Lý_Thế_Tích_Lý_Thế_Tích_李世勣 594 31 tháng 12 năm 669 nguyên danh Từ_Thế_Tích_徐世勣 dưới thời Đường_Cao Tông được gọi là Lý_Tích_李勣 tên_tự Mậu_Công_懋功 thuỵ hiệu Anh Trinh_Vũ công 英貞武公 là một trong các danh_tướng vào đầu thời nhà Đường Thoạt_đầu ông cùng Lý_Mật chống lại triều Tuỳ sau đó ông theo Lý_Mật đầu_hàng triều Đường_Đường Cao_Tổ đã ban cho ông họ Lý của hoàng_tộc Đường Sau đó ông cùng quân Đường tiêu_diệt quân nổi_dậy của Từ Viên Lãng và Phụ_Công_Thạch_Dưới thời Đường Thái_Tông ông tham_gia vào các chiến_dịch tiêu_diệt Đông_Đột_Quyết và Tiết_Diên_Đà khiến Đường trở_thành thế_lực thống_trị khu_vực Đông_Á_Dưới thời Đường_Cao Tông ông từng giữ chức thượng_thư tả bộc dạ chỉ_huy quân Đường tiến_công Cao_Câu_Ly kết_quả đã tiêu_diệt nước này vào năm 668 Thân_thế Gia_đình của Từ_Thế_Tích có nguồn_gốc tại Tào châu 曹州 nay gần tương_ứng với Hà_Trạch_Sơn_Đông song đến thời Tuỳ thì di_cư đến Hoạt châu 滑州 nay gần tương_ứng với An_Dương Hà_Nam Cha của Từ_Thế_Tích là Từ Cái_徐蓋 hai cha_con được miêu_tả là hào_phóng dùng lương_thực trong lãnh_địa của mình để tế_bần cho những người đói_kém bất_kể quan_hệ với họ Tham_gia Ngoã_Cương quân Khoảng năm 616 Trạch_Nhượng tập_hợp một đội quân nổi_dậy Ngoã_Cương quân chống lại sự cai_trị của Tuỳ_Dạng_Đế_Từ_Thế_Tích gia_nhập vào Ngoã_Cương quân và đề_xuất với Trạch_Nhượng rằng không nên cướp_bóc của người_dân địa_phương để có lương_thực cho binh_sĩ Từ_Thế_Tích nói rằng vì Biện_Thuỷ_汴水 chảy qua các quận Huỳnh_Dương_滎陽 nay gần tương_ứng với Trịnh_Châu_Hà_Nam và Lương_梁郡 nay gần tương_ứng với Thương Khâu_Hà_Nam và có hoạt_động giao_thông thuỷ nhộn_nhịp họ chỉ cần cướp_bóc tàu_thuyền đi_lại trên sông Trạch_Nhượng chấp_thuận Nhiều người hưởng_ứng Ngoã_Cương quân và khi tướng Tuỳ là Trương_Tu Đà_張須陀 suất quân trấn_áp Từ_Thế_Tích đã giết chết Trương_Tu_Đà trên chiến_trường vào năm 616 uy_thế của Trạch_Nhượng vì_thế mà càng được khuếch_trương Khoảng thời_gian này ông trở_nên thân_thiết với Đan_Hùng_Tín một bộ_tướng khác trong Ngoã_Cương quân kết_nghĩa anh_em và nguyện chết cùng ngày cùng tháng Sau đó do thấy Lý_Mật là người có tài xuất_thân cao_quý và xuất_hiện lời sấm ngôn Lý thị đương vương Lý_Thế_Tích và Vương_Bá Đương đã thuyết_phục Trạch_Nhượng nhường địa_vị thủ_lĩnh cho Lý_Mật_Trạch_Nhượng chấp_thuận Quân_lính tôn Lý_Mật làm Nguỵ công tiến đến gần đông đô Lạc_Dương Lý_Mật phong cho Từ_Thế_Tích làm hữu vũ hậu đại_tướng quân Sau khi Từ_Thế_Tích giành được một chiến_thắng trước tướng Đường là Vương_Thế_Sung tại Lạc_Thuỷ Từ_Thế_Tích được Lý_Mật phong tước Đông_Hải quận công Theo đề_xuất của Từ_Thế_Tích_Lý_Mật cho quân chiếm một kho lương lớn là Lê_Dương thảng 黎陽倉 nay thuộc Hạc_Bích_Hà_Nam và sau đó mở kho tế_bần cho dân_chúng nghèo_đói Do_vậy có đến 20 vạn người gia_nhập vào Ngoã_Cương quân chỉ trong vòng 10 ngày một_số quận cũng quy_phục các thủ_lĩnh nổi_dậy lớn là Đậu_Kiến_Đức và Chu_Xán cũng quy_phục Lý_Mật trên danh_nghĩa Vào mùa đông năm 617 Lý_Mật phục_kích sát_hại Trạch_Nhượng_Từ_Thế Tích bị_thương ở cổ trong trận phục_kích và gần như vong_mạng Sau đó Lý_Mật tuyên_bố không trừng_phạt những thân_tín khác của Trạch_Nhượng bao_gồm Từ_Thế_Tích_Lý_Mật còn đích_thân đến chăm_sóc cho Từ_Thế_Tích sau đó cho Từ_Thế_Tích tiếp_tục làm tướng trong Ngoã_Cương quân Vào mùa xuân năm 618 Vũ_Văn_Hoá_Cập tiến_hành binh_biến sát_hại Tuỳ_Dạng_Đế tại Giang Đô_江都 nay thuộc Dương_Châu_Giang_Tô Sau