Chiến_dịch Vitebsk_Orsha_Chiến dịch Vitebsk_Orsha là một trong ba chiến_dịch mở_màn cho các hoạt_động tấn_công lớn nhất năm 1944 của Quân_đội Liên_Xô trên Chiến_trường Byelorussia diễn ra từ ngày 23 tháng 6 đến ngày 28 tháng 6 năm 1944 đúng ba năm sau ngày phát_xít Đức tấn_công Liên_Xô_Chiến dịch diễn ra trên hướng Vitebsk_Orsha một trong hai hướng đột_kích chủ_công của các phương_diện_quân Liên_Xô tại mặt_trận Byelorussia_Chỉ sau sáu ngày giao_chiến Phương_diện_quân Byelorussia 3 và ba tập_đoàn_quân cánh trái của Phương_diện_quân Pribaltic 1 đã đánh_bại Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 cánh trái của Tập_đoàn_quân 4 và cánh phải của Tập_đoàn_quân 16 Đức bao_vây và tiêu_diệt một cụm lớn quân Đức tại cái chảo Vitebsk bắt sống tướng Friedrich_Gollwitzer chỉ_huy Quân_đoàn bộ_binh 53 Đức tướng Alfons_Hitter_Sư đoàn_trưởng Sư_đoàn bộ_binh 206 và đại_tá Smit tham_mưu_trưởng Quân_đoàn 53 Các sư_đoàn đoàn_Đức thuộc các Quân_đoàn bộ_binh 6 và 9 đều bị đánh thiệt_hại nặng Chiến_dịch Vitebsk_Orsha mở ra một đột_phá_khẩu rộng hàng trăm km ở hướng Đông_Bắc của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức Chỉ trong hai ngày 26 và 27 tháng 6 quân Đức mất hai trung_tâm phòng_ngự quan_trọng tại Vitebsk_Orsha các cứ_điểm phòng_thủ trên tuyến đầu gồm Sirotino_Sirocina_Shumilino_Sumilina Gnedilovichi_Krupienina_Bogushevsk_Bahuseusk Shalatino_Shalashino_Dubrovno_Dubrouna và hàng chục cứ_điểm phòng_thủ tuyến sau như Beshenkovichi_Lepen_Lepiel_Senno Syano_Novo_Vyalitsa_Tolochin Talachin_Krupky_Krupki và Borisov_Barysaw cửa_ngõ phía Đông_Bắc của Minsk_Ngày 28 tháng 6 Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức mở một cuộc phản_kích mạnh bằng lực_lượng của các sư_đoàn xe_tăng 3 18 và Sư_đoàn bộ_binh 292 Quân_đoàn bộ_binh 55 từ Smolevichi_Smalyavichy đánh vào Borisov nhưng chỉ cản được quân_đội Liên_Xô tại các bến vượt sông Berezina trong hai ngày Ngày 30 tháng 6 Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 và Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Liên_Xô lần_lượt đẩy_lùi và đánh thiệt_hại nặng các sư_đoàn xe_tăng Đức và tiếp_tục tiến_công về Minsk_Bối cảnh chiến_dịch Trên hướng Đông và Đông_Bắc khu_vực ban_công Byelorussia_Vitebsk giữ vai_trò là cửa_ngõ tiến ra vùng Pribaltic và Orsha là cửa_ngõ ra vào phía Đông_Bắc_Minsk_Do có các tuyến đường_bộ và đường_sắt nối với nhau và nối với các khu_vực phía Nam qua Mogilev đi Zhlobin_Zlobin và từ Orsha đi Minsk_Lepen có sông Luchetsa che_chắn ở phía Đông nên Vitebsk và Orsha trở_thành hai cụm_cứ_điểm phòng_ngự rất lợi_hại trên Phòng_tuyến Panther_Wotan của quân_đội Đức Quốc xã Hai cụm phòng_thủ này cùng với hàng chục cứ_điểm và hàng trăm đồn binh lẻ bố_trí từ phía Đông_Polotsk_Polatsk đến thượng_nguồn sông Pronya tạo thành thế ỷ dốc trong tác_chiến phòng_ngự của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 và cánh Bắc của Tập_đoàn_quân 4 Đức Nếu một trong hai cụm này bị tấn_công Thống_chế Ernst_Busch có_thể điều quân từ Cụm Orsha đi chi_viện cho Cụm Vitebsk và ngược_lại Điều này đã diẽn ra nhiều lần trong các chiến_dịch và trận đánh cục_bộ từ cuối năm 1943 đến mùa hè năm 1944 Do kết_quả của các chiến_dịch Nevel và Gorodok và một loạt các trận đánh có tính cục_bộ trên chiến_tuyến từ phía Nam_Gorodok đến Bayevo trong mùa đông 1943 1944 và mùa quân năm 1944 Quân_đội Liên_Xô đã áp sát Vitebsk từ ba phía Phương_diện_quân Pribaltic 1 đã khống_chế con đường_sắt từ Vitebsk đi Polotsk_Tập đoàn quân 39 và Tập_đoàn_quân 5 Phương_diện_quân Byelorussia 3 áp sát Vitebsk từ phía Đông_Bắc và phía Đông_Vitebsk không có đường_sắt và đường_bộ lớn nối với Minsk do vướng khu hồ Lukomlskoye hồ Palik và vùng đầm lây kéo_dài từ Lepen đến Kholopeniki_Kholopenichi_Mọi tuyến tiếp_tế cho cụm quân Đức thuộc Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 đóng tại Vitebsk và các vùng phụ_cận đều trông_cậy vào con đường_sắt và đường_bộ chạy song_song với nó đi từ Minsk sang phía Đông qua Orsha và vòng lên phía Bắc đến Vitebsk_Binh lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_Binh_lực Tham_gia chiến_dịch Vitebsk_Orsha là hai phương_diện_quân Baltic 1 và Byelorussia 3 nằm dưới sự chỉ_đạo của Đại_diện Đại_bản_doanh Nguyên_soái A M Vasilevsky_BULLET_Phương diện quân Baltic 1 do Đại_tướng I Kh_Bagramyanlàm tư_lệnh trung_tướng V V Kurasov làm tham_mưu_trưởng với tổng_binh_lực gồm 359 000 người 687 xe_tăng và pháo_tự_hành 4 900 đại_bác và súng_cối BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 4 do trung_tướng P F Malyshyev chỉ_huy Trong biên_chế có 7 sư_đoàn và 1 lữ_đoàn bộ_binh 1 lữ_đoàn và 3 trung_đoàn pháo và súng_cối 3 trung_đoàn phòng_không 1 lữ_đoàn cơ_giới và 1 tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 do trung_tướng I M Chistyakov chỉ_huy Trong biên_chế có 9 sư_đoàn bộ_binh 3 sư_đoàn 1 lữ_đoàn và 7 trung_đoàn pháo và súng_cối 2 sư_đoàn và 1 trung_đoàn phòng_không 2 lữ_đoàn và 3 trung_đoàn xe_tăng 2 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Tập_đoàn_quân 43 do trung_tướng A P Beloborodov chỉ_huy Trong biên_chế có 8 sư_đoàn bộ_binh 3 lữ_đoàn và 3 