Trung_Hoa_Dân_Quốc 1912 1949 Trung_Hoa_Dân_Quốc 中華民國 là nhà_nước cộng_hoà đã cai_trị vùng lãnh_thổ Trung_Quốc đại_lục từ năm 1912 đến năm 1949 trước khi rời sang vùng lãnh_thổ đảo Đài_Loan và trở_thành chính_phủ của Đài_Loan hiện_tại Năm 1912 Cách_mạng Tân_Hợi bùng_nổ khiến triều_đại nhà Thanh do người Mãn_Châu lãnh_đạo sụp_đổ Cách_mạng Tân_Hợi lật_đổ chế_độ_quân_chủ kéo_dài hai nghìn năm tại Trung_Quốc kiến_lập nước cộng_hoà Ngày 1 tháng 1 năm 1912 Tôn_Trung_Sơn thành_lập Chính_phủ lâm_thời tại Nam_Kinh tuyên_bố kiến_lập Trung_Hoa_Dân_Quốc Sau Nghị_hoà Nam_Bắc_Chính phủ lâm_thời dời thủ_đô đến Bắc_Kinh_Tháng 10 năm 1913 Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc chính_thức thành_lập song liền bị phân_liệt không lâu sau đó Trải qua Chiến_dịch Bắc phạt của Quốc_dân Cách_mạng quân Chính_phủ Quốc_dân Nam_Kinh thay_thế Chính_phủ Bắc_Dương vào năm 1928 thống_nhất phía đông Trung_Quốc trên danh_nghĩa song sau đó lại rơi vào xung_đột với Đảng Cộng_sản Trung_Quốc các thế_lực quân_phiệt vũ_trang ở các địa_phương và Đế_quốc Nhật_Bản Từ sau sự_kiện tháng 7 năm 1937 Nhật_Bản tiến_hành xâm_lược toàn_diện Trung_Quốc tháng 12 cùng năm thủ_đô của Trung_Hoa_Dân_Quốc thất_thủ Chính_phủ Quốc_dân rút đến Trùng_Khánh Tháng 12 năm 1941 Chính_phủ Quốc_dân chính_thức tuyên_chiến với Nhật_Bản đến năm 1945 thì giành được thắng_lợi Năm 1947 Chính_phủ Quốc_dân ban_bố hiến_pháp cải_tổ thành Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc Trung_Hoa_Dân_Quốc tồn_tại trong thời_kỳ 1912 1949 là thời_đại phân_liệt trong lịch_sử Trung_Quốc từ Cách_mạng Tân_Hợi đến Cách_mạng lần hai Chiến_tranh Hộ_pháp Chiến_tranh Bắc phạt Quân_phiệt hỗn_chiến Chiến_tranh kháng Nhật_Quốc_Cộng nội_chiến chưa khi nào có được hoà_bình và thống_nhất thực_sự Nhân_dân Trung_Quốc trong thời_kỳ này chịu thương_vong lớn do chiến_tranh nạn đói và thiên_tai nạn lạm_phát phi_mã Đồng_thời nhiều cường_quốc kiểm_soát các vùng lãnh_thổ Trung_Quốc Nhật_Bản chiếm_đóng vùng Mãn_Châu và nhiều tỉnh_thành phía đông Trung_Quốc Liên_Xô ủng_hộ Ngoại_Mông_Cổ tách ra độc_lập nay là nước Mông_Cổ Anh Quốc kiểm_soát Tây_Tạng_Bên trong thì các Quân_phiệt cát_cứ ở khắp_nơi và giao_tranh hỗn_loạn với nhau Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc về danh_nghĩa là nhà_nước hợp_pháp của toàn Trung_Quốc nhưng thực_chất chỉ nắm quyền cai_trị chưa đầy một_nửa lãnh_thổ Trung_Quốc Sau Chiến_tranh thế_giới thứ hai Trung_Quốc lấy lại Đài_Loan và Bành_Hồ từ Nhật_Bản Trung_Hoa_Dân_Quốc cũng tham_gia sáng_lập Liên_Hợp_Quốc và là một trong năm thành_viên thường_trực của Hội_đồng Bảo_an Liên_Hợp_Quốc Trung_Hoa_Dân_Quốc được coi là một cường_quốc sau Thế_chiến 2 nhưng thực_chất nội_bộ bên trong đang gặp rối_loạn nghiêm_trọng Năm 1949 Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc dưới quyền Trung_Quốc Quốc_dân Đảng bị lực_lượng_vũ_trang của Đảng Cộng_sản Trung_Quốc đánh_bại trong nội_chiến do_đó để mất quyền thống_trị tại Trung_Quốc đại_lục Ngày 1 tháng 10 cùng năm Đảng Cộng_sản Trung_Quốc kiến_lập Chính_phủ Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa tại Bắc_Kinh chính_thức nắm quyền trên toàn Trung_Quốc đại_lục đến tháng 12 cùng năm thì Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc dời đến Đài_Bắc tiếp_tục duy_trì chủ_quyền riêng đối_với khu_vực đảo Đài_Loan hình_thành cục_diện chia_cắt hai bờ eo_biển Lịch_sử Sơ_kỳ kiến_quốc Những năm cuối thời Thanh xã_hội Trung_Quốc bất_ổn Phong_trào Nghĩa Hoà_Đoàn bùng_phát khiến Liên_quân tám nước phát_động chiến_tranh xâm_chiếm Trung_Quốc buộc chính_phủ triều_đình Thanh phải ký Điều_ước Tân_Sửu_Ngày 30 tháng 7 năm 1905 khi Tôn_Trung_Sơn triệu_tập hội_nghị trù_bị Trung_Quốc Đồng_Minh hội tại Tokyo_Nhật_Bản trong Trung_Quốc Đồng_Minh hội minh thư có đề_xuất cương_lĩnh khu trừ Thác_Lỗ nhà Thanh khôi_phục Trung_Hoa sáng_lập dân_quốc bình_quân địa quyền Ông nhận thấy dù các chế_độ_cộng_hoà đại_đa_số thi_hành chế_độ_dân_chủ đại_nghị song để xác_lập nguyên_tắc phát_triển chủ_quyền quốc_gia thuộc toàn_thể quốc_dân và hướng tới tiến_hành dân_quyền trực_tiếp như Thuỵ_Sĩ và Hoa_Kỳ đang thực_thi nên mới chọn quốc_hiệu là Trung_Hoa_Dân_Quốc Ngày 20 tháng 10 năm 1923 Tôn_Trung_Sơn khi diễn_giảng tại Hội Liên_Hiệp Thanh_niên Toàn_quốc Quảng_Châu một lần nữa nhấn_mạnh Trung_Hoa_Dân_Quốc là để nhân_dân làm chủ Năm 1908 nhà Thanh ban_bố Khâm định hiến_pháp đại_cương tuyên_bố mười năm sau thực_thi lập_hiến để đối_phó với các tiếng_nói cải_cách Ngày 27 tháng 4 năm 1911 Trung_Quốc Đồng_Minh hội phát_động Khởi_nghĩa Hoàng_Hoa_Cương tại Quảng_Châu song bị quân Thanh trấn_áp Ngày 10 tháng 10 năm 1911 Cộng_Tiến hội và Văn_học xã phát_động Khởi_nghĩa Vũ_Xương trong vòng bảy tuần_lễ có 15 tỉnh tại Trung_Quốc tuyên_bố thoát_ly triều_đình Thanh để độc_lập hình_thành Cách_mạng Tân_Hợi có tính toàn_quốc Những người cách_mạng một_mặt trù_tính tổ_chức chính_phủ lâm_thời một_mặt tiến_hành đàm_phán với Viên Thế_Khải đến ngày 8 tháng 12 thì đạt được nhận_thức chung Nếu_như_Viên Thế_Khải bức Hoàng_đế thoái_vị thì ông sẽ được bầu làm đại tổng_thống lâm_thời trong bối_cảnh nội_chiến Ngày 29 tháng 12 tại Nam_Kinh đại_biểu các tỉnh tuyên_bố độc_lập bầu Tôn_Trung_Sơn làm đại tổng_thống lâm_thời Cùng ngày Jebtsundamba_Khutuktu đời thứ tám thành_lập Hãn quốc Bác Khắc_Đa tuyên_bố Ngoại_Mông_Cổ thoát_ly Trung_Quốc và độc_lập cho đến ngày_nay Tại thủ_phủ Lhasa của Tây_Tạng phát_sinh náo_loạn quan_viên và quân đồn_trú của triều Thanh_Trung_Quốc bị xua_đuổi Đạt_Lai_Lạt_Ma thứ 13 từ nơi lưu_vong tại Ấn_Độ trở về quản_lý chính_quyền Tây_Tạng cho đến năm 1951 thì được Trung_Quốc thu_hồi trở_lại Ngày 1 tháng 1 năm 1912 Chính_phủ lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc tuyên_bố chính_thức thành_lập Tôn_Trung_Sơn tuyên_thệ nhậm_chức đại tổng_thống lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc Ngày 12 tháng 2 năm 1912 Long_Dụ thái_hậu trước khuyến_nghị và bức_bách của các đại_thần triều_đình Thanh như Viên Thế_Khải quyết_định thay_mặt Phổ_Nghi công_bố chiếu_thư thoái_vị đồng_thời trao quyền cho chính Viên Thế_Khải lập chính_phủ lâm_thời nhà Thanh chính_thức diệt_vong từ đây Ngày 15 tháng 2 năm 1912 Viên Thế_Khải được bầu làm đại tổng_thống lâm_thời thứ hai rồi tuyên_thệ nhậm_chức tại Bắc_Kinh vào ngày 10 tháng 3 Trong tuyển_cử nghị_viên quốc_hội Trung_Hoa_Dân_Quốc lần thứ nhất vào cuối năm 1912 Quốc_dân đảng do Tống_Giáo_Nhân lãnh_đạo giành đa_số ghế trong lưỡng viện Ngày 22 tháng 3 năm 1913 Tống_Giáo_Nhân thiệt_mạng do bị ám_sát trong khi sắp nhậm_chức thủ_tướng nội_các chính_quyền quốc_gia bị phái Bắc_Dương quân_phiệt gồm Viên Thế_Khải kiểm_soát Tháng 7 cùng năm Tôn_Trung_Sơn lấy lý_do Tống_Giáo_Nhân bị ám_sát và vay nợ quá nhiều chỉ_huy một_số tỉnh miền nam phát_động Cách_mạng Lần thứ hai song cuối_cùng thất_bại Ngày 6 tháng 10 năm 1913 Viên Thế_Khải được Quốc_hội bầu làm đại tổng_thống thứ nhất của Trung_Hoa_Dân_Quốc Ngày 31 tháng 10 Quốc_hội thông_qua dự_thảo hiến_pháp Thiên_Đàn sử_dụng chế_độ nội_các để hạn_chế quyền_lực của Viên Thế_Khải Sau đó Viên Thế_Khải dùng tội_danh tham_dự Cách_mạng Lần thứ hai để cấm Quốc_dân đảng đồng_thời hạ_lệnh giải_tán Quốc_hội Ngày 18 tháng 3 năm 1914 Viên Thế_Khải triệu_tập Quốc_dân_đại_hội sửa_đổi Ước pháp lâm_thời năm 1912 đổi chế_độ nội_các thành chế_độ tổng_thống vào ngày 12 tháng 12 năm 1915 tuyên_bố đổi quốc_hiệu sang Trung_Hoa_Đế quốc Các tướng_quân Thái_Ngạc_Đường_Kế Nghiêu tại Vân_Nam lập_tức tuyên_bố độc_lập đồng_thời tổ_chức Hộ quốc quân thảo phạt Viên Thế_Khải_Ngày 22 tháng 3 năm 1916 Viên Thế_Khải tuyên_bố thủ_tiêu chế_độ_quân_chủ nhằm tìm cách duy_trì giữ chức_vụ tổng_thống song bị Hộ quốc quân cự_tuyệt ngày 6 tháng 6 cùng năm Viên Thế_Khải bệnh mất Sau thời Viên Thế_Khải chính_phủ trung_ương thiếu thực_lực quản_lý thống_nhất các địa_phương Trung_Quốc tiến vào thời_kỳ quân_phiệt cát_cứ Thế_lực chủ_yếu của Quân_phiệt Bắc_Dương có Hoàn hệ phái An_Huy do Đoàn Kỳ_Thuỵ đứng đầu Trực_hệ phái Trực_Lệ do Tào_Côn đứng đầu và Phụng hệ phái Phụng_Thiên do Trương_Tác_Lâm đứng đầu họ nhiều lần hỗn_chiến nhằm khống_chế Chính_phủ Bắc_Dương_Ngoài ra còn có các quân_phiệt Tấn hệ phái Sơn_Tây của Diêm_Tích_Sơn_Tây Bắc quân của Phùng_Ngọc_Tường_Điền hệ phái Vân_Nam của Đường Kế_Nghiêu và Quế hệ phái Quảng_Tây của Lục_Vinh_Đình cát_cứ một phương Năm 1917 Tôn_Trung_Sơn và Việt hệ phái Quảng_Đông hợp_tác lập ra Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc tại Quảng_Châu phát_động Chiến_tranh Hộ_pháp Dù Trung_Hoa_Dân_Quốc là nước chiến_thắng trong Chiến_tranh thế_giới thứ nhất song Chính_phủ Bắc_Dương tại Hội_nghị hoà_bình Paris 1919 bị buộc phải trao tô_giới của Đế_quốc Đức tại Sơn_Đông cho Nhật_Bản dẫn đến Phong_trào Ngũ_Tứ_Phong trào Ngũ_Tứ và Phong_trào Tân_văn_hoá tạo ảnh_hưởng sâu_rộng đối_với Trung_Quốc giới trí_thức bắt_đầu tìm_kiếm đường_lối cứu_quốc mới chủ_nghĩa Marx bắt_đầu được hoan_nghênh tại Trung_Quốc Ngày 10 tháng 10 năm 1919 Tôn_Trung_Sơn cải_tổ Trung_Hoa_Cách mạng đảng thành Trung_Quốc Quốc_dân Đảng Ngày 23 tháng 7 năm 1921 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc thành_lập Năm 1922 sau khi Phong_trào Hộ_pháp thất_bại Tôn_Trung_Sơn chọn chính_sách liên Nga dung Cộng tiến_hành