Trận_Königgrätz_Trận_Königgrätz còn gọi là Trận_Sadowa hay Trận_Sadová theo tiếng Tiệp_Khắc là trận đánh then_chốt của cuộc Chiến_tranh Áo Phổ diễn ra vào ngày 3 tháng 7 năm 1866 và chấm_dứt bằng việc quân_đội Phổ do Vua_Wilhelm_I và Tổng_tham_mưu_trưởng Helmuth von Moltke chỉ_huy đánh_bại hoàn_toàn liên_quân Áo Sachsen do tướng Ludwig von Benedeck chỉ_huy Với quy_mô vượt mức trận Leipzig năm 1813 đây được xem là cuộc đọ sức lớn nhất của các lực_lượng quân_sự trong thế_giới phương Tây trước Chiến_tranh thế_giới thứ nhất với quy_mô vượt mức trận Leipzig năm 1813 Kết_quả trận này đã xác_định hoàn_toàn phần thắng của Phổ trong cuộc_chiến dù đây là diều trái_ngược với dự_đoán của đa_số dư_luận trước chiến_tranh Trận_Königgrätz còn được giới sử_học đánh_giá là một kiệt_tác chiến_trận khẳng_định ưu_thế vượt_trội về tổ_chức và trang_bị của quân_đội Phổ so với các nước khắc ở Bắc_Đức_Trận đánh xuất_phát từ một kế_hoạch của Bộ Tổng_tham_mưu Phổ đứng đầu là Moltke nhằm huy_động ba tập_đoàn_quân lớn hành_quân độc_lập từ nhiều hướng tập_kết về Königgrätz để bao_vây tiêu_diệt quân_đội Áo Sachsen Sau nhiều thắng_lợi ban_đầu quân Phổ áp sát phòng_tuyến chính của quân Áo gần Königgrätz_Trận đánh bùng_nổ khi quân Phổ thuộc Tập_đoàn_quân số 1 Thân_vương Friedrich_Karl chỉ_huy và Tập_đoàn_quân Elbe tướng Herwarth von Bittenfeld chỉ_huy xông lên phá trận Do tuyến điện_báo bị hỏng Tập_đoàn_quân số 2 Phổ do Thái_tử Friedrich_Wilhelm chỉ_huy còn xa chiến_trường mà_lại không nhận được lệnh tiến_công Đến trưa quân Áo với ưu_thế về quân_số và pháo_binh đã bẻ gãy cá mũi tấn_công của địch Cùng lúc đó các sứ_giả của Moltke cuối_cùng đã đưa được lệnh tới Tập_đoàn_quân số 2 khiến cánh quân này phải hành_quân gấp qua những đoạn đường lầy_lội và vào chiều họ đã nhập trận và đánh tan cánh phải mỏng_manh của địch Pháo_binh dự_bị của Quân_đoàn Vệ_binh Phổ do Vương tước Hohenhole chỉ_huy cũng nghiền nát trung_quân Áo Thừa_thắng vua Phổ_Wilhelm_I hạ_lệnh tổng_tấn_công trên mọi hướng Bị thiệt_hại gấp 6 lần địch và buộc phải hy_sinh lực_lượng pháo_binh và đoàn xe tiếp_tế của mình trên trận_tuyến quân chủ_lực Áo Sachsen tháo_chạy về pháo_đài Königgrätz trong tình_trạng vô_cùng hỗn_loạn và không còn sức kháng_cự hiệu_quả Thắng_lợi mau_lẹ của quân_đội Phổ trước Áo gây cho cả châu_Âu hết_sức choáng_ngợp Mặc_dù sự tồi_tệ của giới chỉ_huy quân_sự Áo đã là một nhân_tố quan_trọng dẫn đến sự thất_trận của họ điều mà mọi quan_sát_viên đều chú_ý trong chiến_dịch Königgrätz là hiệu_quả đáng gờm của súng_trường Dreyse loại súng tối_tân có tốc_độ bắn vượt xa súng_trường nạp trước của Áo và thuận_lợi cho phía Phổ cả khi công lẫn thủ Trong khi đó phương_pháp tác_chiến theo các toán quân lẻ của Moltke đã phần_nào làm giảm ưu_thế về pháo lực của đối_phương Giờ_đây con đường đến đã rộng_mở cho người Phổ đánh chiếm đế_đô_Viên đẩy triều_đại nhà Habsburg đến bờ vực diệt_vong Song vì mục_đích chính_trị lâu_dài của mình Thủ_tướng Bismarck đã khuyên_giải vua Phổ chấm_dứt cuộc tiến_công và khai_mạc đàm_phán với chính_quyền_Viên vốn cũng không còn cách nào khác ngoài nhượng_bộ Hoà_ước được ký_kết ở Praha đầu tháng 8 dẫn đến sự thành_lập Liên_bang Bắc_Đức với minh_chủ là Vương_triều Phổ_Bằng việc xác_lập vai_trò của nước Phổ dưới trào Bismarck như một trong những cường_quốc hàng châu_Âu và kết_liễu sự bá_quyền của nước Áo tại Đức trận chến Königgrätz đã đánh_dấu một bước_ngoặt trong lịch_sử Bối_cảnh lịch_sử Vào tháng 9 năm 1862 Otto von Bismarck trở_thành Thủ_tướng của Vương_quốc Phổ_Ông chủ_trương đối_đầu với người Áo và cổ_vũ cho Bộ_trưởng Bộ Chiến_tranh Albrecht von Roon và Tổng_tham_mưu_trưởng Helmuth von Moltke_Lớn ra_sức cải_cách đổi_mới lực_lượng quân_đội Phổ_Vào năm 1864 liên_minh Áo Phổ đã đánh_bại Đan_Mạch trong cuộc Chiến_tranh Schleswig lần thứ hai buộc Đan_Mạch phải nhượng cho họ hai Công_quốc Schleswig và Holstein_Tiếp theo đó vào các năm 1865 1865 Bismarck chuẩn_bị cho một cuộc chiến_tranh mới lần này là chống lại Đế_quốc Áo nhằm loại_bỏ hoàn_toàn nước Áo ra khỏi gia_đình các dân_tộc Teuton_Một nguyên_nhân khiến cho cuộc chiến_tranh này sẽ diễn ra là do người Phổ nuôi chí phục_thù sự lăng_nhục của người Áo đối_với họ trong Hiệp_ước Olmütz hồi năm 1850 làm tiêu_tan hy_vọng thống_nhất nước Đức Trước_hết vị Thủ_tướng đảm_bảo sự trung_lập của Đế_quốc Nga và Pháp Người Nga vốn đang tranh_giành quyền_lợi với Áo tại vùng Balkan cũng bất_mãn với vai_trò của Áo trong cuộc Chiến_tranh Krym_Đồng thời giới lãnh_đạo Nga cũng biết_ơn Bismarck vì đã niêm_phong biên_giới của Phổ với Ba_Lan trong cuộc khởi_nghĩa của nhân_dân Ba_Lan vào năm 1863 chống lại ách thống_trị của người Nga điều này khiến cho Nga dễ_dàng dập tắt cuộc khởi_nghĩa Vào tháng 10 năm 1865 Bismarck tiếp_kiến Hoàng_đế Pháp là Napoléon_III tại Biarritz và hứa_hẹn sẽ nhượng_bộ vùng_ven sông Rhine cho Pháp đổi lại Pháp phải giữ thái_độ trung_lập Napoléon_III tỏ ra thèm_muốn chiến_tranh đến mức mà ông nỗ_lực biến Ý thành một đồng_minh của Phổ cũng đồng_thời cho nước Áo biết rằng ông ta đang cố_gắng bằng mọi giá để mà giữ vững sự trung_lập của Ý Bản_thân chính_quyền Ý thời bấy_giờ cũng muốn giành lại miền Venezia từ Áo Sau khi đã cô_lập nước Áo Bismarck bắt_đầu phát_động cuộc chiến_tranh nhằm xoá_bỏ Liên_minh Đức Vào ngày 14 tháng 6 năm 1866 trước tình_hình nóng_bỏng các quốc_gia trực_thuộc Liên_minh các quốc_gia Đức đồng_ý liên_minh với Áo và khai_chiến với Phổ_Đồng thời quân_đội Ý cũng tấn_công vùng Venetia thuộc Áo Vào ngày 18 tháng 6 năm 1866 vua nước Phổ là Wilhelm I đã hiệu_triệu nhân_dân giương cao khí_giới Vào ngày 21 tháng 6 năm ấy nước Áo đã tổng_động_viên quân_đội và sau 20 ngày thì nước Phổ theo_gót Áo Như_vậy là một cuộc xung_đột đã bùng_nổ giữa các quốc_gia tại Đức chủ_yếu là Hanover và Sachsen và Đế_quốc Áo với Vương_quốc Phổ và Ý Chỉ có một_số nước nhỏ ở miền Bắc_Đức là đứng về phía Phổ_Bismarck quyết_định sẽ tiến_hành một cuộc chiến_tranh nhanh gọn và quả_thực cuộc_chiến chỉ kéo_dài trong vòng bảy tuần Các lực_lượng bị phân_rã của Liên_minh Đức không_thể_nào tập_trung khiến cho hai nước Áo và Phổ trở_thành hai phe tham_chiến chính_yếu của cuộc_chiến Ngay từ ngày 2 tháng 6 năm 1866 Quốc_vương Wilhelm I đã giao cho Tổng_tham_mưu_trưởng của ông là Moltke quyền ban_hành mệnh_lệnh trên danh_nghĩa Đức vua Moltke đã triển_khai ba tập_đoàn_quân tiến đánh người Áo dọc theo 250 dặm Anh miles ở biên_cương Ông lập kế_hoạch cho cả ba Tập_đoàn_quân đều xuất_hành theo ba trục song_song về hướng Nam và tiến vào Böhmen_Vùng_Böhmen trở_thành chiến_trường chính_yếu của cuộc_chiến Tận_dụng triệt_để 5 tuyến đường_sắt sẵn có của mình nhằm nhanh_chóng vận_chuyển binh_lính và lương_thực Moltke đã quy_tụ được ba tập_đoàn_quân Phổ tại ba địa_điểm dọc theo một_mặt trận dài 450 km Tập_đoàn_quân sông Elbe dưới sự chỉ_huy của Tướng Karl_Herwarth von Bittenfeld quanh Torgau_Tập đoàn quân_số 1 dưới quyền Thân_vương Friedrich_Karl quanh Görlitz và Tập_đoàn_quân số 2 dưới quyền Thái_tử Friedrich_Wilhelm quanh Schweidnitz_Neisse Thực_hiện phương_châm hành_quân riêng_rẽ và hợp_nhất trong trận chiến của Moltke_Tập đoàn quân_số Elbe được lệnh tiến_quân qua miền Trung_Sachsen ở hướng Tây trong khi Tập_đoàn_quân số 1 sẽ kéo vào miền Đông_Sachsen và Tập_đoàn_quân số 2 sẽ thẳng tiến vào vùng Böhmen ở hướng Đông_Với mệnh_lệnh ngày 22 tháng 6 Đức Kim thượng truyền cho cả hai tập_đoàn_quân tiến vào Böhmen và tìm cách hội quân theo hướng Gitschin ban_bố cho các Tập_đoàn_quân số và số 2 có hiệu_lực với cả Tập_đoàn_quân Elbe ở Sachsen vốn được xem là trực_thuộc Tập_đoàn_quân số 1 Moltke dự_kiến sẽ tập_kết ba tập_đoàn_quân ở gần Gitschin_Jiçin trước khi kéo rốc tới Ölmütz_Olomouc nơi mà những thông_tin tình_báo đã cho biết người Áo dự_định tập_trung binh_lực của mình nhằm