Âm_nhạc thời_kỳ Trung_cổ Âm_nhạc thời Trung_cổ là những tác_phẩm âm_nhạc phương Tây được viết vào thời_kỳ Trung_cổ khoảng 500 1400 Thời_kỳ này bắt_đầu với sự sụp_đổ của Đế_chế La_Mã và kết_thúc vào đầu thế_kỷ 15 Thời_điểm ra_đời và sụp_đổ của thời_kỳ Trung_cổ và sự bắt_đầu của thời_kỳ Phục_hưng rất khó xác_định các mốc thời_gian lấy trong bài viết này thường được sử_dụng bởi các nhà_nghiên_cứu âm_nhạc Nhạc trung_cổ bao_gồm cả nhạc tôn_giáo và nhạc thế_tục Trong thời_thượng kỳ trung_cổ thể_loại nhạc Liturgy một thể loại nhạc dùng trong các nghi_lễ tôn_giáo chủ_yếu là Thánh_ca Grêgôriô là nhạc đơn_âm Các thể_loại nhạc phức_điệu Polyophony bắt_đầu phát_triển vào giai_đoạn Trung kỳ Trung_cổ trở_nên thịnh_hành vào cuối thế_kỷ 13 đầu thế_kỷ 14 Sự phát_triển của những thể_loại âm_nhạc này thường có liên_quan tới nhạc Ars nova Một thể loại vượt xa về mức_độ tinh_tế là motet phát_triển từ thể_loại clausula của nhạc nhà_thờ thời trung_cổ và sau_này trở_thành thể_loại nhạc_phổ biến nhất trong nhạc phức_điệu thời_kỳ trung_cổ Trong khi những bản motet đầu_tiên là nhạc liturgy hoặc nhạc tôn_giáo vào cuối thế_kỷ 13 thể_loại này đã mở_rộng ra gồm cả nhạc thế_tục và nhạc theo chủ_đề ví_dụ như nhạc về tình_yêu cung_đình Cuối_cùng nhạc không lời cũng được phát_triển trong thời_kỳ này nhờ vào sự phát_triển của nhạc_kịch truyền_thống và nhu_cầu tăng cao của các cung_đình Vũ nhạc thông_thường được ứng_tác dựa trên những câu_thơ quen_thuộc là thể thoại nhạc không lời lớn nhất đương_thời Tiêu_biểu như_thể loại nhạc thế_tục Ballata rất thịnh_hành trong thời_kỳ Trecento thế_kỷ 14 ở Italia có nguồn_gốc từ vũ nhạc không lời thời trung_cổ Ở thời Trung_cổ hầu_hết các nhạc_sĩ chuyên_nghiệp đều được nhà_thờ Cơ đốc giáo tuyển_dụng Vì nhà_thờ đối_lập với ngoại giáo liên_quan đến Hy_Lạp và La_Mã cổ_đại nên nó không khuyến_khích việc biểu_diễn âm_nhạc Hi_Lạp và La_Mã_Hậu quả là loại âm_nhạc này bị tàn_lụi Người ta biết rất ít về thể_loại thánh_ca không nhạc đệm được sử_dụng trong những nghi_lễ nhà_thờ thời_kỳ đầu Tuy_nhiên thể_loại thánh_ca Cơ đốc giáo xuất_hiện được bắt_nguồn từ âm_nhạc lễ_nghi của đạo Do Thái và những giai_điệu thế_tục thời đó Những giai_điệu thánh_ca phát_triển ở Roma được sáng_tác và ấn_định cho những trình_tự cụ_thể trong những nghi_lễ nhà_thờ trong thời_kỳ từ thế_kỷ thứ 5 đến thứ 7 Thánh_ca La_Mã được biết tới như thánh_ca Grêgôriô theo tên của Giáo_hoàng Grêgôriô I_Giáo hoàng Vĩ_đại người có_thể đã sáng_tác một_số giai_điệu và là người tích_cực khuyến_khích các nhà_thờ sử_dụng âm_nhạc được lễ_nghi_hoá một_cách có thứ_tự Vì Grêgôriô và các Giáo_hoàng về sau ưa_thích thánh_ca Grêgôriô hơn những thể_loại khác đã phát_triển ở châu_Âu thánh_ca Grêgôriô cuối_cùng đã thế chỗ cho hầu_hết những thể_loại khác Phong_cách thánh_ca Grêgôriô và các thể_loại thánh_ca khác được gìn_giữ trong nhiều bản_thảo viết_tay Các ký_hiệu âm_nhạc được sử_dụng trong những bản_thảo viết_tay này thuộc hệ_thống ký_hiệu neume cội_rễ sớm nhất của hệ_thống ký_hiệu âm_nhạc hiện_đại Tổng_quan Nhạc_cụ Nhạc_cụ sử_dụng để biểu_diễn trong thời_kỳ âm_nhạc trung_cổ vẫn tồn_tại đến ngày_nay nhưng dưới hình_dáng đã khác xưa Ví_dụ như sáo từng được làm bằng gỗ thay_vì bạc hoặc kim_loại như ngày_nay và nó có_thể được chế_tạo để thổi dọc hay thổi ngang Kèn recorder ngày_nay vẫn còn giữ được ít_nhiều hình_dáng của tổ_tiên nó Kèn gemshorn tù_và cũng tương_tự như recorder có các lỗ đặt ngón tay ở phía trước mặc_dù thực_chất nó là thành_viên của họ orcarina một loại sáo cổ_xưa thuộc nhạc_cụ bộ hơi có rất nhiều biến_thể nhưng một Ocarina điển_hình là một không_gian kín bao quanh kèm theo 4 12 lỗ ngón tay và một miệng thổi nhô ra từ thân nhạc_cụ thường bằng gốm sứ nhưng các vật_liệu khác cũng có_thể được sử_dụng chẳng_hạn như gỗ nhựa thuỷ_tinh đất_sét và kim_loại Một trong những tiền_thân của sao là sáo pan Sáo pan được sử_dụng rất rộng_rãi trong thời_kỳ trung_cổ rất có_thể có nguồn_gốc từ thời Hy_Lạp cổ_đại Âm_nhạc Trung_cổ sử_dụng rất nhiều nhạc_cụ bộ dây gảy như đàn luýt mandore gittern và harp psaltery Đàn dulcimer tương_tự như psaltery và zither có nguồn_gốc thuộc bộ dây gảy nhưng đến thê kỷ 14 nó trở_thành nhạc_cụ bộ_gõ nhờ sự xuất_hiện của kỹ_thuật chế_tạo mới có_thể tạo ra được dây đàn bằng kim_loại Đàn lyra của Đế_quốc Đông_La_Mã theo những ghi_chép còn lại được cho là nhạc_cụ bộ vỹ đầu_tiên trên thế_giới Nhà địa_lý_học người Ba Tư_Ibn_Khurradadhbih của thế_kỷ thứ 9 mất năm 911 trong thảo_luận từ_điển_học về nhạc_cụ của ông đã xếp đàn lyra của Đông_La_Mã vào bộ đàn vỹ tương_tự với đàn rabāb của người Ả_Rập và một loại nhạc_cụ tiêu_biểu khác của Đông_La_Mã cùng với urghun organ và shilyani có_thể là harp hoặc lyre và salandj có_thể là kèn bagpipe Đàn hurdy gurdy chính là violin máy sử_dụng một bánh gỗ phủ côlôphan đính vào một tay_quay để kéo dây đàn Những nhạc_cụ không có hộp hoà_âm như jaw harp cũng được sử_dụng phổ_biến vào thời_gian đó Những phiên_bản đầu_tiên của organ fiddle hay vielle và trombone được gọi là sackbut cũng tồn_tại ở thời_kỳ này Thể_loại Nhạc trung_cổ bao_gồm cả nhạc tôn_giáo và nhạc thế_tục Trong thời_thượng kỳ trung_cổ thể_loại nhạc Liturgy một thể loại nhạc dùng trong các nghi_lễ tôn_giáo chủ_yếu là Thánh_ca Gregoria là nhạc đơn_âm Các thể_loại nhạc phức_điệu Polyophony bắt_đầu phát_triển vào giai_đoạn Trung kỳ Trung_cổ trở_nên thịnh_hành vào cuối thế_kỷ 13 đầu thế_kỷ 14 Sự phát_triển của những thể_loại âm_nhạc này thường có liên_quan tới nhạc Ars nova Những cách_tân sớm nhất dựa trên nhạc nhà_thờ đơn_âm sắc là heterophony một thể loại nhạc cùng một lúc sử_dụng nhiều biến_thể khác nhau của cùng một dòng âm_điệu đơn Ví_dụ như_thể loại nhạc Organum được phát_triển dựa trên giai_điệu nhạc nhà_thờ sử_dụng một âm_điệu đi kèm được hát ở một quãng nhất_định có tác_dụng chuyển_đổi thay_thế giữa đơn_âm và đa_âm phức_điệu Những quy_tắc của nhạc organum ra_đời trong dân_gian từ thế_kỷ 9 cuốn sách lý_luận âm_nhạc đầu_tiên Musica enchiriadis ra_đời vào thời_kỳ này không rõ tác_giả đã thiết_lập những quy_tắc của việc nhân đôi một giai_điệu sẵn có chơi song_song ở một quãng nhất_định của một quãng tám thường là một quãng bốn hay quãng năm Một thể loại vượt xa về mức_độ tinh_tế là motet phát_triển từ thể_loại clausula của nhạc nhà_thờ thời trung_cổ và sau_này trở_thành thể_loại nhạc_phổ biến nhất trong nhạc phức_điệu thời_kỳ trung_cổ Trong khi những bản motet đầu_tiên là nhạc liturgy hoặc nhạc tôn_giáo vào cuối thế_kỷ 13 thể_loại này đã mở_rộng ra gồm cả nhạc thế_tục và nhạc theo chủ_đề ví_dụ như nhạc về tình_yêu cung_đình Trong thời_kỳ Phục_hưng thể_loại nhạc thế_tục Madrigal của Italia cũng trở lên rất phổ_biến Tương_tự tính đa sắc của motet nhạc madrigal thể_hiện tính mềm_mại và lưu_động hơn ở những âm_sắc chủ_đạo Hình_thức nhạc madrigal cũng tạo nền_tảng cho sự ra_đời của canon nhạc đối âm đặc_biệt là ở Italia nơi mà chúng được gọi là Caccia_Đây là các tác_phẩm nhạc thế_tục gồm ba phần trong đó canon sử_dụng hai giọng cao cùng một nhạc_cụ có âm dài trầm chơi phụ_hoạ Cuối_cùng nhạc không lời cũng được phát_triển trong thời_kỳ này nhờ vào sự phát_triển của nhạc_kịch truyền_thống và nhu_cầu tăng cao của các cung_đình Vũ nhạc thông_thường được ứng_tác dựa trên những câu_thơ quen_thuộc là thể thoại nhạc không lời lớn nhất đương_thời Tiêu_biểu như_thể loại nhạc thế_tục Ballata rất thịnh_hành trong thời_kỳ Trecento thế_kỷ 14 ở Italia có nguồn_gốc từ vũ nhạc không lời thời trung_cổ Có 2 điệu vũ phổ_biến thịnh_hành nhất đó là Estampie và Saltarello_Lý thuyết và ký_âm Âm_nhạc thời_kỳ Trung_cổ đặt ra nền_tảng thực_hành về lý_thuyết và ký_âm cái sẽ hình_thành lên cả nền âm_nhạc phương Tây của ngày hôm_nay mà đóng_góp quan_trọng và rõ_ràng nhất là sự phát_triển của một hệ_thống ký_âm hoàn_thiện tuy_nhiên chính những nguyên_lý tiền_đề đặc_biệt là về nhịp_điệu và âm_sắc cũng có vai_trò quan_trọng không kém trong sự phát_triển của âm_nhạc phương Tây sau_này Ký_âm Âm_nhạc trong giai_đoạn Tiền kỳ Trung_cổ gần như không sử_dụng bất_cứ một hệ_thống ký_âm nào Các giai_điệu ban_đầu đều là đơn_âm và được chuyển_tải thông_qua giọng hát Tuy_nhiên hình_thức ký_âm này chỉ được sử_dụng như một ghi_nhớ hỗ_trợ cho ca_sĩ người đã thuộc_lòng giai_điệu Thêm vào đó khi người La_Mã cố_gắng trung_tâm_hoá các khúc nhạc liturgy và thiết_lập nghi_lễ La_Mã trở_thành một tập_quán chủ_chốt thì nhu_cầu chuyển_tải những khúc thánh_ca này tới những khoảng_cách rộng_lớn một_cách hiệu_quả trở_nên rõ_ràng Bước đầu_tiên để giải_quyết vấn_đề này xuất_hiện cùng với sự ra_đời của nhiều ký_hiệu khác nhau được viết lên trên những dòng chữ ghi lại lời thánh_ca được gọi là neume Nguồn_gốc của neume không rõ_ràng và là chủ_đề của nhiều cuộc tranh_luận tuy_nhiên hầu_hết các học_giả đồng_ý rằng tổ_tiên gần_gũi nhất của nó là các ký_hiệu ngữ_pháp trong văn_tự Hy_Lạp và La_Mã cổ_đại cái đánh đấu những điểm quan_trọng trong trình_bày bằng cách ghi lại những chỗ lên cao và xuống thấp của âm_thanh Hai ký_hiệu cơ_bản của các nhà ngữ_pháp_học cổ_điển là acutus lên cao hay gravis xuống thấp Hai hý hiệu sau_này được sử_dụng như những biểu_tượng cơ_bản của ký_âm neume virga hay gạch_chỉ nốt cao hơn và trông vẫn giống acutus cái từ đó nó ra_đời và punctum hay chấm chỉ nốt thấp hơn và như cái tên gợi_ý nó đơn_giản ký_hiệu gravis thành dấu_chấm Những ký_hiệu acutus và gravis này có_thể được kết_hợp để thể_hiện đồ hình của âm_vực phản_ánh bằng biểu_tượng Hình_thức ký_âm này được phát_triển sớm nhất_là vào thế_kỷ thứ 8 nhưng đến thế_kỷ thứ 9 nó mới được thiết_lập một_cách chắc_chắn như một phương_pháp chủ_chốt của việc ký_âm Nguyên_tắc cơn bản của ký_âm virga và punctum vẫn được sử_dụng làm biểu_tượng cho các nốt đơn Các neume khác sớm được phát_triển biểu_hiện cho rất nhiều nốt kết_hợp với nhau Các neume mới được gọi là luyến âm ligature thực_chất là sự kết_hợp của hai ký_hiệu nguồn_gốc ban_đầu Các ký_âm neume cơ_bản này chỉ có_thể chỉ ra số_lượng nốt và chiều âm_thanh lên cao hay xuống thấp Vẫn chưa có cách nào để chỉ xa chính_xác một âm_vực giai_điệu hay thậm_chí là nốt mở_đầu Những hạn_chế này càng cho thấy rằng ký ấm neume được phát_triển chủ_yếu làm công cụ để hỗ_trợ cho việc luyện_tập hát các ca_khúc nghi_lễ hơn là ghi lại chúng Tuy_nhiên dù bắt_đầu chỉ như một công_cụ hỗ_trợ trí_nhớ giá_trị của việc có thêm nhiều ký_âm cụ_thể sớm trở_nên rõ_ràng Bước phát_triển tiếp_theo trong ký_âm là những neume chỉ ra độ cao trong đó các neume được sắp_đặt một_cách cẩn_thận ở những độ cao khác nhau trong mối tương_quan với những neume khác Điều này cho_phép các neume chỉ ra một_cách thô_sơ về độ lớn cũng như hướng của một quãng cho sẵn Nó nhanh_chóng dẫn tới sự ra_đời của một hoặc hai dòng trong đó mỗi dòng thể_hiện cho một nốt cụ_thể được đặt trong bản_nhạc với tất_cả những neume liên_quan tới chúng Đầu_tiên những dòng này không có ý_nghĩa cụ_thể nào mà thay vào đó người ta dùng chữ_viết ở mỗi đoạn mở_đầu để chỉ ra nốt nào được thể_hiện Tuy_nhiên những dòng thể_hiện một quãng năm dưới giữa nốt Đô và Fa được sử_dụng nhiều nhất Đầu_tiên chỉ là những vết gạch trên giấy da những dòng này sau đó được vẽ bằng hai màu mực khác nhau thường là đỏ cho Fa và vàng cho Đô_Đâu chính là khởi_đầu của hệ_thống ký_âm trong âm_nhạc mà chúng_ta biết đến ngày_nay Sự hoàn_thiện của bốn khe nhạc được cho là cống_hiến của Guido d Arezzo 1000 1050 sau công_nguyên một trong những nhà lý_luận âm_nhạc quan_trọng nhất_thời kỳ Trung_cổ Trong khi các nguồn tư_liệu cổ hơn cho thấy những đóng_góp cho sự phát_triển hệ_thống ký_âm của Guido một_số học_giả hiện_đại cho rằng ông chỉ là người mã_hoá cho một hệ_thống đã được phát_triển sẵn Dù hiểu theo cách nào thì cách ký_âm mới này cũng cho_phép một ca_sĩ có_thể học một tác_phẩm nhạc chưa từng được biết đến trước đó trong thời_gian ngắn hơn rất nhiều Tuy_nhiên ngay cả khi ký_âm cho nhạc thánh_ca đã phát_triển trên rất nhiều mặt vấn_đề nền_tảng vẫn còn đó đó là nhịp_điệu Hệ_thống ký_âm neume dù ở trạng_thái đã được phát_triển hoàn_thiện vẫn không_chỉ ra một_cách rõ_ràng bất_cứ nhịp_điệu nào để hát các nốt Lý_thuyết âm_nhạc Lý_thuyết âm_nhạc thời_kỳ Trung_cổ được cải_tiến rất nhiều qua thời_gian_thực hành cả về chất_liệu âm_thanh kết_cấu và nhịp_điệu Nói về nhịp_điệu giai_đoạn này có rất nhiều biến_đổi mạnh_mẽ cả về khái_niệm cũng như ký_âm Trong giai_đoạn Tiền kỳ Trung_cổ chưa có bất_cứ một phương_pháp nào ghi lại nhịp_điệu và vì_thế việc thực_hành âm_nhạc thời_kỳ này là đề_tài gây rất nhiều tranh_cãi trong các học_giả Hệ_thống ký_hiệu ghi lại nhịp_điệu âm_nhạc đầu_tiên được phát_triển vào thế_kỷ 13 và dựa trên một loạt các âm_điệu Cách bố_trí nhịp_điệu này được mã_hoá bởi nhà lý_luận âm_nhạc Johannes de Garlandia tác_giả của cuốn De_Mensurabili_Musica 1250 tác_phẩm định_nghĩa và giải_thích một_cách hoàn_thiện nhất về nhịp_điệu Trong luận_thuyết này Johannes de Garlandia đã mô_tả sáu loại âm_điệu hoặc sáu cách khác nhau trong đó các trường_độ và cao_độ có_thể được sắp_xếp Mỗi_một âm_điệu tạo ra một phần nhịp_điệu trong nhịp hoặc còn gọi là tempora với một đơn_vị thông_thường gồm ba tempora một perfectio được lặp_đi_lặp_lại Thêm vào đó ký_âm không có chữ_viết dược dựa trên một chuỗi các luyến âm ligature đặc_tính của các ký_âm thông_qua đó các nhóm nốt_nhạc được kết_nối lại với nhau Nhịp_điệu có_thể được xác_định đại_thể bằng các phần luyến âm mà nó sử_dụng Một_khi một nhịp_điệu được gắn vào một dòng giai_điệu thì độ vênh của nó so với âm_điệu là rất ít mặc_dù việc điều_chỉnh nhịp_điệu có_thể được chỉ ra bằng cách thay_đổi các phần nhất_định của luyến âm thậm_chí