Scaphochlamys petiolata Scaphochlamys petiolata là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được Karl_Moritz_Schumann miêu_tả khoa_học đầu_tiên năm 1904 dưới danh_pháp Haplochorema petiolatum Năm 1987 Rosemary_Margaret_Smith chuyển nó sang chi Scaphochlamys_Năm 2016 Yen_Yen_Sam et al tách 8 loài ở Borneo gồm S argentea S biru S calcicola S iporii S petiolata S reticosa S salahuddiniana S stenophylla ra thành chi riêng gọi là Borneocola với B reticosus là loài điển_hình nhưng Ooi et al 2017 cho rằng việc tách ra này chưa đủ độ thuyết_phục và vẫn duy_trì 8 loài này trong chi Scaphochlamys_Mẫu định_danh Mẫu định_danh Haviland_G_D 2026 thu_thập ngày 11 tháng 12 năm 1892 ở khu_vực núi Singhi_Gunung_Senggi_Singai Mẫu lectotype lưu_giữ tại Vườn_Thực vật Hoàng_gia tại Kew_K các mẫu isolectotype lưu_giữ tại Vườn_Thực vật Hoàng_gia tại Edinburgh_E và Cục Lâm_nghiệp bang Sarawak ở Kuching_SAR_Toạ độ điểm lấy mẫu điển_hình khoảng Hai mẫu khác là Poulsen_A_D 2309 và Newman_M_F_Škorničková J 2046 lưu_giữ tại Edinburgh thu_thập tương_ứng vào ngày 26 tháng 4 năm 2004 và ngày 28 tháng 8 năm 2008 tại bờ sông Rayu ở cao_độ 50 m toạ_độ Phân_bố Tìm thấy trên đảo Borneo_Là loài đặc_hữu núi Singai_Singhi_Senggi và ven sông Rayu_Sungai_Rayu huyện Bau tỉnh Kuching bang Sarawak_Malaysia_Môi trường sống là các rừng thạch nam kerangas nhiệt_đới các khu_vực bằng_phẳng ven suối ở cao_độ khoảng 50 460 m Mô_tả Địa thực_vật thân thảo sống lâu năm mọc thành cụm cao tới 45 cm Thân rễ hơi nằm ở dưới mặt_đất đường_kính 5 mm vỏ màu nâu ánh lục đến nâu nhạt ruột màu nâu nhạt Các chồi lá cách nhau 0 5 3 cm 1 lá bẹ không lá 4 dài 1 5 7 cm màu lục ánh nâu đến nâu nhẵn_nhụi khô khi già bẹ lá dài 1 8 cm dạng màng màu xanh lục ánh nâu nhẵn_nhụi khô khi già lưỡi bẹ khó thấy cuống lá dài 15 30 cm có rãnh màu xanh lục với các đốm trắng nhỏ thưa_thớt hình gối ở đáy phiến_lá 8 12 5 4 5 cm thường không đối_xứng hình trứng đến hình mũi mác dạng giấy mép uốn nếp đáy từ gần cắt cụt đến hơi thuôn tròn đỉnh nhọn đến nhọn thon mặt gần trục màu xanh lục từ vừa đến sẫm nhẵn_nhụi gân giữa lõm các gân bên dễ thấy mặt xa trục màu xanh lục nhạt có lông_tơ gân giữa nổi các gân bên chính hơi dễ thấy Cụm hoa dài 6 5 8 cm mọc từ gần đáy lá bên trong các bẹ chen_chúc chặt gồm 3 5 xim hoa bọ_cạp xoắn_ốc mỗi xim 2 hoa mọc trên cuống cụm hoa ra hoa theo hình xoắn_ốc từ đáy tới đỉnh cuống cụm hoa dài 4 5 cm màu lục nhạt với dày_đặc các đốm nhỏ màu trắng nhẵn_nhụi có bẹ bao_phủ lá_bắc 3 5 kích_thước 25 5 mm sắp_xếp xoắn_ốc hình mác đỉnh nhọn màu nâu đến trắng ánh nâu dạng màng mỗi lá_bắc đối_diện 2 hoa_lá bắc con 2 dài 5 17 mm màu trắng ánh nâu ngắn hơn lá_bắc nhưng hầu_như không phân_biệt được với lá_bắc hoa dài 3 5 4 5 cm đài_hoa dài 9 11 mm màu trắng ánh nâu hơi có lông_tơ ở gần gốc đỉnh nhọn ống hoa dài 3 3 5 cm màu trắng ánh nâu thưa lông_tơ các thuỳ tràng hoa dài 10 mm hình mũi mác màu trắng kem nhẵn_nhụi đỉnh nhọn có nắp nhị lép dài 5 7 mm hình từ thẳng đến hơi hình mác mặt gần trục có lông tuyến che_phủ màu trắng kem đỉnh nhọn đến tù cánh môi 12 13 10 11 mm hình thìa mặt gần trục có lông tuyến che_phủ màu trắng ở đáy và màu tím tới đỉnh với dải giữa màu vàng nhạt đỉnh 2 thuỳ khía răng_cưa 3 mm các thuỳ đôi_khi hơi xếp chồng nhị 5 1 5 mm có lông tuyến che_phủ màu trắng chỉ nhị dài 1 mm mô vỏ bao_phấn 2 dài 3 5 mm có cựa 0 5 mm ở đáy tại một bên mào dài 0 5 mm 3 thuỳ đầu nhuỵ dài dưới 1 mm hình chuỳ với 2 bướu ở lưng lỗ nhỏ có lông rung hướng về phía trước vòi nhuỵ dài 3 5 cm màu trắng thưa lông_tơ bầu nhuỵ dài 2 mm 1 ngăn màu trắng rậm lông_tơ tuyến trên bầu 2 dài 2 mm rời hình kim màu trắng ánh nâu Quả là quả nang 11 4 mm nứt hình trứng màu xanh lục ánh nâu vỏ quả ngoài giống như cutin màu nâu trong mờ bao quanh hạt màu xanh lục thưa lông_tơ được đỡ bởi các lá_bắc khô quắt Hạt 9 3 mm hình trứng nhẵn_nhụi màu xanh lục áo_hạt 4 mm xé rách màu trắng ánh nâu ngoại nhũ màu trắng Nhóm Petiolata_Nhóm_Petiolata được xác_định bằng cụm hoa chen_chúc chặt sắp_xếp xoắn_ốc các lá_bắc dạng màng các lá_bắc con tương_tự như lá_bắc với lá_bắc con thứ nhất ngắn hơn lá_bắc 2 gờ lưng rất mờ_nhạt hoa nhỏ dài 4 cm với cánh môi chủ_yếu có màu tím dài 1 cm và quả có vỏ quả ngoài nhẵn Nhóm này chỉ giới_hạn ở phía tây Sarawak gồm 10 loài là S argentea S biru S durga S hasta S multifolia S nigra S petiolata S pseudoreticosa S reticosa S stenophylla Tên gọi S petiolata từng được áp_dụng rộng_rãi cho hầu_hết các mẫu_vật Scaphochlamys ở Borneo với cuống lá thon dài thanh_mảnh Tuy_nhiên việc thu_thập lại S petiolata từ điểm lấy mẫu điển_hình của nó cho_phép kết_luận rằng loài này chỉ hạn_chế trong khu_vực Gunung_Singai huyện Bau tỉnh Kuching và dẫn đến việc công_nhận một_số đơn_vị phân_loại khác_biệt là S biru S multifolia và S hasta S petiolata là loài duy_nhất trong số các đơn_vị phân_loại này có 1 lá ở cây trưởng_thành
Scaphochlamys petiolata