Địa_lý Đài_Loan Đài_Loan là tên gọi của một hòn đảo và một quần_đảo tại Đông_Á bao_gồm đảo Đài_Loan và một_số đảo nhỏ hơn xung_quanh như quần_đảo Bành_Hồ_Lan tự Lục đảo và Tiểu_Lưu_Cầu_Hòn đảo_chính nằm cách bờ biển đông nam Trung_Quốc đại_lục qua eo_biển Đài_Loan khoảng Đài_Loan có diện_tích và có Chí_tuyến Bắc đi ngang qua Quần_đảo tạo thành_phần lớn lãnh_thổ của Trung_Hoa_Dân_Quốc cũng thường gọi là Đài_Loan sau khi chính_quyền này để mất Trung_Quốc đại_lục trong Nội_chiến Trung_Quốc Đài_Loan có biển Hoa_Đông nằm ở phía bắc biển Philippine nằm ở phía đông eo_biển Luzon nằm thẳng hướng nam và Biển Đông nằm ở phía tây_nam Hòn đảo có sự tương_phản hai_phần_ba phía đông chủ_yếu là vùng núi_non hiểm_trở thuộc năm dãy núi chạy từ phía bắc đến mũi phía nam của đảo trong khi phía Tây là các đồng_bằng từ bằng_phẳng đến lượn sóng thoai_thoải nơi sinh_sống của hầu_hết dân_cư Đài_Loan Đỉnh núi cao nhất Đài_Loan là Ngọc_Sơn với cao_độ và có năm đỉnh núi khác cao trên 3500 mét Điều này đã khiến cho Đài_Loan trở_thành đảo cao thứ tư thế_giới Ranh_giới tự_nhiên Đảo Đài_Loan là đảo_chính của quần_đảo cùng tên chiếm khoảng 99 tổng diện_tích của các lãnh_thổ do Trung_Hoa_Dân_Quốc quản_lý 1 còn lại bao_gồm các đảo nhỏ hơn trong quần_đảo như Lan tự và quần_đảo Bành_Hồ cũng như Lục đảo và Tiểu_Lưu_Cầu_Quần đảo tách rời khỏi Trung_Quốc lục_địa qua eo_biển Đài_Loan dao_động từ tại điểm rộng nhất đến ở điểm hẹp nhất Đài_Loan được bao_bọc bởi eo_biển Luzon ở phía nam biển Hoa_Đông ở phía bắc và Thái_Bình_Dương biển Philippines ở phía đông Hình_dạng của đảo_chính Đài_Loan tương_tự như một củ khoai_lang nếu nhìn theo hướng bắc_nam và do_đó người Đài_Loan đặc_biệt là cộng_đồng Mân_Nam thường tự gọi họ là đứa con của Khoai_Lang Các đảo Kim_Môn_Mã_Tổ Ô Khâu nằm ở phía bên kia của eo_biển Đài_Loan và quần_đảo Đông_Sa và đảo Thái_Bình Việt_Nam gọi là Ba Bình trên Biển Đông đều do chính_quyền Trung_Hoa_Dân_Quốc quản_lý Tuy_nhiên các đảo này không phải là một phần của quần_đảo Đài_Loan Diện_tích Đài_Loan là trong đó là đất_liền và là diện_tích vùng lãnh_hải tự tuyên_bố hòn đảo hơi nhỏ hơn so với diện_tích của đồng_bằng sông Cửu_Long và lớn hơn một_chút so với diện_tích nước Bỉ Đảo Đài_Loan dài và rộng Đường bờ biển của đảo dài Trung_Hoa_Dân_Quốc tuyên_bố vùng đặc_quyền kinh_tế rộng và lãnh_hải rộng Địa_chất Hòn đảo Đài_Loan được tạo thành từ xấp_xỉ 4 đến 5 triệu năm trước tại một ranh_giới hội_tụ phức_tạp giữa mảng biển Philippine và mảng Á Âu_Trong một ranh_giới chạy dọc theo chiều dài hòn đảo và tiếp_tục chạy theo hướng nam đến cung núi_lửa Luzon bao_gồm Lục đảo và Lan tự mảng Á Âu trượt bên dưới mảng biển Philippine_Phần phía tây của hòn đảo và phần_lớn