đó Vũ_Văn_hoá Cập từ_bỏ Giang_Đô và tiến về Lạc_Dương cùng Kiêu_Quả quân tinh_nhuệ Ngoã_Cương quân và triều_đình Tuỳ ở Lạc_Dương trước tình_thế này đã liên_kết chuẩn_bị đương_đầu với Kiêu_Quả quân Theo thoả_thuận hoàng_đế Dương_Đồng xá tội cho Lý_Mật cùng thuộc_hạ trao chức hữu vũ hậu đại_tướng quân cho Từ_Thế_Tích_Do_Từ_Thế_Tích chỉ_trích Lý_Mật không ban thưởng đầy_đủ cho tướng_sĩ Lý_Mật phần_nào xa_lánh Từ_Thế_Tích vì_thế đã phái Từ_Thế_Tích đến trấn_giữ Lê_Dương thảng Vũ_Văn_hoá Cập sau đó bao_vây kho lương song Từ_Thế_Tích đã kháng_cự thành_công ngoài_ra còn đẩy lui và đánh_bại Vũ_Văn_hoá Cập_Đến năm 618 Vương_Thế_Sung đoạt lấy quyền_lực tại Lạc_Dương Lý_Mật thấy vậy đã cắt đứt quan_hệ với triều_đình Lạc_Dương Tuy_nhiên Lý_Mật sau đó đã bại_trận trước Vương_Thế_Sung_Thoạt đầu Lý_Mật định chạy đến chỗ Từ_Thế_Tích tức Lê_Dương song sau đó do nghi_ngờ về mức_độ trung_thành của Từ nên Lý_Mật quyết_định chạy đến Trường An đầu_hàng triều Đường Do Lý_Mật chạy đến Trường An_Từ_Thế_Tích trên thực_tế trở_thành người cai_quản lãnh_thổ cũ của Lý_Mật vùng lãnh_thổ này trải dài từ bờ bắc Trường_Giang đến Nguỵ quận từ Nhữ châu ra đến biển Biết tin Lý_Mật quy_hàng triều Đường Từ_Thế_Tích cũng quyết_định quy_phục triều_đình Trường An song nói với trưởng sử Quách_Hiếu_Khác_郭孝恪 Tự mình cai_quản Do_đó Từ_Thế_Tích đã phái Quách_Hiếu_Khác đến Trường An để thưa với Lý_Mật_Đường_Cao Tổ hay tin Từ_Thế_Tích phái sứ_giả đến song rất lấy_làm kỳ_lạ khi biết người này chỉ bẩm_báo với Lý_Mật mà không thượng biểu cho triều_đình Đường_Đường Cao_Tổ đã triệu Quách_Hiếu_Khác vào triều và chất_vấn và Quách_Hiếu_Khác đã bẩm lại ý_định của Từ_Thế_Tích_Đường_Cao Tổ rất ấn_tượng và nói Từ_Thế_Tích cảm đức thôi công_quả thực là một bầy_tôi chất_phác Đường_Cao Tổ đã hạ chiếu phong Thế_Tích là Lê_Dương tổng quản Thượng trụ quốc Lai quốc_công Sau đó Đường_Cao Tổ lại thăng Thế_Tích là hữu vũ hậu đại_tướng quân cải phong tước_hiệu là Tào quốc_công ban cho họ Lý của hoàng_tộc Đường thưởng 50 khoảnh ruộng tốt Ngoài ra Đường_Cao Tổ cũng phong cha của Thế_Tích là Từ Cái là Tế_Âm vương song Cái kiên_quyết thoái_thác nên sau được phong là Thư quốc_công thụ chức tán kị thường thị Lang châu thứ_sử Đường_Cao Tổ lệnh cho Thế_Tích thống_lĩnh binh_sĩ vùng Lệ_Dương kháng_cự Vương_Thế_Sung và Đậu_Kiến_Đức_Khoảng tết năm 619 Lý_Mật bị giết khi muốn tái gây_dựng nền độc_lập của mình Đường_Cao Tổ phái sứ_giả đến chỗ Lý_Thế_Tích thông_báo tội_trạng của Lý_Mật_Lý_Thế Tích thương_tiếc Lý_Mật và dâng biểu xin được phép an_táng hợp lễ với Lý_Mật_Đường_Cao Tổ chấp_thuận và cho đưa thi_thể Lý_Mật đến chỗ Lý_Thế_Tích_Lý_Thế_Tích mặc áo_tang cùng các quan_lại cũ và tướng_sĩ táng Lý_Mật ở phía nam Lê_Dương Vào mùa thu năm 619 Hạ vương Đậu_Kiến_Đức tiến_hành một cuộc tiến_công lớn khẳng_định quyền kiểm_soát ở khu_vực Hà_Bắc chiếm_cứ một_số thành đã quy_phục triều Đường Sau khi quân Hạ giành được một_số chiến_thắng Hoài_An vương Lý_Thần_Thông_李神通 đã buộc phải rút quân từ Hà_Bắc đến Lê_Dương và hội quân với Lý_Thế_Tích_Khi Đậu_Kiến_Đức đang trên đường tiến_công_Vệ châu 衛州 nay gần tương_ứng với Vệ_Huy_Hà_Nam Lý_Thế_Tích đã cố_gắng phục_kích và thuộc_cấp của ông là Khâu_Hiếu_Cương_丘孝剛 đã suýt giết được Đậu_Kiến_Đức_Đậu Kiến_Đức tức_giận nên quay sang bao_vây và tiến_công Lê_Dương chiếm được kho lương và bắt_giữ Lý_Thần_Thông_Lý Cái_Nguỵ_Trưng và Đồng An trưởng công_chúa bào