Cuộc vây_hãm Metz 1870 Trong cuộc Chiến_tranh Pháp Phổ 1870 1871 hai tập_đoàn_quân Phổ gồm khoảng 120 000 quân dưới sự thống_lĩnh của Thân_vương Friedrich_Karl vây_hãm 180 000 quân Pháp do Thống_chế François_Bazaine chỉ_huy trong hệ_thống pháo_đài của Metz thủ_phủ vùng Lorraine_Pháp từ ngày 19 tháng 8 cho đến ngày 27 tháng 10 năm 1870 Quân_Pháp đã tiến_hành một_số cuộc phá_vây tiêu_biểu là trận Noisseville cuối tháng 8 và trận Bellevue đầu tháng 10 nhưng đều bất_thành Tình_trạng đói_kém và bệnh_tật trong hàng_ngũ quân Pháp cuối_cùng đã dẫn đến sự thất_thủ của Metz khi Bazaine và toàn_bộ_binh tướng của ông đầu_hàng đối_phương Cuộc bao_vây Sau khi bị Tập_đoàn_quân số 1 Đức dưới quyền Thượng_tướng Bộ_binh Karl_Friedrich von Steinmetz và Tập_đoàn_quân số 2 Đức dưới quyền Thân_vương Friedrich_Karl đánh_bại trong trận Gravelotte đẫm máu ngày 18 tháng 8 năm 1870 thống_chế Pháp là Bazaine phải rút toàn_bộ Tập_đoàn_quân Rhine uể_oải của mình vào hệ_thống pháo_đài Metz_Buổi sáng ngày 19 tháng 8 được sự chuẩn_y của Vua_Wilhelm_I_Tổng tham_mưu_trưởng quân_đội Phổ_Đức_Helmuth von Moltke ra chỉ_thị tách các Quân_đoàn Vệ_binh IV và II khỏi Tập_đoàn_quân số 2 để thành_lập Tập_đoàn_quân Maas do Thái_tử Albert của Sachsen chỉ_huy cùng với Tập_đoàn_quân số 3 của Thái_tử Phổ_Friedrich_Wilhelm tiến về hướng tây để đánh dứt_điểm cánh quân chủ_lực thứ hai của Pháp dưới quyền Thống_chế Patrice de MacMahon_Tại_Metz_Moltke tiến_hành phong_toả Tập_đoàn_quân Rhine bằng Tập_đoàn_quân số 1 của Steinmetz sau bị thay bằng Thượng_tướng Bộ_binh Edwin von Manteuffel vào tháng 9 trên hữu_ngạn sông Moselle và Tập_đoàn_quân số 2 của Friedrich_Karl người được kiêm_nhiệm tổng_chỉ_huy lực_lượng vây_hãm Metz trên tả_ngạn sông Moselle_Ngày 21 tháng 8 Hoàng_đế Napoléon_III cùng Thống_chế MacMahon thành_lập Tập_đoàn_quân Châlons gồm 140 000 lính và 564 cỗ đại_bác Đối_mặt với sự xuống_dốc niềm tin của dư_luận và sự bùng_phát của các cuộc bạo_động do phe cộng_hoà thực_hiện Hoàng_hậu Eugénie và Bộ_trưởng Chiến_tranh Palikao liên_tục đánh điện thúc_giục Napoléon rằng ông ta không_thể dẫn Tập_đoàn_quân Châlons về Paris như một vị hoàng_đế bại_trận vì điều này sẽ dẫn đến sự sụp_đổ hoàn_toàn của Đế_chế Trước áp_lực của dư_luận đòi giải nguy cho Bazaine cộng thêm áp_lực về sự cần_thiết của một thắng_lợi MacMahon và Napoléon quyết_định hành_động Rời Châlons họ tiến_quân đến Rheims và sau đó đến Montmédy trong một nỗ_lực nhằm đi vòng sườn phía bắc của Moltke và giải_vây cho Metz từ hướng tây bắc Không may cho người Pháp Moltke đã phát_giác được cuộc hành_quân này vào ngày 25 tháng 8 Sau khi đánh_bại Quân_đoàn V Pháp trong trận Beaumont ngày 30 tháng 8 Moltke huy_động quân chủ_lực các Tập_đoàn_quân số 3 và Maas hợp vây Tập_đoàn_quân Châlons tại Sedan buộc Napoléon_MacMahon cùng 83 000 quân phải đầu_hàng và bị bắt tù_binh vào ngày 2 tháng 9 Trong khoảng thời_gian giữa các trận thảm_bại ở Gravelotte và Sedan_Bazaine chỉ tiến_hành hai cuộc phá_vây duy_nhất Đợt đầu là vào ngày 26 tháng 8 khi viên thống_chế hạ_lệnh xây thêm hai