Chiến_dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog_Chiến dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog là một trong ba trận hợp vây lớn trong Chiến_dịch tấn_công hữu_ngạn Dniepr thuộc Chiến_tranh Xô_Đức kéo_dài từ ngày 30 tháng 1 đến 29 tháng 2 năm 1944 Phần_lớn các hoạt_động quân_sự của chiến_dịch diễn ra trong bùn_lầy và mưa_tuyết ở những vùng_đất trũng hạ_lưu sông Dniepr Trước ưu_thế áp_đảo của 2 Phương_diện_quân Ukraina 3 và 4 Liên_Xô đã tiến_công liên_tục trong 1 tháng Tập_đoàn_quân 6 Đức và Tập_đoàn_quân Romania 3 đã thất_bại nặng_nề Kết_thúc chiến_dịch Hồng_quân Liên_Xô đã đánh tan 12 sư_đoàn_Đức và 3 sư_đoàn Romania tại_chỗ lồi Nikopol_Krivol_Rog giải_phóng hai thành_phố này Trong đó thành_phố cảng Nikolayev có vị_trí chiến_lược về giao_thông đường_thuỷ và thành_phố Krivoy_Rog trung_tâm công_nghiệp lớn nhất ở hạ_lưu sông Dniepr và là thành_phố công_nghiệp cuối_cùng ở Ukraina còn bị quân_đội Đức Quốc xã chiếm_đóng cho đến thời_điểm đó Chính_diện mặt_trận của các phương_diện_quân Ukraina 3 và 4 cũng được thu_hẹp lại một_nửa Phương_diện_quân Ukraina 4 thanh_toán được bàn_đạp cuối_cùng của Quân_đội Đức Quốc xã ở tả_ngạn hạ_lưu sông Dniepr tại khu_vực Blagoveshensk_Blahovishchenka_Verkhne_Rogachik Verkhnii_Rohachyk_Bolshoy_Lepetikha Velyka_Lepetykha loại_bỏ hoàn_toàn mối đe_doạ từ phía Bắc và chủ_lực phương_diện_quân đồng_thời làm phá_sản ý_đồ giải_vây cho Tập_đoàn_quân 17 Đức đang bị cô_lập tại Krym cũng như buộc Bộ_chỉ_huy Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức phải từ_bỏ ý_định khôi_phục lại tình_hình ở Hữu_ngạn Ukraina dù chỉ ở mức_độ như mùa hè năm 1943 Quân_đội Đức Quốc xã và đồng_minh România của họ bị tổn_thất nặng với 40 000 thương_vong và 4 600 người bị bắt Tình_huống mặt_trận Nikopol_Krivoi_Rog một khu_vực có trữ_lượng mangan dồi_dào là một vùng công_nghiệp quan_trọng của Liên_Xô và cũng có tầm quan_trọng tương_tự đối_với bộ_máy chiến_tranh của nước Đức Quốc xã Bản_thân Hitler đã đánh_giá nếu mất khu_vực này thì đồng_nghĩa với chiến_tranh kết_thúc Đến thời_điểm đầu năm 1944 đây là một trong những vùng_đất duy_nhất nằm ở tả_ngạn Dniepr mà quân_đội Đức Quốc xã còn nắm giữ nên họ vẫn nuôi hy_vọng tiếp_tục sử_dụng khu_vực này để mở một cuộc phản_công nhằm khôi_phục một hành_lang tiếp_tế với Tập_đoàn_quân số 17 hiện đang bị giam ở bán_đảo Krym_Việc chống_giữ được bàn_đạp Nikopol_Krivoi_Rog cũng sẽ có tác_dụng ngăn_chặn quân_đội Liên_Xô sử_dụng khu_vực này để tấn_công quân_cảng Odessa đầu_mối tiếp_tế cực_kỳ quan_trọng cho Tập_đoàn_quân 17 ở Krym và xa hơn_nữa tiến ra biên_giới România đánh vào Balkan tấn_công vào vựa dầu_hoả lớn mà nước Đức Quốc xã đang khai_thác tại Ploieşti_România_Chính vì tầm quan_trọng chiến_lược của khu_vực này sau khi thu_hồi phần_lớn vùng Donbas_Quân_đội Liên_Xô đã thực_hiện nhiều nỗ_lực tấn_công nhằm chiếm lại Nikopol_Krivoi_Rog_Tuy nhiên những nỗ_lực của họ từ tháng 12 năm 1943 đến tháng 1 năm 1944 đã vấp phải sự kháng_cự quyết_liệt của Quân_đội Đức Quốc xã nên các cuộc tấn_công này không thu được những kết_quả đáng_kể Tập_đoàn_quân 6 Đức và quân Romania đã tổ_chức tốt các trận_địa phòng_ngự trên khu_vực bàn_đạp Blagoveshensk_Verkhne_Rogachik_Bolshoy Lepetikha biến nơi này thành cụm_cứ_điểm mạnh gồm các chốt phòng_ngự liên_hoàn có hệ_thống công_sự vững_chắc có hoả_lực liên_kết chặt_chẽ yểm_hộ lẫn nhau Đến giữa tháng 1 tăm 1944 Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Liên_Xô phải chấp_thuận dừng tấn_công tại khu_vực này đồng_thời lệnh cho các tướng F I Tolbukhin dưới sự chỉ_đạo của Nguyên_soái