Pterodroma madeira Pterodroma madeira hay Hải_âu petrel Zino là một loài chim biển nhỏ thuộc họ Procellariidae và là loài đặc_hữu của đảo Madeira_Loài petrel cánh dài này có lưng và cánh màu xám với phần trên cánh có chữ W sẫm còn đoạn đuôi phía trên thì lại xám màu Mặt dưới cánh của chúng có màu đen trừ hai khoảng trắng hình_tam_giác nằm gần với thân bụng chim màu trắng với hai bên sườn màu xám Chúng có bề_ngoài rất giống với loài petrel Fea nhưng lại nhỏ hơn một_chút nên việc phân_biệt hai loài đảo Macaronesia này rất khó_khăn Trước_đây người ta coi chúng là phân loài của loài petrel lông mềm P mollis tuy_vậy cả hai đều không có quan_hệ họ_hàng gần và hải_âu Zino đã được tách ra thành loài khác_biệt do sự khác_biệt về hình_thái tiếng kêu tập_tính sinh_sản cũng như DNA ty thể Chúng là loài chim biển có nguy_cơ tuyệt_chủng cao nhất châu_Âu với khu_vực sinh_sản chỉ giới_hạn ở một_vài mỏm đá cao ở vùng núi trung_tâm Madeira_Petrel_Zino chỉ làm tổ vào ban_đêm trong hang khi đó chúng kêu rất rùng_rợn Chúng chỉ đẻ một trứng duy_nhất màu trắng được ấp bởi cả bố và mẹ cặp đôi thay phiên nhau ấp vào ban_ngày trong khi con còn lại săn cá và mực trên biển Trứng chim non kể_cả chim trưởng_thành đều là con mồi của mèo và chuột nâu và trước_đây từng bị những người chăn cừu địa_phương săn_bắt làm thức_ăn Việc kiểm_soát động_vật ăn thịt và các biện_pháp như ngăn các động_vật ăn cỏ giẫm phải hang đã giúp quần_thể phục_hồi tới 65 80 cặp sinh_sản dù_vậy loài này vẫn bị liệt vào danh_sách loài có nguy_cơ tuyệt_chủng trong Sách_đỏ IUCN Các nỗ_lực bảo_tồn đã gặp thất_bại lớn vào tháng 8 năm 2010 khi một đám cháy đã giết chết ba con trưởng_thành và 65 con non Quần_thể loài dần phục_hồi và ổn_định ở mức 160 cá_thể vào năm 2018 Phân_loại Hải_âu petrel Zino là loài chim biển ôn_đới và nhiệt_đới thuộc chi Pterodroma_Sự phân_loại của chúng được coi là cực_kỳ phức_tạp và do_đó luôn thay_đổi Quần_thể sinh_sản trên đảo Macaronesia thuộc Madeira_Bugio thuộc Quần_đảo Desertas và Quần_đảo Cape_Verde từ lâu đã được coi là phân loài của hải_âu petrel lông mềm Nam_bán_cầu P mollis Tuy_nhiên phân_tích DNA ty thể cùng với sự khác_biệt về kích_thước tiếng kêu và tập_tính sinh_sản cho thấy các loài chim phía Bắc không có hề quan_hệ họ_hàng với P mollis petrel Bermuda hay Cahow có_thể là họ_hàng gần nhất của loài chim sống tại Macaronesia này Nhà điểu_học George_Sangster đã đề_nghị tách hải_âu petrel Zino trên Madeira với hải_âu petrel Fea trên Desertas và Cape_Verde thành loài riêng_biệt đã được Hiệp_hội các Uỷ_ban Động_vật Quý_hiếm Châu_Âu AERC phê_duyệt Nunn và Zino ước_tính rằng hai loài đặc_hữu Macaronesia đã phân_ly vào cuối kỷ Pleistoce sớm cách đây 850 000 năm Một phân_tích về chấy lông được lấy từ petrel Fea_Pterodroma feae Desti trên Đảo Bugio và từ petrel Zino trên Madeira cho thấy có sự khác_biệt rõ_rệt về loại ký_sinh_trùng của chúng gợi_ý rằng hai loài này đã tách nhau từ rất sớm vì chấy thường chỉ có_thể ký_sinh qua tiếp_xúc vật_lý trong tổ Loài chấy trên petrel Zino gần giống với petrel Bermuda trong khi chấy trên petrel Fea lại giống với loài Pterodroma ở Caribe và Thái_Bình