Nha_Hố_Nha_Hố là một địa_danh nằm ở khu_vực hạ_lưu Sông_Cái Phan_Rang trên địa_bàn xã Nhơn_Sơn huyện Ninh_Sơn tỉnh Ninh_Thuận Nơi đây được biết đến với các trại thực_nghiệm nông_nghiệp nghiên_cứu gây giống phát_triển bảo_tồn các loại giống cây_trồng vật_nuôi phù_hợp với khí_hậu bản_địa trong đó tiêu_biểu là các giống cây nho đặc_sản của tỉnh Ninh_Thuận Địa_lý Nha_Hố nằm lệch về phía Tây xã Nhơn_Sơn cách trung_tâm thành_phố Phan_Rang_Tháp_Chàm 14 km về phía tây bắc là một khu_vực đồng_bằng có ba mặt phía đông phía tây và phía bắc giáp núi còn phía nam giáp sông_Cái_Phan_Rang_Địa hình đồng_bằng tương_đối bằng_phẳng với hướng nghiêng Bắc_Tây_Bắc xuống phía Đông và Đông_Nam_Nha_Hố nằm trong vùng tương_đối khô_hạn Khí_hậu Nha_Hố là khí_hậu nhiệt_đới điển_hình nhiều gió nhiều nắng ít bão không có sương_muối Biên_độ nhiệt_độ trung_bình ngày nhiều năm dao_động từ 11 0 14 9 C trong đó thấp nhất xảy ra vào tháng 12 với 5 7 C cao nhất vào tháng 8 với 20 4 C Do nằm trong khu_vực nội chí_tuyến với nguồn bức_xạ mặt_trời dồi_dào nên tổng nhiệt hàng năm tại Nha_Hố cũng như các vùng khác tại Ninh_Thuận tương_đối cao dao_động từ 9 774 10 180 C Nhiệt_độ trung_bình tăng dần từ tháng 01 và đạt cực_đại lên tới 29 1 C vào tháng 5 6 sau đó giảm chậm vào tháng 7 8 Tháng 9 nhiệt_độ bắt_đầu giảm nhanh và đạt cực_tiểu vào tháng 01 với giá_trị 24 6 C Mặc_dù chỉ cách Phan_Rang khoảng 10 km nền nhiệt_độ tối_cao trung_bình tháng tại Nha_Hố luôn cao hơn khoảng 0 1 1 3 C so với Phan_Rang và cũng hình_thành biến trình hai cực_đại hai cực_tiểu Cực_đại đạt 37 7 C xuất_hiện vào tháng 5 6 8 Cực_tiểu thứ nhất xảy ra vào tháng 7 đạt 37 6 C và cực_tiểu thứ hai xảy vào tháng 12 đạt 32 1 C Nhiệt_độ tối thấp trung_bình năm tại đây cũng như các vùng khác tại Ninh_Thuận dao_động từ 19 0 21 8 C Độ_ẩm tương_đối trung_bình hàng năm tại Nha_Hố thường đạt từ 75 đến 80 7 cao hơn so với Phan_Rang 1 và các tháng trong năm đều cao hơn 1 đến 3 Số ngày xuất_hiện gió Tây khô nóng mạnh chiếm 11 2 25 6 tổng_số ngày có gió tây khô nóng trung_bình 1 7 ngày năm Mặc_dù có đặc_điểm khí_hậu khô nhưng nhờ có hệ_thống kênh thuỷ_lợi dẫn nước từ đập Nha_Trinh được bổ_sung nước từ hồ Đa_Nhim dẫn qua sông Pha vùng_đất hạ_lưu sông_Cái_Phan_Rang nói_chung và Nha_Hố nói_riêng vốn khô_cằn dần trở_thành các vùng đồng_bằng trù_phú màu_mỡ Quốc_lộ 27 là tuyến giao_thông chính trên địa_bàn khu_vực Trước_đây Nha_Hố còn có tuyến đường_sắt Phan_Rang Đà_Lạt đi qua Nguồn_gốc địa_danh Nha_Hố là địa_danh có nguồn_gốc từ tiếng Champa_Tương truyền vào_khoảng thế_kỷ 12 dưới triều_đại vua Po_Klong_Garai của vương_quốc Panduranga nhà_vua cho xây_dựng đập Nha_Trinh trên dòng sông_Cái_Phan_Rang Sau khi hoàn_thành công_trình này vua mới lập nên một ngôi làng gần đó nhằm trông_coi đập và đặt tên là Chahoch Sau này trải qua gần 900 năm tên gọi này mới bị đọc trại lại thành Nha_Hố như hiện_nay Ngày_nay địa_danh Nha_Hố còn được lưu lại với tư_cách đơn_vị hành_chính là hai thôn Nha_Hố 1 và Nha_Hố 2 đều thuộc địa_bàn xã Nhơn_Sơn_Lịch sử vùng thực_nghiệm nông_nghiệp Ngày 21 tháng 6 năm 1918 Toàn_quyền Đông_Dương ra Quyết_định thành_lập Viện Khảo_cứu Khoa_học Đông_Dương phục_vụ công_tác thực_nghiệm gây giống và phát_triển các loài cây phù_hợp với khí_hậu bản_địa Trại Nha_Hố được thành_lập cũng trong quyết_định này cùng với các trại Phú_Hộ Bắc_Kỳ_Eakmat Cao nguyên và Long_Định_Nam_Kỳ và là trại thực_nghiệm nông_nghiệp đầu_tiên được thành_lập ở Trung_Kỳ Sau năm 1954 chính_quyền Quốc_gia Việt_Nam sau là