Chiến_tranh Marcomanni_Các cuộc chiến_tranh Marcomanni thường được người La_Mã biết đến với tên gọi Chiến_tranh với người German và Sarmatia_Bellum_Germanicum et Sarmaticum là một loạt các cuộc chiến_tranh kéo_dài hơn một mười_hai năm từ khoảng năm 166 đến năm 180 Đấy là những cuộc đọ sức giữa Đế_quốc La_Mã chủ_yếu chống lại các bộ_tộc German là người Marcomanni và Quadi cùng với người Iazyges cũng như các cuộc xung_đột liên_quan với một_số dân_tộc man_rợ khác dọc hai bên toàn_bộ chiều dài biên_giới đông nam châu_Âu của đế_quốc La_Mã sông Danube_Cuộc chiến chống lại người German và người Sarmatia chiếm phần quan_trọng dưới Triều_đại của hoàng_đế La_Mã_Marcus_Aurelius và trong suốt các chiến_dịch của mình chống lại họ ông bắt_đầu viết tác_phẩm triết_học của mình Suy_Ngẫm và trong tập thứ hai mang ghi_chú Ở giữa người Quadi tại Granua_Bối cảnh Trong những năm tiếp_theo sau khi kết_thúc Triều_đại của Antoninus_Pius đế_quốc La_Mã bắt_đầu bị tấn_công từ mọi phía Một cuộc chiến_tranh với Parthia đã kéo_dài từ năm 161 tới năm 166 dưới sự đồng chỉ_huy của Marcus_Aurelius và Lucius_Verus và mặc_dù nó đã kết_thúc thắng_lợi cuộc chiến_tranh đã để lại hậu_quả to_lớn và không lường trước được cho đế_quốc Đạo quân chiến_thắng trở về đã mang theo một đại_dịch được gọi là dịch_hạch Antonine mà cuối_cùng nó sẽ giết chết khoảng 5 triệu người và làm suy_yếu Đế_quốc một_cách nghiêm_trọng Đồng_thời ở Trung_Âu những bước_đi đầu_tiên của cuộc Đại_Di_cư đã bắt_đầu diễn ra khi mà người Goth di_chuyển về phía tây và họ gây áp_lực lên các bộ_tộc người Đức sinh_sống ở khu_vực này Kết_quả là các bộ_tộc người Đức cùng với những tộc_người du_mục khác đã tiến_hành các cuộc tấn_công dọc theo biên_giới phía bắc của đế_quốc La_Mã đặc_biệt là vào Gaul và trên khu_vực sông Danube Chiến_tranh Marcomanni lần thứ nhất Những cuộc xâm_lược đầu_tiên Bắt_đầu từ năm 162 và tiếp_tục cho đến năm 165 một cuộc xâm_lược của người Chatti và người Chauci ở các tỉnh Raetia và thượng Germania đã bị đẩy lui Vào cuối năm 166 hoặc đầu năm 167 một lực_lượng gồm 6 000 người Langobardi và Lacringi đã xâm_chiếm Pannonia_Cuộc xâm_lược này đã bị các lực_lượng địa_phương đánh_bại tương_đối dễ_dàng Các vexillatio của Legio I_Adiutrix dưới sự chỉ_huy của Candidus và Ala I_Ulpia_Contariorum được chỉ_huy bởi Vindex nhưng họ mới chỉ đánh_dấu sự khởi_đầu của những gì sẽ xảy đến Sau sự_việc này viên thống_đốc quân_sự của Pannonia_Marcus_Iallius_Bassus đã bắt_đầu cuộc đàm_phán với 11 bộ_lạc Trong các cuộc đàm_phán này vua Ballomar của người Marcomanni một chư_hầu của La_Mã đã đóng vai_trò như một trung_gian hoà_giải Trong sự_kiện này một thoả_thuận đình_chiến đã được thoả_thuận và các bộ_lạc đã rút khỏi lãnh_thổ La_Mã nhưng không có thoả_thuận lâu_dài nào đã đạt được