Thư Cừ_Mục_Kiền_Thư Cừ_Mục_Kiền 447 hoặc Thư Cừ_Mậu_Kiền_沮渠茂虔 là một người cai_trị của nước Bắc_Lương vào thời Ngũ_Hồ thập_lục quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Hầu_hết các sử_gia Trung_Quốc coi ông là vị vua cuối_cùng của Bắc_Lương mặc_dù một_số coi hai em_trai của ông là Thư Cừ_Vô_Huý và Thư Cừ_An_Chu cũng là các vua của Bắc_Lương_Vào lúc Thư Cừ_Mục_Kiền kế_vị cha là Thư Cừ_Mông_Tốn năm 433 Bắc_Lương đã trở_nên mạnh_mẽ hơn_bao_giờ_hết song là dưới cái bóng của nước Bắc_Nguỵ hùng_mạnh là nước mà Bắc_Lương xưng làm chư_hầu Năm 439 Thái_Vũ_Đế_Thác Bạt_Đảo của Bắc_Nguỵ mở một chiến_dịch lớn chống lại Bắc_Lương và chiếm được kinh_thành Cô Tang_姑臧 nay thuộc Vũ_Uy_Cam_Túc và bắt được Thư Cừ_Mục_Kiền_Thư Cừ_Mục_Kiền vẫn là một thần_dân danh_giá của Bắc_Nguỵ với vị_thế là anh rể của Thái_Vũ_Đế cho đến năm 447 khi Thái_Vũ_Đế tin rằng ông cố_gắng nổi_loạn và đã buộc ông tự_sát Dưới thời Thư Cừ_Mông_Tốn_Sử sách không cho biết năm sinh của Thư Cừ_Mục_Kiền nay tên mẫu_thân của ông ông là con trai thứ ba của Thư Cừ_Mông_Tốn_Sự kiện đầu_tiên trong sử_sách nhắc đến ông là vào năm 420 sau khi Thư Cừ_Mông_Tốn tiêu_diệt nước Tây_Lương kình định và chiếm được kinh_thành Tửu_Tuyền_酒泉 nay thuộc Tửu_Tuyền_Cam_Túc của nước này Thư Cừ_Mông_Tốn đã để ông làm thái_thú của quận Tửu_Tuyền và gả Lý_Kính_Thụ_李敬受 vương hậu của vua Lý_Hâm_Lý_Hâm lúc này đã chết cho ông Thư Cừ_Mục_Kiền chưa từng được phụ_thân mong_muốn là người kế_vị cha_ông ban_đầu lập anh_cả Thư Cừ_Chính_Đức_沮渠政德 làm thế_tử vào năm 413 Sau khi Thư Cừ_Chính_Đức chết khi đánh quân Nhu_Nhiên vào năm 423 Thư Cừ_Mông_Tốn đã lệnh một người anh_trai khác của Thư Cừ_Mục_Kiền là Thư Cừ_Hưng_Quốc_沮渠興國 làm thế_tử Sau khi Thư Cừ_Hưng_Quốc bị vua Khất_Phục_Mộ_Mạt của Tây_Tần bắt được và giữ lại vào năm 429 và Thư Cừ_Mông_Tốn thất_bại khi tìm cách chuộc Thư Cừ_Hưng_Quốc ông ta đã lập một em_trai cùng mẹ với Thư Cừ_Mục_Kiền là Thư Cừ_Bồ_Đề_沮渠菩提 làm thế_tử Tuy_nhiên khi Thư Cừ_Mông_Tốn lâm_bệnh vào năm 433 các quan_lại và quý_tộc đã cho rằng Bồ_Đề còn quá trẻ để kế_vị vì_thế họ đã phế_truất Thư Cừ_Bồ_Đề và đưa Thư Cừ_Mục_Kiền người được coi là mẫn_cán và có lòng tốt làm thế_tử Thư Cừ_Mông_Tốn qua_đời ngay sau đó và Thư Cừ_Mục_Kiền đã lên kế_vị Ông lập con trai mình là Thư Cừ_Phong_Đàn_沮渠封壇 làm thế_tử Trị_vì Chính_sách ban_đầu của Thư Cừ_Mông_Tốn là biết giữ_ý với Bắc_Nguỵ và Thái_Vũ_Đế_Thác Bạt_Đảo và do phụ_thân đã chấp_thuận từ trước ông đã gả