Mộ_Dung_Hi_Mộ Dung_Hi 385 407 tên_tự Đạo_Văn_道文 gọi theo thuỵ hiệu là Hậu_Yên_Chiêu_Văn Đế_後_燕昭文帝 là một hoàng_đế của nước Hậu_Yên trong lịch_sử Trung_Quốc Ông là một trong những người con trai nhỏ_tuổi nhất của Mộ_Dung_Thuỳ_Vũ Thành Đế và sau cái chết của cháu trai Mộ_Dung_Thịnh_Chiêu Vũ_Đế ông đã lên_ngôi hoàng_đế nhờ mối quan_hệ tình_ái giữa ông và mẹ của Mộ_Dung_Thịnh_Đinh Thái_hậu Ông là được coi là một người cai_trị tàn_bạo và thất_thường các hành_động bất_thường của ông cùng với hoàng_hậu Phù_Huấn_Anh đã huỷ_hoại nước Hậu_Yên Sau khi Phù_Hoàng hậu qua_đời năm 407 ông rời khỏi kinh_đô Long_Thành 龍城 nay thuộc Cẩm_Châu Liêu_Ninh để chôn_cất bà các binh_lính tại Long_Thành đã nhân cơ_hội này để quay sang nổi_loạn và thay_thế ông bằng con trai nuôi của Mộ_Dung_Bảo là Mộ_Dung_Vân bản_thân Mộ_Dung_Hi sau đó bị giết Bởi Mộ_Dung_Vân là con_nuôi và sau_này đã cải sang họ gốc là Cao nên một_số sử_gia coi Mộ_Dung_Hi là vị hoàng_đế cuối_cùng của Hậu_Yên còn Cao_Vân là hoàng_đế đầu_tiên của Bắc_Yên Cuộc_sống đầu đời Mộ_Dung_Hi sinh năm 385 là con trai của Mộ_Dung_Thuỳ và Đoàn quý tần ngay sau khi Mộ_Dung_Thuỳ lập nước Hậu_Yên_Năm 393 Mộ_Dung_Thuỳ lập ông làm Hà_Gian vương Ông cũng là một trong những người con trai được Mộ_Dung_Thuỳ yêu_mến Sử_sách ít ghi_chép các thông_tin ông trong thời_gian trị_vì của phụ_thân Dưới thời Mộ_Dung_Bảo và Mộ_Dung_Thịnh Sau khi Mộ_Dung_Thuỳ qua_đời vào năm 396 và thái_tử Mộ_Dung_Bảo lên kế_vị Hậu_Yên đã phải hứng_chịu cuộc tấn_công của vua Thác_Bạt_Khuê của nước Bắc_Nguỵ và kinh_thành Trung_Sơn_中山 nay thuộc Bảo_Định_Hà_Bắc đã bị quân Bắc_Nguỵ bao_vây Năm 397 Mộ_Dung_Bảo quyết_định bỏ Trung_Sơn và dời đô về cố_đô của Tiền_Yên là Long_Thành 龍城 nay thuộc Cẩm_Châu Liêu_Ninh và ban_đầu Mộ_Dung_Hi cùng các anh_em là Bột_Hải vương Mộ_Dung_Lãng_慕容朗 và Bác Lăng vương Mộ_Dung_Giám_慕容鑒 do tuổi còn nhỏ nên đã không_thể đuổi kịp nhóm của Mộ_Dung_Bảo_Cao_Dương_vương Mộ_Dung_Long phải quay trở_lại để tìm họ song họ cuối_cùng đã đuổi kịp Mộ_Dung_Bảo và tiến về Long_Thành Năm 398 quân của Mộ_Dung_Bảo đã kiệt_sức với chiến_tranh nên khi Mộ_Dung_Bảo tiến_quân về phía nam để đánh Bắc_Nguỵ họ đã nổi_loạn dưới sự chỉ_huy của Đoàn Tốc_Cốt_段速骨 họ Đoàn đưa con trai của Mộ_Dung_Long là Mộ_Dung_Sùng_慕容崇 lên làm lãnh_đạo trên danh_nghĩa Trong cuộc nổi_loạn nhiều thân_vương đã bị giết chết song nhờ Mộ_Dung_Hi và Mộ_Dung_Sùng là bạn_bè nên Mộ_Dung_Sùng đã sử_dụng ảnh_hưởng của mình để quân nổi_loạn tha cho Mộ_Dung_Hi Sau khi Đoàn Tốc_Cốt bị Lan_Hãn giết chết Lan_Hãn đặt bẫy Mộ_Dung_Bảo và nắm lấy quyền_lực Lan_Hãn không giết chết mà lập Mộ_Dung_Hi làm Liêu_Đông công để thờ_phụng tổ_tiên dòng_họ Mộ_Dung_Khi con trai của Mộ_Dung_Bảo là Mộ_Dung_Thịnh giết chết Lan_Hãn trong một cuộc chính_biến