Cử nước Cử là một nước chư_hầu Đông_Di thời Xuân_Thu và đầu thời Chiến_Quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Lãnh_thổ nước Cử nằm trên địa_bàn tỉnh Sơn_Đông ngày_nay Quốc quân nước Cử mang họ Kỷ_己 quân_chủ kiến_quốc của nước Cử là Tư_Dư_Kỳ_茲輿期 Nước Cử bị nước Sở tiêu_diệt vào năm 431 TCN theo Hán thư Địa_lý chí ghi lại nước Cử truyền được 30 đời vua thì bị nước Sở diệt Theo Thuyết văn giải tự 說文解字_Cử có nghĩa là khoai_nước hay một công_cụ bản_địa làm bằng gỗ Nguồn_gốc Theo Tả truyện người nước Cử là hậu_duệ của Thiếu_Hạo tức một bộ_lạc cổ cư_trú tại khu_vực Sơn_Đông_Sơn_Hải Kinh_山海經 có viết Đông_Hải chi ngoại hữu Đại_Hác_Thiếu_Hạo chi quốc Người nước Cử là một phân nhánh Đông_Di một từ được người Hoa_Hạ tại Trung_Nguyên sử_dụng với ý_nghĩa miệt_thị Khiếm_khuyết về sử_liệu Sau khi Chu_Vũ_Vương phạt Trụ tiêu_diệt nhà Thương đã phong cho hậu_duệ của các đế_vương từ thời_thượng cổ làm chư_hầu Tư_Dư_Kỳ là hậu_duệ của Thiếu_Hạo và được phong tước tử cai_quản nước Cử_Lịch sử nước Cử từ sau khi Tư_Dư_Kỳ được nhà Chu phân phong đến năm cai_trị thứ nhất của Lỗ_Ẩn công có khoảng trống Chỉ biết rằng từ Cử_tử Tư_Dư_Kỳ đến Cử_Tư_Phi công những năm Lỗ_Hi công nước Cử đã trải qua 11 thế_hệ Sau Tư_Phi công bắt_đầu xuất_hiện ghi_chép về các thế_hệ quốc quân nước Cử_Theo đúng phong_tục Đông_Di quốc quân nước Cử không có thuỵ hiệu lấy địa_danh dùng làm xưng hiệu Từ đó có_thể thấy trong gần ba trăm_năm từ thời Chu sơ đến thời Xuân_Thu văn_hoá Hoa_Hạ không có ảnh_hưởng đáng_kể đối_với Cử_Thời kỳ đầu Từ năm 720 đến năm 673 TCN là thời_kỳ đầu trong lịch_sử nước Cử_Ban đầu cương_vực nước Cử dường_như đã được mở_rộng so với lúc phong quốc Ở phía nam thì đánh nước Hướng nay cách 70 lý phía nam huyện Cử giao_chiến với nước Kỷ_杞 của họ Tự và nước Chu_邾 của họ Tào_Kỷ là một nước cũ trong các bản khắc từ thời nhà Thương đã xuất_hiện dạng chữ Kỷ hầu Chu_Vũ_Vương sau khi phạt Trụ đã phong cho hậu_duệ của nhà Hạ là Lâu công nước Kỷ quốc đô ban_đầu đặt ở huyện Kỷ của tỉnh Hà_Nam hiện_nay trước thời Xuân_Thu không rõ vì sao lại đông thiên Đầu_tiên nước Kỷ di_chuyển đến khu_vực thuộc Tân_Thái ngày_nay sau dó lại di_chuyển đến Thuần_Vu_淳于_Đất của nước Kỷ ở phía đông đến Chư_Thành ngày_nay tây đến An_Khâu ngày_nay tức nằm ngay ở phía bắc nước Cử_Cử có tham_vọng mở_rộng đất_đai nên đã tiến về phía nam diệt nước Hướng_向 song không_thể diệt được nước Kỷ ở phía bắc do_đó quay sang dùng cách lấn_chiếm dần_dần trước_tiên chiếm_lĩnh một ấp Quân_chủ của Kỷ vốn là hậu_duệ của nhà Hạ song đất Kỷ nay lại là đất cũ của Đông_Di sử_dụng lễ của Di vì_thế bị các nước lân_cận như Tề_Lỗ khinh_miệt không thèm quan_hệ Vùng_đất phía tây của nước Cử tiếp_giáp với đất của nước Lỗ phía