trung_đoàn pháo 1 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn súng_cối 1 sư_đoàn và 2 trung_đoàn phòng_không 2 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn xe_tăng 2 trung_đoàn pháo_tự_hành và 1 trung_đoàn xe_bọc_thép BULLET Quân_đoàn xe_tăng 1 do trung_tướng xe_tăng V V Butkov chỉ_huy Trong biên_chế có 3 lữ_đoàn xe_tăng 1 lữ_đoàn cơ_giới 2 trung_đoàn pháo_tự_hành 2 các tiểu_đoàn cơ_giới 1 trung_đoàn súng_cối và 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 3 do trung_tướng không_quân N F Papivin chỉ_huy Trong biên_chế có 3 sư_đoàn và 1 trung_đoàn tiêm_kích 3 trung_đoàn cường_kích 1 sư_đoàn và 2 trung_đoàn nám bom BULLET Phương_diện_quân Byelorussia 3 do Đại_tướng I D Chernyakhovsky làm tư_lệnh trung_tướng A P Pokrovskiy làm tham_mưu_trưởng với tổng_binh_lực gồm 579 000 người 1 169 xe_tăng 641 pháo_tự_hành 8 412 đại_bác và súng_cối 689 khẩu_đội pháo phản_lực Katyusha 1 864 máy_bay BULLET Tập_đoàn_quân 5 do trung_tướng N I Krylov chỉ_huy Trong biên_chế có 9 sư_đoàn bộ_binh 6 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn pháo 1 lữ_đoàn và 2 trung_đoàn súng_cối 1 lữ_đoàn Katyusha 5 trung_đoàn phòng_không 2 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn xe_tăng 5 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 do trung_tướng K N Galitskiy chỉ_huy Trong biên_chế có 9 sư_đoàn bộ_binh 2 lữ_đoàn và 6 trung_đoàn pháo 1 sư_đoàn và 5 trung_đoàn súng_cối 1 lữ_đoàn và 3 trung_đoàn Katyusha 2 sư_đoàn và 2 trung_đoàn phòng_không 4 lữ_đoàn và 4 trung_đoàn xe_tăng 1 lữ_đoàn cơ_giới 5 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Tập_đoàn_quân 31 do trung_tướng V A Gluzdovsky chỉ_huy Trong biên_chế có 9 sư_đoàn bộ_binh 2 lữ_đoàn và 4 trung_đoàn pháo 2 trung_đoàn súng_cối 1 sư_đoàn và 3 trung_đoàn phòng_không 1 lữ_đoàn xe_tăng và 4 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Tập_đoàn_quân 39 do trung_tướng I I Lyudnikov chỉ_huy Binh_lực gồm 7 sư_đoàn bộ_binh 1 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn pháo 2 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không 1 lữ_đoàn xe_tăng và 2 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 do thượng_tướng xe_tăng P A Rotmistrov chỉ_huy Trong biên_chế có 6 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn xe_tăng 2 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn cơ_giới 6 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 trung_đoàn mô_tô 4 trung_đoàn pháo 3 trung_đoàn súng_cối 2 trung_đoàn phòng_không và 1 trung_đoàn không_quân BULLET Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatsinskaya do thiếu_tướng A S Burdeyniy chỉ_huy Trong biên_chế có 3 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn xe_tăng 1 lữ_đoàn cơ_giới 2 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 trung_đoàn pháo 1 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Cụm kỵ_binh cơ_giới_hoá do trung_tướng N S Oslikovsky chỉ_huy gồm có BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 3 Stalingrad do trung_tướng V T Obukhov chỉ_huy Trong biên_chế có 3 lữ_đoàn và 1 tiểu_đoàn cơ_giới 1 lữ_đoàn và 1 tiểu_đoàn xe_tăng 3 trung_đoàn và 1 tiểu_đoàn pháo_tự_hành 1 trung_đoàn bộ_binh mô_tô 2 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 gồm 3 sư_đoàn kỵ_binh 2 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới 1 trung_đoàn và 1 tiểu_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 1 do trung_tướng không_quân M M Gromov chỉ_huy Trong biên_chế có 8 sư_đoàn tiêm_kích 4 trung_đoàn cường_kích và 6 sư_đoàn ném bom Kế_hoạch Theo khung kế_hoạch chung của chiến_dịch Bagration_Phương diện quân Baltic 1 sẽ tấn_công vào Polotsk_Glubokoye_Švenčionys và tiến ra Šiauliai cắt đứt cụm Tập_đoàn_quân Bắc khỏi cụm Tập_đoàn_quân Trung_tâm và tiến tới bờ biển Baltic tại Klaipeda_Trong khi đó Phương_diện_quân Byelorussia 3 sau khi thạnh toán xong mục_tiêu Vitebsk_Orsha sẽ thọc vào Borisov tới Minsk_Molodechno_Maladzyechna_Vilnius Kaunas_Lida_Grodno và áp sát biên_giới Đông_Phổ_Tuy nhiên trong giai_đoạn đầu_tiên của chiến_dịch hai phương_diện_quân này có nhiệm_vụ phối_hợp thanh_toán quân Đức tại Vitebsk và sau đó phát_triển tấn_công về hướng Tây đồng_thời làm nhiệm_vụ che sườn cho cánh trái của quân_đội Liên_Xô tại khu_vực này trước các đòn phản_kích mà quân Đức ở Minsk và Borisov có_thể tung ra Để bảo_đảm cho hướng tấn_công trọng_yếu này có được tốc_độ đột_kích nhanh_chóng STAVKA điều_động Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 của tướng P A Rotmistrov từ Phương_diện_quân Ukraina 2 đến Phương_diện_quân Byelorussia 3 Tuy_nhiên Trong quá_trình điều_động Bộ Tổng_tham_mưu thấy đại_tướng I S Konev_Tư lệnh Phương_diện_quân Ukraina 2 muốn giữ lại một phần xe_tăng và các trung_đoàn pháo_tự_hành cho mình Sự_việc được báo_cáo lên Đại_bản_doanh và ngày 25 tháng 5 tướng I S Konev nhận được bức_điện ngắn_gọn nhưng nghiêm_khắc của I V Stalin_Và tướng I S Konev đã phải chấp_hành nghiêm_chỉnh mệnh_lệnh này Ngày 12 tháng 6 Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 đã tập_kết tại Rudnya nơi đóng Sở_chỉ_huy tiền_phương của Phương_diện_quân