vào cuối năm 398 và phục_hồi nước Hậu_Yên ông ta ban_đầu vẫn chỉ xưng_vương do_vậy các vương_gia cũng chỉ được mang tước công Theo đúng quy_định tước_hiệu Mộ_Dung_Hi trở_thành Hà_Gian công Mộ_Dung_Thịnh cũng phong cho ông làm một tướng_quân chính_yếu Năm 400 khi Mộ_Dung_Thịnh tấn_công Cao_Câu_Ly_Mộ Dung_Hi trở_thành tướng tiên_phong và đóng_góp rất lớn cho chiến_thắng của Hậu_Yên_Lúc đó Mộ_Dung_Thịnh nhận_xét Song một kẻ mưu_mẹo và tàn_nhẫn như Mộ_Dung_Thịnh cũng không biết rằng ông chú của mình đã lăm_le ngồi lên ngai_vàng từ lâu Và người đứng sau giúp_đỡ Mộ_Dung_Hi không phải ai khác chính là người mẹ của Mộ_Dung_Thịnh_Đinh Thái_hậu Trong lúc những tông thất họ Mộ_Dung còn đang mải_mê chém_giết tranh_giành ngai báu thì vị vương_tử đa_tình Mộ_Dung_Hi bắt_đầu để_ý người chị dâu đang phải sống cô_đơn lạnh_lẽo trong chốn thâm_cung Năm ấy Mộ_Dung_Hi tuổi mới 20 lại khôi_ngô tuấn_tú xuất_chúng nổi_tiếng khắp Hậu_Yên_Trong khi đó Mộ_Dung_Bảo chinh_chiến liên_miên bên ngoài rồi qua_đời tuổi còn xuân_sắc Đinh_Hoàng hậu đã phải lên chức Thái_hậu một_mình lạnh_lẽo trong cả_cấm_cung rộng_lớn không một bóng đàn_ông Vì_vậy chuyện hai người đến với nhau cũng chẳng có gì là_lạ Khi Mộ_Dung_Thịnh bị ám_sát trong một cuộc chính_biến vào năm 401 hầu_hết các triều_thần muốn người kế_vị phải nhiều tuổi hơn thái_tử Mộ_Dung_Định_慕容定 và hầu_hết tiến_cử em_trai của Mộ_Dung_Thịnh là Mộ_Dung_Nguyên_慕容元 Tuy_nhiên Đinh_Thái hậu vì có quan_hệ với Mộ_Dung_Hi nên lại nói rõ rằng bà muốn Mộ_Dung_Hi kế_vị con trai mình Các triều_thần bị ép phải theo ý_muốn của bà và khi Mộ_Dung_Hi chính_thức trao ngôi_vị cho Mộ_Dung_Nguyên_Mộ Dung_Nguyên đã không dám chấp_thuận và do_vậy Mộ_Dung_Hi đã lên_ngôi Ông sử_dụng tước_hiệu Thiên vương Thế_là bằng vẻ ngoài tuấn_tú và mối tình với bà hoàng cô_độc Mộ_Dung_Hi đã leo lên được ngai_vàng một_cách dễ_dàng Nhưng Mộ_Dung_Hi chẳng vì_thế mà chung_tình với Đinh_Thái hậu Trị_vì Mộ_Dung_Hi là một người cai_trị tàn_ác và chuyên_quyền sẵn_sàng trừ_khử bất_kỳ ai không nghe lời ông hay bị ông xem là một mối đe_doạ tiềm_tàng Nạn_nhân đầu_tiên là Mộ_Dung_Nguyên ông đã bắt người này phải tự_sát chỉ vài ngày sau khi đăng cơ Khi một âm_mưu liên_quan đến các tướng Mộ_Dung_Đề_慕容提 và Trương_Phất_張佛 nhằm đưa thái_tử Mộ_Dung_Định lên_ngôi bị phát_hiện ít hơn một tháng sau đó Mộ_Dung_Hi cũng đã ra_lệnh cho người cháu trai nhỏ_tuổi của mình phải tự_sát Năm 402 Mộ_Dung_Hi đã lấy hai con gái của viên quan quá_cố Phù_Mô_苻謨 làm thê_thiếp tức Phù_Nhung_Nga_苻娀娥 và Phù_Huấn_Anh_Phù Mô vốn thuộc hoàng_tộc Tiền_Tần_Chính vì_vậy mà 2 cô con gái của ông đều nổi_tiếng vì nhan_sắc xinh_đẹp và thông_minh hơn người Vốn tính háo_sắc ưa của lạ nên Mộ_Dung_Hi rất yêu_chiều hai chị_em họ Phù_Mộ_Dung_Hi tỏ ý thiên_vị