tỉ muội của Đường_Cao Tổ_Lý_Thế_Tích đã chạy thoát song vài ngày sau đó vì biết cha đã bị bắt nên ông cũng đầu_hàng Đậu_Kiến_Đức_Phụng sự Đậu_Kiến_Đức_Đậu Kiến_Đức phong Lý_Thế_Tích làm tướng_quân và vẫn để ông trấn_thủ Lê_Dương song đưa Lý_Cái đến thủ_đô Minh châu 洺州 nay thuộc Hàm_Đan_Hà_Bắc làm con_tin Sau đó Thế_Tích dự_tính chạy trốn sang lãnh_thổ Đường song lại sợ Đậu_Kiến_Đức sẽ xử_tử cha mình Quách_Hiếu_Khác đề_xuất với Thế_Tích rằng cần giành lấy tín_nhiệm bằng cách lập_công với Hạ do_đó Thế_Tích đã tiến đánh Vương_Thế_Sung_Vào mùa đông năm 619 Thế_Thích tiến_công thành Hoạch_Gia_獲嘉 nay thuộc Tân_Hương_Hà_Nam của nước Trịnh thu được nhiều tài vật và bắt được nhiều người trong đó có bạn_nối_khố của Đậu_Kiến_Đức là Lưu_Hắc_Thát_Đậu Kiến_Đức bắt_đầu tín_nhiệm Thế_Tích_Khoảng tết năm 620 Thế_Tích tiếp_tục đề_xuất với Đậu_Kiến_Đức rằng nên tấn_công Tào châu và Đái châu nay thuộc Hà_Trạch_Sơn_Đông do thủ_lĩnh khởi_nghĩa nông_dân Mạnh_Hải_Công_孟海公 kiểm_soát và đang quy_phục Trịnh trên danh_nghĩa Thế_Tích biện_luận rằng nếu chiếm được lãnh_địa của Mạnh_Hải_Công thì sau đó có_thể tính đến việc tiến_công Trịnh_Đậu_Kiến_Đức chấp_thuận và đã phái anh vợ là Tào_Đán_曹旦 vượt sang bờ nam Hoàng_Hà hội quân với Thế_Tích còn bản_thân Đậu_Kiến_Đức dẫn quân đi phía sau Theo kế của Thế_Tích đợi đến khi Đậu_Kiến_Đức đích_thân đến Lý_Thế_Tích sẽ tập_kích doanh_trại và giết chết Đậu_Kiến_Đức sau đó cố_gắng tìm_kiếm và cứu cha Tuy_nhiên do Tào hoàng_hậu sinh_nở nên Đậu_Kiến_Đức đã trì_hoãn việc hành_quân Trong khi đó Tào_Đán đã sỉ_nhục và cướp_bóc các thủ_lĩnh nổi_dậy khác ở bờ nam Hoàng_Hà những người quy_phục Hạ các thủ_lĩnh này đều bực_tức Lý_Thương_Hồ_李商胡 và mẹ của vị thủ_lĩnh này đã kêu_gọi Thế_Tích thực kiện kế_hoạch càng sớm càng tốt và do thấy Lý_Thế_Tích do_dự họ đã tự_hành_động và phục_kích Tào_Đán song Tào_Đán đã thoát được và chuẩn_bị phản_kích Lý_Thương_Hồ đã báo với Thế_Tích và thỉnh Thế_Tích tiến_công Tào_Đán song Thế_Tích thấy Tào_Đán đã đề_phòng nên quyết_định cùng Quách_Hiếu_Khác chạy sang lãnh_thổ Đường Tuy_nhiên khi các quan của Hạ thỉnh_cầu xử_tử Lý_Cái_Đậu_Kiến Đức đã nói Tích vốn là bầy_tôi của Đường song bị ta bắt được hắn ta không quên chủ của mình trốn về bản triều đó là trung_thần cha của hắn đâu có tội gì và tha cho Lý_Cái_Phụng sự Đường_Cao Tổ_Vào mùa xuân năm 620 Lý_Thế_Tích theo Tần vương Lý_Thế_Dân chống lại cuộc tiến_công của Định_Dương khả hãn Lưu_Vũ_Chu và Lý_Thế_Tích đã thất_bại trước bộ_tướng của Lưu_Vũ_Chu là Tống_Kim_Cương_宋金剛 song được Lý_Thế_Dân cứu_giúp Vào mùa đông 620 Lý_Thế_Dân tiến_công nước Trịnh của Vương_Thế_Sung tướng Trịnh là Dương_Khánh_楊慶 cựu thân_vương Tuỳ đã dâng Quản châu 管州 nay thuộc Trịnh_Châu_Hà_Nam để hàng_Đường Lý_Thế_Dân đã phái Thế_Tích đi nhậm_chức Quản châu tổng quản Khi biết tin Thái_tử của Vương_Thế_Sung là Vương_Huyền_Ứng_王玄應 đã dẫn quân từ Hổ_Lao quan đến Quản châu Lý_Thế_Tích đẩy lui quân của Thái_tử nước Trịnh và sau đó lệnh cho Quách_Hiếu_Khác viết thư cho Nguỵ_Lục_魏陸 thứ_sử Huỳnh châu 滎州 nay cũng thuộc Trịnh_Châu để chiêu_hàng Nguỵ_Lục đã đầu_hàng khiến các thành_luỹ của Trịnh ở đông bộ Hà_Nam ngày_nay cũng noi theo Vương_Huyền_Ứng lo_sợ nên đã chạy về kinh_thành Lạc_Dương của Trịnh_Đến mùa xuân năm 621 Trịnh châu ti binh Thẩm_Duyệt_沈悅 của Trịnh đã đầu_hàng Lý_Thế_Tích bộ_tướng của Lý_Thế_Tích là Vương_Quân khuếch 王君廓 nhờ đó mà đã chiếm dược