Sa_nhân tím Sa_nhân tím hay mè tré bà dương xuân sa sa_nhân Hải_Nam sa_nhân lưỡi dài mè trẻ bà danh_pháp khoa_học Wurfbainia longiligularis là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được Te_Ling_Wu mô_tả khoa_học đầu_tiên năm 1977 dưới danh_pháp Amomum longiligulare Năm 2018 Jana_Leong_Škorničková và Axel_Dalberg_Poulsen chuyển nó sang chi Wurfbainia_Tên gọi Tại vùng phía Bắc Việt_Nam loại cây này còn được gọi là mác nẻng Tày sa ngần Dao_Tại_Trung_Quốc gọi là 海南壳砂仁_Hải_Nam xác sa_nhân nghĩa_đen là sa_nhân vỏ Hải_Nam Phân bố Sa_nhân tím có vùng phân_bố từ đảo Hải_Nam và đông nam Trung_Quốc đến vùng Trung_Lào_Thái_Lan và Việt_Nam Ở Việt_Nam sa_nhân tím tập_trung nhất ở các tỉnh Tây_Nguyên như các huyện M Đrắc_Đắc_Lắc_An Khê và K Bang_Gia_Lai_Vĩnh Thạnh_Bình_Định_Sông Hinh_Phú_Yên_Mô tả Cây cao 1 0 1 5 m Lưỡi bẹ hình mũi mác 2 4 5 cm có màng nhẵn_nhụi cuống lá khoảng 5 mm phiến_lá thẳng hình mũi mác hoặc thẳng 20 30 2 5 3 cm nhẵn_nhụi phần đáy thon nhỏ dần đỉnh hình đuôi nhọn đột_ngột Cụm hoa dạng bông có cuống dài 1 3 cm lá_bắc màu nâu hình mũi mác 2 2 5 cm lá_bắc con hình ống khoảng 2 cm Đài_hoa màu trắng 2 2 2 cm đỉnh 3 răng Tràng hoa hơi dài hơn đài_hoa thuỳ thuôn dài khoảng 1 5 cm Cánh giữa môi dưới màu trắng với gân giữa màu tía và đỉnh màu vàng hình_tròn hình thìa khoảng 2 2 cm gân giữa lồi đỉnh nhọn có 2 thuỳ Nhị khoảng 1 cm phần_phụ kết_nối 3 thuỳ thuỳ trung_tâm hình_tròn các thuỳ bên gần tròn Quả nang hình trứng 1 5 2 2 0 8 1 2 cm tù 3 góc với các gai phân nhánh mềm dễ bong dài đến 1 mm Hạt màu nâu tía bao_bọc trong một áo_hạt dạng màng màu nâu Ra hoa tháng 4 5 tạo quả tháng 6 9 Sử_dụng Bộ_phận dùng chủ_yếu là quả thu hái vào tháng 6 9 phơi khô Quả sa_nhân tím có vị cay tính ấm mùi thơm có tác_dụng khai kinh tỳ_vị tán hàn tán thấp hành khí khai_vị tiêu thực kích_thích tiêu_hoá Trong thực_phẩm sa_nhân tím thường được dùng làm gia_vị và chế rượu_mùi Tinh_dầu sa_nhân tím có tác_dụng kháng khuẩn Trong y_học cổ_truyền sa_nhân tím được dùng trong các bài_thuốc chữa chứng lạnh bụng đầy hơi tiểu_tiện tắc ở phụ_nữ có_thai chữa tiêu_chảy đau_nhức răng tê_thấp chữa ăn không tiêu nôn_mửa đau bụng ở trẻ_em
Sa_nhân tím