Trong cùng năm đó các bộ_tộc Vandal người Astingi và Lacringi và bộ_tộc Sarmatia là người Iazyges đã xâm_chiếm Dacia họ đã thành_công trong việc giết chết thống_đốc của nó Calpurnius_Proculus_Để chống lại những bộ_tộc này Legio_V_Macedonica một cựu_chiến_binh của chiến_dịch Parthia đã được chuyển từ hạ Moesia tới Thượng_Dacia_Cuộc viễn_chinh đầu_tiên ở Pannonia của người La_Mã_Năm 168 Trong thời_gian đó khi mà bệnh_dịch hạch đang hoành_hành bên trong đế_quốc Marcus_Aurelius đã không_thể làm nhiều hơn và cuộc chinh_phạt mà ông đã lập kế_hoạch do đích_thân ông lãnh_đạo đã bị hoãn lại cho đến tận năm 168 Vào mùa xuân năm đó Marcus_Aurelius cùng với Lucius_Verus khởi_hành từ Roma và thiết_lập trụ_sở tại Aquileia_Hai_hoàng_đế đã giám_sát việc tổ_chức lại của hệ_thống phòng_thủ của Ý và Illyricum cùng với đó xây_dựng hai quân_đoàn mới Legio II_Italica và Legio_III_Italica và vượt qua dãy núi An_Pơ để tiến vào Pannonia_Người_Marcomanni và người Victuali đã vượt qua sông Danube để tiến vào địa_bàn tỉnh này nhưng ít_nhất là theo Historia_Augusta với việc quân_đội triều_đình đang tiến gần tới Carnuntum là rõ_ràng đủ để thuyết_phục họ rút_lui Hai vị hoàng_đế sau đó trở_lại Aquileia để trú đông nhưng trên đường đi trong tháng 1 năm 169 Lucius_Verus đã qua_đời Marcus tiếp đó quay trở_lại Roma để trông_nom đám_tang của vị đồng hoàng_đế Cuộc viễn_chinh chống người Iazyges của người La_Mã và cuộc Đại_Xâm lược của người German vào năm 170 Vào mùa thu năm 169 Marcus đã khởi_hành từ Roma cùng với người con rể Claudius_Pompeianus người sẽ trở_thành phụ_tá thân_cận nhất của ông trong cuộc chiến_tranh Người La_Mã đã tập_trung lực_lượng của họ và có ý_định chinh_phục các bộ_lạc độc_lập đặc_biệt là người Iazyges sống ở khu_vực giữa sông Danube và tỉnh Dacia của La_Mã_Người_Iazyges đã đánh_bại và giết Claudius_Fronto tổng_đốc La_Mã của Hạ_Moesia_Tuy nhiên trong khi quân_đội La_Mã lại đang vướng vào chiến_dịch này và có được ít_nhiều tiến_triển một_số bộ_lạc đã tranh_thủ cơ_hội này để vượt qua biên_giới và tấn_công lãnh_thổ của người La_Mã_Về phía đông người Costoboci vượt qua sông Danube và tàn_phá Thrace và tràn xuống khu_vực Balkan tới tận Eleusis gần Athens tại đây họ đã phá_huỷ đền thờ của giáo_phái Eleusian_Tuy nhiên cuộc xâm_lược quan_trọng và nguy_hiểm nhất là của người Marcomanni ở phía tây Vị vua của họ Ballomar đã tổ_chức một liên_minh các bộ_tộc người Đức Họ vượt qua sông Danube và giành được một chiến_thắng quyết_định trước một đạo quân La_Mã gồm 20 000 binh_sĩ gần Carnuntum_Ballomar sau đó dẫn phần_lớn đạo quân của ông ta tiến của phía Nam hướng đến Ý trong khi phần còn tàn_phá Noricum_Người_Marcomanni đã san bằng Opitergium_Oderzo và bao_vây Aquileia_Đây là lần đầu_tiên một đạo quân_thù địch tiến vào Italia kể