Phù_Huấn_Anh khi phong cô chị Phù_Tung_Nga làm Quý_nhân còn em_gái lại làm Quý tần suốt ngày quấn_quýt chơi_đùa không biết chán Đinh_Thái hậu từ chỗ là tình_nhân duy_nhất giờ bị lép_vế bởi hai chị_em họ Phù vì_vậy bà đã trở_nên ghen_tuông và giận_dữ Thái_hậu đã âm_mưu cùng với cháu trai Đinh_Tín_丁信 để lật_đổ Mộ_Dung_Hi và đưa con trai của Mộ_Dung_Bảo là Mộ_Dung_Uyên_慕容淵 lên_ngôi Kế_hoạch bị phát_giác và Mộ_Dung_Hi đã xử_tử Đinh_Tín cùng Mộ_Dung_Uyên và buộc Đinh_Thái hậu phải tự_sát Đinh_Thái hậu tuy_vậy vẫn được an_táng với danh_dự của một thái_hậu Mộ_Dung_Hi ngay sau đó đã cho xây_dựng một_số công_trình lớn Năm 403 ông cho xây Long_Đằng uyển 龍騰苑 bên trong lâm_viên của hoàng_cung được mô_tả là rộng tới 2 km² và phải cần đến 20 000 người xây_cất Ông còn tiếp_tục xây_dựng một ngọn đồi nhân_tạo bên trong cung_điện mới này và được mô_tả là rộng 500 bước và cao 57 mét Sau đó ông phong cho mẹ mình làm thái_hậu và lập Phù_Huấn_Anh làm hoàng_hậu Mộ_Dung_Hi yêu_chiều Huấn_Anh tới mức bất_cứ việc gì khiến cô ta vui Hy đều thực_hiện bằng được Vào mùa hè năm 404 Mộ_Dung_Hi cho xây Tiêu_Diêu cung 逍遙宮 ở Long_Đằng uyển với hàng trăm căn phòng và cũng cho xây một hồ nhân_tạo Các binh_sĩ được sử_dụng làm lao_công song không được nghỉ_ngơi và hơn một_nửa trong số đó được thuật lại là đã chết vì nóng_bức và kiệt_sức Tất_cả chỉ là để Phù_Hoàng hậu có chỗ vui_chơi Vào mùa thu năm 404 Phù_Tung_Nga lâm_bệnh Ngự_y Vương_Vinh_王榮 nói rằng ông có_thể chữa khỏi cho bà song cuối_cùng bà đã qua_đời Mộ_Dung_Hi trói Vương_Vinh ở một cửa cung_điện và hành_hình rồi đốt cháy thi_thể Ông truy_phong cho bà là Hoàng_hậu Sau cái chết của Phù_Tung_Nga_Mộ Dung_Hi thậm_chí còn say_mê Phù_Hoàng hậu hơn Bất_cứ chuyện lớn_nhỏ gì trong triều Mộ_Dung_Hi đều hỏi qua ý_kiến của Phù_Hoàng hậu rồi mới quyết_định Phù_Hoàng hậu yêu thích săn_bắn và du_ngoạn Mộ_Dung_Hi bỏ hết việc triều_chính để đưa bà đi khắp mọi nơi không kể là vùng núi_non hiểm_trở hay cao_nguyên khắc_nghiệt Vào mùa đông năm 404 họ đã đi săn_bắn dài ngày xa về phía bắc đến Bạch_Lộc sơn 白鹿山 nay thuộc Thông_Liêu_Nội_Mông về phía đông đến Thanh_Lĩnh_青嶺 được mô_tả là cách khoảng 100 km về phía đông của Long_Thành và về phía nam xa đến Hải_Dương 海陽 nay thuộc Tần_Hoàng_Đảo_Hà Bắc trước khi trở về Long_Thành Vì_vậy mà người_dân khốn_khổ không thôi Sách sử ghi lại rằng trong hành_trình này đã có trên 5 000 binh_sĩ hộ_tống đã chết vị bị hổ hay chó_sói tấn_công hoặc do thời_tiết lạnh_giá Phù_Hoàng hậu thích đi bơi Mộ_Dung_Hy liền dẫn nàng đi khắp tìm những sông_hồ đẹp nhất để nàng thoả_thích bơi_lội Phù_Hoàng hậu thích ăn ngon lại rất kén_chọn Mộ_Dung_Hi chẳng ngại_ngần mà ra_lệnh cho quan ở các nơi vận_chuyển sơn_hào_hải_vị đến kinh_thành cho mình Phù_Hoàng hậu lại còn