Chiến_dịch tấn_công Memel_Chiến dịch tấn_công Memel là một trận tấn_công của Hồng_quân Liên_Xô nhằm vào quân_đội Đức Quốc xã diễn ra vào giai_đoạn cuối của cuộc chiến_tranh Xô_Đức thuộc thế_chiến thứ hai Chiến_dịch Memel là một thắng_lợi quan_trọng của quân_đội Liên_Xô khi họ đã đánh tan một phần_lớn binh_lực Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 giải_phóng phần_lớn lãnh_thổ Litva và chính_thức cắt đứt Cụm Tập_đoàn_quân Bắc khỏi lực_lượng chính của quân Đức và dồn cụm quân này lên mỏm đất Kurland_Cụm_Tập đoàn quân Bắc lúc này gần như đã mất hết vai_trò trong cuộc_chiến và bị giam_lỏng tại khu_vực Courland cho đến khi nó đầu_hàng vào cuối chiến_tranh Bối_cảnh Chiến_thắng của quân_đội Liên_Xô trong chiến_dịch Bagration không_chỉ giáng một đòn huỷ_diệt vào Cụm Tập_đoàn_quân Trung_tâm đục một lỗ thủng hàng trăm cây_số tại chính_diện mặt_trận Xô_Đức mà_còn đặt Cụm Tập_đoàn_quân Bắc trước nguy_cơ bị cô_lập và cắt rời khỏi lực_lượng chính Mặc_dù trong các chiến_dịch Doppelkopf và Casar quân Đức đã tạm_thời thiết_lập lại một hành_lang hẹp nối_liền Cụm Tập_đoàn_quân Bắc với phần còn lại của quân_đội Đức Quốc xã thành_quả đó đã phải đánh_đổi bằng những tổn thật rất lớn và nguy_cơ bị bao_vây của Cụm Tập_đoàn_quân Bắc vẫn còn treo lơ_lửng trên đầu Nguy_cơ bị cô_lập đối_với đạo quân này một lần nữa lại bùng lên trong cuộc tổng_tấn_công vào Riga của cả ba phương_diện_quân Baltic vào ngày 14 tháng 9 năm 1944 Trong suốt một tháng Cụm Tập_đoàn_quân Bắc phải chống_đỡ vất_vả trước các đợt tấn_công dữ_dội của quân_đội Liên_Xô tại Riga nhưng không_thể ngờ rằng đòn kết_liễu số_phận của họ lại diễn ra ở mặt Nam_Binh lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_BULLET_Phương diện quân Baltic 1 tư_lệnh đại_tướng I Kh_Bagramyan tham_mưu_trưởng trung_tướng V V Kurasov_BULLET_Tập đoàn quân cận_vệ số 5 thượng_tướng V T Volskiy_BULLET_Tập đoàn quân_số 33 trung_tướng V D Tsvetayev_BULLET_Tập đoàn quân_số 43 trung_tướng A P Beloborodov_BULLET_Tập đoàn quân_số 51 trung_tướng Ya_G_Kreyzer_BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích số 4 trung_tướng P F Malyshev_BULLET_Tập đoàn quân cận_vệ số 6 trung_tướng I M Chistyakov_Trong khi cuộc tấn_công vào Riga vẫn đang diễn ra quyết_liệt Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh Tối_cao Liên_Xô_STAVKA đã bắt_tay vào chuẩn_bị một đòn tấn_công mới tại một trục tấn_công hoàn_toàn khác vùng Memel nằm tại biên_giới Litva Đông_Phổ Kế_hoạch này được thông_báo trong chỉ_thị ban_hành ngày 24 tháng 9 năm 1944 của Đại_bản_doanh Theo đó Phương_diện_quân Baltic 1 của đại_tướng I Kh_Bagramyan sẽ ngưng tấn_công giao mục_tiêu Riga lại cho hai Phương_diện_quân Baltic kia và chuẩn_bị binh_lực đánh vào Memel_Sự thay_đổi hướng tấn_công của Đại_bản_doanh không phải là không có cơ_sở do Cụm Tập_đoàn_quân