từ năm 101 trước Công_nguyên sau khi Gaius_Marius đánh_bại người Cimbri và người Teuton_Quân_đội của viên pháp quan thái_thú Furius_Victorinus đã cố_gắng để giải_vây cho thành_phố nhưng họ đã bị đánh_bại và bản_thân_viên tướng của nó cũng tử_trận Không có sự đồng_thuận giữa các học_giả về năm xảy ra cuộc Đại xâm_lược của người Đức nhằm vào Aquileia Một số tác_giả như nhà viết tiểu_sử của Marcus_Aurelius_Frank_McLynn đã chấp_nhận thời_điểm diễn ra thất_bại gần Carnuntum là năm 170 và đặt thời_điểm của cuộc Đại xâm_lược của người Đức là vào ba năm trước đó Họ xác_nhận rằng nó đã xảy ra vào năm 167 bởi_vì vào năm 170 người Đức sẽ bị kìm chân bởi Praetentura_Italiae et Alpium hệ_thống công_sự đã được dựng lên trong năm 168 169 nhằm để ngăn_chặn con đường tiến_quân vào miền Bắc_Italy xuyên qua dãy núi An_Pơ_Một lập_luận nữa là sự hoảng_loạn đã đè nặng lên Roma vào năm 167 168 sẽ là không có ý_nghĩa nếu các bộ_tộc người Đức vẫn còn ở bờ bên kia của sông Danube_Cũng không có nguồn nào đề_cập đến việc hoàng_đế đang ở mặt_trận trước khi thảm_hoạ xảy ra trong khi vào năm 170 Marcus_Aurelius đã hiện_diện ở đó McLynn cho rằng Marcus_Aurelius và Lucius_Verus đến Aquileia vào năm 168 để khôi_phục lại sĩ_khí sau thảm_hoạ và vì Aquileia không có ý_nghĩa về mặt địa_lý hậu_cần và quân_sự như là một căn_cứ tiền_phương cho việc phát_động một chiến_dịch trên sông Danube ở Pannonia_Người_La_Mã phản_công và thất_bại của người Marcomanni_Thảm hoạ này buộc Marcus_Aurelius phải đánh_giá lại các ưu_tiên của mình Quân_đội từ các vùng biên_giới khác nhau đã được phái đến chống lại Ballomar_Họ nằm dưới sự chỉ_huy của Claudius_Pompeianus cùng với vị hoàng_đế tương_lai Pertinax vốn là một trong những phụ_tá của ông Một bộ_tư_lệnh quân_sự mới praetentura Italiae et Alpium đã được thành_lập để bảo_vệ các tuyến đường tới Ý và hạm_đội Danube cũng được tăng_cường Aquileia đã được giải_vây và vào cuối năm 171 những kẻ xâm_lược đã bị đánh_đuổi ra khỏi lãnh_thổ La_Mã_Hoạt_động ngoại_giao đã diễn ra sôi_nổi ngay sau đó vì người La_Mã đã cố_gắng để lôi_kéo các bộ_lạc man_rợ khác nhau nhằm chuẩn_bị cho một cuộc vượt sông Danube_Một hiệp_ước hoà_bình được ký_kết với người Quadi và người Iazyges trong khi các bộ_lạc người Vandal người Hasdingi và Lancringi đã trở_thành đồng_minh của La_Mã_Vào năm 172 người La_Mã vượt qua sông Danube và tiến vào lãnh_thổ của người Marcomanni_Mặc dù chỉ có vài chi_tiết được biết đến người La_Mã đã giành được thắng_lợi họ đã chinh_phục người Marcomanni và các đồng_minh của họ người Varistae hoặc Naristi và người Cotini_Thực_tế này được thể_hiện rõ từ việc Marcus_Aurelius sử_dụng tước_hiệu Germanicus và việc đúc những đồng_tiền xu với dòng chữ Germania capta chinh_phục Germania_Trong chiến_dịch này thủ_lĩnh của