Byelorussia 3 Ban_đầu Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô cho rằng hướng đột_kích nhanh nhất đến Minsk là hướng Orsha_Borisov_Tuy nhiên khi nghiên_cứu thế bố_trí của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 và Tập_đoàn_quân 4 Đức trinh_sát Phương_diện_quân Byelorussia 3 nhận thấy các đơn_vị xe_tăng và cơ_giới mạnh của quân Đức đều tập_trung tại hai cụm_cứ_điểm Vitebsk và Orsha_Quân đoàn xe_tăng 39 đóng tại Minsk và vùng phụ_cận Điểm yếu trên tuyến phòng_thủ của quân Đức nằm tại khu_vực từ Shalatino đến Bogushevsk trên thượng_nguồn sông Luchetsa chỗ tiếp_giáp giữa Quân_đoàn bộ_binh 6 của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 và Quân_đoàn bộ_binh 27 của Tập_đoàn_quân 4 Đức Tuyến phòng_ngự tại phía Bắc_Orsha từ 20 đến 40 km này mỏng yếu hơn các khu_vực xung_quanh Orsha và Vitebsk_Đặc biệt từ Minsk_Quân đoàn xe_tăng 39 Đức có_thể cơ_động lực_lượng chặn đánh_đòn đột_kích trực_diện của Phương_diện_quân Byelorussia 3 vào Orsha_Do đó ngày 17 tháng 6 Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh Tối_cao Liên_Xô quyết_định chọn hướng đột_kích cho Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 và Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatinskaya ở dải tấn_công của Tập_đoàn_quân 5 Mặc_dù phải vượt sông Luchetsa nhưng hướng đột_kích này sẽ tạo thế chia_cắt và bất_ngờ thọc_sâu vào Minsk cái lõi của hệ_thống phòng_thủ của quân Đức tại Byelorussia vô_hiệu_hoá một chuỗi các chốt trì_hoãn chiến của quân Đức dọc theo đường_cao_tốc Minsk_Orsha_Theo chỉ_thị ngày 31 tháng 5 năm 1944 Phương_diện_quân Byelorussia 3 sẽ phải đánh_bại cụm quân Đức ở Vitebsk_Orsha bằng hai mũi tấn_công chính Mũi thứ nhất do Tập_đoàn_quân số 39 và 5 tại Vitebsk phối_hợp với tập_đoàn_quân số 43 và tập_đoàn_quân cận_vệ số 6 của Phương_diện_quân Baltic 1 đánh theo hướng Beshenkovichi mục_đích là tiêu_diệt quân Đức ở Vitebsk_Mũi thứ hai do Tập_đoàn_quân số 31 và Tập_đoàn_quân cận_vệ số 1 nhằm chọc thủng phòng_tuyến ở Orsha và đột_phá theo tuyến đường_bộ Minsk trên hướng Borisov_Các lực_lượng kỵ_binh và xe_tăng của Phương_diện_quân sẽ được tung vào hướng Borisov để khai_thác chiến_quả còn tập_đoàn_quân xung_kích số 4 sẽ tiến về hướng Polotsk_Quân_đội Đức Quốc xã Binh_lực BULLET Cánh_Bắc của Cụm Tập_đoàn_quân Trung_tâm tư_lệnh thống_chế Ernst_Busch tham_mưu_trưởng trung_tướng bộ_binh Hans_Krebs_BULLET_Tập đoàn quân xe_tăng 3 do thượng_tướng Georg_Hans_Reinhardt chỉ_huy bỗ trí phòng_thủ từ Sirotinsk đến Bayevo_Thành phần gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 6 của tướng Georg_Pfeiffer bố_trí làm hai tuyến Tuyến 1 gồm Sư_đoàn bộ_binh 256 đóng ở Shalatino_Sư đoàn cơ_giới 14 đóng ở Vitebsk_Tuyến 2 gồm Sư_đoàn bộ_binh 197 đóng ở Senno_Sư đoàn bộ_binh 299 đóng ở Bogushevsk_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 9 của tướng Rolf_Wuthmann bố_trí trên cánh cực Bắc của Tập_đoàn_quân Sư_đoàn bộ_binh 95 đóng tại khu_vực Shumilino_Sư đoàn bộ_binh 252 đóng tại khu_vực Sirotinsk_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 53 của tướng Friedrich_Gollwitzer giữ vai_trò chủ_chốt trong hệ_thống phòng_thủ của tập_đoàn_quân Các sư_đoàn đổ_bộ đường không 4 6 và Sư_đoàn bộ_binh 206 được bố_trí tại khu_vực Vitebsk_Sư đoàn bộ_binh 246 bố_trí tại khu_vực Gnedilovichi phía Tây_Nam Vitebsk đóng vai_trò lực_lượng dự_bị tuyến 2 BULLET Tập_đoàn_quân 4 do trung_tướng bộ_binh Kurt von Tippelskirch chỉ_huy Tham_gia chiến_dịch có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 27 của tướng Paul_Völckers đóng trên cánh Bắc của tập_đoàn_quân bố_trí phòng_thủ từ Shalatino tới Bayevo và khu_vực đầu_mối đường_sắt Orsha_Sư đoàn bộ_binh xung_kích 78 đóng tại khu_vực Gorky_Sư đoàn cơ_giới 25 đóng tại khu_vực Orsha_BULLET_Quân đoàn xe_tăng xe_tăng 39 của tướng Robert_Martinek đóng vai_trò thê_đội phòng_ngự cơ_động tại khu_vực phía Đông_Minsk và trong thành_phố Sư_đoàn xe_tăng 7 được tại Minsk_Sư đoàn xe_tăng 18 bố_trí tại Smolevichi_BULLET_Một phần của Tập_đoàn_quân không_quân số 6 do thượng_tướng Robert_Ritter von Greim chỉ_huy BULLET Cánh_Nam của Cụm Tập_đoàn_quân Bắc tư_lệnh thượng_tướng George_Lindemann tham_mưu_trưởng trung_tướng bộ_binh Eberhard_Kinzel_BULLET_Tập đoàn quân_số 16 do trung_tướng pháo_binh Christian_Hansen chỉ_huy Tham_gia chiến_dịch có Quân_đoàn bộ_binh 1 của Trung_tướng Carl_Hilpert bố_trí phòng_thủ trên địa đoạn từ hồ Nesherla đến Sirotino với trung_tâm phòng_ngự tại Polotsk gồm các sư_đoàn bộ_binh 87 205 và Sư_đoàn cảnh_vệ 281 BULLET Một phần của Tập_đoàn_quân không_quân số 1 do trung_tướng không_quân Kurt_Pflugbeil chỉ_huy Kế_hoạch Với quyết_tâm giữ vững Ban_công Byelorussia địa đoạn quan_trọng ở phía Bắc phòng_tuyến Panther_Wotan_Adolf_Hitler tuyên_bố Lời tuyên_bố đó được hiểu là quân_đội Đức Quốc xã sẽ phải giữ được những khu_vực phòng_thủ đó bằng bất_cứ giá nào Thống_chế Ernst_Busch bố_trí dải phòng_ngự chính của Tập_đoàn_quân Trung_tâm trên cánh Bắc từ Sirotino vòng qua Vitebsk chạy dọc sông Luchetsa qua Orsha nối với tuyến sông Pronya qua Mogilev_Rogachev_Rahachow_Zlobin ở phía Nam_Hai cụm quân