Bắc đứng trước nguy_cơ bị bao_vây đã tiến_hành triệt_thoái khỏi Estonia và thiết_lập một vành_đai phòng_ngự cứng_rắn ở Riga_Để thực_hiện đợt tấn_công mới này đòi_hỏi sự tái cơ_cấu và thay_đổi binh_lực ở quy_mô lớn tại các Phương_diện_quân Baltic 1 và 2 Từ ngày 29 tháng 7 tập_đoàn_quân số 16 Đức đã bắt_đầu phát_hiện các hoạt_động chuyển quân của phía Liên_Xô từ khu_vực Riga sang hướng Tây_Nam Thật vậy một_số đơn_vị mạnh của quân_đội Liên_Xô như tập_đoàn_quân xung_kích số 4 và tập_đoàn_quân số 51 đã được điều sang Phương_diện_quân Baltic 1 để phục_vụ cho hướng tấn_công mới Trước đó ngày 8 tháng 7 Nguyên_soái G K Zhukov đã hạ_lệnh bí_mật điều Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ số 5 từ Phương_diện_quân Byelorussia 3 sang Phương_diện_quân Baltic 1 Kết_quả là Phương_diện_quân Baltic 1 đã có trong tay một lực_lượng xung_kích mạnh gồm tập_đoàn_quân số 43 cận_vệ số 6 và số 2 xung_kích số 4 hỗ_trợ bởi các đơn_vị cơ_động của Phương_diện_quân ngoài_ra còn có tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ số 5 và thê_đội 2 của tập_đoàn_quân số 51 Từ ngày 24 tháng đến 4 tháng 10 50 sư_đoàn bộ_binh 15 lữ_đoàn xe_tăng và 93 trung_đoàn pháo_binh đã được bí_mật điều đến vị_trí tác_chiến mới Mặc_dù nhận_diện được sự dịch_chuyển binh_lực của quân_đội Liên_Xô tuy_nhiên quân Đức đã không_thể phát_hiện được điểm đến của các đơn_vị này Và cứ_cho_là quân Đức nhận_diện được các đợt chuyển quân của phía Liên_Xô thì mọi thứ đã quá muộn phía Đức không có thời_gian để chuẩn_bị phương_án đối_phó Đồng_thời với mục_tiêu hỗ_trợ cho chiến_cục ở hướng Šiauliai_Memel_Phương diện quân Byelorussia 3 của I D Chernyakhovsky sẽ tổ_chức một đợt công_kích vỗ mặt vào Đông_Phổ theo hướng Konisberg vào cùng thời_gian đó hoặc ngay sau đó một_chút Quân_đội Đức Quốc xã BULLET Cánh_Bắc của Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 tư_lệnh thượng_tướng Erhard_Raus_BULLET_Quân đoàn số 28 trung_tướng bộ_binh Hans_Gollnick_BULLET_Quân đoàn thiết_giáp số 40 trung_tướng xe_tăng Sigfrid_Henrici_Diễn biến Tấn_công Ngày 5 tháng 10 Phương_diện_quân Baltic nổ_súng tấn_công trên một địa đoạn 60 dặm tập_trung đánh mạnh vào khu phòng_tuyến mỏng yếu nhất của Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 Đức do sư_đoàn dân_vệ xung_kích số 551 chống_giữ Thật vậy quân Đức trấn_thủ ở đây đã bị đánh tan ngay trong ngày đầu_tiên và quân_đội Liên_Xô đột_phá được đến 10 dặm Ngay_lập_tức tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ số 5 được tung ngay vào đột_phá_khẩu và đến chiều nó đã chọc sâu vào hậu_cứ quân Đức nhằm thẳng đến bờ biển Memel_Sang ngày 7 tháng 10 đoàn bộ dải phòng_ngự của Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 bắt_đầu sụp_đổ và ở phía Nam_Tập đoàn quân_số 43 Liên_Xô cũng mở được một đột_phá_khẩu Đến ngày 9 Tập_đoàn_quân số 43 đã tiến