thương_mại này Các cơ_quan Hành_pháp do Tổng_thống đứng đầu thực_hiện quản_lý thương_mại theo các luật do Quốc_hội ban_hành Quan_niệm hiện_đại về quyền thương_mại của Quốc_hội Quyền quản_lý Thương_mại của chính_quyền liên_bang tập_trung vào 04 lãnh_vực quản_lý sau đây BULLET 1 Kênh thương_mại được hiểu theo nghĩa rộng nhất bao_gồm mọi kênh được dùng trong thương_mại giữa tiểu_bang này và tiểu_bang khác như đường_bộ đường_thuỷ đường không v v Mọi hoạt_động thương_mại trên những kênh này đều thuộc thẩm_quyền quản_lý bởi các luật do Quốc_hội Liên_bang ban_hành thậm_chí cho_dù hoạt_động thương_mại không vượt phạm_vi của 1 tiểu_bang nhưng nếu có lưu_thông trên những kênh của thương_mại liên_bang thì Quốc_hội có_thể làm_luật để quản_lý những hoạt_động thương_mại này BULLET 2 Phương_tiện thương_mại được hiểu là các yếu_tố con_người máy_móc thiết_bị và những phương_tiện khác dùng để tiến_hành hoạt_động thương_mại giữa tiểu_bang này và tiểu_bang khác Ngay cả đối_với những phương_tiện hoạt_động ở trong phạm_vi tiểu_bang nhưng vì có khả_năng hoạt_động xuyên bang cho_nên cũng thuộc thẩm_quyền quản_lý bởi các luật của Quốc_hội liên_bang BULLET 3 Vật_chất thông_tin thương_mại khi những vật_chất hay thông_tin này gia_nhập vào dòng_chảy thương_mại giữa các tiểu_bang với nhau thì Quốc_hội có thẩm_quyền làm_luật để quản_lý cách_thức sử_dụng phân_phối bảo_mật v v những vật_chất hay thông_tin thương_mại này Cho_dù quy_mô hay ảnh_hưởng nhỏ đến đâu nhưng nếu có trong dòng_chảy thương_mại liên_bang thì cũng đều thuộc thẩm_quyền lập_pháp của Quốc_hội Liên_bang BULLET 4 Mọi hoạt_động có ảnh_hưởng đáng_kể đến thương_mại đây là lãnh_vực mới_mẻ rộng_lớn nhất trong thẩm_quyền thương_mại của Quốc_hội Liên_bang Trong đó khái_niệm ảnh_hưởng đáng_kể được giải_thích bằng những phép thử sau BULLET 1 Hoạt_động thuộc phạm_trù thương_mại là mọi hoạt_động mang sắc_thái thương_mại Ngay cả đối_với những hành_động cụ_thể không ảnh_hưởng trực_tiếp đến thương_mại nhưng nếu vẫn xét thấy thuộc vào một phạm_trù chung mang sắc_thái thương_mại thì cũng thuộc thẩm_quyền lập_pháp của Quốc_hội Liên_bang chi_phối Ví_dụ trong vụ kiện Wickard v Filburn 1942 nông_dân A có thửa ruộng trồng lúa_mì tiêu_thụ nội_bộ gia_đình và thặng_dư tiêu_thụ ở địa_phương không bán qua tiểu_bang khác Luật Quốc_hội Mỹ quy_định về quy_hoạch_vùng nông_nghiệp quốc_gia và phạt những_ai trồng vượt quá quy_hoạch phá vỡ quy_hoạch Nông_dân A cho rằng mình chỉ tiêu_thụ nhỏ_lẻ ở địa_phương không tham_gia thương_mại liên_bang nên có quyền trồng thêm bao_nhiêu tuỳ_ý và chế_tài của luật đối_với hành_vi của A là vượt quá thẩm_quyền của Quốc_hội Vụ kiện đưa đến Toà tối_cao Liên_bang Xét về mức_độ ảnh_hưởng Toà thấy hoạt_động