Linh_dương Tây_Tạng_Linh_dương Tây_Tạng hay chiru danh_pháp khoa_học Pantholops hodgsonii phát_âm Hán_Việt_Tạng_Linh_dương là một loài động_vật cỡ vừa bản_địa cao_nguyên Tây_Tạng_Tổng cộng chỉ còn lại ít hơn 75 000 cá_thể trong tự_nhiên Phân_loại Linh_dương Tây_Tạng là loài duy_nhất của chi Pantholops tên trong tiếng Latin nghĩa_là tất_cả linh_dương Trước_đây nó được đặt trong phân họ Antilopinae nhưng bằng_chứng hình_thái_học và phân_tử dẫn đến nó được đặt trong phân họ riêng của mình Pantholopinae gần tương_tự với dê cừu của phân họ Caprinae_Tuy nhiên điều này vẫn còn bị tranh_cãi và vài tác_gia xem linh_dương Tây_Tạng là loài thực_sự của Caprinae_Dù chi Pantholops hiện_tại là chi đơn loài một loài hoá thạc P hundesiensis được biết đến từ Pleistocene của Tây_Tạng_Nó hơi nhỏ hơn loài linh_dương Tây_Tạng còn sống với hộp sọ hẹp hơn Ngoài_ra hoá_thạch chi Qurliqnoria từ Miocene ở Trung_Quốc được cho là một thành_viên ban_đầu của Pantholopinae tách ra từ linh_dương cừu khoảng thời_gian này Mô_tả Linh_dương Tây_Tạng là một loài linh_dương cỡ vừa với chiều cao vai khoảng 83 cm 33 in ở con đực và 74 cm 29 inch ở con_cái Con đực thường lớn hơn con_cái nặng khoảng 39 kg 86 lb so với trọng_lượng con_cái 26 kg 57 lb và cũng có_thể dễ_dàng phân_biệt bởi sự hiện_diện của sừng và sọc đen trên chân cả hai con_cái đều không có Bộ lông có màu nâu vàng nhạt đến nâu đỏ với bụng màu trắng và đặc_biệt dày và nhiều lông mịn Khuôn_mặt gần như là màu đen với nổi_bật với mũi phồng lên có màu nhạt hơn ở con đực Nói_chung màu của con đực trở_nên dữ_dội hơn trong mùa động_đực hàng năm với bộ lông trở_nên nhiều nhạt màu hơn gần như trắng tương_phản với các mô_hình tối trên mặt và chân Những con đực có sừng dài cong lại thường dài 54 to 60 cm 21 to 24 in Những chiếc sừng mảnh_mai với các đường gợn hình khuyên trên phần thấp hơn và mũi sừng nhọn mịn Mặc_dù những chiếc sừng tương_đối đồng_đều về chiều dài có một_số sự thay_đổi trong hình_dạng chính_xác của họ vì_vậy khoảng_cách giữa những các mũi sừng có_thể khá biến_động dao_động từ 19 đến 46 cm 7 5 đến 18 Không giống như các caprine sừng không phát_triển trong suốt cuộc_đời Đôi tai ngắn và nhọn và đuôi cũng là tương_đối ngắn chiều dài khoảng 13 cm 5 1 in Lông linh_dương Tây_Tạng khác_biệt và bao_gồm lông bảo_vệ dài và lông_tơ mịn dưới có sợi ngắn hơn Các sợi lông bảo_vệ cá_nhân ngày dày hơn so với linh_dương khác với những bức tường bất_thường mỏng và có một mô_hình độc_đáo của vảy biểu_bì được cho là giống với hình_dạng của một vòng benzen Phân_phối và môi_trường sống Là loài đặc_hữu của cao_nguyên Tây_Tạng linh_dương Tây_Tạng sống ở môi_trường thảo_nguyên núi cao và lạnh mở giữa ở độ cao 3 250 5 500 m Chúng thích địa_hình bằng_phẳng địa_hình mở với thảm_thực_vật thưa_thớt Chúng được tìm thấy gần như hoàn_toàn ở Trung_Quốc nơi mà họ đang sống Tây_Tạng miền nam Tân_Cương và Tây_Thanh_Hải một số_ít cũng được tìm thấy qua biên_giới tại Ladakh_Ấn_Độ_Ngày nay đa_số được tìm thấy trong khu bảo_tồn thiên_nhiên Chang_Tang ở miền bắc Tây_Tạng_Các mẫu_vật đầu_tiên được mô_tả vào năm 1826 từ Nepal loài đã rõ_ràng kể từ khi bị tuyệt_diệt từ khu_vực này Không có phân loài được công_nhận Hành_vi Linh_dương Tây_Tạng ăn hoa cỏ và cây lách thường đào_bới trong tuyết để có thức_ăn vào mùa đông Kẻ_thù tự_nhiên của chúng bao_gồm chó_sói mèo rừng báo hoa mai tuyết và cáo đỏ bắt linh_dương