tây bắc nước Cử tiếp_giáp với đất của hai nước nước Châu_州 của họ Khương và nước Kỷ_紀 của họ Khương_Nước_Châu là một nước nhỏ quân_chủ mang họ Khương nhanh_chóng bị Tề tiêu_diệt Nước Kỷ của họ Khương điều_đình quan_hệ với nước Lỗ và nước Cử cùng Cử hội minh tại đất Mật_Năm 715 TCN nước Lỗ và nước Cử kết minh tại Phù_Lai_Có_thể thấy Cử duy_trì quan_hệ hữu_hảo với các nước lân_cận phía tây và tây bắc Tuy_nhiên sau khi Tề_Hoàn công kế_vị nước Tề xưng bá cục_diện giữa các nước chư_hầu thay_đổi Cuối năm 686 TCN Tề_Tương công bị Công_Tôn_Vô_Tri sát_hại Khương_Tiểu_Bạch em của Tương công được Bảo_Thúc_Nha phò_tá bỏ chạy sang nước Cử tị_nạn Sau khi Công_Tôn_Vô_Tri bị giết Khương_Tiểu_Bạch về nước nối_ngôi tức Tề_Hoàn công Tuy_vậy không lâu sau nước Tề khuếch_trương sang phía đông đầu_tiên xâm_lược nước Kỷ_杞 của họ Tự và nước Kỷ_紀 của họ Khương cũng định phạt Cử_Nước_Cử thấy tình_thế như_vậy về sau không còn phát_triển về phía Bắc nữa mà chuyển sang hai hướng tây và nam bắt_đầu phát_sinh tranh_chấp với nước Lỗ và nước Tằng_鄫_Đương thời ngoài nước Tề và nước Lỗ_Cử cũng là một nước_lớn ở phía đông quý_tộc và quốc quân của các nước phụ_cận khi bị thất_sủng hay mất nước đều đào_thoát đến Cử_Thời điểm đó trong số các quý_tộc ngoại_quốc ngoài công_tử Tiểu_Bạch ra còn có Đàm_Quân_譚君_Khánh Phụ_慶父_Do người nước Lỗ hứa đem của_cải sang cho Cử để Cử giao Khánh_Phụ song sau đó lại thất_hứa không đưa giữa Lỗ và Cử đã vài lần phát_sinh chiến_tranh nước Cử bị đánh_bại nước Lỗ cũng cảnh_giác bố_trí phòng_thủ chống Cử_Trong thời_kỳ nhà Chu suy_yếu Tề_Hoàn công vẫn chủ_trương tôn Vương nhương Di_尊王攘夷 lãnh_đạo một_vài hội minh Cử vì là nước Đông_Di nên không được tham_gia Sau_này khi Tống_Tương công muốn làm bá trong các nước chư_hầu cũng đã lãnh_đạo một_vài hội minh song Cử cũng không được tham_gia Trung kì Từ năm 626 TCN đến năm 577 TCN là trung kỳ trong lịch_sử của nước Cử_Thời điểm này Tấn_Văn công kế_nhiệm Tề_Hoàn công làm bá_chủ chư_hầu sau trận Bật_邲之战_Sở_Trang vương lại kế_thừa ngôi_vị bá_chủ Nước Cử ở thời_kỳ này trải qua bốn đại_quân chủ là Tư_Bình công Kỉ công Thứ_Kỳ_Lệ công Quý_Đà_Cừ_Khâu công Chu_Họ đã vài lần tham_gia hội minh với các nước Trung_Nguyên tích_cực về ngoại_giao Việc Tấn_Văn công bãi_bỏ tôn Vương nhương Di đã khiến Cử có_thể góp_mặt tại hội minh của các nước mạnh Nước Cử từng tham_gia Tiễn_Thổ chi minh 踐土之盟 do Tấn_Văn công đứng đầu Khi đó nước Tề tiếp_tục thảo phạt về phía đông Theo ghi_chép Tề đã tiến đánh nước Lai vào năm 600 TCN chiếm_lĩnh nước Căn_Mưu_根牟國_Hai nước này đều là nước Đông_Di_Căn_Mưu lại có biên_giới với nước Cứ vì_thế từ 598 TCN đến 596 Tề đã hai lần tiến_hành chiến_tranh xâm_lược Cử Sau đó nước Tề mộng thôn_tính nước Cử nước