Irene thành Athena_Irene thành Athena hay Irene người Athena 752 803 là tên thường gọi của Irene_Sarantapechaina là Nữ_hoàng Đông_La_Mã đương vị_từ năm 797 đến 802 Trước khi trở_thành Nữ_hoàng đương vị Irene là Hoàng_hậu từ năm 775 đến 780 và Hoàng_thái_hậu từ năm 780 đến 797 Đôi_lúc bà thường tự gọi mình là basileus βασιλεύς tức Hoàng_đế Trong thực_tế bà thường gọi mình là basilissa βασίλισσα tức Nữ_hoàng mặc_dù có ba trường_hợp cá_biệt tước_vị basileus được bà sử_dụng Thiếu_thời Irene sinh ra trong một gia_đình quý_tộc Hy_Lạp ở Athena là gia_tộc Sarantapechos_Dù bà là một đứa trẻ mồ_côi nhưng lại có người chú Konstantinos_Sarantapechos là một quý_tộc và có_thể giữ chức strategos tướng_quân của một tỉnh tại Hy_Lạp Bà được Hoàng_đế Konstantinos_V đưa đến Constantinoplis vào ngày 1 tháng 11 năm 769 và kết_hôn với con trai của ông là Leo_IV vào ngày 17 tháng 12 Vào ngày 14 tháng 1 năm 771 Irene đã hạ sinh một đứa con trai sau_này là Hoàng_đế Konstantinos_VI_Khi Konstantinos V mất vào tháng 9 năm 775 Leo mới hai_mươi lăm năm_tuổi kế_thừa ngôi_vị Mặc_dù Leo là một người bài_trừ thánh tượng và cố theo_đuổi một chính_sách điều_tiết đối_với sự bài_trừ thánh tượng thế nhưng chính_sách của ông ngày_càng trở_nên khắc_nghiệt hơn vào tháng 8 năm 780 khi một_số triều_thần bị trừng_phạt vì biểu_lộ lòng tôn_kính các tượng thánh Theo truyền_thuyết một hôm ông chợt phát_hiện ra các tượng thánh bị che_giấu trong đống đồ của Irene và từ_chối ngủ chung giường với bà sau đó Tuy_nhiên khi Leo qua_đời vào ngày 8 tháng 9 năm 780 Irene đóng vai_trò nhiếp_chính cho đứa con trai mới lên chín vương hiệu Konstantinos_V_Nắm quyền Irene đã gần như ngay_lập_tức phải đối_mặt với một âm_mưu mà bà nghe_ngóng được là có một nhóm triều_thần sẽ đưa Nikephoros một người em cùng cha khác mẹ của Leo_IV lên_ngôi Caesar_Để loại_trừ khả_năng thâu_tóm quyền hành của nhóm mưu phản bà đã lập_tức buộc Nikephoros và đồng_đảng phải thụ_phong linh_mục và ra_lệnh cho họ quản_lý Thánh lễ vào ngày Giáng_Sinh Ngay từ năm 781 Irene bắt_đầu tìm_kiếm một mối quan_hệ thân_mật hơn với nhà Carolingia và Đức Giáo_hoàng Bà tiến_hành đàm_phán hôn_lễ cho con trai bà với Rotrude con gái của Charlemagne với người vợ thứ ba của ông Hildegard nhằm kết tình thông_gia Irene còn thận_trọng gửi một viên quan tới dạy tiếng Hy_Lạp cho công_chúa người Frank_Rồi đột_nhiên Irene đã tự huỷ_bỏ việc hứa_hôn vào năm 787 để chống lại mong_muốn của Konstantinos_V_Kế đến Irene phải khuất_phục cuộc nổi_loạn của Elpidius viên trấn_thủ đảo Sicilia có gia_đình đã bị tra_tấn và bỏ_tù khi một hạm_đội được phái đi đã thành_công trong việc đánh_bại người Sicilia_Elpidius trốn sang châu_Phi rồi từ đó đào_thoát sang Ả_Rập Sau thành_công của viên tướng_quân dưới thời Konstantinos_V là Michael_Lachanodrakon người đã đánh lui một cuộc tấn_công của người Ả_Rập trên tuyến biên_giới phía Đông một đội quân Ả_Rập đông_đảo dưới sự thống_lĩnh của vua Harun al Rashid đã tiến chiếm vùng Anatolia vào mùa hè năm 782 Viên tướng giữ thành