sở_thích ăn những món trái_mùa Mùa hè nóng_nực thì đòi ăn vây cá đông mùa đông tuyết rơi thì đòi ăn địa_hoàng tươi Ở thời cổ_đại việc trồng_trọt săn_bắt đều phụ_thuộc vào thời_tiết ăn còn không đủ nói gì đến thức_ăn trái_mùa Nhưng tất_thảy đều được Mộ_Dung_Hi chiều theo Bất_cứ ai không thực_hiện được theo yêu_cầu của Phù_Hoàng hậu đều bị tội chặt đầu Càng về sau Mộ_Dung_Hi càng không_thể rời khỏi Phù_Hoàng hậu đến mức dẫn quân đi đánh trận cũng phải mang theo Vào mùa xuân năm 405 Mộ_Dung_Hi đã tấn_công thành Liêu_Đông_遼東 nay thuộc Liêu_Dương_Liêu_Ninh của Cao_Câu_Ly và đã gần như chiếm được thành Tuy_nhiên ông lại ra_lệnh cho các binh_sĩ của mình san bằng các bức tường thành để ông cùng Hoàng_hậu có_thể tiến vào bằng xe_ngựa Sự chậm_trễ này đã cho_phép quân Cao_Câu_Ly có_thể củng_cố lại thành và ông đã không_thể chiếm được nó Khoảng tết năm 406 Mộ_Dung_Hi cùng với Phù_Hoàng hậu đã thực_hiện một cuộc tấn_công bất_ngờ nhằm vào các bộ_lạc Khiết_Đan và khi ông thấy rằng người Khiết_Đan quá mạnh và định rút_lui thì Hoàng_hậu lại không nghe muốn được xem đánh trận Để chiều lòng người đẹp ông đã bỏ_qua đội cận binh nặng_nề của mình và cùng với kị_binh tiến đánh Cao_Câu_Ly_Đường hành_quân dài hơn 3 nghìn dặm binh_sĩ mệt_mỏi chết ở dọc đường vô_số Quân_đội của Mộ_Dung_Hi chẳng bị ai đánh cũng tự tan_tác tất_cả chỉ vì một cái lắc_đầu của Phù_Hoàng hậu Cuộc tấn_công đã không thành_công và ông đã buộc phải rút quân Tướng Mộ_Dung_Vân đã bị một mũi_tên trong trận chiến làm cho bị_thương và do lo_sợ sự tàn_ác của Mộ_Dung_Hi ông ta đã dùng việc này để từ_bỏ chức_vụ và ở nhà Năm 407 Mộ_Dung_Hi cho xây một cung_điện mới cho Phù_Hoàng hậu Thừa_Hoa cung 承華殿 triều_đình sử_dụng nhiều đất tơi đến_nỗi nó được mô_tả là đắt như ngũ_cốc Vào mùa hè năm 407 Phù_Hoàng hậu qua_đời Theo sử_sách ghi khi Phù_Hoàng hậu qua_đời vì bạo_bệnh Mộ_Dung_Hi được sử cũ miêu_tả là đau_buồn như mất cha mất mẹ Hoàng_đế điên_cuồng khóc_lóc ôm thi_thể của Huấn_Anh vào người mà lẩm_bẩm Thi_thể đã lạnh sinh_mạng cũng không còn Mộ_Dung_Hi ngất đi trong nỗi bi_thương tột_độ Khi ông tỉnh lại thi_thể của Hoàng_hậu đã được đưa đi khâm_liệm nhập_quan Chính tại thời_điểm này Mộ_Dung_Hi đã làm_nên một việc hoang_đường chấn_động trong lịch_sử Trung_Quốc Khi việc nhập_quan cho Hoàng_hậu đã xong_xuôi Mộ_Dung_Hi tự tay cậy nắp quan_tài bò vào bên trong để làm chuyện đồi_bại với thi_thể của Phù_Huấn_Anh ngay trước mặt mọi người Tương_truyền rằng chỉ đến khi thi_thể của Hoàng_hậu phát ra mùi hôi Hoàng_đế mới miễn_cưỡng cho người đi chôn_cất Ngày đưa_tang Hoàng_hậu Mộ_Dung_Hi xuất_hiện trong bộ_dạng không hề giống một đấng quân_vương Tóc_tai bù_xù y_phục xộc_xệch chân không mang giày Ông đích_thân đi bộ cùng xe tang để tiễn_đưa Phù_Huấn_Anh về nơi