em_gái là Hưng_Bình công_chúa cho Thái_Vũ_Đế_Thái Vũ_Đế lập ông làm Hà_Tây vương Tuy_nhiên Thư Cừ_Mục_Kiền cũng bí_mật nuôi_dưỡng mối quan_hệ với các kình_địch của Bắc_Nguỵ là Lưu_Tống và Nhu_Nhiên và đến năm 434 sau khi ông cử sứ_thần đến Lưu_Tống để thể_hiện sự khuất_phục Lưu_Tống_Văn_Đế Lưu_Nghĩa_Long cũng đã phong cho ông làm Hà_Tây vương Năm 436 sau khi Thái_Vũ_Đế tiêu_diệt nước Bắc_Yên và đoạt lấy lãnh_thổ của nước này ông ta bắt_đầu tính đến việc chinh_phục Bắc_Lương_Tuy vậy năm 437 ông ta đã gả Vũ_Uy công_chúa cho Thư Cừ_Mục_Kiền_Thư Cừ_Mục_Kiền mặc_dù đã có Lý_Vương hậu song cảm_thấy mình bắt_buộc phải chấp_thuận và Vũ_Uy công_chúa trở_thành vương hậu Đồng_thời Thái_Vũ_Đế cũng lệnh rằng mẫu_thân của Thư Cừ_Mục_Kiền được tôn làm Hà_Tây Vương_Thái hậu Thư Cừ_Mục_Kiền cũng buộc phải ly_dị Lý_Vương hậu bà đã bị lưu_đày đến Tửu_Tuyền và qua_đời ngay sau đó Theo yêu_cầu của Bắc_Nguỵ_Thư_Cừ Mục_Kiền cũng cử Thư Cừ_Phong_Đàn đến kinh_đô Bình_Thành 平城 nay thuộc Đại_Đồng Sơn_Tây của Bắc_Nguỵ để làm con tim Tuy_nhiên ông cũng tiếp_tục cử các sứ_thần đến Lưu_Tống triều_cống các cuốn sách và yêu_cầu được cung_cấp các cuốn sách khác và Lưu_Tống_Văn_Đế đã trao chúng mà không chất_vấn gì Mặc_dù có quan_hệ thông_qua hôn_nhân Thái_Vũ_Đế vẫn tính đến việc mở một chiến_dịch chống lại Bắc_Lương song do thúc_giục của Lý_Thuận_李順 người trước_đây cũng từng ủng_hộ hành_động quân_sự song vào lúc này ông lại chống lại các hành_động như_vậy ông lập_luận rằng quân Bắc_Nguỵ vẫn còn_mệt mỏi từ các cuộc chinh_phục Bắc_Yên và Hạ cũng như giao_chiến với Lưu_Tống và cần phải nghỉ_ngơi Thái_Vũ_Đế vì_thế đã cho hoãn kế_hoạch Năm 439 Thư Cừ_Mục_Kiền đã vướng vào một vụ bê_bối và gây bất_lợi cho mối quan_hệ của ông với Bắc_Nguỵ_Ông và hai người em_trai khác đều có mối quan_hệ tình_cảm với vợ của một người anh_em khác nữa Lý phu_nhân và Lý phu_nhân đã có âm_mưu với một em_gái của Thư Cừ_Mục_Kiền để đầu_độc Vũ_Uy công_chúa Thái_Vũ_Đế đã cử ngự_y đến và họ đã cứu sống được công_chúa và ông ta sau đó yêu_cầu Thư Cừ_Mục_Kiền phải giao Lý phu_nhân Thư Cừ_Mục_Kiền từ_chối và chỉ đưa Lý phu_nhân đến Tửu_Tuyền_Trong khi đó các sứ_thần Bắc_Nguỵ đi đến các vương_quốc ở Tây_Vực những người đi qua Bắc_Lương thường_xuyên đã cáo_buộc rằng Thư Cừ_Mục_Kiền đã thông_báo với các nước Tây_Vực là họ không nên khuất_phục Bắc_Nguỵ mà hãy khuất_phục Nhu_Nhiên_Theo thúc_giục của thừa_tướng Thôi_Hạo_崔浩_Thái Vũ_Đế một lần nữa lại chuẩn_bị cho