Mã_Thủ_Ứng_Mã Thủ_Ứng 1644 còn có tên là Mã_Thủ_Ngọc dân_tộc Hồi xước hiệu là Lão Hồi Hồi người Tuy Đức Thiểm_Tây một trong 5 thủ_lĩnh của Cách Tả ngũ doanh thuộc phong_trào khởi_nghĩa nông_dân cuối đời Minh_Quá trình hoạt_động Buổi đầu khởi_nghĩa Vào đời Minh người Hồi trải khắp cả nước Ở các nơi như quê_hương châu Tuy Đức của Mã_Thủ_Ứng và phủ Duyên_An thuộc bắc_bộ Thiểm_Tây_Bình_Lương_Khánh_Dương thuộc đông bộ Cam_Túc đều có khu_vực dành cho người Hồi sinh_sống Cuối đời Minh thiên_tai liên_tiếp khiến cho nhân_dân rơi vào cảnh khốn_cùng lại thêm chính_trị bại_hoại quan_viên địa_phương thúc_bách thuế_má không tha Không còn đường sống người Hồi liên_kết với người Hán tức_là cùng hoang dân hợp đảng tiến_hành bạo_động phản_kháng chính_quyền Năm Sùng_Trinh đầu_tiên 1628 Mã_Thủ_Ứng vốn là binh_sĩ biên_phòng dựng cờ nổi_dậy kêu_gọi_binh dân không kể Hán_Hồi có dân đói có Trấn binh có Hồi Di gia_nhập tổ_chức thành một đội quân tinh_nhuệ Ban_đầu nghĩa_quân hoạt_động ở một dải đông bộ Cam_Túc và bắc_bộ Thiểm_Tây_Tháng 3 năm thứ 3 1630 ông cùng bọn Bát kim_cương Vương_Tử Thuận vượt Hoàng_Hà tiến vào Sơn_Tây phá Tương_Lăng_Cát_Châu Thái_Bình Năm thứ 4 1631 Mã_Thủ_Ứng gia_nhập liên_quân của minh_chủ Vương_Tự_Dụng_Năm thứ 5 1632 bọn Mã_Thủ_Ứng cùng Vương_Tự_Dụng tiến_quân Hà_Nam hoạt_động ở Thanh_Hoá Tu_Vũ không lâu sau chuyển vào núi Thái_Hành_Lưu động_tác chiến Tháng 5 năm thứ 6 1633 ông cùng bọn Hỗn thiên vương soái mấy vạn quân ra khỏi Thái_Hành đông tiến Hà_Bắc uy_hiếp các huyện Hàm_Đan_Sa_Hà Vương_Tự_Dụng mất Cao_Nghênh_Tường được đề_cử làm minh_chủ đưa nghĩa_quân vượt Hoàng_Hà ở Mẫn_Trì sang bờ nam bất_ngờ xông ra tây bộ Hà_Nam Tháng 3 năm thứ 7 1634 Mã_Thủ_Ứng liên_kết với bọn Quá thiên tinh Mãn thiên tinh cả_thảy 5 doanh thần_tốc từ tây bộ Hà_Nam tiến vào Hồ Bắc đi qua Tảo_Dương_Ba_Đông từ phía tây tiến vào Tứ_Xuyên đánh_phá trọng_trấn Quỳ_Châu thuộc Xuyên_Đông 3 vạn nhân mã của bọn Mã_Thủ_Ứng lưu lại Tứ_Xuyên một thời_gian ngắn là lực_lượng nông_dân vũ_trang tiến vào Tứ_Xuyên sớm nhất Không lâu sau bọn họ quay lại Hồ Quảng tạm đồn_trú ở bến Hoàng_Long thuộc Vân_Dương rồi chuyển vào vùng núi Thương Lạc thuộc nam_bộ Thiểm_Tây hợp binh với bọn Hỗn thế vương được mấy vạn người chống lại cuộc vây tiễu của quan_quân Nghĩa_quân từng xông vào Quan_Trung đóng trại dài hơn 50 dặm đánh_vỗ_mặt Tây_An_Tháng giêng năm thứ 8 1635 ông là một trong 13 thủ_lĩnh nghĩa_quân tham_dự đại_hội Huỳnh_Dương_Tháng 8 bọn Mã_Thủ_Ứng từ Thương Lạc đông tiến Hà_Nam lấy vùng núi Tích_Xuyên làm cứ_điểm ở một dải Lư_Thị_Vĩnh_Ninh Thiểm_Châu_Linh_Bảo_Nam_Dương thuộc tây bộ Hà_Nam_kiến trì chống lại quan_quân Tháng 10 năm thứ 8 1635 ông giả_trang thành quan_quân đến Thiểm_Châu nói_dối là đổi ngựa thừa_cơ đột_nhập Quan sương Quan cửa_ải Sương trái nhà bất_ngờ chiếm lấy thành Tháng 8 năm thứ 9 1636 Mã_Thủ_Ứng đốt Tây quan của phủ Khai_Phong_Tại_Yên Lăng_Phù_Câu thuộc Hà_Nam quan_quân của Tả_Lương_Ngọc đuổi nà ông không tha Mã_Thủ_Ứng nhắm hướng Trịnh_Châu mà chạy dụ quan_quân vào Giáp_Sơn rồi quay ra vây chặt lấy Tả_Lương_Ngọc hết lương lại không có viện quân từng tuyệt_vọng muốn tự_sát sau đó đột vây chạy trốn Từ năm thứ 10 1637 đến thứ 15 1642 ông hội_họp với bọn Cách lý nhãn Hạ_Nhất_Long_Tả kim vương Hạ_Cẩm_Cải thế vương Lưu_Hi_Nghiêu_Loạn thế vương Lận_Dưỡng_Thành lấy vùng núi Anh_Sơn Hoắc_Sơn thuộc đông bộ Hồ Bắc làm cứ_điểm hoạt_động ở giao giới 3 tỉnh An_Huy_Hà_Nam Hồ Bắc trường_kỳ đấu_tranh với quan_quân được gọi là Cách Tả ngũ doanh hay Hồi Cách ngũ doanh Giai_đoạn cao_trào Năm thứ 15 1642 Cách Tả ngũ doanh liên_kết với Lý_Tự_Thành chủ_yếu hoạt_động ở một dải tây bộ Hồ Bắc và tây bắc_bộ Hồ Nam đánh chiếm được các nơi Di_Lăng_Lễ_Châu Thường_Đức_Cách_Tả ngũ doanh còn đưa quân về Hà_Nam phối_hợp với Lý_Tự_Thành trong nhiều chiến_dịch quan_trọng Mã_Thủ_Ứng được Lý_Tự_Thành đặt hiệu Vĩnh_Phụ_Doanh_Anh Vũ tướng_quân Sau khi Tự Thành đánh lên Bắc_Kinh để ông lại giữ các nơi Thừa_Thiên_Kinh_Châu Lễ_Châu trở_thành thế_lực một phương Trương_Hiến_Trung ở Tứ_Xuyên cũng phái người đến giữ quan_hệ hữu_hảo với ông 2 năm sau 1644 Mã_Thủ_Ứng bệnh mất không kịp nhìn thấy kết_cục bi_thảm của khởi_nghĩa nông_dân cuối đời Minh_Lực_lượng của ông tuy không được nhiều sách_vở đương_thời và sau_này nhắc đến nhiều nhưng chắc_chắn không hề tan_rã Trong chiếu_thư được phát ra vào tháng 4 năm Thuận_Trị thứ 2 1645 của nhà Thanh nêu rõ bấy_giờ nông_dân vũ_trang thì ở Tứ_Xuyên có Trương_Hiến_Trung_Hồ Bắc có bọn Lão Hồi Hồi vẫn còn kiên_trì đấu_tranh kháng Thanh_Đánh giá Mã_Thủ_Ứng lấy trí thắng địch thực_hiện phép lưu_động tác_chiến một_cách xuất_sắc chiến_dịch Giáp_Sơn là điển_hình Triều_đình nhà Minh đánh_giá ông là một tay lắm mưu_kế lừa_lọc trong các thủ_lĩnh nông_dân Mã_Thủ_Ứng nhận được sự tín_nhiệm của thủ_lĩnh các cánh quân khác_thường được đề_cử làm mưu chủ Ông trung_thành với lý_tưởng của cuộc khởi_nghĩa năm Sùng_Trinh thứ 9 1636 từng giết tổng_binh Vương_Tiến_Trung đến dụ hàng bị đánh_giá là phản_phúc xảo_trá giữ ác không chừa Trong phong_trào khởi_nghĩa nông_dân cuối đời Minh_Mã_Thủ_Ứng có uy_tín cực lớn chỉ xếp sau Lý_Tự_Thành_Trương Hiến_Trung ông cũng có mối quan_hệ hữu_hảo với cả hai nhân_vật lớn này Lý_Tự_Thành có_thể nghi_ngờ mà giết chết La_Nhữ_Tài người cũng đã từng nhiều lần điều_đình xung_đột Lý_Trương nhưng khi đánh lên Bắc_Kinh vẫn tín_nhiệm để lại hậu_phương cho Mã_Thủ_Ứng_Tham khảo BULLET Bạch_Thọ_Di chủ_biên Hồi tộc nhân_vật chí BULLET Kế_Lục_Kỳ_Minh quý bắc lược BULLET Cù_Cửu_Tư_Vạn Lịch vũ_công lục BULLET Đái_Lạp biên_soạn Ngô_Thù san_định Hoài_Lăng lưu khấu thuỷ_chung lục BULLET Đàm_Thiên_Quốc các BULLET Trịnh_Liêm_Dự biến kỷ lược BULLET Ngô_Vĩ_Nghiệp_Tuy khấu kỷ lược BULLET Thanh_Thế Tổ thực lục
Mã_Thủ_Ứng