Dương_Sự cách_ly giao_phối khiến chúng phát_triển và tiến_hoá riêng_biệt thành hai loài nhưng các bằng_chứng di_truyền cho thấy ba loài Macaronesia này là họ_hàng gần_gũi của nhau Petrel_Zino sinh_sản trên vùng núi cao trung_tâm Madeira lần đầu_tiên được mô_tả năm 1903 bởi nhà tự_nhiên_học và linh_mục người Đức Ernst_Johann_Schmitz khi đó ông không nhận ra rằng chúng khác với petrel Fea mà ông đã thấy ở Deserti_Loài được nhà điểu_học người Úc Gregory_Mathews mô_tả chính_thức là loài petrel lông mềm vào năm 1934 Sau khi loài chim đảo Madeira được công_nhận là một loài riêng_biệt chúng được đặt theo tên của nhà điểu_học người Anh Paul_Alexander_Zino người có công trong việc bảo_tồn chúng trong nửa cuối thế_kỷ 20 Tên chi Pterodroma có nguồn_gốc từ tiếng Hy_Lạp πτερον pteron chiếc cánh và δρομος dromos chạy đề_cập đến đặc_điểm điều_khiển tốc_độ bay thất_thường của loài Madeira là tên hòn đảo nơi chúng_sinh ra Freira trong tiếng Bồ_Đào_Nha có nghĩa là nữ tu những cư_dân vùng Curral das Freiras_Thung lũng của các nữ tu gần nơi sinh_sản cho rằng tiếng kêu về đêm của chúng trong mùa ghép đôi chính là tiếng gọi những linh_hồn đau_khổ của các nữ tu Họ đã trú_ẩn trong thung_lũng để tránh khỏi các cuộc tấn_công vào hòn đảo của cướp_biển Pháp vào năm 1566 kéo_dài trong 15 ngày Hoá_thạch petrel Pterodroma có niên_đại từ 60 000 đến 25 000 năm BP được tìm thấy tại hai hang_động ở Gibraltar Hoá_thạch có hai dạng một có kích_thước tương_tự như Zino hiện_đại và một dạng lớn hơn ít phổ_biến hơn Không chắc liệu chúng đại_diện cho một dạng sinh_sản tại một nơi khác trước_đây hay là xác các loài chim trôi_dạt vào đất_liền do bão biển Dù_vậy những hoá_thạch này vẫn gợi_ý rằng Pterodroma madeira đã từng có vùng phân_bố rộng hơn trong quá_khứ Mô_tả Loài petrel cánh dài này có kích_thước từ với sải cánh trọng_lượng trung_bình là 290 g 10 3 in Chúng có lưng đôi cánh màu xám với chữ W sẫm đồng_thời phần đuôi trên cũng màu xám Mặt dưới của cánh có màu đen trừ một phần màu trắng có hình_tam_giác nằm gần với thân bụng màu trắng với sườn màu xám Trán có màu nâu trắng lốm_đốm chỏm màu sẫm có một đốm đen dưới mắt và đuôi mắt màu nâu Mỏ có màu đen và cặp chân có màu hồng như thịt một phần ba bàn_chân cũng có màu như_vậy phần còn lại là các ngón chân và màng chân có màu nâu đen Chúng có kiểu chuyển_động bay nhanh trông giống như cắt nước Cory nhỏ hoặc cắt nước_lớn khi gặp gió mạnh loài petrel này có_thể lướt cao trên mặt_nước với cánh hơi gấp Hiện chưa có nghiên_cứu nào về bộ lông và quá_trình thay lông của chúng và việc đánh_giá độ tuổi hiện đang còn là một bí_ẩn Ngoại_hình của chúng rất giống với petrel Fea nhưng nhỏ hơn một_chút Khó có_thể phân_biệt hai loài trên biển do kích_thước của chúng không mấy khác_biệt đặc_biệt là những cá_thể đơn_độc nhưng một nghiên_cứu gần đây đã làm rõ các đặc_điểm nhận_dạng Zino có một cái mỏ nhỏ mảnh và dài đặc_điểm này có_thể được quan_sát rõ_ràng ở các đại_diện có mỏ mảnh hơn chủ_yếu là các cá_thể cái nhưng sẽ khó quan_sát ở những đại_diện có mỏ lớn hơn thường là những cá_thể đực Một đặc_điểm hữu_dụng khác là phần lông hình_tam_giác màu trắng ở mặt dưới