rút ngắn độ dài của cuộc_chiến Mặc_dù chỉ ra rằng Gitschin là một địa_điểm thuận_lợi về giao_thông Moltke cũng nói thêm một câu đầy tính thực_dụng với Thái_tử Dĩ_nhiên đó không có nghĩa là Gitschin phải được tiếp_cận bằng mọi giá điều này lệ_thuộc vào diễn_tiến các sự_kiện Về phía Áo cuộc_chiến ở Ý năm 1859 cho thấy Hoàng_đế Franz_Joseph của Áo không là người có khả_năng chỉ_huy các lực_lượng Áo trên trận_tiền Do_đó ông bổ nhệm Ludwig von Benedek vốn được nhiều người nhìn_nhận là viên chỉ_huy quân_sự xuất_sắc nhất của Áo sau Radetzky làm Tổng_chỉ_huy Tập_đoàn_quân Phía Bắc của Áo Duy chỉ có Benedek hiểu được những hạn_chế của mình Ông biết rằng cuộc_chiến tại Böhmen không nằm trong năng_lực của mình trái_ngược với các chiến_trường ở Ý trước_kia Mặc_dù Benedek từ_chối Hoàng_đế nhất_nhất phải đề_cử ông và Benedek buộc phải miễn_cưỡng chấp_nhận trọng_trách của mình Trái_ngược với Moltke_Benedek không hề sử_dụng đầy_đủ hệ_thống đường_sắt của Áo thành_thử phần_lớn các trung_đoàn của Tập_đoàn_quân Phía Bắc phải bộ_hành từ các đồn binh của họ ở Mähren đến Böhmen_Do không muốn trở_thành kẻ gây_hấn trong con mắt của châu_Âu người Áo chủ_trương giữ thế phòng_ngự về cả chính_trị và ngoại_giao Không may cho người Áo thái_độ bị_động đã bỏ dỡ mọi cơ_hội đối_với họ Song trên khắp châu_Âu họ được dự_đoán rộng_rãi là sẽ giành phần thắng trong cuộc chiến_tranh này Bên cạnh ưu_thế về dân_số quân_số và ngân_sách quốc_phòng Áo còn có những tướng_lĩnh giàu kinh_nghiệm hơn so với đối_phương họ vừa đánh với người Pháp và Ý bảy năm trước trong khi Phổ chưa hề đánh với một cường_quốc nào kể từ sau những cuộc chiến_tranh của Napoléon_Do chia làm ba tập_đoàn_quân lực_lượng của Moltke đã có_thể tiếp_tế cho mình và tiến nhanh hơn nhiều so với dự_kiến của Benedek_Mặc dù tốc_độ hành_quân của Tập_đoàn_quân số 1 và số 2 không đủ nhanh để thực_hiện cuộc hội quân tại Gitschin chiến_lược tấn_công của Moltke đã giành được thắng_lợi ban_đầu sau khi các Tập_đoàn_quân số 1 và Elbe hội quân vào ngày 28 tháng 6 quân Phổ đánh thắng quân liên_minh Áo và Sachsen trong các trận đánh tại_trận Münchengrätz vào ngày 28 tháng 6 và Gitschin vào ngày 29 tháng 6 năm 1866 Trong khi đó Benedek vẫn tin rằng Tập_đoàn_quân số 2 của Phổ đang bắc tiến qua vùng núi Böhmen và chưa phải là một vấn_đề đáng chú_ý Ông bỏ_qua cơ_hội tấn_công tiêu_diệt một trong các tập_đoàn_quân Phổ sơ_hở nhất và đang tiến qua vùng núi chật_hẹp và Tập_đoàn_quân số 2 đã đánh_bại các lực_lượng Áo trên đường tiến của mình Sau thất_bại ở Gitschin tướng Clam_Gallas bị huyện chức Ngoài_ra Thống_chế Alfred_Freiherr von Henikstein tham_mưu_trưởng của Benedek cũng bị thay_thế bằng tướng Baumgarten_Phải đến ngày diễn ra trận Königgräz thì Baumgarten mới đến tổng_hành_dinh quân_đội Áo và sự trì_hoãn này sẽ làm cho tình_hình của phía Áo càng thêm rối_ren do họ có đến đến hai tham_mưu_trưởng trên chiến_trường trong trận chiến Chỉ sau vài trận đánh 35 000 quân Áo đã bị loại khỏi vòng chiến gây suy_nhược tinh_thần của toàn_bộ quân_đội Áo và đánh_gục ý_chí chiến_thắng của Benedek_Ông bị buộc phải hạ_lệnh triệt binh khỏi Böhmen về phòng_ngự ở Ölmütz_Đồng thời ở miền Bắc_Đức chỉ hai tuần sau khi tuyên_bố chiến_tranh Tập_đoàn_quân Phía Tây của Phổ dưới quyền Tướng Eduard_Vogel von Falkenstein đã đánh thắng quân Hanover trong trận Langensalza và chấm_dứt mọi hiểm_nguy đến từ hướng đó Tình_hình hai phe trước trận chiến Cuộc triệt binh khởi_đầu vào ngày 30 tháng 6 theo hướng Königgrätz và trên đường rút Benedek đã gặp Beck một sứ_giả của Hoàng_đế Áo Thông_qua vị sứ_giả Benedek hối_thúc Hoàng_đế phải cầu_hoà vì đây là cách duy_nhất để cứu_rỗi quân_đội thoát khỏi thảm_hoạ Không lâu trước buổi trưa ngày 30 tháng 6 Beck cùng với hai viên_chức khác đã đánh điện khẩn_cấp yêu_cầu Hoàng_đế giảng_hoà nhưng vài tiếng đồng_hồ sau Franz_Joseph phán Không_thể nghị_hoà Nếu không tránh khỏi Trẫm cho_phép rút_lui trong trật_tự Đã có trận đánh nào diễn ra chưa Lời cuối_cùng khó hiểu trong bức_điện tín của Hoàng_đế được Benedek diễn_giải là mệnh_lệnh không được triệt thoát trước khi đánh một trận lớn Bản nhân_viên Tổng_chỉ_huy quân Áo giờ_đây vẫn nhận thấy khả_năng đánh một trận phòng_ngự trên khoảng đất cao giữa các sông Bistritz và Elbe_Niềm tin của ông bắt_đầu được hồi_sinh khi mà ông chỉnh_đốn quân_ngũ để chuẩn_bị trận đánh quyết_định sắp_sửa xảy ra Benedeck tập_trung binh_lực hướng về phía Tây dọc theo một_mặt trận trải dài 10 dặm Anh từ Josephstadtz về hướng Nam tới Königgrätz và ở trên ngôi làng Sadowa_Moltke đã mô_tả vị_trí phòng_ngự của quân Áo đằng sau sông Bistritz là cực_kỳ vững_mạnh Rút kinh_nghiệm từ thất_bại của quân Áo trong các trận đánh trên địa_hình mở ở Skalitz và Soor_Benedek tận_dụng mọi lợi_thế mà địa_thế rừng đồi của chiến_địa đem lại Ông chia quân làm 4 cụm Ở trung_tâm tại Chlum_Lipa_Quân đoàn III và Quân_đoàn X án_ngữ toàn_bộ chiến_tuyến với khoảng 44 000 lính và 134 đại_bác Cả hai quân_đoàn đều bài_trí các đơn_vị tiền tiêu gần cầu Sadowa để đánh trả cuộc vượt sông của đối_phương Ở cánh trái Quân_đoàn Sachsen và Quân_đoàn VIII gồm 40 000 lính và 140 đại_bác trấn_giữ khu_vực bao_gồm Techlowitz_Neu_Prim_Ober Prim_Nieder_Prim và Problus đồng_thời cũng bố_trí các tuyến tiền_đồn về phía các địa_điểm vượt sông Bistritz_Cánh phải mà cũng là cạnh yếu nhất của quân Áo trên trận_tuyến được phòng_bị bởi Quân_đoàn IV và Quân_đoàn II với 55 000 lính và 176 đại_bác giữa Chlum và Nedelist_Quân_Áo đã xây_dựng các ụ_pháo khổng_lồ dọc theo cao_điểm giữa Chlum và Nedelist với tầm bắn xuyên địa_hình đồi_núi và rừng rậm mặc_dù cao_điểm này bị chi_phối bởi cách không xa bị hướng bắc cao_điểm này bị chi_phối bởi các ngọn đồi Maslowed và Horenowes đồng_thời đào một hệ_thống chiến_hào và công_sự_Viên chỉ_huy bộ_phận kỹ_thuật của Benedek_Đại_tá Franz_Karl_Freiherr von Pidoll zu Quintenbach cũng cho người đốn các cây trong khu rừng phía trên Sadowa và thả các ngọn và cành cây về hướng mà địch sẽ tiến tới để hình_thành chiến ngại vật Cả hai cánh quân Áo đều được một sư_đoàn kỵ_binh yểm_trợ Giữa Rosberitz và Wsestar các quân_đoàn I và VII cùng với lực_lượng kỵ_binh và pháo_binh hạng nặng hình_thành cụm quân trừ_bị với 47 000 bộ_binh 11 435 kỵ_binh và 320 đại_bác Các số_liệu này đều lấy từ cuốn The_Battle of Königgrätz_Prussia s Victory_Over_Austria 1866 của Gordon_A_Craig các trang 88 89 Benedek hy_vọng sẽ chiến_đấu ở thế phòng_ngự rồi đến một thời_khắc định_đoạt thì tung một đòn hồi mã thương để phá vỡ trung_quân Phổ_Nhưng bất_chấp những lời cảnh_báo từ viên sĩ_quan tình_báo hàng_đầu của ông Benedek nghĩ rằng ông sẽ đương_đầu với mỗi Tập_đoàn_quân số 1 của đối_phương Điều đó được thể_hiện qua một sơ_hở trong hệ_thống phòng_thủ hình bán_nguyệt của ông cả hai cánh quân Áo đều dựa lưng vào sông Elbe tạo cho họ khó có_thể đương_đầu với một đòn hợp vây của địch Do đường rút của họ chạy dọc theo con đường chính Sadowa_Königgräz nó dễ_dàng bị cắt đứt Quân_đội hai bên có quân_số ngang_ngửa nhau Theo học_giả Hoa_Kỳ là Spencer_Tucker_Moltke thống_lĩnh khoảng 221 nghìn quân cùng với 702 khẩu pháo trong khi dưới tay Benedeck có 206 nghìn quân trong đó có 184 nghìn quân Áo và 22 nghìn quân Sachsen cùng với 650 khẩu pháo Cuốn Encyclopedia of Modern_War của tác_giả Roger_Parkinson cũng cho biết Moltke đã dẫn_đầu 22 vạn quân chống lại 19 vạn quân Áo và 25 nghìn quân Sachsen_Còn theo tác_giả Bayard_Taylor trong cuốn History of Germany thì tổng_binh_lực của phía Phổ là 26 vạn người kèm theo 790 khẩu pháo trong khi phía Áo có quân_số tương_đương Nhà_sử_học quân_sự người Úc là John_Laffin cũng cho biết tập_đoàn_quân của Benedeck gồm thâu 215 000 người Áo Sachsen và Hungary Quân_đội Áo có kỵ_binh và pháo_binh mạnh hơn đối_phương nhưng súng_trường Lorenz nạp trước của họ không_thể