Squatina squatina Squatina squatina là một loài cá trong họ cá_nhám dẹt từng phân_bố rộng_rãi ở vùng nước ven biển phía đông bắc Đại_Tây_Dương_Đây là loài nguỵ_trang tốt ở khu_vực đáy đại_dương với cơ_thể phẳng mở_rộng ở phần vây bụng và vây ngực khiến chúng có bề_ngoài giống với một con cá_đuối Squatina squatina có cơ_thể rộng râu hình_nón lưng có ít gai cơ_thể có màu xám hoặc nâu nhạt ở lưng với một mô_hình của rất nhiều chấm sáng nhỏ li_ti Một con trưởng_thành có_thể dài tới 2 4 m 7 9 ft Giống như các loài khác trong họ Squatina squatina là động_vật ăn thịt săn mồi vào ban_đêm Chúng vùi mình trong lớp trầm_tích bùn và chờ_đợi con mồi đi qua Thức_ăn chủ_yếu là các sinh_vật đáy bao_gồm cá và động_vật không xương_sống Con_cái đẻ 2 năm một lần mỗi lần sinh_từ 7 25 con cá con Squatina squatina thường ít gây nguy_hiểm cho con_người nhưng nếu bị khiêu_khích chúng có_thể cắn và làm bị_thương Loài cá này bị đánh_bắt làm thức_ăn từ thời Hy_Lạp cổ_đại và hiện_nay được bán trên thị_trường châu_Âu dưới tên monkfish Kể từ giữa thế_kỷ 20 căng_thẳng thương_mại trong đánh_bắt cá đã khiến số_lượng loài bị giảm nhanh_chóng tại một_số nước loài này gần như đã tuyệt_chủng còn lại một_số khu_vực ở phía bắc thì quần_thể phát_triển phân_tán tương_đối chậm và bấp_bênh bởi tỷ_lệ sinh_sản thấp Kết_quả là Liên_minh Quốc_tế Bảo_tồn Thiên_nhiên IUCN đã đưa chúng vào danh_sách loài cực_kỳ nguy_cấp Phân_loại Squatina squatina được nhà lịch_sử tự_nhiên_học người Thuỵ_Điển Carl_Linnaeus được biết đến như là cha_đẻ của phân_loại_học mô_tả lần đầu_tiên vào năm 1758 trong ấn_bản lần thứ mười của Systema_Naturae với danh_pháp Squalus squatina nhưng không định rõ mẫu_vật điển_hình Trong tiếng Latinh squatina là tên gọi để chỉ cá_nhám dẹt có nguồn_gốc từ_từ để chỉ cá_đuối Nhà động_vật_học người Pháp là André_Duméril đã dùng từ này làm tên gọi cho chỉ chi chứa tất_cả các loài cá_nhám dẹt vào năm 1806 Các tên gọi phổ_biến khác được sử_dụng cho loài này bao_gồm cá thiên_thần cá vĩ_cầm thiên_thần thiên_thần đuối cá thần_tiên cá tu_sĩ Stelbrink và các cộng_sự vào năm 2010 đã tiến_hành một nghiên_cứu phát_sinh loài dựa trên DNA ti_thể và thấy rằng loài gần_gũi nhất với nó là Squatina aculeata S aculeata Hai loài này tạo thành một nhánh có quan_hệ chị_em với một_số loài cá_nhám dẹt khác ở châu_Á Phân_bố và môi_trường sống Trong lịch_sử Squatina squatina từng có_mặt ở các vùng_biển ôn_đới ở Đông_Bắc_Đại_Tây_Dương kéo_dài từ miền nam Na_Uy Thuỵ_Điển xuống tới Tây_Sahara và quần_đảo_Canary bao_gồm cả vùng_biển quanh quần_đảo Anh Địa_Trung_Hải và Biển Đen_Trong thời_gian gần đây chúng tập_trung phần_nhiều ở Biển Bắc và một phần ở Bắc_Địa_Trung_Hải Chúng là sinh_vật đáy sống ở thềm_lục_địa thích_nghi với vùng_biển có nền đất mềm như bùn