cánh của chúng Đây là đặc_điểm đặc_trưng của petrel Zino nhưng chỉ xuất_hiện ở khoảng 15 tổng_số cá_thể Zino có đầu mút cánh tròn hơn nhưng P feae Destiti đôi_khi cũng có đầu mút cánh tròn do_đó đặc_điểm này không được dùng để phân_biệt Các đặc_điểm được đề_xuất trước_đây như mẫu đầu cánh trên và bên sườn được cho là không thuyết_phục Ở ngoài khơi phía đông Hoa_Kỳ và Azores cả hai loài đặc_hữu Macaronesia đều dễ_dàng phân_biệt được với petrel Bermuda do phần lưng lớn hơn và có màu sẫm còn phần đuôi thì có màu xám nhạt Tại nơi sinh_sản chúng phát ra tiếng kêu ảm_đạm kéo_dài như tiếng kêu của cú tawny chập_chờn như tiếng rên_rỉ của một con cún Nhưng ngoài khi sinh_sản chúng hầu_như im_lặng Tiếng kêu khi sinh_sản rất giống với petrel Fea nghiên_cứu của Bretagnolle về các tiếng kêu phức_hợp của petrel lông mềm công_bố vào năm 1995 chỉ ra rằng chỉ có Zino tách ra là một loài riêng_biệt những dạng sinh_sống ở phía bắc như madeira feae và deserti đều được coi là phân loài của petrel Fea_Petrel có cánh trắng tuyết Các cuộc thám_hiểm của Hadoram_Shirihai đến quần_đảo Madeira vào năm 2008 2009 và 2010 đều phát_hiện ra những con Pterodroma có_thể là cùng một loài với phần_lớn lớp lông dưới cánh màu trắng nhưng mặt trên hoàn_toàn bình_thường như Zino và Fea_Đặc điểm này không hề có trong bất_kỳ loài Pterodroma nào đã biết Chúng có khả_năng là một thể biến_dị của Zino nhưng không thuyết_phục vì không có cá_thể tương_tự nào như_vậy trong số hơn 100 con được bảo_tồn tại tổ Hoặc chúng có_thể là một cá_thể sai_lệch đơn_lẻ cá_thể lai hoặc đến từ một taxon chưa xác_định từ đảo Madeira hoặc nơi khác Với những thông_tin hiện có chưa_thể đưa ra một kết_luận rõ_ràng cho những cá_thể khác_biệt này vào thời_điểm hiện_tại Phân_bố và sinh cảnh Petrel_Zino là loài đặc_hữu của hòn đảo_chính Madeira chúng_sinh sản trên những mỏm đá không_thể tiếp_cận ở vùng núi trung_tâm Pico do Arieiro và Pico_Ruivo nơi sở_hữu một thảm_thực_vật tươi_tốt Phổ_biến là các loài đặc_hữu hemicryptophytes chamaephytes và cỏ Chúng làm tổ ở độ cao hơn Trước_đây chúng phân_bố rộng_rãi hơn vì bán hoá_thạch của chúng đã được tìm thấy trong hang ở phía đông Madeira và trên Đảo Porto_Santo gần đó Khu_vực sinh_sản phải đảm_bảo rằng dê hoang không_thể tiếp_cận nhằm bảo_tồn sự phong_phú của thảm_thực_vật đặc_hữu Thảm_thực_vật nơi này sẽ đảm_bảo có đủ đất trên các gờ đá để chim có_thể đào hang và làm tổ việc dẫm_đạp bởi động_vật ăn cỏ cũng sẽ làm giảm lớp đất phủ này Loài petrel này chỉ xuất_hiện nhiều trên vùng_biển Madeira vào mùa sinh_sản Chúng hiếm khi xuất_hiện vào những ngày còn lại trong năm do có số_lượng cá_thể ít và một phần do khó phân_biệt giữa chúng với những loài Pterodroma khác trên biển Các cá_thể được xác_định là petrel Zino hoặc Fea đã xuất_hiện ở Bắc_Đại_Tây_Dương còn ở Ireland và Anh đã ghi_nhận rằng có sự gia_tăng lớn về số_lượng có_lẽ là do sự ấm lên toàn_cầu khiến những cá_thể sống ở vùng nhiệt_đới di_chuyển vào vùng_biển ôn_đới Thời_điểm của các báo_cáo chủ_yếu là vào cuối xuân tới mùa hạ ở phía Tây_Bắc_Đại_Tây_Dương và vào cuối hạ đầu thu ở phía đông đã báo_cáo rằng chúng di_chuyển theo chiều