Say núi mạn_tính Say núi mạn_tính Chronic mountain sickness viết tắt là CMS là một bệnh hình_thành do người_bệnh ở một nơi quá cao trong thời_gian quá lâu Nó còn được biết đến với tên là bệnh Monge đặt theo tên của bác_sĩ Carlos_Monge_Medrano người đầu_tiên miêu_tả về căn_bệnh này vào năm 1925 Trong khi say núi cấp_tính xảy ra ngay sau khi leo lên một nơi quá cao say núi mạn_tính có_thể xảy ra sau một thời_gian rất lâu từ khi sinh_sống ở một nơi có độ cao_lớn thậm_chí có_thể nhiều năm sau thì bệnh mới phát Ở đây cần lưu_ý rằng trong khi theo y_học chuẩn của độ cao_lớn là hơn 2 500 mét 8 200 foot thì phần_lớn trường_hợp mắc bệnh say núi mạn_tính chỉ xảy ra ở các nơi cao hơn 3 000 mét 10 000 foot Hai đặc_điểm đặc_trưng của say núi mạn_tính là chứng tăng hồng_cầu tức tỉ_lệ hồng_cầu trong máu tăng cao hơn bình_thường và giảm oxy_hoá huyết cả hai điều này có_thể được giải_quyết khi chuyển xuống sống ở độ cao_thấp hơn Say núi mạn_tính được cho là xảy ra bởi việc cơ_thể sản_xuất nhiều hồng_cầu hơn bình_thường nhằm tăng khả_năng chứa ôxi trong điều_kiện không_khí loãng ở nơi cao tuy_nhiên điều này có_thể gây ra chứng đặc máu và sư mất quân_bình trong dòng máu chảy qua phổi bất tương_xứng trong tỉ_lệ thông khí tưới máu Tuy_nhiên say núi mạn_tính cũng được cho là kết_quả của quá_trình thích_nghi của các bệnh phổi và tim trong điều_kiện sống ở môi_trường thiếu ôxi kéo_dài tại những vùng núi cao Những triệu_chứng thường thấy của say núi mạn_tính là đau_đầu chóng_mặt ù tai khó thở tim đập nhanh rối_loạn giấc_ngủ mệt_mỏi chán ăn rối_loạn tâm_thần chứng xanh tím và giãn tĩnh_mạch Chẩn_đoán lâm_sàng cho thấy người_bệnh có Hb 200 g L Hct 65 và nồng_độ ôxi bão_hoà trong động_mạch SaO2 85 ở cả nam lẫn nữ Phương_pháp điều_trị bao_gồm việc chuyển xuống sống ở các vùng thấp hơn điều này sẽ giúp các triệu_chứng giảm dần và tỉ_lệ hồng_cầu dần chuyển về mức bình_thường Biện_pháp điều_trị tức_thời bao_gồm trích máu tĩnh_mạch loại_bỏ dòng máu đang luân_chuyển giảm tỉ_lệ hồng_cầu tuy_nhiên các biện_pháp này không phải là tốt nhất xét về lâu_dài Chú_thích BULLET 1 Monge_CC_Whittembury_J Chronic mountain sickness Johns_Hopkins_Med_J 1976 Dec 139 SUPPL 87 9 PMID 1011412 BULLET 2 Online calculator explaining blood oxygen content BULLET 3 Zubieta_Castillo_G_Sr Zubieta_Calleja_GR_Jr Zubieta_Calleja_L_Chronic mountain sickness the reaction of physical disorders to chronic hypoxia J Physiol_Pharmacol 2006 Sep 57 Suppl 4 431 42 BULLET 4 Wu_TY Chronic mountain sickness on the Qinghai_Tibetan plateau Chin_Med_J_Engl 2005 Jan 20 118 2 161 8 PMID 15667803 BULLET 5 Chinese_Medical_Association for High_Altitude_Medicine_Recommendation for the classification and diagnostic criteria of high altitude disease in China_Chin_High_Alt Med_J_Chin 1996 6 2 5
Say núi mạn_tính