Bắc_Nguỵ_Hiếu_Văn Đế_Bắc_Nguỵ_Hiếu Văn_Đế chữ Hán_北魏孝文帝 13 tháng 10 năm 467 26 tháng 4 năm 499 tên_huý lúc sinh là Thác_Bạt_Hoành_拓拔宏 sau đổi thành Nguyên_Hoành_元宏 là hoàng_đế thứ_bảy của triều_đại Bắc_Nguỵ trong lịch_sử Trung_Quốc Hiếu_Văn_Đế thi_hành một chính_sách Hán hoá mạnh_mẽ có ý_định tập_trung_hoá chính_quyền và để có_thể dễ_dàng cai_trị một nhà_nước đa sắc_tộc Các chính_sách này bao_gồm cả việc ưu_tiên yếu_tố Hán trong thẩm_mỹ nghệ_thuật cũng như buộc các cư_dân phải nói tiếng Hán và mặc Hán phục Ông buộc những đồng_bào Tiên_Ti của mình cùng những người Hồ khác phải nhận họ người Hán và đổi họ của hoàng_tộc từ Thác_Bạt sang Nguyên Ông cũng khuyến_khích hôn_nhân dị_chủng giữa người Tiên_Ti và người Hán_Năm 494 Hiếu_Văn dời kinh_đô Bắc_Nguỵ từ Bình_Thành 平城 nay thuộc Đại_Đồng Sơn_Tây đến Lạc_Dương một trung_tâm quan_trọng trong lịch_sử Trung_Quốc Việc dời đô phản_ánh một sự thay_đổi chiến_thuật từ phòng_thủ chủ_động sang phòng_thủ thụ_động trước Nhu_Nhiên_Khi kinh_thành di_chuyển về Lạc_Dương tầng_lớp quân_sự ưu_tú vẫn tập_trung tại cố_đô mở_rộng sự khác_biệt giữa chính_quyền và quân_đội Cư_dân tại cố_đô vẫn rất bảo_thủ trong khi cư_dân tại Lạc_Dương lại hăm_hở hơn nhiều trong việc chấp_nhận các chính_sách Hán hoá của Hiếu_Văn_Đế_Các cải_cách của ông vấp phải sự phản_kháng từ tầng_lớp ưu_tú Tiên_Ti_Năm 496 có hai âm_mưu của các quý_tộc Tiên_Ti một tập_trung quanh Thái_tử Nguyên Tuân và một tập_trung quanh một họ_hàng xa là Nguyên Di_元頤_Năm 497 Hiếu_Văn_Đế phá tan các âm_mưu và buộc Thái_tử phải tự_vẫn Chinh sách Hán hoá của ông cũng có nhược_điểm ông áp_dụng hệ_thống phân tầng xã_hội của nhà Tấn dẫn đến việc các quý_tộc thiếu khả_năng vẫn được đưa lên nắm quyền trong khi những người tài_giỏi nhưng có thân_phận thấp_kém lại không có khả_năng thăng_tiến trong sự_nghiệp Hơn_nữa việc tiếp_nhận văn_hoá và nghệ_thuật Hán với quy_mô lớn của ông đã khiến các quý_tộc Tiên_Ti trở_nên tham_nhũng để họ có đủ khả_năng sống như tầng_lớp ưu_tú người Hán dẫn đến việc quản_lý bị xói_mòn hơn_nữa Một trong các di_sản lâu_dài mà Hiếu_Văn_Đế để lại là việc thiết_lập quân_điền chế tại Trung_Quốc một hệ_thống mà theo đó đất_đai sẽ do chính_quyền phân_phát hệ_thống này tồn_tại cho đến loạn An_Sử vào giữa thời nhà Đường 618 907 Thời_kỳ đầu Thác_Bạt_Hoành sinh năm 467 khi đó phụ_thân ông là Hiến_Văn_Đế_Thác Bạt_Hoằng chỉ mới 13 tuổi và còn chưa tự mình cai_trị việc triều_chính khi đó nằm dưới quyền nhiếp_chính của Phùng thái_hậu Thác_Bạt_Hoành là con