mạnh nhất gồm Quân_đoàn bộ_binh 53 và Quân_đoàn bộ_binh 27 được bố_trí ở Vitebsk và dọc theo con đường_cao_tốc Moskva_Minsk qua Orsha_Các quân_đoàn còn lại đều có các cụm phòng_ngự cấp sư_đoàn và trung_đoàn các chốt phòng_ngự cấp tiểu_đoàn và đại_đội Dải phòng_ngự thứ hai được bố_trí từ Ushachi rồi chạy dọc theo sông Berezina qua hồ Palik_Borisov_Chernyavka_Berezino Byerazino nối với tuyến phòng_ngự thứ hai của Tập_đoàn_quân 9 ở Svisloch chạy dọc theo sông Berezina xuống Bobruisk_Babruysk và kết_thúc ở Parichi_Parycy_Phía sau các đơn_vị này là một lực_lượng dự_bị trực_tiếp khá mạnh gồm Quân_đoàn xe_tăng 39 và các đơn_vị tăng_cường Trong quá_trình tác_chiến tướng Georg_Hans_Reinhardt có_thể trông_cậy vào các lực_lượng dự_bị tuyến 2 của Cụm tập_đoàn_quân A đóng ở Đông_Phổ và Ba_Lan kéo sang Diễn_biến Bao_vây và tiêu_diệt cụm quân Đức tại Vitebsk_Các hoạt_động bao_vây và tiêu_diệt cánh quân Đức tại Vitebsk được thực_hiện bởi các tập_đoàn_quân 6 cận_vệ và 43 trên cánh trái của Phương_diện_quân Pribaltic 1 phối_hợp với các tập_đoàn_quân 5 và 39 ở cánh phải của Phương_diện_quân Byelorussia 3 Kế_hoạch tấn_công cũng dự_kiến sử_dụng Quân_đoàn xe_tăng 1 làm lực_lượng đột_kích trong dải tấn_công của Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 Mật_độ pháo_binh được tăng cao Trên 1 km chính_diện tấn_công của các tập_đoàn_quân 43 và cận_vệ 6 đã bố_trí 165 khẩu pháo 37 súng_cối 81 mm 28 súng_cối 120 mm Ngoài_ra còn có 69 dàn hoả_tiễn Katyusha_Toàn bộ 3 trung_đoàn máy_bay_cường_kích Sư_đoàn máy_bay_tiêm_kích cận_vệ 5 và Sư_đoàn máy_bay ném bom 314 được huy_động để yểm_hộ cho cuộc tấn_công Trong đó Trung_đoàn 332 yểm_hộ cho Tập_đoàn_quân 43 Trung_đoàn 335 yểm_hộ cho Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 Trung_đoàn 211 yểm_hộ cho các tập_đoàn_quân 5 và 39 Sư_đoàn 314 tổ_chức oanh_tạc tuyến phòng_thủ thứ hai của quân Đức và hỗ_trợ Quân_đoàn xe_tăng 1 Kế_hoạch của Tập_đoàn_quân không_quân 3 Liên_Xô cấm các máy_bay ném bom oanh_tạc nội_đô Vitebsk_Ngày 22 tháng 6 các sư_đoàn Liên_Xô trên tuyến đầu tiến_hành trinh_sát chiến_đấu để xác_định lần cuối_cùng các mục_tiêu trọng_yếu trên tuyến phòng_thủ của quân Đức 5 giờ sáng ngày 23 tháng 6 hơn 3 500 khẩu pháo súng_cối và các dàn hoả_tiễn của 4 tập_đoàn_quân Liên_Xô đã dựng một bức tường lửa dài hơn 150 km sâu từ 1 đến 10 km trên dọc tuyến phòng_thủ của quân Đức từ Sirotino đến phía Nam_Vitebsk_Ngay từ những loạt đạn đầu_tiên pháo_binh Đức đã bị chế_áp và bắn trả yếu_ớt Một chiếc trinh_sát Henken của không_quân Đức bay_lượn trên khu_vực tiền_duyên để quan_sát nhưng đã bị các máy_bay Yak 3 bắn rơi 7 giờ 00 các tập_đoàn_quân Liên_Xô bắt_đầu tấn_công Trên cánh Bắc_Vitebsk_Quân đoàn bộ_binh cận_vệ 2 thuộc Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 Liên_Xô nhanh_chóng bẻ gãy sức kháng_cự của Sư_đoàn bộ_binh 87 Đức và tràn sang phía Tây_Quân đoàn xe_tăng 1 Liên_Xô kéo_theo Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 23 đã đột_phá đến bờ sông Luchesa_Các quân_đoàn 1 và 92 của Tập_đoàn_quân 43 có các lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 10 và 39 dẫn_đầu sau khi đánh chiếm các cứ_điểm Shumilino và Rylkov cũng vọt tiến ra tuyến sông Tây_Dvina_Tuyến phòng_thủ của Sư_đoàn bộ_binh 95 Dức bị tan_vỡ chỉ sau 5 giờ tấn_công Đến cuối ngày tấn_công đầu_tiên cửa đột_phá được các tập_đoàn_quân 43 và cận_vệ 6 mở ra ở phía Bắc_Vitebsk đã rộng đến 20 km sâu 8 đến 10 km Riêng Quân_đoàn xe_tăng 1 đã vượt sông Tây_Dvina đánh chiếm thị_trấn Ulla_Ula bên bờ con sông cũng tên Ở phía Nam_Vitebsk mặc_dù phải vượt sông Luchesa nhưng Tập_đoàn_quân 5 và Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng N S Oslikovsky đã nhanh_chóng cắt đứt đường_sắt Vitebsk_Orsha ở phía Nam thành_phố đánh chiếm thị_trấn nhà_ga Bogushevsk_Nhận thấy cái chảo ở Vitebsk đang hình_thành Nguyên_soái A M Vasilevsky yêu_cầu tướng N S Oslikovsky tăng tốc_độ tấn_công để đánh chiếm Senno trong ngày 24 tháng 6 ngăn_chặn quân Đức từ Novo_Byalitsa_Novaya_Belitsa và Tolochin kéo lên cứu_viện Tập_đoàn_quân 5 được lệnh đưa Quân_đoàn bộ_binh 45 từ thê_đội 2 vào cửa đột_phá sử_dụng toàn_bộ xe_tăng của tập_đoàn_quân tổ_chức tấn_công lên phía Bắc để nhanh_chóng khép vòng_vây Tập_đoàn_quân 39 được lệnh tăng_cường sức_ép ở Đông_Bắc_Vitebsk cầm_chân Quân_đoàn bộ_binh 53 của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 tại Vitebsk càng lâu càng tốt Ngày 24 tháng 6 các binh_đoàn của 4 tập_đoàn_quân Liên_Xô tiếp_tục tấn_công theo đúng lộ_trình đã vạch ra Ở phía Bắc_Vitebsk_Tập đoàn quân cận_vệ 6 đã vượt sông Ulla tiến về Lepen nhưng tốc_độ tấn_công bị chậm lại do phải khắc_phục các bãi lầy trên khu_vực phía Bắc_Chashniki_Quân đoàn xe_tăng 1 từ bàn_đạp Ulla hướng mũi đột_kích sang phía Tây đánh chiếm thị_trấn Ushachi_Tập đoàn quân 43 đánh chiếm các thị_trấn Beshenkovichi_Quân đoàn 60 được đưa từ thê_đội 2 vào chiến_đấu đã hướng mũi tấn_công về thị_trấn Gnedilovichi đầu_mối giao_thông quan_trọng trên tuyến đường_bộ Vitebsk_Lepen_Ở phía Nam_Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng N S Oslykovsky đã vọt tiến qua Senno