an_nghỉ Ông dùng sạch tiền trong quốc khố để xây cho Phù_Hoàng hậu một nơi gọi là Chinh_Bình_Lăng có chu_vi lên tới vài dặm để an_táng dự_định sau_này sẽ chôn cùng Phù_Hoàng hậu tại đây Khi linh_cữu đi tới cổng thành vì xe tang quá cao nên không_thể ra khỏi cửa Mộ_Dung_Hi lập_tức sai người phá cổng Bắc_Môn để xe đi qua Lúc đó có bậc cao_nhân không khỏi cảm_thán Gia_tộc Mộ_Dung tự tay huỷ cổng thành chẳng bao_lâu nữa ắt sẽ bại_vong Mộ_Dung_Hi thương_tiếc bà đến_nỗi đã ra_lệnh xây cho bà một lăng_mộ tráng_lệ và buộc chị dâu của mình Trương vương_phi vợ của Mộ_Dung_Long là người có chút nhan_sắc phải tự_sát để chôn cùng với Phù_Hoàng hậu cho có bạn Để tỏ lòng thương_tiếc Mộ_Dung_Hi còn hạ_lệnh cho các quan phải khóc thật lớn và cho người bí_mật giám_sát Ai khóc to khóc nhiều sẽ được thưởng ai giả khóc hay khóc không có lệ sẽ bị xử nặng vì_vậy họ đã để ớt vào trong mồm để kích_thích tiết ra nước_mắt Cuối_cùng Mộ_Dung_Hi đã đi đưa_tang Phù_Hoàng hậu ra bên ngoài Long_Thành Sau khi Mộ_Dung_Hi rời khỏi Long_Thành tướng Phùng_Bạt và anh_em trai là Phùng_Tố_Phất_馮素弗 hai người này trước đó đã đi ở ẩn vì Mộ_Dung_Hi muốn giết họ đã âm_mưu cùng với người anh_em họ là Phùng_Vạn_Nê_馮萬泥 để bắt_đầu nổi_loạn Họ đã tiến_hành kế_hoạch với sự giúp_đỡ của Trương_Hưng_張興 và những người trước đó đã âm_mưu chính_biến bất_thành cùng với tướng Phù_Tiến_苻進 vào hồi đầu năm Do Phùng_Bạt là bạn của Mộ_Dung_Vân nên ông ta đã thuyết_phục được Mộ_Dung_Vân làm lãnh_đạo của cuộc nổi_loạn và họ đã nhanh_chóng chiếm được hoàng_cung và đóng_cửa thành Mộ_Dung_Vân xưng làm Thiên vương Mộ_Dung_Hi trở về Long_Thành và ở bên ngoài thành tại Long_Đằng uyển để chuẩn_bị tấn_công vào thành Vào thời_điểm này một cận binh hoàng_cung tên là Trữ_Đầu_褚頭 đã chạy trốn đến chỗ ông và thông_báo với ông rằng các cận binh hoàng cũng khác đã sẵn_sàng quay sang chống lại Mộ_Dung_Vân ngay khi ông tấn_công vào thành Tuy_nhiên không rõ vì nguyên_cớ gì Mộ_Dung_Hi lại hoảng_sợ trước tin này và chạy trốn Tướng của ông là Mộ_Dung_Bạt_慕容拔 đã cố duy_trì cuộc tấn_công nhằm vào Long_Thành và bước_đầu đã thành_công song đến khi các binh_sĩ bắt_đầu nhận ra rằng Mộ_Dung_Hi đã bỏ trốn nên đội quân này đã sụp_đổ còn Mộ_Dung_Bạt thì bị Phùng_Bật giết chết Sau đó Mộ_Dung_Hi được tìm thấy khi đang mặc quần_áo dân_thường ở trong một khu rừng ông bị bắt và giao cho Mộ_Dung_Vân_Mộ Dung_Vân đã đích_thân đọc cáo_trạng về các tội_ác của ông và sau đó chặt đầu cựu hoàng_đế cùng các con trai Cái chết của Mộ_Dung_Hi là dấu_chấm hết cho nhà Hậu_Yên_Cũng vì sự si_tình của vị vua cuối_cùng này người ta đã quyết_định chôn Mộ_Dung_Hi cùng với Phù_Hoàng hậu để hoàn_thành tâm_nguyện cuối_cùng của ông Tham_khảo BULLET Tư trị thông giám BULLET Nguỵ thư BULLET Tấn thư
Mộ_Dung_Hi