trai cả của Hiến_Văn_Đế_Mẹ ông là Lý phu_nhân bà là con gái của Lý_Huệ một viên quan bậc trung lúc bấy_giờ và Lý_Huệ là một huynh_đệ của mẹ đẻ Hiến_Văn_Đế_Phùng thái_hậu chấm_dứt việc nhiếp_chính và trả lại quyền_lực cho Hiến_Văn_Đế sau khi Thác_Bạt_Hoành chào_đời bà dành thời_gian của mình để nuôi_dưỡng Thác_Bạt_Hoành_Năm 469 khi mới hai tuổi Thác_Bạt_Hoành được lập làm thái_tử Cùng năm đó Lý phu_nhân qua_đời mặc_dù sử_sách không mô_tả vì sao song có_vẻ như bà đã bị buộc phải tự_sát theo đúng truyền_thống hoàng_gia Bắc_Nguỵ nhằm hạn_chế sự can_dự của ngoại thích cả hoàng_cung than_khóc cho cái chết của bà Năm 471 Hiến_Văn_Đế người ủng_hộ các triết_lý Đạo_giáo và Phật_giáo đã chán_ngán với ngôi_vị và tính đến việc nhường ngôi cho thúc_phụ Thác_Bạt_Tử_Thôi 拓拔子推_Tuy nhiên sau khi hầu_hết các đại_thần phản_đối Hiến_Văn_Đế vẫn quyết_định nhường ngôi song là cho Thái_tử Hoành_Thái tử Hoành lên_ngôi trở_thành Hiếu_Văn_Đế còn Hiến_Văn_Đế lấy tước_hiệu là Thái_thượng_hoàng Tuy_nhiên do Hiếu_Văn_Đế vẫn còn nhỏ_tuổi Hiến_Văn_Đế vẫn tiếp_tục giữ quyền kiểm_soát trên thực_tế đối_với các vấn_đề quan_trọng Khi cần một tiền_tuyến chống lại Nhu_Nhiên đích_thân Thái_thượng_hoàng đã tiến_hành chiến_dịch quân_sự trong khi để các trọng_thần ở lại kinh_đô Bình_Thành với Hiếu_Văn_Đế_Năm 476 Phùng thái_hậu ám_sát Hiếu_Vũ_Đế do bực_bội trước việc Hiếu_Văn_Đế ban tội chết cho người_tình Lý_Dịch 李奕 của bà vào năm 470 Hầu_hết các sử_gia bao_gồm Tư_Mã Quang tin rằng bà đã hạ độc ông song một phiên_bản khác lại chỉ ra rằng Phùng thái_hậu là sát_thủ khi Hiến_Văn_Đế đến cung của bà để thỉnh an bà đã bắt và làm ông ngạt thở Phùng thái_hậu trở_thành người nhiếp_chính của Hiếu_Văn_Đế và mang tước_hiệu Thái hoàng_thái_hậu Phùng_Thái hoàng_thái_hậu nhiếp_chính Sau khi Phùng thái hoàng_thái_hậu quay trở_lại nhiếp_chính bà đã trở_nên độc_đoán hơn trước song lại anh_minh trong giải_quyết vấn_đề và có cách sống thanh_đạm Bà là người có học thức cao cũng giỏi về toán_học Tuy_nhiên bà tín_nhiệm một_vài hoạn_quan và cho_phép họ can_dự vào việc chính sự Hơn_nữa bà lại thăng chức quá cao cho những người_tình của mình là Vương_Duệ_王叡 và Lý_Xung_李沖_Mặc dù cả hai người này đều là quan có tài song việc thăng chức cho họ không tương_xứng với tài_năng và những đóng_góp của họ cho quốc_gia Bà cân_bằng danh_tiếng của mình bằng cách cũng thăng chức cho một_số quan không phải là người_tình của mình Do lo_ngại rằng mình sẽ bị chỉ_trích vì hành_vi được cho là vô_đạo có người_tình bà trừng_phạt