Hổ_Lao và bắt được Kinh vương Vương_Hành_Bản_王行本 của Trịnh_Do tình_thế nguy_cấp Vương_Thế_Sung đã cầu_viện Đậu_Kiến_Đức_Đậu Kiến_Đức quyết_định đích_thân suất quân cứu_viện Trong cuộc giao_tranh với tiền_quân của Đậu_Kiến_Đức_Lý_Thế_Dân đã phái Lý_Thế_Tích_Trình Tri_Tiết và Tần_Thúc_Bảo dẫn quân giao_chiến kết_quả quân Đường giành thắng_lợi Vào mùa hè năm 621 Lý_Thế_Dân đánh_bại và bắt_giữ Đậu_Kiến_Đức trong trận Hổ_Lao_Vương_Thế Sung đầu_hàng Lý_Thế_Dân tha cho Vương_Thế_Sung song xử_tử một_số hạ_thần nước Trịnh_Anh em kết_nghĩa với Lý_Thế_Tích là Đan_Hùng_Tín cũng bị Lý_Thế_Dân xem là nguy_hiểm vì đã quay lưng phản lại Lý_Mật nên cũng nằm trong số quan_lại bị xử_tử Lý_Thế_Tích đã cầu_xin Lý_Thế_Dân tha cho Đan_Hùng_Tín biện_luận rằng Đan_Hùng_Tín giỏi võ_nghệ và sẽ hữu_dụng cho Đường ngoài_ra còn xin từ_bỏ mọi chức_tước để đổi lấy mạng cho Đan_Hùng_Tín song Lý_Thế_Dân đã từ_chối Mặc_dù trước_đây đã từng hứa chết cùng ngày cùng tháng với Đan_Hùng_Tín_Lý_Thế_Tích nay cho rằng mạng của ông là để phụng_sự quốc_gia và nó không còn là của riêng ông nữa và rằng nếu ông cũng chết thì không còn ai chăm_sóc cho thê_tử của Đan_Hùng_Tín_Khi Đan_Hùng_Tín bị xử_trảm Lý_Thế_Tích đã từ_chối chết cùng song cắt một phần thịt ở đùi mình nấu lên và đưa cho Đan_Hùng_Tín ăn_nói rằng sinh_tử vĩnh_quyết thử nhục đồng_quy ư thổ hĩ Sau đó khi Lý_Thế_Dân trở về Trường An_Lý_Thế_Tích là một trong 25 tướng được trọng_thưởng được phép mặc khôi giáp vàng giống như Lý_Thế_Dân_Ông cũng được đoàn_tụ với cha Lý_Cái trở về từ nước Hạ_Đường thôn_tính lãnh_thổ nước Hạ song đến năm 621 Lưu_Hắc_Thát đã nổi_dậy phản Đường Đến khi quân Lưu_Hắc_Thát tiến đến Minh châu Lý_Thế_Tích đang ở Tông_Thành_宗城 gần đó ông đã bỏ Tông_Thành và tiến đến Minh châu bố_trí phòng_thủ song kết_cục đã để mất Minh châu và phải chạy trốn Sau đó Lý_Thế_Tích đã theo Lý_Thế_Dân tiến_công Lưu_Hắc_Thát_Đến mùa xuân năm 622 trong một trận chiến thuộc_cấp của Lý_Thế_Tích là Phan_Mao_潘毛 đã giết được đại_tướng Cao_Nhã Hiền_高雅賢 của Lưu_Hắc_Thát Sau đó khi Lưu_Hắc_Thát suất quân tiến_công Lý_Thế_Tích_Lý_Thế_Dân đã cố đến cứu_viện song đã bị bao_vây và suýt bị bắt Sau khi Lý_Thế_Dân đánh_bại Lưu_Hắc_Thát_Lý_Thế_Tích lại theo Lý_Thế_Dân tiến_công Từ Viên Lãng người kiểm_soát khu_vực nay là trung_bộ và tây bộ Sơn_Đông Sau khi Lý_Thế_Dân được triệu_hồi về Trường An_Lý_Thế_Tích cùng Lý_Thần_Thông và Nhâm_Côi_任瓌 tiếp_tục chiến_dịch tiến_công Từ Viên Lãng Vào mùa xuân năm 623 Từ Viễn_Lãng tuyệt_vọng nên đã quyết_định bỏ kinh_đô Duyện châu 兗州 nay thuộc Tế_Ninh_Sơn_Đông và bị giết trong lúc chạy trốn Lý_Thế_Tích lấy thủ_cấp của Từ Viên Lãng và trình lên Đường_Cao Tổ_Sang năm 623 tướng Phụ_Công_Thạch nổi_dậy phản Đường tại Đan_Dương_丹楊 nay thuộc Nam_Kinh_Giang_Tô và xưng là Tống_Đế_Lý_Thế Tích theo Triệu quận vương Lý_Hiếu_Cung trấn_áp Phụ_Công_Thạch Sau khi quân Đường tập_hợp tại Đan_Dương và đánh_bại quân Tống ở Bác Vọng_Sơn_博望山 nay thuộc Mã_An_Sơn_An Huy_Phụ_Công_Thạch chạy trốn Lý_Thế_Tích dẫn quân truy_kích sau đó giải Phụ_Công_Thạch do hào tộc địa_phương bắt đến Đan_Dương_Năm 626 Thái_tử Lý_Kiến_Thành và Lý_Thế_Dân tranh_giành quyền_lực khốc_liệt Lý_Thế_Dân thất_thế nên đã thỉnh kế từ Lý_Thế_Tích và Lý_Tĩnh song cả hai đều từ_chối nói về vấn_đề này Vào mùa hè năm 626 Lý_Thế_Dân đã phục_kích sát_hại Lý_Kiến_Thành và Tề vương Lý_Nguyên_Cát trong sự biến Huyền_Vũ môn Sau đó Lý_Thế_Dân