Tù_trưởng Seattle_Tù trưởng Seattle một_cách Anh hoá của Si ahl phát_âm tiếng Lushootseed siʔa ː ɬ ban_đầu siʔa ː tɬ hay Xi át tơn khoảng 1786 7 tháng 6 năm 1866 là một tù_trưởng bộ_tộc Duwamish sinh_sống tại vùng Tây_Bắc_Hoa_Kỳ khi vùng_đất thuộc tiểu_bang Washington ngày_nay còn là vùng_đất của người da đỏ Khi người di_dân da trắng tiến vào vùng này xung_đột giữa hai sắc dân xảy ra và cuối_cùng thì Tù_trưởng Seattle đã thuyết_phục được dân da đỏ bán cho người da trắng vùng_đất này và chịu sinh_sống trong những khu_vực tập_trung của người da đỏ Sau khi ký hiệp_định truyền_thuyết cho rằng Tù_trưởng Seattle đã ứng_khẩu đọc bài diễn_văn này nhưng không có một tài_liệu nào ghi_chép lại vì những điều ông nói được dịch lại qua tiếng Anh qua ba thổ_ngữ của người da đỏ Đến năm 1887 bài diễn_văn này được bác_sĩ Henry_A_Smith cho đăng_tải trên tờ Seattle_Sunday_Star của Seattle số 29 tháng 10 nhưng cũng không có tài_liệu nào chứng thật được đó chính là những lời của Seattle_Do đó ngày_nay gốc_tích của bài diễn_văn này vẫn còn được giới nghiên_cứu tồn_nghi Thành_phố Seattle tiểu_bang Washington của Mỹ được đặt theo tên ông Ông còn là tác_giả của bức thư gửi cho tổng_thống Hoa_Kỳ thứ 14 Franklin_Pierce về việc chuyển_nhượng đất của người da đỏ được đưa vào giảng_dạy trong chương_trình Ngữ_văn 6 học_kỳ II Bức thư của Tù_trưởng Seattle_Mỗi tấc đất đều thiêng_liêng với đồng_bào tôi từng lá thông óng_ánh từng bờ cát_vàng mỗi hạt sương sớm trong những khu rừng rậm_rạp những đồng_cỏ xanh và tiếng ve kêu rào rạc Tất_thảy đều chảy trong huyết_mạch lưu_truyền trong kí_ức của mỗi chúng_tôi Chúng_tôi biết từng dòng nhựa_sống trong hàng cây ấy như biết rõ dòng máu chảy trong huyết_quản Chúng_tôi là một phần của đất mẹ và đất mẹ cũng là một phần của chúng_tôi Những bông hoa ngát hương là chị_em của chúng_tôi Từng con gấu con hươu và đại_bàng vĩ_đại đều là anh_em của chúng_tôi Từng mỏm đá từng giọt sương trên bãi cỏ từng sinh_linh nhỏ_bé và cả con_người cùng thuộc một gia_đình Dòng nước êm_ả chảy qua con suối bờ sông không_chỉ là nước nó là máu của tổ_tiên chúng_tôi Nếu chúng_tôi phải bán đi_đất đai của mình các ông hãy nhớ rằng nó là thiêng_liêng Từng tia_sáng chói_chang từ mặt hồ này vẫn đang kể những câu_chuyện về cuộc_đời của đồng_bào tôi Dòng nước vẫn đang róc_rách tiếng thì_thầm của cha_ông Những dòng sông là người anh_em của chúng_tôi giúp chúng_tôi nguôi đi cơn khát Những dòng sông đã đưa thuyền chúng_tôi đi xa và nuôi lớn bao thế_hệ Các ông phải nhớ đối_xử tử_tế với dòng sông như anh_em của mình Nếu chúng_tôi bán đất đi hãy nhớ trân_trọng bầu_không_khí quý_báu ấy thứ đã thổi linh_hồn cho những gì mà nó kề bên che_chở Cũng chính bầu_không_khí này cha_ông tôi đã hít hơi thở đầu_tiên và trút hơi thở cuối_cùng Chính ngọn gió này đã cho lũ trẻ của chúng_tôi sức_sống mãnh_liệt Nên nếu chúng_tôi bán đất người da trắng phải gìn_giữ nó và biến đây thành nơi liêng thiêng nơi mà ai dù trắng hay đen cũng có_thể đến để hít một_hơi