Bucellarian_Theme là Tatzates thấy khó chống_cự nổi bèn đào_thoát sang Ả_Rập đã buộc Irene đồng_ý thoả_thuận đình_chiến ba năm đổi lại bà phải trả một khoản cống_nạp hàng năm là 70 000 hoặc 90 000 dinar vàng cho người Ả_rập lại còn cấp cho họ 10 000 bộ quần_áo bằng lụa và chuẩn_bị chu_cấp đầy_đủ mọi trong thời_gian họ rút quân Triều_đại Vấn_đề tôn_giáo Hành_động đáng chú_ý nhất Irene là khôi_phục lại tôn_kính các tượng thánh Chính_Thống_giáo hình_ảnh của Chúa_Kitô hay các Thánh_Rồi để bầu Tarasios một trong những quý_tộc của bà làm Thượng phụ vào năm 784 Irene đã cho triệu_tập hai công đồng Giáo_hội Công đồng đầu_tiên được tổ_chức vào năm 786 ở Constantinoplis đã thất_bại do sự phản_đối của binh_lính Công đồng thứ hai được triệu_tập tại Nicaea vào năm 787 chính_thức phục_hồi việc tôn_kính các tượng thánh và thống_nhất Giáo_hội Chính_Thống_giáo Đông phương với Toà_Thánh La_Mã_Xem thêm Công đồng Ecumenical thứ_bảy Trong khi việc này giúp cải_thiện mối quan_hệ với Giáo_hoàng thì nó lại không ngăn_chặn được sự bùng_nổ của một cuộc chiến_tranh với người Frank lúc này đã cất_quân đánh chiếm Istria và Benevento vào năm 788 Bất_chấp vận rủi những nỗ_lực quân_sự của Irene đã gặp một_số thành_công năm 782 viên sủng thần của bà là Staurakios đã khuất_phục được người Slav vùng Balkan và đặt nền_tảng cho sự bành_trướng của Đông_La_Mã và tái Hy_Lạp_hoá trong khu_vực Tuy_nhiên Irene vẫn hay bị người Ả_Rập quấy_phá và vào năm 782 và 798 đã phải chấp_nhận các điều_khoản của các vị Khalip_Al_Mahdi và Harun al Rashid_Khuynh đảo triều_chính Khi Konstantinos gần trưởng_thành ông bắt_đầu dần_dần trở_nên không muốn cam_chịu dưới sự thống_trị độc_đoán của mẹ mình Để tự giải_thoát chính mình ông đã tiến_hành binh_biến nhưng không may bị Irene phát_hiện và dẹp tan không mấy khó_khăn kể từ lúc đó nữ_hoàng đã yêu_cầu quân_thần phải thề sẽ trung_thành mỗi mình bà Sự bất_mãn nhân_dịp này tăng lên vào năm 790 đã mở ra một cuộc chống_đối và đám binh_sĩ dẫn_đầu bởi Armeniacs chính_thức tuyên_bố Konstantinos_VI là người cai_trị duy_nhất Mối quan_hệ thân_hữu có_vẻ giả_dối được duy_trì giữa Konstantinos và Irene mà tước_vị nữ_hoàng đã được xác_nhận vào năm 792 thế nhưng các phe_phái đối_thủ còn lại với Irene do sự tác_động của những mưu_đồ khéo kéo với các giám_mục và các triều_thần đã tổ_chức một âm_mưu hùng_cường nhân_danh nữ_hoàng Konstantinos chỉ có_thể lẩn_tránh để viện_trợ cho các tỉnh nhưng ngay cả giới quý_tộc cũng bày mưu_tính kế vây quanh lấy ông Không may ông bị đám người hầu thân_cận bắt_giữ trên bờ biển ở Bosphorus châu_Á và đưa trở_lại cung_điện ở Constantinoplis_Nữ hoàng ra_lệnh khoét mắt ông chảy_máu và chết vài ngày sau đó Hiện_tượng nhật_thực và bóng_tối kéo_dài 17 ngày sau đó được những người mê_tín cho là do sự ghê_tởm của trời đối_với sự_kiện này Dù đôi_lúc có ý_kiến cho rằng bà hành_xử như một vị vua hơn_nữa Irene còn tự gọi mình là basileus βασιλεύς hoàng_đế chứ không phải là basilissa βασίλισσα nữ_hoàng trên thực_tế chỉ có ba trường_hợp mà bà