Chiến_dịch Giao Quảng_Chiến dịch Giao Quảng còn gọi theo Hán_Việt là Giao Chỉ chi loạn hoặc Tấn_Ngô_Giao_Chỉ chi chiến là cuộc_chiến thời Tam_Quốc giữa hai nước Tấn và Đông_Ngô trong lịch_sử Trung_Quốc Cuộc_chiến kéo_dài từ năm 268 đến năm 271 giữa các quốc_gia Nguỵ sau đó là Tấn và Ngô diễn ra chủ_yếu ở Giao Châu gồm các quận Giao Chỉ_Cửu_Chân_Nhật Nam_Hợp_Phố thuộc lãnh_thổ Bắc_bộ Việt_Nam hiện_nay và Quảng_Châu gồm các quận Nam_Hải_Uất_Lâm Thương Ngô thuộc Quảng_Đông_Quảng_Tây Trung_Quốc hiện_nay Hoàn_cảnh Giao châu thời Tam_Quốc_Cuối thời Đông_Hán đất_nước Trung_Quốc phát_sinh nội_loạn do sự tranh_giành lãnh_thổ của các lãnh_chúa quân_phiệt cuối_cùng hình_thành ba quốc_gia là Tào_Nguỵ ở miền bắc Thục_Hán ở miền tây_nam và Đông_Ngô ở miền đông nam tạo thành thế_chân vạc Vùng_đất Giao Châu thuộc miền nam Trung_Quốc và bắc Việt_Nam hiện_nay nằm dưới sự quản_lý của nhà Đông_Ngô_Năm 226 vua Ngô_Đại_Đế là Tôn_Quyền chia_cắt Giao Châu_thành hai châu nhỏ Giao Châu ở phía nam và Quảng_Châu ở phía bắc Sau cái chết của thái_thú Giao Chỉ_Sĩ_Nhiếp_Đông Ngô phong cho Sĩ_Huy con Sĩ_Nhiếp làm thái_thú quận Cửu_Chân nhưng Sĩ_Huy không tuân lệnh mà dấy_binh chiếm_giữ Giao Chỉ_Thứ sử Giao Châu là Đái_Lương và thứ_sử Quảng_Châu là Lã_Đại_Lữ_Đại cùng hợp binh tiến đánh và giết chết cả nhà họ Sĩ_Do họ Sĩ nhanh_chóng bị dẹp triều_đình Đông_Ngô quyết_định sáp_nhập lại Giao châu và Quảng châu_thành Giao Châu gồm 7 quận như cũ phong Lã_Đại làm thứ_sử Năm 248 ở Giao Châu nổ ra cuộc nổi_dậy của bà Triệu nhưng nhanh_chóng bị tướng Đông_Ngô là Lục_Dận dẹp tan Lã_Hưng hàng Tấn_Sang năm 263 tình_hình ở Trung_Quốc có nhiều chuyển_biến Năm 263 thái_thú Giao Châu là Tôn_Tư nhà Đông_Ngô bị viên quan là Lã_Hưng cùng dân chúng giết chết Lã_Hưng đem toàn_bộ Giao Châu dâng lên nhà Nguỵ ở phía bắc dù bị ngăn_cách về địa_lý Ở miền bắc Trung_Quốc quyền_lực trong triều_đình nhà Nguỵ rơi vào tay quyền_thần họ Tư_Mã Năm 263 Nguỵ xuất_quân tiêu_diệt nước Thục_Hán ở phía tây cuối năm 263 thì nước Nguỵ chiếm hết nước Thục_Hán mở_rộng lãnh_thổ miền tây_nam và tiếp_cận với các châu quận phía nam uy_hiếp đến lãnh_thổ Đông_Ngô_Quyền thần Tư_Mã Chiêu nhân_danh vua Nguỵ phong cho Lã_Hưng làm An_Nam tướng_quân coi việc binh ở Giao Châu và cho Hoắc_Dặc ở Nam_Trung từ xa lĩnh chức Thứ_sử Giao Châu_Như vậy từ năm 263 đất Giao Châu từ tay Đông_Ngô chuyển sang phụ_thuộc vào nhà Nguỵ Trước