nông_dân A trồng lúa_mì vượt mức quy_hoạch và tiêu_thụ địa_phương là không gây ảnh_hưởng đáng_kể đến hoạt_động thương_mại liên_bang nhưng hoạt_động của A lại thuộc vào một loại_hình hoạt_động kinh_tế thương_mại nông_nghiệp quan_trọng của quốc_gia Bởi_vì lúa_mì được sản_xuất và tiêu_thụ toàn_quốc nên Toà cho rằng hành_vi vượt quy_hoạch của A lại có ảnh_hưởng đáng_kể đến hoạt_động thương_mại liên_bang Xét nội_dung thảo_luận nghị_trường về đạo_luật nông_nghiệp liên_quan Toà thấy rằng đạo_luật trên dùng để quy_hoạch và đảm_bảo một diện_tích trồng lúa_mì nhằm để duy_trì ổn_định giá lúa_mì trên toàn_quốc Tổng_hợp các yếu_tố trên Toà tuyên rằng hành_vi của nông_dân A là thuộc thẩm_quyền quản_lý thương_mại của Quốc_hội liên_bang BULLET 2 Hoạt_động hành_vi không phải là thương_mại những hoạt_động phi thương_mại nếu không thể_hiện được các liên_hệ khá rõ_ràng đến hoạt_động thương_mại liên_bang thì không thuộc thẩm_quyền của Quốc_hội Mỹ Ví_dụ về 2 vụ kiện sau đây cho thấy rõ điều đó Trong vụ kiện thứ nhất U S v Lopez 1995 Quốc_hội liên_bang đã có luật quy_định cấm người_dân sở_hữu hoặc mang theo vũ_khí trong khu_vực trường_học vì cho rằng vũ_khí là một mặt_hàng trong thương_mại liên_bang nên thuộc thẩm_quyền quản_lý thương_mại của Quốc_hội Tuy_nhiên Toà tối_cao Liên_bang lại cho rằng đạo_luật trên không phải quản_lý mặt_hàng vũ_khí mà là quản_lý hành_vi sở_hữu hoặc mang theo vũ_khí trong khu_vực trường_học Mà hành_vi sở_hữu vũ_khí trong khu_vực trường_học lại không thể_hiện rõ_ràng mối liên_hệ nào đến thương_mại liên_bang Do_đó Toà_Tối cao đã phán_quyết nội_dung cấm sở_hữu hoặc mang theo vũ_khí trong khu_vực trường_học là vi_hiến vì vượt quá thẩm_quyền thương_mại của Quốc_hội Nếu không có phép thử như trên thì Quốc_hội sẽ có quyền_lực gần như không giới_hạn là trái với Hiến_pháp Hoa_Kỳ Trong vụ kiện thứ hai U S v Morrison 2000 liên_quan đạo_luật quy_định nạn_nhân của bạo_hành giới_tính tức_là phụ_nữ bị đàn_ông bạo_hành hoặc ngược_lại có_thể thưa lên toà liên_bang đòi đền_bù tổn_thất kinh_tế Quốc_hội lập_luận rằng nếu không bắt bồi_thường thì rất nhiều phụ_nữ ngại đi làm chung với nam_giới vì sợ bị ăn_hiếp sẽ ảnh_hưởng đến thương_mại quốc_gia Toà cho rằng Quốc_hội đã vượt quá quyền thương_mại của Quốc_hội bởi lẽ hành_vi mà luật điều_chỉnh ở đây là bạo_hành giới_tính vừa chẳng phải là một hoạt_động thương_mại cũng không có mối liên_hệ rõ_ràng gì với thương_mại cả Vì_thế Toà cho rằng bạo_hành không có ảnh_hưởng rõ_ràng lên thương_mại nên phán_quyết Quốc_hội đã vượt thẩm_quyền quản_lý thương_mại Điều_khoản luật ấy bị bãi_bỏ BULLET Những hoạt_động hành_vi cụ_thể nếu có mối liên_hệ trực_tiếp đến thương_mại đều có_thể thuộc thẩm_quyền thương_mại của