A M Vasilevsky xây_dựng một kế_hoạch tấn_công mới Nhận thấy Phương_diện_quân Ukraina 4 phải tác_chiến phân_tán trên hai hướng đối_lập nhau hướng Bắc gồm 3 tập_đoàn_quân và Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 đối_diện với Tập_đoàn_quân 6 Đức trên khu_vực bàn_đạp Nikopol hướng Nam gồm 2 tập_đoàn_quân án_ngữ eo_đất Perekop đầm lầy Sivat và khu_vực phía Bắc_Dzhankoi đối_diện với Tập_đoàn_quân 17 Đức ở Krym_Nguyên soái A M Vasilevsky đề_nghị Đại_bản_doanh điều cánh Nam của Phương_diện_quân Ukraina 3 tham_gia chiến_dịch đồng_thời bổ_sung trang_bị quân_số cho Phương_diện_quân Ukraina 4 Ban_đầu I V Stalin phản_đối ý_tưởng này Theo ông Phương_diện_quân Ukraina 4 có đủ quân và trang_bị Vấn_đề là phải tổ chức tác_chiến tốt hơn Khi A M Vasilevsky kiên_trì quan_điểm của mình có lúc I V Stalin đã vứt ống_nghe xuống bàn không thèm nói_chuyện Chỉ sau khi Cục tác_chiến Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Liên_Xô trình lên những luận_cứ bảo_vệ quan_điểm của A M Vasilevsky I_V_Stalin mới đồng_ý với kế_hoạch tấn_công và hứa sẽ tăng_viện cho các Phương_diện_quân Ukraina 3 và 4 Chiến_dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog diễn ra trong mùa đông lầy_lội ở miền Nam_Ukraina_Việc tập_kết quân_số pháo_binh đạn_dược nhiên_liệu hầu_hết đều phải dùng sức người và súc_vật kéo Riêng xe_tăng và các phương_tiện nặng phải dùng đến xe xích trợ_lực hoặc đấu 2 3 xe_tăng dắt nhau vượt lầy Việc chuẩn_bị kéo_dài đã làm cho thời_điểm bắt_đầu chiến_dịch bị chậm lại Trong khi đó quân Đức và đồng_minh Romania của họ tiếp_tục củng_cố hệ_thống phòng_thủ tại bàn_đạp Blagoveshensk_Verkhne_Rogachik_Bolshoy Lepetikha các thành_phố Krivoy_Rog và Nikopol_Binh lực và kế_hoạch tác_chiến Quân_đội Liên_Xô_Tham_gia chiến_dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog là các lực_lượng thuộc Phương_diện_quân Ukraina 3 của R Ya_Malinovsky và Phương_diện_quân Ukraina 4 của N F Tolbukhin_BULLET_Phương diện quân Ukraina 3 tư_lệnh Đại_tướng R Ya_Malinovsky_BULLET_Tập đoàn quân 37 của trung_tướng M N Sharohin được chuyển từ Phương_diện_quân Ukraina 2 sang biên_chế gồm Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 27 các quân_đoàn bộ_binh 57 82 Lữ_đoàn pháo_tự_hành 61 5 trung_đoàn pháo xe_kéo 2 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn Katyusha_BULLET_Tập đoàn quân 46 của trung_tướng V V Glagolev biên_chế gồm Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 4 Quân_đoàn bộ_binh 31 các trung_đoàn pháo_tự_hành 52 và 187 8 trung_đoàn pháo xe_kéo 2 trung_đoàn súng_cối BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 của thượng_tướng V I Chuikov biên_chế gồm các quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 4 28 29 Lữ_đoàn xe_tăng 11 Trung_đoàn pháo_tự_hành cận_vệ 10 Trung_đoàn pháo chống tăng tự_hành 991 trung_đoàn cơ_giới 53 6 trung_đoàn pháo xe_kéo 4 trung_đoàn súng_cối 2 trung_đoàn Katyusha_BULLET_Tập đoàn quân 6 của trung_tướng I T Shlemin biên_chế gồm các quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 34 66 5 trung_đoàn pháo xe_kéo 2 trung_đoàn súng_cối BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 5 của trung_tướng V D Tsvetayev điều_động từ Phương_diện_quân Ukraina 4 đến từ ngày 10 tháng 2 biên_chế gồm Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 3 Quân_đoàn bộ_binh 63 Lữ_đoàn xe_tăng 238 Trung_đoàn pháo_tự_hành cận_vệ 14 trung_đoàn cơ_giới 28 5 trung_đoàn pháo xe_kéo 4 trung_đoàn súng_cối BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 của thiếu_tướng T I Tanaschishin phối_thuộc Tập_đoàn_quân 46 