Xenophanes_Xenophanes của Colophon tiếng Hy_Lạp Ξενοφάνης ὁ Κολοφώνιος 570 475 TCN là một nhà triết_học thần_học nhà_thơ nhà phê_bình tôn_giáo và xã_hội người Hy_Lạp Cuộc_đời Xenophanes là cả một cuộc phiêu_lưu ông dời Ionia lúc 25 tuổi và tiếp_tục cuộc hành_trình khắp Hy_Lạp trong 67 năm tiếp_theo đó Một_vài học_giả cho rằng ông sống lưu_đày ở Sicily_Những hiểu_biết về quan_điểm của Xenophanes lấy từ những tài_liệu thơ còn sót lại của ông tồn_tại dưới dạng những lời trích_dẫn của những nhà_văn Hy_Lạp sau_này Các tác_phẩm thơ iamb của ông chỉ_trích và châm_biếm rất nhiều ý_tưởng bao_gồm Homer và Hesiod niềm tin vào Patheon và những vị thần hình người và sự sùng_bái thể_thao ở Hy_Lạp Những nghiên_cứu Triết_học Xenophanes diễn_tả các luận_điểm triết_học của mình bằng thơ Điểm nổi_bật trong tư_tưởng của nhà triết_học này là tư_tưởng vô_thần Thần_thánh không có ý_nghĩa gì Chủ_đề thần_thánh là một trong những chủ_đề được để_ý bởi các nhà triết_học của Hy_Lạp cổ_đại Tuy_nhiên thái_độ của họ khi tiếp_cận chủ_đề này là khác nhau Trường_phái Milet tỏ rõ sự dè_chừng trường_phái Pythagoras lại thể_hiện sự sùng_bái tôn_thờ Còn Xenophanes thì lại lựa_chọn thái_độ khác Ông tiếp_cận chủ_đề thàn thánh với thái_độ vô_thần Ông miêu_tả những nhân_vật này cũng giống con_người chúng_ta Ông còn quan_niệm rằng con_người mới tạo ra thần_thánh chứ không phải là điều ngược_lại con_người tưởng_tượng ra thần thành theo khuôn_mẫu của mình nên có bao_nhiêu chủng_tộc thì có bấy_nhiêu kiểu thần_thánh và nghi_lễ tôn_giáo phong_tục lối sống Xenophanes đã từng viết So với các nhà triết_học cùng thời Xenophanes đã là người sớm nhìn ra vai_trò của các nhân_tố xã_hội văn_hoá đối_với tôn_giáo và đặc_biệt là ông đã tiếp_cận được những tư_tưởng nói về bản_chất của tôn_giáo Ông được coi là một trong những nhà triết_học khai_sinh chủ_nghĩa vô_thần Từ lập_trường vô_thần Xenophanes cho rằng nghệ_thuật thi_ca triết_học phải mang hơi thở của cuộc_sống không nên sa vào việc ca_ngợi chiến_công của những nhân_vật không có thật Theo nhà vô_thần này chúng_ta chưa từng thấy một vị thần nửa người nửa ngựa nào nên khong cần phải tạc tượng ca_ngợi về nó Chủ_nghĩa_tương_đối Cái đáng quan_tâm đối_với ông chính là trí_tuệ Không giống như những người ở quê_hương Olympic ông xem_thường cơ_bắp rất nhiều Đối_với ông Trí_tuệ sáng_suốt của chúng_ta tốt hơn sức_mạnh của người và ngựa Chính vì đề_cao vai_trò của trí_tuệ của sự thông_thái nên ông phủ_nhận nhận_thức cảm_tính Đó chỉ là bề_ngoài ên nó không giúp ta khiểu được chân_lý Tuy_nhiên ông lại cho rằng nhận_thức lý_tính có thẻ lừa_dối chúng_ta một_cách ngọt_ngào Không ai biết chính_xác một điều gì cà Xenophanes đã nói thế và ông đã rơi vào chủ_nghĩa_tương_đối Nguồn_gốc của sự_vật Đất Biểu_hiện của tư_tưởng vô_thần của Xenophanes chính là việc ông giải_thích thế_giới bằng một sự_vật cụ_thể nào đó như Thales_Anaximenes hay Heraclitus_Tuy nhiên không giống họ ông chọn đất là khởi_nguồn của mọi vật Khi quan_sát những vật quý hiện còn tồn_tại ở bờ biển ông đã đưa ra kết_luận như_vậy Nếu có điểm tương_đồng thì đó là việc ông chọn nước là thứ_phát triển sự_vật Thales đã từng chọn nước là khởi_nguồn của mọi vật Tuy_nhiên một mâu_thuẫn đã nảy_sinh ở Xenophanes_Ông vừa khẳng_định đất là khởi_nguồn của thế_giới đó là một thế_giới vĩnh_hằng Sự diêt vong của nó không tuyệt_đối Sau khi trái_đất trở_thành một vũng bùn và mọi sinh_linh kể_cả con_người chết đi trong vũng bùn đó vũng bùn này một lần nữa được tái_sinh tức_là chọn vật_chất làm khởi_nguồn vừa cho rằng Thượng_đế chính là tự_nhiên Ngài nhìn thấy tất_cả nghe thấy tất_cả suy_nghĩ về tất_cả điều_khiển thế_giới bằng sức_mạnh của trí_tuệ Ngài tồn_tại dưới dạng hình cầu có giới_hạn Vì_vậy Xenophanes là một nhà duy_vật nhưng cũng là một nhà siêu_hình Tác_phẩm BULLET Châm_biếm BULLET Về tự_nhiên
Xenophanes