Kỳ_giông Mexico Kỳ_giông Mexico hay khủng_long sáu sừng tiếng Anh Axolotl_Ambystoma mexicanum là một loài kỳ_giông lưu_giữ các đặc_điểm có được khi còn non đến giai_đoạn trưởng_thành có họ_hàng với kỳ_giông hổ Loài này ban_đầu được tìm thấy ở một_số hồ chẳng_hạn như Hồ Xochimilco bên dưới Thành_phố Mexico Kỳ_giông Mexico khác_thường so với các loài lưỡng_cư khác ở chỗ chúng đạt đến tuổi trưởng_thành mà không trải qua quá_trình biến_thái Thay_vì phát_triển phổi và lên cạn sống con trưởng_thành vẫn sống dưới nước và có mang Không nên nhầm_lẫn kỳ_giông Mexico với giai_đoạn ấu_trùng của các loài kỳ_giông hổ có họ_hàng gần với chúng A tigrinum và A mavortium phổ_biến ở phần_lớn Bắc_Mỹ và đôi_khi cũng lưu_giữ các đặc_điểm có được khi còn non đến giai_đoạn trưởng_thành Cũng không nên nhầm_lẫn chúng với cún bùn Necturus spp những loài kỳ_giông sống dưới nước hoàn_toàn không có họ_hàng gần với loài kỳ_giông Mexico nhưng có bề_ngoài giống nhau kỳ_giông Mexico hoang_dã đã sắp tuyệt_chủng do quá_trình đô_thị_hoá ở Thành_phố Mexico và hậu_quả do ô_nhiễm nguồn nước cũng như sự du_nhập của các loài xâm_lấn như cá_rô_phi và cá_rô Chúng hiện được CITES đánh_giá là loài nguy_cấp và IUCN là loài cực_kỳ nguy_cấp trong tự_nhiên với số_lượng ngày_càng giảm Kỳ_giông Mexico được sử_dụng nhiều trong nghiên_cứu khoa_học do khả_năng tái_tạo các chi Kỳ_giông Mexico cũng được bán làm thực_phẩm ở các chợ Mexico và là một nguồn thực_phẩm chính trong chế_độ ăn_uống của người Aztec_Các cuộc khảo_sát vào năm 1998 2003 và 2008 đã tìm thấy lần_lượt 6 000 1 000 và 100 kỳ_giông Mexico trên một km vuông trong môi_trường sống ở Hồ Xochimilco của nó Tuy_nhiên một cuộc tìm_kiếm kéo_dài 4 tháng vào năm 2013 đã không tìm thấy cá_thể nào còn sống_sót trong tự_nhiên Chỉ một tháng sau hai con_hoang dã được phát_hiện trong mạng_lưới kênh dẫn từ Xochimilco Thành_phố đang nghiên_cứu bảo_tồn kỳ_giông Mexico bằng cách xây_dựng các nơi trú_ẩn cho kỳ_giông Mexico và bảo_tồn các môi_trường sống_còn lại và tiềm_năng cho loài kỳ_giông này Mô_tả Một con kỳ_giông Mexico trưởng_thành về mặt tình_dục ở độ tuổi 18 24 tháng có chiều dài từ 15 đến 45 cm tuổi_thọ trung_bình từ 12 15 năm mặc_dù kích_thước gần 23 cm là phổ_biến nhất và lớn hơn 30 cm là hiếm Kỳ_giông Mexico sở_hữu những đặc_điểm điển_hình của ấu_trùng kỳ_giông bao_gồm mang ngoài và vây đuôi kéo_dài từ sau đầu đến lỗ thông hơi Đầu của chúng rộng và đôi mắt của chúng không có mí Các chi của chúng kém phát_triển và có các ngón dài và mỏng Con đực được xác_định bằng các rảnh phồng lên với các nhú gai trong khi con_cái đáng chú_ý với cơ_thể rộng hơn chứa đầy trứng Ba cặp cuống mang bên ngoài bắt_nguồn từ phía sau đầu của chúng và được sử_dụng để di_chuyển nước có oxy Các rãnh mang bên ngoài được lót bằng