Mộ_Dung_Hối_Mộ Dung_Hối chữ Hán_慕容廆 bính âm Mùróng_Guī 269 333 tên_tự Dịch_Lặc_Côi_弈洛瓌 quê ở Cức_Thành_Xương_Lê là thủ_lĩnh thuộc bộ_tộc của người Tiên_Ti dưới thời nhà Tấn thuỷ_tổ của nước Tiền_Yên một trong mười sáu nước Ngũ_Hồ trong lịch_sử Trung_Quốc Lúc sinh_thời ông có tước_hiệu Liêu_Đông công sau khi mất được truy_phong thuỵ hiệu Tiền_Yên_Vũ_Tuyên Đế_Tổ_tiên và tuổi_trẻ Sử_sách mô_tả Mộ_Dung_Hối là người cao_lớn khôi_ngô thân dài tám xích có tài_năng xuất_chúng Tổ_tiên của ông thuộc dòng con_cháu Hữu_Hùng thị sau di_cư lên phía bắc Vào thời Tần_Hán quốc lực của nước Hung_Nô cường_thịnh chiêu_tập rất nhiều quan_lại chi sĩ trong đó tổ_tiên của ông cũng được trọng_vọng được phong tước quan dần_dần đồng_hoá thành người Hung_Nô_Về sau Hung_Nô suy_yếu do các cuộc tấn_công liên_tiếp từ nhà Hán nên bị chia_cắt thành nhiều bộ_lạc đa_phần phụ_thuộc vào nước Tàu trong đó có bộ_tộc Tiên_Ti_Tằng tổ cụ bốn đời của Mộ_Dung_Hối là Mạc_Hộ_Bạt sinh_sống vào đầu thời Tào_Nguỵ đã dẫn quân_lính và nhân_dân vào vùng Liêu_Tây lập_nghiệp Hộ_Bạc đi theo Tư_Mã Ý tổ_tiên nhà Tấn chinh_phạt Công_Tôn_Uyên lập được công_trạng nên được phong làm Nghĩa vương lập_quốc ở vùng phía bắc Cức_Thành từ đó lấy họ Mộ_Dung_Đến đời ông nội là Mộc_Diên được phong làm Tả_Hiền vương sinh ra Thiệp_Quy_Đầu thời Tấn_Thiệp_Quy có công bảo_vệ Liễu_Thành nên được bái làm thiền vu của Tiên_Ti dời sang vùng phía bắc Liêu_Đông_Năm 283 Thiệp_Quy băng_hà em là Nại âm_mưu soán vị và định giết Mộ_Dung_Hối_Mộ Dung_Hối bỏ trốn sang vào một gia_đình ở quận Liêu_Đông_Sang năm 285 Mộ_Dung_Nại bị thủ hại giết chết người trong nước bèn đón Mộ_Dung_Hối về nước lập làm thiền vu Lấn_chiếm Trung_Nguyên Lúc sinh_thời Thiệp_Quy có thù_oán với Vũ_Văn_Bộ do_đó nên khi lên_ngôi Mộ_Dung_Hối liền dâng biểu xin Tấn triều giúp binh cho mình đánh Vũ_Văn_Bộ nhưng Tấn_Vũ_Đế chẳng chấp_nhận Mộ_Dung_Hối cả giận cử_binh tạo phản tiến đánh quận Liêu_Tây và thẳng_tay tàn_sát gây cho quân Tấn rất nhiều thiệt_hại Tấn_Vũ_Đế sai quân ở U châu tiến đánh thảo phạt Mộ_Dung_Hối_Hai bên đánh nhau ở Phì_Như quân của Mộ_Dung_Hối đại_bại Tuy_nhiên ông vẫn liên_tiếp mở nhiều cuộc tiến_công vào quận Xương_Lê thuộc đất Tấn Sau đó Mộ_Dung_Hối còn đưa quân về phía đông tiến đánh nước Phù_Dư bức_tử vua Phù_Dư là Y Lự và tiêu_diệt hoàn_toàn Phù_Dư quốc Thấy PHù_Dư bị diệt Đông di giáo uý của nhà Tấn phái tướng Giả_Trầm đem quân cứu_viện lập con của Y Lự làm Phù_Dư vương sau đó đánh tan quân của Mộ_Dung_Hối khôi_phục Phù_Dư quốc Năm 289 Mộ_Dung_Hối thấy nhà Tấn còn mạnh đành dâng biểu xin hàng Đế phong ông làm Tiên_Ti đô_đốc Chính_sách đối_nội và đối_ngoại Mộ_Dung_Hối tỏ ra khiêm_nhường trong quan_hệ ngoại_giao với nhà Tấn_Ông