kế_vị Đường_Cao Tổ tức Đường Thái_Tông_Dưới thời Đường Thái_Tông Sau khi đăng cơ Đường Thái_Tông bổ_nhiệm Lý_Thế_Tích làm đô_đốc Tịnh_Châu_Năm 629 khi Đường Thái_Tông phái Lý_Tĩnh suất quân đi đánh Hiệt_Lợi khả hãn của Đông_Đột_Quyết_Lý_Thế_Tích là một trong các tướng chính dưới quyền thống_soái của Lý_Tĩnh và phụ_trách một trong bốn lộ quân tiến_công Vào mùa xuân năm 630 Lý_Thế_Tích đánh_bại quân Đông_Đột_Quyết tại Bạch_Đạo Sau khi Lý_Tĩnh đánh_bại đại_quân của Hiệt_Lợi khả hãn buộc vị khả hãn này phải chạy trốn Lý_Thế_Tích đã gặp Lý_Tĩnh và quyết_định tiếp_tục truy_kích Hiệt_Lợi khả hãn bất_chấp việc Hiệt_Lợi khả hãn cầu_hoà quân Đông_Đột_Quyết thua trận và hầu_hết dư bộ của Hiệt_Lợi khả hãn đều bị quân Đường bắt Trong khi đó do hoàng_tử của Đường Thái_Tông là Tấn vương Lý_Trị được phong làm Tịnh châu đô_đốc trên danh_nghĩa_chức quan của Lý_Thế_Tích chuyển thành Đô_đốc phủ Trưởng sử song trên thực_tế ông vẫn thực_hiện quyền_lực của đô_đốc Năm 637 là một phần trong chính_sách ban các châu cho hoàng_thân và các đại_tướng hay quan_lại cấp cao làm đất phong Lý_Thế_Tích được cải phong là Anh quốc_công được đại tập chức Thứ_sử Kỳ châu song Lý_Thế_Tích vẫn ở Tịnh_Châu và không thấy tường_thuật rằng ông thực_sự đến Kỳ_Châu_Tuy nhiên sau đó do có nhiều phản_đối nhất là từ Trưởng Tôn_Vô_Kỵ_Đường Thái_Tông đã huỷ_bỏ chính_sách phân phong này song tước_hiệu Anh quốc_công của Lý_Thế_Tích vẫn được giữ nguyên Năm 641 khi thảo_luận về Lý_Thế_Tích mà theo thư_tịch lịch_sử thì là người mà những người khác tuân theo không phàn_nàn Đường Thái_Tông nói Vào mùa đông năm 641 Đường Thái_Tông thăng chức Lý_Thế_Tích là Binh bộ Thượng_thư Tuy_nhiên trước khi Lý_Thế_Tích đến được Trường An_Chân_Châu khả hãn của Tiết_Diên_Đà đã tiến_công Sĩ_Lực_Bật khả hãn do Đường lập nên và là một chư_hầu của Đường của Đông_Đột_Quyết_Sĩ Lực_Bật khả hãn không chống_đỡ nổi nên đã triệt_thoái vào trong Trường_Thành đến Sóc_Châu_Đường_Thái Tông cho lĩnh quân đi cứu_viện Đông_Đột_Quyết trong đó Lý_Thế_Tích được bổ_nhiệm làm Sóc châu hành_quân tổng quản suất 3 000 quân Khoảng đầu năm 641 Lý_Thế_Tích giao_chiến với quân Tiết_Diên_Đà dưới quyền chỉ_huy của Đại_Độ 大度 con của Chân_Châu tại sông Nặc_Chân chảy qua Bao_Đầu_Nội_Mông đánh_bại quân Tiết_Diên_Đà buộc những người còn lại phải chạy trốn Dựa theo ý_kiến của Lý_Thế_Tích trong một chiến_dịch tiến_công Cao_Câu_Ly vào năm 644 có_vẻ như Lý_Thế_Tích muốn tiếp_tục tiến_quân để tiêu_diệt Tiết_Diên_Đà song Đường Thái_Tông đã nghe theo ý của Nguỵ_Trưng mà lệnh cho ông dừng lại Sau đó Lý_Thế_Tích hồi kinh làm Binh bộ thượng_thư Năm 643 Đường Thái_Tông đã cho vẽ chân_dung 24 đại công_thần đóng_góp cho triều Đường đặt tại Lăng_Yên các Lý_Thế_Tích là một trong những người được hoạ Vào mùa xuân năm đó hoàng_tử của Đường Thái_Tông là Tề vương Lý_Hựu_李祐 tức_giận Trưởng sử Quyền Vạn_Kỷ_權萬紀 kết_quả đã giết chết Vạn_Kỷ rồi sau đó tuyên_bố nổi_dậy Đường Thái_Tông phái Lý_Thế_Tíchlĩnh quân đi đánh Lý_Hựu song trước khi quân Lý_Thế_Tích đến thì Lý_Hựu đã bị thuộc_hạ của mình bắt Sau đó vào mùa hè năm 643 khi Thái_tử Lý_Thừa_Càn lập_mưu phế_truất phụ hoàng Đường Thái_Tông đã phái Lý_Thế_Tích cùng với các trọng_thần khác như Trưởng Tôn_Vô_Kỵ_Phòng Huyền_Linh và Tiêu_Vũ tiến_hành điều_tra họ đã xác_nhận Thái_tử phạm_tội Đường Thái_Tống đã cho Lý_Trị thay_thế vị_trí hoàng_thái_tử của Lý_Thừa_Càn_Lý_Thế_Tích được ban