Lỗ thì mộng thôn_tính nước Chu thủ_lĩnh hai nước_lớn này thường phái sứ_giả hoặc tự mình hội_ngộ để bàn_bạc Năm 599 TCN nước Lỗ xuất binh phạt nước Chu năm sau hai nước Tề_Lỗ liên binh tấn_công nước Cử_Năm 587 TCN nước Sở đánh_bại nước Tấn trong trận Bật nước Tề thấy nước Cử đã mất đi_đồng minh và viện_trợ từ Tấn do_đó không có gì lo_sợ khi tiến_hành xâm_lược nước Cử vào năm sau Sau_này nước Tề phát_triển lớn_mạnh bắt_đầu hăm_doạ nước Lỗ xúc_phạm sứ_thần nước Tấn cử đến tình_hình lại thay_đổi Năm 589 TCN các nước Tấn_Lỗ_Vệ_Tào hợp binh phạt Tề_Tề thua trận phải xin giảng_hoà Do_đó nước Cử có_thể hồi_phục lại sau năm 584 TCN nước Cử lại tham_gia hội Mã_Lăng_馬陵之會 và hội Bồ_蒲之會 do Tấn làm minh_chủ Sau đó có khả_năng do nước Tề và nước Lỗ tương kế xâm_lược cũng có khả_năng do Cừ_Khâu công của Cử bất_tài ba toà thành_trì của nước Cử thường bị nước Sở công_phá song do Sở không chiếm được nên không lâu đã rút_lui Năm 574 TCN Cừ_Khâu công mất con trai là Mật_Châu kế_vị sử gọi là Lê_Bỉ công Trung_hậu kỳ Từ năm 576 TCN đến năm 542 TCN là trung_hậu kỳ trong lịch_sử nước Cử_Ban đầu Tấn_Điệu công lãnh_đạo nước Tấn lại xưng bá Sau đó nước Tống kiến_nghị nước Tấn và nước Sở kết Nhị binh chi minh 弭兵之盟 cục_diện tranh bá trở_nên hoà_hoãn Thế_lực nước Tấn lại trở_nên lớn_mạnh trong suốt ba thập_niên đã cử_hành 14 hội minh lớn Cử đều tham_gia Do nhiều lần tham_gia hội minh Cử dần_dần tự xem mình là nước_lớn quân_chủ nước Cử do_vậy bắt_đầu dùng quân_sự với nước khác Đầu_tiên Cử liên_hiệp với nước Chu để xâm_lược nước Tằng_Nước_Tằng nằm ở tây_nam nước Cử tương_đối gần nước Lỗ vì_thế đã cầu_viện Lỗ_Tuy nhiên quân Lỗ đã bị đánh_bại nước Tằng cuối_cùng bị nước Cử diệt Quân_chủ nước Lỗ nhận thấy nước mình đang phải chịu uy_hiếp vì_thế đã tăng_cường phòng_hộ Phí thành ở biên_cương phía đông Nước Cử đã ba lần tấn_công nước Lỗ vào các năm 565 TCN 563 TCN 561 TCN Đường thời Tấn và Sở tranh bá thiên_hạ Tề và Lỗ tranh tiểu bá Trung_Nguyên Cử đã tận_dụng được cơ_hội này Sau khi dần_dần lớn_mạnh Cử trở_nên liều_lĩnh trong việc xâm_lược các nước lân_cận Các sử thư bình rằng Xuân_Thu vô_nghĩa chiến Cử cũng không phải ngoại_lệ Năm 556 TCN nhân Tề_Linh công lấn_chiếm biên_giới phía bắc nước Lỗ_Bá chủ chư_hầu là Tấn_Bình công bèn tập_hợp quân Cử cùng các nước Lỗ_Tống_Trịnh_Tào Vệ_Chu_Đằng_Tiết 薛_Kỷ_Tiểu_Chu 小邾 cùng đánh Tề trong đó Cử tập_kích Tề từ đông nam Lần này quân Tề quá sợ nên không dám xuất chiến quân Tấn đốt_phá ngoại_thành Lâm_Tri quân 12 nước chư_hầu sau đó tiến đến vùng biên_giới phía nam của Tề_Quân_Tề giữ vững thành_trì vì_thế không phải chịu thảm_bại Tuy_nhiên sau đó nước Tề cực_kỳ bất_mãn với Cử bắt_đầu có lòng muốn báo_thù Thời_gian Lê_Bỉ công cai_trị nước Cử bị