thường đích_thân đến phủ Đông_Di_giáo uý Hà_Kham dùng nghi_lễ_sĩ đại_phu để bái_kiến và thường tặng vàng_bạc cho ông ta Tuy_nhiên đôi lần tới thấy Hà_Kham dùng quân_đội để áp_chế mình Mộ_Dung_Hối lại nghĩ cách thay_đổi quần_áo Sau Hà_Kham hỏi về việc đó ông nói chủ_nhân không biết giữ lễ thì khách cũng không cần dùng lễ mà bái_kiến Hà_Kham thấy thế lại tỏ ra kính_trọng ông Mộ_Dung bộ của Mộ_Dung_Hối về sau lại bị Vũ_Văn bộ và Đoàn bộ thường_xuyên quấy_nhiễu phải dùng chính_sách nhân_nhượng lấy lời đẹp và kim_tiền nhi_nữ để giảng_hoà nhưng tình_trạng bị quấy_nhiễu vẫn không dứt Sau Mộ_Dung_Hối thấy rằng quận Liêu_Đông quá xa Trung_Quốc bèn dời sang vùng Thanh_Sơn Đến năm 294 ông lại dời đô đến Cức_Thành_Ông chủ_trương thi_hành pháp_chế giống với nhà Tấn để đảm_bảo trị_an Năm 302 bốn châu Duyện_Dự_Từ_Ký xảy ra lũ_lụt ảnh_hưởng đến cả U châu Mộ_Dung_Hối bèn cho cứu_trợ nhân_dân gặp tai_ương đẻ lấy_lòng mọi người Giữ đất thời loạn_lạc Năm 302 tù_trưởng của Vũ_Văn bộ là Vũ_Văn_Mạc_Khuê sai em là Vũ_Văn_Khuất_Vân suất quân đánh Mộ_Dung_Hối_Mộ Dung_Hối giao_chiến với cánh quân của Vũ_Văn_Tố_Nộ Diên và giành chiến_thắng Nộ_Diên tức_giận tập_hợp 10 vạn quân bao_vây Cức_Thành_Bấy giờ người trong thành ai_nấy hoảng_sợ không còn sức chiến_đấu Mộ_Dung_Hối bèn tự_thân dẫn quân xuất_kích vào binh_đoàn của Vũ_Văn_Tố_Nộ Diên không ngờ giành được chiến_thắng to đuổi quân địch chạy xa hơn 100 dặm và chém đầu gần vạn quân_lính của Vũ_Văn_Bộ_Lúc đó thủ_hạ của Vũ_Văn bộ đang ở Liêu_Đông là Mạnh_Huy dẫn 1000 người đến xin hàng Mộ_Dung_Hối phong Mạnh_Huy làm Kiến_Uy tướng_quân Năm 307 nhân lúc nhà Tấn suy_yếu Mộ_Dung_Hối tự_xưng là Đại thiền vu Sang năm 309 thái_thú quận Liêu_Đông_Bàng_Bôn vì oán_thù riêng đã giết_hại Đông_Di_giáo uý Lý_Trăn_Hai thủ_lĩnh người Tiên_Ti là Tố_Hỉ và Mộc_Hoàn_Tân lấy danh_nghĩa báo_thù cho Lý_Trăn công đánh một_số huyện ở Liêu_Đông_Thái thú Viên Khiêm lo_sợ vì chiến_trận bất_lợi bèn nghe theo lời viên giáo uý mới phóng_thích cho gia_quyến của Bàng_Bôn để hoà_giải Tiếp đà cuộc tấn_công đó luôn mấy năm tiếp_theo quân của các bộ_tộc tấn_công Liêu_Đông quân Tấn không sao chống lại khiến dân_chúng thất_bát và lưu_vong Mộ_Dung_Hối nghe theo lời một người con đem quân_công kích liên_quân Tố_Hỉ để chấm_dứt hoạ loạn Kết_quả Mộ_Dung bộ giành chiến_thắng bảo_toàn quận Liêu_Đông buộc hai bộ kia phải đầu_hàng Mộ_Dung_Hối cho hơn 3000 gia_đình lưu_tán trở về quận Liêu_Đông_Cùng lúc đó nhà Tấn bị quân_đội Hán_Triệu xâm_lấn bị mất hết hai kinh Tấn_Hoài_Đế cũng trở_thành tù_binh của Hán_Triệu_Đại tư_mã Vương_Tuấn giả chiếu lập thái_tử rồi phong cho Mộ_Dung_Hối làm Tán kị thường thị Quan_quân tướng_quân Tiên_phong đại đô_đốc để cùng chống