bì được súng_trường nạp hậu Dreyse của Phổ_Mặc dù khẩu Lorenz có tầm bắn xa và độ bắn chính_xác hơn Dreyse loại súng_trường nạp hậu của Phổ có tốc_độ bắn nhanh gấp năm lần so với súng_trường của đối_phương Khẩu_Dreyse có_thể được sử_dụng hiệu_quả khi quỳ hoặc nằm rạp trong phòng_ngự cũng như khi di_chuyển linh_hoạt trong tấn_công trái_lại sau mỗi phát bắn người lính Áo phải đứng nạp đạn cho súng_trường của họ rồi mới bắn tiếp được Vì_thế lính bộ_binh Áo dễ trở_thành mồi ngon của súng_trường Phổ_Phía_Phổ xác_định vị_trí phòng_ngự của đối_phương Về phía Phổ vào cuối tháng 6 năm 1866 sau những thắng_lợi liên_tiếp của các đạo quân trên chiến_trường Moltke và các sĩ_quan tham_mưu đã có_thể rời Berlin ra_mặt trận cùng với nhà_vua và tướng Albrecht von Roon_Nếu như trong giai_đoạn đầu của chiến_dịch Moltke sử_dụng điện_báo để liên_lạc với các tướng_lĩnh trên chiến_trường thì bước sang giai_đoạn thứ hai ông trực_tiếp chỉ_đạo chiến_dịch Đi từ Berlin đến Reichenberg ở Böhmen theo đường_sắt Moltke dừng chân ở Kohlfurt trong buổi sáng ngày 30 tháng 6 để ra huấn_lệnh cho các tập_đoàn_quân số 1 và số 2 bằng một bản điện_báo ngắn Bản huấn_lệnh cho thấy Moltke có_thể đã nhìn_nhận tình_hình như_vậy sau những chiến_thắng của mình vào các ngày 27 và 28 tháng 6 ông vẫn chưa hay tin về các cuộc giao_chiến ngày 29 tháng 6 Tập_đoàn_quân số 2 đang tiến về sông Elbe do_đó vị Tổng_tham_mưu_trưởng dự_kiến cho đạo quân này trụ lại ở bờ trái Đông sông Elbe với lực_lượng cánh phải bao_gồm các Quân_đoàn V và VI ở tư_thế sẵn_sàng hội quân với cánh trái của Tập_đoàn_quân số 1 ở bên kia Königinhof_Trong khi đó Tập_đoàn_quân số 1 được báo_cáo gần thời_điểm đó nhất_là đang tiến về phía đông mà không hề gặp phải đối_phương được tiếp_tục bước_tiến của mình không ngừng_nghỉ theo hướng Königgrätz nghĩa_là tới một địa_điểm trên sông Elbe thấp hơn nơi mà Tập_đoàn_quân số 2 đang hướng tới Do thiếu trinh_sát nên cũng như các tướng_lĩnh dưới quyền của mình Moltke không hề hay_biết về địa_điểm đóng quân và kế_hoạch của Benedek song chắc_hẳn ông tin rằng viên tướng Áo đã vượt bờ Đông sông Elbe và rời Böhmen_Ngày 30 tháng 6 Bộ Tổng_chỉ_huy đến Reichenberg và nhận được một bản báo_cáo nặng tính tô_hồng về chiến_thắng Gitschin của Friedrich_Karl ngày hôm trước theo đó trận Gitschin thắng_lợi quyết_định đến mức quân Áo bị tan_vỡ và phải tháo_chạy qua sông Elbe_Buổi trưa ngày hôm đó khi đến Schirow nơi đã được liên_kết với tổng_hành_dinh của Friedrich_Karl và Berlin qua điện_báo vào lúc sáng Moltke phát_hiện một bản điện_báo cho biết Quân_đoàn I đã vượt sông Elbe và các đơn_vị khác của Tập_đoàn_quân số 2 được hoạch_định là sẽ vượt sông vào các ngày tới Không hề giận_dữ Moltke đánh điện tới Tập_đoàn_quân số 2 Bản điện_báo được mã_hoá ngày hôm_qua ra_lệnh cho Tập_đoàn_quân số 2 ở lại bờ trái sông Elbe_Liệu các ông đã không nhận được bản điện_báo này hay_là các ông có một lý_do cụ_thể nào đó để vượt sông cùng với toàn_bộ binh_lực của mình Có_lẽ sự biến mất hoàn_toàn và đột_ngột của quân Áo khỏi tầm_mắt của cả hai tập_đoàn_quân làm cho ý_định ban_đầu của Moltke có sự thay_đổi và ông bổ_sung thêm một bản điện_tín cho tham_mưu_trưởng Tập_đoàn_quân số 2 là Leonhard von Blumenthal_Tôi sẽ đến Gitschin vào buổi tối thay_đổi Tập_đoàn_quân số 1 sẽ nghỉ_ngơi vào ngày_mai và có_lẽ là vào ngày hôm sau nữa Đang mong_đợi một cuộc hợp mặt với sĩ_quan của các ông Trên thực_tế tại Königinhof_Blumenthal đã nhận được bản điện_tín mà Moltke gửi từ Kohlfurt nhưng không hiểu được ý_nghĩa của mệnh_lệnh do một lỗi trong quá_trình đánh_máy Cũng như Friedrich_Karl_Blumenthal chưa hề có dự_đoán mơ_hồ nhất về địa_điểm cố_thủ của Benedek và tin rằng những thắng_lợi của quân mình trong các ngày trước đã đẩy quân Áo qua song Elbe dù là theo một hướng khác Giờ_đây ông tin rằng quân Áo đã rút vào những vùng_sâu xa của Böhmen_Những mệnh_lệnh của Moltke từ lúc ông đến Böhmen cho thấy vị Tổng_tham_mưu_trưởng chủ_trương trì_hoãn sự hợp_nhất hai tập_đoàn_quân Phổ tạo điều_kiện cho việc tạo thế gọng_kìm hợp vây quân của Benedek tại nơi mà ông ta sẽ được tìm thấy Về sau Schlieffen có_lẽ đã đúng khi cho rằng các chỉ_huy dưới quyền Moltke chưa hề am_hiểu thấu_đáo và hoàn_toàn đồng_thuận với các khái_niệm truy_kích và hợp vây Họ chỉ tin rằng những thắng_lợi vừa_qua là một cuộc thử sức khúc dạo_đầu của cuộc giao_tranh thực_sự sắp diễn ra và do_đó họ muốn quy_tụ mọi lực_lượng của mình Trong khi Moltke muốn giữ vững tính linh_hoạt do sự phân_rẽ các đạo quân đem lại các chỉ_huy tập_đoàn_quân mang hãy còn lo_sợ quân của Benedek đột_ngột xuất_hiện và đánh_bại từng tập_đoàn_quân riêng_lẻ Do_vậy Blumenthal yêu_cầu cho Tập_đoàn_quân số 2 vượt sông Elbe để hội quân với Friedrich_Karl và truy_đuổi địch_quân nhưng bị Moltke bác_bỏ Sáng ngày 2 tháng 7 nhận được đề_nghị thứ hai của Moltke nhằm tiến_hành một cuộc hội_ý Blumenthal cùng Verdy du Vernois lên xe_ngựa đến hội_kiến với Moltke ở Gitschin_Buổi chiều ngày 2 tháng 7 ngày mà vua Wilhelm I của Phổ thiết_lập Tổng_hành_dinh tại Gitschin và được bộ tham_mưu cùng với quân_đội chào_đón nồng_nhiệt một hội_nghị tham_mưu đây không nên được gọi là một hội_đồng chiến_tranh do không có_mặt tư_lệnh các tập_đoàn_quân được tổ_chức với sự chứng_giám của Đức vua Tướng phụ_tá Gustav von Alvensleben_Tham mưu trưởng Tập_đoàn_quân số 1 Voigts_Rhetz và Blumenthal đã bày_tỏ những bất_đồng của mình với Moltke_Họ kêu_gọi thống_nhất ba tập_đoàn_quân và thậm_chí Blumenthal còn đưa ra một đề_xuất mang nặng phong_cách Napoléon nhằm tiến thẳng về Viên mà không cần biết quân địch ở đâu Dù đang bị cảm nặng Moltke vẫn giữ cái đầu lạnh và đề_xuất của Blumenthal bị từ_chối Hội_nghị quyết_định giữ khoảng_cách giữa hai Tập_đoàn_quân số 1 và 2 chí_ít là cho đến khi vị_trí phòng_ngự của Áo được xác_định Trong khi đó ngày 3 tháng 7 sẽ là ngày nghỉ của phần_lớn quân_đội Phổ ngoại_trừ Quân_đoàn I được dự_trù là sẽ di_chuyển đến các vị_trí thuận_lợi cho việc liên_lạc với cánh trái của Tập_đoàn_quân số 1 và các lực_lượng của Bittenfeld được lệnh tiến đến trấn_giữ các đầu cầu sông Elbe dưới Pardubitz Sau đó buổi hợp kết_thúc và những người tham_gia lần_lượt trở về tổng_hành_dinh của mình Đức vua và Moltke trở về những ngôi nhà được sắp_đặt cho họ Voitgts_Rhetz về Bộ_Chỉ_huy Tập_đoàn_quân số 1 của Thân_vương Friedrich_Karl tại Kamenetz còn Blumenthal thì về đến tổng_hành_dinh Könighinhof lúc nửa_đêm Nhưng rồi sự thiếu_thốn thông_tin về quân Áo của Benedek chỉ còn là quá_khứ trong khi buổi họp_mặt đang tiếp_diễn và quan_điểm chung của mọi người rằng quân Áo đã rút qua sông Elbe đã đúng Đêm_ngày 1 tháng 7 năm 1866 tiền_quân của Sư_đoàn số 7 tướng Fransecky do Đại_tá Franz von Zychlinski chỉ_huy đã hạ trại tại lâu_đài Cerekwitz tại bờ sông cách Sadowa 8 km về hướng bắc Zychlinski để_ý thấy rất nhiều ánh lửa trên các cao_điểm ở phía đông và ngày hôm sau sau khi báo_cáo những gì mà ông nhìn thấy cho Bộ_Chỉ_huy ông cử một đội kỵ_binh đi thám_sát Các kỵ_mã đã lao vào một toán bộ_binh Áo bắt được một binh_sĩ Áo rồi trốn thoát Sau khi bị tra_khảo tù_binh này nói với Zychlinski rằng Quân_đoàn III của Áo đang đóng quân trên các cao_điểm Clum và Lipa_Trưa ngày 2 tháng 7 Zychlinski đưa tin đến Kamenetz_Friedrich_Karl quyết_định phải tiến_hành điều_tra và truyền lệnh cho Thiếu_tá Ernst von Unger tiến_hành thám_sát lực_lượng địch ở thung_lũng Bistritz_Cùng với một hạ_sĩ và 6 lính thương kỵ_binh Unger đã dong ngựa lên ngọn đồi Dub nơi ông tin rằng ông có_thể nhìn được toàn_cảnh thung_lũng Nhưng trước khi ông tới được mục_tiêu này ông phát_hiện đội tuần_tiễu của kỵ_binh Áo ở bờ kia Một binh_sĩ Phổ nổ_súng đốn ngã hai lính Áo vào buộc số còn lại phải bỏ chạy Lính Phổ liền bắt lấy hai binh_sĩ Áo và thu_thập thông_tin rằng có ít_nhất là 4 quân_đoàn