Bắc_Nguỵ_Văn_Thành Đế_Bắc_Nguỵ_Văn Thành Đế chữ Hán_北魏文成帝 440 465 tên_huý là Thác_Bạt_Tuấn là hoàng_đế thứ năm của triều_đại Bắc_Nguỵ trong lịch_sử Trung_Quốc Ông đăng cơ sau khi hoạn_quan Tông_Ái_宗愛 ám_sát tổ_phụ Thái_Vũ_Đế và thúc_phụ Thác_Bạt_Dư ông đã cho_phép người_dân Bắc_Nguỵ nghỉ_ngơi sau khi họ phải trải qua thời_gian áp_dụng chính_sách bành_trướng của tổ_phụ ông cũng tiến_hành cải_cách luật_pháp theo hướng khoan_dung hơn Bối_cảnh Thác_Bạt_Tuấn sinh năm 440 khi đó cha của ông Thác_Bạt_Hoảng đang là Thái_tử dưới thời phụ hoàng Thái_Vũ_Đế_Mẹ ông là Uất_Cửu_Lư tiêu_phòng bà là em_gái của tướng Uất_Cửu_Lư_Bì 郁久閭毗 một thành_viên của hoàng_tộc Nhu_Nhiên song đã đầu_hàng Bắc_Nguỵ_Khi còn nhỏ ông được tổ_phụ Thái_Vũ_Đế rất yêu_mến và thường đi cùng với Thái_Vũ_Đế thậm_chí cả trong các chiến_dịch quân_sự Mặc_dù không có tước_hiệu chính_thức nào Thác_Bạt_Tuấn được biết đến như là đích hoàng_tôn 嫡皇孫_Cha của ông Thác_Bạt_Hoảng mất vào năm 451 do lâm_bệnh vì sợ_hãi trước lời vu_cáo của hoạn_quan Tông_Ái_Khoảng tết năm 452 Thái_Vũ_Đế lập ông là Cao_Dương_vương nhưng sau đó đã xem_xét lại và tin rằng một tước_hiệu hoàng_gia không thích_hợp với người cháu_đích_tôn và do_đó đã huỷ_bỏ tước_hiệu thể_hiện một_cách mạnh_mẽ rằng Thái_Vũ_Đế định để Thác_Bạt_Tuấn làm người kế_vị mình Tuy_nhiên Tông_Ái lo_sợ rằng Thái_Vũ_Đế sẽ trừng_phạt ông ta vì tội vu_cáo Thái_tử nên đã ra_tay ám_sát Thái_Vũ_Đế vào mùa xuân năm 452 sau đó bỏ_qua Thác_Bạt_Tuấn và lập một em_trai của Thác_Bạt_Hoảng là Nam_An_Vương_Thác Bạt_Dư lên_ngôi hoàng_đế Tông_Ái kiểm_soát toàn_bộ các vấn_đề quan_trọng của đất_nước Thác_Bạt_Dư không chịu được sự kiêu_ngạo của Tông và đã cố rằng tách Tông ra khỏi quyền_lực vào mùa thu năm 452 tuy_nhiên Tông đã lại ám_sát Thác_Bạt_Dư_Tuy nhiên các quan Độc_Cô_Ni_獨孤尼 Nguyên Hạ_Bạt_Bạt_Khát Hầu_拔拔渴侯 và Bộ Lục_Cô_Li_步六孤麗 sau đó đã lật_đổ và giết chết Tông_Ái họ lập Thác_Bạt_Tuấn làm hoàng_đế ở tuổi 12 tức Văn_Thành_Đế_Thời kỳ đầu trị_vì Ngay sau khi Văn_Thành_Đế lên_ngôi các triều_thần cấp cao đã bắt_đầu các cuộc đấu_tranh chống_đối lẫn nhau và trong nhiều năm nhiều quan đã bị sát_hại Họ bao_gồm các quan cấp cao nắm quyền từ thời Thái_Vũ_Đế cũng như những người đã đóng_góp nhiều trong việc đưa Văn_Thành_Đế lên_ngôi Thác_Bạt_Thọ_Lạc 拓拔壽樂_Bạt_Bạt_Khát Hầu_Thổ_Hề_Bật 吐奚弼_Trương_Lê_張黎 