cải_tổ Trung_Quốc Quốc_dân Đảng theo mô_hình Đảng Cộng_sản Liên_Xô đồng_thời phái Tưởng_Giới_Thạch đến Moskva để tiếp_nhận bồi_dưỡng và huấn_luyện chính_trị quân_sự Liên_Xô đồng_ý từ_bỏ các nhượng_địa ở Trung_Quốc và xoá_bỏ những điều_ước bất_bình_đẳng giữa Nga hoàng và triều_đình Mãn_Thanh hỗ_trợ Quốc_dân đảng về mọi mặt nhưng Tôn_Dật_Tiên phải cho Đảng Cộng_sản Trung_Quốc gia_nhập Quốc_dân đảng Tưởng_Giới_Thạch sau khi từ Liên_Xô trở về nước tham_dự kiến_lập Trường quân_sự Hoàng_Phố đồng_thời nhậm_chức hiệu_trưởng nhờ vậy sau_này ông có được sự tín_nhiệm và trung_thành của các tướng_lĩnh cao_cấp của Trung_Hoa_Dân_Quốc những người từng được đào_tạo tại Hoàng_Phố với tư_cách là học_trò của ông Quốc_dân đảng nhận được viện_trợ tài_chính quân_sự và các cố_vấn Liên_Xô do Mikhail_Markovich_Borodin đứng đầu để thành_lập quân_đội theo kiểu Liên_Xô đồng_thời tổ_chức lại Quốc_dân đảng theo mô_hình của người Bolsevik_Tháng 2 năm 1925 thầy_trò Trường quân_sự Hoàng_Phố đánh tan thế_lực Việt hệ quân_phiệt Tháng 7 cùng năm Đại_bản_doanh đại_nguyên_soái lục hải_quân cải_tổ thành Chính_phủ Quốc_dân Uông_Tinh_Vệ nhậm_chức Chủ_tịch Chính_phủ Quốc_dân cải_tổ Hoàng_Phố học_sinh quân và bộ_đội các địa_phương thành Quốc_dân Cách_mạng quân Tưởng_Giới_Thạch nhậm_chức tổng_tư_lệnh Ngày 9 tháng 7 năm 1926 Quốc_dân Cách_mạng quân tuyên_thệ Bắc phạt tại Quảng_Châu_Cùng năm Tây_Bắc quân của Phùng_Ngọc_Tường_Tấn hệ của Diêm_Tích_Sơn lần_lượt gia_nhập Quốc_dân Cách_mạng quân Liên_Xô cũng cung_cấp vũ_khí cho cuộc_chiến Bắc phạt của Quốc_dân đảng Dù sau_này Tưởng_Giới_Thạch nổi_tiếng chống cộng nhưng Liên_Xô đã đóng vai_trò rất lớn trong sự hình_thành quân_đội Trung_Hoa_Dân_Quốc trong việc Quốc_dân đảng giành được chính_quyền trung_ương cũng như trong sự phát_triển của Quốc_dân đảng Đảng Cộng_sản Trung_Quốc lẫn Quốc_dân đảng đều là những bản_sao của Đảng Cộng_sản Liên_Xô_Nhờ cách tổ_chức và hoạt_động theo nguyên_tắc tập_trung_dân_chủ mà Quốc_dân đảng có được sức_mạnh tổ_chức mà các đảng_phái khác trừ Đảng Cộng_sản Trung_Quốc và các quân_phiệt không có được Sau_này Tưởng_Giới_Thạch lãnh_đạo Trung_Quốc theo lối dĩ đảng_trị quốc cũng là học từ Liên_Xô trước khi Đài_Loan cải_cách chính_trị theo hướng cộng_hoà đa_nguyên đa đảng tam_quyền_phân_lập Thời_kỳ huấn chính Ngày 7 tháng 9 năm 1926 quân Bắc phạt công chiếm Hán_Khẩu ngày 8 tháng 11 công chiếm Nam_Xương ngày 11 tháng 11 Chính_phủ Quốc_dân tại Quảng_Châu quyết_định dời về phía bắc đến Vũ_Hán_Tưởng_Giới Thạch thì chủ_trương thiên_đô đến Nam_Xương đang do ông khống_chế Tháng 3 năm 1927 quân Bắc phạt chiếm xong Thượng_Hải và Nam_Kinh song giữa thế_lực chống cộng do Tưởng_Giới_Thạch đứng đầu và thế_lực dung cộng do Uông_Tinh_Vệ đứng đầu phát_sinh phân_liệt Tưởng_Giới_Thạch sau thời_gian ở Liên_Xô đã trở_nên căm_ghét chủ_nghĩa_cộng_sản Ông huỷ_bỏ chính_sách Liên_minh với Nga của Tôn_Trung_Sơn_Mâu thuẫn giữa Liên_Xô và Trung_Hoa_Dân_Quốc gia_tăng tới mức vào tháng 4 năm 1927 Stalin gửi thư cho Đảng Cộng_sản Trung_Quốc kêu_gọi nổi_dậy vũ_trang Ngày 6 tháng 4 năm 1927 Stalin tuyên_bố Quân_đội Quốc_dân đảng là kẻ_thù và Tưởng phải bị lật_đổ Ngày 12 tháng 4 năm 1927 bùng_phát sự_kiện Tứ_Nhất_Nhị tại Thượng_Hải khi Tưởng_Giới_Thạch phát_động chính_biến tiêu_diệt các đảng_viên cộng_sản đến ngày 18 tháng 4 ông lập ra Chính_phủ Quốc_dân riêng tại Nam_Kinh_Ngày 15 tháng 7 Uông_Tinh_Vệ tại Vũ_Hán cũng bắt_đầu tiêu_diệt Đảng_viên cộng_sản Quốc_Cộng hợp_tác lần thứ nhất do_đó kết_thúc Ngày 1 tháng 8 năm 1927 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc phát_động Khởi_nghĩa Nam_Xương bắt_đầu sử_dụng vũ_lực đoạt chính_quyền mở_màn Quốc_Cộng nội_chiến lần thứ nhất kéo_dài 10 năm liên_tục Tháng 5 năm 1928 Quốc_dân Cách_mạng quân tại Tế_Nam bị quân_đội Nhật_Bản đánh chặn gây ra Thảm án Ngũ_Tam phải đi_đường_vòng để Bắc phạt Tháng 6 năm 1928 quân Bắc phạt chiếm được Bắc_Kinh_Ngày 29 tháng 12 cùng năm lãnh_đạo Phụng hệ là Trương_Học_Lương đánh điện đến Nam_Kinh tuyên_bố tiếp_nhận Chính_phủ Quốc_dân cai_quản đánh_dấu thắng_lợi của Chính_phủ Quốc_dân trong Bắc phạt thống_nhất Trung_Quốc trên danh_nghĩa Tuy_nhiên không lâu sau giữa trung_ương và quân_phiệt địa_phương bùng_phát Trung_Nguyên đại_chiến còn xung_đột Quốc_Cộng tiếp_tục tiến_hành Năm 1927 sau khi Trung_Hoa_Dân_Quốc định_đô tại Nam_Kinh_Tưởng_Giới Thạch căn_cứ theo Đại_cương kiến_quốc Chính_phủ Quốc_dân do Tôn_Trung_Sơn đề_xuất thực_thi cấu_trúc huấn chính lấy Quốc_dân đảng làm cốt_lõi lãnh_đạo quốc_gia tạm_thời thi_hành chế_độ một đảng đồng_thời chế_định Ước pháp thời_kỳ huấn chính Trung_Hoa_Dân_Quốc làm hiến_pháp lâm_thời Trong thời_kỳ này Chính_phủ Quốc_dân có thành_tựu trong phát_triển quan_hệ ngoại_giao giao_thông vận_tải tài_chính công_cộng sinh_hoạt dân_sinh văn_hoá thậm_chí do đạt nhiều thành_tựu cải_cách nên được tán_tụng là Thập_niên Nam_Kinh_Trong đó Chính_phủ liên_tục thành_lập các cơ_cấu như Viện Nghiên_cứu Trung_ương Ngân_hàng Trung_ương ngoài_ra còn thi_hành ổn_định vật_giá cải_cách ngân_hàng và thống_nhất chế_độ_tiền_tệ và các chính_sách kinh_tế xã_hội khác đồng_thời chính_phủ mở_rộng sản_xuất công_nghiệp và nông_nghiệp khiến tăng_trưởng công_nghiệp đạt trên 7 7 Thời_kỳ năm 1932 đoàn đại_biểu Trung_Hoa_Dân_Quốc lần đầu_tiên được phái tham_dự Thế_vận_hội_Mùa_hè Năm 1931 Đế_quốc Nhật_Bản phát_động Sự biến 28 9 xâm_nhập Đông_Bắc_Trung_Quốc đồng_thời kiến_lập Mãn_Châu_Quốc sau đó Nhật_Bản không ngừng phát_động các hành_động đối_địch như Chiến_dịch Trường_Thành Sự biến Hoa_Bắc song Trung_Quốc Quốc_dân Đảng lại chọn chính_sách ổn_định bên trong trước khi dẹp trừ ngoại_xâm một_mặt liên_tiếp thoả_hiệp với Nhật_Bản một_mặt tăng_cường diệt cộng Ngày 12 tháng 12 năm 1936 các tướng_lĩnh Quốc_dân đảng chủ_trương đoàn_kết kháng Nhật là Trương_Học_Lương và Dương_Hổ_Thành phát_động sự biến Tây_An buộc Tưởng_Giới_Thạch phải đình_chỉ diệt cộng_đồng thời tái khởi_động hợp_tác cùng Đảng Cộng_sản Trung_Quốc cùng phản_kích Nhật_Bản xâm_lược Hồng_quân Công_Nông Trung_Quốc của Đảng Cộng_sản được cải_biên thành Bát lộ quân và Tân_Tứ quân thuộc Quốc_dân Cách_mạng quân Kháng_chiến và Nội_chiến Ngày 7 tháng 7 năm 1937 Nhật_Bản phát_động Sự_kiện Lư_Câu_Kiều Chiến_tranh Trung_Nhật bùng_phát toàn_diện Đến tháng 12 cùng năm thủ_đô Nam_Kinh của Trung_Hoa_Dân_Quốc thất_thủ Chính_phủ Quốc_dân triệt_thoái đến Trùng_Khánh Thời_kỳ Chiến_tranh kháng Nhật_Quốc dân Cách_mạng quân ước_tính có 1 7 triệu người nhập_ngũ tác_chiến mặc_dù Quốc_dân Cách_mạng quân ở thế yếu trong suốt chiến_tranh do các nhân_tố như trang_bị và kinh_tế song vẫn cầm_chân thành_công quân Nhật trên chiến_trường Trung_Quốc và giành thắng_lợi trong một_số chiến_dịch Ngày 7 tháng 12 năm 1941 Nhật_Bản tấn_công Trân_Châu Cảng mở_màn Chiến_tranh Thái_Bình_Dương sang ngày 8 Hoa_Kỳ tuyên_chiến với Nhật đến ngày 9 Chính_phủ Quốc_dân chính_thức tuyên_chiến với Nhật gia_nhập Đồng_Minh Anh Quốc cũng mở tuyến đường Vân_Nam_Miến_Điện để vận_chuyển cung_cấp vật_tư Nhật_Bản lần_lượt thành_lập các chính_quyền bù_nhìn như Chính_phủ Tự_trị Liên_hiệp Mông_Cương_Chính quyền Uông_Tinh_Vệ ngày 9 tháng 1 năm 1943 Chính_phủ Quốc_dân Uông_Tinh_Vệ tuyên_chiến với liên_minh Anh Mỹ Đầu tháng 8 năm 1945 Hoa_Kỳ thả bom_nguyên_tử xuống Nhật_Bản đồng_thời Liên_Xô tuyên_chiến với Nhật xuất binh chiếm_cứ khu_vực Đông_Bắc_Trung_Quốc Ngày 15 tháng 8 năm 1945 Thiên hoàng Nhật_Bản tuyên_bố Nhật_Bản đầu_hàng vô_điều_kiện đến ngày 2 tháng 9 cùng năm Nhật_Bản ký vào Văn_kiện đầu_hàng Ngày 9 tháng 9 Chính_phủ Quốc_dân tiếp_nhận thư đầu_hàng của Nhật_Bản tại Nam_Kinh đến lúc này Trung_Hoa_Dân_Quốc giành thắng_lợi trong Chiến_tranh kháng Nhật đến năm sau dời thủ_đô về Nam_Kinh_Chính phủ Quốc_dân căn_cứ theo Tuyên_bố Cairo và Tuyên_bố Potsdam không_chỉ thu_hồi lãnh_thổ bị Nhật_Bản chiếm_cứ trong chiến_tranh và khu_vực Mãn_Châu do Nhật_Bản khống_chế mà_còn tiếp_quản Đài_Loan và Bành_Hồ bị nhà Thanh cắt nhượng cho Nhật_Bản Đồng_thời Chính_phủ Quốc_dân thông_qua đàm_phán khiến các quốc_gia Âu_Mỹ triệt_tiêu các điều_ước bất_bình_đẳng và cùng với các quốc_gia như Anh Quốc và Hoa_Kỳ đổi sang ký_kết các điều_ước bình_đẳng Bắt_đầu từ năm 1945 Quốc_dân đảng và Đảng Cộng_sản triển_khai hoà_đàm thành_lập chính_phủ liên_hiệp do Hoa_Kỳ làm trung_gian Ngày 25 tháng 12 năm 1946 Quốc_dân_đại_hội lập_hiến pháp do Quốc_dân đảng khống_chế thông_qua Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc song bị Đảng Cộng_sản tẩy_chay Đầu năm 1947 sau khi Hoa_Kỳ hoà_giải thất_bại Quốc_Cộng nội_chiến lần thứ hai bùng_phát toàn_diện Đồng_thời Chính_phủ Dân_quốc có chính_sách sai_lầm gây ra lạm_phát phi_mã để mất_lòng dân Ngày 28 tháng 2 năm 1947 tại Đài_Loan bùng_phát sự_kiện chống_đối Quốc_dân đảng Cuối năm 1947 Chính_phủ Quốc_dân theo yêu_cầu của các giới chính_thức ban_bố hiến_pháp thực_thi hiến chính đồng_thời cải_tổ thành Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc Năm 1948 Tưởng_Giới_Thạch và Lý_Tông_Nhân được bầu làm tổng_thống và phó tổng_thống đầu_tiên sau khi thi_hành hiến_pháp chính_thức nhậm_chức vào ngày 20 tháng 5 cùng năm Đảng Cộng_sản Trung_Quốc bắt_đầu triển_khai phản_công chiến_lược Quốc_dân đảng đồng_thời đổi tên lực_lượng_vũ_trang của mình thành