dãy núi trung_tâm gồm các cặn trầm_tích bị vỡ vụn ra từ mép đi xuống của mảng Á Âu_Ở phía đông bắc hòn đảo và tiếp_tục theo hướng đông tại Cung núi_lửa Ryukyu mảng biển Philippine trượt bên dưới mảng Á Âu_Ranh giới kiến_tạo vẫn tiếp_tục hoạt_động và Đài_Loan phải chịu từ 15 000 đến 18 000 trận động_đất mỗi năm trong đó từ 800 đến 1 000 trận người_dân có_thể nhận_biết Trận động_đất thảm_khốc nhất trong thời_gian gần đây là động_đất Tập Tập xảy ra tại trung_tâm của đảo Đài_Loan vào ngày 21 tháng 9 năm 1999 khiến trên 2 400 người thiệt_mạng Ngày 4 tháng 3 năm 2010 một trận động_đất lớn đã xảy ra tại miền Nam_Đài_Loan_Địa hình Địa_hình của Đài_Loan được phân thành hai phần các đồng_bằng bằng_phẳng cho đến lượn sóng thoai_thoải ở phía tây nơi có đến 90 cư_dân sinh_sống và hầu_hết các dãy núi gồ_ghề có rừng bao_phủ nằm ở hai_phần_ba phía đông của đảo Phần phía đông của đảo bị năm dãy núi thống_trị các dãy núi này chạy từ bắc đông bắc đến nam tây_nam gần như song_song với bờ biển phía đông của đảo Nếu được coi là một nhóm chúng trải dài từ bắc đến nam và có chiều đông_tây trung_bình là khoảng Chúng bao_gồm trên 200 đỉnh núi có độ cao trên BULLET Dãy núi Trung_ương 中央山脈 trải dài từ Tô_Áo ở đông bắc đến mũi Nga Loan ở cực nam của đảo tạo thành một dãy gồm các ngọn núi cao và là lưu_vực chính của các sông và suối trên đảo Dãy núi chủ_yếu bao_gồm đá cứng tạo thành sự kháng lại phong_hoá và xói_mòn mặc_dù mưa lớn đã tạo ra các vách núi lởm_chởm sâu thẳm ở các bên với những hẻm núi và thung_lũng hạ độ cao đột_ngột Vườn_quốc_gia Taroko nằm ở vùng núi phía đông hòn đảo là một ví_dụ tốt nhất đối_với địa_hình đồi_núi các hẻm núi và xói_mòn gây ra bởi một con sông chảy nhanh Sự khác nhau tương_đối về độ cao của địa_hình thường có phạm_vi rộng và các dãy núi với rừng che_phủ cùng sự gồ_ghề tột_cùng của nó hầu_như là không_thể đi qua được Phần phía đông của dãy núi Trung_ương là sườn núi dốc nhất tại Đài_Loan với các dốc đứng đứt_đoạn cao từ 120 đến BULLET Dãy núi Tuyết_Sơn_雪山山脈 nằm ở tây bắc của dãy núi Trung_ương bắt_đầu ở Tam_Điêu_Giác tại đông bắc và có độ cao_tăng lên khi kéo_dài về phía tây_nam Tuyết_Sơn đỉnh núi chính có chiều cao BULLET Dãy núi Ngọc_Sơn_玉山山脈 chạy dọc theo sườn tây_nam của dãy núi Trung_ương Dãy núi này có đỉnh núi cao nhất trên đảo Ngọc_Sơn với cao_độ BULLET Dãy núi A Lý_Sơn 阿里山山脈 nằm ở phía tây dãy núi Ngọc_Sơn độ cao chủ_yếu là từ 1 000 đến Đỉnh núi chính Đại_Tháp_Sơn_大塔山 cao BULLET Dãy núi Hải_Ngạn_海岸山脈 trải dài từ cửa_sông Hoa_Liên ở phía bắc đến huyện Đài Đông ở phía nam và chủ_yếu bao_gồm sa_thạch và đá_phiến sét Mặc_dù Tân_Cảng Sơn_新港山 đỉnh_cao nhất đạo đến cao_độ song dãy núi hầu_hết là các ngọn đồi lớn Những dòng