Pyrgophyllum yunnanense Pyrgophyllum yunnanense là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được François_Gagnepain mô_tả khoa_học đầu_tiên năm 1902 dưới danh_pháp Kaempferia yunnanensis và coi nó thuộc về phân chi Pyrgophyllum_Năm 1972 Rosemary_Margaret_Smith chuyển nó sang tổ Pyrgophyllum của chi Caulokaempferia_Năm 1989 Te_Ling_Wu và Zhong_Yi_Chen tách tổ Pyrgophyllum ra khỏi chi Caulokaempferia để lập chi riêng Pyrgophyllum và chuyển loài duy_nhất của tổ này sang chi mới thiết_lập Tuy_nhiên phần_lớn các tài_liệu vẫn duy_trì nó trong chi Caulokaempferia_Năm 2014 Mood et al cho rằng tốt nhất nên duy_trì loài này trong chi riêng của chính nó là Pyrgophyllum_Mẫu định_danh Mẫu định_danh Delavay_J_M 2721 xem các tiêu_bản lưu_giữ tại MNHN do nhà truyền_giáo người Pháp Père_Jean_Marie_Delavay 1834 1895 thu_thập ngày 23 tháng 8 năm 1887 tại hẽm núi Tsong_So_Ten_Tchouan khoảng 50 km về phía bắc Đại_Lý tây bắc tỉnh Vân_Nam Trung_Quốc Từ nguyên Pyrgophyllum bắt_nguồn từ tiếng Hy_Lạp cổ πύργος pyrgos kèn cornet coocnê và φύλλον phyllon lá lá_bắc Phân_bố Loài này có trong rừng rậm ở cao_độ 1 500 2 800 m tại Tứ_Xuyên_Vân_Nam Tên gọi trong tiếng Trung của nó là 苞叶姜 bao ye jiang bao diệp khương Mô_tả Cây_thảo lâu năm cao 55 cm Thân rễ hình_cầu rễ mập hình chỉ Lưỡi bẹ chẻ 2 có màng cuống lá có rãnh dài 2 5 cm phiến_lá hình trứng hoặc thuôn dài hình mác 20 5 cm Cụm hoa tận_cùng trên các thân giả lá_bắc 1 3 lớn 10 3 cm lõm mép hợp sinh tại gốc vào trục chính của cụm hoa đỉnh có phần mở_rộng giống như lá chứa 1 2 hoa Hoa không cuống màu vàng sớm héo trải phẳng cao 5 cm Đài_hoa hình ống xẻ sâu một bên đỉnh 2 răng Ống tràng hoa dài hơn đài_hoa thuỳ trung_tâm rộng hơn các thuỳ bên Các nhị lép bên gần thẳng các thuỳ tràng hoa bằng nhau Môi dưới 2 thuỳ ở đỉnh thuỳ hình trứng Chỉ nhị ngắn bao_phấn đính đáy phần_phụ liên_kết dễ thấy hình_tam_giác nguyên Bầu nhuỵ hình trứng ngược 3 ngăn Đầu nhuỵ 3 thuỳ có lông rung khó thấy Nhuỵ lép 2 thẳng Quả nang gần hình_cầu Hạt hình trứng có áo_hạt ngắn Đĩa mật 2 nhọn ngắn Thân giả 25 55 cm mọc thẳng gốc hình_cầu với 1 hoặc 2 lá không phiến_lá Lá 4 hoặc 5 cuống lá 0 5 7 cm phiến_lá 8 20 4 5 cm mặt gần trục nhẵn_nhụi mặt xa trục có lông_tơ gốc lá gần thuôn tròn nhọn hoặc thon dần đỉnh nhọn Lá_bắc 7 13 cm có 1 hoặc 2 hoa Ống tràng hoa dài khoảng gấp đôi đài_hoa thuỳ trung_tâm rộng gần gấp đôi thuỳ bên hình mác hẹp Quả nang đường_kính khoảng 1 cm Ra hoa tháng 9 11 Nhiễm_sắc_thể 2n 42
Pyrgophyllum yunnanense