sử_dụng danh_hiệu basileus hai tài_liệu về pháp_luật mà bà đã ký_tên mình là Hoàng_đế người La_Mã và một đồng_tiền vàng của bà được tìm thấy ở Sicilia mang danh_hiệu basileus Trong mối quan_hệ với các đồng_tiền dòng chữ có chất_lượng kém và vì_thế việc quy ra các đồng_tiền này là của bà có vấn_đề Trên thực_tế bà đã sử_dụng danh_hiệu basilissa này trong tất_cả các chiếu_chỉ văn_thư tiền xu và con_dấu khác Di_sản Irene ở ngôi được năm năm từ 797 đến 802 Giáo_hoàng Leo_III lúc này đang cần sự giúp_đỡ chống lại kẻ_thù chính_trị ở Roma và là người chứng_kiến ngôi_vị Hoàng_đế Đông_La_Mã gần như bỏ trống đã làm lễ đăng_quang cho Charlemagne làm Hoàng_đế La_Mã vào năm 800 Điều này được xem như là một sự xúc_phạm đến Đế_quốc Đông_La_Mã_Tuy nhiên Irene được cho là đã cố_gắng thương_lượng một cuộc hôn_nhân giữa bà với Charlemagne nhưng theo chính Theophanes the Confessor cho biết kế_hoạch đã bị thất_bại cũng do sự can_thiệp của Aetios một trong những sủng thần của nữ_hoàng Năm 802 giới quý_tộc tiến_hành binh_biến bắt_giữ bà và đưa Nikephoros trưởng quan_tài chính logothetēs tou genikou lên_ngôi hoàng_đế Irene bị lưu_đày đến đảo Lesbos và buộc phải tự xoay_xở lấy Do phải sống khổ_cực cộng với sức_khoẻ suy_nhược nên sang năm sau 803 thì bà qua_đời Lòng nhiệt_thành của Irene trong việc khôi_phục sự thờ_phụng_tượng thánh và tu_viện đã được Theodore the Confessor ca_ngợi bà như một vị thánh của Giáo_hội Chính_Thống_giáo Đông phương nhưng bà vẫn không được phong thánh Lời tuyên_bố về việc phong thánh cho bà chủ_yếu là từ các nguồn sử_liệu của phương Tây_Lời tuyên_bố như_vậy cũng không có cơ_sở từ quyển Menaion cuốn sách về nghi_thức tế_lễ cung_cấp những điều hợp_lệ cho các thánh của Giáo_hội Chính_Thống_giáo Đông phương cuốn Cuộc_đời các Thánh của nhà thần_học Nikodemos the Hagiorite hoặc bất_kỳ cuốn sách nào khác của Giáo_hội Chính_Thống_giáo Đông phương Gia_đình Qua cuộc hôn_nhân với Hoàng_đế Leo_IV_Irene chỉ có một đứa con trai duy_nhất là Konstantinos_VI sẽ kế_thừa ngôi_vị sau_này Một người bà_con của Irene là Theophano đã được Hoàng_đế Nikephoros I chọn làm con dâu cho cậu con trai và người kế_vị của mình là Staurakios vào năm 807 Một người họ_hàng nữ khác không rõ tên được gia_tộc gả cho Telerig thủ_lĩnh rợ Bulgar vào năm 776 Ngoài_ra Irene còn có một đứa cháu trai khác Liên_kết ngoài BULLET De_Imperatoribus_Romanis_Konstantinos VI 780 797 SCN và Irene 797 802 SCN Nguồn sơ_cấp BULLET Anastasius_Bibliothecarius_Chronographia tripartita BULLET Theophanes_Chronographia_Nguồn thứ cấp BULLET The_Từ điển Oxford về Byzantium_Oxford_University_Press 1991 BULLET Alexander_Archibald and André_Lagarde_Joseph_Turmel The_Latin_Church in the Middle_Ages_C_Scribner s Sons 1915 BULLET Barbe_Dominique_Irène de Byzance_La femme empereur Paris 1990 BULLET Sir_Steven_Runciman_The Empress_Irene_Conspectus of History 1 1 1974 1 11 BULLET Wace_Henry and William_Smith_A_Dictionary of Christian_Biography_Literature_Sects and Doctrines_J_Murray 1882
Irene thành Athena