con Tây_Tạng linh_dương là thích giao_du đôi_khi tụ_tập trong các đàn hàng trăm khi chúng di_chuyển giữa đồng_cỏ mùa hè và mùa đông mặc_dù chúng thường thấy trong các nhóm nhỏ hơn nhiều với không quá 20 cá_thể Những con_cái di_chuyển lên đến 300 km 190 dặm hàng năm để đến_nơi sinh vào mùa hè nơi chúng thường sinh một con non và nhập bọn lại với những con đực tại các khu_vực trú đông vào cuối mùa thu Sinh_sản Mùa động_đực từ tháng 11 đến tháng 12 Một con đực cai_quản và giao_phối với đến 12 con_cái mặc_dù số_lượng 1 4 cho mỗi con đực là phổ_biến hơn và đuổi những con đực khác chủ_yếu bằng cách biểu_diễn với đầu xuống đất hơn là dương sừng lên trực_tiếp đấu Việc tán_tỉnh và giao_phối nhanh gọn mà không có hầu_hết các hành_vi thường thấy ở các loài linh_dương khác mặc_dù các con đực thường lướt qua đùi của con_cái với một cú đá chân phía trước của chúng Linh_dương mẹ sinh một con duy_nhất giữa tháng Sáu và tháng Bảy sau một thời_gian mang thai khoảng 6 tháng Linh_dương con có_thể đứng lên trong vòng 15 phút sinh Chúng phát_triển đầy_đủ trong vòng 15 tháng và đạt thành_thục sinh_dục trong năm thứ hai hoặc thứ ba của chúng Mặc_dù linh_dương cái có_thể vẫn còn với mẹ của chúng cho đến khi chính nó sinh_sản con đực rời mẹ trong vòng 12 tháng do_đó thời_gian sừng của chúng bắt_đầu phát_triển Con đực xác_định tình_trạng theo chiều dài sừng tương_đối của họ với chiều dài tối_đa đạt được khoảng ba năm rưỡi tuổi Mặc_dù tuổi_thọ của linh_dương Tây_Tạng không được biết một_cách chắc_chắn vì quá ít đã được nuôi nhốt tuổi_thọ có_thể là khoảng 10 năm Bảo_tồn Linh_dương Tây_Tạng được liệt_kê như là đang bị đe_doạ bởi các Liên_minh Bảo_tồn Thế_giới và Cục Cá và Động_vật hoang_dã Hoa_Kỳ do săn trộm lấy len thương_mại do chúng cạnh_tranh với loài thú nuôi lấy lông địa_phương Loại len chiru được gọi là shahtoosh ấm_áp mềm_mại mịn Mặc_dù len có_thể thu được mà không giết chết con vật những kẻ săn trộm đơn_giản giết chết chiru trước khi lấy len số_lượng của chúng đã giảm cho từ gần một_triệu cá_thể ước_tính lần_lượt của thế_kỷ 20 đến ít hơn 75 000 cá_thể hiện_nay Các con_số này tiếp_tục giảm hàng năm Cuộc đấu_tranh để chặn việc săn_bắt linh_dương bất_hợp_pháp đã được mô_tả trong bộ phim năm 2004 Trong tháng 7 năm 2006 chính_phủ Trung_Quốc khánh_thành tuyến đường_sắt mới chia đôi nơi ăn của loài linh_dương này trên đường tới Lhasa_Tây_Tạng_Trong một nỗ_lực để tránh tổn_hại cho động_vật 33 đường cầu_vượt đặc_biệt di_chuyển động_vật đã được xây_dựng bên dưới đường_sắt Tuy_nhiên tuyến đường_sắt sẽ mang nhiều người hơn đến đây bao_gồm cả những kẻ săn trộm tiềm_năng gần_gũi hơn với khu_vực sinh_sản và môi_trường sống của chiru Tham_khảo BULLET Ginsberg_J_R_G B Schaller and J Lowe 1999 Petition to list the Tibetan antelope Pantholops hodgsonii as an endangered species pursuant to the U S Endangered_Species_Act of 1973 Wildlife_Conservation_Society and Tibetan_Plateau_Project_Liên kết ngoài BULLET Slaughtered in the Name of Fashion_UK newspaper article on Shahtoosh_BULLET_ARKive images and movies of the Tibetan antelope Pantholops hodgsonii BULLET Animal_Diversity_Web_BULLET Wildlife_Trust of India_Save_The_Chiru BULLET WWF Wildlife_Trade_Tibetan_Antelope Chiru_BULLET_United_States Federal_Register_Oct ngày 1 tháng 6 năm 2003 BULLET Antelope leap to safety through rail underpass The_Times 10 Jul 2006
Linh_dương Tây_Tạng