cây cầu bắc qua sông Moselle để vận_chuyển 3 quân_đoàn từ tả_ngạn sang hữu_ngạn sông Moselle_Bazaine dự_định tập_kết binh_lực quanh thành_trì St_Julien trước khi giáng mạnh vào các đội quân yếu_ớt của Phổ phía đông bắc Metz và tiến ra Thionville trên mạn bắc Nhưng quân Pháp chỉ mới đẩy lui được một_số đơn_vị tiền_đồn Phổ thì cuộc phá_vây đã đổ_vỡ và quân Pháp rút trở về Metz_Quan sát trận đánh Tư_lệnh Quân_đoàn VI Pháp Thống_chế François_Canrobert nhận_định thời_tiết xấu là một trong những nguyên_nhân chủ_yếu dẫn đến sự thất_bại của trận đột vây này Mưa_gió đã làm chậm bước_tiến của người Pháp và đem lại thời_gian cho phía Phổ tăng_cường phòng_ngự Trong lần đột vây thứ hai trận Noisseville_Bazaine điều toàn_bộ 2 quân_đoàn tấn_công vài ngàn quân Phổ gần St_Barbe trên tả_ngạn sông Moselle chiều ngày 31 tháng 8 Quân_Pháp giành được làng Noisseville và một_số làng khác Mặc_dù các chỉ_huy quân Phổ cố sức chi_viện cho lực_lượng bị tấn_công và các khẩu đại_bác của họ gây nhiều thiệt_hại cho quân Pháp phía Pháp vẫn chiếm ưu_thế tuyệt_đối về quân_số Song trong đêm ấy Friedrich_Karl và các tướng tuỳ_tùng đã gia_cố cho các vị_trí bị đe_doạ bằng lực_lượng mạnh Khi Bazaine tiếp_tục tiến_công vào ngày 1 tháng 9 Friedrich_Karl phát_động phản_công buộc quân Pháp phải rút vào hệ_thống pháo_đài Metz_Tình_trạng đói_kém đã trở_nên trầm_trọng trong khắp Metz nơi mà các khẩu_phần ăn_uống đã bị cắt đứt từ ngày 4 tháng 9 Khi lượng cỏ khô và yến_mạch cho ngựa ăn bị cạn_kiệt Bazaine ra_lệnh bón lúa_mì cho ngựa Quyết_định này làm lính Pháp không còn bánh_mì để ăn và hàng ngày họ buộc phải nuôi sống bản_thân chỉ bằng 350 gam thịt ngựa không ướp muối và 1 4 lít rượu_vang Ban_đầu các khẩu_phần ăn của lính Pháp chỉ đòi_hỏi ngựa thồ nhưng kể từ ngày 9 tháng 9 thì họ giết_thịt cả ngựa_chiến Sau khi bác_bỏ một kế_hoạch đột vây trên hữu_ngạn sông Moselle bằng các quân_đoàn II III và VI do sự ưu_việt của quân Phổ_Bazaine xuống lệnh cho mỗi trung_đoàn pháo_binh kỵ_binh và mọi đại_đội công_binh loại 40 con ngựa ra làm_thịt Đến ngày 20 tháng 9 phân_nửa số ngựa của Tập_đoàn_quân Rhine đã bị mổ thịt 3 ngày sau để thu_nhặt khoai_tây 200 lính Pháp đói ăn đã tấn_công các đồn_bót quân Phổ trên hữu_ngạn sông Moselle nhưng bị giết sạch Để vãn_hồi tình_hình Bazaine xua 40 000 quân chia làm 2 toán đi lục_lọi lương_thực dọc theo hai bờ sông Moselle vào ngày 7 tháng 10 Sự_kiện này đã dẫn đến sự bùng_nổ của trận Bellevue trong khi pháo Phổ phá tan các xe goòng của Pháp bộ_binh Phổ từ trong các chiến_hào đã giương các khẩu Chassepot mà họ thu được trong trận Sedan để xả đạn hàng_loạt vào hàng_ngũ quân Pháp Khoảng 2 000 quân Pháp đã bị loại khỏi vòng chiến Số quân Pháp còn lại cố lùng_sục thức_ăn trong các ngôi làng ăn bất_kỳ cái gì mà họ có_thể tìm thấy rồi rút về Do mục_đích duy_nhất của mình là phong_toả Metz cho đến khi quân Pháp cạn sạch tiếp_tế quân Phổ không hề truy_kích Một_số toán tản binh Pháp do đi quá xa nên đã bị lính thương kỵ_binh Phổ bắt về tổng_hành_dinh để tra_hỏi Những tù_binh gầy_gò và ốm_yếu này đã