Yên vương Hỉ_Yên vương Hỉ chữ Hán_燕王喜 trị_vì 254 TCN 222 TCN tên thật là Cơ_Hỉ là vị vua thứ 44 hoặc 45 và là vị vua cuối_cùng của nước Yên chư_hầu nhà Chu trong lịch_sử Trung_Quốc Ông là con của Yên_Hiếu vương vua thứ 43 của nước Yên_Năm 255 TCN Hiếu vương mất Cơ_Hỉ lên nối_ngôi Chiến_tranh với nước Triệu_Yên vương Hỷ dùng Lật_Phúc làm tướng_quốc Nước Triệu vừa thất_bại trước Tần trong trận Trường Bình 40 vạn quân Triệu bị giết nên bị suy_yếu Năm 251 TCN ông sai Lật_Phúc đi sứ nước Triệu tặng Triệu_Hiếu_Thành vương 500 lạng vàng để kết_liên minh cùng chống Tần_Khi trở về Lật_Phúc khuyên ông nên đánh chiếm nước Triệu vì trai_tráng nước Triệu đã chết gần hết trong trận Trường Bình chỉ còn trẻ_con và người già_yếu Yên vương Hỷ mang việc đó hỏi Nhạc_Gian con Nhạc_Nghị_Nhạc_Gian phản_đối vì cho rằng nước Triệu nằm giữa thiên_hạ luôn phải phòng_bị nên dân nước này quen việc chiến_tranh không_thể đánh được Yên vương Hỷ không nghe Nhạc_Gian chia quân làm 2 đường sai Lật_Phúc tấn_công đất Cao còn Khánh_Tần và Nhạc_Gian đánh đất Đại_Nước_Triệu sai Liêm_Pha và Nhạc_Thừa ra chống_cự Liêm_Pha đánh tan quân Yên giết chết Lật_Phúc còn Nhạc_Thừa cũng phá Khánh_Tần ở đất Đại bắt sống Khánh_Tần và Nhạc_Gian_Năm 250 TCN quân Triệu thừa_thắng tiến sang đất Yên_Liêm_Pha truy_đuổi 500 dặm tiến vào nước Yên vây_hãm kinh_đô Kế thành Yên vương Hỷ sợ_hãi cử Tương_Cừ làm tướng_quốc mới ra điều đình với quân Triệu_Tương_Cừ nói với Liêm_Pha xin giảng_hoà Liêm_Pha mới rút quân Năm 249 TCN Triệu_Hiếu_Thành vương lại sai Nhạc_Thừa vây đánh nước Yên_Sang năm 248 TCN vua Triệu lại sai Nhạc_Thừa đánh Yên và đến năm sau lại hợp binh với nước Nguỵ cùng đánh Yên_Yên vương Hỷ phải cắt đất xin giảng_hoà quân Triệu mới rút_lui Năm 247 TCN Yên vương Hỷ và Triệu_Hiếu_Thành vương đổi đất cho nhau Yên giao cho Triệu đất Cát_Vũ_Dương và Bình_Thư còn Triệu giao cho Yên đất Long_Đoái_Phân_Môn Lân_Nhạc_Năm 243 TCN nước Yên lại bị Triệu tấn_công Tướng Lý_Mục của Triệu chiếm đất Vũ_Toại và Phương_Thành nước Yên_Năm 242 TCN Yên vương Hỷ dùng người nước Triệu là Kịch_Tân làm tướng Kịch_Tân đề_nghị ông đánh Triệu vì Liêm_Pha đã bị cách_chức bỏ nước Triệu sang nước Sở Yên vương Hỷ nghe theo sai Kịch_Tân cầm_quân đánh Triệu_Tướng_Triệu là Bàng_Noãn mang quân ra chống Yên_Quân yên lại bại_trận bị giết 2 vạn người bản_thân tướng Kịch_Tân bị bắt và bị giết Năm 236 TCN quân Triệu lại sang đánh Yên chiếm thành Ly_Dương_Nước_Yên liên_tiếp thua trận và mất đất ngày_một suy_yếu Nỗ_lực chống Tần_Năm 241 TCN do sự huy_động của Bàng_Noãn_Yên vương Hỷ hưởng_ứng hợp tung chống nước Tần sai tướng cùng mang quân hợp binh với các nước Triệu_Nguỵ_Sở tấn_công đất Loát nước Tần_Nhưng liên_quân không thắng được quân Tần phải rút_lui Nước Tần đã đánh lấn sang phía đông chiếm được rất nhiều đất_đai của các nước liền kề là Hàn_Triệu_Sở_Nguỵ Nước Tề theo_đuổi chính_sách