là mở_rộng sự biến_đổi sang một nhịp_điệu khác Bước tiếp_theo tập_trung chú_ý vào nhịp_điệu là của một nhà lý_luận người Đức Franco của Köln_Trong luận_thuyết Ars cantus mensurabilis Nghệ_thuật của Nhịp_điệu Âm_nhạc viết vào_khoảng năm 1280 ông đã miêu_tả một hệ_thống ký_âm có các nốt với hình_dáng khác nhau thì có giá_trị nhịp_điệu hoàn_toàn khác nhau Đây là một thay_đổi lớn_lao so với hệ_thống ký_âm của Garlandia trước đó Nếu_như trước đó độ dài của một nốt đơn chỉ có_thể được xác_định từ bản_thân âm_điệu thì mối quan_hệ đảo_ngược mới này khiến âm_điệu được xác_định dựa trên những nốt riêng_biệt gọi là figurae cái có giá_trị về độ dài không_thể bàn_cãi và cách_tân này có tác_động to_lớn tới giai_đoạn lịch_sử tiếp_theo của âm_nhạc châu_Âu_Hầu hết những bản_nhạc đáng chú_ý của thế_kỷ 13 còn sống_sót tới ngày_nay sử_dụng ký_hiệu nhịp_điệu do Garlandia đưa ra Bước phát_triển cách_mạng về nhịp_điệu đến sau sự thay_đổi ở thế_kỷ 13 dẫn tới sự phát_triển của phong_cách nhạc Ars_Nova_Nhà lý_luận được biết đến nhiều nhất về phong_cách nhạc này là Philippe de Vitry nổi_tiếng nhờ viết luận_thuyết Ars_Nova_Nghệ thuật mới vào_khoảng năm 1320 Luận_thuyết về âm_nhạc này đã tạc tên nó vào phong_cách âm_nhạc của cả thời_đại mà nó ra_đời Bằng cách này hay cách khác hệ_thống ký_hiệu về giai_điệu chúng_ta chó ngày_nay bắt_đầu với Vitry người đã hoàn_toàn thoát khỏi những quy_ước trước đó về nhịp_điệu Tiền_thân ký_âm của hệ_thống đo nhịp hiện_đại cũng có nguồn_gốc từ Ars_Nova_Phong cách mới này rõ_ràng được xây_dựng dựa trên công_trình của Franco thành Köln_Trong hệ_thống của Franco mối quan_hệ giữa dấu nhân và một nốt_tròn có giá_trị bằng 1 2 dấu ngân cũng tương_đương với quan_hệ giữa một dấu ngân và một nốt dài và kể từ đây modus một nhóm ba luôn_luôn là đủ tempus hay nhịp cũng đủ và vì_thế bao_gồm ba nốt_tròn Đôi_khi bối_cảnh của âm_điệu sẽ đòi_hỏi các nhóm chỉ có hai nốt_tròn tuy_nhiên hai nốt này sẽ luôn có một nốt có độ dài thông_thường và nốt còn lại có độ dài gấp đôi vì_thế nó cũng ngân trong khoảng thời_gian tương_tự ba nốt_tròn và vì_thế bảo_toàn một tempus đủ Phép chia tam_nguyên ngày áp_dụng cho giá_trị của tất_cả các nốt Trái_lại thời_kỳ Ars_Nova lại đưa ra hai thay_đổi quan trong thay_đổi đầu_tiên là một tiểu đơn_vị còn nhỏ hơn cả nốt nốt_tròn nay có_thể phân_chia ra làm minim tức một nốt_trắng có giá_trị bằng một_nửa nốt_tròn và thay_đổi thứ hai là việc phát_triển của phép đo nhịp Các phép đo nhịp có_thể kết_hợp theo rất nhiều cách để tạo ra các nhóm chuẩn Việc phân nhóm đo nhịp này có tiền_thân từ cách đo nhịp đơn_giản và kết_hợp Vào thời_kỳ Ars_Nova đơn_vị phân_chia một tempus đủ không còn là lựa_chọn duy_nhất vì phép chia kép được chấp_nhận rộng_rãi hơn Với Vitry một nốt ngân có_thể được phân_chia cho toàn_bộ hoặc một phần của một bản_nhạc biên_soạn thành các nhóm gồm hai hoặc ba nốt_tròn nhỏ hơn Theo cách này tempus thuật_ngữ dùng để chỉ một đơn_vị phân_chia của một nốt ngân có_thể đủ Tempus perfectus với tiểu nhóm tam_nguyên hoặc thiếu Tempus imperfectus với tiểu nhóm nhị_nguyên Theo cách tương_tự đơn_vị phân_chia của một nốt_tròn được gọi là prolation cũng có_thể được chia thành hai nốt_trắng minima prolatio imperfectus hay minor prolation và ở cấp_độ cao hơn nốt dài long hay longa còn được gọi là modus có độ dài bằng hai lần hoặc ba lần dấu ngân lần_lượt là modus perfectus hay âm_điệu đủ hoặc modus imperfectus hay âm_điệu thiếu Vitry phát_triển thêm một bước khi chỉ ra một đơn_vị đúng của một bản_nhạc cho trước ở phần mở_đầu bằng cách sử_dụng ký_hiệu do nhịp tương_đương với chỉ_số nhịp time signature mà chúng_ta sử_dụng ngày_nay Tempus perfectus được ký_hiệu bằng một vòng_tròn trong khi imperfectus được ký_hiệu bằng một_nửa vòng trong ký_hiệu C mà chúng_ta sử_dụng hiện_nay tương_ứng với chỉ_số nhịp 4 4 thực_chất có nguồn_gốc từ ký_hiệu này chứ không phải là chữ_viết tắt của phách thường common time như rất nhiều người vẫn nghĩ Trong khi rất nhiều trong số những cách_tân này được cho là của Vitry và phần_nào đó được trình_bày trong luận_thuyết Ars_Nova thì thực_chất những biện_pháp hoàn_thiện và có hệ_thống nhất về cách đo nhịp mới của Ars_Nova lại được đưa ra bởi Jehan des Mars một người họ_hàng sống cùng thời với Vitry_Rất nhiều học_giả với lý_do thiếu bằng_chứng tích_cực về sở_hữu giờ_đây coi luận_thuyết của Vitry là của tác_giả vô_danh nhưng điều này cũng không làm giảm bớt tầm quan_trọng lịch_sử của sự ra_đời của hệ_thống ký_hiệu nhịp Tuy_nhiên điều này lại khiến cho học_giả đầu_tiên cho thể định_danh đã chấp_nhận và giải_thích hệ_thống đo nhịp là Muris người có_thể nói là đã hoàn_thiện những gì Garlandia đã thực_hiện đối_với nhịp_điệu Trong suốt thời_kỳ Trung_cổ hầu_hết các tác_phẩm âm_nhạc đều được soạn_thảo sử_dụng tempus đủ là chủ_yếu với những hiệu_ứng đặc_biệt được tạo bởi những phân_đoạn sử_dụng tempus thiếu hiện_nay đang có những cuộc tranh_luận lớn giữa các nhà_nghiên_cứu âm_nhạc về độ dài của đấu ngân trong những phân_đoạn này có được giữ nguyên hay đã thay_đổi khi biểu_diễn và nếu nó được thay_đổi thì theo nguyên_tắc nào Phong_cách nhạc Ars_Nova vẫn giữ nguyên hệ_thống nhịp ban_đầu của nó cho đến khi các tác_phẩm sử_dụng đảo_phách theo phong_cách nhạc Ars subtilior ra_đời cuối thế_kỷ 14 với đặc_điểm vô_cùng phức_tạp về nhịp_điệu và ký_âm Nhánh âm_nhạc này ra_đời đã đẩy tính tự_do về nhịp_điệu đặt ra trong thời Ars_Nova tới giới_hạn của nó với một_số vở soạn nhạc mang âm_hưởng khác lạ được viết sử_dụng đồng_thời nhiều ký_hiệu nhịp khác nhau Tính phức_tạp về nhịp_điệu của âm_nhạc trong giai_đoạn này được nhận ra khi so_sánh nó với âm_nhạc của thế_kỷ 20 Đóng vai_trò quan_trọng không kém trong toàn_bộ lịch_sử âm_nhạc phương Tây là sự thay_đổi về cấu_tạo đến_cùng với sự ra_đời của nhạc phức_điệu polyphony Sự ra_đời này đưa âm_nhạc phương Tây trở_thành thể_loại âm_nhạc thống_trị bởi hoà_âm như chúng_ta biết ngày_nay Khởi_nguồn của sự phát_triển này được tìm thấy từ hai luận_thuyết âm_nhạc của tác_giả vô_danh nhưng lại được truyền bát vô_cùng rộng_rãi là Musica và Scolica enchiriadis Những văn_bản này được cho là ra_đời vào_khoảng thời_gian giữa thế_kỷ thứ 9 Chúng mô_tả một kỹ_thuật dường_như đã được hình_thành và thực_hành rất nhiều vào thời_gian đó Nhạc polyphony thời_kỳ đầu dựa trên ba quãng đơn và ba quãng kết_hợp Nhóm đầu_tiên gồm có các quãng bốn năm và tám trong khi nhóm thứ hai gồm các nhóm quãng tám cộng bốn tám cộng năm và quãng tám kép Phương_pháp mới này được các tác_giả của hai luận_thuyết đặt tên là organum Organum có_thể được phân_loại hơn_nữa dựa trên giai_đoạn thời_gian trong đó nó được viết ra Những organum đầu_tiên được mô_tả trong cuốn enchiriadis có_thể được coi là organum chính_xác Organum chính_xác lại có_thể chia ra làm hai thể_loại là diapente