nghiêm những người mà bà nhận thấy đang chỉ_trích hoặc có hành_vi nhạo_báng tư_cách đạo_đức của bà bao_gồm cả việc xử_tử Một trong các nạn_nhân của bà là Lý_Hân_李訢 là một trong những người đã khiến người_tình Lý_Dịch 李奕 trước_đây của bà bị xử_tử bà ra_lệnh giết Lý_Hân vào năm 477 Lo_ngại rằng gia_tộc của mẫu_thân Hiếu_Văn_Đế sẽ cố đoạt lấy quyền_lực bà vu_cáo ngoại tổ_phụ của Hiếu_Vũ_Đế là Nam quận vương Lý_Huệ_李惠 phạm_tội phản_nghịch vào năm 478 và thảm_sát ông cùng với gia_tộc Bà dường_như đẩy nhanh chính_sách Hán hoá trong đó bao_gồm cả vấn_đề phân tầng xã_hội bà ban một chiếu_chỉ vào năm 478 trong đó quy_định người_dân hãy kết_hôn theo tầng_lớp xã_hội của họ Năm 479 ở phương nam sau khi Tiêu_Đạo_Thành soán Lưu_Tống và lập ra triều_đại Nam_Tề_Bắc_Nguỵ uỷ_thác cho Đan_Dương_vương Lưu_Xưởng_劉昶 đi đánh Nam_Tề người này là một thân_vương của Lưu_Tống song chạy trốn đến Bắc_Nguỵ vào năm 465 Bắc_Nguỵ hứa_hẹn sẽ ủng_hộ Lưu_Xưởng tái_lập Lưu_Tống_Tuy nhiên Lưu_Xưởng không hoàn_thành nhiệm_vụ và ông ta không bao_giờ có_thể thu được nhiều vùng_đất ở vùng biên_giới để có_thể làm_bàn đạp tái_lập Lưu_Tống_Năm 481 chiến_dịch kết_thúc Cũng trong năm 481 hoà_thượng Pháp Tú_法秀 cố_gắng bắt_đầu một cuộc tổng nổi_dậy tại Bình_Thành song bị phát_giác rồi bị bắt giết Một_số quan_lại chủ_trương xử_tử tất_cả các sư tăng Phật_giáo song Phùng thái hoàng_thái_hậu từ_chối Cũng trong năm đó bà bắt_đầu xây lăng_tẩm cho mình tại Phương_Sơn_方山 gần Bình_Thành Thái hoàng_thái_hậu chỉ_thị rằng sau khi bà qua_đời thì không cần_thiết phải chôn bà cùng với Văn_Thành_Đế_Văn Thành Đế được chôn gần cố_đô Thịnh_Lạc_盛樂 nay thuộc Hohhot_Nội_Mông Sau đó một bộ_luật mới mà Thái hoàng_thái_hậu uỷ_thác cho Cao_Lư_高閭 viết đã hoàn_thành bộ_luật có 832 mục 16 mục quy_định về hình_phạt tru_di gia_tộc 235 mục quy_định về hình_phạt xử_tử cá_nhân và 377 mục quy_định về các hình_thức trừng_phạt khác Thời_gian trôi qua Hiếu_Văn_Đế trưởng_thành hơn ông từng bước nắm giữ được nhiều quyền_lực hơn Một khoảng thời_gian nào đó trong quá_trình chuyển_giao này Thái hoàng_thái_hậu đã trở_nên lo_sợ về khả_năng của ông và do_đó đã giam_giữ Hiếu_Văn_Đế và tính đến việc phế_truất ông rồi đưa hoàng đệ là Thác_Bạt_Hi_拓拔禧 lên thay song sau khi được các thân_cận thuyết_phục Thái hoàng_thái_hậu không thực_hiện việc này Mặc_dù Phùng thái hoàng_thái_hậu chưa từng chính_thức trao_trả lại quyền_lực cho ông song đến khoảng năm 483 thì ông đã hoàn_toàn thật_sự kiểm_soát triều_chính còn Thái hoàng_thái_hậu vẫn