Áo đang tập_trung tại khu_vực giữa Bistritz và Königgrätz Sau đó đội tuần_tiễu kéo đến làng Dub và trên đường tiến họ gặp phải vài tốp kỵ_binh Áo và lính kỵ_binh Áo đã vẫy chào do tưởng họ là đồng_minh Sachsen của mình Cuối_cùng trên ngọn đồi ở làng Dub họ đã quan_sát được một số_lượng đáng_kể quân Áo tập_kết dọc theo vùng hạ_lưu sông Elbe về hướng Bắc_Königgrätz_Nhưng chẳng bấy_lâu sau họ đã bị một tốp kỵ_binh Áo phát_giác và truy_kích dữ_dội Dù suýt_nữa thì bị một ngọn giáo Ba_Lan giết chết Unger đã trốn được thoát mà không phải chịu thiệt_hại nào Khoảng 6 hoặc 7 giờ đêm_ngày hôm đó Unger đã có_mặt tại tổng_hành_dinh của Thân_vương Friedrich_Karl ở Kamenetz mang theo những thông_tin mà cả Tập_đoàn_quân số 2 đang mong_đợi Giờ_đây tập_đoàn_quân của Benedeck đã nằm trong tầm tay của Tập_đoàn_quân Elbe dưới quyền tướng Bittenfeld và Tập_đoàn_quân số 1 dưới quyền Friedrich_Karl_Tin tức mà Unger thu_thập được đã thay_đổi hoàn_toàn thái_độ thận_trọng của Friedrich_Karl trong cuộc_chiến Ông đề ra một quyết_định mà được các nhà viết tiểu_sử về sau_này nhìn_nhận là vĩ_đại nhất và có ý_nghĩa nhất trong sự_nghiệp quân_sự của ông huy_động toàn_bộ lực_lượng của mình để tấn_công quân địch trong buổi sáng ngày hôm sau Từ 7 đến 9 giờ tối ông cùng với Voights_Rhetz vạch ra kế_hoạch tổ_chức một cuộc tấn_công trực_diện bằng toàn_bộ lực_lượng của Tập_đoàn_quân số 1 khởi_đầu lúc 7 giờ sáng ngày 3 tháng 7 trong khi Bittenfeld tiến_quân đến Nechanitz để đánh bọc sườn trái của Áo ở phía nam Đến 9 giờ 30 các kế_hoạch đã được hoàn_tất và thượng lệnh được ban_bố cho các đơn_vị trực_thuộc Tập_đoàn_quân số 1 ngoài_ra một thông_điệp được đưa đến Tập_đoàn_quân số 2 để yêu_cầu sự trợ_giúp Giờ_đây ít_nhất đã 3 tiếng đồng_hồ sau khi được thông_báo về sự hiện_diện của quân Áo và sau khi các sư_đoàn của Tập_đoàn_quân số 1 được lệnh tiến về các khởi_điểm của mình Friedrich_Karl và tham_mưu_trưởng của ông mới quyết_định báo tin cho Moltke_Voights_Rhetz đến Gitschin vào_khoảng 10 giờ tối và nhìn thấy Wilhelm I đang ngủ Ông đã đánh_thức quân_vương dậy và báo_cáo về những quyết_định vừa_qua của Friedrich_Karl Sau một cuộc tranh_luận ngắn mà theo lời kể của Voights_Rhetz là Đức vua hoàn_toàn đồng_thuận với mọi sự bố_trí binh_lực của Tập_đoàn_quân số 1 ông vào tiếp_kiến Moltke người cũng đang ngủ Sau khi thức dậy với câu Chúa phải được tôn cao vị Tổng_tham_mưu_trưởng tiếp_nhận báo_cáo của Voights_Rhetz_Do_Tập đoàn quân_số 1 đã dàn_xếp xong_xuôi mọi thứ trong thời_gian này Moltke không còn gì khác ngoài việc ưng_thuận kế_hoạch được đệ_trình cho ông song việc ông có hoàn_toàn hài_lòng với bản kế_hoạch này một cuộc tấn_công trực_diện vào hệ_thống phòng_ngự rắn_chắc của Áo mà kết_quả tốt nhất chỉ có_thể là một cuộc triệt binh của Áo hay không là điều đáng nghi_vấn Trước tình_hình đó Moltke hạ_lệnh cho Thái_tử Friedrich hiệp binh với hai tập_đoàn_quân khác tại điểm hội_tụ của quân Áo nhưng do tuyến điện_báo đến các vị_trí đóng quân của Tập_đoàn_quân số 2 bị hỏng do_đó đòi_hỏi hai viên sĩ_quan phải phóng ngựa mang tin kịp_thời đến Tập_đoàn_quân số 2 cách đó hơn 32 km Họ đã đến vào lúc 4 giờ sáng ngày 3 tháng 7 Mệnh_lệnh mà Moltke ban_hành cho Thái_tử được đánh_giá là một tuyệt_tác của sự khúc_chiết và mạch_lạc Thoạt_tiên thông_qua việc nhắc tên của các ngôi làng thượng lệnh đã xác_định địa_điểm cụ_thể nơi Tập_đoàn_quân số 1 sẽ chống nhau với người Áo Tiếp_theo đó thượng lệnh nêu rõ Qua đó Moltke không hề chỉ ra chi_tiết cách_thức mà Tập_đoàn_quân số 2 phải thực_thi mệnh_lệnh của ông đồng_thời không xác_định lộ_trình của họ đến tiếp_viện cho trận đánh Thay_vì đó ông giao cho viên chỉ_huy tập_đoàn_quân này tự quyết_định theo như cái gọi là Sứ_mệnh lệnh Ông cũng giao một bản_sao của mệnh_lệnh cho viên sĩ_quan hầu_cận của nhà_vua là Finck von Finckenstein và một bản_sao khác cho Voights_Rhetz Sau khi Tập_đoàn_quân số 2 nhận được trọng_trách của mình Blumenthal một người có tài mưu_lược ngay_lập_tức chỉnh_đốn kế_hoạch hành_quân của đạo quân này Diễn_biến trận đánh Tập_đoàn_quân của Benedek phải đương_đầu với hai tập_đoàn_quân Phổ với tổng_binh_lực ít hơn Tập_đoàn_quân Elbe 39 000 người và Tập_đoàn_quân số 1 85 000 người vào ngày 3 tháng 7 Vào lúc rạng_đông trận đánh khởi_đầu trong mưa xối_xả sương và mù khi các đội_hình chính_quy Phổ được sự yểm_trợ của các toán tản binh thiết_lập các vị_trí của mình về phía tây sông Bystřice_Dự_kiến của thân_vương Friedrich_Karl vốn_dĩ là đánh chiếm các tiền_đồn của Áo và thọc_sâu vào trận_tuyến của Benedek sau khi thiết_lập chỗ_đứng vững_chãi ở hữu_ngạn sông Phải sau nhiều khó_nhọc thì Moltke mới thuyết_phục được Friedrich_Karl rằng trách_nhiệm của ông chỉ giới_hạn đến việc ngăn chân quân địch cho đến khi Tập_đoàn_quân số 2 đánh bọc sườn quân Áo Để vậy vào lúc 7 giờ sáng Moltke hạ_lệnh cho Sư_đoàn số 8 tiến đánh Sadowa trong khi các sư_đoàn số 3 và 4 hình_thành một trận_tuyến cùng Sư_đoàn số 8 tiến về hướng nam tuyến đường_bộ chính đánh vào Unter_Dohalitz và Mokrowous_Các sư_đoàn số 5 và 6 cũng được lệnh theo chân Sư_đoàn số 8 tiến_công đối_phương Giữa các lực_lượng này một quân_đoàn kỵ_binh phối_hợp có nhiệm_vụ giữ liên_lạc với Tập_đoàn_quân Elbe_Ở cánh cực trái Trung_tướng Fransecky sẽ kéo Sư_đoàn số 7 của mình tiến_công làng Benatek dùng một sư_đoàn kỵ_binh duy_nhất để giữ liên_lạc với các lực_lượng còn lại của Tập_đoàn_quân số 1 Trọng_trách là Fransecky được giao_phó là rất nặng_nề do ông phải cầm_chân quân cánh phải Áo cho đến khi Thái_tử kéo quân đến viện chiến Trong suốt quá_trình phục_vụ của mình trước trận chiến Fransecky được biết đến trong quân_đội Phổ như một trí_thức quân_sự chứ không phải là một chiến_binh Ông chưa hề chỉ_huy bất_kỳ một đại_đội hay một tiểu_đoàn nào Bất_chấp sự non kinh_nghiệm của mình ông đã đóng một vai_trò hết_sức quan_trọng ở trận Königgrätz và không một viên chỉ_huy đơn_vị nào có được nhiều vinh_quang trong trận chiến như ông Những diễn_tiến ban_đầu Ở cánh phải của Phổ dưới quyền chỉ_huy của tướng Herwarth von Bittenfeld quân của Tập_đoàn_quân Elbe đã đến Alt_Nechanitz vào_khoảng 8 giờ sáng Trong thời_gian này pháo chiến cũng diễn ra giữa pháo_binh hai bên trong đó chưa phe nào gây ra thiệt_hại đáng_kể Lực_lượng tiền_vệ của Bittenfeld bao_gồm 7 tiểu_đoàn do Thiếu_tướng von Schöler chỉ_huy đã phát_động tấn_công Nechanitz giành_giật ác_liệt với các lực_lượng Sachsen thuộc hữu quân Áo và chiếm được các mục_tiêu từ tay quân địch Dưới sự chỉ_huy của Thái_tử Albert quân Sachsen đã bị buộc phải rút_lui về Prim và Probus trong trật_tự với sự yểm_trợ của kỵ_binh và pháo_binh để giữ các vị_trí của mình xung_quanh Prim_Họ tiếp_tục bắn xối_xả vào quân cánh phải của Phổ tiến xuống từ địa_hình cao Herwarth von Bittenfeld do_dự trong việc điều quân qua sông vì tin rằng ông sẽ bị cô_lập nếu_như quân Áo mở một đợt tấn_công nhằm vào trung_quân Phổ_Do đó vào lúc 10 giờ sáng đội tiền_vệ của Schöler không được một sự yểm_trợ nào bị đẩy lui bởi một đợt phản_công quyết_liệt của Lữ_đoàn Hộ_vệ Sachsen đẩy lui từ Nieder_Prim về cao_điểm Hradek_Lubno ridge và phải giữ thế phòng_ngự Ở trung_tâm vào 8 giờ 30 phút Sư_đoàn số 8 của Phổ do tướng August von Horn chỉ_huy bắt_đầu tiến_công Sadowa_Đồng thời ở bên phải Sư_đoàn số 4 Trung_tướng von Herwath hành_quân về phía Unter_Dohalitz trong khi Sư_đoàn số 3 đánh vào Mokrovows_Chiến thuật của quân Áo cũng tương_tự như quân Sachsen ở Nechanitz trước đó chống_trả quyết_liệt tại chiến_tuyến sông Bistritz trước khi triệt_thoái trong trật_tự về các cao_điểm Ở tuyến sông quân Phổ giành_giật từng tấc đất với đối_phương để tiếp_tục bước_tiến của mình Bộ_binh Áo trấn_giữ các ngọn cầu và làng bản và bắn xối_xả vào các đội_hình tiến_công của Phổ_Quân_Phổ chỉ có_thể tiến chậm dọc theo những nẻo đường chật_hẹp