Thác_Bạt_Chu_Nữu 拓拔周忸_Độc_Cô_Hồn Nguyên_Bảo_獨孤渾元寶_Thác_Bạt Sùng_拓拔崇 thúc tổ của Văn_Thành_Đế và con trai ông là Thác_Bạt_Li_拓拔麗 Uất_Cửu_Lư_Nhược Văn_郁久閭若文_Thác_Bạt Nhân_拓拔仁_Thác_Bạt Bạt_拓拔拔_Nguyên_Hạ và Bộ Lục_Cô_Ni có_vẻ như là những người chiến_thắng trong các cuộc đấu_tranh này họ không_những không phải chịu những điều tồi_tệ trong cuộc đấu_tranh nội_bộ mà_còn trở_nên kỳ được tôn_kính trong thời_gian trị_vì cuối của Văn_Thành_Đế_Cả hai người và Độc_Cô_Ni đều được phong vương Không rõ bản_thân Văn_Thành_Đế có tự mình tham_gia vào các cuộc đấu_tranh này hay không song các chiếu_chỉ được ban ra có ghi tên ông Uất_Trì_Quyến_尉遲眷 là một tướng đã được phong thưởng dưới thời Thái_Vũ_Đế nay cũng trở_nên mạnh_mẽ Một đặc_trưng khác của Văn_Thành_Đế là ông thường đi kinh_lý các châu trên khắp đế_quốc của mình Mùa đông năm 452 mẹ của Văn_Thành_Đế là Uất_Cửu_Lư tiêu_phòng qua_đời ông truy tôn cha và mẹ là hoàng_đế và hoàng_hậu Khoảng tết năm 453 Văn_Thành_Đế một Phật_tử đã chính_thức kết_thúc những luật cấm chống lại Phật_giáo mà Thái_Vũ_Đế đã lập ra vào năm 445 là điều đầu_tiên trong hoạ Tam_Vũ và đích_thân ông đã thực_hiện việc cạo đầu cho năm sư tăng Tuy_nhiên theo truyền_thống do Thái_Vũ_Đế đã lập ra ông cũng công_khai nhận một bùa_hộ_mệnh Đạo_giáo vào mùa xuân năm 454 Vào mùa xuân năm 453 Văn_Thành_Đế phong cho nhũ_mẫu của mình là thái_hậu và đối_đãi với các huynh_đệ của bà như_thể các thúc bác ruột của mình Mùa thu năm 454 chính thê của Văn_Thành_Đế là Lý_Trường_Lạc đã hạ sinh một hoàng_tử được đặt tên là Thác_Bạt_Hoằng_Lý phu_nhân là trưởng_nữ của Lý gia phủ thượng_thư là người do mẫu_thân Văn_Thành_Đế lựa_chọn năm đó cho ông Năm 456 ông lập một thê_thiếp khác Phùng_Thục_Nghi làm hoàng_hậu và lập Thác_Bạt_Hoằng làm thái_tử và sau đó theo đúng truyền_thống của Bắc_Nguỵ ông đã ra_lệnh cho Lý phu_nhân phải tự_vẫn Mùa đông năm 458 Văn_Thành_Đế mở một chiến_dịch lớn tấn_công Nhu_Nhiên song đã tính đến việc từ_bỏ khi quân của ông gặp phải một cơn bão_tuyết Tuy_nhiên do nghe lời thúc_giục của Uất_Trì_Quyến lập_luận rằng rút quân sẽ thể_hiện sự yếu_đuối trước quân Nhu_Nhiên_Văn_Thành Đế vẫn tiếp_tục chiến_dịch Mặc_dù không_thể giáng cho Xử khả hãn Uất_Cửu_Lư_Thổ Hạ_Chân của Nhu_Nhiên một thất_bại lớn song đã có một_số thành_viên các bộ_lạc Nhu_Nhiên đầu_hàng Trong khi đó lúc ông vắng_mặt