Quân Giải_phóng Nhân_dân Trung_Quốc sau ba chiến_dịch lớn Đảng Cộng_sản Trung_Quốc hoàn_toàn khống_chế khu_vực Đông_Bắc và khu_vực Hoa_Bắc_Cuối tháng 1 năm 1949 Tưởng_Giới_Thạch tuyên_bố từ_nhiệm Lý_Tông_Nhân tạm_thời đảm_nhiệm chức_vụ tổng_thống Tháng 4 năm 1949 sau khi đàm_phán giữa Chính_phủ Quốc_dân và Đảng Cộng_sản Trung_Quốc tại Bắc_Bình tan_vỡ Quân Giải_phóng Nhân_dân Trung_Quốc phát_động chiến_dịch vượt Trường_Giang chiếm_lĩnh thủ_đô Nam_Kinh và trung_tâm kinh_tế Thượng_Hải_Quyền tổng_thống Lý_Tông_Nhân của Trung_Hoa_Dân_Quốc nhận thấy đại thế đã mất nên đã bay sang Mỹ qua Hồng_Kông Tưởng_Giới_Thạch triệt_thoái đến khu_vực Tây_Nam tiếp_tục chỉ_huy quân_đội kháng_cự Ngày 1 tháng 10 năm 1949 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc thành_lập chính_phủ nước Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa tại Bắc_Kinh đến tháng 12 cùng năm Tưởng_Giới_Thạch hạ_lệnh chính_phủ trung_ương từ khu_vực Tây_Nam triệt_thoái và phòng_thủ khu_vực Đài_Loan đồng_thời lấy Đài_Bắc làm thủ_đô lâm_thời Trong quá_trình triệt_thoái ngoài việc đem ngoại_hối vàng dự_trữ đến Đài_Loan rất nhiều binh_lính và cư_dân Đại_lục theo Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc rút sang khu_vực Đài_Loan Chính_trị Chính_phủ trung_ương Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc là cơ_cấu cai_trị quốc_gia lịch_sử sớm nhất có_thể truy đến Chính_phủ Quốc_dân Trung_Hoa_Dân_Quốc được triệu_tập tại Vũ_Xương vào năm 1911 về sau trải qua nhiều lần thay_đổi chính_quyền như Chính_phủ Lâm_thời Nam_Kinh_Chính phủ Lâm_thời Bắc_Kinh_Chính phủ Bắc_Dương_Chính phủ Quốc_dân Ngay sau Khởi_nghĩa Vũ_Xương_Phủ đô_đốc Quân_đội Hồ Bắc_Chính phủ quân_sự Trung_Hoa_Dân_Quốc được thành_lập Lê_Nguyên_Hồng nhậm_chức đô_đốc đồng_thời căn_cứ theo Cách_mạng phương lược của Tôn_Trung_Sơn tuyên_bố phế trừ niên_hiệu Tuyên_Thống của triều_đình Thanh đổi quốc_hiệu thành Trung_Hoa_Dân_Quốc Đây là chính_phủ quân_sự cấp tỉnh đầu_tiên của Trung_Hoa_Dân_Quốc Ngày 1 tháng 1 năm 1912 Chính_phủ Lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc chính_thức thành_lập tại Nam_Kinh đây là cơ_cấu chính_phủ trung_ương đầu_tiên trong lịch_sử Trung_Hoa_Dân_Quốc Sau khi Ước pháp Lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc được công_bố thi_hành Chính_phủ Lâm_thời Bắc_Kinh kế_thừa Chính_phủ Lâm_thời Nam_Kinh đến ngày 10 tháng 10 năm 1913 Chính_phủ Bắc_Kinh_Trung_Hoa Dân_Quốc chính_thức thành_lập Chính_phủ Bắc_Dương là chính_phủ hợp_pháp duy_nhất đại_diện cho Trung_Quốc từ năm 1912 đến năm 1928 nhìn_chung có_thể phân thành bốn giai_đoạn là thời_kỳ_Viên Thế_Khải thống_trị từ 1912 1916 thời_kỳ Hoàn hệ quân_phiệt thống_trị từ 1916 1920 thời_kỳ Trực_hệ quân_phiệt thống_trị từ 1920 1924 và thời_kỳ Phụng hệ quân_phiệt thống_trị từ 1924 1928 Từ sau Bắc phạt năm 1928 Chính_phủ Quốc_dân Nam_Kinh thay_thế Chính_phủ Bắc_Dương_Ngày 2 tháng 4 năm 1921 Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc Quảng_Châu được thành_lập Tôn_Trung_Sơn nhậm_chức đại tổng_thống phi_thường lần đầu_tiên sử_dụng Thanh_Thiên_Bạch_Nhật Mãn_Địa_Hồng kỳ làm quốc_kỳ nhằm phản_đối tính hợp_pháp của Chính_phủ Bắc_Dương đến năm sau do Vận_động Hộ_pháp lần thứ hai thất_bại nên giải_thể Ngày 2 tháng 3 năm 1923 Tôn_Trung_Sơn về Quảng_Châu lập Đại_bản_doanh Đại_nguyên_soái Lục_Hải quân tái_lập chính_phủ quân_sự đến ngày 1 tháng 7 năm 1925 cải_tổ thành Chính_phủ Quốc_dân Trung_Hoa_Dân_Quốc sau khi Bắc phạt thành_công thay_thế Chính_phủ Bắc_Dương làm chính_phủ trung_ương và cơ_quan_hành_chính tối_cao của Trung_Hoa_Dân_Quốc Ngày 20 tháng 5 năm 1948 Chính_phủ Quốc_dân cải_tổ thành Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc chức_vụ Chủ_tịch Chính_phủ Quốc_dân đổi thành Tổng_thống duy_trì đến nay Thời_kỳ đầu nguyên_thủ quốc_gia của Trung_Hoa_Dân_Quốc gọi là đại tổng_thống Trung_Hoa_Dân_Quốc sau Bắc phạt thì đổi thành Chủ_tịch Chính_phủ Quốc_dân đến sau khi thi_hành hiến_pháp năm 1947 thì gọi là tổng_thống Trung_Hoa_Dân_Quốc Tôn_Trung_Sơn là đại tổng_thống lâm_thời đầu_tiên của Trung_Hoa_Dân_Quốc_Viên Thế_Khải là đại tổng_thống chính_thức đầu_tiên chủ_tịch Chính_phủ Quốc_dân đầu_tiên là Uông_Tinh_Vệ tổng_thống Trung_Hoa_Dân_Quốc đầu_tiên là Tưởng_Giới_Thạch_Quân phiệt cát_cứ địa_phương Ngoài khu_vực chịu sự khống_chế của chính_phủ trung_ương trong lãnh_thổ Trung_Hoa_Dân_Quốc còn tồn_tại rất nhiều chính_quyền cát_cứ địa_phương hoặc thế_lực cát_cứ trong đó chính_quyền Ngoại_Mông_Cổ_Tây Tạng chính_quyền Đảng Cộng_sản và chính_quyền bù_nhìn của Nhật_Bản từng tuyên_bố độc_lập BULLET Chính_quyền Ngoại_Mông_Cổ_BULLET Ngày 29 tháng 12 năm 1911 Jebtsundamba_Khutuktu đời thứ tám thành_lập Hãn quốc Bác Khắc_Đa tuyên_bố thoát_ly Trung_Quốc để độc_lập Ngày 9 tháng 6 năm 1915 do ký_kết Hiệp_ước Trung_Nga_Mông nên thủ_tiêu độc_lập tuyên_bố quy_thuận Trung_Hoa_Dân_Quốc đồng_thời thi_hành tự_trị Năm 1921 Bạch vệ Nga xua_đuổi thế_lực của Trung_Quốc chính_quyền Mông_Cổ chính_thức khôi_phục Sau khi Jebtsundamba_Khutuktu đời thứ tám từ_trần vào năm 1924 Mông_Cổ vào ngày 26 tháng 11 cùng năm sửa_đổi hiến_pháp chính_thức chuyển từ chế_độ_quân_chủ lập_hiến sang nước Cộng_hoà Nhân_dân Mông_Cổ xã_hội_chủ_nghĩa Ngày 5 tháng 1 năm 1946 Trung_Hoa_Dân_Quốc chính_thức thừa_nhận Ngoại_Mông_Cổ độc_lập BULLET Cộng_hoà Nhân_dân Tuva_BULLET_Năm 1911 Ngoại_Mông_Cổ tuyên_bố độc_lập Tannu_Uriankhai vẫn do Ngoại_Mông_Cổ thống_trị Sau đó Nga thừa_cơ chiếm_lĩnh Tannu_Uriankhai khuyến_khích khu_vực thoát_ly Ngoại_Mông_Cổ để độc_lập Năm 1914 Tannu_Uriankhai tuyên_bố độc_lập đổi tên thành Tuva_Sau_Cách mạng Nga năm 1917 đến năm 1919 Chính_phủ Bắc_Dương khôi_phục thống_trị đối_với Ngoại_Mông_Cổ bao_gồm Tuva_Tháng 1 năm 1920 nước Nga Xô_viết tái_chiếm Tuva đến ngày 14 tháng 8 năm 1921 những người Bolshevik_Tuva thành_lập nước Cộng_hoà Nhân_dân Tannu_Tuva_Năm 1926 Liên_Xô và Mông_Cổ ký_kết điều_ước đổi tên nước này thành Cộng_hoà Nhân_dân Tuva khẳng_định tính độc_lập của Tuva_Ngày 11 tháng 10 năm 1944 Tuva gia_nhập Liên_Xô_BULLET_Chính quyền Tây_Tạng_BULLET_Năm 1911 Khởi_nghĩa Vũ_Xương bùng_phát các tỉnh tại Trung_Quốc bản thổ lần_lượt tuyên_bố thoát_ly triều Thanh để độc_lập Tin_tức được truyền đến Tây_Tạng dẫn tới náo_loạn tại Lhasa_Tháng 12 năm 1912 Đạt_Lai_Lạt_Ma thứ 13 trở về Lhasa từ nơi lưu_vong tại Ấn_Độ chính_phủ Tây_Tạng xua_đuổi đại_thần và quân đồn_trú của triều Thanh tuyên_bố độc_lập Ngày 11 tháng 1 năm 1913 Đạt_Lai_Lạt_Ma thứ 13 phái người ký_kết Hiệp_ước Mông_Tạng tại Khố_Luân_Mông_Cổ thừa_nhận độc_lập lẫn nhau Tháng 10 năm 1913 các đại_biểu của Tây_Tạng_Anh_Quốc và Chính_phủ Bắc_Dương cử_hành hội_đàm ba bên tại Shimla đến tháng 3 năm 1914 đại_biểu của phía Anh là Henry_McMahon dùng ủng_hộ Tây_Tạng độc_lập làm điều_kiện nhằm đổi lấy việc phía Tây_Tạng chấp_thuận biên_giới theo đường McMahon_Ngày 3 tháng 7 cùng năm Chính_phủ Bắc_Dương nhận thấy âm_mưu bên trong nên rút khỏi đàm_phán cùng ngày Anh Quốc và Chính_phủ Tây_Tạng ký_kết Điều_ước Shimla_BULLET_Căn_cứ địa Đảng Cộng_sản 1927 1949 BULLET Sau khi Quốc_Cộng hợp_tác lần thứ nhất tan_vỡ năm 1927 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc trước_sau lập Căn_cứ_địa Cách_mạng Tỉnh Cương_Sơn nước Cộng_hoà Xô_viết Trung_Hoa_Liên bang Tây_Bắc nước Cộng_hoà Xô_viết Trung_Hoa nước Cộng_hoà Nhân_dân Xô_viết Trung_Hoa nước Cộng_hoà Dân_chủ Xô_viết Trung_Hoa_Thời kỳ kháng Nhật từ năm 1937 đến năm 1945 lập nhiều căn_cứ_địa kháng Nhật tại khu_vực bị Nhật_Bản chiếm_cứ đến thời_kỳ nội_chiến lần thứ hai Đảng Cộng_sản Trung_Quốc gọi khu_vực do mình khống_chế là khu giải_phóng BULLET Chính_quyền bù_nhìn của Nhật_Bản BULLET Sau khi Nhật_Bản xâm_chiếm Trung_Quốc họ sử_dụng chính_sách chia_để_trị đối_với Trung_Quốc bảo_trợ thành_lập các chính_quyền bù_nhìn trung_thành với Nhật_Bản Năm 1932 Nhật_Bản kết_hợp một bộ_phận tông thất triều Thanh cùng các tướng_lĩnh và quyền_quý người Hán tại khu_vực Đông_Bắc thành_lập Mãn_Châu_Quốc thủ_đô đặt tại Tân_Kinh_Lãnh thổ bao_gồm toàn_bộ ba tỉnh Liêu_Ninh_Cát_Lâm và Hắc_Long_Giang và miền đông Nội_Mông và thành_phố Thừa_Đức của tỉnh Hà_Bắc hiện_nay Tháng 8 năm 1945 sau khi Nhật_Bản chiến_bại Phổ_Nghi cử_hành nghi_thức thoái_vị Mãn_Châu_Quốc chính_thức diệt_vong Năm 1937 Nhật_Bản xâm_chiếm toàn_diện Trung_Quốc sau đó tại lãnh_thổ Trung_Quốc còn lập các chính_quyền bù_nhìn như Chính_phủ Tự_trị phòng Cộng_Ký_Đông_Chính phủ Lâm_thời Hoa_Bắc_Chính phủ Tự_trị Liên_minh Mông_Cổ Chính_phủ Tự_trị Tấn_Bắc_Chính phủ Tự_trị Sát_Nam_Chính phủ Duy_Tân Trung_Hoa_Dân_Quốc Năm 1940 các đảng_viên Quốc_dân đảng quay về phía người Nhật_Bản như Uông_Tinh_Vệ lập ra Chính_phủ Quốc_dân Trung_Hoa_Dân_Quốc tại Nam_Kinh_Uông_Tinh_Vệ đảm_nhiệm chức_vụ quyền chủ_tịch của Chính_phủ Quốc_dân và Viện trưởng Hành_chính viện Chu_Phật_Hải và Lý_Sĩ_Quần là các thành_viên chủ_yếu sử_dụng Thanh_Thiên_Bạch_Nhật Mãn_Địa_Hồng kỳ làm quốc_kỳ Ngày 9 tháng 1 năm 1943 Chính_phủ Quốc_dân Uông_Tinh_Vệ tuyên_chiến với liên_quân Anh Mỹ sau khi Nhật_Bản đầu_hàng năm 1945 thì giải_thể BULLET Đông_Turkestan_BULLET_Ngày 12 tháng 11 năm 1933 Đệ_Nhất_Cộng hoà Đông_Turkestan thành_lập tại khu_vực Kashgar tỉnh Tân_Cương là một nước cộng_hoà Hồi_giáo đến ngày 6 tháng 2 năm 1934 bị