tiếp_tục giữ lại quyền_lực đáng_kể Theo lệnh của bà vào năm đó sau khi Lâm quý_nhân sinh_hạ người con trai đầu_lòng cho Hiếu_Văn_Đế tức Thác_Bạt_Tuân quý_nhân đã bị buộc phải tự_vẫn theo phong_tục của hoàng_tộc Bắc_Nguỵ_Thái hoàng_thái_hậu nuôi_dưỡng Thác_Bạt_Tuân_Năm 485 sau khi Hiếu_Văn_Đế phong vương cho các hoàng đệ Thái hoàng_thái_hậu lập học_đường để giảng_dạy cho các thân_vương này Năm 486 có_lẽ là một dấu_hiệu của quá_trình Hán hoá và để biểu_dương quyền_lực Hiếu_Văn_Đế bắt_đầu mặc Hán phục dành cho hoàng_đế bao_gồm một long_bào Do Hiếu_Văn_Đế được Phùng_Thái hoàng_thái_hậu nuôi_dưỡng ông cũng trở_nên rất gần_gũi với gia_đình một người anh của bà là Phùng_Hi_馮熙_Trong một thời_gian ngắn ông đã lấy hai con gái của Phùng_Hi làm phi_tần song một trong hai người đã sớm qua_đời vì bệnh_tật và người còn lại quý_nhân Phùng_Nhuận cũng bị bệnh nặng và đã được đưa trở_lại nhà phụ_thân tại đây bà đã trở_thành một ni_cô Việc chia_sẻ quyền_lực giữa Thái hoàng_thái_hậu và Hoàng_đế có_thể thấy được trong một sự_cố vào năm 489 khi đó các hoàng đệ của Văn_Thành_Đế là Nhữ_Âm_Linh vương Thác_Bạt_Thiên_Tứ 拓拔天賜 và Nam_An_Huệ vương Thác_Bạt_Trinh_拓拔楨 bị_cáo buộc phạm_tội tham_nhũng một tội sẽ bị xử_tử Phùng thái hoàng_thái_hậu và Hiếu_Văn_Đế cùng triệu_tập một hội_nghị để thảo_luận về sự trừng_phạt dành cho họ Thái hoàng_thái_hậu mở_đầu với câu hỏi dành cho các đại_thần Các ngươi có cho rằng chúng_ta nên chú_ý đến các mối quan_hệ gia_đình và phá tan luật_pháp hay bỏ các qua mối quan_hệ gia_đình và làm theo luật_pháp Các đại_thần phần_lớn đều xin tha mạng cho hai vị thân_vương Sau khi Phùng_Thái hoàng_thái_hậu im_lặng Hiếu_Văn_Đế nói rằng Những gì hai vị thân_vương phạm phải là không_thể tha_thứ song Thái hoàng_thái_hậu xét theo tình huynh_đệ của Cao_Tông miếu_hiệu của Văn_Thành_Đế_Hơn nữa Nam_An vương là người con hiếu_thảo với mẫu_thân của mình Do_đó hai người sẽ được tha tội chết song họ sẽ bị tước bỏ quan tước bị giáng xuống làm thường_dân Năm 490 Phùng thái hoàng_thái_hậu qua_đời bà được chôn_cất với vinh_dự cao_quý Hiếu_Văn_Đế đau_buồn đến mức ông đã không_thể ăn_uống trong suốt năm ngày và sau đó tiến_hành ba năm để_tang bà bất_chấp thỉnh_cầu của các đại_thần rằng ông nên rút ngắn thời_gian để_tang để phù_hợp với các quy_tắc mà Hán_Văn_Đế đặt ra khi xưa Thời_kỳ đầu toàn_quyền trị_vì Sau khi Phùng_Thái hoàng_thái_hậu qua_đời Hiếu_Văn_Đế không_chỉ tiếp_tục chiến_dịch Hán hoá mà_còn thực_hiện nó một_cách nghiêm_túc hơn thay_đổi luật_pháp và