kể cho người Phổ nghe về một đội quân trú_phòng đuối sức đang đói_meo và đổ_bệnh do hàng ngày ăn thịt ngựa và uống nước bẩn sông Moselle_Trong thời_điểm ngày 10 tháng 10 năm 1870 đã có đến 19 000 thương_binh và bệnh_binh Pháp nằm chật các quân_y_viện tại Metz_Các dịch_bệnh sốt phát_ban và đậu_mùa hoành_hành khắp thành_phố Niềm tin Metz bất_khả_chiến_bại Metz l invincible chết dần trong tâm_trí của người Pháp Bên trong các pháo_đài tinh_thần chiến_đấu của binh_sĩ Pháp đã suy_sụp đến mức họ không muốn bắn vào những lính Phổ lọt vào tầm bắn của họ Trong vùng bắn của quân Pháp các đoàn xe tiếp_tế của Phổ tha_hồ cung_cấp thức_ăn và nước uống cho lực_lượng vây_hãm Thêm vào đó kể từ sau chiến_thắng Noisseville_Friedrich_Karl đã dốc sức củng_cố vòng_vây của mình Ông bài_trí tất_cả các lực_lượng của mình trong một hệ_thống chiến_hào nằm ngay ngoài tầm bắn của pháo Pháp và luôn sẵn_sàng đập_tan bất_kỳ một cuộc đột vây nào của đối_phương Tình_hình Tập_đoàn_quân Rhine từ tồi_tệ đã chuyển sang tuyệt_vọng Thời_tiết Lorraine vào tháng 10 rất lạnh và ẩm_ướt có mưa đều Trong các chiến_hào Phổ những người lính phải lội bì_bõm qua vũng bùn sâu đến đầu_gối ráng núp tránh trận gió bắc thổi tốc mái các ngôi nhà và làm dấy lên một cơn dịch lao_phổi gây chết hàng trăm quân Phổ_Dịch kiết_lỵ cũng lan_tràn trong hàng_ngũ quân Pháp và số lính Pháp nhiễm_bệnh lên đến hàng ngàn người Giờ_đây những bức trường_thành của Metz và các pháo_đài lân_cận đã bị đốm bẩn bằng những graffiti bài_xích Bazaine trong đó một_số được tô vào buổi tối và một_số được tô ngay trong buổi sáng Bản_thân Bazaine cũng gây suy_sụp tinh_thần quân_lực bằng những bản thông_cáo hàng ngày của ông về các cứ_điểm không_thể lay_chuyển redoutes impregnables của quân Phổ_Kể từ tuần thứ ba của tháng 10 năm 1870 các đơn_vị tiền_đồn Phổ được lệnh mỗi ngày chỉ cho_phép một số_ít quân Pháp đào_ngũ số lính đào_ngũ còn lại sẽ bị bắn và đuổi vào Metz_Những binh_sĩ Pháp thoát được khỏi pháo_đài đều sung_sướng và ăn lấy ăn để_phần lương_thực mà quân Phổ cung_cấp cho họ Metz thất_thủ Vào ngày 24 tháng 10 năm 1870 trong một hội_đồng chiến_tranh bộ_chỉ_huy quân Pháp nhận_định việc tiến_hành đàm_phán với bộ_tư_lệnh lực_lượng vây_hãm Metz là hết_sức cần_thiết Trên vòng đàm_phán phía Phổ bác_bỏ mọi yêu_cầu nương_tay và cương_quyết đòi_hỏi pháo_đài phải đầu_hàng và Tập_đoàn_quân Rhine phải rời pháo_đài trên tư_cách là tù_binh Cuối_cùng một văn_kiện đã được ký_kết theo những điều_khoản của người Phổ vào đêm_ngày 27 tháng 10 Hôm sau Bazaine lệnh cho các trung_đoàn của mình đặt mọi hiệu kỳ và quân_kỳ tại kho vũ_khí Metz để giao_nộp cho quân Phổ_Hành_động này gây tranh_cãi gay_gắt vì mọi đơn_vị quân Pháp đều muốn đốt các lá cờ thay_vì nộp cho kẻ địch lên mặt khoe_khoang trong các cung_điện và nhà_thờ đồn binh của họ Buổi sáng ngày 29 tháng 10 những ngọn cờ Phổ tung bay trên các thành_luỹ của Metz_Khoảng 13h hàng_binh Tập_đoàn_quân Rhine di_chuyển theo 6 ngã đường sang chiến_tuyến quân Phổ_Tại mỗi vị_trí được quy_định một quân_đoàn Phổ tiến_hành thu_nhận