quân_phiệt người Hồi là Mã_Bộ_Oanh phá_huỷ Tháng 8 năm 1944 các khu_vực Y Lê_Tháp_Thành_A Sơn ở miền bắc Tân_Cương bùng_phát cách_mạng Elihan_Tore thành_lập Đệ_Nhị_Cộng hoà Turkestan với ủng_hộ của Liên_Xô thủ_đô đặt tại Y Ninh đến tháng 12 năm 1949 thì kết_thúc Chế_độ pháp_luật Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc là bộ_luật căn_bản của quốc_gia dựa trên cơ_sở lý_luận Chủ_nghĩa_Tam_Dân và Ngũ quyền phân_lập của Tôn_Trung_Sơn_Chủ nghĩa Tam_Dân chủ_trương chủ_nghĩa dân_tộc bình_đẳng cùng tồn_tại giữa các dân_tộc và quốc_gia chủ_nghĩa dân_quyền mà theo đó công_dân được thi_hành quyền_lợi chính_trị quản_lý chính_phủ và chủ_nghĩa dân_sinh mà theo đó chính_phủ vì nhân_dân phục_vụ và xây_dựng kinh_tế xã_hội phồn_vinh do_đó Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc chỉ rõ chế_độ là nước cộng_hoà dân_chủ của dân do dân vì dân Ngũ quyền hiến_pháp xác_lập chế_độ tư_pháp độc_lập với các quyền hành chính_quyền lập_pháp quyền khảo_thí và quyền giám_sát Ngoài quy_định ngũ quyền hiến_pháp của thể_chế chính_phủ trung_ương và chế_độ chính_phủ tự_trị địa_phương hiến_pháp còn làm rõ quyền_hạn giữa chính_phủ trung_ương và chính_phủ địa_phương chọn chế_độ bình_quyền các quốc_sách cơ_bản khác Ngày 11 tháng 3 năm 1912 Tôn_Trung_Sơn công_bố Ước pháp lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc để làm pháp_luật cơ_bản lâm_thời của quốc_gia đây là lần đầu_tiên trong lịch_sử Trung_Quốc tư_tưởng chủ_quyền tại dân được đưa vào pháp_quy Năm 1913 Quốc_hội khoá I của Trung_Hoa_Dân_Quốc đề_xuất dự_thảo hiến_pháp còn gọi là Dự_thảo hiến_pháp Thiên_Đàn_Năm 1914 Viên Thế_Khải giải_tán quốc_hội đến ngày 1 tháng 5 cùng năm ông công_bố Ước pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc còn gọi là Ước pháp Viên ký Năm 1919 trong thời_kỳ Đoàn Kỳ_Thuỵ chấp_chính có đề_xuất dự_thảo hiến Dự_thảo hiến_pháp năm thứ 8 Năm 1923 trong thời_kỳ Tào_Côn nhậm_chức đại tổng_thống đã công_bố Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc Hiến_pháp Tào_Côn_Năm 1925 Đoàn Kỳ_Thuỵ trong thời_gian tại nhiệm lần thứ hai lại đề_xuất dự_thảo hiến_pháp Dự_thảo hiến_pháp năm thứ 14 Năm 1928 sau khi Quốc_dân đảng thống_nhất Trung_Quốc vào ngày 3 tháng 10 cùng năm Uỷ_ban Thường_vụ Trung_ương của đảng này thông_qua Cương_lĩnh huấn chính vào ngày 5 tháng 5 năm 1931 trong Đại_hội đảng thông_qua Ước pháp thời_kỳ huấn chính Trung_Hoa_Dân_Quốc Ngày 5 tháng 5 năm 1936 Chính_phủ Quốc_dân công_bố dự_thảo hiến_pháp là tiền_thân của Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc hiện_nay Ngày 25 tháng 12 năm 1946 Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc được thông_qua được công_bố vào đầu năm 1947 và thi_hành từ ngày 25 tháng 12 cùng năm Từ đó Trung_Hoa_Dân_Quốc kết_thúc thời_kỳ huấn chính chính_thức bước vào thời_kỳ hiến chính Tuy_nhiên Quốc_Cộng nội_chiến khiến rất nhiều điều_khoản mất hiệu_lực Sau khi Trung_Hoa_Dân_Quốc được thành_lập vào năm 1912 Chính_phủ Bắc_Dương lấy phương_thức trên nguyên_tắc kế_thừa pháp_chế triều Thanh trong thời_kỳ quá_độ Ngày 21 tháng 2 năm 1913 Bộ Tư_pháp lệnh cho các tỉnh cải_tổ toà_án tại các tỉnh_thành lập toà_án cao_đẳng tại khu hành_chính cấp địa khu và thương_cảng lập toà_án cấp địa_phương địa_phương cấp huyện toà_án sơ_cấp Tháng 10 năm 1927 Chính_phủ Quốc_dân Nam_Kinh công_bố Điều_lệ tạm_thời tổ_chức Toà_án tối_cao thực_hiện chế_độ bốn cấp và ba lần xét_xử Bốn cấp tức_là tại trung_ương lập toà_án tối_cao tại địa_phương lập toà_án cấp cao toà_án địa_phương các huyện không lập toà_án địa_phương thì lập cơ_quan tư_pháp Tháng 10 năm 1932 ban_bố quy_định tổ_chức toà_án theo đó cơ_quan thẩm_phán phổ_thông trung_ương và địa_phương từ bốn cấp giảm còn ba cấp trung_ương lập toà_án tối_cao cấp tỉnh có toà cao_đẳng cấp huyện có toà_án địa_phương Đảng_phái chính_trị Tháng 3 năm 1912 Chính_phủ Lâm_thời Bắc_Kinh ban_bố Ước pháp Lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc trong đó quy_định nhân_dân có tự_do ngôn_luận sáng_tác lưu_hành và tụ_họp lập hội lần đầu_tiên quy_định dưới hình_thức pháp_luật về tự_do và quyền_lợi lập hội lập đảng tham_gia chính_trị của mọi người tạo hoàn_cảnh xã_hội thuận_lợi để các chính_đảng nổi lên Sau đó nhóm Chương_Bỉnh_Lân lập Thống_Nhất đảng Đồng_Minh hội cải_tổ thành Thể_chế Nội_chính đảng các chính_đảng đầu thời_kỳ Dân_quốc xuất_hiện như nấm mọc sau mưa Trong đó các chính_đảng có sức ảnh_hưởng khá lớn là Trung_Quốc Tiến_bộ Đảng Trung_Quốc Quốc_dân Đảng Trung_Quốc_Thanh_niên Đảng và Trung_Quốc Trí công Đảng Tháng 8 năm 1912 Tống_Giáo_Nhân liên_hiệp thống_nhất Cộng_hoà đảng Quốc_dân Cộng tiến đảng Quốc_dân công đảng và Cộng_hoà Thực tiến hội thành Quốc_dân đảng mục_tiêu là lập nội_các theo ước pháp lâm_thời quản_lý thực_quyền chính_trị Cuối năm 1912 trong tuyển_cử Tham_nghị viện và Chúng nghị_viện của Quốc_hội Quốc_dân đảng giành được 45 số ghế của lưỡng viện Tháng 3 năm 1913 Tống_Giáo_Nhân ám_sát thiệt_mạng trước khi nhậm_chức thủ_tướng nội_các Tháng 11 cùng năm Viên Thế_Khải xác_định Quốc_dân đảng là tổ_chức phi_pháp hạ_lệnh giải_tán Ngày 10 tháng 10 năm 1919 Tôn_Trung_Sơn cải_tổ Trung_Hoa_Cách mạng đảng thành Trung_Quốc Quốc_dân Đảng Năm 1925 Trung_Quốc Quốc_dân Đảng lập Chính_phủ Quốc_dân bắt_đầu Bắc phạt đến năm 1928 thì thay_thế Chính_phủ Bắc_Dương chính_thức thống_nhất Trung_Quốc về danh_nghĩa Đảng Cộng_sản Trung_Quốc được thành_lập vào ngày 23 tháng 7 năm 1921 tại Nam_Hồ_Gia_Hưng Chiết_Giang thời_kỳ đầu lập đảng họ hợp_tác với Quốc_dân đảng phản_đế phản_phong_kiến Sau khi Tôn_Trung_Sơn từ_trần vào năm 1925 Quốc_Cộng hợp_tác dần bất_ổn_định Ngày 12 tháng 4 năm 1927 Tưởng_Giới_Thạch thực_thi thanh đảng_phái hữu trong Quốc_dân đảng chính_thức đoạn_tuyệt với Đảng Cộng_sản Trung_Quốc Ngày 1 tháng 8 năm 1927 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc phát_động Khởi_nghĩa Nam_Xương ngày 28 tháng 4 năm 1928 Hồng_quân của Mao_Trạch_Đông và Chu_Đức hội quân tại Tỉnh Cương_Sơn dần lập khu xô_viết tại tại các khu_vực giáp_giới như miền nam Giang_Tây miền tây Phúc_Kiến trải qua năm lần Quốc_dân đảng vây diệt trong giai_đoạn 1930 1933 và Trường_chinh trong giai_đoạn 1934 1936 cuối_cùng giành được thắng_lợi trong Quốc_Cộng nội_chiến kết_thúc thời_kỳ thống_trị của Trung_Quốc Quốc_dân Đảng tại Đại_lục lập ra nước Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa_Trung_Quốc_Thanh_niên Đảng được sáng_lập tại Paris_Pháp vào năm 1923 từng là chính_đảng lớn thứ ba trong lịch_sử hiện_đại Trung_Quốc vào năm 1949 theo Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc dời sang Đài_Loan Trung_Quốc Trí_Công đảng được thành_lập tại San_Francisco_Hoa_Kỳ vào ngày 10 tháng 10 năm 1925 Trần_Quýnh_Minh làm chủ_tịch Đường Kế_Nghiêu làm phó chủ_tịch hiện là một trong tám đảng_phái dân_chủ tại Trung_Quốc C ương vực Ước pháp Lâm_thời năm 1912 có quy_định trong Điều 3 rằng lãnh_thổ quốc_gia gồm 22 tỉnh Nội_Ngoại Mông_Cổ Tây_Tạng_Thanh_Hải Ước pháp thời_kỳ huấn chính năm 1931 có quy_định trong điều 1 rằng lãnh_thổ quốc_gia gồm các tỉnh cùng với Mông_Cổ và Tây_Tạng_Trong_Hiến pháp năm 1947 tại Điều 4 có quy_định lãnh_thổ Trung_Hoa_Dân_Quốc căn_cứ theo cương_vực cố_hữu của mình song không định_nghĩa rõ phạm_vi Có thuyết nhận_định Trung_Hoa_Dân_Quốc thời_kỳ Đại_lục có tổng diện_tích là 11 418 194 km² là nước_lớn thứ hai trên lục_địa thế_giới cương_vực xa đến đỉnh Sayan tại Tannu_Uriankhai ở phía bắc phía đông đến_nơi hợp_lưu của Hắc_Long_Giang và Ô_Tô Lý_Giang phía nam đến đảo Hải_Nam phía tây đến sông Panj thuộc Cao_nguyên Pamir Phân cấp hành_chính Năm đầu_tiên lập_quốc toàn_quốc được phân thành 22 tỉnh cộng với Ngoại_Mông_Cổ_Nội Mông_Cổ địa_phương Thanh_Hải địa_phương Tây_Tạng địa khu Altai_Tarbagatai_Ngày 8 tháng 1 năm 1913 Chính_phủ Bắc_Kinh công_bố lệnh xác_lập chế_độ hành_chính gồm ba cấp là tỉnh đạo huyện đơn_vị hành_chính cấp tỉnh gồm tỉnh khu hành_chính đặc_biệt địa_phương và trực hạt thị Năm 1914 Chính_phủ Bắc_Dương lập mới bốn khu_vực hành_chính đặc_biệt bốn địa_phương hai thương_cảng cấp tỉnh và ba địa khu Tarbaghatai_Altay_Ili tổng_cộng toàn_quốc có 35 đơn_vị cấp tỉnh Tháng 5 năm 1924 thu_hồi vùng_đất phụ_thuộc đường_sắt Trung_Đông từ Nga lập khu đặc_biệt Đông_Tỉnh_Năm 1926 ba địa khu Tarbaghatai_Altay_Ili được nhập vào tỉnh Tân_Cương Sau khi Chính_phủ Quốc_dân định_đô tại Nam_Kinh năm 1927 phế_bỏ cấp đạo lập riêng khu đốc sát hành_chính đổi tên hai tỉnh Trực_Lệ và Phụng_Thiên là Hà_Bắc và Liêu_Ninh nhập địa_phương Kinh_Triệu vào tỉnh Hà_Bắc chuyển bốn khu hành_chính đặc_biệt là Nhiệt_Hà_Sát_Cáp Nhĩ_Tuy_Viễn_Xuyên Biên và địa_phương Thanh_Hải thành tỉnh trong đó Xuyên_Biên đổi tên thành Tây_Khang lập mới tỉnh Ninh_Hạ_Năm 1930 từ nhượng_địa thu_hồi từ Anh Quốc_lập ra khu hành_chính Uy_Hải_Vệ đồng_thời trước_sau đặt 9 thành_phố đặc_biệt là Nam_Kinh_Thượng_Hải Bắc_Bình Thiên_Tân_Thanh_Đảo Vũ_Hán sau đổi thành Hán_Khẩu_Quảng_Châu sau đổi sang thuộc tỉnh sau thế_chiến lại thăng cấp Tây_Kinh sau đổi sang thuộc tỉnh sau thế_chiến đổi thành Tây_An và thăng cấp Trùng_Khánh đặt trong thời_kỳ kháng_chiến Cho đến trước kháng_chiến chống Nhật bùng_phát toàn_quốc có 38 đơn_vị hành_chính cấp tỉnh Sau khi đại_chiến kết_thúc vào năm 1945 Trung_Hoa_Dân_Quốc tiếp_nhận Đài_Loan