và đánh trả sự kháng_cự của quân Áo trong các căn nhà Hoả_lực của người Áo đã đốn quỵ từng lớp quân địch Trong khi đó lợi_thế mà súng_trường nạp hậu Dreyse đem lại cho quân Phổ bị vô_hiệu_hoá những ngôi nhà cây_cối và khói súng của quân Áo đã che_khuất các mục_tiêu của họ Đằng sau những bụi cây các tiểu_đoàn khinh_chiến của Áo xả súng bắn lia_lịa theo hướng có tiếng chân của các đoàn quân địch Các đội_hình chặt_chẽ của Phổ bị tổn_thất hết_sức nặng_nề nhưng bằng tinh_thần dũng_cảm và bền_bỉ của mình quân Phổ đã cải_thiện tình_hình của họ mặc_dù chậm_rãi Tiếp sau đó để hỗ_trợ cho bộ_binh tấn_công hiệu_quả lực_lượng pháo_binh Phổ đã khai_hoả khốc_liệt vào các ngôi làng bất_chấp những khẩu đổi pháo ưu_việt của địch gây tàn_phá khủng_khiếp cho các ngôi nhà Cả Mokrovows lẫn Unter_Dohalitz đều bốc cháy và những quả đạn pháo rơi vào quân phòng_ngự Áo trong các khu xóm đang cháy với hiệu_quả đáng sợ Không lâu trước 10 giờ nhờ vào lòng can_đảm và nghị_lực của các trung_đoàn số 14 và 54 kết_hợp với sự yểm_trợ đắc_lực của pháo_binh quân Áo đã bị quét tan khỏi Mokrowens và Unter_Dohalitz_Tuy nhiên sau khi chiếm được Mokrovows bước_tiến của Sư_đoàn số 3 bị chặn_đứng trong gần 4 tiếng đồng_hồ Bởi lẽ đằng sau khoảng đất mà họ đã giành được về tay mình một trận_địa pháo hùng_hậu của các quân_đoàn III và X của Áo đã được hình_thành từ Langenhof tới Lipa và không ngừng oanh_tạc quân Phổ_Trên thực_tế chỉ một phần hoả_lực của các khẩu_đội Áo là nhằm vào Sư_đoàn số 3 nhưng điều đó đã đủ để kìm chân Sư_đoàn này Thực_hiện kỷ_luật hết_sức cứng_rắn_viên chỉ_huy sư_đoàn là tướng August von Werder cấm_tiệt mọi bước_tiến của binh_lính dưới quyền và ra_lệnh cho họ kiếm chỗ nào thích_hợp để ẩn_náu trước khi có cơ_hội bọc sườn các khẩu_đội pháo của địch Trong khi đó bằng một sự phối_hợp chính_xác các sư_đoàn số 8 và 4 của Phổ đã hợp vây được Sadowa_Giữa lúc đạo quân tiền_vệ của Sư_đoàn số 8 giao_chiến trực_diện với Lữ_đoàn Prohaska của Áo trấn_giữ thị_trấn này quân chủ_lực của sư_đoàn hay Gros và lực_lượng tiền_vệ của Sư_đoàn số 4 đã được lệnh tiến từ hướng bắc vào khu rừng nằm ở phía sau Sadowa nằm cắt đứt đường rút của quân phòng_thủ Vận_động này hầu_như đã thành_công nhưng người Áo đã phát_giác kịp_thời mối nguy_cơ bị bao_vây tiêu_diệt Lữ_đoàn Prohaska nhanh_chóng rút khỏi thị_trấn và tháo_lui về Lipa với sự yểm_trợ của Trung_đoàn Khinh_chiến số 34 và Trung_đoàn Roman_Banat các đơn_vị trấn_giữ khu rừng cho đến khi cuộc triệt thoát được hoàn_tất rồi sau đó cũng rút_lui Sau khi chiếm được Sadowa một_cách dễ_dàng các tiểu_đoàn tiên_phong của hai sư_đoàn 4 và 8 cùng với các tiểu_đoàn án_ngữ làng Ober_Dohalitz sau lưng họ rơi vào tình_trạng rất giống với sư_đoàn của Werder_Bởi lẽ một bộ_phận không nhỏ của các khẩu_đội Áo dàn trận trên các cao_điểm đã tập_trung hoả_lực về phía sau Bị buộc phải ẩn_náu dưới các bụi cây của rừng Holawald và đống đổ_nát của Ober_Dohalitz nhưng cả rừng lẫn làng_mạc đều không_thể là nơi trú_ẩn an_toàn dưới làn đạn pháo hết_sức kinh_hoàng của đối_phương Để thoát khỏi địa_ngục của cuộc pháo_kích một_số đơn_vị Phổ mở những đợt tấn_công ác_liệt như vô_ích về phía cao_điểm nơi các khẩu_đội của Áo dàn trận Trong bộ_dạng tơi_tả và không còn sức chịu_đựng nữa các tiểu_đoàn Phổ lao về phía trước và không làm được gì trừ việc bị đạn pháo của Áo cày nát Các sĩ_quan Phổ phải khó_nhọc ngăn_chặn những đợt tấn_công tự_sát như_vậy Không lâu sau khi bộ_binh Phổ bắt_đầu tiến_công vua Phổ đã dời đại_bản_doanh của mình từ đồi Roskosberg về phía sau Sadowa_Vua_Wilhelm_I cùng với các nhà_lãnh_đạo quan_trọng của Phổ là Bismarck_Moltke và Roon ở bên cạnh ông ngồi trên lưng ngựa quan_sát trận chiến Từ đằng sau Sadowa nhà_vua dễ_dàng quan_sát trận_địa dù dĩ_nhiên là không phải san sẽ sự trừng_phạt mà các sư_đoàn số 4 và số 8 của mình đang gánh_chịu có_lẽ điều này đã khiến dễ_dàng quy tội cho những đơn_vị không còn sức chiến_đấu nữa là hèn_nhát Vào buổi trưa khi viên Thượng_tá bị_thương Heinrich von Valentini rút khỏi rừng Holawald dẫn theo một_số tiểu_đoàn tàn_tạ của các trung_đoàn số 31 và 71 vốn đã dẫn đường vào khu rừng lúc 8 giờ 30 và chống chịu hoả_lực ác_liệt của địch nhìn thấy sự trừng_phạt mà các sư_đoàn số 4 và 8 của mình đang hứng_chịu nhà_vua nổi_giận dong ngựa về phía họ trách_mắng Valentini và hô ta Ta đang đưa các ngươi trở_lại phía trước Hãy để thấy các người chiến_đấu như những người Phổ dũng_cảm Trong tình_huống khó_chịu này Thân_vương Friedrich_Karl người đã từng nói Không_thể nghi_vấn rằng sự hiện_diện của Đức vua trong trận chiến các tác_dụng truyền_cảm lớn nhất đối_với sĩ_quan và binh_lính Dưới mắt Đức vua người lính Phổ đi về cái chết hạnh_phúc hơn thường_lệ hẳn là đã bắt_đầu có chút ngờ_vực về lợi_thế của sự_thân chinh của đế_vương Ông vốn đã phát_hiện ra rằng ông bị mất một_nửa lực_lượng kỵ_binh được dự_trữ chu_đáo của mình do sự phóng_khoáng của một người thuộc ban tham_mưu của Đức vua khi Bittenfeld yêu càu giúp_đỡ Giờ_đây bản_thân quân_vương không hề có thái_độ hào_phóng với các lực_lượng đã chiến_đấu tốt và không ai lo_lắng giữ_gìn uy_tín của mình bằng người chỉ_huy Tập_đoàn_quân số 1 Friedrich_Karl đã khuyên ngăn Đức vua chỉ ra rằng các trung_đoàn số 31 và 71 đã làm được còn hơn cả hoàn_thành bổn_phận của mình và khẳng_định rằng ông có đủ quân trừ_bị để cầm_cự khu rừng đang bị giằng_co Khi buổi sáng trôi qua tướng Horn đã đưa được lực_lượng pháo_binh của mình lên quãng đường yên ngựa giữa Ober_Dohalitz và Dohalitzka giảm phần_nào áp_lực cho lính bộ_binh Phổ_Vào trưa 17 khẩu_đội pháo Phổ đã nhập trận và trong đó có một_số khẩu pháo nòng trơn 12 pao Những khẩu pháo này nhanh_chóng thể_hiện sự kém hiệu_quả của mình và bị loại khỏi vòng chiến Tuy_nhiên phần còn lại của các khẩu_đội đã kiên_quyết đáp trả hoả_lực của pháo_binh địch Sư_đoàn số 8 và lực_lượng pháo_binh trừ_bị cũng tung thêm 18 khẩu_đội nữa lên mạn bắc rừng Holawald để pháo chiến với địch Tuy_vậy nhưng điều không_thể chối_cãi là thiệt_hại của quân Phổ trong khu rừng đã rất nặng_nề vào thời_điểm trưa và sự hao_tổn xương_máu lính Phổ như_vậy chưa_thể tạo được bất_kỳ một ấn_tượng nào dù là nhỏ nhất về phía trận_tuyến quân Áo Trận chiến ở rừng Swiepwald_Trái ngược hoàn_toàn với thái_độ lề_mề của viên chỉ_huy Tập_đoàn_quân Elbe tướng Fransecky chỉ_huy Sư_đoàn số 7 đã lập được chiến_công lớn trong ngày Ngay sau khi cử sứ_giả đến yêu_cầu Tập_đoàn_quân số 2 của Thái_tử khẩn_cấp tăng_viện Fransecky huy_động 4 tiểu_đoàn tấn_công làng Benatek và sau một đợt giao_tranh ngắn_ngủi họ chiếm được Benatek vào_khoảng 8 giờ sáng Sau đó họ định đánh ra ngoài làng nhưng lo_ngại trước các lực_lượng được bố_trí dày_đặc của Áo trong các khu rừng ở sườn trái của họ Sư_đoàn trưởng Fransecky xuống lệnh dừng chân cho đến khi các Trung_đoàn 26 và 66 có cơ_hội đến ứng_chiến rồi ra lệnh cho Lữ_đoàn Bộ_binh số 14 do tướng Helmuth von Gordon chỉ_huy đổ vào rừng Swiepwald Trước khi xung_phong để động_viên tinh_thần của quân_sĩ Zychlinski đã hô khẩu_lệnh quen_thuộc các thống_chế Gebhard von Blücher và Friedrich von Wrangel ngày trước cùng với câu Vượt lên Durch trong thơ_ca của Carl_Theodor_Körner một thi_sĩ thời Chiến_tranh_Giải_phóng Gordon cũng hô to Cá tươi Cá ngon để động_viên binh_lính của mình tiến về phía trước Cùng với hai tiểu_đoàn hoả_mai thuộc Trung_đoàn số 26 ở cánh trái các tiểu_đoàn hoả_mai thuộc các trung_đoàn số 27 và 67 ở cánh phải dưới quyền Zychlinski đã đánh_bật được quân Áo mà không bị tổn_thất đáng_kể Sau đó được Tiểu_đoàn II của Trung_đoàn số 27 được tăng_viện Zychlinski đánh Cistowes nơi được lữ_đoàn của Appiano phòng_ngự rắn_chắc Sau khi tập_trung hoả_lực khốc_liệt bắn Zychlinski bị_thương và giết chết Tiểu_đoàn trưởng Tiểu_đoàn I của Trung_đoàn số 27 Thượng_tá von Sommerfeld_Tiểu đoàn