Hán_Triệu nhưng ông lấy lý_do không phải chiếu vua nên không nhận Sang năm 317 khi phần_lớn miền bắc của nhà Tấn bị mất Tấn vương Tư_Mã Duệ lại gia_phong cho Mộ_Dung_Hối làm Giả tiết Tán kị thường thị Đô_đốc Liêu tả tạp di lưu nhân chư quân_sự Long tướng_quân Đại thiền vu và tước Xương_Lê công nhưng ông vẫn từ_chối Về sau Chinh_Lỗ tướng_quân Lỗ_Xương dùng lời_lẽ thuyết_phục ông nên khuyên Tư_Mã Duệ xưng_đế rồi sẽ nhận chức mới có được danh_nghĩa chính_thống của nhà Tấn_Mộ_Dung_Hối nghe theo cử sứ đến khuyên Tư_Mã Duệ xưng_đế Đến năm 318 Tấn vương xưng là Nguyên Đế và sai sứ đến phong tước một lần nữa thì Mộ_Dung_Hối đồng_ý nhận chức nhưng cũng không chịu nhận tước Mộ_Dung_Hối ở quận Liêu_Đông cải_cách chính_sách và thu_nhận nhân_tài do_đó được nhiều sĩ đại_phu và dân_chúng quy_phục Ông chia những người đó theo quê_quán cho ở những vùng riêng và đặt ra các quận ở đó vùng của người Ký châu gọi là quận Ký_Dương người Dự châu ở Chu quận người Thanh_Châu đến quận Doanh_Khâu vùng của người Tịnh châu gọi là Đường quốc quận Sau đó ông tiếp_tục thu_nhận nhiều nhân_tài khắp các nơi như Bùi_Nghi_Hà_Đông Lỗ_Xương_Đại quận Phùng_Tiện_Bắc_Hải Tây_Phương Kiền_Bắc_Bình_Tống Cai quận Bình_Nguyên Khổng_Toản_Lỗ quận phát_triển thế_lực của mình Tuy_nhiên về danh_nghĩa ông vẫn là một trong số_ít các thế_lực ở phía bắc còn quy_phục vào nhà Tấn Vào lúc đó Bình châu thứ_sử Đông di giáo uý Thôi_Bí được dân_chúng mến_mộ mưu_đồ tiêu_diệt Mộ_Dung_Hối để chiếm lấy đất_đai của ông Thôi_Bí liên_kết với Cao_Câu_Ly_Vũ Văn bộ và Đoàn bộ cùng tấn_công Mộ_Dung bộ và dự_định chia ba đất của Mộ_Dung_Hối_Năm 319 quân ba tộc này bắt_đầu tiến_công vào Mộ_Dung bộ Mộ_Dung_Hối bế quan không ra trận sai Tống_Ngưu đem rượu thịt đến khao_quân của Vũ_Văn bộ Thấy vậy hai bộ_tộc còn lại sinh nghi Vũ_Văn bộ ngầm liên_kết với Mộ_Dung bộ bèn dẫn binh về Nhưng Vũ_Văn bộ với lực_lượng hơn 10 vạn người không chịu lui quân định ở lại để chiếm trọn đất của Mộ_Dung bộ nên tiếp_tục bao_vây Cức_Thành lập liên_doanh kéo_dài hơn 30 dặm Lúc này Mộ_Dung_Hối mới dẫn quân kháng_cự phái người con đang ở vùng Đồ_Hà là Mộ_Dung_Hàn trở về Cức_Thành sau sai Hàn_Khước thống_lĩnh quân kị tiến vào liên_quân của Vũ_Văn bộ phối_hợp cùng liên_quân trong thành Quân Vũ_Văn bộ đang thiếu vũ_khí thì gặp quân Hàn_Khước_Hàn_Khước tiến vào liên_doanh và phóng thoả thiêu_đốt Quân Vũ_Văn bộ hoang_mang lo_sợ nên nhanh_chóng đại_bại và bị bắt sống rất nhiều Mộ_Dung_Hối nghe lời chủ bộ Tống_Cai sai Bùi_Nghi đem tù_binh bắt được dâng lên triều_đình nhà Tấn ở Kiến_Nghiệp_Đế vui_mừng bái ông làm An_Bắc tướng_quân Bình châu thứ_sử Sang năm 321 triều_đình lại thăng ông làm Đô_đốc hai châu U Bình_Đông_Di chư quân_sự Xa kị