phong_tục của chính_quyền Bắc_Nguỵ để phù_hợp với người Hán đặc_biệt là Khổng giáo Ông tìm_kiếm những người anh_em họ của mẫu_thân Lý phu_nhân huynh_đệ ruột và phụ_thân của Lý phu_nhân đã bị xử_tử trước đó và ban cho họ các tước quan tương_đối thấp sau đó ông lại rút lại các phần_thưởng này Vì_thế ông bị chỉ_trích vì ông đã đối_xử quá tử_tế với gia_tộc họ Phùng trong khi lại không đối_đãi xứng_đáng với gia_tộc họ Lý_Năm 492 phù_hợp với truyền_thống khi thay_đổi triều_đại Hiếu_Văn_Đế giáng cấp nhiều thân_vương trong đất_nước theo đó thì ngoại_trừ những người là hậu_duệ của Đạo_Vũ_Đế những người còn lại sẽ bị giáng xuống tước công chỉ có hai ngoại_lệ Thượng_Đảng vương Bạt_Bạt_Quan_拔拔觀 vẫn được giữa tước vương do có ông nội là Bạt_Bạt_Đạo_Sinh 拔拔道生 đã có nhiều thành_tích lớn_lao cho vương_triều và một cựu thân_vương của Lưu_Tống là Đan_Dương_vương Lưu_Xưởng người này bị giáng làm Tề quận Khai_Quốc hầu song lại được ban một tước_hiệu đặc_biệt và không có quyền thừa_kế là Tống vương Năm 493 Hiếu_Văn_Đế kết_hôn với một người con gái của Phùng_Hi là Phùng_Thanh làm hoàng_hậu Cũng vào năm 493 Hiếu_Văn_Đế lần đầu tiến_hành chiến_dịch chống Nam_Tề chiến_dịch này được dự_định là sẽ cho_phép ông có_thể dời đô từ Bình_Thành về phía nam đến Lạc_Dương để tiếp_tục chiến_dịch Hán hoá của ông Khi đến Lạc_Dương vào cuối thu ông ra_lệnh tiếp_tục tiến_quân bất_chấp mưa lớn và sau đó khi các quan Tiên_Ti phản_đối chiến_dịch lại cố_gắng một lần nữa để ngăn_chặn ông ông đề_nghị một sự thoả_hiệp theo đó kinh_đô sẽ được chuyển về Lạc_Dương và chiến_dịch bị huỷ_bỏ các quan đồng_ý Ông cũng giao_phó các công_việc thay_đổi các lễ nhạc Tiên_Ti sang lễ nhạc Hán cho Vương_Túc_王肅 một người chỉ vừa_mới đào_thoát từ Nam_Tề_Năm 494 Hiếu_Văn_Đế trở_lại Bình_Thành và vì một lý_do nào đó các cuộc thảo_luận về việc dời đô về Lạc_Dương lại nổ ra Lúc này phần_lớn các quan Tiên_Ti phản_đối di_dời song Hiếu_Văn_Đế bác_bỏ và tiếp_tục di_chuyển các bộ_phận của triều_đình đến Lạc_Dương nhưng vẫn duy_trì một sự hiện_diện khá đáng_kể của triều_đình tại Bình_Thành nơi này phục_vụ như là một bồi đô Để hạ bớt các lo_lắng về việc dời đô từ Bình_Thành về Lạc_Dương sẽ gây ra tình_trạng thiếu nguồn cung_cấp ngựa và các gia_súc khác ông đã lệnh cho tướng Vũ_Văn_Phúc_宇文福 lập ra một mục_trường rộng_lớn tại Hà_Dương_河陽 nay thuộc Tiêu_Tác và Tân_Hương_Hà_Nam_Thời kỳ cuối toàn_quyền trị_vì Cuối năm 494 lấy cớ Minh_Đế_Tiêu_Loan cướp ngôi của chất tôn Tiêu_Chiêu_Văn_Hiếu Văn_Đế đã chuẩn_bị một chiến_dịch