organum ở quãng năm và diatesseron organum ở quãng bốn Tuy_nhiên cả hai loại organum chính_xác này đều có vấn_đề với những nguyên_lý âm_nhạc đương_thời Dù bất_kỳ loại nào trong chúng chơi song_song một đoạn thánh_ca gốc quá lâu tuỳ theo âm_điệu sẽ tạo ra một tam âm Vấn_đề này sau đó được giải_quyết phần_nào với sự ra_đời của loại organum thứ hai Thể_loại organum thứ hai này được gọi là organum tự_do Điều phân_biệt nó khỏi thể_loại trước đó là các phần của nó không_chỉ chơi theo phép song_hành mà_còn theo phép xiên chéo hoặc đối_nghịch Điều này giúp nó tránh được sự xuất_hiện của tam âm đáng sợ Hình_thức cuối_cùng của organum được biết đến là melismatic organum phát_triển xa hơn nhiều so với tất_cả các thể_loại nhạc phức_điệu ra_đời cho đến thời_điểm đó Theo phong các mới này các nốt không được chơi đối_với nhau mà trở_thành một chuỗi âm liên_tục được phụ_hoạ bởi một chuỗi khác gồm các nốt_nhạc thể_hiện cho cùng một âm_tiết Hình_thức organum cuối_cùng này được hợp_nhất bởi nhà soạn nhạc polyphone nổi_tiếng nhất đương_thời là Léonin_Ông đã kết_hợp phong_cách này với nhịp kiểu discant trong đó sử_dụng nhịp điều để tạo ra cao_trào của một tác_phẩm organum Bước phát_triển cao nhất của thể_loại organum đôi_lúc được coi như trường Notre_Dame của polyphony vì đó là nơi ở của Léonin và học_trò của ông Péonin_Hơn nữa thể_loại polyphony này ảnh_hưởng tới tất_cả những phong_cách sau đó với những bản polyphony motet bắt_đầu như một biến_thể của những organum Notre_Dame sẵn có Một nhân_tố quan_trọng khác của lý_thuyết âm_nhạc Trung_cổ là hệ_thống cung_bậc âm_thanh độc_nhất từ đó các nốt được sắp_xếp và được hiểu Trong suốt thời_kỳ Trung_Cổ hệ_thống sắp_xếp một loạt các bước toàn_bộ hoặc 1 2 bước mà ngày_nay chúng_ta gọi là âm_giai được gọi là âm_điệu Hệ_thống âm_điệu hoạt_động giống như âm_giai trong âm_nhạc ngày_nay đóng vai_trò tạo ra quy_tắc và chất_liệu cho việc viết giai_điệu Có tám âm_điệu nhà_thờ bao_gồm Dorian_Hypodorian_Phrygian_Hypophrygian Lydian_Hypolydian_Mixolydian và Hypomixolydian_Có rất nhiều thông_tin về tám âm_điệu này cũng như những phương_pháp thực_hành áp_dụng cho chúng được mã_hoá lại bởi nhà lý_luận thế_kỷ 11 Johannes_Afflighemensis_Trong tác_phẩm của mình ông đã mô_tả ba yếu_tố xác_định cho mối âm_điệu finalis confinalis và ambitus Finalis là thanh_âm chủ_đạo của một âm_điệu còn được gọi là âm cuối Confinalis giai_điệu thuật lại đôi_lúc được gọi là tenor là thanh_âm chủ_chốt trong một giai_điệu thường là thanh_âm được lặp lại nhiều nhất trong toàn_bộ bản_nhạc Và cuối_cùng là ambitus âm_vực tức mức_độ dao_động âm_vực tối_đa quy_định cho mỗi_một âm_điệu Tám âm_điệu này còn có_thể phần chia vào bốn cặp dựa trên finalis của chúng Các nhà lý_luận thời trung_cổ gọi mỗi cặp này này meneriae và đánh_dấu chúng bằng những chữ_số Hy_Lạp cổ_đại Những âm điều có các chữ d e f và g ở âm cuối lần_lượt được xếp vào nhóm protus deuterus tritus và tetrardus Các nhóm này lại có_thể được phân_chia thêm nữa dựa trên âm_điệu đó là xác_định hay kết chéo Sự phân_chia này dựa trên âm_vực của âm_điệu liên_quan tới âm cuối Trong đó những âm_điệu xác_định có âm_vực khoảng một quáng tám một tông cao hơn hoặc thấp hơn có_thể chấp_nhận được và bắt_đầu từ âm cuối trong khi những âm_điệu kết chéo dù vẫn trải rộng một quãng tám lại bắt_đầu ở một quãng bốn đủ thấp hơn so với âm xác_định Một điểm thú_vị khác về hệ_thống âm_điệu là sự chấp_nhận rộng_rãi của nốt B thay cho nốt Bb dù âm_điệu đó là gì đi_chăng_nữa Sự bao_hàm này có nhiều tác_dụng mà một trong số tác_dụng chung nhất_là nhằm tránh gây ra những khó_khăn trong giai_điệu mà chính là sự xuất_hiện của tam âm Các âm_điệu nhà_thờ này dù mang tên Hy_Lạp lại có rất ít liên_hệ với các âm_điệu được đặt ra bởi các nhà lý_luận Hy_Lạp Thay vào đó hầu_hết các thuật_ngữ dường_như đều do các nhà lý_luận thời trung_cổ lạm_dụng tiếng Hy_Lạp mà ra Và dù không có mối liên_hệ nào tới các âm_điệu do người Hy_Lạp cổ_đại đặt ra việc lạm_dụng các thuật_ngữ tiếng Hy_Lạp này lại chỉ ra một khả_năng thú_vị về nguồn_gốc từ những giai_điệu tôn_giáo thời_kỳ Đông_La_Mã_Hy Lạp_Hệ_thống này được gọi là oktoechos và cũng phân_chia thành tám mục gọi là echoi Có_thể tham_khảo lý_thuyết âm_nhạc cổ_đại từ những nhà lý_luận sau Isidro thành Sevilla_Aurelianus_Reomensis_Odon thành Cluny_Guido thành Arezzo_Hermannus_Contractus_Johannes Cotto_Johannes_Afflighemensis_Johannes de Muris_Franco thàn Köln_Johannes de Garlandia_Johannes_Gallicus_Anonymous IV Marchetto da Padova_Marchettus xứ Padua_Jacques thành Liège_Johannes de Grocheo_Pierre de la Croix và Philippe de Vitry_Giai đoạn Thượng kỳ Trung_cổ trước 1150 Thánh_ca truyền_thống thời_kỳ đầu Thánh_ca Chant hay plainsong là loại_hình nhạc tôn_giáo đơn_âm dành cho các nhà_thờ Thiên_Chúa_giáo được biết đến sớm nhất Các giai_điệu dân_ca truyền_thông psalm của người Do Thái_Synagogue có ảnh_hưởng mạnh_mẽ tới các khúc thánh_ca Thiên_Chúa_giáo Thánh_ca được phát_triển riêng_rẽ ở rất nhiều trung_tâm tại châu_Âu_Ngoài những vùng quan_trọng nhất là Roma_Hispania_Gaul_Milano và Ireland còn có những khu_vực khác Những khúc thánh_ca này đều ra_đời nhắm mục_đích hỗ_trợ cho cho các nghi_lễ tôn_giáo địa_phương dùng trong các dịp Thánh lễ Mass_Mỗi thời_đại lại hình_thành lên những khúc thánh_ca và nguyên_tắc cho các nghi_thức riêng Tây_Ban_Nha và Bồ_Đào_Nha sử_dụng thánh_ca Mozarabic và có ảnh_hưởng tới âm_nhạc Bắc_Phi_Các bài thánh_ca Mozarabic thậm_chí còn tồn_tại qua thời_kỳ thống_trị của Hồi_giáo mặc_dù đây là một nhánh cô_lập trong nhạc tôn_giáo sau_này đã bị mai_một nhằm củng_cố tính phù_hợp cho toàn_thể loại âm_nhạc tôn_giáo Ở Milan thánh_ca Ambrosian tên đặt theo Thánh_Ambrose trở_thành chuẩn_mực trong khi thánh_ca Deneventan lại được phát_triển ở Benevento một trung_tâm tôn_giáo khác của Italia_Thánh ca Gallican được sử_dụng ở Gaul và thánh_ca Celt phát_triển ở Ireland và Anh Quốc Vào khoảng năm 1011 sau công_nguyên các Nhà_thờ Công_giáo Rôma muốn tiêu_chuẩn_hoá Thánh lễ và thánh_ca Đây là thời_điểm Roma là trung_tâm tôn_giáo của Tây_Âu trong khi Paris là trung_tâm chính_trị Những nỗ_lực cho việc tiêu_chuẩn_hoá chủ_yếu bao_gồm việc kết_hợp thánh_ca của hai vùng Roma và Gallic_Hình_thức thánh_ca này được biết đến với cái tên Thánh_ca Gregorian_Vào thế_kỷ 12 và 13 thánh_ca Gregoria phát_triển lấn_át tất_cả các thể_loại thánh_ca khác của châu_Âu ngoại_trừ thánh_ca Ambrosian ở Milan và thánh_ca Mozarabic ở một_số khu_vực đặc_biệt thuộc về nhà_thờ Tây_Ban_Nha Nhạc phức âm thời_kỳ đầu Organum_Khoảng cuối thế_kỷ 9 ca_sĩ ở các tu_viện như St_Gall tại Thuỵ_Sĩ bắt_đầu thử_nghiệm với việc thêm yếu_tố khác vào trong thánh_ca thường thấy nhất và một giọng khác hát song_song hầu_hết cao hơn bè ban_đầu một quãng bốn hoặc năm đủ Thể_loại nhạc này được gọi là