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 17 của trung_tướng không_quân V A Sudets biên_chế gồm 2 sư_đoàn tiêm_kích 1 sư_đoàn cường_kích 2 sư_đoàn ném bom ban_ngày 1 sư_đoàn ném bom ban_đêm 1 sư_đoàn vận_tải 2 trung_đoàn trinh_sát và cứu_hộ 3 trung_đoàn pháo_phòng_không BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 3 của trung_tướng D D Lelyushenko điều_động từ Phương_diện_quân Ukraina 4 đến từ ngày 10 tháng 2 biên_chế gồm Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 21 Quân_đoàn bộ_binh 120 Sư_đoàn bộ_binh độc_lập 58 3 trung_đoàn pháo xe_kéo 1 trung_đoàn súng_cối BULLET Cánh_Bắc của Phương_diện_quân Ukraina 4 tư_lệnh Đại_tướng F I Tolbukhin_BULLET_Tập đoàn quân cận_vệ 3 của trung_tướng D D Lelyushenko từ ngày 10 tháng 2 chuyển thuộc Phương_diện_quân Ukraina 3 BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 5 của thiếu_tướng V D Tsvetayev từ ngày 10 tháng 2 chuyển thuộc Phương_diện_quân Ukraina 3 BULLET Tập_đoàn_quân 28 của trung_tướng A A Grechkin biên_chế gồm Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 3 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 48 4 trung_đoàn pháo xe_kéo 1 trung_đoàn súng_cối BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 của thiếu_tướng K B Sviridov_BULLET_Quân đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 của trung_tướng I A Pliev_BULLET_Tập đoàn quân không_quân 8 của trung_tướng không_quân T T Khryukin biên_chế gồm 1 sư_đoàn tiêm_kích 2 sư_đoàn cường_kích 1 sư_đoàn ném bom ban_ngày 1 sư_đoàn ném bom ban_đêm 1 sư_đoàn vận_tải 1 trung_đoàn trinh_sát cứu_hộ 6 trung_đoàn phòng_không Binh_lực tổng_cộng 705 000 người 390 xe_tăng và pháo_tự_hành 8 048 đại_bác và súng_cối 1 340 máy_bay kể_cả loại U 2 và P 5 Theo kế_hoạch được phê_chuẩn tại Chỉ_lệnh số 350022 ngày 18 tháng 1 của Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô từ phía Bắc_Phương diện quân Ukraina 3 sẽ mở một cuộc tấn_công mạnh theo hướng Apostolovo bằng đòn đột_kích bọc_hậu của Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 Tập_đoàn_quân 46 và Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ số 4 Sau khi đột_phá được đến tuyến Apostolovo_Kamyenka_Phương diện quân Ukraina 3 sẽ hợp_lực với Phương_diện_quân Ukraina 4 nhằm bao_vây và thanh_toán số quân Đức tại thành_phố Nikopol và khu_vực bàn_đạp lân_cận Đồng_thời hai mũi tấn_công chính_diện cũng được tổ_chức bởi Tập_đoàn_quân 37 tại Krivoi_Rog và của Tập_đoàn_quân 6 tại Nikopol_Ở phía Nam_Tập đoàn quân cận_vệ 3 Tập_đoàn_quân xung_kích 5 và Tập_đoàn_quân 28 của Phương_diện_quân Ukraina 4 chịu trách_nhiệm thanh_toán bàn_đạp Blagoveshensk_Verkhne_Rogachik_Bolshoy Lepetikha của Tập_đoàn_quân 6 Đức Theo kế_hoạch cả hai Phương_diện_quân sẽ cùng lúc tấn_công nhằm ngăn không cho Đức kịp_thời điều_động các lực_lượng phòng_thủ cũng như phải đối_phó cùng lúc với nhiều hướng tấn_công của Quân_đội Liên_Xô_Trong quá_trình chiến_dịch Đại_bản_doanh đã điều_động 3 tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Ukraina 4 sang Phương_diện_quân Ukraina 3 Từ ngày 10 tháng 2 Phương_diện_quân Ukraina 4 tập_trung binh_lực chuẩn_bị mở chiến_dịch Krym chỉ để lại Tập_đoàn_quân 28 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 tiếp_tục tham_gia chiến_dịch Nikopol_Krivoy_Rog_Quân_đội Đức Quốc xã Cánh_Nam của Cụm Tập_đoàn_quân Nam do Thượng_tướng Karl_Adolf_Hollidt chỉ_huy Thống_chế Erich von Manstein uỷ_quyền biên_chế gồm có BULLET Tập_đoàn_quân 6 của thượng_tướng Karl_Adolf_Hollidt kiêm_nhiệm trong biên_chế có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 30 gồm các sư_đoàn bộ_binh 