IV Khinh_chiến và hai tiểu_đoàn thuộc trung_đoàn Đại_Công tước Heinrich của Áo phản_công đẩy_lùi quân Phổ_Mặc dù bị sứt_đầu_mẻ_trán Trung_đoàn số 27 giờ_đây nhận được sự tiếp_viện từ Trung_đoàn số 66 và tiếp_tục giao_chiến Bất_chấp chiến_thuật dùng cây_cối để yểm_trợ khéo_léo của lính Khinh_chiến Steiermark của Áo hệt như cha_ông của họ khi chiến_đấu dưới ngọn cờ khởi_nghĩa của Andreas_Hofer ngày_trước và sự tiếp_viện của các đơn_vị đến từ Quân_đoàn IV Áo dưới quyền chỉ_huy của Trung_tướng Tassilo_Graf_Festetics trấn_thủ phía mạn đông nam Maslowed quân_đội Phổ đã dần_dần quét sạch quân Áo ra khỏi vùng rừng buộc quân Áo phải rút chạy về sườn đồi rừng rậm theo hướng Cistowes_Môi trường chật_hẹp của rừng Swiepwald khiến cho quân Áo không_thể khai_thác thế mạnh áp_đảo về quân_số của mình Quân Phổ cũng chiếm được làng Cistowes_Chỉ trong vòng một tiếng đồng_hồ giao_tranh dữ_dội 6 tiểu_đoàn Phổ của Zychlinski và Gordon đã đập_tan hơn 10 tiểu_đoàn Áo Trong đó họ tiêu_diệt Lữ_đoàn Bramdenstein chỉ trong 30 phút và giết chết viên lữ_đoàn trưởng buộc lữ_đoàn này phải rút chạy về Maslowed mà không_thể chiếm lại được Swiepwald_Về sau_này Zychlinski đã ghi_nhận về cuộc_chiến ở rừng Swiepwald như là một hình_thức giao_chiến mà trong đó sĩ_quan chỉ_huy bị mất hết kiểm_soát và các đơn_vị chiến_thuật dần_dần nhỏ đi cho đến đỉnh_điểm là mỗi binh_lính có_lẽ đều chiến_đấu riêng mình Một hạ_sĩ Phổ cũng đồng_ý với Zychlinski và cho biết rằng trong tình_huống đó các sĩ_quan cao_cấp của Phổ do không có gì để chỉ_đạo chỉ có_thể truyền_cảm binh_lính bằng tấm gương về lòng dũng_cảm cá_nhân của họ Festetics một chỉ_huy có tài_năng hạn_chế nhưng rất giàu_có và lắm mối quen_biết đã làm trái với thượng lệnh của Benedek_Khoảng từ 4 đến 5 giờ sáng ông nhận được những huấn_lệnh của Benedek theo đó ông cùng với Quân_đoàn II do tướng Carl_Graf von Thun_Hohenstein chỉ_huy phải dàn đội_hình trên chiến_tuyến Chlum_Nedelist sông Elbe để hình_thành cánh phải phòng_vệ bên sườn quân Áo Vào lúc 8 giờ Festetics rời trại của mình ở Nedehst để thực_thi mệnh_lệnh Nhưng trong lúc Quân_đoàn IV đang di_chuyển về vị_trí đã được giao tham_mưu_trưởng của ông là Đại_tá von Gorz chỉ ra rằng trận_tuyến này bị chế_ngự bởi cao_điểm Maslowed và nếu quân địch đánh chiếm Maslowed thì Quân_đoàn IV cũng khó_lòng giữ nổi trận_tuyến Vì_thế Festetics đã cố_tình dời lên một khoảng đất cao hơn nằm giữa Cistowes và Maslowed_Giờ đây số_phận bi_đát của Lữ_đoàn Brandenstein một trong các lữ_đoàn của ông đã khiến cho Festetics nổi điên và cơn giận của ông đã khởi_đầu cho một tiến_trình mà trong đó Quân_đoàn IV của ông và Quân_đoàn II bị lôi_kéo vào_cuộc đổ_máu ở rừng Swiepwald với hậu_quả chiến_lược nghiêm_trọng Vào lúc 9 30 phút sáng viên chỉ_huy Quân_đoàn IV đổ thêm hai lữ_đoàn nữa do Đại_tá Carl von Pöckh và Fleischhacker chỉ_huy để giành lại rừng Swiepwald mặc_dù vị_trí không có ý_nghĩa chiến_lược đối_với chiến_tuyến Chlum_Maslowed_Horenowes mà Festetics trấn_giữ Để chuẩn_bị cho cuộc tấn_công sắp tới viên tướng Áo bố_trí một hàng_rào gồm 80 khẩu đại_bác trải dài từ cao_điểm Maslowed_Trong khi các khẩu pháo Áo gầm vang trên trận_địa pháo_binh Phổ bắn trả mạnh_mẽ Một quả đạn pháo rơi vào sở_chỉ_huy của Festetics lấy đi mạng sống của von Gorz và thổi bay một phần bàn_chân của Festetics_Sự việc này buộc ông phải trao quyền chỉ_huy quân_đoàn cho viên Phó Tư_lệnh Thiếu_tướng Anton von Mollinary_Thay vì hình_thành một tuyến phòng_ngự ở Maslowed_Mollinary còn quyết_tâm cao_độ hơn cả Festetics trong việc đánh_đuổi quân Phổ ra khỏi rừng Swiepwald_Không chỉ_xác nhận mệnh_lệnh phát_động cuộc tấn_công mới ông ta còn gửi thông_điệp đến Bá_tước Thun yêu_cầu sự hỗ_trợ của Quân_đoàn II trong chiến_đấu Trong giai_đoạn thứ hai của cuộc_chiến ở Swiepwald người Áo dùng lại chiến_thuật đã gây cho họ tổn_thất to_lớn ở Podol và Nachod_Quân_Áo thuộc Lữ_đoàn Fleischhacker xung_phong từ hướng Maslowed vào Swiepwald với những tiếng trống đánh kèn thổi và ra_sức quét sạch quân Phổ khỏi rừng bằng thế mạnh mạnh tuyệt_đối về uy_lực tấn_công của mình Họ đánh mạnh vào sườn trái và hậu_quân địch chiếm lại được làng Cistowes_Tuy nhiên quân Phổ phòng_ngự rắn_rỏi trên đỉnh của ngọn đồi được rừng bao_phủ hai bên dựa trên sự ưu_việt vượt_trội của súng_trường nạp hậu Dreyse_Fransecky người mà cho đến thời_điểm này đã dùng đến 4 tiểu_đoàn trừ_bị của mình đã kịp_thời nhận được sự tiếp_viện của hai tiểu_đoàn thuộc Sư_đoàn số 8 Và màn hoả_lực của các Tiểu_đoàn số 1 và Lính bắn súng_trường của Trung_đoàn 26 đã xé toạc lữ_đoàn Fleischhacker ra thành từng mảnh Nhưng Mollinary vẫn không nản_chí Vung cao thanh kiếm của mình với khí_thế mãnh_liệt ông điều_động thêm một lữ_đoàn nữa với toàn_bộ binh_lực do viên đại_tá dũng_cảm von Poekh cầm_đầu Với sự tiên_phong của Trung_đoàn 51 gồm các binh_sĩ người Romania và Hungary cuộc tấn_công mang lại cho quân Áo tổn_thất không nhỏ nhưng họ đã đập vỡ lực_lượng chính_diện và cánh trái của quân địch Trước sức tiến_công như vũ_bão của các đội_hình dày_đặc của Áo các đơn_vị Magdeburg ương_ngạnh phải nháo_nhác bỏ chạy về những giới_hạn xa nhất của khu rừng Một tác_giả ví_von cảnh_tượng này như những mũi thuyền rẽ sóng đại_dương và triển_vọng đã đến với Poeckh để lập_công đầu cho thắng_lợi của Áo trong trận chiến Tuy_nhiên như những dòng nước quân Phổ ùa ra quanh quân Áo bắn xối_xả với những cánh quân không được yểm_trợ của Áo vốn đang tiến qua những bụi rậm Lớp quân đầu_tiên của Lữ_đoàn Poekh chỉ vừa_mới ngưng để thở khi mà trên một ngọn đồi cây phủ bên sườn phải những khối quân Phổ dội một màn hoả_lực tàn_sát tàn_sát vào lữ_đoàn cực_kỳ sơ_hở Tại đây nó hứng_chịu những tổn_thất to_lớn nhất của nó Viên chỉ_huy lữ_đoàn và toàn_bộ các sĩ_quan tham_mưu của ông đều thiệt_mạng trừ một người duy_nhất sống sốt Đại_uý tham_mưu von Klobus người đã cố_gắng thúc ngựa chạy khỏi chiến_tuyến của địch để yêu_cầu sự trợ_giúp và để thoát_thân ông phải chịu mất con ngựa của mình Trong khi ấy tình_hình ở khúc rừng này trở_nên không_thể chịu_đựng nổi đối_với quân Áo Có lúc phải vật_lộn tay không với địch như những vết đụng ngập và thương_tích do bị lê_đâm của họ cho thấy chỉ có một nhúm tàn_quân là thoát được Thiệt_hại của Trung_đoàn 51 và Tiểu_đoàn Khinh_chiến 8 yểm_trợ cho họ là rất to_lớn Trong tổng_số 4 000 quân Áo tham_gia cuộc xung_phong chỉ có 1 800 người là chạy thoát với thương_tích trên người và tinh_thần suy_sụp Mặt_khác bây_giờ đã là 11 giờ sáng Trong khi thiệt_hại của Sư_đoàn 7 Phổ ngày_càng gia_tăng người Áo dứt_khoát phải tiếp_tục cuộc tấn_công của mình Trong khoảng thời_gian này khi một trong các sĩ_quan phụ_tá của Đức vua là Thượng_tá Friedrich_Karl_Walther_Degenhard Freiherr von Loë đến tiếp kiện viên chỉ_huy Sư_đoàn 7 Fransecky bày_tỏ với vị sứ_giả nguồn nhân_lực tài_lực của ông đang cạn_kiệt song ông khẳng_định sẽ chiến_đấu cho đến người cuối_cùng Loë phi_ngựa về tổng_hành_dinh và yêu_cầu tăng_cường bộ_binh cho Sư_đoàn 7 Trong khi nhà_vua đang suy_xét về việc này Moltke dứt_khoát phản_bác và nói bằng giọng_điệu cứng_cỏi Và nhà_vua nghe theo lời khuyên của vị Tham_mưu_trưởng của mình Về phía Áo Bá_tước Thun giờ_đây đã chấp_thuận thỉnh_cầu của Mollivary và đặt hai lữ_đoàn nguyên_vẹn dưới quyền Thiếu_tướng von Saffran và Quận công xứ Württemberg trong tay viên Phó Tư_lệnh Quân_đoàn IV Trong khi đó tin_tức về sự bất tuân của những viên tướng quý_tộc Áo làm cho Benedek thất_vọng_Viên Tổng_chỉ_huy gửi một thông_điệp đến Mollinary ra_lệnh cho ông giữ thế phòng_thủ với Quân_đoàn III ở cánh trái của mình cho đến khi có thời_khắc thuận_lợi để phát_động tổng_tiến_công Mollinary trả_lời một_cách khó hiểu theo đó cuộc tấn_công đã được hoạch_định của Quân_đoàn II sẽ được tiến_hành để yểm_trợ cho quân của ông rút_lui Sau đó ông tung