hành_động của Lã_Hưng kèm theo nguy_cơ mất cả Giao Châu_Ngô_Cảnh_Đế Tôn_Hưu vội chia tách Giao châu_thành hai châu Giao Quảng một lần nữa như trước_kia cắt 3 quận đã Hán hoá là Nam_Hải_Uất_Lâm Thương Ngô phía bắc Giao châu hợp_thành Quảng châu đặt trị_sở của Quảng châu ở Phiên_Ngung_Trung_Quốc Giao châu mới chỉ gồm 4 quận còn lại phía nam là Hợp_Phố_Giao_Chỉ Cửu_Chân và Nhật_Nam_Năm 265 Tư_Mã Viêm con Tư_Mã Chiêu cướp ngôi nhà Nguỵ đặt quốc_hiệu là Tấn_Đất_Giao châu chuyển sang phụ_thuộc vào nhà Tấn Trước đó vào cuối năm 264 Lã_Hưng bị thủ_hạ là công tào Lý_Thống sát_hại Nhà Tấn bèn cử Thoán_Cốc sang thay Lã_Hưng làm thái_thú Giao Chỉ_Sau_Cốc chết nhà Tấn cho Mã_Dung lên thay ít_lâu sau thì Dung cũng chết Tấn_Vũ_Đế theo sự tiến_cử của Hoắc_Dặc cử Dương_Tắc làm thái_thú Giao Chỉ cùng với thái_thú quận Cửu_Chân là Đổng_Nguyên nha_môn Mạnh_Cán_Mạnh_Thông Lý_Tùng_Vương_Nghiệp coi giữ Giao Chỉ_Diễn biến chiến_tranh Quân Tấn thắng_thế Nghe tin đã mất Giao Châu vua Ngô là Tôn_Hạo tính_chuyện đối_phó Năm 268 Tôn_Hạo phong cho Lưu_Tuấn làm thứ_sử Giao Châu cùng với Tu_Tắc làm Đại đô_đốc cùng tướng_quân Cố_Dung đem quân tiến xuống phía nam hòng lấy lại Giao châu Quân của Tuấn đến_nơi bị quân Tấn đánh_bại tới ba lần phải rút chạy Dương_Tắc thừa_thắng sai Mao_Cảnh và Đổng_Nguyên tiến_công lên Quảng châu lấy được quận Uất_Lâm giết chết Lưu_Tuấn và Tu_Tắc_Nhà_Tấn sai Mao_Cảnh đến làm thái_thú Uất_Lâm_Tháng 10 năm 269 Tôn_Hạo lại cử Ngu_Dĩ làm Giám quân Tiết_Hủ làm Uy_Nam tướng_quân kiêm đại đô_đốc cùng với Đào_Hoàng người Đơn_Dương làm Thương Ngô thái_thú đưa quân trở_lại Giao châu theo đường Kinh châu lại cử Giám quân là Lý_Úc_Đốc quân là Từ Tồn đi theo đường_biển qua vùng Kiến_An sau đó hội Hợp_Phố để đánh Dương_Tắc_Sang năm 271 quân Ngô tiến vào Giao châu Đào_Hoàng bại_trận ở sông Phần phải lui về giữ Hợp_Phố hai tướng tử_trận Tiết_Hủ giận lắm trách_mắng Đào_Hoàng_Hoàng trả_lời Tiết_Hủ chưa nguôi giận toan rút quân về nhưng Đào_Hoàng không đồng_ý đem vài trăm quân đánh_úp Đổng_Nguyên lấy được vàng_bạc châu_báu sai dùng thuyền chở về Tiết_Hủ thấy thế bèn xin_lỗi Đào_Hoàng cho Hoàng làm Tiền bộ đô_đốc tiến đánh Giao châu lần nữa Đào_Hoàng đánh quân mai_phục Đào_Hoàng đi theo đường_biển tiến thẳng vào Giao châu giao_chiến với quân của Đổng_Nguyên_Các tướng muốn ra giao_chiến Bấy_giờ Đào_Hoàng thấy có chiếc cầu gãy cho rằng trong chiếc cầu đó có