người Naristi đã bị viên tướng La_Mã_Marcus_Valerius Maximianus giết chết Trong năm 173 người La_Mã tiến_hành chiến_dịch chống lại người Quadi vì họ đã phá vỡ hiệp_ước và giúp_đỡ những bà_con của mình Người La_Mã đã đánh_bại và chinh_phục họ Trong chiến_dịch này một sự_cố nổi_tiếng được gọi là phép lạ của cơn mưa đã xảy ra sau_này nó đã được mô_tả trên cột_trụ của Marcus_Aurelius và trên những đồng_tiền xu Theo Cassius_Dio_Legio_XII Fulminata đã bị một đạo quân đông_đảo của người Quadi bao_vây và gần như họ đã buộc phải đầu_hàng vì sự nóng_bức và khát Tuy_nhiên họ đã được cứu thoát bởi một cơn mưa bất_chợt và giúp cho những người La_Mã thoát được cơn khát trong khi sét lại đánh vào người Quadi_Những người đương_thời và các sử_gia đã coi đó là sự can_thiệp của thần_thánh Dio nói rằng cơn mưa này đã được triệu_hồi nhờ một pháp_sư Ai_Cập cầu_nguyện với thần Mercury trong khi những nhà_văn Thiên_Chúa_giáo như Tertullian cho rằng đó là một lời cầu_nguyện của các tín_đồ Kitô_Trong cùng năm Didius_Iulianus_viên tướng chỉ_huy ở biên_giới Rhine đã đẩy_lùi một cuộc xâm_lược của người Chatti và người Hermunduri và trong khi đó người Chauci tiến_hành cướp_bóc bờ biển của Gallia_Belgica_Trong năm tiếp_theo người La_Mã đã tiến đánh người Quadi nhân lúc người Quadi đã lật_đổ vị vua thân La_Mã của họ Furtius và tôn đối_thủ của ông ta là Ariogaesus lên thay Marcus_Aurelius từ_chối công_nhận ông ta và quay trở_lại lật_đổ và lưu_đày ông ta tới Alexandria_Như vậy vào cuối năm 174 cuộc chinh_phục người Quadi đã được hoàn_tất họ đã buộc phải giao_nộp con_tin và cung_cấp những đội quân trợ_chiến cho quân_đội La_Mã trong khi các đơn_vị đồn_trú đã được bố_trí trên toàn lãnh_thổ của họ Sau điều này người La_Mã tập_trung sự chú_ý của họ vào người Iazyges sống trong khu_vực đồng_bằng của sông Tisza expeditio sarmatica Trong năm 175 sau một_vài chiến_thắng một hiệp_ước đã được ký_kết Theo các điều_khoản của nó vua Iazyges_Zanticus phải trao_trả 100 000 tù_binh La_Mã và ngoài_ra còn phải cung_cấp 8 000 kỵ_binh trợ_chiến hầu_hết trong số đó 5500 người đã được phái đến Britain_Nhờ vào điều này Marcus_Aurelius đã lấy tước_hiệu chiến_thắng Sarmaticus_Marcus_Aurelius có_thể đã có ý_định tiến_hành chiến_dịch tiến đánh các bộ_lạc còn lại và cùng với những cuộc chinh_phục gần đây của mình ông dự_định thành_lập hai tỉnh La_Mã mới Marcomannia và Sarmatia nhưng các kế_hoạch này của ông đã bị gián_đoạn do cuộc nổi_loạn của Avidius_Cassius ở phía Đông_Marcus_Aurelius sau đó hành_quân về phía đông với quân_đội của mình kèm theo những phân_đội quân trợ_chiến của người Marcomanni_Quadi và Naristi dưới quyền Marcus_Valerius_Maximianus Sau khi dập tắt thành_công cuộc nổi_loạn của Cassius hoàng_đế trở_lại Roma lần đầu_tiên trong gần 8 năm Vào ngày 