và Đông_Bắc từ Nhật_Bản khu_vực Đông_Bắc đặt thành 9 tỉnh và ba thành_phố khu hành_chính Uy_Hải_Vệ đổi sang thuộc tỉnh đồng_thời thừa_nhận Ngoại_Mông_Cổ độc_lập Năm 1947 tổng_cộng có 35 tỉnh và 12 trực hạt thị cùng với địa_phương Tây_Tạng_Năm 1948 đặt khu hành_chính đặc_biệt Hải_Nam tại đảo Hải_Nam và các đảo trên Biển Đông_Thay đổi thủ_đô Chính_phủ Lâm_thời Trung_Hoa_Dân_Quốc thành_lập tại Nam_Kinh sau Nghị_hoà Nam_Bắc thì dời đến Bắc_Kinh Sau đó Chính_phủ Lâm_thời và Chính_phủ Bắc_Dương đều đặt thủ_đô quốc_gia tại Bắc_Kinh_Năm 1928 Chính_phủ Quốc_dân hoàn_thành Bắc phạt quyết_định định_đô tại Nam_Kinh đồng_thời Điều 5 trong Ước pháp thời_kỳ huấn chính Trung_Hoa_Dân_Quốc có quy_định rõ rằng đặt quốc đô tại Nam_Kinh_Tháng 7 năm 1937 Chiến_tranh kháng Nhật bùng_phát toàn_diện ngày 21 tháng 11 cùng năm Chính_phủ Quốc_dân tuyên_bố dời cơ_cấu chính_phủ trung_ương từ Nam_Kinh đến Trùng_Khánh Trung_tâm tác_chiến quân_sự trước được dời đến Vũ_Hán sau khi Hội chiến Vũ_Hán bùng_phát thì dời đến Trùng_Khánh Sau khi kháng_chiến thắng_lợi Chính_phủ Quốc_dân ban_bố lệnh hoàn đô tuyên_bố ngày 5 tháng 5 năm 1946 khải toàn Nam_Kinh_Trong_Quốc Cộng nội_chiến thủ_đô Trung_Hoa_Dân_Quốc nhiều lần di_dời cuối_cùng đến tháng 12 năm 1949 được dời đến Đài_Bắc_Thành thị chủ_yếu Thời_kỳ đầu kiến_quốc Trung_Hoa_Dân_Quốc đổi phủ trước đó thành huyện đương_thời từng có một_số huyện xúc_tiến chế_độ đô_thị song đều bị Chính_phủ Bắc_Dương ngăn_chặn Tháng 2 năm 1921 Chính_phủ quân_sự Trung_Hoa_Dân_Quốc đổi Quảng_Châu thành_thị thành_phố mở_đầu trào_lưu các địa_phương toàn_quốc thi_hành chế_độ đô_thị Ngày 3 tháng 7 cùng năm Chính_phủ Bắc_Dương ban_bố chế_độ tự_trị đô_thị phân đô_thị thành hai loại là thành_phố đặc_biệt và thành_phố phổ_thông toàn_quốc tổng_cộng có sáu thành_phố đặc_biệt là Kinh_Đô Tân_Cô nay là Nam_Kinh_Tùng_Hỗ nay là Thượng_Hải_Thanh_Đảo Cáp_Nhĩ_Tân_Hán Khẩu nay là Vũ_Hán_Năm 1930 Chính_phủ Quốc_dân ra pháp_lệnh tổ_chức thành_phố phân ra thành tỉnh hạt thị và viện hạt thị Tỉnh hạt thị đồng cấp với các huyện viện hạt thị đồng cấp với các tỉnh yêu_cầu nhân_khẩu cần vượt quá một_triệu song cũng có ngoại_lệ Sau khi công_bố Hiến_pháp Trung_Hoa_Dân_Quốc viện hạt thị đổi sang gọi là trực hạt thị Năm 1949 toàn_quốc tổng_cộng có 12 trực hạt thị Ngoại_giao Chính_phủ Bắc_Dương_Sau_Cách mạng Tân_Hợi lật_đổ triều_đại Thanh_Trung_Quốc rơi vào tình_trạng cát_cứ địa_phương và hỗn_chiến quân_phiệt Năm 1913 nhằm đổi lấy viện_trợ và thừa_nhận của Nga cho Chính_phủ Bắc_Dương_Viên_Thế Khải ký_kết Hiệp_ước Trung_Nga_Mông_Từ đó thế_lực người Nga xâm_nhập Ngoại_Mông_Cổ_Cùng năm Chính_phủ Bắc_Dương nhằm giải_quyết vấn_đề quốc khố trống_rỗng nên đã vay từ_tổ_chức ngân_hàng của năm quốc_gia Anh Pháp Đức Nga Nhật tổng_cộng 25 triệu bảng đồng_thời đồng_ý lấy thuế muối thuế hải_quan để thế_chấp giao công_việc quản_lý muối cho người ngoài quản_lý bị nhìn_nhận là làm mất chủ_quyền quốc_gia chịu nhục Ngày 29 tháng 5 năm 1914 Nhật_Bản gây áp_lực khiến Viên Thế_Khải ký_kết Biện_pháp thi_hành giảm thuế vận_chuyển hàng_hoá Trung_Nhật giữa Nam_Mãn_Châu và Triều_Tiên thương_nghiệp khu_vực Đông_Bắc do_đó bị người Nhật lũng_đoạn Sau Cách_mạng Thứ hai_Viên Thế_Khải sợ Nhật_Bản viện_trợ cho Tôn_Trung_Sơn do_đó đặc_phái hai nhân_vật là Tôn_Bảo_Kỳ_Lý Thịnh_Đạc sang Nhật_Bản điều_đình Nhật_Bản nhân cơ_hội này đề_xuất quyền xây_dựng năm tuyến đường_sắt tại Đông_Bắc làm yêu_sách Tháng 7 năm 1914 Chiến_tranh thế_giới thứ nhất bùng_phát tháng 9 cùng năm Nhật_Bản tuyên_chiến với Đức Lúc đầu Viên Thế_Khải tuyên_bố Trung_Quốc trung_lập đồng_thời cấm_chỉ Đức và Nhật giao_chiến trên lãnh_thổ Trung_Quốc song do bị Nhật_Bản uy_hiếp nên sau đó phải thừa_nhận miền đông tỉnh Sơn_Đông là khu_vực giao_chiến Sau khi quân_đội Nhật_Bản đổ_bộ tại Sơn_Đông họ không tập_trung binh_lực tiến_công quân Đức mà hướng về phía tây chiếm_lĩnh toàn tuyến đường_sắt Sơn_Đông từ Thanh_Đảo đến Tế_Nam_Đương thời Trung_Quốc bị cô_lập và không có viện_trợ Anh và Nga đều ngầm chấp_thuận Nhật_Bản xâm_nhập Trung_Quốc Hoa_Kỳ dù đồng_tình với Trung_Quốc song không muốn đối_lập với Nhật_Bản Ngày 7 tháng 1 năm 1915 Chính_phủ Bắc_Dương yêu_cầu quân Nhật triệt_thoái về nước hoặc tạm_thời lưu_trú tại Thanh_Đảo_Nhật_Bản thấy các quốc_gia Âu_Mỹ không rảnh để chú_ý đến Viễn_Đông lại thấy được dã_tâm xưng_đế của Viên Thế_Khải ngày 8 tháng 1 công_sứ Nhật_Bản tại Trung_Quốc đề_xuất Yêu_cầu 21 điều với Viên Thế_Khải quân Nhật chiếm_lĩnh Thanh_Đảo cho đến năm 1922 Ngày 14 tháng 3 năm 1917 Trung_Quốc và Đức đoạn_tuyệt quan_hệ ngày 14 tháng 8 cùng năm Chính_phủ Bắc_Kinh ban_bố Bố_cáo Đại tổng_thống của Phùng_Quốc_Chương chính_thức tuyên_chiến với Đức Áo Ngày 15 tháng 9 năm 1919 Trung_Quốc tuyên_bố kết_thúc chiến_tranh với Đức song Trung_Quốc với tư_cách nước chiến_thắng lại không bảo_vệ lợi_ích quốc_gia tại Hội_nghị hoà_bình Paris_Trung_Quốc yêu_cầu thu_hồi chủ_quyền bán_đảo Sơn_Đông bị Đức cưỡng chiếm song Anh Pháp Ý lại chuyển lợi_ích của Đức cho Nhật_Bản dẫn tới Phong_trào Ngũ_Tứ_Đại biểu Trung_Quốc chỉ có_thể cự_tuyệt ký_kết hoà_ước để_kháng nghị Chính_phủ Quốc_dân Tháng 5 năm 1928 Nhật_Bản cố_ý gây ra Thảm án Tế_Nam sau đó phía Nhật phủ_nhận tàn_sát quân_dân Trung_Quốc ngược_lại còn yêu_cầu Chính_phủ Quốc_dân Nam_Kinh tạ_lỗi bồi_thường trừng_trị hung_thủ Ngày 10 tháng 5 Chính_phủ Nam_Kinh phái Ngũ_Triều_Xu lập_tức sang Hoa_Kỳ cầu_viện Ngày 11 tháng 5 quân Nhật công chiếm Tế_Nam_Ngày 15 tháng 5 Hoa_Kỳ công_khai biểu_thị không bằng_lòng với Nhật_Bản Đến tháng 3 năm sau sau khi Chính_phủ Quốc_dân Nam_Kinh và Chính_phủ Nhật_Bản ký_kết hiệp_định quân Nhật rút khỏi Tế_Nam_Tháng 6 năm 1928 Bộ_trưởng Ngoại_giao Chính_phủ Nam_Kinh là Vương_Chính_Đình phát_động cách_mạng ngoại_giao với trung_tâm là sửa_đổi các điều_ước bất_bình_đẳng bao_gồm khôi_phục quyền tự_chủ thuế_quan huỷ_bỏ đặc_quyền miễn_trừ của công_dân ngoại_quốc thu_hồi tô_giới thu_hồi tô tá địa cùng với thu_hồi quyền_lợi đường_sắt quyền đường_thuỷ nội_địa quyền mậu_dịch duyên_hải Tháng 7 năm 1929 người mới tiếp_quản cai_trị Đông_Bắc là Trương_Học_Lương tích_cực hưởng_ứng quyết_tâm thu_hồi đường_sắt Trung_Đông do Liên_Xô khống_chế bắt_đầu trục_xuất_viên_chức Liên_Xô tại đường_sắt Trung_Đông niêm_phong cơ_cấu thương_nghiệp của Liên_Xô tại Cáp_Nhĩ_Tân khiến Chính_phủ Liên_Xô tuyên_bố đoạn_tuyệt quan_hệ ngoại_giao với Chính_phủ Quốc_dân Nam_Kinh_Ngày 14 tháng 8 năm 1929 Liên_Xô bắt_đầu tấn_công phía Trung_Quốc ven tuyến đường_sắt Trung_Đông quân_đội Trung_Quốc chịu tổn_thất to_lớn Ngày 26 tháng 11 năm 1929 Trương_Học_Lương đành yêu_cầu đình_chiến đồng_thời vào ngày 26 tháng 11 năm 1929 ký_kết Nghị_định_thư Hội_nghị Khabarovsk_Xô_Trung khôi_phục hoàn_toàn quyền_lợi của Liên_Xô trên đường_sắt Trung_Đông như trước ngày 10 tháng 7 năm 1929 Kể từ sự_kiện ngày 18 tháng 9 năm 1931 Nhật_Bản xâm_nhập Đông_Bắc_Trung_Quốc Chính_phủ Quốc_dân một_mặt đề_xuất kháng_nghị nghiêm_trọng với Nhật_Bản một_mặt tố_cáo đến Hội Quốc_Liên thỉnh_cầu tổ_chức này chủ_trì công_lý Ngày 23 tháng 9 Chính_phủ Quốc_dân gửi công_hàm về sự_việc cho chính_phủ Hoa_Kỳ hy_vọng phía Mỹ_quan tâm sâu_sắc Tháng 3 năm 1932 Mãn_Châu_Quốc thành_lập Tháng 7 năm 1937 Sự_kiện Lư_Câu_Kiều bùng_phát Nhật_Bản xâm_lược toàn_diện Trung_Quốc Ngày 7 tháng 12 năm 1941 Nhật_Bản tấn_công Trân_Châu Cảng đến ngày 8 Hoa_Kỳ tuyên_chiến với Nhật_Bản Chiến_tranh Thái_Bình_Dương bùng_phát Ngày 9 cùng tháng Chính_phủ Quốc_dân tuyên_chiến với Đức Ý Nhật gia_nhập Đồng_Minh Năm 1943 ba quốc_gia Trung_Mỹ_Anh liên_hiệp ban_bố Tuyên_bố Cairo yêu_cầu các lãnh_thổ của Trung_Quốc bị Nhật_Bản cướp_đoạt như bốn tỉnh Đông_Bắc_Đài_Loan Bành hồ sẽ được trả lại cho Trung_Quốc Sau khi kết_thúc Chiến_tranh thế_giới thứ hai Trung_Hoa_Dân_Quốc trở_thành quốc_gia chiến_thắng thu_hồi Đông_Bắc và Đài_Loan Bành_Hồ tham_gia sáng_lập Liên_Hợp_Quốc đồng_thời do cống_hiến trong chiến_tranh chống Nhật nên được làm một trong năm uỷ_viên thường_trực của Hội_đồng Bảo_an Ngày 14 tháng 8 năm 1945 Trung_Hoa_Dân_Quốc và Liên_Xô ký_kết Điều_ước đồng_minh hữu_hảo Trung_Xô đồng_ý sau khi Liên_Xô xuất binh đánh_bại Nhật_Bản với điều_kiện Liên_Xô tôn_trọng chủ_quyền và toàn_vẹn lãnh_thổ của Trung_Quốc tại Đông_Bắc không can_thiệp nội_bộ tại Tân_Cương_Trung_Hoa_Dân Quốc sẽ quyết_định về việc thừa_nhận nước Cộng_hoà Nhân_dân Mông_Cổ dựa trên kết_quả công_dân đầu_phiếu công_bằng Ngày 20 tháng 10 năm 1945 Ngoại_Mông_Cổ tiến_hành trưng_cầu_dân_ý kết_quả 97 số phiếu tán_thành Ngoại_Mông_Cổ độc_lập Ngày 5 tháng 1 năm 1946 Trung_Hoa_Dân_Quốc chính_thức thừa_nhận Ngoại_Mông_Cổ độc_lập Quân_sự Lực_lượng_vũ_trang Thời_kỳ đầu Dân_quốc 1913 1927 Bắc_Dương tân_quân do Viên Thế_Khải sáng_lập là lực_lượng chủ_yếu của Lục_quân Trung_Hoa_Dân_Quốc Các tướng_lĩnh chủ_yếu của lực_lượng này hùng bá một phương tại các địa_phương tiến_hành cát_cứ quân_phiệt phân_chia phạm_vi thế_lực Đến năm 1924 Trung_Quốc Quốc_dân Đảng học_tập mô_hình chế_độ quân_sự của Đảng Cộng_sản Liên_Xô để lập ra Quốc_dân Cách_mạng quân là lực_lượng_vũ_trang quốc_gia từ sau Bắc phạt đến khi thi_hành hiến_pháp cũng là tiền_thân của Quốc quân Trung_Hoa_Dân_Quốc Đồng_thời Đảng Cộng_sản Trung_Quốc cũng phát_triển thế_lực vũ_trang lãnh_đạo