Tả truyện gọi là ngược và nói thêm là người_dân khổ_sở chỉ_trích ông không quan_tâm đến quốc lực an_nguy của bách_tính thường_xuyên tiến_hành chiến_tranh với nước Tề và nước Lỗ người_dân không chịu nổi hoàn_cảnh này Trong chiến_tranh với hai nước Tề và Lỗ_Lê_Bỉ công lợi_dụng viện_trợ của Tấn dĩ công vi thủ thực_tế cho thấy có_thể xem là một sách_lược hiệu_quả Bởi_vậy giai_đoạn này của thời Xuân_Thu là giai_đoạn mà Cử hoạt_động mạnh nhất Sau khi Lê_Bỉ công mất nước Cử dần_dần tiến đến bờ vực suy_vong Mạt_kỳ Từ năm 541 TCN đến năm 468 TCN là mạt_kỳ trong lịch_sử nước Cử_Thời kỳ này nước Tấn dần_dần lớn_mạnh Cử thì bị mất viện_trợ từ nước Tấn đang chia_rẽ và suy_yếu Theo như ghi_chép thì trong thời_kỳ này nước Cử lần_lượt có bốn quốc quân là công_tử Triển_Dư_Trước_Khâu công Cộng công Giao công Không rõ về quân_chủ của Cử khi nước này bước vào thời Chiến_Quốc_Đến năm 431 TCN nước Sở diệt Cử_Trong giai_đoạn này lãnh_thổ của nước Cử thường bị Tề và Lỗ chiếm_lĩnh thế nước dần trở_nên hư_nhược chỉ có_thể ở thế thủ Hơn_nữa nước Cử lại có nội_loạn Triển_Dư sau khi giết cha đoạt ngôi lại đoạt đi quyền_lợi của Quần công_tử Quần công_tử giữ hận trong lòng nên đã đưa công_tử Khứ_Tật ở nước Tề về rồi lập làm quân_chủ Triển_Dư đến nước Ngô tị_nạn bè_đảng của Triển_Dư là Vụ Lâu_務婁 và ba người khác vội_vàng đến Tề mang theo hai ấp là Đại_Bàng 大龐 và Thường_Nghi_Mi_常儀靡 Sau đó Mưu_Di_牟夷 về tay nước Lỗ hai ấp Mưu_Lâu_牟婁 và Phòng 防 được trao cho Lỗ_Năm 532 TCN nước Lỗ phạt Cử công chiếm Cánh_郠_Cánh nằm ở ranh_giới của huyện Nghi_Thuỷ ngày_nay cũng là cửa_ngõ chiến_lược của nước Cử do_đó binh_lính phòng_thủ ở biên_cương phía tây nước Cử đều được rút về Tại thời_điểm này Cử vẫn còn xảy ra nội_loạn Sau khi vua Khứ_Tật mất Bồ_Dư hầu 蒲余侯 giết chết công_tử Ý Khôi_公子意恢 đón em_trai của Khứ_Tật là công_tử Canh_Dư từ nước Tề về làm quốc quân tức Cử_Cộng công Từ đó về sau Cử trở_thành nước lệ_thuộc của Tề_Năm 523 TCN Cử muốn thoát khỏi sự khống_chế của Tề nên bị Tề hai lần tấn_công nhưng lần này quốc lực nước Cử đã suy_giảm rất nhiều không đọ nổi với tất_cả các nước xung_quanh Đến thời Chiến_Quốc thế_lực của nước Sở mở_rộng đến thượng_du Hoài_Hà diệt nước Sái và sau đó diệt Cử vào năm thứ nhất sau khi Sở Giản vương lên_ngôi Tuy_nhiên do nước Sở ở cách quá xa đất Cử vì_thế Sở không_thể chiếm_hữu lâu_dài đất Cử toàn_bộ lãnh_thổ nước Cử cuối_cùng trở_thành cương_thổ của Tề_Quân chủ Hán thư Địa_lý chí nói rằng nước Cử truyền được 30 đời thì bị Sở diệt song căn_cứ theo Xuân_Thu Tả thị truyện và Thuyết uyển 說苑_Lã thị Xuân_Thu và các cổ tịch khác chỉ xác_định được niên_đại của gần 10 quốc quân nước Cử_Quốc quân nước Cử không có thuỵ hiệu danh_hiệu được lấy theo địa_danh
Cử ( nước )