Quốc_hội còn gọi là nguyên_tắc lưỡi_câu thẩm_quyền BULLET 3 Không để Quốc_hội duy_ý_chí Đối_với việc xem_xét mối liên_hệ rõ_ràng ảnh_hưởng đến thương_mại của mọi hành_vi luật điều_chỉnh Toà không được phép dựa vào ý_chí của Quốc_hội khi làm_luật Nói cách khác Toà sẽ đích_thân mổ_xẻ xem_xét toàn_diện mọi khía_cạnh cho đến khi Toà cảm_thấy hội đủ các yếu_tố cần và đủ trên thực_tế cho_dù Quốc_hội đã trình_bày các lý_lẽ nghe có_vẻ hợp_tình_hợp_lý Toà cũng ít khi quan_tâm BULLET 4 Những lãnh_vực truyền_thống thuộc về địa_phương các tiểu_bang nếu Quốc_hội muốn điều_chỉnh các hoạt_động hành_vi mà từ trước đến nay đang do luật địa_phương điều_chỉnh và chính_quyền địa_phương các tiểu_bang có nhiều kinh_nghiệm hơn chính_quyền liên_bang thì Toà thường không công_nhận những hoạt_động hành_vi này thuộc thẩm_quyền thương_mại của Quốc_hội liên_bang Những lãnh_vực như giáo_dục luật_gia_đình và luật_hình_sự nói_chung thường được Toà ngăn_chặn không cho thẩm_quyền thương_mại của Quốc_hội mở_rộng sâu vào những lãnh_vực này BULLET Tuy_nhiên cũng có những ngoại_lệ đối_với những lãnh_vực trước_đây theo truyền_thống là do chính_quyền địa_phương quản_lý nếu Toà thấy rằng một giải_pháp toàn_quốc thống_nhất là cần_thiết hơn thì Toà thường sẽ dành quyền đó cho Quốc_hội Ví_dụ lãnh_vực quản_lý môi_trường là một lãnh_vực truyền_thống của địa_phương không phải của trung_ương Nhưng vì các quy_định về môi_trường của tiểu_bang này có_thể gây ra hậu_quả không mong_muốn cho tiểu_bang khác và các yếu_tố môi_trường trải dài nhiều địa_phương khác nhau nên một quy_định thống_nhất toàn_quốc là cần_thiết và mang lại lợi_ích nhiều hơn là để cho địa_phương tự quản_lý Tu_chính án thứ Mười về giới_hạn quyền_lực của chính_quyền trung_ương Tu_chính án thứ Mười đã quy_định những quyền_lực không được địa_phương các tiểu_bang đồng_ý chuyển_giao cho chính_quyền trung_ương bởi Hiến_pháp và nếu những quyền không được chuyển_giao này không bị Hiến_pháp cấm giao cho địa_phương thì chúng thuộc về địa_phương hoặc thuộc về nhân_dân Tu_chính án này tuy chỉ đặt ra một giới_hạn khiêm_tốn nhưng đôi_khi là những giới_hạn rất rõ_ràng cho quyền_lực của chính_quyền trung_ương liên_bang trong việc mở_rộng thẩm_quyền thông_qua con đường quyền quản_lý thương_mại của chính_quyền liên_bang Tu_chính án này cũng thường được dùng để hạn_chế sự quản_lý chồng_chéo giữa chính_quyền trung_ương và chính_quyền địa_phương và hạn_chế chính_quyền trung_ương quản_lý can_thiệp sâu vào hoạt_động của chính_quyền địa_phương BULLET 1 Những đạo_luật áp_dụng chung nếu Quốc_hội liên_bang ban_hành một đạo_luật mang tính áp_dụng chung và thuộc thẩm_quyền thương_mại của Quốc_hội thì việc các địa_phương cũng bị ảnh_hưởng lây là