organum và đại_diện cho hình_thức hoà_âm và đặc_biệt và đối âm sơ_khai Trải qua nhiều thế_kỷ organum phát_triển theo rất nhiều hướng khác nhau Một trong những hình_thức phát_triển đáng chú ý nhất của thể_loại nhạc này là sự ra_đời của florid organum vào_khoảng năm 1100 đôi_lúc được dọi là Trường_học Thánh_Martial đặt theo tên một tu_viện ở Trung_Nam nước Pháp nơi còn lưu_giữ những bản_nhạc phổ viết_tay tốt thất của thể_loại nhạc này Trong florid organum bè gốc được hát ở những nốt dài trong khi một giọng kèm theo sẽ hát rất nhiều nốt theo mỗi_một nốt chính thường theo lối rất tỉ_mỉ tất_cả nhằm nhấn_mạnh hoà_âm đủ quãng bốn năm và tám như trong hình_thức organum ban_đầu Những bước phát_triển tiếp_theo của thể_loại nhạc này diễn ra ở Anh nơi các quãng ba được đặc_biệt ưu_ái và nơi các bản organum hầu_như được ứng_tác trên những điệu thánh_ca có sẵn và ở Notre_Dame_Paris nơi trở_thành trung_tâm của các hoạt_động sáng_tạo âm_nhạc trong suốt thế_kỷ 13 Rất nhiều tác_phẩm âm_nhạc ra_đời trong giai_đoạn Thượng kỳ Trung_cổ là vô_danh Một_số có_thể có tên thì hầu_như là của các nhà_thơ hoặc những người viết lời bài hát trong khi làn_điệu dựa trên đó họ phổ lời lại được viết bởi người khác Vai_trò của nhạc đơn_âm trong thời_kỳ trung_cổ không phải lúc_nào cũng đáng tin_cậy những bản_nhạc viết_tay từ thời_kỳ này còn tồn_tại đến ngày_nay bao_gồm Musica_Enchiriadis_Codex_Calixtinus của Santiago de Compostela và Winchester_Troper_Để biết thêm thông_tin về các nhà soạn nhạc nhà_thơ trong giai_đoạn Thượng kỳ Trung_cổ mởi tìm tư_liệu về Giáo_hoàng Grêgôriô I_Thánh_Goderic Hildegard xứ Bingen_Hucbald_Notker_Balbulus Odon thành Arezzo_Odon thành Cluny và Tutilo_Kịch tôn_giáo Một loạt hình âm_nhạc truyền_thống khác của châu_Âu ra_đời vào thời Thượng kỳ Trung_cổ là kịch tôn_giáo Ở hình_thức nguyên_thuỷ thể_loại này có_thể đại_diện cho loại_hình kịch La_Mã kết_hợp với những câu_chuyện trong Kinh_thánh chủ_yếu là từ truyền_thuyết Gospel_Passion và các vị Thánh của Thiên_Chúa_giáo Ở mỗi vùng miền của châu_Âu lại có một hình_thức nhạc_kịch hoặc bán nhạc_kịch truyền_thống riêng ra_đời trong thời Trung_cổ trong đó có sự kết_hợp giữa diễn_xuất lời thoại hát và các nhạc_cụ chơi kèm theo một hình_thức nào đó Những vở kịch này có_thể được biểu_diễn bởi các diễn_viên và nhạc_sĩ lưu_động Rất nhiều trong số đó đã được bảo_tồn khá tốt để ngày ngay chúng_ta có_thể phục_dựng lại được chẳng_hạn Ludus_Danielis_Vở kịch của Daniel mới được thu_hình gần đây Goliard_Goliard là những nhạc_sĩ thi_sỹ lưu_động của châu_Âu thời_kỳ từ thế_kỷ 10 đến giữa thế_kỷ 13 Hầu_hết trong số họ là các học_giả hoặc tu_sỹ và họ viết cũng như hát bằng tiếng Latin_Mặc dù rất nhiều bài thơ thời_kỳ này còn tồn_tại đến nay nhưng phần nhạc thì còn lưu_giữ được rất ít Rất có_thể loại_hình này có ảnh_hưởng tới thể_loại nhạc truyền_thống troubadour trouvère ra_đời sau đó Hầu_hết phần lời thơ về đề_tài thế_tục trong khi một_số ca_khúc thể_hiện những ý_tưởng tôn_giáo một_số khác lại đả_kích các thói rượu_chè trác_táng dâm_đãng Họ là những người phản_đối những mâu_thuẫn ngày_càng tăng trong Giáo_hội chẳng_hạn như sự thất_bại của các cuộc thập_tự_chinh và lạm_dụng tài_chính thể_hiện bản_thân thông_qua thơ bài hát và hiệu_suất Trung kỳ Trung_cổ 1150 1300 Ars_Antiqua_Sự nở hoa của thể_loại nhạc phức âm Trường_học Notre_Dame hình_thành vào những năm 1150 tới 1250 tương ức với những thành_tựu rực_rỡ trong kiến_trúc Gothic thực_tế trung_tâm của hoạt_động này chính là nhà_thờ Notre_Dame_Đôi lúc âm_nhạc của thời_kỳ này được gọi là trường Paris hay Organum_Paris và đại_diện cho thời_kỳ đầu của thể_loại nhạc sau_này được biết đến với cái tên Ars antiqua Đây là giai_đoạn mà trong đó ký_âm về giai_điệu lần đầu_tiên xuất_hiện trong âm_nhạc phương Tây chủ_yếu là phương_pháp dựa trên cấu_trúc của ký_âm giai_điệu gọi là nốt nhịp Đây cũng là thời_kỳ trong đó các khái_niệm về cấu_trúc chính_thức được phát_triển trong đó chú_trọng tới các tác_động bộ_phận bối_cảnh và cấu_trúc Các nhà soạn nhạc thời_kỳ này thay_thế florid và discan organum mang tính nốt đối nốt trái_ngược với sự tiếp_nối của rất nhiều nốt cùng một âm_tiết đối_với một nốt kéo_dài có trong thể_loại florid và tạo ra rất nhiều loại_hình âm_nhạc mới clausulae là phần các nốt cùng âm_tiết xuất_phát từ các organum được làm cho phù_hợp với ca_từ mới và phần nhạc được trau_chuốt hơn conductus là ca_khúc cho một hoặc nhiều giọng hát theo giai_điệu có_thể là kế_thừa từ thể_loại nào đó và tropes là thể_loại chèn thêm ca_từ và đôi_khi là phần nhạc mới và những khúc thánh_ca cũ Tất_cả những thể_loại mới này đều chung đặc_điểm dựa trên thánh_ca đó là một trong các giọng thường là ba hoặc đôi_khi là bốn gần như là âm trầm nhất_thời điểm này là giọng tenor hát giai_điệu thánh_ca mặc_dù với cách soạn các nốt có độ dài tự_do qua đó những giọng khác hát organum Ngoại_lệ của phương_pháp soạn nhạc này là thể_loại conductus có hai giọng được soạn một_cách tự_do trong suốt toàn_bộ tác_phẩm Motet là một trong những loại_hình âm_nhạc quan_trọng nhất của âm_nhạc thời_kỳ Trung_cổ và Phục_Hưng có nguồn_gốc từ thể_loại clausulae giai_đoạn Notre_Dame đặc_biệt là hình_thức sử_dụng nhiều giọng hát được trau_chuốt bởi Pérotin người đặt những viên gạch nền_tảng cho thể_loại này bằng cách thay_thế rất nhiều tác_phẩm florid clausulae dài của thầy_giáo ông Léonin như canon của nhà_thờ bằng những tác_phẩm mang phong_cách discant Dần_dần các tác_phẩm thay_thế này được tập_hợp lại thành cả một cuốn sách có_thể sử_dụng được trong hoặc ngoài rất nhiều khúc thánh_ca Trên thực_tế cấu_trúc này có_thể áp_dụng vào nhiều thể_loại hơn và clausulae có_thể biểu_diễn độc_lập cả trong những phần khác của thánh lễ hoặc trong những nghi_lễ cá_nhân Nhờ vậy clausulae được thêm vào ca_từ phi tôn_giáo và được phát_triển hơn_nữa thành một hình_thức âm_nhạc hết_sức trau_chuốt phức_tạp và tinh_tế của thế_kỷ 14 thời_kỳ âm_nhạc Ars nova Những bản_nhạc viết_tay còn được bảo_tồn đến nay bao_gồm Montpellier_Codex_Bamberg_Codex và Las_Huelgas_Codex_Các nhà soạn nhạc của thời_kỳ này gồm có Léonin_Pérotin_W de Wycombe_Adam de St_Victor và Pierre de la Croix_Petrus được cho là người tạo ra sự cách_tân khi viết hơn ba nốt trong để khớp với độ dài của một dấu ngân Cách_tân này tiếp_nối bởi cách_tân về tempus thiếu cái đã sản_sinh ra thời_kỳ mà ngày_nay chúng_ta gọi là motet của Pérotin_Những tác_phẩm cuối thế_kỷ 13 này có ba hoặc bốn phần và có nhiều lớp ca_từ được hát cùng một lúc Ban_đầu bè tenor nguồn_gốc từ tiếng Latin nghĩa_là giữ hát ở trong những bè thánh_ca nghi_lễ có sẵn bằng tiếng Latin gốc trong khi đó ca_từ của một_hai hoặc thậm_chí ba bè khác hát lên trên gọi là voces organales đưa ra bình_luận về các đề_tài tôn_giáo bằng tiếng Latin hoặc tiếng Pháp Giá_trị nhịp của