cắt đứt con đường_sắt Orsha_Lepen_Tập đoàn quân 39 bắt_đầu tổ_chức vượt sông Luchesa ở sát phía Nam_Vitebsk_Tập đoàn quân 5 hướng đòn tấn_công về Gnedilovichi_Đến cuối ngày 24 tháng 6 quân Đức chỉ còn giữ được một hành_lang hẹp rộng không quá 20 km ở phía Tây_Vitebsk_Gần như toàn_bộ Quân_đoàn 53 Đức đóng tại Vitebsk đã rơi vào một cái túi tác_chiến nguy_hiểm Trong khi chủ_lực_Quân đoàn bộ_binh 53 Đức đang lo đối_phó với Tập_đoàn_quân 39 Liên_Xô ở phía Đông_Vitebsk thì chống_chọi lại với 4 quân_đoàn bộ_binh và 4 lữ_đoàn xe_tăng Liên_Xô tại thị_trấn Gnedilovichi chỉ còn trơ_trọi Sư_đoàn bộ_binh 246 Đức Tướng Friedrich_Gollwitzer đã điều Trung_đoàn cơ_giới 9 và Tiểu_đoàn 3 của Lữ_đoàn pháo_tự_hành 281 từ Vitebsk tiến ra khai_thông con lộ ở Gnedilovichi_Song tất_cả đã quá muộn xế_chiều ngày 25 tháng 6 Sư_đoàn bộ_binh 246 bị đánh tan Trung_đoàn cơ_giới 9 và Tiểu_đoàn 3 pháo_tự_hành Đức bị thiệt_hại nặng và phải bỏ chạy về Vitebsk_Quân đoàn bộ_binh 60 Tập_đoàn_quân 43 và quân_đoàn bộ_binh 45 Tập_đoàn_quân 5 đã khép vòng_vây tại Gnedilovichi_Cái túi Vitebsk đã biến thành một cái chảo Ở hai bên sườn phía Bắc và phía Nam tuyến Vitebsk_Lepen các tập_đoàn_quân Liên_Xô đã đột_phá sâu hơn sang phía Tây_Tập đoàn quân cận_vệ 6 sau khi đánh chiếm Lepen đã áp sát tuyến phòng_thủ thứ hai của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức trên thượng_nguồn sông Berezina_Cánh trái của Tập_đoàn_quân 5 hai quân_đoàn bộ_binh và Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng N S Oslykovsky đã tiến đến khu đầm lầy quanh hồ Lukomlskoye và đánh chiếm thị_trấn cùng tên Novalukoml_Riêng_Quân đoàn xe_tăng 1 phải tạm dừng tấn_công sau khi đánh chiếm thị_trấn Ushachi do mũi tấn_công của Tập_đoàn_quân xung_kích 4 Liên_Xô không vượt qua được tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 1 Đức ở Đông_Bắc_Polotsk Không đợi đến ngày hôm sau chiều 25 tháng 6 Tập_đoàn_quân 39 và các quân_đoàn bộ_binh 60 Tập_đoàn_quân 43 45 Tập_đoàn_quân 5 bắt_đầu các trận đánh để tiêu_diệt cụm quân Đức tại Vitebsk_Tướng_Friedrich_Gollwitzer không hề hay_biết về việc quân_đoàn của ông ta đã bị bao_vây và cho rút quân về ngoại_ô Tây_Nam Vitebsk với hi_vọng con đường_sắt Vitebsk_Orsha vẫn nằm trong tay quân Đức Đêm 25 tháng 6 Tập_đoàn_quân 39 bắt_đầu đột_kích vào trung_tâm thành_phố quân Đức đã đặt mìn để phá cây cầu chung đường_sắt đường_bộ lớn nhất thành_phố Vitebsk nhằm ngăn_cản quân_đội Liên_Xô tấn_công 300 kg thuốc_nổ đã được cài sẵn vào các mố trụ cầu và công_binh Đức chỉ chờ xe_tăng Liên_Xô lên cầu để khai_hoả Trung_sĩ công_binh Fyodor_Kalashnikovich_Blokhin cùng hạ_sĩ Mikhail_Kuznetsov đem theo 12 trinh_sát của Trung_đoàn bộ_binh 875 Sư_đoàn bộ_binh 158 thuộc Tập_đoàn_quân 39 đã bất_ngờ tập_kích nhóm công_binh Đức Trong khi hạ_sĩ Mikhail_Kuznetsov cắt dây_điện thì trung_sĩ F K Blokhin lao vào rút kíp nổ ra khỏi khối mìn Cây cầu được bảo_vệ và Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 28 đã tiến qua cây cầu này vào giải_phóng Vitebsk_Chiều ngày 25 tháng 6 sư_đoàn bộ_binh thuộc không_quân số 4 Đức bị tiêu_diệt và đến ngày hôm sau các sư_đoàn bộ_binh số 246 và sư_đoàn bộ_binh thuộc không_quân số 6 Đức trong quá_trình chạy thoát khỏi Vitebsk đã bị chặn_đứng và bao_vây Hitler tiếp_tục yêu_cầu quân Đức bám_trụ thành_phố bất_chấp thực_tế mọi thứ đã không còn khả_năng cứu_vãn tuy_nhiên đến chiều ngày 26 tháng 6 tướng Gollwitzer tư_lệnh quân_đoàn số 53 đã ra_lệnh phá_vây khỏi Vitebsk trái với yêu_cầu của Hitler_Có điều tất_cả đã quá muộn Tính đến ngày 27 tháng 6 quân_đoàn bộ_binh số 53 gần như đã biến mất khỏi chiến_trường với gần 30 000 người bị giết và bắt làm tù_binh Một nhóm vài nghìn lính Đức thuộc sư_đoàn bộ_binh thuộc không_quân số 4 tìm cách chạy thoát khỏi vòng_vây nhưng đã bị tiêu_diệt sạch tại một khu rừng phía Tây_Vitebsk_Tàn quân của quân_đoàn bộ_binh số 9 bỏ chạy về phía Polotsk trong khi tập_đoàn_quân cận_vệ số 6 Liên_Xô đang truy_kích sát_nút ở phía sau Quân_đoàn bộ_binh số 6 cũng gần như bị tiêu_diệt toàn_bộ Chỉ trong vòng vài ngày Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 của Đức đã bị đánh cho tan_tác và phòng_tuyến quân Đức bị thủng một lỗ lớn ngay tại phía Bắc của Tập_đoàn_quân số 4 và tại vị_trí cũ của quân_đoàn bộ_binh số 6 Chiếu 27 tháng 6 trên cánh đồng_cỏ và trong các khu rừng ở ngoại_ô phía Tây_Nam Vitebsk 3 250 sĩ_quan và binh_lính Đức còn sống_sót của Quân_đoàn bộ_binh 53 kéo cờ_trắng đầu_hàng quân_đội Liên_Xô_Cùng bị bắt với họ có tướng Friedrich_Gollwitzer_Tư lệnh quân_đoàn 53 tướng Alfons_Hitter chỉ_huy Sư_đoàn bộ_binh 206 đại_tá Hans_Schmidt tham_mưu_trưởng Quân_đoàn 53 cùng hai viên tướng hàng trăm sĩ_quan cấp tá và cấp uý Một cuộc hỏi_cung các viên tướng Đức đã được tổ_chức ngay tại_trận địa do Nguyên_soái A M Vasilevsky đại_diện STAVKA chủ_trì có sự tham_gia của đại_tướng I D Cherniakhovsky tư_lệnh Phương_diện_quân Byelorusia 3 trung_tướng V E Makarov_Uỷ_viên Hội_đồng quân_sự Phương_diện_quân Byelorussia 3 và một_số sĩ_quan tuỳ_tùng Liên_Xô_Giải phóng Orsha_Do vị_trí trọng_yếu của Orsha quân_đội Đức Quốc xã đã biến thành_phố này