23 tháng 12 năm 176 cùng với con trai mình Commodus ông đã tổ_chức một cuộc diễu_binh chiến_thắng chung cho các chiến_thắng trước các bộ_lạc người Đức de Germanis và de Sarmatis_Trong lễ kỷ_niệm này cây cột_trụ Aurelianus đã được dựng lên và mô_phỏng theo cột_trụ Trajan Chiến_tranh Marcommani lần thứ hai Vào năm 177 người Quadi đã đứng lên khởi_nghĩa tiếp ngay sau đó là các dân_tộc láng_giềng của họ người Marcomanni và Marcus_Aurelius một lần nữa tiến_quân về phía bắc và bắt_đầu chiến_dịch Đức lần thứ hai của mình secunda expeditio germanica Ông đã đến Carnuntum trong tháng 8 năm 178 và bắt_đầu lên_đường dập tắt cuộc khởi_nghĩa và lại y_như chiến_dịch đầu_tiên của mình đầu_tiên ông tiến_quân chống lại người Marcomanni và vào năm 179 180 là chống lại người Quadi_Dưới sự chỉ_huy của Marcus_Valerius_Maximianus người La_Mã đã chiến_đấu và chiếm ưu_thế trước người Quadi trong một trận chiến quyết_định tại Laugaricio gần Trenčín ngày_nay Slovakia Người Quadi bị đuổi về phía tây sâu hơn vào Đại_Germania tại viên pháp quan thái_thú Tarutenius_Paternus sau đó đã giành được một chiến_thắng quyết_định khác trước họ nhưng vào ngày 17 tháng 3 năm 180 hoàng_đế qua_đời ở Vindobona_Vienna ngày_nay Vị hoàng_đế kế_vị ông Commodus đã có rất ít quan_tâm đến việc theo_đuổi chiến_tranh Chống lại lời khuyên từ những vị tướng_lĩnh lâu năm của mình sau khi đàm_phán một hiệp_ước hoà_bình với người Marcomanni và Quadi ông quay về Roma vào đầu mùa thu năm 180 tại đó ông_tổ_chức một lễ diễu_binh chiến_thắng vào ngày 22 tháng mười Tuy_nhiên các cuộc hành_quân chống lại người Iazyges người Buri và người Dacia tự_do sống ở khu_vực giữa sông Danube và tỉnh Dacia của La_Mã vần tiếp_tục diễn ra Không có nhiều điều được biết đến về cuộc_chiến này ngoại_trừ việc các tướng_lĩnh La_Mã bao_gồm Marcus_Valerius_Maximianus_Pescennius Niger và Clodius_Albinus_Ở một mức nào những chiến_thắng mà họ đã giành được coi là đủ để Commodus tự lấy tước_hiệu Germanicus_Maximus cho bản_thân mình vào giữa năm 182 Kết_quả Cuộc chiến_tranh này đã phơi_bày sự yếu_kém của khu_vực biên_giới phía bắc đế_quốc La_Mã và từ đó một_nửa trong số các quân_đoàn La_Mã 16 trong tổng_số 33 quân_đoàn sẽ đóng quân dọc theo sông Danube và sông Rhine_Nguồn_BULLET_The Historia_Augusta_Lives of Marcus_Aurelius 1 2 Lucius_Verus and Commodus_Loeb_Classical_Library edition BULLET Cassius_Dio_Historia romana Books_LXXII_LXXIII_BULLET Herodian_History of the Roman_Empire since the Death of Marcus_Aurelius_Book_I Ch 1 6 BULLET The column of Marcus_Aurelius in Rome which depicts the campaign Liên_kết ngoài BULLET Marco_Aurelio y la frontera del Danubio_BULLET_Marcus_Aurelius and Barbarian_Immigration in the Second_Century_Roman_Empire BULLET The_Marcomannic_Wars
Chiến_tranh Marcomanni