những voces organales giảm xuống khi các phần được nhân lên với duplum phần trên bè tenor có giá_trị nhịp nhỏ hơn tenor bè triplum giọng cao hơn duplum có giá_trị nghịp nhỏ hơn duplum và cứ thế tiếp_tục Qua thời_gian những voces organales có ca_từ mang nội_dung thế_tục tăng lên và phần ca_từ tôn_giáo ở bè tenor ngày_càng giảm đi Bản Motet của Pérotin là một thể loại có tính phức_tạp cao với sự pha_trộn của rất nhiều dấu ngân nốt_tròn với nốt nhịp và đôi_lúc là sự thay_thế mức_độ ngày_càng tăng của các bài hát thế_tục cho khúc thánh_ca trong bè tenor Thực_tế sự phức_tạp_hoá về giai_điệu này sẽ trở_thành đặc_điểm nền_tảng cho thế_kỷ 14 từ đó âm_nhạc Pháp Italia và Anh sẽ phát_triển theo nhiều con đường khác nhau Cantigas de Santa_Maria_Cantigas de Santa_Maria_Thánh ca của Thánh_Maria bao_gồm 420 bài thơ với ký_hiệu âm_nhạc viết bằng tiếng Galicia_Bồ_Đào_Nha trong suốt triều_đại Alfonso_X_El_Sabio 1221 1284 và thường được cho là của ông ta Đây là một trong những bộ sưu_tập lớn nhất của đơn_âm solo bài hát từ thời Trung_Cổ và được đặc_trưng bởi đề_cập đến Đức Trinh_Nữ Maria trong mỗi bài hát trong khi mỗi bài hát thứ mười là một bài thánh_ca Các bản_thảo đã sống_sót trong bốn codices hai tại El_Escorial tại Thư_viện Quốc_gia Madrid và một ở Firenze_Ý Một số có thu nhỏ hiển_thị màu cặp của các nhạc_sĩ chơi nhiều loại nhạc_cụ Troubadour và trouvère Âm_nhạc của troubadour và trouvère là mẹ đẻ của các bài hát thế_tục đơn_âm truyền_thống có_thể có nhạc_cụ chơi kèm theo hát bởi những nhạc_sĩ chuyên_nghiệp đôi_khi là các nhạc_sĩ lưu_động những người mà khả_năng của một nhà_thơ trong họ cũng tương_đương với khả_năng của một ca_sĩ và người chơi nhạc_cụ Troubadour sử_dụng tiếng Occtitan được gọi là tiếng d oc hay tiếng Provençal thuộc nhóm ngôn_ngữ Rôman được nói ở Occitania thuộc miền Nam nước Pháp thung_lũng Occitan của Ý Monaco và tại thung_lũng Aran của Tây_Ban_Nha trong khi trouvère sử_dụng tiếng Pháp Cổ còn được gọi là tiếng d oil Thời_kỳ nhạc troubadour tương_ứng với sự nở hoa của đời_sống văn_hoá ở Provence kéo_dài trong suốt thế_kỷ 12 và sang thập_kỷ đầu của thế_kỷ 13 Chủ_đề tiêu_biểu của thời_kỳ này là về chiến_tranh các hiệp_sĩ và tình_yêu quý_tộc trong cung_đình Nhạc troubadour lụi tàn cùng với cuộc thập_tự_chinh Albigen do Giáo_hoàng Innôcentê_II khởi_xướng nhằm loại_trừ những kẻ dị_giáo Cather và những nam_tước miền bắc muốn tước_đoạt sự trù_phú của miền nam Những bản_nhạc troubadour còn sót lại lưu_lạc tới Bồ_Đào_Nha Tây_Ban_Nha hay Bắc_Ý hoặc Bắc_Pháp nơi phát_triển của nhạc truyền_thống trouvère tại đó khả_năng và kỹ_thuật của chúng tạo nên những bước phát_triển sau_này của văn_hoá nhạc thế_tục địa_phương Nhạc trouvère cũng tượng tự nhạc troubadour nhưng có_thể tồn_tại đến thế_kỷ 13 mà không chịu sự tác_động của cuộc Thập_tự_chinh Albigensian_Hầu hết trong số hơn 2000 bài hát trouvère có nhạc đi kèm còn lại đến đều cho thấy sự tinh_tế tuyệt_vời cả về nhạc lẫn ca_từ Nhạc truyền_thống Minne của người Đức cũng giống với nhạc troubabour và trouvère tuy_nhiên có rất ít tư_liệu về loại_hình âm_nhạc này được tìm thấy ngày_nay các nguồn thông_tin về nhạc Minne còn lưu_giữ hầu_hết đều thuộc về những thế_kỷ mà loại_hình này đã đi vào thoái_trào dẫn tới những tranh_cãi về mức_độ chính_xác của chúng Trong những tác_phẩm Minne còn lại đến nay phải kể đến Wolfram von Eschenbach_Walther von der Vogelweide và Neidhart von Reuental_BULLET_Các giai_điệu Troubadours còn lại đến nay gồm BULLET Aimeric de Belenoi_BULLET_Aimeric de Peguilhan_BULLET_Albertet de Sestaro_BULLET_Arnaut_Daniel BULLET Arnaut de Maruoill_BULLET_Beatritz de Dia_BULLET_Berenguier de Palazol_BULLET_Bernart de Ventadorn_BULLET_Bertran de Born_BULLET_Blacasset_BULLET Cadenet_BULLET_Daude de Pradas_BULLET_Denis của Bồ_Đào_Nha BULLET Folquet de Marselha_BULLET_Gaucelm_Faidit BULLET Gui d Ussel_BULLET_Guilhem_Ademar BULLET Guilhem_Augier_Novella_BULLET Guilhem_Magret_BULLET_Guilhem de Saint_Leidier_BULLET_Guiraut de Bornelh_BULLET_Guiraut d Espanha_BULLET_Guiraut_Riquier BULLET Jaufre_Rudel_BULLET_Jordan Bonel_BULLET_Marcabru_BULLET Monge de Montaudon_BULLET_Peire d Alvernhe_BULLET_Peire_Cardenal BULLET Peire_Raimon de Tolosa_BULLET_Peire_Vidal BULLET Peirol_BULLET_Perdigon_BULLET Pistoleta_BULLET_Pons d Ortaffa_BULLET_Pons de Capduoill_BULLET_Raimbaut d Aurenga_BULLET_Raimbaut de Vaqueiras_BULLET_Raimon_Jordan BULLET Raimon de Miraval_BULLET_Rigaut de Berbezilh_BULLET_Uc_Brunet BULLET Uc de Saint_Circ_BULLET_Guillaume de Poitiers_BULLET_Niên đại các nhà soạn nhạc thời Trung_cổ Hạ_Kỳ trung_cổ 1300 1400 Pháp Ars nova Ars nova là một trong số_ít thời_kỳ âm_nhạc có mốc thời_gian khởi_đầu và phát_triển khá rõ_ràng trong lịch_sử âm_nhạc trung_cổ vì nó tương_ứng với sự ra_đời của Roman de Fauvel_Câu chuyện của quỷ Nâu_Vàng một tác_phẩm nhạc thơ đồ_sộ vào những năm 1310 và 1314 Roman de Fauvel châm_biếm sự lộng_hành của nhà_thờ trung_cổ và sử_dụng các thể_loại nhạc trung_cổ như motet lais rondeaux và một_số thể_loại nhạc thế_tục mới hình_thành thời_gian này Trong khi hầu_hết các tác_phẩm âm_nhạc đương_thời đều không rõ tác_giả tác_phẩm này được biết đến với rất nhiều phần nhạc soạn bởi Philippe de Vitry một trong những nhà soạn nhạc motet isorhythmic từ có nguồn_gốc tiếng Hy_Lạp nghĩa_là cùng một nhịp_điệu Motet isorhythmic là một bước phát_triển đặc_trưng trong âm_nhạc của thế_kỷ 14 được hoàn_thiện bởi Guillaume de Machaut nhà soạn nhạc giỏi nhất đương_thời Trong suốt thời_kỳ Ars nova nhạc thế_tục đạt được tính phức_điệu tinh_tế vốn chỉ có trong nhạc tôn_giáo trước đó So với nhạc thế_tục đầu thời_kỳ Phục_Hưng thì bước phát_triển này không hề gây ngạc_nhiên trong khi loại_hình này được coi là nhạc trung_cổ đặc_trưng thì các lực_lượng xã_hội sáng_tạo ra thể_loại âm_nhạc này cũng chính là những người đặt nền_móng cho sự phát_triển của nền văn_học nghệ_thuật Phục_Hưng tại Ý khó có_thể phân_tách rạch_ròi mốc thời_gian giữa thời_kỳ Trung_cổ và thời_kỳ Phục_Hưng đặc_biệt nếu dựa trên các tiêu_chí về sự phát_triển các loại_hình nghệ_thuật như âm_nhạc và hội_hoạ Thuật_ngữ Ars nova nghệ_thuật mới hay kỹ_thuật mới được Philippe de Vitry đặt ra khi sử_dụng nó làm tựa đề cho một trong những bản luận_thuyết của ông dường_như được viết vào năm 1322 nhằm phân_biệt thực_tiễn âm_nhạc đương_thời khỏi những thời_kỳ trước đó Thể_loại âm_nhạc thế_tục chiếm ưu_thế trong thời_kỳ Ars nova là chanson vì nó sẽ tiếp_tục phát_triển tại Pháp trong suốt hai thế_kỷ tiếp_theo Các tác_phẩm thuộc thể_loại này được soạn để phổ nhạc cho những bài thơ sẵn có do_đó chúng cũng được gọi là thể_loại cố_định của rondeau ballade và virelai Những loại_hình này có ảnh_hưởng đáng_kể tới sự phát_triển của cấu_trúc âm_nhạc theo cách chúng_ta cảm_nhận thậm_chí là cho tới tận ngày_nay