các sợi tơ để tăng diện_tích bề_mặt trao_đổi khí Bốn khe mang được lót bằng các rãnh mang được giấu bên dưới các khe mang bên ngoài Kỳ_giông Mexico hầu_như không có răng tiền_đình nếu có sẽ phát_triển trong quá_trình biến_thái Phương_thức kiếm_ăn chủ_yếu là bằng cách hút trong đó những chiếc cào của chúng khoá vào nhau để đóng các khe mang Mang bên ngoài được sử_dụng để hô_hấp mặc_dù việc lên bề_mặt để hớp khí cũng có_thể được sử_dụng để cung_cấp oxy cho phổi của chúng Kỳ_giông Mexico có bốn gen sắc_tố khi bị đột_biến chúng tạo ra các biến_thể màu_sắc khác nhau Màu bình_thường của các con_hoang dã là màu nâu rám nắng với những đốm vàng và màu ô_liu Bốn màu đột_biến là bạch thể hồng nhạt với mắt đen bạch_tạng vàng với mắt vàng axanthic xám với mắt đen và melanoid tất_cả đều đen không có lốm_đốm vàng hoặc tông màu ô_liu Ngoài_ra có sự khác_biệt lớn về kích_thước tần_suất và cường_độ của đốm vàng và ít_nhất một biến_thể phát_triển hình_dạng tròn màu đen và trắng khi trưởng_thành Do các nhà lai_tạo vật_nuôi thường_xuyên lai_tạp các màu khác nhau nên các con là đột_biến lặn kép rất phổ_biến trong buôn_bán vật_nuôi đặc_biệt là các con có màu trắng hồng với mắt hồng là đột_biến đồng hợp_tử kép cho cả tính_trạng bạch_tạng và bạch thể Kỳ_giông Mexico cũng có một_số khả_năng hạn_chế trong việc thay_đổi màu_sắc của chúng để nguỵ_trang tốt hơn bằng cách thay_đổi kích_thước và độ dày tương_đối của tế_bào sắc_tố đen nâu Môi_trường sống và sinh_thái Kỳ_giông Mexico chỉ đặc_hữu ở Hồ Xochimilco và Hồ Chalco ở Thung_lũng Mexico Hồ Chalco không còn tồn_tại đã được rút nước như một biện_pháp kiểm_soát lũ_lụt và Hồ Xochimilco vẫn là dấu_tích của hồ trước_đây chủ_yếu tồn_tại dưới dạng kênh_rạch Nhiệt_độ nước ở Xochimilco hiếm khi tăng trên 20 C mặc_dù nó có_thể giảm xuống 6 đến 7 C vào mùa đông và có_lẽ thấp hơn Quần_thể hoang_dã đã bị áp_lực nặng_nề bởi sự phát_triển của Thành_phố Mexico Kỳ_giông Mexico hiện đang nằm trong Danh_sách Đỏ hàng năm của Liên_minh Bảo_tồn Thiên_nhiên Quốc_tế về các loài bị đe_doạ Các loài cá không phải bản_địa chẳng_hạn như cá_rô_phi châu_Phi và cá_chép châu_Á gần đây cũng đã được đưa vào vùng nước này Những con cá mới này đã và đang ăn những con non của kỳ_giông Mexico cũng như nguồn thức_ăn chính của chúng Kỳ_giông Mexico là thành_viên của kỳ_giông hổ hay Ambystoma tigrinum phức_hợp loài cùng với tất_cả các loài Ambystoma_Mexico khác Môi_trường sống của chúng giống như của hầu_hết các loài giữ các đặc_điểm có được khi còn non đến giai_đoạn trưởng_thành một vùng nước có độ cao_lớn được bao quanh bởi môi_trường trên cạn đầy rủi_ro Những điều_kiện này được cho là thuận_lợi cho đặc_điểm trên Tuy_nhiên một quần_thể kỳ_nhông hổ Mexico trên cạn chiếm_giữ và sinh_sản trong môi_trường sống của