đến vùng bờ biển phía Nam_Memel trong khi tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ số 5 vận_động bao_vây mặt Bắc_Cánh phải của Phương_diện_quân Byelorussia 3 ở phía Nam cũng đang tiến sát đến Tilsit_Cùng ngày 9 tháng 10 lực_lượng tiên_phong của Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ số 5 đã đánh chiếm sở_chỉ_huy của Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 Đức Chỉ_huy Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 tướng Erhard_Raus cùng các cộng_sự của ông ta đã phải mở_đường máu tháo_chạy vào nội_đô thành_phố Memel_Trước tình_hình mặt_trận tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 tan_vỡ vào ngày 9 tháng 10 tư_lệnh Cụm Tập_đoàn_quân Bắc thống_chế Ferdinand_Schörner đã dự_tính tổ_chức một đợt phản_kích giải nguy cho Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 nếu quân Đức có_thể rút quân khỏi Riga tuy_nhiên do nhiều nguyên_nhân mà cuộc tấn_công này bị trì_hoãn Dầu_sao Hải_quân Đức Quốc xã đã có_thể di_tản được một phần đáng_kể binh_lính Đức đồn_trú cùng một_số cư_dân trong thành_phố vào thời_gian đó Còn quân_đoàn số 28 của Đức tiếp_tục chống_giữ tuyến phòng_ngự xung_quanh Memel_Việc_Tập đoàn quân thiết_giáp số 3 bị đánh tan và bị dồn về Memel đã chính_thức đóng_dấu số_phận của Cụm Tập_đoàn_quân Bắc nó đã hoàn_toàn bị cắt khỏi lực_lượng chính và bị nhốt ở vùng Ban Tích Không còn cách nào khác Ferdinand_Schörner hạ_lệnh triệt binh khỏi Riga và rút về đóng tại bàn_đạp ở bán_đảo Kurland_Cuộc rút binh diễn ra dưới làn mưa_bom_bão_đạn cùng sự truy_kích ráo_riết của các Phương_diện_quân Baltic 1 2 của Liên_Xô_Đến ngày 23 tháng 10 Cụm Tập_đoàn_quân Bắc đã rút_lui an_toàn về Kurland_Tuy nhiên Hitler yêu_cầu quân Đức phải giữ vững bàn_đạp này và vì_vậy chỉ một phần rất nhỏ binh_lực Đức được di_tản khỏi bán_đảo Cụm Tập_đoàn_quân Bắc đã yên_vị trong cái túi Kurland và gần như mất hết vai_trò trong cuộc_chiến Sau khi khoá chặt Cụm Tập_đoàn_quân Bắc ở Kurland_Đại bản_doanh hạ_lệnh cho Phương_diện_quân Byelorussia 3 tấn_công theo hướng Gumbinen_Königsberg vào lực_lượng còn lại của Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 đang trấn_thủ biên_giới Đông_Phổ_Tuy nhiên đợt tấn_công gặp phải sự chống_cự quyết_liệt của quân Đức và quân_đội Liên_Xô buộc phải dừng lại ở ngoại_vi Gumbinen chỉ sau ít ngày tấn_công Quân Đức đã chặn được Phương_diện_quân Byelorussia 3 ở Gumbinen nhưng dầu_sao phía Liên_Xô cũng đột_phá được 50 100 cây_số vào Đông_Phổ và học được từ kinh_nghiệm xương_máu những gì cần phải được chuẩn_bị để có_thể giải_quyết hệ_thống thành_luỹ dày_đặc cũng như địa_hình khó_khăn ở đây Vây_hãm Memel_Do cuộc tấn_công của Phương_diện_quân Byelorussia vào Đông_Phổ không đạt được kết_quả như mong_đợi Phương_diện_quân Baltic 1 không tiếp_tục thanh_toán luôn quân đồn_trú Memel mà chuyển