lớn chống lại Nam_Tề xuất binh từ Lạc_Dương vào tết năm 495 Ông ban_đầu bao_vây các trọng thành là Thọ_Dương_壽陽 nay thuộc Lục_An_An_Huy và Nghĩa Dương_義陽 nay thuộc Tín_Dương_Hà_Nam song không_thể dễ_dàng chiếm được chúng ông cũng thiếu quyết_đoán trong các trận chiến chống quân Nam_Tề_Đến cuối xuân năm 495 ông từ bỏ chiến_dịch Trong mùa hè năm 495 Hiếu_Văn_Đế ban_hành một_số chiếu_chỉ mà theo đó thì trang_phục và ngôn_ngữ Tiên_Ti bị cấm và người Tiên_Ti phải mặc trang_phục và nói tiếng của người Hán_Miễn cho những_ai trên 30 tuổi Vào mùa xuân năm 496 ông cũng ra_lệnh cho người Tiên_Ti phải đổi sang họ của người Hán ông đổi họ của hoàng_tộc Thác_Bạt sang Nguyên Ông cũng tăng_cường sự phân tầng xã_hội đã được tiến_hành trong một thời_gian trước đó phong cho tám gia_tộc Tiên_Ti và năm gia_tộc Hán vinh_dự đặc_biệt và ra_lệnh rằng tất_cả các chức quan sẽ được ban dựa theo vị_thế gia_tộc chứ không phải do tài_năng bất_chấp sự phản_đối mạnh_mẽ từ Lý_Xung_Các gia_tộc được ban vinh_dự đặc_biệt gồm BULLET Tiên_Ti_BULLET_Mục 穆 họ Tiên_Ti trước_đây là Khâu_Mục_Lăng_丘穆陵 BULLET Lục_陸 họ Tiên_Ti trước_đây là Bộ Lục_Cô_步六孤_BULLET Hạ_賀 họ Tiên_Ti trước_đây là Hạ_Lại_賀賴_BULLET Lưu_劉 họ Tiên_Ti trước_đây là Độc_Cô_獨孤_BULLET Lâu_樓 họ Tiên_Ti trước_đây là Hạ_Lâu_賀樓_BULLET Vu_于 họ Tiên_Ti trước_đây là Vật_Nữu_Vu_勿忸于 BULLET Hề_奚 họ Tiên_Ti trước_đây là Đạt_Hề_達奚_BULLET Uất_尉 họ Tiên_Ti trước_đây là Uất_Trì_尉遲_BULLET Hán_BULLET_Lư_盧 BULLET Thôi_崔_BULLET_Trịnh 鄭_BULLET_Vương_王 BULLET Lý_李_Hiếu_Văn Đế thậm_chí còn bắt sáu hoàng đệ của mình phải giáng những chính_thất hiện_thời của họ làm thiếp và lấy các con gái của những quan_lại xuất_thân từ năm gia_tộc người Hán làm chính_thất mới một hành_động bị các sử_gia chỉ_trích nặng_nề Vào một thời_điểm nào đó trước mùa thu năm 496 có_lẽ do gợi_ý của Phùng hoàng_hậu Hiếu_Vũ_Đế đã rước chị_gái của bà là Phùng_Nhuận quay trở_lại hoàng_cung Phùng_Nhuận cho rằng mình là chị_gái nên không chịu kém_cạnh Phùng hoàng_hậu bà ta bắt_đầu tìm cách để làm suy_yếu vị_trí của em_gái Đến mùa hè năm 496 Hiếu_Văn_Đế phế_truất Phùng hoàng_hậu Phế hậu sau đó đến Dao_Quang tự 瑤光寺 và trở_thành một ni_cô Cũng trong mùa thu năm 496 Thái_tử Nguyên Tuân do thấy không thích_nghi được với các phong_tục Hán hoặc do hoặc do thời_tiết Lạc_Dương quá nóng_bức đã âm_mưu cùng những người ủng_hộ chạy trốn về Bình_Thành có_lẽ là nhằm lấy thành này để lấy thế đối_đầu với phụ_thân Tuy_nhiên âm_mưu của Thái_tử đã bị phát_giác và Hiếu_Văn_Đế sau khi hỏi