suối nhỏ đã phát_triển ở hai bên sườn song chỉ một con sông lớn cắt qua dãy núi Vùng_đất cằn nằm ở chân núi phía tây của dãy núi Hải_Ngạn nơi mực nước_ngầm là thấp nhất và đá hình_thành có sự kháng_cự thấp nhất với thời_tiết Việc các rạn san_hô được nâng cao lên dọc theo bờ biển phía đông và thường_xuyên xảy ra động_đất trong thung_lũng đứt_đoạn đã cho thấy rằng khối đứt_gãy này vẫn đang nâng lên Khí_hậu Khí_hậu trên đảo nói_chung là khí_hậu đại_dương và biến_đổi nhiều theo mùa ở phần phía bắc và các khu_vực đồi_núi Tuy_nhiên ở phía nam thuộc vành_đai nhiệt_đới Từ tháng 5 đến tháng 6 là mùa mưa và hầu_hết các ngày đều có mưa Từ tháng 7 đến tháng 10 các cơn bão nhiệt_đới có nhiều khả_năng sẽ tấn_công hòn đảo với trung_bình khoảng 4 cơn tấn_công trực_tiếp mỗi năm Tại phần phía bắc của Đài_Loan tình_trạng mây_mù kéo_dài dai_dẳng trong năm song ở phía nam thì những ngày mưa gần như luôn xảy ra vào mùa hè 90 Lượng mưa hàng năm thường là hơn thậm_chí là gần ở một_số nơi tại phía Đông_Động thực_vật Các khu rừng_núi phía tây rất đa_dạng về chủng loài với một_số loài đặc_hữu như Chamaecyparis formosensis và Abies kawakamii trong khi long_não Cinnamomum camphora từng phát_triển rộng_rãi tại các vùng_đất thấp nay phần_lớn đã bị khai_phá để làm đất nông_nghiệp Trước khi Đài_Loan đạt được thành_công lớn về kinh_tế các khu_vực đồi_núi có một_số loài và phân loài động_vật đặc_hữu như gà_lôi Swinhoe_Lophura swinhoii Ác_là xanh Đài_Loan Urocissa caerulea gấu đen Đài_Loan Selanarctos thibetanus formosanus hươu_sao Đài_Loan Cervus nippon taiwanensis hay Cervus nippon taiouanus và cá_hồi Đài_Loan Oncorhynchus masou formosanus Một_số loài trong số đó nay đã tuyệt_chủng và một_số loài khác được coi là loài nguy_cấp Bảy vườn_quốc_gia tại Đài_Loan có địa_hình và hệ động_thực_vật đa_dạng Vườn_quốc_gia Khẩn_Đinh ở mũi phía nam của Đài_Loan có các rạn san_hô được thúc_đẩy kiến_tạo rừng nhiệt_đới lá rộng và hệ_sinh_thái hải_dương Vườn_quốc_gia Ngọc_Sơn có địa_hình núi cao các loại rừng khác nhau theo độ cao và còn lại những con đường cổ_xưa Vườn_quốc_gia Dương_Minh_Sơn có địa_chất núi_lửa cùng các suối nước nóng thác nước và rừng cây Vườn_quốc_gia Taroko có các hẻm núi vách núi và khe núi có đá cẩm_thạch Vườn_quốc_gia Tuyết_Bá có hệ_sinh_thái núi cao và các thung_lũng suối Vườn_quốc_gia Kim_Môn có các hồ nước đất ngập nước địa_hình ven biển Vườn_Hải_dương Quốc_gia Đông_Sa có các đảo san_hô vòng còn nguyên_vẹn một hệ_sinh_thái biển độc_đáo có sự đa_dạng_sinh_học và là một môi_trường sống quan_trọng Liên_kết ngoài BULLET Taiwan_Yearbook 2006 Geography_BULLET_Các vườn_quốc_gia của Đài_Loan BULLET Clip giới_thiệu các vườn_quốc_gia của Đài_Loan
Địa_lý Đài_Loan