thành một cụm_cứ_điểm cực mạnh do Sư_đoàn bộ_binh 78 chống_giữ và được yểm_hộ sườn phía Nam bởi Sư_đoàn bộ_binh xung_kích 25 Để đột_phá tuyến phòng_thủ dày_đặc của quân Đức tại đây quân_đội Liên_Xô đã triển_khai nhiều đơn_vị công_binh trang_bị nặng nhằm tăng_cường cho các mũi đột_phá Ngày 23 tháng 6 năm 1944 Tập_đoàn_quân cận_vệ số 11 Liên_Xô mở_màn cuộc tấn_công nhưng trước sức kháng_cự quyết_liệt của quân Đức đã không thu được kết_quả đáng_kể Tuy_nhiên ngày hôm sau Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 1 đã đột_phá được phòng_tuyến quân Đức tại một địa đoạn hẹp ở khu_vực đầm lầy phía Bắc cụm Orsha của Sư_đoàn bộ_binh 78 Đức buộc lực_lượng này phải triệt_thoái về tuyến phòng_thủ Hessen ở khu_vực phòng_thủ thứ 3 Đột_phá_khẩu đã tạo một khoảng trống giữa Sư_đoàn bộ_binh 25 với Sư_đoàn bộ_binh số 78 của quân Đức Sau khi có được thành_quả này đại_tướng I D Chernyakhovsky đã tung Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatinskaya vào cửa đột_phá Đến ngày 25 tháng 6 phòng_tuyến của quân Đức bắt_đầu tan_vỡ cuộc phản_kích của phía Đức tại Orekhovsk đã thất_bại và không_thể_nào cứu_vãn nổi tình_hình Trong thời_gian đó Quân_đoàn bộ_binh 6 của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức đóng tại khu_vực Bogushevsk_Shalatino phía Bắc_Orsha cũng đang trên đà sụp_đổ trước sức tấn_công của quân_đội Liên_Xô và đe_doạ nghiêm_trọng đến thế_trận của Quân_đoàn bộ_binh 27 đang phòng_thủ trên khu_vực từ Orsha đến Shklov_Shklou_Vào 11 giờ 20 phút sáng ngày 25 tháng 6 Quân_đoàn bộ_binh 6 Đức bị cắt đứt hoàn_toàn khỏi Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Thống_chế Ernst_Busch buộc phải đặt quân_đoàn này dưới quyền chỉ_huy của Thượng_tướng Kurt von Tippelskirch tư_lệnh Tập_đoàn_quân 6 Lực_lượng dự_bị còn lại của nó là Sư_đoàn bộ_binh cơ_giới 14 được vội_vã ném vào mặt_trận để cản mũi tấn_công của Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Liên_Xô tại phía Bắc_Orsha_Tuy nhiên những nỗ_lực này của quân Đức chỉ như muối_bỏ_biển đến đêm_ngày 25 rạng ngày 26 tháng 6 trận_địa phòng_thủ của Quân_đoàn 6 Đức tại tuyến Hessen đã bị Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 Liên_Xô đập_tan Quân_đoàn bộ_binh 6 Đức coi như bị xoá_sổ Tàn_quân của nó bỏ chạy tán_loạn về phía Borisov_Tướng_Georg_Pfeiffer tư_lệnh quân_đoàn này đã mất liên_lạc với các đơn_vị của ông ta và sau đó tử_trận ngày 28 tháng 6 Tối 26 tháng 6 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatsinskaya_Liên_Xô đã cắt đứt đường_sắt và đường_bộ Minsk_Orsha ở phía Tây_Orsha 15 km Trước tình_hình bị đe_doạ bao_vây ngày 26 tháng 6 Sư_đoàn bộ_binh 78 Đức buộc phải bỏ Orsha tháo_chạy theo sau là các đơn_vị tiên_phong của Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ số 2 Liên_Xô đang truy_kích sát gót Chiều ngày 27 tháng 6 Orsha được giải_phóng Ở phía Nam_Orsha_Quân đoàn bộ_binh 27 Đức được lệnh phải giữ vững trận_tuyến bằng mọi giá Tuy_nhiên dù đã dùng đến lực_lượng dự_bị cuối_cùng là Sư_đoàn bộ_binh 260 và sư_đoàn cảnh_vệ 286 nhưng trận_tuyến của Quân_đoàn này vẫn bị các Tập_đoàn_quân 33 và cánh bắc của Tập_đoàn_quân 49 Liên_Xô đẩy_lùi về tuyến sông Dniepr sát Mogilev_Vấn đề trước_mắt đối_với Phương_diện_quân Byelorusia 3 là phải đẩy nhanh tốc_độ đột_phá không cho quân Đức kịp định_hình lại tuyến phòng_thủ đặc_biệt là tuyến sông Berezina án_ngữ phía Đông_Minsk_Ngay trong ngày 27 tháng 6 Nguyên_soái A M Vasilevsky ra_lệnh cho tướng I D Cherniakhovsky tung Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 của thượng_tướng Pavel_Alekseyevich_Rotmistrov vào cửa đột_phá Nhưng không như thượng_tướng P A Rosmitrov mong_đợi Theo kế_hoạch của Đại_bản_doanh Tập_đoàn_quân của ông không được đi trên con đường_cao_tốc Orsha_Minsk mà phải đi chếch lên phía Bắc_Orsha khoảng 65 km từ khu_vực Bogucshevsk_Shalatino đánh thốc qua Kholopeniki về Borisov_Tướng_P_A Rosmitrov có lý_do để bất_bình với cách điều quân này bởi lẽ những vùng_đất mà Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 phải tiến qua chủ_yếu là rừng và đầm lầy Tuy_nhiên đại_tướng I D Cherniakhovsky đã giải_thích cho vị tướng già thấy rõ hai điều trong kế_hoạch của STAVKA Một là làm như_vậy để bao_vây cánh quân Đức tại phía Đông_Minsk chứ không phải để đuổi chúng về Minsk_Hai là STAVKA nhân được tin tình_báo về việc Thống_chế Ernst_Busch đã bị cách_chức và Thống_chế Walter_Model thay_thế vị_trí Tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Walter_Model được trao quyền điều_động một_số đơn_vị đang ở hướng Tây_Nam trong đó có Sư_đoàn xe_tăng 5 đang đóng ở Kovel lên Minsk hợp_lực với Quân_đoàn xe_tăng 39 để tiến_hành phản_công quân_đội Liên_Xô ở khu_vực phía Đông_Minsk mà trọng_điểm là Borisov_Việc điều Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 đi theo con đường lớn đến Minsk có_thể làm lộ ý_đồ của STAVKA Tướng P A Rosmitrov chấp_nhận chuyển quân đến hướng mới Cuộc phản_công Borisov của quân Đức thất_bại Thay_thế thống_chế Ernst_Busch thống_chế Walter_Model tiếp_nhận một bất_động_sản đang trên đà sụp_đổ nhưng lại được đích_thân Adolf_Hitler giao nhiệm_vụ phải giữ được