15 257 302 306 384 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 52 gồm các sư_đoàn bộ_binh 123 161 294 320 và Cụm tác_chiến Schwerin_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 44 gồm các sư_đoàn bộ_binh 46 62 125 153 282 và Sư_đoàn cơ_giới 16 BULLET Quân_đoàn bộ_binh hỗn_hợp 17 gồm các sư_đoàn bộ_binh 106 355 370 Đức và sư_đoàn bộ_binh 14 Romania BULLET Quân_đoàn xe_tăng 57 gồm các sư_đoàn xe_tăng 9 và 23 Sư_đoàn cơ_giới 10 Lữ_đoàn pháo_tự_hành 286 BULLET Một phần Không đoàn 4 của Thượng_tướng Otto_Dessloh_Binh_lực tổng_cộng 540 000 người 480 xe_tăng và pháo_tự_hành 6 420 pháo và súng_cối 560 máy_bay Trong đó có khoảng 1 4 số xe_tăng và pháo bị hỏng đang sửa_chữa BULLET Tập_đoàn_quân 3 Romania của tướng Dumitrescu biên_chế có BULLET Quân_đoàn hỗn_hợp 29 gồm Sư_đoàn bộ_binh 9 Đức Sư_đoàn bộ_binh 21 Romania 4 lữ_đoàn khinh_binh Romania BULLET Quân_đoàn bộ_binh 2 Romania gồm Sư_đoàn bộ_binh 9 và Sư_đoàn kỵ_binh 1 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 3 Romania gồm các sư_đoàn bộ_binh 1 2 và Lữ_đoàn bộ_binh 110 BULLET Sư_đoàn xe_tăng Đại_Romania trực_thuộc tập_đoàn_quân Binh_lực tổng_cộng 170 000 người 115 xe_tăng và pháo_tự_hành 763 pháo và súng_cối Mục_tiêu hàng_đầu của Tập_đoàn_quân 6 Đức là giữ vững khu bàn_đạp Blagoveshensk_Verkhne_Rogachik_Bolshoy Lepetikha ngăn_chặn từ xa các đòn tấn_công vào Nikopol ở phía Nam_Trong điều_kiện thuận_lợi bàn_đạp này sẽ được sử_dụng để phản_kích giải_vây cho Tập_đoàn_quân 17 Đức đang bị cô_lập tại bán_đảo Krym_Ở phía Bắc_Tập đoàn quân 6 tập_trung lực_lượng xe_tăng ngăn_chặn các ngả đường vào Krivoy_Rog từ phía Bắc_Tây_Bắc và phía Đông_Tập đoàn quân Romania 3 đóng quân quanh khu_vực phía Đông_Nikolayev sẵn_sàng vận_động trợ_chiến cho Tập_đoàn_quân 6 Đức và phòng_ngự hướng Kherson_Berislav_Bộ_Tư lệnh Tập_đoàn_quân 6 Đức hy_vọng sẽ trụ lại được qua mùa đông 1943 1944 trên khu_vực này Diễn_biến Hướng tấn_công chính Chiến_dịch mở_màn vào sáng ngày 30 tháng 1 năm 1944 bằng một đòn tấn_công nghi_binh của các tập_đoàn_quân 6 và 37 tại hai bên sườn của Phương_diện_quân Ukraina 3 Đạt được thành_công lớn nhất là các sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 15 28 và sư_đoàn bộ_binh 188 trên hướng Veselyie_Telny_Tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 30 Đức bị phá trên một chính_diện rộng 8 km sâu từ 2 đến 3 km Tướng Karl_Adolf_Hollidt tung các sư_đoàn xe_tăng 9 và 23 từ lực_lượng dự_bị cơ_động ra bịt lại cửa_mở Tại khu_vực tấn_công của Trung_đoàn bộ_binh 120 Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 15 có đến 60 xe_tăng Đức tham_gia phản_kích Tướng M N Sharohin điều Lữ_đoàn pháo_tự_hành 61 và Trung_đoàn Katyusha 1008 ra chặn kích Đến chiều_tối quân Đức buộc phải ngừng phản_kích khi bị thiệt_hại hơn 30 xe_tăng Tại cánh trái Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 60 và Sư_đoàn bộ_binh 224 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 34 cũng chọc thủng phòng_tuyến của Sư_đoàn bộ_binh 106 Đức tại Baynakshina với độ sâu từ 3 đến 4 km Chiều_tối 30 tháng 1 Quân_đoàn bộ_binh 34 Liên_Xô đánh chiếm thị_trấn Tomakovka_Tuy nhiên những diễn_biến quyết_định của chiến_dịch lại nằm ở khu_vực giữa mặt_trận 8 giờ sáng 31 tháng 1 hoả_lực của hơn 2 500 khẩu pháo và các dàn Katyusha với mật_độ lên đến 140 nòng súng trên một km chính_diện đã dội lên tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 52 Đức tại khu_vực giữa hai con sông Kamenka và Bazavluk Sau 60 phút bắn phá khi pháo_binh Liên_Xô chuyển làn hoả_lực sâu vào bên trong các khu_vực Kamyanka_Sholokhovo_Mikhailovka_Tập