không quan_trọng và chính_quyền địa_phương không_thể dùng Tu_chính án Mười để khiếu_nại chính_quyền trung_ương xâm_phạm quyền của chính_quyền địa_phương BULLET Ví_dụ Quốc_hội ban_hành luật quy_định mức lương tối_thiểu cho các doanh_nghiệp nói_chung và không có ngoại_lệ nào dành cho doanh_nghiệp nhà_nước hoặc cơ_quan chính_quyền địa_phương Trong vụ kiện Garcia v San_Antonia_Metropolitan_Transit Authority 1985 chính_quyền bang Texas đã cho rằng hoạt_động vận_chuyển công_cộng xe_buýt xe metro của Texas được miễn_trừ trách_nhiệm phải theo luật lương tối_thiểu của liên_bang vì đây là một lãnh_vực truyền_thống của chính_quyền địa_phương được tu_chính án Mười bảo_vệ Toà tối_cao đã cho rằng việc chính_quyền địa_phương trả lương như_thế_nào cho nhân_viên của mình có ảnh_hưởng rõ_ràng đến thương_mại liên_bang là một thẩm_quyền Hiến_pháp đã giao cho chính_quyền liên_bang Hiến_pháp cũng có quy_định Thẩm_quyền Tối_thượng Supremacy_Clause đối_với trường_hợp thuộc thẩm_quyền của chính_quyền trung_ương thì luật liên_bang có giá_trị pháp_lý cao hơn luật của tiểu_bang Nói cách khác nếu luật liên_bang điều_chỉnh hành_vi của cá_nhân thì nhân_viên và chính_quyền địa_phương cũng không được miễn_trừ BULLET 2 Xâm_phạm cơ_chế lập_pháp của chính_quyền địa_phương tu_chính án Mười ngăn_cản Quốc_hội liên_bang không được can_dự vào quy_trình cơ_chế lập_pháp của chính_quyền địa_phương tiểu_bang Chính_quyền liên_bang cũng không được phép áp_đặt định_hướng cho chính_quyền địa_phương bằng cách yêu_cầu chính_quyền địa_phương phải làm_luật và thi_hành chấp_pháp một đạo_luật của chính_quyền trung_ương liên_bang Lý_do là vì các cơ_chế lập_pháp là một chức_năng truyền_thống của chính_quyền địa_phương và được tu_chính án Mười bảo_vệ không bị các quyền_lực của chính_quyền trung_ương xâm_phạm Tương_tự chính_quyền trung_ương cũng không có quyền_hạn buộc cơ_quan hành_pháp của chính_quyền địa_phương phải thi_hành những chức_năng nhiệm_vụ nhất_định quy_định bởi luật liên_bang vì đó là nhiêm vụ của chính_quyền trung_ương không phải của công_chức chính_quyền địa_phương Xem thêm vụ kiện Printz v U S 1994 trong đó Toà tối_cao đã bãi_bỏ các quy_định của luật liên_bang bắt_buộc cảnh_sát trưởng của chính_quyền thành_phố địa_phương phải tiến_hành các bước thẩm_tra lý_lịch của những người mua_bán trao_đổi vũ_khí Những quyền_lực cụ_thể khác của chính_quyền trung_ương liên_bang Xem thêm trong Khoản 8 của Hiến_pháp Hoa_Kỳ liệt_kê những quyền_lực cụ_thể Quyền đánh thuế taxing power Quốc_hội Hoa_Kỳ có thẩm_quyền đặt ra và thu những thứ thuế Đây là một nguồn quyền_lực độc_lập của Quốc_hội Liên_bang tương_tự như quyền quản_lý thương_mại liên_bang đã quy_định trong Điều_khoản Thương_mại của Hiến_pháp