tướng_quân Bình châu_mục tiến tước Liêu_Đông công ban cho đan thư thiết khoán Năm 323 tướng Hán_Triệu là Thạch_Lặc sai sứ đến kết_giao với Mộ_Dung bộ bị Mộ_Dung_Hối cự_tuyệt Lặc giận đến năm 325 bèn sai Vũ_Văn_Khất dẫn quân đánh Mộ_Dung_Hối cử Bùi_Nghi làm Hữu bộ đô_đốc con trai nhỏ của mình là Tả_Dực đưa quân chống_trả đánh_bại và bắt sống tướng của Thạch_Lặc_Thừa thắng Mộ_Dung_Hối đưa quân phá thành Kì_Quốc của Hán_Triệu bắt và đem hơn vạn hộ dân về vùng lãnh_địa của mình đồng_thời lấy được nhiều của_cải và nhân mã Năm 327 Tấn_Thành_Đế tức_vị sai sứ đến phong cho Mộ_Dung_Hối hàm Thị trung ít_lâu sau lại định thăng ông làm Phủ nghi đồng tam ti nhưng ông từ_chối không nhận Về sau Mộ_Dung_Hối thường giao thiếp với thái_uý Đào_Khản_Ông thường bày_tỏ ý_nguyện giúp nhà Tấn khôi_phục miền bắc nhưng sợ thân_cô_thế_cô không làm được gì nếu triều_đình bắc phạt thì ông nhất_định sẽ hưởng_ứng Mấy năm sau Hàn_Kiểu dâng biểu lên Tấn đình xin phong cho Mộ_Dung_Hối làm Yên vương và Hành_Đại tướng_quân song Mộ_Dung_Hối từ_chối không nhận Qua_đời Do luôn bị tù_trưởng Đoàn Giai_段階 của Đoàn bộ tiến đánh ông đã nhún_nhường tìm_kiếm hoà_bình với Đoàn bộ và kết_hôn với một trong các con gái của Đoàn Giai_Cuộc hôn_nhân này dẫn đến sự ra_đời của Mộ_Dung_Hoảng năm 297 và hai em_trai của ông Mộ_Dung_Nhân_慕容仁 và Mộ_Dung_Chiêu_Đầu năm 322 Mộ_Dung_Hối phong Mộ_Dung_Hoảng làm thế_tử Tuy_nhiên Mộ_Dung_Hối cũng rất sủng_ái các em_trai của Mộ_Dung_Hoảng là Mộ_Dung_Nhân_Mộ Dung_Chiêu và đặc_biệt là Mộ_Dung_Hàn_慕容翰 người này là một vị tướng được đánh_giá cao Mộ_Dung_Hoảng trở_nên ghen_tị và nghi_ngờ những người em này của mình điều này đã tạo nên các biến_động về sau Ngày 4 tháng 6 năm 333 Mộ_Dung_Hối qua_đời hưởng_dương 65 tuổi Triều_đình Đông_Tấn sai sứ đến truy_phong cho ông làm Đại_tướng quân Khai phủ nghi đồng tam ti thuỵ là Liêu_Đông_Tương công Đến năm 337 khi người con trai ông là Mộ_Dung_Hoảng xưng_vương đã truy_tặng cho ông tước Vũ_Tuyên vương và sang năm 352 khi người cháu của ông là Mộ_Dung_Tuấn xưng_đế trở_thành hoàng_đế Tiền_Yên đã truy_phong cho ông là Vũ_Tuyên hoàng_đế Con trai BULLET Mộ_Dung_Hoảng_BULLET Mộ_Dung_Nhân_慕容仁 Chinh_Lỗ tướng_quân sau khi Mộ_Dung_Hoảng lên kế_vị đã biến_loạn bị giết BULLET Mộ_Dung_Chiêu_慕容昭 Quảng_Vũ tướng_quân cùng Mộ_Dung_Nhân biến_loạn bị giết BULLET Mộ_Dung_Hàn_慕容翰 sau khi Mộ_Dung_Hoảng lên_ngôi chạy đến chỗ Đoạn bộ và Vũ_Văn bộ sau khi trở về Mộ_Dung bộ bị bức_tử BULLET Mộ_Dung_Ấu_慕容幼 BULLET Mộ_Dung_Trĩ_慕容稚 BULLET Mộ_Dung_Quân_慕容军 BULLET Mộ_Dung_Hãn_慕容汗 BULLET Mộ_Dung_Bình_慕容评 BULLET Mộ_Dung_Bưu_慕容彪 Xem thêm BULLET Ngũ_Hồ thập_lục quốc BULLET Tiền_Yên_Tham khảo BULLET Tấn thư BULLET Thập_lục quốc Xuân_Thu
Mộ_Dung_Hối