đoàn quân cận_vệ 8 có Lữ_đoàn xe_tăng 11 mở_đường và Tập_đoàn_quân 46 có Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 đi cùng đã triển_khai đòn đột_kích sâu dọc theo hai bờ sông Đòn tấn_công áp_đảo về binh_lực của 2 tập_đoàn_quân Liên_Xô đã buộc các sư_đoàn bộ_binh 46 123 và 161 Đức phải tháo_lui bỏ lại nhiều pháo và xe_cộ Ngày 1 tháng 2 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Liên_Xô vượt qua đội_hình Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 tấn_công vu_hồi vào Shokolovo đánh thiệt_hại nặng Sư_đoàn cơ_giới 16 Đức Tướng Karl_Adolf_Hollidt buộc phải điều Sư_đoàn xe_tăng 23 quay xuống phía Nam phối_hợp với sư_đoàn cơ_giới 16 chặn đòn đột_kích của Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 và điều Sư_đoàn xe_tăng 9 quay về giữ Mikhailovka_Ngày 2 tháng 2 tròn một năm kỷ_niệm chiến_thắng Stalingrad_Tập đoàn quân không_quân 17 Liên_Xô đã huy_động toàn_bộ máy_bay_cường_kích xuất_kích hơn 400 phi_vụ yểm_hộ cho Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 đẩy lui đòn phản_kích của Sư_đoàn xe_tăng 23 Đức 23 giờ đêm 3 tháng 2 trinh_sát của Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 phát_hiện Trung_đoàn xe_tăng 153 một trong hai trung_đoàn còn lại của Sư_đoàn cơ_giới 16 Đức đang trụ lại tại điểm_cao 81 5 gần Mikhailovka_Ngay trong đêm 3 tháng 2 Lữ_đoàn xe_tăng 215 và Trung_đoàn pháo_tự_hành 242 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 đã bao_vây chặt điểm_cao 81 5 và thị_trấn Mikhailovka_Trận đánh_công_kiên vào điểm_cao 81 5 kéo_dài đến sáng Các xe_tăng Đức cố chọc thủng vòng_vây chạy về Mikhailovka đều bị trung_đoàn pháo chống tăng 991 Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 bắn hỏng dọc bờ sông Kamenka từ Kamenka đi Mikhailovka_Ngày 4 tháng 2 tướng Karl_Adolf_Hollidt điều Sư_đoàn xe_tăng 9 và sư_đoàn bộ_binh 123 lùi về giữ Apostolovo_Đây là ngã tư đường_sắt quan_trọng nhất trong vùng đồng_thời là cứ_điểm then_chốt nối Nikopol với Krivoy_Rog_Tổng số quân Đức tại Apostolovo lên đến hơn 3 000 người được trang_bị 80 pháo xe_kéo hơn 30 xe_tăng và pháo_tự_hành Tướng V V Glagolev điều Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 4 các trung_đoàn pháo_tự_hành 52 và 187 phối_hợp với Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 34 Tập_đoàn_quân 6 của tướng I T Shlemin từ hai hướng Đông và Tây cùng công_kích Apostolovo_Đêm 4 rạng ngày 5 tháng 2 Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 105 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 4 đột_nhập nhà_ga Apostolovo và từ bên trong đánh toả ra kết_hợp với các đòn công_kích từ ngoài vào Sáng ngày 5 tháng 2 Quân_đội Liên_Xô hoàn_toàn làm chủ Apostolovo_Đòn thọc_sâu quyết_định của Tập_đoàn_quân 6 và Tập_đoàn_quân 46 Liên_Xô tại Apostolovo đã ngăn_cản khả_năng cơ_động lực_lượng dự_bị của Tập_đoàn_quân 6 Đức chia_cắt Nikopol và Krivoy_Rog_Tận dụng sự rối_loạn của quân Đức Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 và chủ_lực_Quân đoàn cơ_giới cận_vệ 4 lần_lượt đánh chiếm Kamenka_Sholokhovo_Perevizskye_Pokrovs ke và Chertomlyk uy_hiếp 5 sư_đoàn của Quân_đoàn bộ_binh 17 và Quân_đoàn bộ_binh 52 Đức đang phòng_thủ tại Krivoy_Rog Sau 6 ngày tấn_công Phương_diện_quân Ukraina 3 đã chọc sâu vào hậu_tuyến của Tập_đoàn_quân 6 Đức từ 45 đến 60 km đánh chiếm trọng_điểm Apostolovo chia_cắt hai cụm quân lớn của Tập_đoàn_quân 6 Đức tại Krivoy_Rog ở phía Tây và Nikopol ở phía Đông_Giải phóng Nikopol 4 giờ sáng ngày 31 tháng 1 Sư_đoàn bộ_binh 50 Tập_đoàn_quân xung_kích 5 tiến_hành trinh_sát chiến_đấu và đã chọc sâu đến 1 5 km vào