Commerce_Clause_Quốc hội có_thể sử_dụng quyền đánh thuế này để tác_động lên những hành_vi vượt ngoài những nguồn quyền_lực độc_lập khác của Quốc_hội BULLET 1 Quản_lý bằng luật thuế Quốc_hội có_thể làm_luật quản_lý các hành_vi qua hình_thức các loại thuế chỉ cần có tạo ra nguồn thu từ thuế liên_quan đến các hành_vi này BULLET 2 Giới_hạn của quyền đánh thuế Hiến_pháp cũng đặt ra một_số giới_hạn cho quyền đánh thuế này như Quyền chi_tiêu spending power Quốc_hội Hoa_Kỳ có thẩm_quyền thu thuế nhằm mục_đích trả nợ và trang_trải quốc_phòng cùng các khoản chi_phí phúc_lợi của Hiệp_Chủng_Quốc_Đây là một quy_định rõ_ràng cụ_thể về quyền chi_tiêu BULLET 1 Quyền_lực độc_lập đây là một loại quyền_lực độc_lập giống như quyền quản_lý thương_mại liên_bang Quốc_hội Liên_bang có_thể đặt ra các khoản chi_tiêu để đạt được những ích_lợi ở mọi cấp_độ từ trung_ương đến địa_phương cho_dù những ích_lợi ấy vượt ngoài thẩm_quyền của các quyền_lực độc_lập khác BULLET 2 Các điều_kiện hưởng lợi Quốc_hội có quyền đặt ra các điều_kiện khi sử_dụng quyền chi_tiêu của mình để áp_đặt các đối_tượng thụ_hưởng phải có những hành_vi thích_hợp Những điều_kiện này có_thể nhằm mục_đích quản_lý những hành_vi liên_đới khác Ví_dụ Quốc_hội có_thể lập ra quỹ bảo_trì đường_cao_tốc và áp_đặt điều_kiện về kết_cấu đường_bộ giới_hạn tốc_độ v v cho các địa_phương nào muốn nhận tài_trợ từ quỹ này với mục_đích liên_đới là nhằm quản_lý thống_nhất các tiêu_chuẩn xây_dựng phát_triển vận_hành đường_cao_tốc trên toàn_quốc Những quy_định này cũng nhằm khắc_phục tình_trạng trên bảo dưới không nghe nhưng vẫn được hưởng lợi vì thiếu các điều_kiện ràng_buộc Sở_dĩ Quốc_hội có_thể đặt ra các điều_kiện này là vì Hiến_pháp có quy_định cho Quốc_hội được phép sử_dụng mọi biện_pháp cần_thiết để đạt được các mục_tiêu nằm trong thẩm_quyền quản_lý của mình còn gọi là thẩm_quyền Cần_Thiết và Phù_Hợp Necessary and Proper_Clause_Khoản chi_phí phúc_lợi general welfare Khi Quốc_hội sử_dụng quyền chi_tiêu thì các chi_tiêu của Quốc_hội phải có mục_đích rõ_ràng Cụ_thể đó là nhằm trang_trải các khoản chi_phí phúc_lợi Về mặt này quy_tắc về ngữ_pháp được áp_dụng cho thấy các khoản chi_phí phúc_lợi chỉ là bổ_ngữ cho động_từ trang_trải chi_tiêu và do_đó việc quản_lý các chi_phí phúc_lợi nói_chung không thuộc thẩm_quyền của Quốc_hội Quốc_hội chỉ được quản_lý các chi_phí phúc_lợi do Quốc_hội quyết_định chi_tiêu và không được quản_lý các loại_hình phúc_lợi khác mà Quốc_hội không phân_bổ ngân_sách Rõ_ràng Quốc_hội không_thể nhân_danh mang lại lợi_ích hay phúc_lợi chung mà đặt ra các loại luật_lệ vì đây không phải là một thẩm_quyền độc_lập của Quốc_hội mà là thẩm_quyền có điều_kiện Quyền về chiến_tranh hiệp_ước và quản_lý