kim đồng_hồ quanh Bắc_Đại_Tây_Dương sau khi rời khỏi nơi sinh_sản Tuy_nhiên những các cá_thể trong số đó được xác_định một_cách chắn chắn đều là petrel Fea_Zino có_thể có một chiến_lược di_cư tương_tự vì kết_quả sơ_bộ từ các nghiên_cứu cho thấy chúng phân_tán rộng_rãi trên rặng núi trung_tâm Bắc_Đại_Tây_Dương trong mùa sinh_sản và di_cư về phía bờ biển Brazil trong thời_kỳ không sinh_sản Petrel_Pterodroma được ghi_nhận xuất_hiện ở Quần_đảo Canaria và Açores với số lần ít một_cách đáng ngạc_nhiên tuyên_bố cho rằng Zino có_thể xuất_phát từ Nam_Phi hiện được cho là sai_lầm Tập_tính Sinh_sản Mùa sinh_sản của petrel Zino sớm hơn hai tháng so với petrel Fea trên Bugio cách đó Chúng từ biển trở về nơi sinh_sản vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 chúng săn mồi ngay trên khu_vực sinh_sản vào lúc chiều_tối và sáng sớm Tổ là một hang nông hoặc hang cũ của thỏ dài tới trong lớp đất dưới thảm_thực_vật dày Chiều dài của hang liên_quan đến tuổi_thọ của đôi chim sử_dụng vì chim trẻ chỉ có_thể đào hang ngắn và sẽ dài hơn trong mùa sinh_sản tiếp_theo Trứng của chúng có màu trắng hình_bầu_dục thời_gian đẻ dao_động từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 6 ấp trứng trong buồng ấp ở cuối hang trong 51 54 ngày đôi chim thay phiên nhau ấp trứng và kiếm_ăn Thời_điểm mà chim có_thể bay được là khoảng 85 ngày sau vào cuối tháng 9 và tháng 10 Petrel_Zino hoàn_toàn sống về đêm tại các địa_điểm sinh_sản để tránh khỏi sự săn_bắt của mòng biển Chúng ở ngoài khơi cách nơi sinh_sản vào ban_ngày chỉ quay về tổ vào ban_đêm Chúng kêu liên_tục vào_khoảng 30 phút sau khi màn đêm buông xuống cho đến bình_minh kể_cả vào những đêm trăng sáng Loài này sinh_nở hàng năm đến suốt đời các cặp đôi trở về cùng một hang năm này qua năm khác Chúng chỉ đẻ một trứng duy_nhất trong một mùa và không đẻ thêm nếu quả trứng đó có vấn_đề Chúng có tuổi_thọ trung_bình khá cao một cá_thể được quan_sát đã quay trở_lại hang trong mười năm liên_tục tuổi_thọ ước_tính khoảng 16 năm Tuổi trưởng_thành có khả_năng sinh_sản có_lẽ là từ 4 năm_tuổi trở lên Mặc_dù địa_điểm sinh_sản gần nhau nhưng petrel Zino và Fea chưa từng chiếm tổ của nhau và Zino có_lẽ không lai với bất_kỳ loài nào khác Thức_ăn Giống như họ_hàng của chúng petrel Zino ăn mực và cá nhỏ Cụ_thể gồm một_số loài trong lớp chân đầu cá phát_quang Electrona risso và một_số loài giáp_xác nhỏ Giống như những loài petrel khác Zino thường không theo sau các con tàu đánh_cá Động_vật ăn thịt và ký_sinh_trùng Việc chỉ tiếp_cận các khu_vực sinh_sản vào ban_đêm giúp petrel Zino tránh được sự chú_ý của mòng biển các loài chim ăn thịt sống vào ban_ngày và loài cú duy_nhất trên đảo là cú lợn lông xám thợ_săn những loài gặm_nhấm Ngoài dơi không có loài động_vật_có_vú bản_địa nào trên Madeira nhưng có một_số loài du_nhập tất_cả trong số đó chuyên bắt chim và chim non Kẻ_thù của chúng phải kể đến chuột nâu và mèo rừng Tập_tính làm tổ trên núi cao của petrel Zino không an_toàn trước những kẻ săn mồi dễ thích_nghi với địa_hình này vì người ta đã quan_sát có mười con trưởng_thành bị mèo bắt giết vào năm 1990 Chấy lông được tìm thấy trên petrel Zino