các lữ_đoàn mới_cứng vào tử_địa để hoàn_toàn quá_trình mà Quân_đoàn IV đã khởi_đầu Chúng bao_gồm 14 tiểu_đoàn dẫn_đầu là lính Steiermärker của Trung_đoàn 57 và lính Ba_Lan của Trung_đoàn 57 với một dũng_khí mà quân phòng_ngự không_thể sánh bằng Ba thập_kỷ sau đó một đại_tá quân_đội Phổ đã đánh_giá các cuộc tấn_công trực_diện của các đội_hình hàng dọc hình_thành từ các tiểu_đoàn Áo là sản_phẩm của hài_kịch Song đạn_dược của quân Phổ đã cạn_kiệt sau hàng tiếng đồng_hồ giao_chiến Mặc_dù Quân_đoàn II cũng bị quân phòng_thủ Phổ đánh cho sứt_đầu_mẻ_trán y_hệt như Quân_đoàn IV trong các đợt tấn_công tự_sát trước đó một lần nữa quân Áo đã dần_dần đẩy được quân Phổ ra mép rừng Swiepwald_Trong khi tình_hình càng lúc càng đen_tối dấu_hiệu tuyệt_vọng có_thể được tìm thấy trong phản_hồi của Fransecky khi nhà_vua sai sứ đi dò_hỏi tình_trạng quân_lực Nói với Thánh_thượng rằng Sư_đoàn số 7 bị thiệt_hại nặng nhưng sẽ giữ chặt vị_trí Trải qua hàng tiếng đồng_hồ cho đến giờ các sĩ_quan Sư_đoàn số 7 luôn miệng cầu_khẩn Chỉ còn nửa tiếng đồng_hồ nữa Thái_tử sẽ đến Nhưng Thái_tử vẫn chưa đến trong khi sức chịu_đựng của sư_đoàn đã đến giới_hạn Nhìn_chung trong suốt thời_gian vừa_qua 19 tiểu_đoàn Phổ đã đứng vững trước các đợt tấn_công không ngưng_nghỉ của 49 tiểu_đoàn địch trong số đó 28 tiểu_đoàn bị tận_diệt và chỉ có 13 tiểu_đoàn là còn nguyên_vẹn Cuộc_chiến ở Swiepwald cho thấy hoả_lực ngày_càng gia_tăng của các lực_lượng được trang_bị vũ_khí nạp hậu là nguồn cổ_vũ to_lớn cho họ đánh chặn các đợt tiến_công của địch mặc_dù bị thiệt_hại nặng Thêm vào đó trận đánh còn đem lại một minh_chứng cụ_thể cho sự kém hiệu_quả của chiến_thuật tấn_công bằng lưỡi_lê trong chiến_tranh hiện_đại những các tiểu_đoàn Áo dũng_cảm với các đội nhạc binh chơi bản Hành_khúc Radetzky và sĩ_quan vung kiếm tiến lên phía trước bị thảm_sát hàng_loạt trong các cuộc tấn_công tự_sát của mình mà phần_nhiều trong số họ không_thể tiếp_cận quân địch gần hơn 50 km Chiến_trường đã trở_thành một nghĩa_địa của người Áo Ý Hungary Romania và Croatia với số quân_bị loại khỏi vòng chiến lên đến khoảng 15 000 Nhưng để giam chân_thành công 1 4 lực_lượng của Áo như_vậy Sư_đoàn số 7 phải trả một cái giá đắt con_số tổn_thất lên đến 84 sĩ_quan và 2 036 binh_lính và giờ_đây tuyến phòng_ngự của họ đã bị vỡ Trong Tiểu_đoàn I của Trung_đoàn 66 Phổ hầu_hết các sĩ_quan đều bị_thương Tinh_thần quân_lực Phổ đã bắt_đầu suy_sụp trong buổi trưa Đúng vào lúc vua Wilhelm quở_trách Thượng_tá Valentini và buộc ông này phải đưa quân trở_lại rừng Holawald_Fransecky kêu_gọi quân_lính của mình Giờ đâu quân Áo đã cầm_chắc phần thắng trong tay Sau suốt một buổi sáng giao_chiến mặc_dù phía Phổ đã sài hết lực_lượng trừ_bị của mình chiến_tuyến của Áo vẫn vững_chãi và các khẩu đại_bác của họ đã tiêu_hao sinh_lực quân của Friedrich_Karl_Các tiểu_đoàn Phổ trong các khu rừng ở Maslowed và Sadowa đang đuối dần đi nhưng chưa hề có dấu_hiệu nào cho thấy quân của Thái_tử đã đủ gần để có_thể vãn_hồi tình_hình của quân Phổ_Viễn cảnh tăm_tối này được thể_hiện qua câu nói của Fransecky với một sĩ_quan thuộc ban tham_mưu của Tập_đoàn_quân số 2 khi ông này đến tiếp_kiến Fransecky và thông_báo với ông rằng quân tiên_phong của Vệ_binh Phổ do Constantin von Alvensleben chỉ_huy đang kéo đến Ở trường chúng_ta đã học câu nói Tôi mong đêm sẽ đến hoặc là Blücher_Ở đây chúng_tôi không phải là Wellington nhưng đó chính là cảm_giác của chúng_tôi Trước tình_hình đó vào buổi trưa có lúc khi đứng trên ngọn đồi nhìn xuống nhà_vua tuyên_bố với tham_mưu_trưởng của mình Moltke_Moltke chúng_ta đang thất_trận Bên cạnh vua Bismarck được mô_tả là không kém phần lo_âu Ông chưa được chuẩn_bị để làm_quen với sự tàn_khốc của chiến_tranh và lo_lắng cho con trai mình là Herbert người mang quân_phục xanh của quân_đội Phổ_Trước tình_hình đó duy chỉ Moltke có vẫn điềm_tĩnh Ông nhận một điếu xì_gà từ tay Bismarck qua đó ông khẳng_định với vị Thủ_tướng rằng tình_hình sẽ tốt_đẹp Ông khẳng_định Bệ_hạ sẽ chiến_thắng cả một chiến_dịch chứ không_chỉ một trận đánh Moltke vẫn tin_tưởng vào những kế_hoạch đã được bày_biện kỹ_lưỡng của mình nhưng chắc_hẳn ông cũng đôi_chút lo_lắng vì sự đến trễ của Tập_đoàn_quân số 2 Tình_hình gợi cho phóng_viên báo The_Times hồi_tưởng đến giai_đoạn cuối trận Waterloo khi mà Công_tước Wellington chỉ_huy quân Anh mong_mỏi trông_chờ quân tiếp_viện Phổ của Blücher_Về sau_này khi ca_ngợi sự linh_hoạt của Bộ Tổng_tham_mưu tướng Albrecht von Stosch đã cho biết có câu_chuyện rằng trong những giờ_phút gian_khó tại Königgrätz có người hỏi Moltke rằng ông đã quyết_định ra sao về rút_lui và Moltke hồi_đáp tại đây là vấn_đề quyết_định toàn_bộ tương_lai của nước Phổ tại đây sẽ không có cuộc rút_lui nào Hoạt_động của khinh_kỵ_binh Phổ ở Swiepwald_Trong trận đánh giằng_co ở Swiepwald có_thể kể đến cuộc tấn_công của một khối khinh_kỵ_binh thuộc Trung_đoàn Khinh_kỵ_binh 101 Magdeburg bắt gọn một tiểu_đoàn Áo Trung_đoàn Khinh_kỵ_binh 10 Magdeburg một đơn_vị tháp_tùng theo Sư_đoàn 7 của Fransecky đã được lệnh tiến_quân tới Cerekwitz trong đêm_ngày 2 tháng 7 và vào 2 giờ sáng ngày 3 tháng 7 họ đến bên ánh lửa_trại của các tiền_đồn rồi ở lại đây cho đến lúc 7 giờ rưỡi sáng Khoảng từ lúc 10 đến 11 giờ sáng khi nhìn thấy một đội_hình hàng dọc của Áo xuất_hiện từ rừng Swiepwald và tiến chiếm Benatek các khối kỵ_binh 2 3 và 4 án_ngữ ở hướng đông Benatek đã xung_phong và đánh_bật quân địch vào rừng Về phía minh khối kỵ_binh 1 được chỉ_định là bộ_phận tiên_phong của quân tiền_vệ Sư_đoàn số 7 đã di_chuyển khỏi vị_trí đóng quân của mình Họ phối_hợp với bộ_binh tiến về phía tây rừng Swiepwald khi bộ_binh dồn trận_tuyến về phía quân Áo và cũng cùng với bộ_binh rút_lui khi quân Áo đánh_bật quân Phổ về phía bắc Vào buổi trưa khối kỵ_binh bị đặt trên một đoạn đường rỗng dài 0 37 km về hướng tây_nam Benatek_Người chỉ_huy trung_đoàn khinh_kỵ_binh 10 Đại_uý Humbert cùng với viên sĩ_quan cấp dưới của ông là Bá_tước von der Schulenburg phải ngồi ở một ngọn đồi phía trên để tránh đạn pháo của Áo Vào lúc 1 giờ 15 chiều họ nhìn thấy một toán bộ_binh Áo tiến ra ngoài rừng Toán quân này đã đánh_bại những lực_lượng Phổ đương_đầu với họ và giờ_đây họ hành_quân trong tư_thế không hề phòng_bị Sau khi phi_ngựa xuống đồi để trinh_sát lực_lượng địch Đại_uý Humbert và viên sĩ_quan cấp dưới của mình trở_lại đồi và chấn_chỉnh đội_hình khối kỵ_binh một trong tuyệt_mật Và ông thúc các kỵ_binh của mình phi nước_đại về phía đối_phương Với những tiếng hô Buông vũ_khí xuống Đầu_hàng khinh_kỵ_binh Phổ lăn_xả vào quân Áo Bị choáng_ngợp một_số sĩ_quan Áo đã đầu_hàng sau đó một_số binh_sĩ Áo cũng làm theo họ Chỉ trong vòng vài phút mọi khẩu súng của tiểu_đoàn đã bị buông xuống đất Lính bộ_binh Áo sau đó bị giải về làng Benatek nơi đang rực cháy Theo tài_liệu chính_thức của Phổ khối kỵ_binh 1 của Trung_đoàn Khinh_kỵ_binh 10 tuyên_bố bắt được 681 sĩ_quan và binh_lính đồng_thời thu_giữ một hiệu kỳ Khối kỵ_binh đã bắt gọn một tiểu_đoàn Áo mà không chịu thương_vong nhưng sau đó khi nhìn thấy một ngọn hiệu kỳ khác trong rừng Trung_tá Bá_tước von der Schulenburg đã lăn_xả về hướng này cùng một nhúm khinh_kỵ_binh Ông bị một_số bộ_binh Áo bắn trọng_thương từ đằng sau cây_cối và 4 ngày sau đó thì ông mất Bước_ngoặt của trận chiến Vào lúc 12 giờ 30 các đơn_vị tiền_quân của Tập_đoàn_quân số 2 cuối_cùng cũng gia_nhập trận chiến Vốn đã tiến_quân từ Dobrawitz ngay từ khi các sĩ_quan nhận được yêu_cầu giúp_đỡ của Fransecky giờ_đây Sư_đoàn Vệ_binh số 1 của Phổ dưới quyền Trung_tướng Friedrich_Hiller von Gärtringen thuộc Quân_đoàn Vệ_binh do Vương công August xứ Württemberg chỉ_huy tiến xuống các ngọn đồi thấp ở phía trước Wrchownitz để bọc sườn phải của Áo vốn đang thiếu_vắng binh_lực Cách hậu_quân của họ không xa là Sư_đoàn