chẳng_hạn cấu_tứ trong nhịp_điệu ouvert clos dùng chung trong cả ba thể_loại nhạc này yêu_cầu một_cách thể_hiện âm_nhạc cái có ảnh_hưởng trực_tiếp tới quan_niệm về tiền_đề và hậu_tố hiện_đại Cũng trong thời_gian này các giai_điệu truyền_thống lâu_đời quy đinh trong Thánh lễ cũng được đặt ra Truyền_thống này bắt_đầu từ giữa thế_kỷ 14 với những chùm nhạc đơn_lập hoặc theo cặp của Kyries_Glorias_Nhưng_Machaut mới được coi là người soạn ra những khúc nhạc thánh lễ đầu_tiên được cho là hoàn_chỉnh Âm_nhạc thời_kỳ Ars nova rất chú_trọng đến các bè và sự phức_tạp của nhịp_điệu Các quãng thuận là quãng năm và tám trong khi quãng ba và sáu được coi là quãng nghịch Sự nhảy quãng của nhiều hơn một quãng sáu trong các giọng đơn thường_xuyên được sử_dụng dẫn tới việc sử_dụng rất nhiều nhạc_cụ trong biểu_diễn ít_nhất là trong biểu_diễn nhạc thế_tục Các bản_nhạc phổ viết_tay của Pháp còn lại đến này gồm có Ivrea_Codex và Apt_Codex_Để biết thêm về các nhà soạn nhạc Pháp giai_đoạn hạ kỳ Trung_cổ có_thể tìm_hiểu về Jehan de Lescurel_Philippe de Vitry_Guillaume de Machaut_Borlet_Solage và François_Andrieu_Italia_Trecento Hầu thế âm_nhạc thời_kỳ Ars nova đều có nguồn_gốc từ Pháp tuy_nhiên thuật_ngữ này thường được hiểu theo nghĩa rộng để chỉ toàn_bộ âm_nhạc phương Tây thế_kỷ 14 đặc_biệt là để bao_hàm cả âm_nhạc thế_tục tại Ý Ở đó giai_đoạn âm_nhạc này thường được gọi là Trecento_Âm nhạc Ý dường_như luôn được biết đến bởi tính trữ_tình và giàu giai_điệu của nó và điều này rất đúng với nền âm_nhạc của đất_nước này vào thế_kỷ 14 ở rất nhiều khía_cạnh Nhạc thế_tục Ý thời_gian này trong khi nhạc tôn_giáo còn lại rất ít cũng giống như tại Pháp trừ phần ký_âm có đôi_chút khác_biệt thể_hiện một phong_cách được gọi là cantalina với một giọng hát cao_dày dặn được hỗ_trợ bởi hai hoặc thậm_chí chỉ một có khá nhiều tác_phẩm nhạc Trecento của Ý chỉ dành cho hai giọng hát giọng khác hát theo nhịp chậm và đều hơn Cấu_trúc này được sử_dụng cả trong các thể_loại nhạc thế_tục phổ_biến của Ý ở thế_kỷ 15 và 16 và có ảnh_hưởng lớn tới sự phát_triển của cấu_trúc trio sau ngày cái tạo nên cuộc cách_tân trong âm_nhạc thế_kỷ 17 Có ba loại_hình cho các tác_phẩm nhạc thế_tục thời Trecento_Một là madrigal không giống madrigal của 150 250 năm trước mà có hình_thức giống khổ thơ điệp_khúc Các khổ thơ ba dòng mỗi khổ chứa những ca_từ khác nhau hoán_đổi với hai dòng ritornello tức đoạn nhạc cứ lặp_đi_lặp_lại có chu_kỳ trong suốt chiều dài tác_phẩm với cùng một phần ca_từ ở mỗi_một khổ Có_thể chúng_ta sẽ thấy ảnh_hưởng của nó trong ritornello của âm_nhạc cuối thời_kỳ Phục_Hưng và thời_kỳ Barốc trong đó cũng có những đoạn nhạc giống nhau lặp_đi_lặp_lại tương_phản với những phần khác hẳn nhau quanh nó Một hình_thức khác caccia hát đuổi được viết cho hai giọng hát đối âm cùng lúc Đôi_khi thể_loại này cũng chứa ritornello có lúc được viết theo phong_cách đối âm Thông_thường tên của thể_loại này được hiểu theo hai nghĩa vì phần ca_từ của caccia chủ_yếu là về về săn_bắn và liên_quan tới những hoạt_động ngoài_trời hoặc ít_ra là những cảnh có đầy chất hành_động Thể_loại chính thứ ba là ballata nếu nhìn sơ qua sẽ thấy nét tương_đồng với thể_loại virelai của Pháp Các bản_nhạc phổ Italia viết_tay còn đến ngày_nay bao_gồm Squarcialupi_Codex và Rossi_Codex_Có_thể tìm_hiểu các thêm về các nhà soạn nhạc thời trung_cổ tại Ý như Francesco_Landini_Gherardello da Firenze_Andrea da Firenze_Lorenzo da Firenze_Giovanni da Firenze tức Giovanni da Cascia_Bartolino da Padova_Jacopo da Bologna_Donato da Cascia_Lorenzo_Masini_Niccolò da Perugia và Maestro_Piero_Đức_Geisslerlieder Thể_loại Geisslerlieder được biểu_diễn bởi các ban nhạc lang_thang của những người hành_xác những người mong_muốn xoa_dịu nỗi uất_hận của một vị Chúa giận_dữ bằng những bản_nhạc xám hối kết_hợp với tự đày_đoạ thân_xác Có hai giai_đoạn hoạt_động của thể_loại Geisslerlieder một là vào giữa thế_kỷ 13 mà thật không may là không còn bất_cứ một bản_nhạc nào sống_sót cho tới ngày_nay mặc_dù rất nhiều ca_từ của chúng vẫn được lưu_truyền và giai_đoạn khác bắt_đầu từ năm 1349 mà chúng_ta vẫn lưu_giữ được một kho_tàng kha_khá nhạc_phổ và ca_từ nhờ một mục_sư người đã viết về phong_trào âm_nhạc này và ghi_chép lại nhạc_phổ của nó Giai_đoạn thứ hai của Geisslerlieder tương_đồng với thời_gian dịch Cái chết Đen lan_tràn ở châu_Âu và theo các tài_liệu còn lưu lại đây là một trong những thảm_hoạ tồi_tệ nhất lịch_sử châu_lục này Cả hai giai_đoạn hoạt_động của loại_hình nhạc Geisslerlieder đều diễn ra chủ_yếu ở Đức Ngoài_ra cũng có những tác_phẩm nhạc phức âm có ảnh_hưởng từ Pháp được viết tại một_số vùng của nước Đức nhưng chúng lại phần_nào kém tinh_tế hơn khuôn_mẫu từ đó chúng bắt_chước Nói một_cách công_bằng đối_với hầu_hết các nhà soạn nhạc của các tác_phẩm này hầu_hết những bản_nhạc phổ sống_sót tới ngày_nay đều cho thấy chúng được sao_chép với sự cực_kỳ thiếu hiểu_biết và chứa đầy lỗi tới mức khiến cho việc đánh_giá giá_trị đích_thực của âm_nhạc giai_đoạn này là điều bất_khả_thi Chủ_nghĩa kiểu_cách và Ars subtilior Như_thường thấy ở mỗi thoái_trào của một thời_kỳ âm_nhạc giai_đoạn kết_thúc thời_kỳ Trung_cổ được dánh đấu bởi phong_cách âm_nhạc mang tính kiểu_cách cao được biết đến với tên gọi Ars_Subtilior_Theo nhiều hình_thức đây là một nỗ_lực nhằm trộn lẫn hai phong_cách âm_nhạc Pháp và Ý Âm_nhạc thời_kỳ này mang tính kiểu_cách cao với sự phức_tạp về nhịp_điệu cái mà không một thời_kỳ âm_nhạc nào có_thể sánh kịp cho tới tận_thế kỷ 20 Trên thực_tế không_chỉ có rất ít tác_phẩm trong suốt năm thế_kỷ rưỡi sau đó sánh kịp độ phức_tạp về nhip điệu của âm_nhạc giai_đoạn này với việc sử_dụng nhấn lệch âm_cực đoan phép đo nhịp vô_cùng rắc_rối đặc_biệt có_thể thấy trong các tác_phẩm nhạc aucenmusik giống như nhạc_phổ bản chanson của Baude_Cordier được viết theo hình trái_tim như trong hình bên chất_liệu âm_nhạc thời_kỳ này cũng rất phức_tạp nhất là trong mối tương_quan với cấu_trúc nhịp_điệu Chúng_ta đã bàn đến việc sử_dụng isorhythm trong âm_nhạc thời_kỳ Ars nova trên thực_tế isorhythm còn tiếp_tục được phát_triển đến cuối thế_kỷ 14 và phải đến tận đầu thế_kỷ 15 mới đạt được đến đỉnh_cao về mức_độ tinh_vi Thay_vì sử_dụng kỹ_thuật isorhythm trong một hoặc hai giọng hoặc hoán_đổi nó giữa các giọng hát một_số tác_phẩm thời_kỳ này hoàn_toàn sử_dụng cấu_trúc isorhythm tới mức thách_thức cả các tác_phẩm nhạc 12 âm của chủ_nghĩa âm_nhạc serialism của thế_kỷ 20 về tính hệ_thống trong việc sắp_xếp nhịp_điệu và các yếu_tố bè giọng Thuật_ngữ chủ_nghĩa kiểu_cách được cách học_giả thời_kỳ sau_này sử_dụng để thể mô_tả tính nghệ_thuật vị nghệ_thuật dẫn tới căn_bệnh hình_thức mà một_số tác_giả bị nhiễm của thời_kỳ Ars subtilior Một trong những nguồn tư_liệu còn đến nay về các tác_phẩm chanson thời_kỳ Ars subtilior là