liên hoành với Tần không cứu các nước khác Nước Yên tuy ở xa nhưng qua chiến_trận với Triệu nhiều năm bị thua_thiệt thế_lực cũng rất yếu Năm 232 TCN thái_tử Yên_Đan phải làm con_tin ở nước Tần trốn được về nước dốc lòng chống Tần_Hai năm sau 230 TCN Tần vương Chính diệt nước Hàn_Hai năm sau nữa 228 TCN Tần lại diệt nước Triệu_Anh_Triệu_U Mục vương là Triệu_Gia chạy lên phía bắc giữ đất Đại_tự xưng là Đại_vương liên_hợp với nước Yên để cùng chống Tần_Quân_Tần đã đến gần Dịch_Thuỷ gần bờ_cõi nước Yên_Thái tử Đan lo_lắng tìm cách kết_nạp nuôi_dưỡng tráng_sĩ để mưu giết vua Tần_Trong số các tráng_sĩ nổi_tiếng nhất là Kinh_Kha người nước Vệ_Tướng_Phàn_Ư Kỳ nước Tần vì phản lại Tần vương Chính không thành cũng đến nương_nhờ thái_tử Đan_Kinh_Kha nhận_lời đi giết Tần vương Chính Năm 227 TCN Kinh_Kha lên_đường sang nước Tần tự_vẫn để Kinh_Kha mang đầu nộp Tần vương nhằm có cớ tiếp_cận Tần vương Thái_tử Đan giao cho Kinh_Kha một lưỡi chuỷ thủ giấu vào trong tấm địa_đồ Đốc_Cương theo mưu_kế bày sẵn Kinh_Kha đến dâng đầu phản tướng Phàn_Ư_Kỳ và địa_đồ Đốc_Cương để đến gần vua Tần thừa_cơ hành_thích Tuy_nhiên việc hành_thích của Kinh_Kha thất_bại Kinh_Kha đâm trượt vua Tần cuối_cùng bị giết Tần vương Chính căm_giận nước Yên dốc quân đánh Yên_Trong năm 227 TCN các tướng Tần là Vương_Tiễn và Tân_Thắng tiến_quân đến nước Yên_Đại vương Gia ra_quân hợp sức với quân Yên cùng chống Tần_Hai bên đánh nhau 3 trận phía tây sông Dịch không phân thắng_bại Dời đô và mất nước Năm 226 TCN Tần vương Chính sai con Vương_Tiễn là Vương_Bí mang quân tiếp_viện cho Vương_Tiễn_Có thêm quân Vương_Tiễn đánh_bại liên_quân Yên_Đại_Quân_Tần tiến vào kinh_thành Kế_Yên vương Hỉ sợ_hãi phải bỏ Kế đô chạy sang Liêu_Đông_Để tạ tội với nước Tần_Yên vương Hỉ phải giết thái_tử Đan chặt đầu_sai người mang nộp cho Tần vương Chính Tần vương tạm hoãn đánh Yên_Năm 225 TCN Tần vương Chính diệt Nguỵ rồi đánh Sở Năm 223 TCN Tần diệt Sở Sang năm 222 TCN Tần vương sai con Vương_Tiễn là Vương_Bí mang quân tấn_công Liêu_Đông căn_cứ cuối_cùng của nước Yên_Quân_Tần vượt sông Áp_Lục đánh vào Bình_Nhưỡng_Yên vương Hỉ không chống nổi bị quân Tần bắt làm tù_binh và phế_truất làm dân_thường Ông ở ngôi được 33 năm không rõ sau_này mất năm nào Từ đó nước Yên diệt_vong Tính từ Triệu công Thích thụ_phong đất Yên đến Yên vương Hỷ tổng_cộng nước Yên truyền được 46 đời vua khoảng 900 năm Nếu không tính Triệu công Thích và Tử_Chi nước Yên gồm có 44 vua xưng_vương được 102 năm Xem thêm BULLET Yên_Hiếu vương BULLET Thái_tử Đan_BULLET_Tần vương Chính Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Yên_Thiệu công thế_gia BULLET Triệu thế_gia BULLET Nhạc_Nghị liệt_truyện BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Cát_Kiếm_Hùng chủ_biên 2006 Bước thịnh_suy của các triều_đại phong_kiến Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin
Yên vương Hỉ