thêm chức Thái_tử Chiêm sự kiêm Tả vệ soái thăng chức thành Đặc tiến Đồng trung thư môn_hạ tam_phẩm_chức quan tương_đương với tể_tướng Tuỳ thư viết rằng Lý_Thế_Tích đã đột_ngột đổ_bệnh vào một thời_điểm vì y thư có nói tro sau khi đốt râu sẽ giúp_ích cho việc điều_trị Đường Thái_Tông đã cắt râu của mình và đốt cháy rồi lấy tro trộn với thuốc Sau khi Lý_Thế_Tích khoẻ hơn ông đã dập đầu cảm_tạ Đường Thái_Tông nhiều đến độ chảy_máu ở trán Đường Thái_Tông_Trẫm làm_vậy vì xã_tắc ngươi không cần phải cảm_tạ Trong một dịp khi Lý_Thế_Tích dự ngự yến Đường Thái_Tông đã nói Trẫm thấy trong số các tướng thuộc không ai vượt qua được khanh để trẫm giao_phó ấu cô tức Thái_tử Công tức Thế_Tích đã không rời bỏ Lý_Mật và nay cũng sẽ không phụ Trẫm_Lý_Thế_Tích rất cảm_kích ông than_khóc và thậm_chí cắn ngón tay đến_nỗi chảy_máu Cũng trong ngự yến khi Lý_Thế_Tích say và ngủ thiếp đi Đường Thái_Tông đã cởi ngự phục để trùm cho Lý_Thế_Tích_Vào mùa xuân năm 644 khi sứ Đường là Tướng Lý_Huyền_Tưởng_相里玄獎 trở về từ Cao_Câu_Ly và tấu trình rằng mạc ly chi Uyên_Cái_Tô_Văn của Cao_Câu_Ly không muốn dừng các cuộc tiến_công chống Tân_La chư_hầu của Đường Lý_Thế_Tích bèn ủng_hộ tiến_công Cao_Câu_Ly_Đường Thái_Tông đã chấp_thuận bất_chấp phản_đối từ nhiều hạ_thần khác bao_gồm Chử_Toại_Lương_Đường Thái_Tông sau nhiều tháng chuẩn_bị đã tiến_công Cao_Câu_Ly theo hai đạo vào mùa đông năm 644 Lý_Thế_Tích là hành_quân đại tổng quản của Liêu_Đông đạo tức lục đạo Ông thống_lĩnh 6 vạn lĩnh hướng đến Liêu_Đông_Vào mùa xuân năm 645 Lý_Thế_Tích tiến đến U Châu và sau đó tiến vào lãnh_thổ Cao_Câu_Ly_Cùng với Lý_Đạo_Tông_Lý_Thế_Tích chiếm được Cái_Mưu và sau đó cho bao_vây Liêu_Đông một thành quan_trọng của Cao_Câu_Ly Sau khi Đường Thái_Tông đích_thân dẫn quân đến Liêu_Đông đã thất_thủ Quân Đường sau đó tiếp_tục tiến về phía đông nam vượt qua sông Áp_Lục cũng như bao_vây An_Thị_Khi một đội quân lớn của Cao_Câu_Ly do các tướng Cao_Diên_Thọ_高延壽 và Cao_Huệ_Chân_高惠真 thống_lĩnh tiến đến Đường Thái_Tông đã phái Lý_Thế_Tích dẫn 15 000 quân đi làm mồi nhử và đến khi quân Cao_Câu_Ly tiến_công Lý_Thế_Tích_Trưởng Tôn_Vô_Kỵ đã đánh họ từ phía sau với 11 000 lính Lý_Thế_Tích cùng Trưởng Tôn_Vô_Kỵ và Đường Thái_Tông đã đánh_bại đội quân Cao_Câu_Ly này buộc họ phải đầu_hàng Sau đó Đường Thái_Tông dự_tính tiến_công thẳng vào quốc đô Bình_Nhưỡng của Cao_Câu_Ly song Lý_Thế_Tích lại cho rằng nếu không chiếm được An_Thị trước tướng trấn_thủ An_Thị là Dương_Vạn_Xuân_楊萬春 có_thể sẽ tiến_công quân Đường từ phía sau Đường Thái_Tông chấp_thuận và lại cho bao_vây An_Thị_Tuy nhiên tướng trấn_thủ An_Thị là một người tài_giỏi và quân_dân trong thành càng thêm quyết_tâm khi Lý_Thế_Tích tuyên_bố sẽ giết hết cư_dân trong thành sau khi chiếm được Vào mùa thu năm 645 do không_thể chiếm được An_Thị cùng nguồn cung lương_thực hạn_chế Đường Thái_Tông đã hạ_lệnh toàn quân triệt_thoái Lý_Thế_Tích và Lý_Đạo_Tông bảo_vệ phía sau Năm 646 Tiết_Diên_Đà rơi vào bất_ổn nội_bộ do Da_Di khả hãn tàn_ác Đường Thái_Tông nhân cơ_hội này đã phái Lý_Đạo_Tông tiến_hành một cuộc tiến_công lớn vào Tiết_Diên_Đà kết_quả giành được thắng_lợi Đa_Di khả hãn chạy trốn song sau đó bị người Hồi Hột bắt được và giết chết Hồi Cốt cũng đoạt lấy lãnh_thổ của Tiết_Diên Đà_Dư bộ của Tiết_Diên_Đà ủng_hộ cháu của Chân_Châu khả hãn là Đốt_Ma_Chi làm khả hãn tức Y Đặc_Vật_Thất khả hãn Y Đặc_Vật_Thất khả hãn đề_nghị quy_phục