Châu_Văn_Sanh_Châu Văn_Sanh 1911 1943 hay Châu_Sanh còn có biệt_danh là Công_tử Lời_Công tử Bảy_Lời_Công tử Vĩnh_Long là một nhân_vật lịch_sử Việt_Nam đầu thế_kỷ 20 Ông không_chỉ nổi_danh tính_cách trọng_nghĩa_khinh_tài tiêu_biểu của người Nam_Bộ mà_còn là một nhà cách_mạng chống chủ_nghĩa_thực_dân Pháp đòi quyền độc_lập dân_tộc cho Việt_Nam Thân_thế Ông Châu_Văn_Sanh sinh ngày 3 tháng 4 năm 1911 tại làng Chánh_Hội quận Cái_Nhum_Vĩnh_Long nay là thị_trấn Cái_Nhum huyện Mang_Thít Vĩnh_Long là con út của ông Châu_Xuyên một phú_hộ người Việt gốc Hoa rất giàu_có Tương_truyền cha_ông từng có một đời vợ sinh được ba con ở Gò_Công thì vợ qua_đời Sau đó cha_ông phiêu_bạt về Mỹ_Tho tục_huyền với bà Đào_Thị_Bòi vốn goá chồng và có hai con Năm cha_ông 64 tuổi bà Bòi sinh cho ông một người con chung là Châu_Sanh tên trong khai_sinh là Châu_Văn_Sanh_Ông Xuyên đùa với vợ Năm đứa con của tui với bà là vốn còn sinh đứa này là lời Từ ấy Châu_Sanh có tên thường gọi là Bảy_Lời sau_này người quanh vùng gọi ông Châu_Sanh là Công_tử Lời hay Công_tử Bảy_Lời_Tính cách trọng_nghĩa_khinh_tài Các anh_chị Bảy_Lời đều lớn_tuổi có gia_đình ông là con út lại sinh lúc gia_đình đủ đầy nên rất được cha_mẹ cưng_chiều Tuy_nhiên do ảnh_hưởng của song_thân lập_nghiệp từ tay_trắng từ nhỏ ông đã nổi_tiếng trong vùng do tính_cách giàu lòng nhân_ái trọng_nghĩa_khinh_tài sẵn_sàng ra_tay cứu_giúp người khốn_khó hay bênh_vực người nghèo_khổ Nhiều giai_thoại lưu_truyền về ông như đánh nhau vì bênh_vực người nghèo thường_xuyên bao hàng cho các hàng_quán ế_ẩm ngoài chợ hoặc đi thu lúa ruộng hay bớt nhưng lần nào về cũng nói với cha Năm nay thất_bát bớt lúa cho người ta thậm_chí còn lấy tiền nhà đi đóng thuế_thân cho tá_điền nợ thuế bị đóng trăn trên xã Một giai_thoại kể rằng nhiều khi ra khỏi nhà ông ăn_mặc chỉnh_tề đủ giày nón áo_quần nhưng khi về nhà thì chỉ còn độc một chiếc quần tà lỏn vì ông đã cởi cho người nghèo mà ông gặp trên đường Mối lương_duyên trăm_năm Năm 17 tuổi ông lập gia_đình với bà Võ_Thị_Phối tục gọi là Năm Phối_Tương truyền ban_đầu gia_đình bà không chấp_nhận tính_tình ngông_nghênh xốc_nổi của ông về sau do nhận thấy bản_chất của ông là người lễ_phép đối_đáp trôi_chảy kiến_thức uyên_thâm chữ Pháp chữ Hoa thông_thạo nên mới chấp_nhận gả con gái cho ông vào năm 1928 Là con dâu út con nhà gia_giáo tính_tình chân_thật nết_na hiền_dịu nên bà Năm Phối rất được ông_bà Châu_Xuyên thương_yêu tin_tưởng Cuối năm 1928 trước khi qua_đời ông Châu_Xuyên đã giao lại cho bà một va_li bằng nhôm chứa đầy tiền 100 đồng Đông_Dương với lời dặn_dò Đây là tất_cả gia_sản của nhà ta Tía mất rồi con ráng lo cho má con thằng Lời và đứa con sắp chào_đời của nó Con không được tiết_lộ với ai Nếu sợ không an_toàn thì gởi cho chú Hai Xi tá_điền của tía là người trọng tín_nghĩa Nhờ vào số tài_sản này bà nhiều lần giúp ông trong cuộc_đời hoạt_động cách_mạng sau_này Nghĩa_khí cách_mạng Năm 1928 Chi_hội Việt_Nam Cách_mạng Thanh_niên đầu_tiên được thành_lập vào tại Ngã_Tư_Long_Hồ Ngày 1 tháng 5 năm 1929 các thành_viên của chi_hội đã cho xuất_bản tờ báo Công_Nông_Binh nhằm truyền_bá chủ_nghĩa_Cộng_sản đến với dân_chúng địa_phương Một