thời_kỳ đầu của họ trong Quốc_dân Cách_mạng quân Tháng 4 năm 1928 lực_lượng tiến_hành Khởi_nghĩa Nam_Xương do Chu_Đức lãnh_đạo và lực_lượng tiến_hành Khởi_nghĩa Thu_Thu do Mao_Trạch_Đông lãnh_đạo hội quân tại tỉnh Cương_Sơn hình_thành Quân_đoàn số 4 Quân Cách_mạng Công_nông Trung_Quốc Quân Cách_mạng Công_nông Trung_Quốc sau đổi sang gọi là Hồng_quân Hồng_quân Công_nông Trung_Quốc Sau khi Chiến_tranh kháng Nhật bùng_phát Hồng_quân công_nông Trung_Quốc được cải_biên thành Bát lộ quân và Tân_tứ quân trên danh_nghĩa là lực_lượng thuộc Quốc_dân Cách_mạng quân Sau khi đại chién kết_thúc do Quốc_Cộng hợp_tác tan_vỡ nên đổi sang gọi là Quân Giải_phóng Nhân_dân Trung_Quốc Trước Chiến_tranh kháng Nhật_Sư đoàn_Đức giới là lực_lượng được trang_bị vũ_khí ở mức_độ cao nhất trong quân_đội Trung_Quốc các binh_sĩ được trang_bị mũ tiêu_chuẩn có súng_trường sản_xuất ttrong nước theo mẫu súng_trường Mauser do Đức chế_tạo súng_máy nhẹ sản_xuất trong nước phỏng theo ZB vz 26 của Tiệp_Khắc súng_máy MG 08 Sư_đoàn_Đức giới khi bắt_đầu tác_chiến với Nhật trong trận Thượng_Hải còn có pháo hạng nặng sFH 18 3 tiểu_đoàn xe_tăng xe_bọc_thép mua của Đức song sư_đoàn này về cơ_bản đã bị xoá_sổ sau giao_tranh tại Trận_Thượng_Hải và Trận_Nam_Kinh_Hải quân Trung_Hoa_Dân_Quốc thừa_kế từ triều_đại Thanh giao_lưu khá nhiều với Anh Quốc tiếp đến là Nhật_Bản Năm 1928 khi thành_lập Chính_phủ Nam_Kinh_Uỷ_viên trưởng Tưởng_Giới_Thạch bổ_nhiệm Trần_Thiệu_Khoan là Bộ_trưởng Bộ Hải_quân kiêm tổng_tư_lệnh Thời_kỳ đầu hạm_đội ước_tính có 44 tàu trọng_lượng rẽ nước hơn 30 000 tấn_tới trước khi kháng_chiến bùng_phát hạm_đội tăng lên đến 58 tàu trên 58 000 tấn Trước khi chiến_tranh bùng_phát vào năm 1937 hải_quân biên thành bốn hạm_đội nhiệm_vụ chủ_yếu là yểm_hộ lục_quân tác_chiến phòng_thủ Đến thời_kỳ kháng Nhật hải_quân bị phá_huỷ hầu_như hoàn_toàn phải đến khi tiếp_nhận tàu từ Nhật_Bản Hoa_Kỳ và Anh Quốc sau chiến_tranh mới dần mở_rộng biên_chế từ đó trở đi đối_tượng giao_lưu chủ_yếu là Hoa_Kỳ Không_quân Trung_Hoa_Dân_Quốc ban_đầu là Cục Hàng_không thành_lập tại Đại_Sa_Đầu của Quảng_Châu đương_thời chỉ có ba chiếc máy_bay và hai chiếc máy_bay huấn_luyện JN 4 Jenny_Năm 1927 Chính_phủ Quốc_dân thành_lập Hàng không xứ đến năm 1928 thì đổi thành Hàng không sảnh chia thành 4 đội tổng_cộng có 24 chiếc máy_bay Sau Bắc phạt quốc_tế bãi_bỏ cấm_vận vũ_khí áp_đặt liên_tục trong 10 năm với Trung_Quốc Từ năm 1934 trở đi Chính_phủ Nam_Kinh hợp_tác cùng Công_ty Curtiss_Wright của Hoa_Kỳ lập xưởng chế_tạo máy_bay trung_ương và bắt_đầu nhập_khẩu linh_kiện lắp_ráp máy_bay Thời_kỳ đầu Không_quân Trung_Hoa_Dân_Quốc sử_dụng Hawk_II và Hawk_III đều do Hoa_Kỳ sản_xuất Từ năm 1937 đến năm 1941 Không_quân Liên_Xô cung_cấp cho Chính_phủ Quốc_dân một lượng lớn I 15 I 16 SB 3 đồng_thời Đội tình_nguyện hàng_không Liên_Xô tham_gia tác_chiến kháng Nhật_Tỷ lệ chiến_đấu_cơ Hoa_Kỳ trong không_quân từng suy_giảm song sau khi Liên_Xô rút viện_trợ vào năm 1941 chính_phủ lại bắt_đầu sử_dụng nhiều các loại máy_bay của Hoa_Kỳ Ngoài_ra sau khi kháng_chiến kết_thúc Chính_phủ Quốc_dân từng tiếp_nhận một tốp Mosquito do Anh thiết_kế Canada sản_xuất Trường quân_sự Trường sĩ_quan lục_quân Bảo_Định là học_viện quân_sự được thành_lập sớm nhất quy_mô lớn nhất chương_trình chính_quy nhất trong lịch_sử giáo_dục quân_sự cận_đại Trung_Quốc Từ năm 1912 đến năm 1923 tổng_cộng đào_tạo 9 khoá với hơn 6300 người tốt_nghiệp trong đó không ít người về sau trở_thành giảng_viên Trường quân_sự Hoàng_Phố đồng_thời có hơn 1700 người tốt_nghiệp từ đây trở_thành tướng_quân Trường sĩ_quan lục_quân Trung_Hoa_Dân_Quốc được thành_lập vào năm 1924 là kết_quả của Quốc_Cộng hợp_tác lần thứ nhất được dời đến Nam_Kinh sau Bắc phạt sau khi chiến_tranh kháng Nhật bùng_phát lại dời đến Thành_Đô đại_bộ_phận học_viên tốt_nghiệp trong thời_kỳ từ 1949 về trước đều từng tham_gia Bắc phạt chiến_tranh kháng Nhật hay nội_chiến với cộng_sản Ngày 17 tháng 10 năm 1933 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc thành_lập Đại_học Hồng binh Công_Nông Trung_Quốc tại Thuỵ_Kim sau Trường_chinh thì hợp_nhất cùng Trường Chính_trị Quân_sự Hồng_quân Thiểm_Bắc thành Trường Hồng_quân Công_Nông Tây_Bắc về sau phát_triển thành Đại_học Hồng_quân kháng Nhật_Tây_Bắc của nước Cộng_hoà Nhân_dân Xô_viết Trung_Hoa_Tháng 4 năm 1937 trường này đổi tên thành Đại_học Quân_Chính kháng Nhật_Nhân dân Trung_Quốc Thời_kỳ đầu lập_quốc Trung_Hoa_Dân_Quốc kế_thừa một_số trường huấn_luyện hải_quân của triều_đình Thanh tuy_nhiên do nhân_tố quân_phiệt cát_cứ nên năng_lực chiến_hạm bị phân_tán đến thời_kỳ Chính_phủ Nam_Kinh thống_nhất thì hiện_tượng đấu_tranh nội_bộ giữa các phe_phái và tỉnh cực_kỳ nghiêm_trọng Việc chiến_tranh bùng_phát ở mức_độ nhất_định cũng là cơ_hội để Chính_phủ Quốc_dân chỉnh_đốn do chiến_hạm bị quân Nhật tiêu_diệt để mất khu_vực duyên_hải nên toàn_bộ lực_lượng hải_quân chuyển đến Tứ_Xuyên đơn_vị huấn_luyện hải_quân chỉ còn lại Trường Hải_quân Mã_Vĩ Phúc_Châu do Mân hệ nắm giữ Cơ_cấu đào_tạo không_quân của Trung_Hoa_Dân_Quốc bắt_đầu sớm nhất vào năm 1913 khi Chính_phủ Bắc_Dương cho lập Trường Hàng_không Nam_Uyển hoạt_động tổng_cộng được 15 năm đào_tạo được 4 khoá với tổng_cộng 158 học_viên phi_hành Năm 1924 Tôn_Trung_Sơn sáng_lập Trường Phi_cơ Quân_sự tại Quảng_Châu lựa_chọn 8 người tốt_nghiệp Trường quân_sự Hoàng_Phố đi học_tập phi_hành Năm 1929 Chính_phủ Quốc_dân lập ban hàng không thuộc Trường sĩ_quan lục_quân Trung_ương tại Nam_Kinh_Năm 1932 ban này đổi tên thành Trường Hàng_không Chính_phủ Quốc_dân địa_điểm tại Hàng Châu Sau khi hành chiến bùng_phát trường chuyển đến Côn_Minh đến năm 1938 thì chính_thức được đặt tên là Trường Sĩ_quan Không_quân sau kháng_chiến trường trở về Hàng Châu_Kinh_tế Phát_triển kinh_tế Sau khi thành_lập Trung_Hoa_Dân_Quốc Tôn_Trung_Sơn đề_xuất doanh_nghiệp cứu_quốc có không ít Hoa_kiều kinh_doanh tại Nhật_Bản mời kỹ_sư Nhật_Bản đến Trung_Quốc mở nhà_máy diêm song các nhà_máy này phải dựa vào kỹ_thuật máy_móc nguyên_liệu của Nhật_Bản để sản_xuất Năm 1920 Lưu_Hồng_Sinh lập ra xưởng diêm Hồng_Sinh_Tô_Châu Năm 1927 diêm Thuỵ_Điển bán_phá_giá tại Trung_Quốc xưởng diêm Hồng_Sinh khó_khăn trong cạnh_tranh do_đó liên_hiệp cùng hai doanh_nghiệp dân_tộc khác để hợp_thành Công_ty Cổ_phần hữu_hạn diêm Đại_Trung_Hoa_Thượng Hải_Năm 1931 Công_ty diêm Đại_Trung_Hoa một năm sản_xuất 150 nghìn hộp diêm đương_thời là doanh_nghiệp diêm dân_tộc có quy_mô lớn nhất toàn_quốc Tháng 5 năm 1933 sản_phẩm của Công_ty diêm Đại_Trung_Hoa được trưng_bày tại Triển_lãm thế_giới Chicago diêm chất_lượng cao và hộp diêm giàu đặc_sắc văn_hoá phương đông khiến cho rất nhiều khách tham_quan khâm_phục ngành công_nghiệp diêm Trung_Quốc Sau khi Nhật_Bản xâm_chiếm Trung_Quốc Công_ty diêm Đại_Trung_Hoa bị quân Nhật xác_định là tài_sản của địch nên bị thực_thi quân_quản Công_ty buộc phải ngừng sản_xuất Năm 1912 Phương_Dịch_Tiên lập ra Công_nghiệp xã Hoá_học Trung_Quốc là công_xưởng hoá_phẩm có quy_mô lớn nhất Trung_Quốc đương_thời sản_xuất hương muỗi Tam_Tinh nổi_tiếng toàn_quốc kem đánh răng Tam_Tinh là loại kem đánh răng đầu_tiên của Trung_Quốc xà_phòng giặt hiệu Tiễn_Đao cạnh_tranh với sản_phẩm công_nghiệp_nhẹ của ngoại_quốc được tán_tụng là quốc hoá đại_vương Ngày 25 tháng 7 năm 1940 Phương_Dịch_Tiên bị đặc_vụ của Nhật sát_hại Năm 1915 Tổng_thống_Viên Thế_Khải mời kỹ_sư quân_sự từ các quốc_gia như Đức Đan_Mạch giao_ước mua máy_móc chế_tạo từ công_xưởng quân_sự tại bang Connecticut_Hoa_Kỳ để thành_lập xưởng vũ_khí Củng_Huyện_Năm 1919 xưởng này chính_thức đi vào sản_xuất là một trong bốn xưởng vũ_khí lớn tại Trung_Quốc đương_thời Năm 1938 xưởng vũ_khí Củng_Huyện bị máy_bay Nhật_Bản oanh_tạc phải ngưng hoạt_động hoàn_toàn Năm 1921 Phụng hệ quân_phiệt Trương_Tác_Lâm hạ_lệnh thiết_lập xưởng quân_giới Phụng_Thiên_Tháng 4 năm 1922 xưởng này đổi tên thành xưởng vũ_khí Đông_Tam_Tỉnh là xưởng vũ_khí có quy_mô lớn nhất toàn_quốc vào đương_thời Năm 1931 xưởng chế_tạo thử_nghiệm thành_công súng_trường tự_động 10 viên song sau sự_kiện ngày 18 tháng 9 năm 1931 thì bị quân Nhật chiếm_lĩnh Ngày 2 tháng 12 năm 1948 xưởng vũ_khí Thẩm_Dương bị Đảng Cộng_sản Trung_Quốc tiếp_thu trở_thành trung_tâm sản_xuất súng cầm tay lớn nhất đương_thời Năm 1919 Công_ty cổ_phần hữu_hạn quặng sắt Long_Yên do chính_phủ và tư_nhân hợp_tác được thành_lập sau đó quyết_định lập xưởng luyện gang tại Thạch_Cảnh_Sơn_Bắc Kinh_Đầu năm 1922 xưởng luyện gang Thạch_Cảnh_Sơn đã xây_dựng được 2 lò nung sắt 250 tấn 4 lò hơi công_trình đã hoàn_thành được 80 song do thiếu vốn nên buộc phải ngừng xây_dựng Sau năm 1938 Công_ty Hưng_Trung do Nhật_Bản khống_chế đã chiếm_lĩnh xưởng luyện gang Thạch_Cảnh_Sơn biến nó thành căn_cứ gang_thép hậu_phương của quân Nhật_Từ năm 1919 đến năm 1949 xưởng gang_thép Thạch_Cảnh_Sơn sản_xuất được 286 000 tấn sản_phẩm Từ năm 1931 đến năm 1936 tốc_độ tăng_trưởng của ngành công_nghiệp Trung_Quốc đạt 9 3 tình_hình kinh tê xã_hội xuất_hiện xu_thế phát_triển sôi_nổi Giá_trị sản_lượng công_nông_nghiệp của Trung_Quốc đạt mức cao nhất cho đến thời_điểm đó Thời_kỳ này ngành điện_lực mỗi năm tăng_trưởng 9 4 ngành than_đá đạt 7 ngành xi_măng đạt 9 6 ngành thép đạt 40 Trên phương_diện nông_nghiệp