Chantilly_Codex_Có_thể tìm_hiểu các thêm về các nhà soạn nhạc viết theo phong_cách Ars subtilior như Anthonello de Caserta_Philippus de Caserta tức Philipoctus de Caserta_Johannes_Ciconia_Matteo da Perugia_Lorenzo da Firenze_Grimace_Jacob_Senleches và Baude_Cordier_Quá độ lên thời_kỳ Phục_Hưng Việc phận định ranh_giới giữa sự kết_thúc thời_kỳ Trung_cổ và bắt_đầu thời_kỳ Phục_Hưng trong âm_nhạc như đã nói là một điều vô_cùng khó_khăn Trong khi âm_nhạc của thế_kỷ 14 rõ_ràng thuộc về thời_kỳ Trung_cổ thì âm_nhạc đầu thế_kỷ 15 được cho là thuộc về thời_kỳ chuyển_đổi giữa hai nền âm_nhạc Nó không_chỉ duy_trì một_số tiêu_chuẩn của âm_nhạc thời Trung_cổ như cách_thức viết phức_điệu trong đó có sự khác_biệt lớn giữa các phần trong một bản_nhạc về tính_chất vì mỗi phần lại có chức_năng cấu_trúc riêng mà_còn thể_hiện cả những đặc_điểm thuộc về âm_nhạc thời_kỳ Phục_Hưng chẳng_hạn sự phát_triển phong_cách mang tính quốc_tế nhờ sự truyền_bá của các nhạc_sĩ Franco_Flernish ra toàn châu_Âu và về kết_cấu và viêc tăng_cường tính cân_bằng của các phần Các nhà nhạc sử_học không thống_nhất với nhau về thời_điểm bắt_đầu của âm_nhạc Phục_hưng nhưng hầu_hết lại đồng_ý xã_hội Anh vẫn là một xã_hội trung_cổ cho đến đầu thế_kỷ 15 Dù vẫn chưa cho sự động thuận năm 1400 được sử_dụng như một mốc đánh_dấu vì nó nằm trong khoảng thời_gian chủ_nghĩa Phục_Hưng phát_triển chín_muồi ở Ý Sự gia_tăng mức_độ sử_dụng quãng ba như một phụ_âm là một trong những đặc_tính nổi_bật nhất của quá_trình chuyển_giao sang thời_kỳ Phục_Hưng Nhạc phức_điệu bắt_đầu sử_dụng từ thế_kỷ 12 được chau truốt hơn với những tiếng_nói độc_lập cao trong suốt_thể kỷ 14 Với John_Dunstable và các nhà soạn nhạc Anh khác một phần thông_qua kỹ_thuật faburden của địa_phương quá_trình ứng_tác trong đó một bè thánh_ca và phần chính của bản_nhạc được viết ở các quãng sáu song_song phía trên và được phụ_hoạ thêm bởi một giọng hát ở các quãng bốn đủ thấp hơn phần sau_cùng sau_này được biết đến trên khắp trên khắp lục_địa như fauxbordon sự xuất_hiện của quãng ba là một bước phát_triển quan_trọng trong âm_nhạc vì nhờ có phụ_âm Anh Contenance_Angloise này các nhà soạn nhạc Anh thường được gọi là những nhạc_sĩ đầu_tiên ít lập_dị hơn và không thích lên_lớp công_chúng Các xu_hướng nhạc kiểu Anh theo cách hiểu này trở_nên chính muồi và bắt_đầu ảnh_hưởng tới các nhà soạn nhạc trên toàn châu_lục ngay đầu những năm 1420 như có_thể thấy trong các tách phẩm của Dufay một trong những nhà soạn nhạc trẻ đương_thời Trong khi cuộc chiến_tranh Trăm_năm vẫn còn tiếp_diễn giới quý_tộc quân_đội Anh cùng nhà_thờ và tuỳ_tùng chạy sang Pháp và biểu_diễn âm_nhạc của họ tại đây tất_nhiên chúng_ta cũng cần nhớ rằng nước Anh đang nắm quyền thống_trị một_số bộ_phận miền Bắc nước Pháp thời bấy_giờ Các bản_nhạc phổ Anh thời_kỳ này còn lại đến nay bao_gồm Worcester_Fragments_Old_St Andrews_Music_Book_Old Hall_Manuscript và Egerton_Manuscript_Để biết thêm thông_tin về các nhà soạn nhạc góp_phần vào thời_kỳ quá_độ nhạc trung_cổ sang nhạc Phục_hưng có_thể tìm_hiểu thêm về Zacara da Teramo_Paolo da Firenze_Giovanni_Mazzuoli_Antonio da Cividale_Antonius_Romanus_Bartolomeo da Bologna_Roy_Henry_Arnold de Lantins_Leonel_Power và John_Dunstaple Học_tập và đào_tạo Schola_Cantorum_Basiliensis là đại_học âm_nhạc cổ ở Basel_Thuỵ_Sĩ chỉ cung_cấp các khoá đào_tạo thực_hành âm_nhạc toàn thời_gian trong thời_kỳ Trung_Cổ Trong khi Học_viện Burg_Fürstenceck của Đức cung_cấp khoá đạo tạo 2 năm cho các nhạc_sĩ Chuyên_gia nổi_tiếng thời_gian này là Kees_Boeke đã hợp_tác thành_lập Trường nhạc Master of Music_Musik des Mittelalters und des Renaissance cho cả ca_sĩ và nghệ_sĩ chơi nhạc_cụ tại Staatliche_Hochschule für Musik_Trossingen cũng thuộc nước Đức Ảnh_hưởng tới nhạc đương_đại Ảnh_hưởng của nhạc trung_đại có_thể thấy rõ ở âm_nhạc cổ_điển phương Tây chẳng_hạn như các tác_phẩm của Johannes_Brahms_Nó cũng ảnh_hưởng tới nhạc Rock cổ_điển từ năm 1950 tới 1970 có_thể thấy trong các tác_phẩm The_House of the Rising_Sun vốn là một bản dân_ca của Mỹ được thu âm thành_công bởi ban nhạc The_Animals vào năm 1964 và Stay_Away_Joe ca_khúc của Sid_Wayne và Ben_Weisman sử_dụng trong bộ phim cùng tên năm 1968 Tại Berlin năm 1989 sự kết_hợp của âm_nhạc trung_cổ và heavy metal đã hình_thành lên ban nhạc Corvus_Corax với phong_cách âm_nhạc được gọi là Mittelalter metal hoặc Rock_Trung cổ được mô_tả như một sự kết_hợp giữa cái cũ và cái mới và được kế_thừa bởi In_Extremo_Subway to Sally_Morgenstern và nhiều nghệ_sĩ khác Léonin và Pérotin có ảnh_hưởng trực_tiếp tới các nhạc_sĩ của thể_loại nhạc tối_thiểu như Steve_Reich và La_Monte_Young_Tham khảo BULLET Butterfield_Ardis 2002 Poetry and Music in Medieval_France_Cambridge_Cambridge University_Press_BULLET_Caldwell John 1978 Medieval_Music_Bloomington_Đại học Indiana_Press_BULLET_Christensen Thomas 2002 ed The_Cambridge_History of Western_Music_Theory_Cambridge Cambridge_University_Press_BULLET Derrick_Henry 1983 The_Listeners_Guide to Medieval_Renaissance_Music_New York_NY_Facts on File_BULLET_Hindley_Goffrey 1971 ed The_Larousse_Encyclopedia of Music_London_The_Hamlyn Publishing_Group_Limited_BULLET Hoppin_Richard_H 1978 Medieval_Music_New_York NY W W Norton_BULLET_Kartomi_Margaret J 1990 On_Concepts and Classifications of Musical_Instruments_Chicago_IL University of Chicago_Press_BULLET_McKinnon James 1990 ed Antiquity and the Middle_Ages_Englewood_Cliffs NJ Prentice_Hall_BULLET_Parrish Carl 1957 The_Notation of Medieval_Music_London_Faber Faber_BULLET_Pirrotta_Nino 1980 Medieval in The_New_Grove_Dictionary of Music and Musicians ed Stanley_Sadie vol 20 London_Macmillan_BULLET_Reese Gustave 1940 Music in the Middle_Ages_New_York NY W W Norton_BULLET_Seay_Albert 1965 Music in the Medieval_World_Englewood_Cliffs NJ Prentice_Hall_BULLET_Ultan Lloyd 1977 Music_Theory_Problems and Practices in the Middle_Ages and Renaissance_Minneapolis_MN_University of Minnesota_Press_BULLET_Vanderbilt University 199 Online_Reference_Book for Medieval_Studies_BULLET_Yudkin Jeremy 1989 Music in Medieval_Europe_Upper_Saddle River_NJ_Prentice_Hall Liên_kết ngoài BULLET Pandora_Radio_Medieval_Period BULLET Ancient_FM online radio featuring medieval and renaissance music BULLET The_Schøyen_Collection_Music scans of medieval musical notation BULLET Guide to Medieval and Renaissance_Instruments photos descriptions and sounds of early musical instruments BULLET Medieval_Music_Arts_Foundation BULLET Wine_Women and Song Mediaeval_Latin_Students songs trans John_Addington_Symons 1884 BULLET Vocational training in medieval music in Germany_BULLET_Répertoire_International des Sources_Musicales_RISM a free searchable database of worldwide locations for music manuscripts up to ca 1800
Âm_nhạc thời_kỳ Trung_cổ