các tướng Phong_Sắc_Văn_封敕文 và Bì Báo_Tử_皮豹子 của Bắc_Nguỵ đã giao_chiến với quân Lưu_Tống gần Tế_Thuỷ_濟水 nay là một phần dòng_chảy của Hoàng_Hà kết_quả là bất_phân_thắng_bại Thời_kỳ trị_vì cuối Vào mùa hè năm 460 nhũ_mẫu của Văn_Thành_Đế qua_đời Cũng trong mùa hè năm 460 theo lời cố_vấn của Định_Dương hầu Tào_An_曹安_Văn Thành Đế mở một cuộc tấn_công lớn nhằm vào vương_quốc Thổ_Dục_Hồn của Mộ_Dung_Thập_Dần 慕容拾寅_Mộ_Dung_Thập Dần đã khiến Bắc_Nguỵ nổi_giận khi chấp_thuận sự bổ_nhiệm của cả Bắc_Nguỵ và Lưu_Tống và do ông ta đã phô_trương sự giàu_có của mình Các tướng chỉ_huy là Thác_Bạt_Tân_Thành 拓拔新成 em_trai Văn_Thành_Đế và Nam quận công Lý_Huệ_李惠_Tuy nhiên mặc_dù quân Bắc_Nguỵ đã bắt được một số_lượng lớn gia_súc song Mộ_Dung_Thập_Dần đã nhận được cảnh_báo từ trước và đã chạy kịp vào vùng núi quân Bắc_Nguỵ cũng bị mắc bệnh Năm 464 khi đang kinh_lý các vùng khác nhau của đất_nước Văn_Thành_Đế đã đích_thân tham_dự một buổi lễ cúng_tế thượng_đế của bộ_lạc Cao_Xa và người_dân Cao_Xa đã rất hài_lòng Vào mùa hè năm 465 Văn_Thành_Đế qua_đời và Thái_tử Thác_Bạt_Hoằng lên kế_vị tức Hiến_Văn_Đế_Tuy nhiên quyền_lực đã nhanh_chóng rơi vào tay viên quan Ất_Phất_Hồn_乙弗渾 người này đã cố_gắng độc_chiếm quyền_lực song đã bị các quan khác giết chết trong số đó có Bộ Lục_Cô_Li song đến năm 465 Bộ Lục_Cô lại bị Phùng_Thái hậu vợ của Văn_Thành_Đế phục_kích Thông_tin cá_nhân BULLET Cha Thái_tử Thác_Bạt_Hoảng_BULLET Mẹ Uất_Cửu_Lư tiêu_phòng được truy tôn Hoàng_hậu BULLET Hậu phi BULLET Văn_Thành_Văn_Minh hoàng_hậu Phùng thị cháu nội Phùng_Hoằng_BULLET_Quý nhân Lý thị sau truy tôn Văn_Thành_Nguyên hoàng_hậu BULLET Phu_nhân Lý thị BULLET Phu_nhân Tào thị BULLET Phu_nhân Thư Cừ thị BULLET Phu_nhân Ất thị BULLET Phu_nhân Duyệt thị BULLET Phu_nhân Huyền thị BULLET Hậu_duệ BULLET Hiến_Văn_Đế_Thác Bạt_Hoằng_Lý quý_nhân sinh BULLET An_Lạc Lệ vương Thác_Bạt_Trường_Lạc 拓跋長樂_Lý phu_nhân sinh BULLET Quảng_Xuyên_Trang vương Thác_Bạt_Lược_拓跋略 Tào phu_nhân sinh BULLET Tề quận Thuận vương Thác_Bạt_Giản_拓跋簡 Thư Cừ phu_nhân sinh BULLET Hà_Gian_Hiếu vương Thác_Bạt_Nhược_拓跋若 Ất phu_nhân sinh BULLET An_Phong_Khuông vương Thác_Bạt_Mãnh_拓跋猛 Duyệt phu_nhân sinh BULLET Hàn_Ai vương Thác_Bạt_An_Bình 拓跋安平_Huyền phu_nhân sinh Tham_khảo BULLET Nguỵ thư BULLET Bắc sử BULLET Tư trị thông giám các quyển
Bắc_Nguỵ_Văn_Thành Đế