trận_tuyến phía Tây_Byelorussya bằng mọi giá Walter_Model được Tổng_hành_dinh lục_quân Đức ở Đông_Phổ trao quyền điều_động nhiều sư_đoàn của Cụm tập_đoàn_quân A sang khôi_phục lại tình_hình ở Byelorussia_Ngoài ba sư_đoàn bộ_binh và một sư_đoàn cơ_giới được điều tư Ba_Lan sang Walter_Model còn điều_động Sư_đoàn kỵ_binh 3 ở Pinsk và Sư_đoàn xe_tăng 5 từ Kovel_Sáng sớm 28 tháng 6 các sư_đoàn xe_tăng 7 và 18 Đức bắt_đầu phản_công từ Smolevichi lên Borisov_Đòn phản_công bất_ngờ của quân Đức đã chặn được Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 Liên_Xô ở phía Bắc_Borisov 5 km Sáng 29 tháng 6 các trung_đoàn xe_tăng hạng nặng 25 51 118 và Trung_đoàn pháo_tự_hành 78 Đức đã đánh_bật Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 36 Liên_Xô về Krupki cách Borisov 20 km về phía Tây_Tuy nhiên cũng buổi sáng 29 tháng 6 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatsinskaya đã hành_quân đến sông Berezina và lao vào_cuộc tao_ngộ_chiến với Sư_đoàn xe_tăng 7 Đức Các trận đánh khốc_liệt không thua_kém trận Prokhorovka đã diễn ra trên hai bờ sông Berezina_Đến 13 giờ chiều khi bốn lữ_đoàn xe_tăng đầu_tiên của Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 kéo tới nơi thì thế_trận đã ngã_ngũ Không chống nổi ba_quân đoàn xe_tăng Liên_Xô_Các sư_đoàn xe_tăng Đức chia làm hai cánh bỏ chạy tháo_thân Sư_đoàn xe_tăng 7 đã ở bờ Đông sông Berezina bỏ chạy về Ozdyatichi_Tại đây sư_đoàn này tiếp_tục bị Quân_đoàn xe_tăng 29 Liên_Xô đuổi đánh buộc vượt sông Berezina tại khoảng nước nông ở phía Bắc_Chernyavkava và bỏ lại hầu_hết xe_tăng trên bờ Đông_Sư đoàn xe_tăng 18 phòng_thủ ở phía Tây sông Berezina bị Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 3 đánh_bật về Smolevichi và tiếp_tục buộc phải lùi sâu xuống phía Nam đường_sắt Minsk_Borisov_Chỉ trong hai ngày đòn phản_kích của Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức bị đập_tan Chiếm được Borisov_Tập đoàn quân xe_tăng cận_vệ 5 và Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Liên_Xô lao nhanh về Minsk bỏ lại phía sau tàn_quân của Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức cùng tàn_quân của các sư_đoàn_Đức ở phía Orsha_Mogilev rút về trong một cái chảo lớn ở phía Tây_Nam Minsk_Mất_Borisov quân Đức không_chỉ mất một cứ_điểm then_chốt để phòng_thủ Minsk từ hướng Đông_Bắc mà_còn mất luôn cây cầu gỗ có trọng_tải lớn bắc qua sông Berezina_Chiều ngày 29 tháng 6 trước khi rút_lui quân Đức đã cố_gắng phá_huỷ cây cầu bằng cả pháo mặt_đất và pháo tăng nhưng Lữ_đoàn xe_tăng 25 thuộc Quân_đoàn xe_tăng 29 Liên_Xô đã vượt qua cây cầu sang bờ Tây sông Berezina phá_huỷ các khẩu pháo và đánh lùi các xe_tăng Đức Ngay sau đó 12 chiếc Ju 87 được Tập_đoàn_quân không_quân 6 Đức huy_động để phá cây cầu này nhưng đã gặp phải hàng_rào máy_bay_tiêm_kích của Sư_đoàn không_quân 278 Liên_Xô do Đại_tá Konstantin_Dmitryevich_Orlov chỉ_huy 8 chiếc Ju 87 bị bắn rơi trên hai bờ sông Berezina Cây cầu chiến_lược tại Borisov còn nguyên_vẹn đã lọt vào tay quân_đội Liên_Xô_Kết quả và đánh_giá Kết_quả Chỉ sau một tuần ngắn_ngủi Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức hầu_như tan_rã Quân_đoàn bộ_binh 53 bị tiêu_diệt và bắt làm tù_binh tại khu_vực Vitebsk_Quân đoàn bộ_binh 9 chỉ còn lại hai trung_đoàn và tạm_thời ổn_định được tuyến phòng_thủ mới ở khu_vực Polotsk nhờ sự hỗ_trợ của Quân_đoàn bộ_binh 1 Tập_đoàn_quân 16 Đức Quân_đoàn bộ_binh 6 Đức buộc phải rút về phía Đông_Minsk và nhập vào đội_hình Tập_đoàn_quân 4 Đức tại cái túi Bolma_Các thống_kê từ nhiều nguồn cho thấy đã có hơn 33 000 quân Đức tử_trận 3 250 người khác bị bắt làm tù_binh trong đó có tướng Friedrich_Gollwitzer chỉ_huy Quân_đoàn 53 và 3 tướng dưới quyền Quân_đội Liên_Xô giải_phóng một vùng_đất rộng_lớn phía Đông_Bắc_Byelorussia và chiếm được các bàn_đạp ở Borisov và Belgoml để chuẩn_bị cho các trận tấn_công tiếp_theo vào Minsk_Vileyka và Molodechno_Các thành_phố Vitebsk và Orsha cùng hơn 2 000 khu dân_cư được giải_phóng Tối 27 tháng 6 Moskva bắn đại_bác cấp 2 với 24 loạt pháo_hoa từ 224 khẩu pháo chào_mừng các phương_diện_quân Pribaltic 1 và Byelorussia 3 dã giải_phóng Vitebsk và Orsha_Đánh giá Quân Đức có một tuyến phòng_thủ khá mạnh và được bố_trí kiên_cố dọc theo sông Luchesa và các dải đồi phía Bắc_Vitebsk_Các tuyến phòng_thủ được bố_trí có chiều sâu thành nhiều lớp có các cụm_cứ_điểm các cứ_điểm yểm hô các bên sườn khá chắc_chắn Các Quân_đoàn có sức chiến_đấu cao đều được bố_trí ở các trọng_điểm phòng_thủ xung_yếu Tuy_nhiên tuyến phòng_thủ này vẫn có những điểm yếu bị quân_đội Liên_Xô khai_thác triệt_để Nếu_như Quân_đoàn bộ_binh 53 tạo thành một bức tường khó xuyên thủng ở Vitebsk thi Quân_đoàn bộ_binh 9 có binh_lực yếu nhất chỉ có 2 sư_đoàn bộ_binh và 5 trung_đoàn pháo_binh lại được bố_trí trên các dải đồi từ Sirotino đến Shimilino nơi không có tuyến sông Luchesha che_chở Ở phía Nam_Vitebsk cậy có dòng sông Luchesa làm chướng_ngại tự_nhiên Quân_đoàn bộ_binh 6 Đức hầu_như chỉ chú_trọng hướng Orsha với tính toàn rằng quân đọi Liên_Xô khó có_thể đưa cả một tập_đoàn_quân xe_tăng vượt sang khu_vực Bogushevsk mà không bị phát_hiện