Đường_Đường Thái_Tông lo_sợ rằng Tiết_Diên_Đà có_thể phục_hồi và tạo ra rắc_rối về sau vì_thế đã phái Lý_Thế_Tích dẫn theo một đội quân đến chỗ của Y Đặc_Vật_Thất khả hãn Y Đặc_Vật_Thất khả hãn đầu_hàng Lý_Thế_Tích tiến_công dư bộ Tiết_Diên_Đà không muốn hàng_phục kết_quả đánh_bại và bắt_giữ được họ Lý_Thế_Tích giải Đốt_Ma_Chi đến Trường An_Đường_Thái_Tông cho Đốt_Ma_Chi làm tướng của Đường Năm 647 Đường Thái_Tông bắt_đầu cuộc tiến_công hàng năm chống Cao_Câu_Ly mục_đích là khiến khu_vực biên_giới của Cao_Câu_Ly suy_yếu để chuẩn_bị cho một cuộc tiến_công lớn sau_này Trong cuộc tiến_công này Lý_Thế_Tích phụ_trách đạo quân trên bộ còn Ngưu_Tiến_Đạt_牛進達 phụ_trách đạo quân trên biển Vào mùa hè năm 649 Đường Thái_Tông lâm_bệnh nặng và do không hoàn_toàn tin_tưởng Lý_Thế_Tích_Đường Thái_Tông đã nói với Lý_Trị_Đường_Thái Tông sau đó giáng Lý_Thế_Tích làm tổng quản Điệp_Châu Sau khi tiếp chỉ Lý_Thế_Tích đã đi nhậm_chức mà không do_dự Sử_gia hiện_đại Bá_Dương nhận_định rằng qua sự_kiện này thì có_thể thấy Lý_Thế_Tích và Đường Thái_Tông không thực_sự tin_tưởng lẫn nhau do tài của Lý_Thế_Tích vượt quá mức mà Đường Thái_Tông mong_muốn Một giải_thích khác là Đường Thái_Tông thực_hiện một thủ_thuật đã có từ lâu nhằm kiểm_tra lòng trung_thành của Lý_Thế_Tích_Trong lúc Đường Thái_Tông còn sống ông ta đã có_thể quản_lý được Lý_Thế_Tích ông ta lo_sợ rằng con của mình sẽ không làm được như_vậy sau khi mình qua_đời Nếu_như Lý_Thế_Tích thể_hiện bất_kỳ sự do_dự hay buồn_rầu nào khi bị giáng chức ông ta sẽ sát_hại Lý_Thế_Tích để tân_hoàng_đế sẽ không phải đối_phó với Thế_Tích_Chín ngày sau đó Đường Thái_Tông qua_đời Thái_tử Lý_Trị kế_vị tức Đường_Cao Tông_Thời_Đường_Cao Tông Sau khi đăng cơ làm hoàng_đế trong cùng tháng ÂL Đường_Cao Tông đã bổ_nhiệm Lý_Thế_Tích làm Lạc châu thứ_sử Khai phủ nghi đồng tam ti Đồng trung thư môn_hạ Đường_Cao Tông quy_định việc dùng riêng_lẻ từ Thế và từ Dân cũng là phạm_huý kỵ vì_thế Lý_Thế_Tích được gọi là Lý_Tích_Cùng năm Đường_Cao Tông phong Lý_Tích là Thượng_thư Tả bộc xạ Vào mùa đông năm 650 Lý_Tích dâng biểu mong được bãi_chức Bộc xạ Đường_Cao Tông chấp_thuận song Lý_Tích vẫn giữ chức Khai phủ nghi đồng tam ti làm chủ chính sự Năm 653 Đường_Cao Tông phong Lý_Tích_chức Tư không Năm 655 Đường_Cao Tông không còn sủng_ái Vương hoàng_hậu song hết_mực sủng_ái Võ chiêu nghi vì_thế Đường_Cao Tông muốn phế_truất Vương hoàng_hậu và đưa Võ chiêu nghi lên thay_thế Hầu_hết quần_thần đều phản_đối Võ chiêu nghi làm hoàng_hậu song Lý_Tích Trưởng_Tôn_Vô_Kỵ và Vu_Chí_Ninh lại im_lặng Tuy_nhiên khi Đường_Cao Tông triệu Lý_Tích đến để hỏi ý Lý_Tích đã nói Đó là gia_sự của bệ_hạ hà_tất phải hỏi người ngoài Đường_Cao Tông đã quyết_định phế_truất Vương hoàng_hậu làm thứ_dân và đưa Võ chiêu nghi làm hoàng_hậu lệnh cho Lý_Tích làm sứ_giả nghi_lễ Võ hoàng_hậu nhanh_chóng kiểm_soát triều_đình thăng chức cho những người ủng_hộ bà và tiến_hành thanh_trừng gần như tất_cả những người chống_đối hoặc thể_hiện sự phản_đối Lý_Tích do không phản_đối hoàng_hậu nên đã thoát nạn Lý_Tích trên danh_nghĩa được giao phụ_trách điều_tra lời tố_cáo Trưởng Tôn_Vô_Kỵ âm_mưu làm_phản Năm 663 Lý_Tích được giao điều_tra cáo_buộc tham_nhũng chống lại Lý_Nghĩa_Phủ_李義府 người của Võ hoàng_hậu kết_quả là Lý_Nghĩa_Phủ bị loại_bỏ song vai_trò của Lý_Tích là không rõ_ràng Tại Cao_Câu_Ly sau khi Uyên_Cái_Tổ_Văn qua_đời hai con là Uyên_Nam_Sinh