tù_binh những người ngay_lập_tức được đưa vào các lều trại đã được chuẩn_bị trước và được tiếp_tế lương_thực Sau khi giao_nộp binh_lính của mình cho quân Phổ giải về Đức các sĩ_quan Pháp được phép giữ bảo_kiếm và trở về pháo_đài Metz nơi họ sớm được người Phổ cung_cấp thức_ăn nước uống Điều này đã làm cho nhiều lính Pháp phẫn_nộ vì tin rằng các cấp trên đã bán_đứng mình Bazaine_Tổng tư_lệnh Tập_đoàn_quân Rhine bại_trận rời Metz đi Kassel thuộc Bắc_Đức để chịu sự giam_cầm của người Phổ_Vì hành_động đầu_hàng quân Phổ về sau ông bị Pháp lên_án là phản_quốc và bị kết_án tử_hình Ông được Tổng_thống Pháp là Patrice de MacMahon một người bạn của ông giảm án thành tù chung_thân và bị đày ra giữa Địa_Trung_Hải_Trong ngày hôm ấy Lữ_đoàn số 26 Phổ đã tiến vào tiếp_quản Metz Thành_phố không bị hư_hại nhưng tình_trạng của các doanh_trại đã cho thấy những gì mà binh_sĩ hai phe phải hứng_chịu trong suốt cuộc vây_hãm vừa_qua Trận bao_vây Metz đã đem lại cho quân Phổ tổn_thất đến 240 sĩ_quan và 5 500 binh_lính chết hay bị_thương Đổi lại họ bắt được một lượng tù_binh khổng_lồ gồm 6 000 sĩ_quan và 167 000 binh_lính Con_số này chỉ bị vượt mức trong các trận hợp vây thời Chiến_tranh thế_giới thứ hai Thêm vào đó quân Phổ cũng thu được 56 quân_kỳ 622 pháo dã_chiến và 876 pháo trong thành 72 súng_máy mitrailleuse và 260 000 súng_trường Sử_gia thế_kỷ 19 G L M Strauss đã đánh_giá cuộc đầu_hàng của Metz là một cuộc đầu_hàng độc_đáo trong những trang lịch_sử do khác với Sedan và Paris quân Pháp tại Metz chiếm ưu_thế quân_số so với lực_lượng vây_hãm Phổ_Hàng_binh Pháp được vận_chuyển theo đường Trèves và Saarbrücken dưới sự hộ_tống của một_số tiểu_đoàn vệ_binh quốc_gia Phổ Sau khi giải hết tù_binh về Đức các tiểu_đoàn vệ_binh quốc_gia này sẽ tiếp_tục làm nhiệm_vụ quản_thúc tù_binh chứ không trở_lại tham_chiến ở Pháp Với các cuộc đầu_hàng của Tập_đoàn_quân Châlons tại Sedan và Tập_đoàn_quân Rhine tại Metz người Phổ giờ đã bắt được toàn_bộ quân_đội Pháp trước chiến_tranh Nói như lời đùa đầy ảm_đạm của thị_dân Paris cuối_cùng thì Bazaine và MacMahon đã hội quân Sự thất_thủ của Metz cũng tạo cho các Tập_đoàn_quân số 1 và số 2 Phổ rảnh tay để đối_phó với lực_lượng Pháp trên các mặt_trận khác Sau khi nhận_định tình_hình thuận_lợi Bộ Tổng_chỉ_huy quân Phổ tại Versailles phát lệnh cho tướng von Manteuffel kéo quân chủ_lực Tập_đoàn_quân số 1 vào miền Compiègne và yểm_trợ lực_lượng vây_hãm Paris trên mạn bắc Đồng_thời Manteuffel còn phải chia quân đóng giữ Metz và tiến_hành bao_vây các pháo_đài Thionville và Montmédy_Về phần mình Friedrich_Karl được lệnh đem Tập_đoàn_quân số 2 đến khu_vực ven sông Loire nơi chính_phủ Cộng_hoà Pháp non_trẻ đã thành_lập một đạo quân lớn để duy_trì sự kháng_cự của mình Tham_khảo BULLET François_Roth_La guerre de 70 Verlag_Fayard_Nancy 1990 ISBN 2 213 02321 2 tiếng Pháp BULLET Geoffrey_Wawro_The_Franco Prussian_War_Cambridge_University Press_ISBN 978 0521617437 tiếng Anh Liên_kết ngoài BULLET Báo Freiburger_Zeitung của Đức ngày 29 tháng 10 năm 1870
Cuộc vây_hãm Metz ( 1870 )