hoặc cát và có_thể được tìm thấy từ gần bờ cho tới độ sâu 150 m 490 ft Đôi_khi người ta cũng thấy chúng ở môi_trường nước_lợ Tiểu quần_thể cá_nhám dẹt ở phía Bắc di_chuyển về phía Bắc vào mùa hè và xuống phía Nam vào mùa đông Mô_tả Là một trong số các thành_viên to_lớn nhất trong họ này cá_nhám dẹt cái có_thể đạt chiều dài 2 4 m 7 9 ft và cá đực là 1 8 m 5 9 ft với trọng_lượng tối_đa theo báo_cáo là 80 kg 180 lb Giống với các loài khác cùng họ cá_nhám dẹt có một cơ_thể dẹt các vây ngực lớn giống như đôi cánh có các thuỳ trước không hợp_nhất với đầu Đôi mắt nhỏ và cặp lỗ thở lớn hơn ở vị_trí đỉnh đầu cùng với đó là một cặp râu hình_nón Những chiếc răng nhỏ sắc và đều ở cả hai hàm Các vây ngực và vây bụng rộng với đầu chóp thuôn tròn Hai vây lưng nằm trên phần đuôi đầy cơ_bắp ở phía sau hai vây bụng Loài này không có vây hậu_môn còn vây đuôi có thuỳ dưới lớn hơn so với thuỳ trên một điều khác với các loài cá_mập khác Những con_nhỏ có một hàng gai ở giữa lưng trên cơ_thể màu xám nâu đỏ hoặc màu xanh lục với nhiều đốm nhỏ màu đen_trắng còn phía dưới bụng có màu trắng Con non có các đường nhạt và vệt tối hơn Một_số con có một đốm trắng trên mặt sau ở cổ Sinh_học Ban_ngày Squatina squatina thường nằm bất_động dưới đáy biển dưới những lớp bùn và lớp trầm_tích phải quan_sát kỹ mới thấy được chúng bằng mắt thường Vào ban_đêm nó trở_nên nhanh_nhẹn hơn có_thể nhìn thấy đôi mắt của chúng từ phía dưới Vào mùa hè chúng có_thể quy_tụ tới một trăm con Ký_sinh_trùng của loài này bao_gồm các loài sán_dây như Grillotia smaris Gora_G_Angeli và Christianella minuta và một_số loài sán như Pseudocotyle squatinae monogenean Leptocotyle và isopod Aega rosacea Thức_ăn của Squatina squatina bao_gồm các loài cá ít xương như cá bẹt cá_đuối và một_số động_vật không xương_sống khác Chúng cũng được phát_hiện là có cỏ biển trong dạ_dày Squatina squatina là loài thụ_tinh trong Con_cái có hai buồng_trứng buồng_trứng bên phải chứa nhiều tế_bào trứng và tử_cung bên phải tương_ứng có chứa nhiều phôi Chu_kỳ sinh_sản được ước_tính khoảng 2 năm với sự rụng trứng diễn ra vào mùa xuân mặc_dù chu_kỳ này là khó xác_định Mỗi lần con_cái đẻ từ 7 đến 25 con sau 8 10 tháng mang thai Quá_trình sinh_đẻ là từ tháng 12 đến tháng hai ở Địa_Trung_Hải và trong tháng bảy ở Anh Con non mới đẻ có chiều dài 24 30 cm và trưởng_thành khi đạt chiều dài từ 0 8 1 3 m 2 6 4 3 ft ở con đực và 1 3 1 7 m 4 3 5 6 ft đối_với con cái Tương_tác Squatina squatina không gây hại cho con_người nhưng nó có_thể cắn nếu bị khiêu_khích Thậm_chí khi con_người tiếp_cận chúng còn nằm bất_động hoặc lẩn_trốn ra chỗ khác Tuy_nhiên những người đánh_bắt cá nên thận_trọng khi tiếp_cận loài này trong ấn_bản năm 1776 của cuốn sách British_Zoology_Thomas_Pennat cho rằng loài Squatina