Canthigaster valentini Canthigaster valentini một_số tài_liệu tiếng Việt gọi là cá_nóc dẹt va lăng là một loài cá biển thuộc chi Canthigaster trong họ Cá_nóc Loài này được mô_tả lần đầu_tiên vào năm 1853 Từ nguyên Từ định_danh valentini được đặt theo tên của nhà tự_nhiên_học người Hà_Lan François_Valentijn người đầu_tiên ghi_chép về loài cá này vào năm 1726 Phạm_vi phân_bố và môi_trường sống Từ Biển Đỏ_C valentini được phân_bố trải dài về phía đông băng qua nhiều vùng_biển thuộc khu_vực Ấn_Độ Dương_Thái_Bình_Dương đến Tuamotu_Polynésie thuộc Pháp ngược lên phía bắc đến Nhật_Bản gồm cả quần_đảo Ogasawara và Hàn_Quốc xa về phía nam đến Úc đến bang New_South_Wales bao_gồm đảo Lord_Howe những cá_thể lang_thang đã được bắt_gặp ở quần_đảo Galápagos_Ecuador phía đông Thái_Bình Dương_Ở Việt_Nam được ghi_nhận tại quần_đảo Hoàng_Sa cù_lao Chàm_Quảng_Nam đảo Lý_Sơn Quảng_Ngãi vịnh Nha_Trang Khánh_Hoà và quần_đảo Trường_Sa bờ biển Phú_Yên và Ninh_Thuận cù_lao Câu và một_vài đảo đá ngoài khơi Bình_Thuận C valentini sống tập_trung gần các rạn san_hô trong đầm_phá dưới triều hay trên các rạn viền bờ cũng có_khi được tìm thấy trong các thảm cỏ biển độ sâu được tìm thấy đến ít_nhất là 55 m Mô_tả Chiều dài cơ_thể lớn nhất được ghi_nhận ở C valentini là 11 cm Loài này có màu trắng với nhiều đốm màu vàng nâu phủ khắp cơ_thể trừ vùng bụng Có 4 vệt đen nâu sẫm dọc lưng vệt thứ nhất ngay sau mắt và vệt cuối nằm trên cuống đuôi hai vệt giữa lan rộng và hẹp dần về phía bụng Mắt có vòng cam bao quanh đồng_tử Sau mắt thường có các vạch ngắn màu xanh_lam Vây đuôi vàng có viền đen ở hai thuỳ trên và dưới Gốc các vây lưng và vây hậu_môn có dải vàng cam Số tia vây ở vây lưng 9 Số tia vây ở vây hậu_môn 9 Số tia vây ở vây ngực 16 17 Sinh_thái_học Thức_ăn của C valentini bao_gồm các loại tảo tảo lục tảo nâu và tảo đỏ bao_gồm cả rong san_hô động_vật phân ngành Sống đuôi động_vật hình rêu giun nhiều tơ cầu_gai và động_vật thân_mềm C valentini được ghi_nhận là ăn cả san_hô và có_thể ảnh_hưởng xấu đến quá_trình phục_hồi của san_hô bị tẩy trắng Ở vùng_biển Việt_Nam C valentini được đánh_giá là một loài cá_nóc có độc_tính rất mạnh Hậu_cung C valentini đực duy_trì một hậu_cung gồm nhiều con cá cái mỗi con chiếm_giữ một lãnh_thổ và chịu sự kiểm_soát của cá đực Những con đực có lãnh_thổ này ngăn_cản những con đực độc_thân không lãnh_thổ tiếp_cận hậu_cung của nó Trong một thí_nghiệm khi những con cá cái trong hậu_cung bị loại_bỏ cá đực cũng sẽ rời bỏ lãnh_thổ của chính nó Ngược_lại khi cá đực đầu_đàn bị loại_bỏ cá cái vẫn sống trong lãnh_thổ riêng của nó và di_chuyển tự_do mà không bị cá đực kiểm_soát bên cạnh đó cá đực độc_thân có_thể tiếp_quản hậu_cung của cá đực trước để lại và trở_thành cá đực có lãnh_thổ Tăng_trưởng và sinh_sản Tốc_độ tăng_trưởng có sự khác nhau giữa hai giới cá đực thường phát_triển nhanh hơn cá cái Khi chiều dài tăng lên tốc_độ tăng_trưởng của cá đực và cá cái giảm dần Thời_điểm sinh_sản của C valentini diễn ra cả ngày và quanh_năm Theo quan_sát tại đảo Lizard thuộc hệ_thống rạn san_hô Great_Barrier bờ đông Úc khoảng_cách giữa các lần sinh_sản của C valentini cái là 4 ngày vào mùa nước ấm và khoảng 10 ngày vào mùa nước mát Trứng đã thụ_tinh không nhận được sự chăm_sóc hay bảo_vệ từ cá bố_mẹ Trứng hình_cầu có độ kết_dính cao đường_kính 0 68 0 72 mm bên trong chứa các giọt dầu li_ti nở vào lúc hoàng_hôn khoảng 3 đến 5 ngày sau khi được thụ_tinh Loài kiểu_mẫu C valentini là một loài kiểu_mẫu cho nhiều loài cá khác bắt_chước như cá_mú Plectropomus laevis và cá_bò giấy Paraluteres prionurus Do những loài săn mồi thường tránh những loài có độc nên nhiều loài cá khác bắt_chước kiểu hình của cá_nóc gọi là bắt_chước kiểu Bates để tạo cơ_hội sống_sót cho chúng C valentini và P prionurus thoạt nhìn hầu_như không_thể phân_biệt ngay Nếu quan_sát kỹ ta thấy rằng vây lưng và vây hậu_môn của P prionurus kéo_dài từ giữa thân đến cuống đuôi còn hai vây này ở C valentini khá ngắn chỉ giới_hạn ở vùng thân không kéo rộng ra đuôi Ngoài_ra P prionurus có một gai trên vây lưng đôi_khi dựng thẳng lên cá đực còn có thêm các ngạnh ở mỗi bên cuống đuôi C valentini thường có các vạch xanh sau mắt và có cơ_chế phồng mình đặc_trưng của họ Cá_nóc Khi cơ_thể đang căng phồng khả_năng hấp_thụ oxy của C valentini tăng lên đáng_kể với tốc_độ hấp_thụ oxy tăng lên gấp 5 lần so với khi nghỉ_ngơi Da không phải là cơ_quan hô_hấp đáng_kể mà mang mới chính là cơ_quan hấp_thụ oxy chủ_yếu khi C valentini thổi_phồng lên Thương_mại C valentini được thu_thập trong ngành thương_mại cá_cảnh Ở Maldives C valentini từng là loài cá_nóc được thu_thập nhiều nhất trước khi có lệnh cấm xuất_khẩu vào năm 2003
Canthigaster valentini