thở ngọt_bùi_vị của hương_hoa đồng_cỏ Các ông sẽ dạy lũ trẻ điều mà chúng_tôi dạy những đứa trẻ của mình chứ Rằng_Trái_Đất là mẹ thiêng_liêng Và điều gì xảy đến với Trái_Đất rồi sẽ xảy đến với những người con này Chúng_tôi biết rằng Trái_Đất không thuộc về con_người con_người mới thuộc về Trái_Đất Tất_cả mọi thứ đều kết_nối như dòng máu cùng chảy trong huyết_quản kết_nối con_người chúng_ta với nhau Con_người không kiến_tạo nên chiếc tổ sống này con_người chỉ là sợi tơ trong đó mà thôi Điều gì con_người làm với chiếc tổ này cũng là đang ảnh_hưởng tới chính bản_thân Chúng_tôi chắc_chắn Chúa_trời của các ông cũng là Chúa_trời của chúng_tôi Trái_Đất là điều quý_giá với Chúa và làm tổn_hại đến nó chính là sự khinh_rẻ với bậc kiến_tạo này Dẫu định_mệnh của các ông vẫn là một bí_ẩn với chúng_tôi Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi những đàn trâu cứ thế bị tàn_sát Từng đàn ngựa hoang kiêu_hãnh bị thuần_hoá Điều gì sẽ xảy ra khi mà những góc rừng kín_đáo nặng_mùi con_người và những gò đồi chín vàng thơ_mộng lại bị vấy bẩn bởi đường_dây vô_tuyến Những cánh rừng sẽ ở đâu Biến mất Cánh chim đại_bàng sẽ ở đâu Biến mất Và việc nói lời tạm_biệt với những đàn những đồng ấy bằng cách tận_diệt như một thú_vui có nghĩa gì Là sự kết_thúc của việc sống sự bắt_đầu của những ngày_tháng sinh_tồn Và rồi khi mà người da đỏ cuối_cùng đã biến mất cùng với sự hoang_dã này với những kí_ức cuối_cùng của anh ấy về bóng mây trôi qua đồng_cỏ liệu những bờ cát và vạt rừng này có còn ở đây không Liệu tinh_thần ấy còn đọng lại chút nào ở nơi này Chúng_tôi yêu Trái_Đất này như cách mà đứa bé sơ_sinh yêu từng nhịp đập con tim của người mẹ Vậy nên nếu chúng_tôi bán đất hãy yêu_thương nó như cách mà chúng_tôi đang coi nó như mẹ của mình Hãy quan_tâm nó như cách mà chúng_tôi vẫn đang quan_tâm Và hãy luôn ghi_nhớ kí_ức về mảnh đất này vẹn_nguyên như khi các ông nhận nó từ chúng_tôi Hãy gìn_giữ mảnh đất này cho con_cháu của tất_cả chúng_ta và yêu nó như cách mà Chúa_trời yêu_thương ta Chúng_tôi là một phần của đất mẹ và các ông cũng vậy Trái_Đất này rất quý_giá với chúng_tôi và cũng quý_giá với các ông Cuối_cùng chúng_tôi biết rằng chỉ có một Chúa_trời Không một ai dù là da đỏ hay da trắng bị tách rời Chúng_ta vẫn luôn mãi là anh_em nowiki nowiki Một_số chi_tiết khó hiểu được lược bớt khi đọc Tham_khảo BULLET Lakw alas Thomas_R_Speer_The Life of Si ahl Chief_Seattle_Duwamish_Tribal Services_Board of Directors for the Duwamish_Tribe ngày 22 tháng 7 năm 2004 BULLET Murray_Morgan_Skid_Road 1951 1960 and other reprints ISBN 0 295 95846 4 BULLET William_C_Bill_Speidel Doc_Maynard_The_Man Who_Invented_Seattle_Nettle Creek_Publishing_Company_Seattle 1978 BULLET Chief_Seattle bio Chief_Seattle_Arts accessed online 2009 02 23 BULLET Brief analysis of the different versions of the speech by Nancy_Zussy_Librarian_Washington State_Library accessed online 2010 01 01 Liên_kết ngoài BULLET Suquamish_Museum_Cultural_Center
Tù_trưởng Seattle