ngoại_giao BULLET 1 Quyền tuyên_chiến Quốc_hội Liên_bang được Hiến_pháp giao cho quyền tuyên_chiến và để phục_vụ mục_đích này Quốc_hội cũng được giao cho quyền thu thuế để trang_trải quốc_phòng Ngoài_ra Quốc_hội còn được trao quyền xây_dựng và duy_trì quân_đội cũng như là hải_quân Tuy_nhiên quyền này có sự chia_sẻ giữa Quốc_hội và Tổng_thống Hiến_pháp giao cho Tổng_thống quyền thống_lĩnh tối_cao của lực_lượng_vũ_trang Thẩm_quyền về chiến_tranh của Quốc_hội cũng được mở_rộng sang quản_lý những lãnh_vực hậu_chiến khi giao_tranh đã kết_thúc nhưng các yếu_tố có liên_quan đến chiến_tranh trước đó vẫn còn tồn_tại kéo_dài BULLET 2 Quyền hiệp_ước đây cũng là một loại quyền được chia_sẻ giữa Quốc_hội Liên_bang và Tổng_thống Tổng_thống có_thể ký_kết hiệp_ước với nước_ngoài nhưng hiệp_ước này phải được 2 3 phiếu ở Thượng_viện Senate thông_qua Những hiệp_ước quốc_tế đã được phê_chuẩn nếu có mâu_thuẫn với các luật liên_bang trước đó thì các hiệp_ước quốc_tế có hiệu_lực cao hơn Như_thế quyền chuẩn_y phê_chuẩn các hiệp_ước do Tổng_thống ký_kết là một quyền_lực độc_lập của Quốc_hội Tuy_nhiên không một hiệp_ước nào có_thể xâm_phạm các quyền đã được Hiến_pháp bảo_hộ hoặc cấm_đoán Tổng_thống có_thể ký_kết thoả_thuận hành_pháp với nước_ngoài mà không thông_qua Quốc_hội việc này tuy Hiến_pháp không cấm nhưng nếu các vấn_đề thoả_thuận nằm trong phạm_vi thẩm_quyền của Tổng_thống thì cũng có giá_trị như hiệp_ước nhưng không được trái với luật hiện_hành BULLET 3 Quản_lý ngoại_giao là lãnh_vực mà Hiến_pháp không có sự phân_chia rõ_ràng giữa Quốc_hội và Tổng_thống Tuy_nhiên Toà tối_cao Liên_bang đã chấp_nhận nguyên_tắc hiến_pháp thể_hiện quyền quản_lý ngoại_giao thuộc về Quốc_hội và Tổng_thống mà không thuộc về địa_phương Những quyền_lực khác Một danh_sách tóm_tắt các quyền_lực khác của chính_quyền liên_bang Quốc_hội Hành_pháp và Toà_án xin xem ở phần Quyền_lực tổng_quát của chính_quyền liên_bang ở trên Hai 2 giới_hạn của chính_quyền địa_phương state Điều_khoản về Thương_mại và chủ_trương pháp_luật của Quốc_hội đang phát_triển Miễn truy_tố các cơ_quan liên_ngành và quan_hệ giữa các chính_quyền tiểu_bang đang phát_triển Về phân_chia quyền_lực đang phát_triển Quyền được đối_xử đúng luật đang phát_triển Quyền được đối_xử công_bằng đang phát_triển Tu_chính án 14 Đặc_quyền và miễn truy_tố Bảo_vệ quyền_công_dân Điều_khoản hợp_đồng Hồi_tố Cấm mọi hình_thức xâm_phạm quyền_lợi ích không qua toà_án đang phát_triển Hành_vi xâm_phạm của chính_quyền đang phát_triển Vai_trò Quốc_hội bảo_vệ quyền dân_sự đang phát_triển Tự_do bày_tỏ ý_kiến chính_kiến đang phát_triển Tự_do tôn_giáo hành_đạo đang phát_triển Điều_kiện thụ_lý của toà liên_bang đang phát_triển
Luật Hiến_pháp Hoa_Kỳ