hành_động quân_sự Với Nguyên Hạ con trai của Thốc_Phát_Nục_Đàn vua cuối_cùng của Nam_Lương làm người dẫn đường ông đã phát_động một cuộc tấn_công thần_tốc và nhanh_chóng tiến đến Cô Tang_Thư_Cừ_Mục Kiền bị bất_ngờ và đã từ_chối đầu_hàng ông cho phòng_thủ kinh_thành trong hoàn_cảnh bị bao_vây trong khi tìm_kiếm viện_trợ quân_sự ngay_lập_tức từ Sắc_Liên khả hãn Uất_Cửu_Lư_Ngô Đề_郁久閭吳提 của Nhu_Nhiên_Uất_Cửu Lư_Ngô_Đề đã tấn_công bất_ngờ vào Bình_Thành nhằm buộc Thái_Vũ_Đế phải từ_bỏ chiến_dịch song sau các thành_công bước_đầu ông đã thất_bại trong việc chiếm Bình_Thành còn em_trai Uất_Cửu_Lư_Khất Liệt_Quy_郁久閭乞列歸 thì bị quân Bắc_Nguỵ bắt Sau gần hai tháng bao_vây cháu trai của Thư Cừ_Mục_Kiền là Thư Cừ_Vạn_Niên_沮渠萬年 đã đầu_hàng quân Bắc_Nguỵ và Cô Tang thất_thủ Thư Cừ_Mục_Kiền trói tay mình để biểu_thị sự khuất_phục và đầu_hàng Thái_Vũ_Đế chiếm thành song vẫn tiếp_tục đối_đãi với Thư Cừ_Mục_Kiền một_cách tôn_trọng với vị_thế vừa là anh rể vừa là và em rể và khi đưa Thư Cừ mục Kiền đến Bình_Thành ông ta tiếp_tục cho Thư Cừ_Mục_Kiền mang tước_hiệu Hà_Tây vương Người ta cho rằng khi ông đầu_hàng ông đã mở kho_bạc vương_gia để khiến cho nó bị cướp_bóc một hành_động đã gây bất_lợi cho ông về sau_này Sau khi mất ngôi Trong khi đó các người em_trai của Thư Cừ_Mục_Kiền là Thư Cừ_Vô_Huý_Thư Cừ_Nghi_Đắc_沮渠宜得 và Thư Cừ_An_Chu cùng người anh_em họ Thư Cừ_Đường_Nhi_沮渠唐兒 vẫn tiếp_tục giữ trấn_giữ các thành khác nhau của Bắc_Lương và sau đó chạy trốn và cố_gắng tái_lập một sự hiện_diện lâu_dài tại Cao_Xương_Khi mẹ ông qua_đời bà được chôn_cất với vinh_dự của một vương thái_hậu Tuy_nhiên năm 447 có cáo_buộc rằng Thư Cừ_Mục_Kiền mở kho_bạc khi Cô Tang thất_thủ rằng số châu_báu đó rốt_cuộc lại trở_thành sở_hữu của ông Các châu_báu được khẳng_định là bắt_nguồn từ kho_bạc Bắc_Lương sau đó đã được tìm thấy trong số tài_sản của Thư Cừ_Mục_Kiền cũng như nhiều loại thuốc_độc và các đồ ma_thuật mà Thư Cừ_Mục_Kiền_Thư Cừ_Mông_Tốn và các em_gái của Thư Cừ_Mục_Kiền được nói là để sử_dụng Trong giận_dữ Thái_Vũ_Đế đã ra_lệnh cho Thư Cừ phi phải tự_tử và xử_tử nhiều thành_viên trong gia_tộc Thư Cừ_Cuối năm đó có cáo_buộc rằng Thư Cừ_Mục_Kiền đang giao_thiệp với các thần_dân cũ của mình và lên kế_hoạch cho một cuộc nổi_loạn Thái_Vũ_Đế đã cử Thôi_Hạo đến nơi ở của Thư Cừ mục Kiền và Vũ_Uy công_chúa và buộc Thư Cừ_Mục_Kiền phải tự_sát Tham_khảo BULLET Tống thư BULLET Nguỵ thư BULLET Tư trị thông giám các quyển
Thư Cừ_Mục_Kiền