Biến pháp Thương Ưởng_Biến pháp Thương Ưởng chữ Hán_商鞅变法_Hán_Việt Thương Ưởng biến pháp là cuộc cải_cách quy_mô lớn về chính_trị quân_sự kinh_tế do Thương Ưởng đề_xuất ở nước Tần thời Chiến_Quốc trong lịch_sử Trung_Quốc được thi_hành hai lần vào các năm 356 TCN và 350 TCN Nội_dung biến pháp Lần thứ nhất Năm 356 TCN Vệ_Ưởng muốn thay_đổi hẳn pháp độ bèn tâu với Tần_Hiếu công Tần_Hiếu công_bằng lòng nhưng trong triều vẫn còn có Cam_Long và Đỗ_Chí phản đổi nhưng đều bị Vệ_Ưởng phản_bác Tần_Hiếu công tin theo lời Vệ_Ưởng phong ông làm Tả thứ_trưởng và cho thay_đổi pháp_chế 1 Được nhà_vua đồng_ý Vệ_Ưởng bèn sai chia dân thành từng nhóm năm hộ mười hộ phải kiểm_soát nhau và bị ràng_buộc vào nhau lại ra_lệnh ai không tố_cáo kẻ_gian thì bị chém ngang lưng ai tố_cáo kẻ_gian thì cũng được thưởng ngang với người chém đầu_quân địch người che_giấu quân gian bị phạt ngang với người đầu_hàng quân địch gia_đình có hai người con trai trở lên mà không chia của ở_riêng thì bắt đánh thuế gấp đôi Ai có quân_công thì cứ theo thứ_bậc mà được thưởng ai đánh nhau vì việc riêng thì đều bị hình_phạt lớn hay nhỏ tuỳ theo nặng hay nhẹ mà trị Ai ra_sức vào nghề_nghiệp gốc cày_cấy dệt vải cung_cấp nhiều lúa thì được tha khỏi sưu_dịch trái_lại ai theo cái lợi trên ngọn cùng những người lười mà nghèo thì đều bắt cùng với vợ_con làm nô người tôn_thất mà không có quân_công thì không được ghi vào_sổ sách họ nhà_vua định cấp bật tước trật cao_thấp rõ_ràng ghi tên các ruộng_vườn thần thiếp áo_quần theo số_hiệu từng nhà Ai có công thì hiển_vinh ai không có công thì tuy giàu_có cũng không được vinh_hoa Sau khi có pháp_chế Vệ_Ưởng vẫn chưa ban_bố vì sợ dân không theo Vì_vậy ông dựng một cây_gỗ dài ba trượng ở phía nam chợ của kinh_đô nói rằng ai có_thể mang nó đến cái cửa phía bắc thì có mười lạng vàng Dân lấy_làm lạ không ai dám mang đi Ông lại tăng lên năm_mươi lạng thì có một người mang Vệ_Ưởng bèn cho người đó năm_mươi lạng để chứng_tỏ mình không lừa_dối Sau đó ông mới ban_bố pháp_lệnh Lần thứ hai Năm 350 TCN Vệ_Ưởng lại ban_bố biến pháp lần thứ hai ra_lệnh cấm cha_con anh_em cùng ở chung một nhà phân cư và hợp các làng_xóm nhỏ lại thành huyện đặt chức quan lệnh và thừa được tất_cả ba_mươi mốt huyện bỏ bờ ruộng đường thiên_đường mạch thống_nhất hộc thùng quả_cân thước tấc nhờ đó việc đánh thuế được tăng Xem thêm BULLET Thương Ưởng_BULLET_Tần nước BULLET Chiến_Quốc_Tham khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các mục BULLET Tần bản kỉ BULLET Thương Quân liệt_truyện BULLET Lê_Đông_Phương_Vương_Tử_Kim 2007 Kể chuyện Tần_Hán_Nhà xuất_bản Đà_Nẵng
Biến pháp Thương Ưởng