squatina trở_nên cực_kỳ hung_hãn và nguy_hiểm khi bị tiếp_cận Chúng_ta biết trường_hợp một ngư_dân bất_cẩn bị cắn nát chân bởi một con cá lớn thuộc loài này khi nó bị dính vào lưới trong vùng nước nông Con_người đã sử_dụng các sản_phẩm từ loài này ngay từ thời Hy_Lạp cổ_đại Một_số học_giả chẳng_hạn như Diphilus và Mnesitheus đánh_giá thịt của nó như là đồ_ăn nhẹ và dễ tiêu_hoá còn Pliny_Già tác_giả của cuốn Naturalis_Historia_Lịch sử tự_nhiên 77 79 mô_tả da thô_ráp của nó được những người thợ_thủ_công dùng để đánh bóng đồ gỗ và ngà_voi Aristotle ghi_chép các yếu_tố lịch_sử tự_nhiên của loài này bao_gồm việc sinh con non và nhìn_nhận chính_xác rằng đó là cá_mập mặc_dù nó gần giống với cá_đuối Ngày_nay cá được buôn_bán ở dạng tươi sấy khô hoặc ướp muối dưới tên gọi monkfish Chúng cũng là nguyên_liệu để sản_xuất bột cá và gan dùng để chiết dầu gan cá Bảo_tồn Vào thế_kỷ 19 và đầu thế_kỷ 20 Squatina squatina sống nhiều ở tất_cả các vùng_biển xung_quanh bờ biển Tây_Âu_Tuy nhiên từ nửa sau thế_kỷ 20 trở đi loài này đã chịu áp_lực lớn từ việc đánh_bắt thương_mại Cùng với đó là tỷ_lệ sinh_sản thấp của loài cá_mập này khiến nó bị suy_giảm nhanh_chóng Số_lượng Squatina squatina đã giảm nhanh_chóng ở hầu_hết các khu_vực phân_bố Người ta cho rằng loài đã tuyệt_chủng ở Biển Bắc và phía Bắc_Địa_Trung_Hải và trở_thành loài hiếm ở nhiều nơi khác Trong chương_trình Khảo_sát quốc_tế MEDITS việc đánh_bắt cá ở Địa_Trung_Hải từ năm 1995 đến năm 1999 chỉ có hai con cá_nhám dẹt bắt được từ 9 905 lần kéo lưới Tương_tự một cuộc khảo_sát ở Ý thì cũng chỉ bắt được có 38 con trong số 9 281 lần kéo lưới Dữ_liệu thuỷ_sản được thống_kê bởi tổ công_tác cho Elasmobranch_Fishes_WGEF cho thấy không có con nào được tìm thấy tại Đông_Bắc_Đại_Tây_Dương kể từ năm 1998 Hiện_nay tiểu quần_thể loài này được cho là vẫn còn tồn_tại và phát_triển tốt ở Bắc_Phi và xung_quanh quần_đảo_Canary Với tốc_độ suy_giảm nhanh_chóng IUCN đã đưa loài này vào danh_sách các loài cực_kỳ nguy_cấp Nó được liệt_kê trong Phụ_lục III của công_ước Barcelona năm 1976 Chúng đang được bảo_tồn tại ba khu bảo_tồn trong quần_đảo Baleares mặc_dù số_lượng ở đây đã không được báo_cáo từ giữa thập_niên 1990 Năm 2008 pháp_lệnh bảo_vệ loài cá này chính_thức có hiệu_lực ở Anh và Wales trong khoảng_cách 11 km tới bờ 6 8 dặm Một chương_trình sinh_sản nuôi nhốt đã được khởi_xướng tại Deep_Sea_World_North Queensferry với những con non đầu_tiên ra_đời năm 2011 Liên_kết ngoài BULLET Linnaeus_C 1758 Systema_Naturae per regna tria naturæ secundum classes ordines genera species cum characteribus differentiis synonymis locis Tomus I_Editio decima reformata Holmiæ impensis direct Laurentii_Salvii i ii 1 824 pp pages 233 234 BULLET Squatina squatina in the WoRMS
Squatina squatina