ý hoàng đệ là Hàm_Dương_vương Nguyên Hi_元禧 đã phế_truất Nguyên Hi_Tuy nhiên đã lại xuất_hiện một âm_mưu thứ hai âm_mưu lần này được tổ_chức bởi các quan Mục_Thái_穆泰 và Lục_Duệ_陸叡 họ định nắm giữ vùng phía bắc để chống lại Hoàng_đế Tuy_nhiên một thúc_phụ đằng xa của Hiếu_Văn_Đế là Nguyên Di_元頤 đã tiết_lộ về âm_mưu những kẻ âm_mưu phản_nghịch đã dự_định để Nguyên Di làm lãnh_đạo của cuộc nổi_loạn song ông chỉ giả_vờ tham_gia vào âm_mưu của họ Hiếu_Văn_Đế cử một đội quân do Nguyên Trừng_元澄 chỉ_huy tiến đến Bình_Thành dập tắt âm_mưu trước khi nó bắt_đầu thực_sự diễn ra Mục_Thái và Lục_Duệ bị xử_tử Đến mùa xuân năm 497 Hiếu_Văn_Đế lập một con trai khác Nguyên Khác làm thái_tử Do tin lời quan Lý_Bưu_李彪 rằng cựu thái_tử Tuân vẫn đang âm_mưu nổi_loạn Hiếu_Văn_Đế đã buộc Nguyên Tuân phải tự_vẫn Vào mùa thu năm 497 Hiếu_Văn_Đế lập Phùng_Nhuận làm hoàng_hậu và khi Cao_quý nhân mẹ đẻ của Nguyên Khác qua_đời sau đó có tin_đồn phổ_biến rằng Phùng_Hoàng hậu đã bí_mật đầu_độc bà để có_thể nuôi_dưỡng Nguyên Khác_Cũng vào mùa thu năm 497 Hiếu_Văn_Đế đã mở một cuộc tấn_công lớn khác vào Nam_Tề lần này quân Bắc_Nguỵ tập_trung vào Uyển_Thành_宛城 nay thuộc Nam_Dương_Hà_Nam Mặc_dù Hiếu_Văn_Đế chiếm được Uyển_Thành và Tân_Dã_新野 cũng thuộc Nam_Dương ngày_nay song các trận chiến phần_lớn vẫn bất_phân_thắng_bại Trong lúc Hiếu_Văn_Đế vắng_mặt xảy ra có một cuộc xung_đột lớn giữa Lý_Xung và Lý_Bưu tại kinh_thành Lạc_Dương và Lý_Xung sau khi bắt_giữ Lý_Bưu đã chết trong tức_giận Do việc này và hơn_nữa là do Minh_Đế qua_đời vào mùa thu năm 498 Hiếu_Văn_Đế đã không_thể tiếp_tục chinh_phục một đất_nước đang để_tang hoàng_đế của mình ông đã chấm_dứt chiến_dịch vào mùa thu năm 498 Tại thời_điểm đó bản_thân Hiếu_Văn_Đế lâm_bệnh vì_thế ông uỷ_thác các công_việc quan_trọng cho hoàng đệ là Bành_Thành vương Nguyên Hiệp_元勰 tuy_nhiên Hiếu_Văn_Đế sau đó đã hồi_phục và có_thể trở về Lạc_Dương Tuy_nhiên trong khi Hiếu_Văn_Đế vắng_mặt Phùng_Hoàng hậu đã bí_mật dan_díu với hầu_cận là một tên thái_giám giả_hiệu Cao_Bồ_Tát_高菩薩 Cũng trong lúc Hiếu_Văn_Đế vắng_mặt Hoàng_hậu đã cố buộc hoàng muội của ông là Bành_Thành công_chúa có phu_quân là Lưu_Thừa_Tự_劉承緒 con trai của Lưu_Sưởng đã chết trước đó kết_hôn với đệ của Hoàng_hậu là Bắc_Bình công Phùng_Túc_馮夙_Bành Thành_công chúa chạy trốn khỏi Lạc_Dương và đến doanh_trại của Hiếu_Văn_Đế cáo_buộc tội thông_gian của Phùng_Hoàng hậu Khi Hiếu_Văn_Đế về đến Lạc_Dương ông đã bắt Cao_Bồ_Tát và phụ_tá của Phùng_Hoàng hậu là Song Mông_雙蒙 và thẩm_vấn