bao_gồm các loài Trabeculus schillingi Saemundssonia và một loài chưa xác_định thuộc chi Halipeurus_Tình_trạng bảo_tồn Petrel_Zino có phạm_vi phân_bố rất hẹp trên các đỉnh núi của một hòn đảo và là loài chim biển châu_Âu có nguy_cơ tuyệt_chủng cao nhất Chúng từng được cho là tuyệt_chủng vào giữa thế_kỷ 20 Hai con non mới lớn được tìm thấy dưới chân bức tường của dinh thống_đốc ở Funchal vào đầu thập_niên 1940 có_lẽ chúng bị thu_hút bởi ánh_sáng mặt_trời ở nơi ấy nhưng từ đó trở đi không còn ai nhìn thấy loài này nữa cho đến tận năm 1969 Năm 1969 Paul_Zino đã phát một đoạn video về petrel Fea từ Bugio cho một người chăn cừu ở Curral das Freiras ngay_lập_tức đoạn video đó thu_hút các nhà_nghiên_cứu đến khu_vực làm tổ Sự săn_bắt của loài chuột_đồng khiến cho việc sinh_sản thành_công của quần_thể nhỏ này gặp khó_khăn và không có chim non nào đạt đến ngưỡng trưởng_thành vào năm 1985 Dự_án Bảo_tồn Freira được thành_lập vào năm 1986 với mục_đích khôi_phục lại số_lượng cá_thể petrel Zino bằng phương_pháp kiểm_soát chuột_đồng và ngăn_chặn sự can_thiệp của người_dân bản_địa sau còn mở_rộng bảo_vệ chúng khỏi mèo sau khi chim bị loài này bắt giết hàng_loạt vào năm 1990 Hiện đã có 130 160 cá_thể đang được bảo_tồn 65 80 cặp sinh_sản sinh_sản trên sáu mỏm đá Có_thể có một_số loài chim khác du_nhập vào ban_đêm đều được phát_hiện và kiểm_soát bởi một trạm radar của NATO trên đỉnh Pico do Arieiro_Về lâu_dài biến_đổi khí_hậu có_thể gây tác_động bất_lợi vì tất_cả khu_vực sinh_sản đều nằm trên đỉnh_cao nhất nhưng chỉ cao so với mực nước_biển Trước_đây những người chăn cừu bản_địa phá hang để lấy trứng làm thức_ăn Hiện_tại các mối đe_doạ chính tiếp_tục là chuột với con mồi là trứng và con non mèo hoang chuyên rình tổ để bắt con trưởng_thành mặc_dù mức_độ giảm đi nhiều so với trước_đây do đặt bẫy Petrel_Zino được bảo_tồn theo Chỉ_thị về Chim hoang_dã của Liên_minh Châu_Âu các địa_điểm sinh_sản của chúng đều nằm trong vườn_quốc_gia Parque_Natural da Madeira Sau khi chính_phủ mua khoảng đất xung_quanh khu_vực sinh_sản chính tất_cả động_vật chăn_nuôi phải di_dời khỏi khu_vực này cho_phép thảm_thực_vật phục_hồi mặc_dù khu sinh_sản nằm trên những nơi mà động_vật ăn cỏ không_thể tiếp_cận Việc nghiên_cứu và kiểm_soát động_vật ăn thịt của Dự_án Bảo_tồn Freira cùng với Vườn_quốc_gia bắt_đầu từ năm 1986 đã được mở_rộng quy_mô lớn hơn vào năm 2001 với sự tài_trợ của EU Số_lượng tăng lên tăng 29 con vào năm 2004 khiến tình_trạng của loài được hạ từ rất nguy_cấp xuống nguy_cấp trong Sách_đỏ IUCN vào năm 2004 Quần_thể dường_như ổn_định cho đến mùa hè năm 2010 Một thảm_hoạ lớn đã xảy ra vào ngày 13 tháng 8 năm 2010 khi một đám cháy rừng lan qua khu sinh_sản giết chết ba con trưởng_thành và 25 trong tổng_số 38 con non Đám cháy đã phá_huỷ thảm_thực_vật và nhiều hang tổ Đội bảo_tồn đã nỗ_lực cứu sống 13 con non còn lại khôi_phục thảm_thực_vật sửa_sang các tổ còn sót lại đào hang nhân_tạo và đặt bả chuột xung_quanh các vị_trí làm tổ Đến năm 2018 nỗ_lực bảo_tồn đã giúp loài dần phục_hồi lại và ổn_định với 160 cá_thể trưởng_thành Liên_kết ngoài BULLET Madeira_Birds_Zino s petrel
Pterodroma madeira