Hồ_Thị_Hoa_Tá_Thiên Nhân hoàng_hậu chữ Hán_佐天仁皇后 1791 29 tháng 6 năm 1807 tên thật Hồ_Thị_Hoa_胡氏華 hoặc Hồ_Thị_Thật_胡氏實 là vợ đầu của Nguyễn_Thánh_Tổ_Minh Mạng vị quân_chủ thứ hai của triều_đại nhà Nguyễn trong lịch_sử Việt_Nam Bà sinh ra Hiến_Tổ_Thiệu_Trị rồi qua_đời sau đó 13 ngày Bà chưa từng làm Hoàng_hậu khi còn sống chỉ được truy_phong thuỵ hiệu bởi con trai bà là Hiến_Tổ_Thiệu_Trị Bà là người đức tốt nhưng yểu mệnh được cha chồng Gia_Long rất thương mà ra_lệnh kiêng_kỵ chữ Hoa trong tên bà trở_thành một câu_chuyện nổi_tiếng dẫn đến việc đổi tên hàng_loạt của các địa_danh trong nước cho đến tận ngày_nay Tiểu_sử Tá_Thiên_Nhân_Hoàng hậu xuất_thân từ gia_tộc họ Hồ ở Bình_An tỉnh Biên_Hoà con gái của ông Phúc_Quốc công Hồ_Văn_Bôi mẹ là Phúc_Quốc phu_nhân Hoàng thị Đương_thời nguyên danh của bà là Hoa_華_Năm_Bính Dần_Gia_Long thứ 5 1806 Gia_Long và Thuận_Thiên_Cao_Hoàng hậu tuyển con gái các quan đại_thần để làm nguyên phối cho Hoàng trưởng tử Nguyễn_Phúc_Đảm bà được chọn làm chính_thất tiến vào hầu ở tiềm để Bà là người trinh thuận hiếu kính được cha_mẹ chồng hết_mực yêu_quý Hoàng_đế ban cho tên hay Hoàng_đế cho rằng tên cũ của bà chỉ là hương thơm làm nghĩa sao bằng chữ mới có nghĩa là gồm cả quả_phúc tức_là Thật_實_Một năm sau vào ngày 16 tháng 6 bà sinh ra Hoàng_tử trưởng là Nguyễn_Phúc_Miên_Tông rồi 13 ngày sau bị bệnh hậu_sản mà mất khi chỉ mới 17 tuổi Lăng táng ở núi Cư_Chính huyện Hương_Thuỷ Kiêng tên_huý Vua_Minh_Mạng lên_ngôi ban_hành lệ kiêng huý bà Chính vì_vậy những từ có tên Hoa đều phải thay_đổi Tỉnh Thanh_Hoa_Thanh_Hoá chợ Đông_Hoa chợ Đông_Ba vua Đồng_Khánh đổi cầu Hoa cầu Bông cây cầu trên rạch Thị_Nghè làng Yên_Hoa làng Yên_Phụ hoặc đổi đọc là Huê như làng Hoa_Cầu_Huê_Cầu hoa nhài huê nhài Chữ Thật tên bà cũng đổi đọc là thực như thật_sự thực_sự chân_thật chân_thực Truy_phong Minh_Mạng năm thứ 2 1821 mùa hạ tháng 6 sách tặng bà làm Thuận_Đức_Chiêu nghi 順德昭儀_Năm thứ 7 truy tôn cha bà làm Nghiêm_Vũ_Tướng quân Thượng hộ quân Đô_Thống Hoàng phu_nhân nhận tước Nhị_phẩm phu_nhân 二品夫人_Năm thứ 17 tặng bà lên hàng Thần phi 宸妃_Sai_Tiền quân Đô_thống phủ Chưởng phủ sự là Phan_Hữu_Tâm sung làm Chánh_sứ Thượng_thư bộ Lễ là Phan_Huy_Thức sung làm Phó sứ cầm tờ tiết bưng sách vàng kính đến từ đường làm lễ truy_phong Năm thứ 19 mùa đông tháng 10 lại cho xây đền ở xã Vạn_Xuân bờ bên tây sông Hữu hộ thành rồi cho rước linh_cữu về đấy Năm đầu Thiệu_Trị 1841 tháng 3 cùng năm Hiến_Tổ_Thiệu_Trị đã hỏi bà nội mình là Nhân_Tuyên_Thái hoàng_thái_hậu sách phong thêm cho Hoàng tỷ Thái hoàng_thái_hậu cho là phải Lại dụ tờ ý như sau Tháng 4 ngày 16 là ngày Canh_Tý dâng tôn thuỵ là Tá_Thiên_Lệ_Thánh Đoan_Chính Cung_Hoà_Đốc_Khánh Từ_Huy_Minh_Hiền_Thuận Đức Nhân hoàng_hậu 佐天儷聖端正恭和篤慶慈徽明賢順德仁皇后 Sau đưa thần_chủ hợp_táng ở Xương_Lăng_昌陵 lăng bà gọi là Hiếu_Đông lăng 孝東陵 thờ tại điện Sùng_Ân cùng Thánh_Tổ_Nhân_Hoàng đế Cha bà là Hồ_Văn_Bôi được truy_phong Đặc_Tiến_Tráng_Vũ tướng_quân Tả quân đô_thống phủ Đô_Thống_chức Thái_bảo tước_hiệu Phúc_Quốc công 福國公 thuỵ là Trung_Dũng 忠勇_Hoàng phu_nhân nhận tước Nhất_phẩm Phúc_Quốc phu_nhân 一品福國夫人 thuỵ là Ý Thuận_懿順 dựng đền thờ riêng ở xã Xuân_Hoà_Hương_Trà lại cho dựng từ đường riêng ở quê nhà đều gọi là Hồ tộc từ đường 胡族祠堂_Tham khảo BULLET Đại_Nam liệt_truyện tập 3 Chính biên Nhị thập sách đã dẫn
Hồ_Thị_Hoa