vòng phòng_thủ bên ngoài của Cụm tác_chiến Schörner_Đức tại phía trước Verkhnye_Rogachik 12 giờ cùng ngày Tập_đoàn_quân cận_vệ 3 và Tập_đoàn_quân 28 cũng đột_phá được tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 44 Đức tại khu_vực Blagoveshensk và khu_vực Rubanovka hai bên sườn Tập_đoàn_quân xung_kích 5 Đến 15 giờ chiều Cụm tác_chiến Schörner_Đức bị đánh lùi từ 11 đến 15 km và bị ép về bờ sông Dniepr_Ngày 1 tháng 2 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 được đưa vào của đột_phá Ngày 3 tháng 2 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 đã đột_phá đến bờ sông Dniepr chia_cắt Cụm tác_chiến Schörner_Đức làm đôi Ngày 4 tháng 2 quân Đức bắt_đầu rút chạy qua sông Dniepr trên các cầu_phao tại Bolshaya_Lepetikha và Nikopol_Tập đoàn quân không_quân 8 Liên_Xô được lệnh ném bom bắn phá các bến vượt ở Nikopol_Tập đoàn quân 28 sử_dụng tất_cả pháo_binh hiện có bắn phá các bến vượt tại Bolshaya_Lepetikha_Cụm tác_chiến Schörner_Đức cố_gắng chặn các đòn tấn_công của Tập_đoàn_quân xung_kích 5 trên khu_vực Verkhnye_Rogachik để có thêm thời_gian cho Quân_đoàn 44 rút_lui Không_quân Đức lập_tức phản_kích Ngày 6 tháng 2 Tập_đoàn_quân không_quân 4 Đức tung ra 40 chiếc Me 109 chống lại 20 chiếc IL 2 của không_quân Liên_Xô đang ném bom bắn phá bến vượt tại phía Nam_Nikopol 16 chiếc Yak 9 của Sư_đoàn không_quân 288 Tập_đoàn_quân không_quân 17 đã kéo tới yểm_hộ đánh lui cuộc chặn kích của máy_bay_tiêm_kích Đức bắn rơi 8 chiếc và bị mất 5 chiếc 20 chiếc IL 2 đã hoàn_thành nhiệm_vụ phá_huỷ hoàn_toàn cây cầu gỗ tại Ushkalka_Tại bến vượt Lepetikha 74 máy_bay IL 2 và Yak 1 của Sư_đoàn không_quân cận_vệ 1 và sư_đoàn tiêm_kích 26 Tập_đoàn_quân không_quân 8 đã phá_huỷ hơn 80 mét cầu_phao qua sông của Quân_đoàn bộ_binh 44 Đức Các xe_tăng xe_cơ_giới pháo xe_kéo và xe vận_tải của quân Đức ùn lại trên bờ trái sông Dniepr đã làm mồi cho các trận ném bom tiếp_theo của không_quân Liên_Xô_Ngày 6 tháng 2 tướng Ferdinand_Schörner tung ra đòn phản_kích bằng lực_lượng còn lại của cụm quân Đức nguyên là Quân_đoàn cơ_giới 40 gồm hơn 50 xe_tăng vào cánh trái của Tập_đoàn_quân cận_vệ 3 đẩy Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 21 Liên_Xô ra xa các bến vượt ở phía Nam_Nikopol_Ngày 7 tháng 2 Quân_đoàn bộ_binh 120 đã đột_kích đến khu_vực Krasno_Znameny phía Đông_Nikopol_Quân đoàn bộ_binh cận_vệ 21 vòng xuống phía Nam đánh chiếm làng Karay_Dubina trên bờ sông Dniepr cách Nikopol 2 5 km về phía Tây_Nam Nhóm quân Đức khoảng 3 000 người còn rớt lại bên bờ trái sông Dniepr bị tiêu_diệt hoặc bị bắt làm tù_binh Tập_đoàn_quân cận_vệ 3 thu_giữ hơn 150 khẩu pháo và hàng chục xe_tăng Đường vào Nikopol đã được khai_thông Trên hướng Đông sau khi đánh chiếm Marganets ngày 5 tháng 2 Quân_đoàn bộ_binh 66 Tập_đoàn_quân 6 phối_hợp với Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 29 triển_khai vây_bọc Nikopol từ phía Bắc và phía Đông_Ngày 6 tháng 2 quân Đức tại Nikopol bắt_đầu tháo_chạy theo hai hướng Tàn_quân của Cụm tác_chiến Schörner rút quân dọc theo bờ phải sông Dniepr về Novokamenka_Số quân còn lại của Quân_đoàn 44 rút lên hướng Tây_Bắc đã rơi đúng vào tuyến tấn_công của Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 và Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Liên_Xô_Các sư_đoàn 125 và 153 Đức bị tiêu_diệt Số quân chạy thoát về Sholokhovo nhập vào Quân_đoàn xe_tăng 57 đang trên đường rút_lui về Arkhangenskoye_Ngày 8 tháng 2 Tập_đoàn_quân cận_vệ 3 vượt sông đánh chiếm Nikopol_Tập đoàn quân 28 và Tập_đoàn_quân xung_kích 5 đánh chiếm Lepetikha bắt_đầu truy_kích quân Đức