họ Sau đó ông cũng thẩm_vấn cả Phùng hoàng_hậu và ông kết_luận rằng bà đã thực_sự phạm_tội thông_gian Tuy_nhiên do không muốn gia_tộc họ Phùng phải hổ_thẹn ông đã không phế_truất bà song không bao_giờ nhìn mặt bà một lần nữa và cũng lệnh cho Thái_tử Khác cũng làm như_vậy Ông nói rằng Mặc_dù tình_trạng sức_khoẻ suy_yếu Hiếu_Văn_Đế sau đó đã quyết_định một lần nữa nam chinh để chống lại một chiến_dịch trả_đũa của tướng Nam_Tề Trần_Hiển Đạt_陳顯達_Hiếu_Vũ Đế có_thể đẩy_lùi và đánh_bại Trần_Hiển_Đạt song ông qua_đời khi đang tiến_hành chiến_dịch Nguyên Hiệp_元勰 và Nguyên Trừng giữ bí_mật về cái chết của ông có đến khi thi_thể của ông được đưa trở_lại Lạc_Dương sau đó cái chết của ông được thông_báo Nguyên Khác lên_ngôi và trở_thành Tuyên_Vũ_Đế_Theo di_chiếu của Hiếu_Văn_Đế_Phùng Hoàng_hậu bị buộc uống thuốc_độc chết Gia_đình Hậu phi BULLET Phế_Hoàng hậu Phùng thị chất nữ của Văn_Minh Phùng_Thái hậu BULLET U Hoàng_hậu Phùng thị em_gái của Phế hậu BULLET Quý_nhân Cao_Chiếu_Dung sau được truy tôn Chiêu_Hoàng hậu 昭皇后_BULLET_Quý nhân Lâm thị từng được truy tôn Trinh_Hoàng hậu 貞皇后_BULLET_Quý nhân Viên thị BULLET Phu_nhân La thị BULLET Phu_nhân Lý thị BULLET Tần_Triệu thị BULLET Tần_Trịnh thị BULLET Tần_Vương thị BULLET Tần_Thôi thị BULLET Tần_Vi thị BULLET Tần_Lư thị Con_cái Con trai BULLET Phế_Thái tử Nguyên Tuân_元恂_Lâm quý_nhân sinh BULLET Tuyên_Vũ_Đế_Nguyên Khác_元恪 quý_nhân Cao_Chiếu_Dung sinh BULLET Kinh_Triệu vương Nguyên Du_元愉_Viên quý_nhân sinh BULLET Thanh_Hà Văn_Hiến vương Nguyên Dịch_元懌_La phu_nhân sinh BULLET Quảng_Bình Vũ_Mục vương Nguyên_Hoài_元懷_BULLET_Nhữ Nam_Văn_Tuyên vương Nguyên Duyệt_元悅_La phu_nhân sinh BULLET Ẩn vương Nguyên Thiêu_元恌_Trịnh tần sinh Con gái BULLET Nam_Dương công_chúa Nguyên_Thị_元氏 trưởng_nữ gả cho Nam_Tề_Mạt_Đế BULLET Lan_Lăng công_chúa 蘭陵公主 thứ_nữ gả cho Lưu_Huy_劉輝_BULLET Hoài_Dương công_chúa 淮陽公主 tứ nữ gả cho Ất_Phất_Viện_乙弗瑗 BULLET Trường Lạc công_chúa Nguyên Anh 元瑛 gả cho Cao_Mãnh_高猛_BULLET Hoa_Dương công_chúa 華陽公主 gả cho Tư_Mã Phỉ_司馬朏_BULLET_Tây Hà công_chúa 西河公主 gả cho Tiết_Hồng_Tộ_薛洪祚 BULLET Thuận_Dương công_chúa 順陽公主 gả cho Phùng_Mục_馮穆_BULLET Thuỷ_Bình công_chúa 始平公主 minh hôn làm lễ kết_hôn với một người đã chết với Mục_Bình_Thành_穆平城 BULLET Tế_Nam công_chúa 濟南公主 gả cho Lư_Đạo_Kiền_盧道虔 BULLET Nghĩa Dương công_chúa 義陽公主_Triệu tần sinh gả cho Lư_Trọng_Huấn_盧仲訓 BULLET Cao_Bình công_chúa gả cho Cao_Triệu_高肇_Thư mục BULLET Nguỵ thư quyển 7 BULLET Bắc sử BULLET Tư trị thông giám các quyển
Bắc_Nguỵ_Hiếu_Văn Đế