loài kỳ_giông Mexico Kỳ_giông Mexico là loài ăn thịt ăn những con mồi nhỏ như giun côn_trùng và cá nhỏ trong tự_nhiên Kỳ_giông Mexico định_vị thức_ăn bằng mùi và sẽ búng vào bất_kỳ bữa ăn tiềm_năng nào hút thức_ăn vào dạ_dày của chúng bằng lực chân_không Chăm_sóc nuôi nhốt Kỳ_giông Mexico là một loại thú nuôi độc lạ phổ_biến giống như họ_hàng của nó kỳ_giông hổ Ambystoma tigerinum Đối_với tất_cả các sinh_vật ưa nhiệt nhiệt_độ thấp hơn dẫn đến trao_đổi chất chậm hơn và giảm cảm_giác thèm ăn rất có hại cho sức_khoẻ của nó Nhiệt_độ khoảng 16 C đến 18 C được đề_xuất cho các kỳ_giông Mexico sống trong điều_kiện nuôi nhốt để đảm_bảo chúng tiếp_thu đủ lượng thức_ăn sự căng_thẳng do tiếp_xúc với nhiệt_độ thấp hơn một ngày có_thể nhanh_chóng dẫn đến bệnh_tật và tử_vong và nhiệt_độ cao hơn 24 C có_thể dẫn đến tăng tỷ_lệ trao_đổi chất cũng gây ra căng_thẳng và cuối_cùng là tử_vong Kỳ_giông Mexico ưa sống trong bể có dòng nước chảy yếu hay tĩnh_lặng dòng nước quá mạnh và tạo ra quá nhiều bong_bóng cũng sẽ làm chúng bị căng_thẳng Clo thường được thêm vào nước_máy có hại cho kỳ_giông Mexico Một con kỳ_giông Mexico thường cần một bể 40 lít với độ sâu nước ít_nhất là 15 cm Kỳ_giông Mexico dành phần_lớn thời_gian ở dưới đáy bể Muối chẳng_hạn như dung_dịch Holtfreter thường được thêm vào nước để ngăn_ngừa nhiễm_trùng Trong điều_kiện nuôi nhốt kỳ_giông Mexico ăn nhiều loại thức_ăn có sẵn bao_gồm các loại thức_ăn_viên làm từ cá_hồi và cá_hồi chấm giun máu đông_lạnh hoặc sống giun_đất trùn chỉ và sâu sáp Kỳ_giông Mexico cũng có_thể ăn các loài cá nhỏ nhưng cần nên cẩn_thận vì cá có_thể chứa ký_sinh_trùng Chất rải dưới nền bể cát sỏi đá v v là một yếu_tố quan_trọng khác đối_với việc nuôi kỳ_giông Mexico vì kỳ_giông Mexico giống như các loài lưỡng_cư và bò_sát khác có xu_hướng ăn chất rải dưới nền bể cùng với thức_ăn và thường dễ bị tắc_nghẽn đường tiêu_hoá khi nuốt phải dị_vật Một_số chất nền phổ_biến được sử_dụng cho chuồng nuôi động_vật có_thể gây hại cho động_vật lưỡng_cư và bò_sát Nếu sử_dụng sỏi phổ_biến trong bể cá nên bao_gồm các hạt mịn có kích_thước đủ nhỏ để đi qua đường tiêu_hoá Để đảm_bảo an_toàn nhất nên sử_dụng cát sông mịn để nếu chúng có nuốt phải cũng sẽ không gây ra hậu_quả nghiêm_trọng Hơn thế nữa chúng cũng có cái gì đó để bám vào khi đi_lại dưới đáy bể Một hướng_dẫn chăm_sóc kỳ_giông Mexico cho các phòng_thí_nghiệm lưu_ý rằng các vật cản trong ruột là nguyên_nhân phổ_biến gây tử_vong và khuyến_cáo rằng không nên cung_cấp các vật_dụng có đường_kính dưới 3 cm cho loài động_vật này Có một_số bằng_chứng cho thấy kỳ_giông Mexico có_thể tìm_kiếm sỏi có kích_thước thích_hợp để sử_dụng làm_thuốc tiêu_hoá dựa trên các thí_nghiệm được thực_hiện tại thuộc địa kỳ_giông Mexico của Đại_học Manitoba
Kỳ_giông Mexico