đang rút chạy trên bờ phải sông Dniepr_Giải phóng Krivoy_Rog_Ngày 6 tháng 2 Thống_chế Erich von Manstein đã điều Sư_đoàn xe_tăng 24 của Quân_đoàn xe_tăng 57 đi tăng_cường cho cánh quân giải_vây cho Cụm quân Đức tại Korsun_Shevchenkovsky nhưng phải thay_đổi ý_định trước nguy_cơ thất_bại của Tập_đoàn_quân 6 Đức tại khu_vực Nikopol_Krivoy_Rog Sau khi được bổ_sung Trung_đoàn xe_tăng 560 gồm toàn xe_tăng Tiger I tại Dolinskaya_Dolynska ngày 11 tháng 2 sư_đoàn này quay trở_lại Shirokoye phối_hợp với Sư_đoàn xe_tăng 9 các sư_đoàn bộ_binh 15 và 257 Đức tổ_chức phản_kích vào bên sườn Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 đang từ khu_vực Apostolovo triển_khai vây_bọc Krivoy_Rog từ phía Nam_Sư đoàn xe_tăng 23 và trung_đoàn pháo_tự_hành 286 cũng phản_kích vào Sholokhovo đón tàn_quân của Quân_đoàn 44 Đức từ Nikopol chạy ra Ngày 12 tháng 2 xe_tăng Đức đã tiếp_cận Sholokovo nhưng không_thể vượt qua tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 31 thuộc Tập_đoàn_quân 46 Liên_Xô_Ngày 16 tháng 2 Sư_đoàn xe_tăng 24 Đức đang tấn_công trên hướng Apostolovo đã bị Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Liên_Xô đột_kích vào sườn phải Quân_đoàn bộ_binh 29 có Trung_đoàn pháo_tự_hành cận_vệ 10 yểm_hộ cũng đẩy_lùi các đợt công_kích của xe_tăng Đức tại khu_vực Bolshaya_Kostromka_Velyka_Kostromka Novo_Semenovka và Vekhner_Mikhailovka_Ngày 18 tháng 2 quân Đức phải ngừng phản_kích Ngày 17 tháng 2 được Tập_đoàn_quân cận_vệ 8 yểm_hộ từ phía sau các tập_đoàn_quân 37 và 46 Liên_Xô bắt_đầu công_kích Krivoy_Rog từ hai hướng Đông_Bắc và Đông_Nam_Tập đoàn quân 37 đã mở_rộng chính_diện tấn_công và trong ngày 17 tháng 2 đã tiến sâu 10 km dọc bờ trái sông Ingulets lần_lượt đánh chiếm các cứ_điểm Novo_Pokrovka_Pichugine_Taburische và đến cuối ngày để tiến đến Alexandrovka_Zlatopol_Novoselovka_Tập đoàn quân 46 cũng từ Apostolovo đột_kích lên phía Bắc_Ngày 20 tháng 2 tướng von Schwerin chỉ_huy Cụm tác_chiến Schwerin huy_động Sư_đoàn cơ_giới 16 Đức các sư_đoàn bộ_binh 161 294 và sư_đoàn bộ_binh 14 Romania tổ_chức phản đột_kích vào Quân_đoàn bộ_binh 57 đang áp sát thành_phố từ phía Đông_Tuy nhiên tướng M N Sharohin đã tập_trung chủ_lực Tập_đoàn_quân 37 gồm Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 27 và Quân_đoàn bộ_binh 82 ở phía Bắc thành_phố Rạng sáng 22 tháng 2 Quân_đoàn bộ_binh 82 bất_ngờ đột_kích dọc theo sông Ingulets và Krivoy_Rog_Tướng_Schwerin vội_vã dừng cuộc phản_kích và điều các đơn_vị xe_tăng cơ_giới còn lại mở_đường máu thoát về đầu cầu Shirokoye_Tập đoàn quân 46 tiến_công chậm hơn đã không ngăn_chặn được cuộc tháo_chạy này 16 giờ chiều 22 tháng 2 Quân_đội Liên_Xô hoàn_toàn làm chủ Krivoy_Rog_Lợi dụng 3 sư_đoàn xe_tăng và cơ_giới Đức đang tạo thành một chỗ lõm sâu đến 30 km từ Arkhangenskoye qua phía Nam_Apostolovo đến Sholokhovo ngày 24 tháng 2 Tập_đoàn_quân cận_vệ được giao nhiệm_vụ mở một đòn đột_kích mới từ Apostolovo đến Arkhangenskoye nhằm đánh chiếm một khu_vực đầu cầu trên sông Ingulets và cô_lập cánh quân xe_tăng Đức đang dừng lại sau cuộc phản_kích Ngày 25 tháng 2 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 28 và Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 bắt_đầu một trận kịch_chiến với các sư_đoàn xe_tăng Đức đang rút qua sông tại đầu cầu Shirokoye_Ngày 26 tháng 2 Quân_đoàn kỵ_binh Cossak cận_vệ 4 được đưa vào trận để thiết_lập một đầu cầu tấn_công mới trên khu_vực Cuộc chiến_tranh_chấp khu_vực Shirokoye kéo_dài đến ngày 29 tháng 2 Quân_đội Liên_Xô chiếm được khu_vực đầu cầu Shirokoye làm_bàn đạp để tổ_chức Chiến_dịch tấn_công