hoặc bị không_quân Đức ngăn_chặn Chính chỗ đứt_gãy giữa Quân_đoàn bộ_binh 53 và Quân_đoàn bộ_binh 6 Đức trên tuyến phòng_thủ sông Luchesa ở Bogushevsk đã làm cho Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức và cá_nhân tướng Georg_Hans_Reinhardt phải trả_giá Trung_tướng Đức Siegfried_Westphal cho rằng Quân_đội Liên_Xô có ưu_thế về người vũ_khí và phương_tiện đặc_biệt là về pháo_binh và xe_tăng Nhưng ưu_thế này sẽ không_thể phát_huy nếu_như các chỉ_huy Liên_Xô không chọn được hướng đột_phá thích_hợp Thông_thường con đường ngắn nhất và rộng_rãi nhất đến Minsk đi qua Orsha tuy không phải là thành_phố lớn nhưng lại là ngã tư đường_sắt đường_bộ quan_trọng nằm trên thuỷ_lộ thượng_nguồn sông Dniepr_Tuy nhiên một trong hai quân_đoàn mạnh nhất của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 đóng chốt tại khu_vực này và bố_trí nhiều chốt chặn dọc theo con đường từ Orsha đi Minsk_Nếu_Tập đoàn quân xe_tăng cận_vệ 5 Liên_Xô được điều_động tấn_công theo hướng này nó sẽ phải bóc gỡ lần_lượt nhiều chốt phòng_thủ kể_cả cụm phòng_thủ Orsha với những trận đánh khốc_liệt Do_đó mặc_dù vùng Bogushevsk_Senno_Kholopenichi chỉ có những con đường_đất xuyên qua đầm lầy và rừng rậm nhưng lại là một hướng đột_kích gây bất_ngờ lớn cho quân Đức Bất_ngờ đó còn lớn hơn_nữa khi thống_chế Walter_Model cố_gắng tổ_chức phản_công vào khu_vực Borisov để chặn Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 Liên_Xô mà không_thể biết rằng Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 5 và Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Liên_Xô chỉ còn cách khu_vực này một ngày_đường Tưởng_niệm và ghi công Do lòng dũng_cảm và chủ_nghĩa_anh_hùng danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô được trao thưởng cho một_số quân_nhân tham_gia chiến_dịch Vitebsk là F T Blokhin_N_B_Borisov A I Bespyatov_Yu_V_Smirnov và S D Borodulin_Tại đầu cây cầu dẫn vào thành_phố Vitebsk một bia tưởng_niệm được dựng lên để ghi_nhớ chiến_công và lòng dũng_cảm của F T Blokhin_Blokhin cũng trở_thành công_dân danh_dự của thành_phố Nhằm tưởng_thưởng công_lao của các đơn_vị Hồng_quân trong việc đột_phá phòng_tuyến quân Đức tại Vitebsk và giải_phóng thành_phố này các sắc_lệnh ngày 2 và 10 tháng 7 năm 1944 của Bộ_Tổng_tư_lệnh Tối_cao Liên_Xô đã trao thưởng tên_hiệu Vitebsk cho 62 đơn_vị thuộc các Tập_đoàn_quân số 39 43 và Tập_đoàn_quân không_quân số 1 của các phương_diện_quân Byelorussia 3 và Baltic 1 Một_số cá_nhân và tập_thể đã nhận các huân huy_chương kỷ_niệm ngày giải_phóng thành_phố Vitebsk_BULLET 20 năm ngày giải_phóng Vitebsk 1964 A F Kovalyov_V_A_Mitrichev Nhà_máy Đồng_hồ Vitebsk_BULLET 25 năm ngày giải_phóng Vitebsk 1969 A Ye_Khatkevich_Nhà máy sản_xuất đồ điện gia_dụng Vitebsk_BULLET 25 năm ngày giải_phóng Vitebsk khỏi ách phát_xít 1969 G F Klikushkin_Nhà máy sản_xuất hàng_hoá giải_trí BULLET 30 năm ngày giải_phóng Vitebsk khỏi ách phát_xít 1974 S N Kompanichenko_Nhà máy sản_xuất đồ điện gia_dụng Vitebsk_Tham khảo Tiếng Anh BULLET Dunn_W_Soviet_Blitzkrieg The_Battle for White_Russia 1944 Lynne_Riener 2000 ISBN 978 1 55587 880 1 BULLET Glantz_D_M_Byelorussia 1944 The_Soviet_General_Staff Study_BULLET_Mitcham_S German_Defeat in the East 1944 5 Stackpole 2007 BULLET Niepold_G translated by Simpkin_R_Battle for White_Russia_The destruction of Army_Group_Centre_June 1944 Brassey s London 1987 ISBN 0 08 033606 X BULLET Zaloga_S_Bagration 1944 The_Destruction of Army_Group_Centre_Osprey Publishing 1996 ISBN 978 1 85532 478 7 Tiếng Nga BULLET Александр_Василевский_Дело всей жизни М Политиздат 1983 A M Vasilevsky_Sự_nghiệp cả cuộc_đời Nhà_xuất_bản Chính_trị Moskva 1983 BULLET Георгий_Жуков_Воспоминания и размышления В 3 х т Т 3 М Агентство печати Новости 1986 Geogriy_Zhukov_Nhớ lại và suy_nghĩ Hãng thông_tấn Novosti xuất_bản Moskva 1986 BULLET Самсонов_Александр_Михайлович_Крах фашистской агрессии 1939 1945 М Наука 1980 BULLET Баграмян_Иван_Христофорович_Так шли мы к победе М Воениздат 1977 BULLET Чистяков_Иван_Михайлович_Служим Отчизне_М_Воениздат 1985 BULLET Белобородов_Афанасий_Павлантьевич_Всегда в бою М Экономика 1984 BULLET Бойко_Василий_Романович_С думой о Родине_М_Воениздат 1982 BULLET Егоров_П_Я_Кривоборский И В Ивлев_И_К_Рогалевич А И Дорогами побед М Воениздат 1969 Tiếng Đức BULLET Tippelskirch_K_Geschichte des Zweiten_Weltkrieges_Bonn 1954 BULLET Siegfried_Westphal_Werner_Kreipe Gunther_Blumentritt_Fritz_Bayerlein Kurt_Zeitzler_Bodo_Zimmerman Hasso von Manteuffel_The_Fatal_Decisions New_York 1956 Tiếng Việt_BULLET_G_K Zhukov_Nhớ lại và suy_nghĩ Tập 3 Nhà_xuất_bản Quân_đội nhân_dân Hà_Nội 1987 BULLET A M Vasilevsky_Sự_nghiệp cả cuộc_đời Nhà_xuất_bản Tiến_Bộ Moskva 1984 bản tiếng Việt_BULLET_S_M Stemenko_Bộ_Tổng tham_mưu Xô_Viết trong chiến_tranh Tập 1 Nhà_xuất_bản Tiến_Bộ Moskva 1985 bản tiếng Việt_Liên kết ngoài BULLET Bản_đồ chiến_dịch Bagration_BULLET_Hoạt_động của Tập_đoàn_quân 39 tại Vitebsk tháng 6 1944 BULLET Hoạt_động của Tập_đoàn_quân 43 tại Vitebsk tháng 6 năm 1943 BULLET Hoạt_động của Tập_đoàn_quân 5 ở Nam_Vitebsk tháng 6 1944
Chiến_dịch Vitebsk–Orsha