mai_phục bèn sắp riêng quân cầm kích dài cho ở lại phía sau để tập_hậu rồi mới tiến binh Khi ra giáp_trận Đổng_Nguyên dùng kế rút_lui để nhử Đào_Hoàng thúc quân đuổi theo thì quả_nhiên gặp quân Tấn mai_phục Do có sự chuẩn_bị trước quân của Đào_Hoàng không náo núng đội quân cầm kích dài lúc đó lại ra đón đánh quân Ngô trong ứng ngoài hiệp phá tan quân Tấn giết chết Đổng_Nguyên_Đào_Hoàng sai đem thuyền của báu vừa lấy của quân Tấn cùng vài nghìn tấm gấm bản thổ đưa cho Lương_Tề ở Phù_Nghiễm_Tề biết chuyện bèn đem hơn vạn người giúp Đào_Hoàng_Đào_Hoàng lấy lại Giao châu Sau khi Đổng_Nguyên đã chết Dương_Tắc sai Vương_Tố ra thay cùng với tướng Giải Hệ cố_thủ trong thành Đào_Hoàng dùng kế sai em Giải Hệ là Tượng viết thư cho Hệ rồi sai Tượng cưỡi xe bốn bánh đi chơi có phường nhạc và lính_hầu theo sau Người của Vương_Tố cho rằng Tượng làm thế_tất Hệ có ý_muốn phản Tấn bèn giết chết Hệ_Nghe tin Hệ bị giết Đào_Hoàng lập_tức đem quân đánh vào châu_thành phá được thành và bắt Dương_Tắc_Mao_Cảnh mưu_tính đánh_úp Đào_Hoàng bị phát_giác Hoàng bèn giết chết Cảnh rồi thì cầm_tù bọn Dương_Tắc đưa về Ngô giữa đường thì Tắc ốm chết Cán trốn về Tấn còn Lý_Tùng_Xán_Năng đều bị quân Ngô giết_hại Đào_Hoàng lại đem quân đánh Cửu_Chân_Công_Tào quận Cửu_Chân là Lý_Tộ giữ_gìn trong quận theo về với Tấn quân Ngô đánh nhiều ngày chưa hạ được Đào_Hoàng sai cậu Tộ là Lê_Minh sang dụ Tộ ra hàng Tộ đáp rằng Rồi cố sức giữ thành Quân Ngô đánh rất lâu cuối_cùng mới hạ được Toàn_bộ đất Giao châu trở về tay nhà Ngô_Về sau Đào_Hoàng còn được phong làm Giao châu_mục Đô_đốc Giao châu chư quân_sự Tiền tướng_quân Kết_quả và ý_nghĩa Trận chiến ở Giao châu và Quảng châu là một trong những chiến_thắng hiếm_hoi của quân Ngô trước quân Tấn_Toàn bộ Giao châu và Quảng châu tức Giao châu cũ trở_lại với Đông_Ngô như trước thời_điểm 263 Tôn_Hạo tuy lấy lại 2 châu nhưng không nhập lại như trước mà vẫn duy_trì sự chia tách như thời Cảnh_Đế_Tôn_Hưu Chiến_thắng này không_thể làm thay_đổi tương_quan_lực_lượng giữa hai nước Lực_lượng chủ_lực của Tấn ở trung_nguyên không bị ảnh_hưởng vì không tham_gia chiến_sự Nước Ngô tiếp_tục suy_yếu trong khi quân Tấn vẫn hùng_mạnh Sang năm 280 Tấn diệt Ngô thống_nhất thiên_hạ Xem thêm BULLET Tam_Quốc_BULLET_Lã Hưng_BULLET_Đào_Hoàng BULLET Dương_Tắc_BULLET_Tôn Hạo_Tham khảo BULLET Tấn thư quyển 57 BULLET Tư trị thông giám quyển 82
Chiến_dịch Giao Quảng