Bereznegovatoye_Snigirevka chỉ một tuần sau đó Kết_quả đánh_giá và ảnh_hưởng Kết_quả Ngày 29 tháng 2 Chiến_dịch Nikopol_Krivoy_Rog kết_thúc Quân_đội Liên_Xô xoá_bỏ chỗ lồi xung_quanh Krivoi_Rog_Nikopol đánh chiếm hai trung_tâm công_nghiệp quan_trọng ở hạ_lưu Dniepr và thu_hẹp đáng_kể chính_diện mặt_trận 12 sư_đoàn_Đức và 1 sư_đoàn Romania bị đánh tan Trong đó có 3 sư_đoàn bị tiêu_diệt 8 sư_đoàn bộ_binh và 1 sư_đoàn xe_tăng bị mất hơn 50 quân_số Các sư_đoàn khác của Tập_đoàn_quân 6 Đức cũng chịu thiệt_hại Không_quân Liên_Xô xuất_kích 10 700 phi_vụ Không_quân Đức cũng tung ra hơn 7 000 phi_vụ Trong hơn 100 trận đánh có không_quân tham_gia 140 máy_bay Đức bị bắn rơi 39 chiếc khác bị đánh_hỏng trên mặt_đất Không_quân vận_tải Liên_Xô đã thực_hiện 2 136 chuyến bay tiếp_tế 320 tấn hàng_hoá cho các mặt_trận và vận_chuyển 1 260 thương_binh Quân_đội Đức Quốc xã bị mất hơn 40 000 người chết và bị_thương 4 600 người bị bắt làm tù_binh Gần như toàn_bộ vũ_khí nặng và xe_cơ_giới của quân Đức đều bị bỏ lại trong trận đánh này Đánh_giá Thượng_tướng tư_lệnh lực_lượng bộ_binh Đức quốc xã Kurt von Tippelskirch đã nhận_xét về thất_bại của quân Đức tại Nikopol_Krivoi_Rog như sau Ảnh_hưởng Chiến_dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog khép lại giai_đoạn thứ nhất của các hoạt_động quân_sự đầu năm 1944 của Quân_đội Liên_Xô và Quân_đội Đức Quốc xã tại hữu_ngạn sông Dniepr Sau hơn hai tháng giao_chiến Quân_đội Liên_Xô với binh_lực trội hơn đã tạo được thế_trận có lợi cho họ với những căn_cứ bàn_đạp quan_trọng tạo thế chia_cắt Cụm Tập_đoàn_quân Nam_Đức và gây ra nhiều thiệt_hại lớn cho đối_phương Thiệt_hại của quân Đức không_chỉ ở quân_số vũ_khí và trang_bị Việc để mất chỗ lồi Nikopol_Krivoi_Rog đã thủ_tiêu luôn hy_vọng của Hitler nhằm mở lại hành_lang liên_lạc với số quân Đức và Romania bị giam_hãm ở bán_đảo Krym_Tập đoàn quân 17 Đức vĩnh_viễn bị cắt rời trên bộ khỏi chủ_lực Cụm tập_đoàn_quân Nam và chỉ có_thể nhận tiếp_tế bằng đường_biển và đường không trong khi đang bị Phương_diện_quân Ukraina 4 và Tập_đoàn_quân độc_lập Duyên_Hải Liên_Xô vây_ép từ hai phía Với kết_quả chiến_dịch này Quân_đội Liên_Xô đã thu_hồi vùng công_nghiệp Nikopol_Krivoi_Rog có ý_nghĩa rất quan_trọng đối_với nền kinh_tế của họ đồng_thời tước đi của quân Đức nguồn quặng mangan rất quý_giá đối_với ngành công_nghiệp luyện thép Thất_bại trong việc phòng_thủ tại khu_vực Nikopol_Krivoi_Rog đã đặt cụm quân Đức Romania đóng tại Nikolayev và Kherson trước nguy_cơ bị tấn_công trực_tiếp Khác với sông Mius chảy ra biển Azov ở hạ_nguồn rộng và sâu sông Ingulets chỉ là một chi_lưu nhỏ của sông Dniepr nông và hẹp không_thể trở_thành một chướng_ngại tự_nhiên đáng_kể Để phòng_thủ Nikolayev từ xa Quân_đội Đức Quốc xã đã huy_động chủ_lực Tập_đoàn_quân 3 Romania bố_trí dọc theo con sông này để trám vào những lỗ_hổng do những thiệt_hại của Tập_đoàn_quân 6 để lại Trong Chiến_dịch tấn_công Bereznegovatoye_Snigirevka diễn ra một tuần sau đó Tập_đoàn_quân 6 tái_lập của Quân_đội Đức Quốc xã lại tác_chiến trên cùng một_mặt trận với Tập_đoàn_quân 3 Romania cũng tái_lập với những hoàn_cảnh không khác mấy so với Chiến_dịch Sao Thiên_Vương cuối năm 1942 Tham_khảo BULLET Грылев_А_Н_Днепр Карпаты_Крым_М_Наука 1970 BULLET Василевский_А_М_Дело всей жизни М Политиздат 1978 Liên_kết ngoài BULLET Lược_đồ Chiến_dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog_BULLET Thông_tin về chiến_dịch tấn_công Nikopol_Krivoi_Rog trên trang_web Hồng_quân Liên_Xô trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai БДСА ru
Chiến_dịch tấn_công Nikopol–Krivoi Rog