thành_viên của chi_hội là Nguyễn_Văn_Đại đã từng có những tiếp_xúc và giới_thiệu về Chủ_nghĩa_Cộng_sản và tư_tưởng dân_tộc cho công_tử Bảy_Lời nhằm vận_động một Mạnh_thường_quân cho tổ_chức Với nhiệt_tình yêu nước ông tích_cực tham_gia viết bài cho báo Công_Nông_Binh Không_chỉ thế ông còn tích_cực tham_gia hoạt_động đấu_tranh Tài_liệu Lịch_sử tỉnh Vĩnh_Long ghi_nhận Sau lần bị bắt đầu_tiên này nhờ có vợ lo_lót giúp ông chỉ bị giam 2 tháng Sau khi ra tù ông tiếp_tục hoạt_động cách_mạng và bị bắt lại vào giữa năm 1931 Ông bị chính_quyền thực_dân Pháp giam_giữ tại Khám_Lớn_Sài_Gòn cùng với một_số lãnh_đạo Cộng_sản khác như Trần_Phú_Ung_Văn Khiêm Nguyễn_Văn_Tây Ngô_Văn_Chính_Theo lời kể của ông Nguyễn_Văn_Nhung nguyên Bí_thư Tỉnh_uỷ Vĩnh_Long bạn tù ông lúc bấy_giờ thì ông là người có_mặt lúc Tổng_bí_thư Trần_Phú qua_đời Đầu năm 1932 ông được tha với lý_do mắc bệnh_tâm_thần Ông trở về xã Nhơn_Phú thuộc huyện Mang_Thít ngày_nay tiếp_tục viết báo và nuôi chứa một_số cán_bộ Cộng_sản quan_trọng Ông cũng cho lập một thư_viện riêng tại nhà để các bạn_bè có_thể tra_cứu Hoạt_động một thời_gian thì ông lại bị bắt lần thứ ba vào ngày 3 tháng 7 năm 1934 vì tội làm quốc_sự Toà_án thực_dân kêu án ông 10 năm tù_giam và 10 năm đày biệt_xứ Tuy_nhiên do được vợ chạy_án ông lại được tha Trong giai_đoạn Mặt_trận Bình_dân lên cầm_quyền bên_Pháp hoạt_động báo_chí ở các thuộc địa được cởi_mở hơn ông mở hẳn một hiệu sách ở tỉnh_lỵ Cần_Thơ lấy tên là Đời_Mới chuyên bán các sách tiến_bộ sách nghiên_cứu về chủ_nghĩa Mác_Lênin_Ông cũng giao_du với nhiều nhà cách_mạng có tiếng thời bấy_giờ như Nguyễn_An_Ninh_Châu Văn_Liêm_Tạ_Uyên Nguyễn_Thị_Nhỏ_Năm 1939 Mặt_trận Bình_dân sụp_đổ thực_dân Pháp đóng_cửa hiệu sách Khi ông thuê xe chở sách về quê nhà chợ Cái_Nhum đến Ngã tư Long_Hồ thì bị chính_quyền thực_dân chặn bắt quả_tang trên xe có chở nhiều sách cấm và tài_liệu tuyên_truyền Cộng_sản Ngày 20 tháng 7 năm 1940 ông bị toà_án Sài_Gòn kết_tội vận_động lực_lượng bất_hợp_pháp để lật_đổ chính_quyền với bản_án 5 năm tù_và 10 năm biệt_xứ Lá thư cuối_cùng Sau khi tuyên_án ông bị chính_quyền thực_dân đày ra Côn_Đảo Theo lời kể của bà Võ_Thị_Canh em ruột của bà Năm Phối 6 tháng trước khi ông mất ông có gửi về gia_đình một bức thư thông_báo ông sẽ về đất_liền giữa năm 1943 và sẽ tiếp_tục chịu án lưu_đày biệt_xứ 10 năm trên Long_Khánh Đồng_Nai Theo thông_báo của chính_quyền thực_dân ông được về đất_liền ngày 3 tháng 7 năm 1943 Tuy_nhiên vào ngày 03 tháng 07 gia_đình ông nhận được tin ông đã qua_đời vào ngày 27 tháng 6 chỉ trước thời_hạn về đất_liền 6 ngày Nhận_xét Nông_dân chúng_ta đi làm cách_mạng nếu có mất thì mất đầu và quần tà lỏn còn những người như công_tử Lời tú_tài Nhựt anh_hùng Lê_Văn_Nhựt_Giám đốc Quốc_gia Tự_vệ cuộc tỉnh Vĩnh_Long năm 1945 1946 thì mất cả đầu và cả gia_sản đồ_sộ _ Võ_Văn_Kiệt_Tham khảo BULLET Huỳnh_Quan_Thư_Công tử Lời_Nhân ái một tấm lòng Nhà_xuất_bản Trẻ_BULLET Nguyễn_Ngọc Chuyện về công_tử Vĩnh_Long Ngông nhưng giàu lòng nhân_ái Bạn tù của cố Tổng_Bí_thư Trần_Phú_BULLET_Thường Dân Những chuyện chưa biết về đại công_tử đất Vĩnh_Long Kỳ 1 Kỳ 2 Xem thêm BULLET Công_tử Bạc_Liêu
Châu_Văn_Sanh