Việt_Nam Cộng_hoà đã tiếp_quản các cơ_sở của Viện Khảo_cứu Nông_Lâm Đông_Dương tại miền Nam trong đó có cả trại Nha_Hố_Ngày 25 tháng 2 năm 1956 Tổng_thống Việt_Nam Cộng_hoà Ngô_Đình_Diệm đã ký quyết_định số 539 TTP NS sáp_nhập Nha_Khảo cứu Địa_chất và Nông_trang và Nha_Khảo cứu Lâm_sản kỹ_thuật thành Nha_Khảo cứu và Sưu_tầm Nông_Lâm Súc_Cũng trong năm này Trại thực_nghiệm Chăn_nuôi Nha_Hố được thành_lập với tổng diện_tích 490 ha sử_dụng làm_đồng cỏ tự_nhiên và phát_triển đồng_cỏ trồng để chăn_nuôi bò Nhiệm_vụ chính của trại bao_gồm cải_thiện nâng cao tầm_vóc bò địa_phương tạo giống bò cho sức_kéo tốt cải_thiện năng_suất bò thịt cung_cấp bò giống cho các trại giống và xây_dựng đồng_cỏ dùng cho chăn_nuôi bò Thập_niên 1960 Hoa_Kỳ đã viện_trợ và hỗ_trợ cho việc nghiên_cứu phát_triển nông_nghiệp cho chính_quyền Việt_Nam Cộng_hoà thông_qua cơ_quan USAID Nha_Hố và Eakmat là những trọng_điểm vì nằm xa vùng chiến_sự Năm 1965 chính_quyền Việt_Nam Cộng_hoà dời trụ_sở Cơ_quan nông_nghiệp quốc_gia về Nha_Hố và đổi tên thành Trung_tâm Kỹ_thuật nông_nghiệp Quốc_gia Việt_Nam quản_lý các trại thực_nghiệm trồng_trọt và chăn_nuôi mà thông_dụng vẫn gọi chung là Trung_tâm Nha_Hố hay Trại Nha_Hố_Ngày 31 tháng 10 năm 1968 Nha_Khảo cứu và Sưu_tầm Nông_lâm Súc được cải_tổ thành Viện Khảo_cứu Nông_nghiệp quản_lý trực_tiếp Trung_tâm Nha_Hố_Thời kỳ này trại đã thực_nghiệm và tìm ra nhiều giống cây_trồng ngoại_nhập thích_hợp với bản_địa như các giống khoai_lang Okinawa 100 đạt năng_suất 15 2 tấn ha Hsinchu 1 12 2 tấn ha Tainan 14 12 2 tấn ha các giống_lai tạo hiệu_quả cao như bắp_ngô Tainan 5 Tainan 11 Nha_Hố hỗn_hợp Nha_Hố sớm Nha_Hố composite 0202 các giống cỏ dùng trong chăn_nuôi bò như cỏ_mật Brachiaria distachya cỏ lông tây Brachiaria mutica cỏ sả lá nhỏ Panicum maximum cỏ voi Pennisetum purpureum Sau năm 1975 Trại Nha_Hố chính_quyền Việt_Nam thống_nhất tiếp_quản đổi tên thành Trung_tâm kỹ_thuật nông_nghiệp Nam_Trung_Bộ gọi tắt là Nông_trang Nha_Hố_Năm 1982 Trung_tâm kỹ_thuật nông_nghiệp Nam_Trung_Bộ được đổi tên thành Trung_tâm Nghiên_cứu cây_bông trực_thuộc Bộ Nông_nghiệp và Công_nghiệp thực_phẩm gọi tắt là Trung_tâm Nha_Hố_Năm 1997 Xí_nghiệp Giống cây_trồng Nha_Hố chuyên về sản_xuất và kinh_doanh giống cây_trồng được tách khỏi Trung_tâm nghiên_cứu cây_bông Nha_Hố_Năm 2005 xí_nghiệp được cổ_phần_hoá và chuyển_đổi thành Công_ty cổ_phần giống cây_trồng Nha_Hố_Năm 2001 Trung_tâm Nghiên_cứu cây_bông đổi tên thành Viện nghiên_cứu cây_bông và cây có sợi Năm 2006 đổi tên thành Viện nghiên_cứu Bông và phát_triển nông_nghiệp Nha_Hố_Mặc dù trong thời_gian dài gắn việc nghiên_cứu với sản_xuất bông nhưng Viện được biến đến nhiều với công_tác nghiên_cứu và sản_xuất các giống nho bản_địa như NH 01 152 NH 01 153 NH 01 138 NH 02 97 NH 02 137 góp_phần quan_trọng trong việc phát_triển vùng trồng nho và sản_xuất các sản_phẩm làm từ nho ở Ninh_Thuận Bên cạnh đó nhiều loại giống cây_trồng được Viện nghiên_cứu thuần_hoá lai_tạo giữa các đối_tượng cây_trồng có giá_trị kinh_tế để tạo ra giống mới có năng_suất cao như táo măng_tây xanh lúa bắp và các cỏ chăn_nuôi Ngoài_ra trên địa_bàn Nha_Hố còn có các trại sản_xuất thực_nghiệm trực_thuộc Trung_tâm Giống cây_trồng vật_nuôi Ninh_Thuận thành_lập năm 2007 như trại Lương_Cang chuyên về lúa giống nho gốc ghép trại Nha_Hố chuyên về vật_nuôi bảo_tồn quỹ gen giống bản_địa Tại trại Nha_Hố còn lưu_giữ những con_giống cừu Phan_Rang thuần_chủng quý_giá Xem thêm BULLET Nhơn_Sơn_BULLET_Đập Nha_Trinh
Nha_Hố