tiến_hành xây_dựng nông_thôn với ba chủ_thể lớn là hương_thôn tự_trị hợp_tác_xã và bình_quân giáo_dục cung_cấp lượng lớn nguyên_vật_liệu và thực_vật đồng_thời bắt_đầu tiếp_nhận chế_độ kinh_tế hiện_đại do thị_trường điều_khiển Cải_cách tiền_tệ Sau khi thành_lập Trung_Hoa_Dân_Quốc lập_tức thi_hành nghiêm_ngặt cải_cách kinh_tế thống_nhất tiền_tệ cải_cách tình_trạng hỗn_loạn của chế_độ_tiền_tệ từ thời Thanh mạt Năm 1912 và 1913 Bộ Tài_chính Trung_Hoa_Dân_Quốc từng hai lần thiết_lập Uỷ_ban chế_độ_tiền_tệ thảo_luận vấn_đề tiền_tệ của quốc_gia song không đạt kết_quả Ngày 7 tháng 2 năm 1914 chính_phủ công_bố Điều_lệ Quốc tệ quy_định Trung_Quốc sử_dụng bản_vị bạc dùng đồng_bạc làm quốc tệ Tháng 12 năm 1914 và tháng 2 năm 1915 lần_lượt Tổng xưởng sản_xuất tiền Thiên_Tân và Xưởng sản_xuất tiền Giang_Nam bắt_đầu đúc tiền_bạc mới có giá_trị 1 nguyên Năm 1935 Chính_phủ Quốc_dân ban_hành pháp_định mới kết_thúc gần 500 năm Trung_Quốc sử_dụng chế_độ bản_vị bạc Năm 1918 sở Giao_dịch chứng_khoán đầu_tiên của Trung_Quốc được thành_lập tại Bắc_Kinh_Năm 1927 Chính_phủ định_đô tại Nam_Kinh trung_tâm phát_hành công_trái cũng dời theo sở_giao_dịch chứng_khoán Bắc_Bình bị mất ưu_thế tình_hình kinh_doanh xấu đi Sau khi Chiến_tranh kháng Nhật bùng_phát toàn_diện Sở_giao_dịch chứng_khoán Bắc_Bình ngừng làm_việc vào đầu năm 1939 Chính_phủ Quốc_dân phát_hành lượng lớn pháp tệ khiến Trung_Quốc lâm vào siêu lạm_phát Lượng phát_hành tiền_tệ từ 556 9 tỷ năm 1945 năm 1946 tăng lên hơn 8 2 nghìn tỷ nguyên năm 1948 tăng lên 660 nghìn tỷ Năm 1947 phát_hành tiền_giấy mệnh_giá cao nhất là 50 nghìn trong năm 1948 đạt đến 180 triệu Tháng 8 năm 1948 Chính_phủ Quốc_dân thi_hành cải_cách chế_độ_tiền_tệ sử_dụng kim viên khoán mới phát_hành để thay_thế cho pháp tệ kết_quả là trong vòng 10 tháng mệnh_giá kim viên khoán tăng đến 10 triệu giảm giá_trị hơn 20 nghìn lần khiến dân_chúng Đại_lục tổn_thất cực lớn về kinh_tế ngân_hàng tỉnh Tân_Cương thậm_chí còn phát_hành tiền_giấy mệnh_giá 6 tỷ Tháng 7 năm 1949 Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc phát_hành ngân viên khoán để thay_thế kim viên khoán đã gần như mất hết giá_trị Trong khi đó tình_hình chính_trị tại Đại_lục có biến_động ngân viên khoán do_đó cũng sụt_giá mạnh cuối_cùng bị Nhân_dân_tệ do Đảng Cộng_sản Trung_Quốc phát_hành thay_thế Trong khi đó Đài_tệ do Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc phát_hành tại Đài_Loan cũng sụt_giá mạnh gây nên siêu lạm_phát do_đó trong tháng 6 năm 1949 Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc phải phát_hành Tân_Đài_tệ để thay_thế Cơ_sở_hạ_tầng Năm 1933 tổng chiều dài đường điện_thoại toàn_quốc là trên 14 800 km đến năm 1936 tăng lên đến hơn 48 000 km Ngành đường_sắt phát_triển trên cơ_sở từ thời Thanh_đồng thời tiếp_tục mở_rộng Từ năm 1927 đến năm 1937 Chính_phủ Quốc_dân tổng_cộng xây_dựng 3 793 km đường_sắt Sau khi kết_thúc đại_chiến vào năm 1945 toàn_quốc có ước_tính có 30 190 km gồm cả các đoạn được xây_dựng trên lãnh_thổ từng bị Nhật chiếm_đóng Năm 1928 Bộ Giao_thông khởi_thảo kế_hoạch công lộ toàn_quốc lấy Lan_Châu làm trung_tâm công lộ phân_công lộ toàn_quốc thành ba loại là quốc đạo tỉnh đạo huyện đạo dự_kiến hoàn_thành trong 10 năm Năm 1928 toàn_quốc tổng_cộng có 29 127 km công lộ Chính_phủ Quốc_dân đưa xây_dựng công lộ vào hàng chính_yếu trong xây_dựng kinh_tế quốc_gia Tháng 5 năm 1932 Ban trù_bị Uỷ_ban Kinh_tế toàn_quốc nhận nhiệm_vụ giám_sát xây_dựng công lộ liên_kết ba tỉnh Giang_Tô_Chiết_Giang_An_Huy_Đến cuối tháng 6 năm 1936 các tỉnh hoàn_thành công lộ liên_kết tổng_cộng dài hơn 21 000 km trên 30 000 km công lộ có_thể qua_lại Từ năm 1935 đến năm 1936 xây_dựng công lộ Tây_An_Lan_Châu ước_tính dài 700 km công lộ Bảo_Kê Hán_Trung dài hơn 250 km công lộ Hán_Trung_Thất_Bàn Quan dài hơn 150 km Đến cuối năm 1936 toàn_quốc tổng_cộng có 108 117 km công lộ mạng_lưới công lộ Trung_Quốc hoàn_thành về cơ_bản Trước khi bùng_phát chiến_tranh kháng Nhật_Chính phủ Quốc_dân xây_dựng được 80 000 km công lộ tạo điều_kiện cho kinh_tế Trung_Quốc phát_triển Khoa_học và Kỹ_thuật Do tình_trạng quân_phiệt cát_cứ cùng với các cường_quốc phương Tây cướp_đoạt tài_sản vật_chất tại các tô_giới cộng thêm Nhật_Bản xâm_chiếm và Quốc_Cộng nội_chiến khoa_học_kỹ_thuật Trung_Hoa_Dân_Quốc phát_triển chậm_chạp Năm 1912 Chiêm_Thiên_Hựu mở Hội Kỹ_sư Trung_Sơn với trụ_sở tại Quảng_Châu đến năm 1949 toàn_quốc có tổng_cộng 150 đoàn_thể khoa_học_kỹ_thuật Năm 1928 Chính_phủ Quốc_dân cho lập Viện Nghiên_cứu Trung_ương Thái_Nguyên Bồi đảm_nhiệm chức_vụ viện trưởng đầu_tiên đồng_thời lập ra chế_độ bình_nghị học_thuật và chế_độ viện_sĩ tổng_cộng có 81 viện_sĩ Đồng_thời kỳ Viện Nghiên_cứu Bắc_Bình và Viện Khoa_học Tây bộ Trung_Quốc và các viện khoa_học địa_phương khác được lập ra một_số đại_học lập viện nghiên_cứu Năm 1930 Viện Nghiên_cứu Trung_ương lập ra các sở nghiên_cứu vật_lý hoá_học công_trình địa_chất thiên_văn đặt cơ_sở cho khoa_học_kỹ_thuật Trung_Quốc đại_lục và Đài_Loan Trong lĩnh_vực toán_học Trung_Hoa_Dân_Quốc có một_số nhà toán_học kiệt_xuất phải kể đến như Trần_Kiến_Công_Tô Bộ Thanh_Hoa_La_Canh Ngô_Hữu_Huấn là người tiên_phong và khai_sáng vật_lý_học cận_đại Trung_Quốc Đại_biểu của lĩnh_vực hoá_học là Hầu_Đức_Bảng nhờ ông mà kỹ_thuật sản_xuất kiềm của Trung_Quốc đứng hàng_đầu thế_giới Năm 1926 ông chế_tạo được natri cacbonat đầu_tiên tại châu_Á lấy hồng tam_giác làm thương_hiệu giành giải vàng tại Triển_lãm thế_giới Philadelphia tại Hoa_Kỳ Triển_lãm thương_phẩm quốc_tế Thuỵ_Sĩ Năm 1939 Hầu_Đức_Bảng phát_minh cách chế kiềm liên_hiệp Trúc_Khả_Trinh là người tiên_phong trong lĩnh_vực khí_tượng_học Trung_Quốc sáng_lập khí_tượng_học hiện_đại Trung_Quốc Lý_Tứ_Quang là đại_biểu cho giới địa_chất_học Trung_Quốc ông từng theo học tại Nhật_Bản học_tập đóng thuyền muốn đóng_tàu cần có sắt thép ông lại sang Anh học_tập địa_chất_học nhằm tìm_kiếm quặng sắt Thập_niên 1920 ông đề_xuất lý_luận địa_chất_lực học nhờ đó tại các địa_phương phát_hiện tài_nguyên dầu_mỏ phủ_định luận_điểm Trung_Quốc nghèo dầu của giới khoa_học phương Tây_Trên phương_diện kiến_trúc học Mao_Dĩ_Thăng thiết_kế và kiến_tạo cầu Tiền_Đường Giang là cầu hai tầng đường_bộ và đường_sắt đầu_tiên của Trung_Quốc Lương_Tư_Thành_Lâm_Huy_Nhân kế_thừa và phát_triển phong_cách kiến_trúc dân_tộc truyền_thống Trung_Quốc Xã_hội Nhân_khẩu Thời_kỳ 1911 1936 nhân_khẩu Trung_Quốc tăng từ 410 triệu lên 530 triệu mỗi năm tăng_trưởng 1 03 Mặc_dù trong thời_kỳ kháng_chiến chống Nhật từng xuất_hiện giảm dân_số do chiến_tranh song đến cuối năm 1949 vẫn đạt 540 triệu Từ thời_kỳ Dân_quốc mô_hình nhân_khẩu Trung_Quốc bắt_đầu chuyển_biến từ thời_đại truyền_thống tỷ_suất sinh cao tỷ_suất tử cao tỷ_suất tăng_trưởng thấp sang tỷ_suất sinh cao tỷ_suất tử thấp tỷ_suất tăng_trưởng cao_nguyên nhân là tiến_bộ kinh_tế xã_hội và y_học thời_kỳ Dân_quốc Do chiến loạn nên khả_năng kháng_cự tai_hoạ của xã_hội giảm_sút thiên_tai nhân hoạ gây nên lượng lớn người tử_vong phi tự_nhiên Cải_cách giáo_dục Năm 1912 Chính_phủ Bắc_Dương công_bố Học_chế Nhâm_Tý_Quý_Sửu phân thành ba giai_đoạn là giáo_dục sơ_đẳng 7 năm giáo_dục trung đẳng 4 năm và giáo_dục cao_đẳng đại_học là 6 7 năm giáo_dục chuyên_môn là 4 năm Tháng 11 năm 1922 Chính_phủ Bắc_Dương ban_hành Học_chế Nhâm_Tuất đánh_dấu xác_lập thể_chế giáo_dục hiện_đại tại Trung_Quốc Thời_kỳ Chính_phủ Bắc_Dương chính_phủ mô_phỏng chế_độ giáo_dục của Nhật_Bản thiết_lập lượng lớn trường chuyên_môn và đại_học đơn khoa Sau khi Chính_phủ Quốc_dân Bắc phạt chế_độ giáo_dục của Hoa_Kỳ trở_thành chủ lưu Những năm đầu Dân_quốc số trường Cơ_Đốc_giáo tại Trung_Quốc đạt đến sáu nghìn số học_sinh theo học đạt ba trăm nghìn Về sau_này do chủ_nghĩa dân_tộc dâng cao Trung_Quốc nổ ra phong_trào ngăn_chặn các trường Cơ_Đốc_giáo sau khi Chính_phủ Quốc_dân thành_lập các trường Cơ_Đốc_giáo phải đăng_ký với Bộ Giáo_dục không được ép_buộc học chương_trình tôn_giáo hay cưỡng_chế tín_ngưỡng và lễ_bái tôn_giáo Đến thời_kỳ năm 1948 ngoại_trừ Nội_Ngoại Mông_Cổ Hắc_Long_Giang_Ninh Hạ_Hà_Bắc_Thanh Hải_Tây_Tạng_Tân Cương các tỉnh_thành khác đều có một đại_học tổng_hợp quốc_lập Sau sự_kiện 18 tháng 9 năm 1931 khu_vực Đông_Bắc thực_thi giáo_dục Nhật_Bản_hoá tuyệt_đại_bộ_phận giáo_viên là người Nhật_Bản dùng tiếng Nhật giảng_dạy các trường trung tiểu_học mỗi ngày phải bái_vọng Hoàng_đế Mãn_Châu_Quốc và Thiên hoàng Nhật_Bản học_sinh phải đọc thuộc_lòng bằng tiếng Nhật_Quốc dân huấn Năm 1918 Bộ Giáo_dục công_bố một phương_án chữ_cái chú_âm tiếng Hán gồm 37 chữ_cái dù đây không phải là một phương_án latinh hoá trực_tiếp song_phương pháp dùng dấu_hiệu để biểu_thị thanh_điệu được duy_trì đến phương_án bính âm tiếng Hán hiện_nay Năm 1928 Bộ Giáo_dục công_bố phương_án bính âm latinh hoá thứ nhất chữ La_Mã_Quốc ngữ đặc_điểm là dùng chữ_cái để biểu_thị thanh_điệu Năm 1935 Bộ Giáo_dục công_bố bảng chữ giản thể phê_chuẩn lần thứ nhất tổng_cộng có 324 chữ Tuy_nhiên lần giản hoá này gây ra náo_động lớn Viện trưởng Khảo_thí viện Đới_Quý_Đào đặc_biệt phản_đối Tháng 2 năm 1936 Bộ Giáo_dục theo mệnh_lệnh của Hành_chính viện ra_lệnh tạm hoãn thi_hành phương_án chữ giản thể Hoạt_động xã_hội Sau Cách_mạng Tân_Hợi với việc chế_độ_chuyên_chế sụp_đổ báo_chí tư_nhân