sang phong_toả thành_phố Quân Đức tại Memel bao_gồm tàn_binh của sư_đoàn thiết_giáp xung_kích Đại_Đức sư_đoàn bộ_binh số 58 và sư_đoàn thiết_giáp số 7 dựa vào địa_hình phức_tạp và các công_sự vững_chắc tiếp_tục chống_giữ bàn_đạp nhỏ này với sự hỗ_trợ của pháo_hạm trên các tàu_chiến Đức trong đó có chiếc Prinz_Eugen và nhận được tiếp_tế từ Đông_Phổ qua một hành_lang hẹp tại mũi_đất Kursh_Trong thời_gian bị phong_toả dân_chúng chạy loạn trong vùng đã được đưa vào sống trong nội_đô thành_phố và binh_lính bị_thương được di_tản bằng đường_biển Các sư_đoàn thiết_giáp số 7 và Đại_Đức do bị đánh thiệt_hại quá nặng cũng được rút về hậu_phương để củng_cố lại thế chỗ họ là sư_đoàn bộ_binh số 95 Tuy_nhiên thành_công của cuộc tấn_công vào Đông_Phổ của quân_đội Liên_Xô đầu năm 1945 đã khiến thế đứng của quân Đức ở Memel không còn duy_trì lâu được nữa Ngày 27 tháng 1 năm 1945 quân_đoàn số 28 Đức rút bỏ Memel về tham_gia trấn_thủ Samland còn tàn_binh của sư_đoàn bộ_binh số 95 và 58 được di_tản bằng được bộ qua mũi_đất Kursh với sư_đoàn số 58 đóng vai_trò chặn_hậu Về sau các lực_lượng này đều bị tiêu_diệt trong các trận tấn_công tại Pillau và Palmnicken_Những người lính Đức cuối_cùng rời Memel vào lúc 4 giờ sáng ngày 28 tháng 1 và vài giờ sau đó quân_đội Liên_Xô đã làm chủ thành_phố Các cuộc kháng_cự lẻ_tẻ trong thành_phố đều bị dập tắt Kết_quả Chiến_dịch tấn_công Memel đã đánh tan Tập_đoàn_quân thiết_giáp số 3 và qua đó cắt đứt tuyến liên_lạc trên bộ giữa Cụm Tập_đoàn_quân Bắc với phần còn lại của quân Đức nhốt cụm quân này vào một cái túi tại bán_đảo Kurland_Kể từ đó Cụm Tập_đoàn_quân Bắc bị cô_lập tại khu_vực này và mất hết vai_trò trong cuộc_chiến nhất là khi Hitler cấm_quân Đức rút_lui và không cho di_tản binh_lính khỏi Kurland để phục_vụ cho các mặt_trận khác Để tiết_kiệm binh_lực cũng như do vị_trí thứ_yếu của mặc trận Tây_Bắc quân_đội Liên_Xô không tung quân thanh_toán Cụm Tập_đoàn_quân Bắc lúc này đã đổi tên thành cụm Tập_đoàn_quân Kurland mà chuyển sang giam_lỏng đội quân này trong khu_vực Kurland_Đối với quân_đội Liên_Xô cụm quân này chẳng_qua chỉ là một trại tù_binh tự_túc tự_cấp Sau chiến_tranh thành_phố Memel vốn bị phát_xít Đức xâm_chiếm từ năm 1939 đã được trả về cho Litva lúc này đã là một nước Cộng_hoà thuộc Liên_bang Xô_Viết Đến năm 1947 thành_phố được đổi về tên cũ tiếng Litva là Klaipėda_Tham khảo BULLET Glantz_David_M_House Jonathan_When_Titans_Clashed How the Red_Army_Stopped_Hitler University of Kansas_Press 1995 ISBN 978 0 7006 0899 7 BULLET Glantz_D_Soviet_Military Deception in the Second_World_War_Frank Cass_London 1989 ISBN 0 7146 3347 X BULLET Mitcham_S_German_Defeat in the East 1944 45 Stackpole 2007 ISBN 0 8117 3371 8 Liên_kết ngoài BULLET Lược_đồ Chiến_dịch Memen_Klaipeda từ ngày 5 đến 22 tháng 10 năm 1944
Chiến_dịch tấn_công Memel