và Uyên_Nam_Kiến tranh_giành quyền_lực với nhau kết_quả là Uyên_Nam_Sinh phải chạy trốn sang Đường Nhân cơ_hội này vào_khoảng tết năm 667 Đường_Cao Tông bổ_nhiệm Lý_Tích làm Liêu_Đông đạo hành_quân tổng quản lãnh_binh đi đánh Cao_Câu_Lý_Uyên Nam_Sinh nay đổi sang họ Toàn vì huý kỵ Đường_Cao Tổ dẫn đường Vào mùa thu năm 667 Lý_Tích chiếm được Tân_Thành nay thuộc Phủ_Thuận và sau đó tiếp_tục tiến_quân Trong khi đó các bộ_tướng của ông là Bàng_Đồng_Thiện_龐同善 Cao_Khản_高侃 và Tiết_Nhân_Quý cũng đánh_bại quân của Uyên_Nam_Kiến_Tuy nhiên hạm_đội Đường do Quách_Đãi_Phong_郭待封 thống_soái lại gặp khó_khăn trong việc cung_cấp lương_thực Quách_Đãi_Phong muốn cầu_viện Lý_Tích song sợ rằng nếu tin này đến chỗ quân Cao_Câu_Ly thì sẽ bị lộ nhược_điểm Quách_Đãi_Phong quyết_định viết một bài thơ ám_hiệu và gửi cho Lý_Tích_Thoạt đầu Lý_Tích không hiểu rằng đó là ám_hiệu tức_giận rằng Quách_Đãi_Phong lại viết thơ ở tiền_tuyến song quân_quản ký Nguyên Vạn_Khoảnh_元萬頃 đã có_thể giải_mã bài thơ Lý_Tĩnh biết được nội_dung thỉnh_cầu và đã chuyển lương_thực cho quân của Quách Sau đó Uyên_Nam_Kiến phòng_thủ theo tuyến sông Áp_Lục quân của Lý_Tích không_thể vượt sông cho đến tận mùa thu năm 668 Sau khi vượt sông Áp_Lục_Lý_Tĩnh tiến đến quốc đô Bình_Nhưỡng của Cao_Câu_Ly và bao_vây thành Bảo_Tạng_Vương cùng đệ của Uyên_Nam_Kiến là Uyên_Nam_Sản và một_số quan_lại của Cao_Câu_Ly đã đầu_hàng quân Đường song Uyên_Nam_Kiến vẫn tiếp_tục chiến_đấu Một_vài ngày sau đó bộ_tướng của Uyên_Nam_Kiến là hoà_thượng Tín_Thành_信誠 mở cổng thành và đầu_hàng Uyên_Nam_kiến cố quyên_sinh song bị quân Đường bắt được và cứu_mạng Cũng trong năm đó sau khi Lý_Tích trở về Trường An triều_đình Đường tổ_chức một cuộc diễu_hành lớn nhằm vinh_danh ông thăng làm thái_tử thái_sư Khoảng tết năm 669 khi Đường_Cao Tông làm lễ tế Thiên đã cho Lý_Tích_tế sau mình một vinh_dự đặc_biệt Năm 669 Lý_Tích lâm_bệnh Đường_Cao ông đã triệu tất_cả các anh_em và con của Lý_Tích đang phụng_sự ở ngoài kinh_thành trở về để chăm_sóc cho ông Lý_Tích chỉ nhận thuốc do Đường_Cao Tông và Thái_tử Lý_Hoằng trao song mặt_khác lại từ_chối điều_trị nói rằng Vào một ngày Lý_Tích triệu em là Lý_Bật_李弼 đến và nói với Lý_Bật rằng đã cảm_thấy bệnh_tình khá hơn và nên tập_hợp toàn_bộ thân_thích để thiết tiệc Đến cuối bữa tiệc ông nói với Lý_Bật_Khoảng tết năm 670 Lý_Tích qua_đời Đường_Cao Tông chuyết triều trong 7 ngày phong tước cho Lý_Tích là Thái_uý_Dương châu Đại đô_đốc thuỵ hiệu Trinh_Vũ bồi táng ở Chiêu lăng Ông được an_táng theo nghi_lễ đặc_biệt và theo chỉ của Đường_Cao Tông lăng_mộ của ông được xây_dựng theo hình một_vài ngọn núi lớn thuộc lãnh_thổ Đông_Đột_Quyết và Tiết_Diên_Đà nhằm tưởng_nhớ các chiến_công của ông Do trưởng tử Lý_Chấn_李震 qua_đời trước ông tước_hiệu Anh quốc_công do con của Lý_Chấn là Lý_Kính_Nghiệp_李敬業 kế_tập Năm 684 sau khi Đường_Cao Tông qua_đời Võ thái_hậu phế_truất tam tử là Đường Trung_Tông đưa tứ tử lên thay_thế tức Đường Duệ_Tông song lại có bước_đi nhằm tự mình đoạt lấy hoàng vị Lý_Kính_Nghiệp đã tiến_hành nổi_dậy Đáp lại Võ thái_hậu đã cho phá_huỷ lăng_mộ của Lý_Tích tước bỏ các chức_tước mà Đường_Cao Tổ đã tặng sau khi Lý_Tích qua_đời đồ sát gần như toàn_bộ các hậu_duệ của Lý_Tích_Năm 705 sau khi Đường Trung_Tông phục vị lăng_mộ và chức_tước của Lý_Tích được khôi_phục Tham_khảo BULLET Đường thư BULLET Tân_Đường thư BULLET Tư trị thông giám các quyển
Lý_Thế_Tích