tại Trung_Quốc bước vào một thời_kỳ phát_triển thịnh_vượng Năm 1913 toàn_quốc có hơn 500 tờ báo mức_độ tự_do ngôn_luận tương_đối phát_triển Sau khi Tống_Giáo_Nhân bị sát_hại vào năm 1913 do giới tin_tức tường_thuật sâu_sắc khiến Chính_phủ Bắc_Dương rất bất_mãn Do_đó_Viên Thế_Khải tiến_hành cấm_chỉ và chỉnh_đốn ngành báo toàn_quốc khiến lượng lớn ký_giả gặp hoạ ngành báo tiêu_điều sự_kiện được gọi là Quý_Sửu báo tai Trước khi Chiến_tranh Thái_Bình_Dương bùng_phát vào năm 1941 lần_lượt phát_hành tại Trùng_Khánh hơn 200 báo dân_doanh thông_tấn_xã trừ Tân_Hoa nhật_báo và Tạp_chí Quần_chúng của Đảng Cộng_sản còn có Quốc_dân công_báo Thời_sự tân_báo Tây_Nam nhật_báo cùng vô_số báo_chí không_chỉ được tự_do trong các vấn_đề kinh_tế và dân_sinh mà trong vấn_đề chính_trị cũng không chịu hạn_chế Thậm_chí đến sau khi nội_chiến bùng_phát vào nửa cuối năm 1946 do trên danh_nghĩa đang tiến_hành đàm_phán nên Chính_phủ Quốc_dân vẫn cho_phép Tân_Hoa nhật_báo phát_hành tại khu_vực họ kiểm_soát Phong_trào xã_hội trong lịch_sử cận_đại Trung_Quốc phần_nhiều bắt_nguồn từ tình_cảm_chủ_nghĩa dân_tộc Phong_trào chính_trị trọng_yếu thời_kỳ Trung_Hoa_Dân_Quốc tại Đại_lục là Phong_trào Ngũ_Tứ năm 1919 do thanh_niên học_sinh làm chủ nhằm kháng_nghị Chính_phủ Bắc_Dương yếu_kém về ngoại_giao một trong những khẩu_hiệu nổi_danh nhất là ngoại tranh quốc quyền nội trừng quốc tặc Ngày 30 tháng 5 năm 1925 tại các nơi như Thanh_Đảo_Thượng_Hải bùng_phát Phong_trào Ngũ_Tạp kháng_nghị xưởng bông sợi Nhật_Bản sa_thải và hành_hung phi_pháp công_nhân có 13 người tử_vong do bị trấn_áp Ngày 18 tháng 3 năm 1926 Quốc_dân đảng và Cộng_sản đảng cùng phát_động phong_trào phản_đế tại Bắc_Kinh yêu_cầu phế trừ tất_cả điều_ước bất_bình_đẳng bị Chính_phủ Bắc_Dương trấn_áp bằng vũ_lực Ngày 9 tháng 12 năm 1935 Đảng Cộng_sản Trung_Quốc thông_qua Bắc_Bình học liên phát_động Phong_trào 9 tháng 12 yêu_cầu đình_chỉ nội_chiến nhất_trí kháng Nhật_Tháng 2 năm 1946 học_sinh Trung_Quốc kháng_nghị Liên_Xô xâm_phạm chủ_quyền Trung_Quốc gọi là Phong_trào phản Xô_Các phong_trào cải_cách trong thời_kỳ này có phong_trào cải_tạo hí_kịch Trung_Quốc năm 1926 do phần_tử tri_thức phát_động yêu_cầu phát_triển hí_kịch mang đặc_sắc dân_tộc Trung_Quốc Từ năm 1934 đến năm 1949 Chính_phủ Trung_Hoa_Dân_Quốc phát_động phong_trào giáo_dục công_dân đề_xướng kỷ_luật phẩm đức trật_tự ngăn_nắp Hội Hiệp tiến Thể_dục Toàn_quốc Trung_Hoa được thành_lập vào ngày 24 tháng 8 năm 1924 năm 1931 được Uỷ_ban Olympic_Quốc_tế thừa_nhận là Uỷ_ban Olympic_Trung_Quốc_Năm 1932 vận_động_viên người Đông_Bắc_Lưu_Trường Xuân cự_tuyệt đại_diện cho Mãn_Châu_Quốc mà đại_diện cho Trung_Hoa_Dân_Quốc tham_gia Thế_vận_hội cũng là lần đầu_tiên Trung_Quốc tham_gia Thế_vận_hội Đến Thế_vận_hội 1936 Trung_Hoa_Dân_Quốc chính_thức tổ_chức đội đại_biểu quy_mô lớn sang Berlin_Đức thi_đấu 7 môn Trong Thế_vận_hội 1948 tại Luân_Đôn đoàn đại_biểu Trung_Quốc tham_gia thi_đấu 5 môn Văn_hoá Tư_tưởng Phong_trào Tân_văn_hoá nảy_sinh vào những năm đầu Dân_quốc có ảnh_hưởng sâu_rộng đến văn_hoá Trung_Quốc đánh_dấu giới tri_thức Trung_Quốc phá vỡ chủ_nghĩa Trung_Quốc trung_tâm phủ_nhận giá_trị văn_hoá tự_thân đồng_nhất văn_hoá phương Tây với chế_độ_dân_chủ cộng_hoà hướng tới chủ_nghĩa châu_Âu trung_tâm Văn_hoá truyền_thống Trung_Quốc phải chịu sự cạnh_tranh chưa từng có với Tây_học Do ảnh_hưởng của Phong_trào Tân_văn_hoá phái cấp_tiến mà đại_biểu là Trần_Độc_Tú đề_xướng dân_chủ và khoa_học phê_phán văn_hoá truyền_thống truyền_bá tư_tưởng chủ_nghĩa Marx phái ôn_hoà với đại_biểu là Hồ Thích lại phản_đối chủ_nghĩa Marx ủng_hộ phong_trào Bạch_thoại văn chủ_trương lấy chủ_nghĩa_thực_dụng thay_thế học_thuyết Nho_gia Đầu năm 1912 Trung_Hoa_Dân_Quốc ban_bố một loạt lệnh cải_cách văn_hoá như cấm_chỉ bó chân phế_bỏ nghi_thức quỳ bái đình_chỉ trường_học giáo_dục đọc kinh Văn_học Đến cuối thập_niên 1910 các tác_gia và học_giả phát_động một phong_trào cải_cách văn_học và ngữ_văn phản_đối văn_ngôn văn đề_xướng Bạch_thoại văn Hồ Thích phát_biểu về cải_cách văn_học trong Tân_thanh_niên số tháng 1 năm 1917 đề_xuất tám chủ_trương như không mô_phỏng cổ_nhân không tránh tục từ tục_ngữ đồng_thời nhận_định văn_học Bạch_thoại là dòng chính của văn_học Trung_Quốc Phong_trào Tân_văn học phê_phán triệt_để văn_học phong_kiến khai_sáng thế_hệ văn_học mới xúc_tiến hình_thành hội nghiên_cứu văn_học sáng_tạo xã và các đoàn_thể tân_văn học khác đột_ngột xuất_hiện lượng lớn tiểu_thuyết_gia hí_kịch_gia thi_nhân tạp_văn_gia kiệt_xuất Tháng 5 năm 1942 Mao_Trạch_Đông tại Hội toạ_đàm văn_nghệ Diên_An có phát_biểu đề_xướng văn_nghệ can_dự chính_trị vì công_nông_binh phục_vụ có ảnh_hưởng sâu_rộng đối_với phát_triển văn_nghệ sau_này Thập_niên Diên_An 1940 đại_biểu của văn_học cộng_sản là Tiểu_Nhị_Hắc kết_hôn của Triệu_Thụ_Lý_Thái_dương chiếu tại Tang_Can hà thượng của Đinh_Linh_Bạo phong sậu vũ của Chu_Lập_Ba_Bạch mao nữ của Hạ_Kính_Chi và Đinh_Nghị_Nghệ thuật Thời_kỳ Dân_quốc các tài_năng nghệ_thuật liên_tục xuất_hiện Thời_kỳ đầu Dân_quốc trong lĩnh_vực âm_nhạc chủ_yếu là đề_tài thể_hiện kháng_cự Nhật_Bản xâm_lược như Nghĩa_dũng quân tiến_hành khúc của Điền_Hán_Niếp_Nhĩ Hoàng_Hà đại_hợp_xướng của Tiển_Tinh_Hải_Hoạ_sĩ tranh_thuỷ_mặc nổi_tiếng thời_kỳ đầu Dân_quốc Từ_Bi Hồng giỏi về vẽ ngựa kỹ_thuật dung_hợp từ Trung_Quốc và phương Tây_Tề_Bạch_Thạch thì dung_hợp tranh_thuỷ_mặc truyền_thống và hội_hoạ dân_gian giỏi về vẽ tôm hoa chim cá Từ thập_niên 1920 đến thập_niên 1940 tổng_cộng có 18 bộ phim trong nước đi ra thế_giới trong đó Ngư quang khúc của đạo_diễn nổi_tiếng Thái_Sở_Sinh năm 1934 được giải_thưởng tại Liên_hoan Điện_ảnh Quốc_tế Moskva_Ngôi sao điện_ảnh Trung_Quốc thập_niên 1930 có Hồ_Điệp Nguyễn_Linh_Ngọc_Kim Diễm_Trần_Yến_Yến Vương_Nhân_Mỹ và những người khác Lịch và các ngày lễ Trung_Hoa_Dân_Quốc sau khi thành_lập đã phế_bỏ lịch Tuyên_Thống lấy Dân_quốc làm lịch quốc_gia Phương_thức lịch này lấy năm 1912 theo Tây_lịch tức năm lập_quốc là năm đầu_tiên ngày_tháng và quy_tắc nhuận đồng_nhất với Tây_lịch Sau khi nước Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa thành_lập Đại_lục dừng sử_dụng lịch Dân_quốc chỉ sử_dụng năm theo Tây_lịch Tuy_nhiên khu_vực Đài_Loan do Trung_Hoa_Dân_Quốc thống_trị tiếp_tục sử_dụng lịch Dân_quốc cho đến nay Xem thêm BULLET Ngũ tộc cộng_hoà BULLET Chủ_nghĩa_Tam_Dân Đọc thêm BULLET Bergere_Marie_Claire_Sun Yat_Sen 1998 480pp Standard biography BULLET Boorman_Howard_L ed Biographical_Dictionary of Republican_China_Vol_I IV and Index 1967 1979 600 short scholarly biographies excerpt and text search BULLET Dreyer_Edward_L_China at War 1901 1949 1995 422 pp BULLET Eastman_Lloyd_Seeds of Destruction_Nationalist_China in War and Revolution 1937 1945 1984 BULLET Eastman_Lloyd et al The_Nationalist_Era in China 1927 1949 1991 BULLET Ebrey_Patricia 1996 Surnames and Han_Chinese_Identity in Melissa_J_Brown_Negotiating Ethnicities in China and Taiwan_Berkeley_CA_University of California_Press_BULLET_Edmondson Robert 2002 The_February 28 Incident and National_Identity in Stephane_Corcuff_Momories of the Future_National_Identity_Issues and the Search for a New_Taiwan_New_York M E Sharpe_BULLET_Fairbank_John K ed The_Cambridge_History of China_Vol 12 Republican_China 1912 1949 Part 1 1983 1001 pp BULLET Fairbank_John_K and Feuerwerker_Albert eds The_Cambridge_History of China_Vol 13 Republican_China 1912 1949 Part 2 1986 1092 pp BULLET Fogel_Joshua_A_The Nanjing_Massacre in History and Historiography 2000 BULLET Gordon_David_M_The China_Japan_War 1931 1945 The_Journal of Military_History v70 1 2006 137 182 Overview of important books and interpretations online BULLET Hsiung_James_C and Steven I_Levine eds China s Bitter_Victory_The_War with Japan 1937 1945 1992 essays by scholars Questia online edition by subscription BULLET Hsi sheng Ch i Nationalist_China at War_Military_Defeats and Political_Collapse 1937 1945 1982 BULLET Mitter_Rana_Forgotten_Ally China s World_War_II 1937 1945 Boston_Houghton_Mifflin_Harcourt 2013 BULLET Manthorpe_Jonathan 2008 Forbidden_Nation_A_History of Taiwan_Palgrave_Macmillan_BULLET Mitter_Rana_A_Bitter Revolution_China s Struggle with the Modern_World_Oxford_New York_Oxford_University_Press 2004 BULLET Hung_Chang tai War and Popular_Culture_Resistance in Modern_China 1937 1945 1994 complete text online free BULLET Lary_Diana_The_Chinese People at War_Human_Suffering and Social_Transformation 1937 1945 2010 BULLET Rubinstein_Murray_A ed Taiwan_A_New_History 2006 560pp BULLET Shiroyama_Tomoko_China during the Great_Depression_Market_State and the World_Economy 1929 1937 2008 BULLET Singh_Gunjan_Kuomintang_Democratization and the One_China_Principle in Sharma_Anita_Chakrabarti_Sreemati Taiwan_Today_Anthem_Press pp 42 65 2010 BULLET Shuyun_Sun_The_Long March_The_True_History of Communist_China s Founding_Myth 2007 BULLET Taylor_Jay_The_Generalissimo Chiang_Kai shek and the Struggle for Modern_China 2009 BULLET Westad_Odd_Arne_Decisive Encounters_The_Chinese_Civil War 1946 1950 2003 413 pp A standard history BULLET Wilson_Richard_W_Learning_To_Be_Chinese_The Political_Socialization of Children in Taiwan 1970
Trung_Hoa_Dân_Quốc ( 1912 – 1949 )