Vệ_binh Vệ_binh số 2 do tướng Heinrich von Plonski chỉ_huy với lực_lượng tiền_vệ giờ_đây đã đến gần Zizelowes_Về hướng đông tướng Louis von Mutius chỉ_huy Quân_đoàn VI được lệnh tiến thẳng đến Racitz với Sư_đoàn 11 do Trung_tướng von Zastrow chỉ_huy ở bên phải sông Trotina và Sư_đoàn 12 do Trung_tướng von Prondzynsk chỉ_huy ở bên trái Cả hai đơn_vị đều chưa dày_dạn chiến_trận cho lắm nhưng họ háo_hức thể_hiện khả_năng của mình trong chiến_đấu trước khi được hỗ_trợ bởi những đồng_đội giàu kinh_nghiệm hơn của mình là Quân_đoàn V do tướng Karl_Friedrich von Steinmetz chỉ_huy vốn còn đang ở một khoảng_cách với hậu_quân của Quân_đoàn VI Khởi_đầu vào 7 giờ sáng khi Sư_đoàn Vệ_binh số 2 được lệnh tiến về Könighinhof cuộc hành_quân của Tập_đoàn_quân số 2 vài trận Königgrätz diễn ra chậm_rãi do điều_kiện thời_tiết bất_lợi Do những đoạn đường không đủ lớn để chứa_đựng một số_lượng sĩ_tốt đông_đảo như_vậy họ buộc phải hành_quân trên các cánh đồng_vốn đã bị mưa làm lầy_lội Môi_trường này gây khó_khăn rất lớn cho họ trong việc vận_chuyển pháo_binh Lúc 11 giờ 30 Benedek đã nhận được hung tin rằng một lực_lượng lớn khác của Phổ đang đến gần Thế nhưng thái_độ bất tuân của Mollinary và Thun những vị tướng không hề ngờ tới sự tham_chiến của các lực_lượng dưới quyền Thái_tử Phổ đã gây ra một hậu_quả chiến_lược nặng_nề họ dồn quá nhiều binh_lực ở cánh phải vào trận đánh ở rừng Swiepwald do_đó cánh này giờ_đây không còn đủ lực_lượng để có_thể đối_phó với cuộc tấn_công của quân tiếp_viện Phổ_Thực ra trong cuộc_chiến ở Swiepwald_Benedek đã từng có ý_định tiến_hành phản_công nhưng không_thể thực_thi Bây_giờ ông không còn cách nào khác ngoài việc ban_bố mệnh_lệnh cho các Quân_đoàn II và IV rút về vị_trí ban_đầu của họ giữa Chlum và Nedelist_Thượng lệnh của Benedek được thực_thi một_cách khó_nhọc không_chỉ là do số_lượng lớn của các đơn_vị bị lôi_kéo vào_cuộc chiến ở Swiepwald mà_còn do sự sa_sút tinh_thần của các lực_lượng này vì sau khi thắng được quân Phổ ở Swiepwald họ lỡ mang ấn_tượng rằng họ đã chiến_thắng trận đánh Hậu_quả là cuộc triệt_thoái của Quân_đoàn IV đã diễn ra hết_sức nhốn_nháo Quân_đoàn II triệt_thoái ổn_định hơn và đẩy lui một đợt xung_phong của kỵ_binh Phổ_Trong khi đó sau khi nhanh_chóng nhìn_nhận tình_hình chiến_cuộc Thái_tử nước Phổ đã triển_khai bộ_binh tấn_công đối_phương Tại Racitz và dọc theo hạ_lưu sông Trotina các đơn_vị thuộc Quân_đoàn VI chỉ gặp phải sự kháng_cự của các thành_phần yếu_ớt thuộc lữ_đoàn tướng Henriquez_Quân đoàn II một trong số_ít các lực_lượng Áo được giữ lại phòng_vệ sườn phải trong khi Quân_đoàn Vệ_binh nhận thấy làng Horenowes được phòng_vệ mỏng_manh Nhiều binh_sĩ Áo không hề tiên_liệu sự tham_chiến của Tập_đoàn_quân số 2 và trong tâm_trạng bất_ngờ họ đã đầu_hàng mà không phải giao_tranh khi đạo quân này bước vào trận chiến Dưới sự chỉ_huy của Vương tước Hohenhole các khẩu_đội của lực_lượng pháo_binh trừ_bị của Quân_đoàn Vệ_binh Phổ được đặt tại Zizelowes_Racitz và Habrina đã giã đạn vào vị_trí phòng_ngự của quân Áo giữa Horenowes và Trotina_Pháo chiến đã diễn ra giữa pháo_binh của Tập_đoàn_quân số 2 với 5 khẩu_đội pháo của địch trên các cao_điểm về phía đông nam Horenowes Được tăng_viện thêm 7 khẩu_đội nữa pháo_binh Phổ đã có được ưu_thế áp_đảo so với đối_phương 90 khẩu đại_bác của Phổ đấu với 40 khẩu đại_bác của Áo Và vào lúc 13 giờ Sư_đoàn Vệ_binh số 1 đã giành được làng Horenowes_Quân đoàn VI của Phổ cũng nhanh_chóng đoạt được Racitz và đỉnh phía tây của đồi Horickaberg_Do bị bọc sườn trái Lữ_đoàn Henriquez rút về Lochenitz ven sông Elbe và chốt ba tiểu_đoàn tại đây trong khi các tiểu_đoàn khác rút về bên kia sông theo lệnh của Bá_tước Thun mặc_dù cuộc triệt_thoái của quân_đoàn ông khỏi Swiepwald thành_công hơn của Quân_đoàn IV và trong tay ông vẫn còn nhiều binh_lực trước sự thất_vọng của các sĩ_quan Áo Thun dường_như đã bỏ_cuộc và quyết_định rút quân về thượng_lưu sông Elbe một hành_động đã gây cho các sĩ_quan thất_vọng đồng_thời đẩy tuyến đường rút của phần còn lại của quân_đội Benedek vào mối đe_doạ nghiêm_trọng Bất_chấp những nỗ_lực của Thun về sau_này nhằm biện_minh rằng cuộc triệt binh của ông chỉ khởi_đầu sau khi quân Áo rút chạy trên toàn tuyến điều không_thể chối_cãi là Thun đã ra_lệnh cho các đơn_vị thuộc Lữ_đoàn Henriquez chuẩn_bị vượt sông ở Predmeritz nửa tiếng đồng_hồ trước khi quân Phổ đánh chiếm Chlum_Các lực_lượng khác của ông cũng được lệnh tiến_hành rút_lui ngay_lập_tức với sự yểm_trợ của kỵ_binh Trong khi Sư_đoàn Kỵ_binh nhẹ số 2 của Áo dưới quyền Thiếu_tướng Vương tước Von_Thurn und Taxis_Quân đoàn X thiết_lập một vị_trí về hướng tây Lochenitz_Sư đoàn 12 của Phổ chiếm_đóng Sendracitz_Lúc 14 giờ toán lính Áo cuối_cùng đã bị đẩy lui khỏi Maslowed và quân Phổ làm chủ được hàng_loạt các cao_điểm Mặc_dù trận đánh sẽ còn ác_liệt Moltke hiểu rằng chiến_lược của mình đã thành_công Tương_truyền ông nói Chiến_thắng đã trọn_vẹn_Viên nằm dưới chân Bệ_hạ Giờ_đây với sự tan_vỡ của quân cánh phải trận_tuyến pháo_binh Áo cũng buộc phải rút về một vị_trí giữa Langenhof và Wsestar_Tại đây quân Áo hình_thành một chiến_tuyến bao_gồm 120 khẩu pháo Gärtringen đã nhận thấy bản_lề của toàn_bộ vị_trí phòng_ngự của địch nằm ở ngôi làng Chlum đằng sau trung_quân với địa_hình cao Nhiệm_vụ trấn_giữ làng này vốn được giao cho lữ_đoàn của Chuẩn_tướng Carl von Appiano song ít_lâu sau 13 giờ Appiano ra_lệnh các thành_phần của lữ_đoàn đang hứng_chịu hoả_lực địch rút xuống một vị_trí ở dưới và mất tầm nhìn cao_điểm này Các sĩ_quan của lữ_đoàn đã dự_đoán được hậu_quả của hành_động này nhưng họ không còn cách nào khác Nhiệm_vụ phòng_ngự cao_điểm sau đó thuộc về Đại_tá Slaveczi viên chỉ_huy các Trung_đoàn 46 Sachsen_Meiningen và 62 Đại_Công quốc Heinrich với thành_phần chủ_lực là người Hungary Dưới sự yểm_trợ của 70 khẩu đại_bác quân Phổ di_chuyển nhanh_nhạy trong tuyệt_mật lên Chlum dưới sự yểm_trợ của làn sương_mù và những ngọn cỏ cao Pháo_binh Áo bắn vào trận_tuyến của bộ_binh địch nhưng bộ_binh Áo hoàn_toàn bị choáng_ngợp khi họ bị tập_kích từ hướng bắc Slaveczi sau khi hay tin các binh_lính áo xanh đang tiến lên đồi nghĩ rằng đây chắc_hẳn là quân đồng_minh Sachsen_Khi một thuộc_cấp khẳng_định đây thực_sự là quân Phổ ông ta nói Anh đang nhìn thấy ma Và vào lúc 15 giờ tiểu_đoàn thứ nhất và các lực_lượng bắn súng hoả_mai thuộc Trung_đoàn Bộ_binh Cận_vệ số 1 đã đột chiếm Chlum từ tay Tiểu_đoàn 3 của Trung_đoàn Sachsen_Meiningen đúng lúc Slaveczi đang nói Anh đang nhìn thấy ma lần cuối Slaveczi tử_trận khi những lời_nói này vẫn còn trên môi ông Từ mọi phía quân Phổ nã súng_trường Dreyse xối_xả vào vị_trí phòng_ngự của Tiểu_đoàn 3 và chỉ sau 5 phút thì tiểu_đoàn này coi như đã bị tiêu_diệt Sau đó Vệ_binh Phổ cắt đôi làng Chlum và khoá chặt Tiểu_đoàn 2 Dưới sự chỉ_huy của Thượng_tá Freiherr von Schimmelpenning quân Áo ra_sức mở_đường máu nhưng bất_thành Schimmelpenning cùng với hàng trăm quân của ông đã bị ngã rạp trước hoả_lực súng_trường của Phổ trong khi 600 binh_lính còn lại đầu_hàng Một tiểu_đoàn khác của Trung_đoàn 46 trấn_thủ phía nam làng Nghe tiếng hoả_lực bộ_binh ở Chlum người chỉ_huy tiểu_đoàn là Thiếu_tá von Noack đã ra_lệnh cho họ tấn_công với niềm tin rằng Appiano sẽ tăng_viện một trung_đoàn cho ông Tiểu_đoàn đã hành_quân về hướng Chlum dưới làn đạn ác_liệt của địch và khi họ đã đi được nửa đường thì bất_chợt một tốp kỵ_binh Áo xuất_hiện đâm thẳng vào sườn của tiểu_đoàn và buộc họ phải bỏ chạy thục_mạng Một lần nữa những sai_lầm của Festetics_Gorz và Mollinary gây tai_hại cho quân_đội Việc rút các lực_lượng Áo bị đẩy vào_cuộc chiến ở Swiepwald là rất khó như đã thấy và cuộc triệt_thoái đã không_thể hoàn_tất trước khi Tập_đoàn_quân số 2 tấn_công sườn quân Áo Tàn_quân của lữ_đoàn Đại_tá Fleischhacker vẫn còn ở Cistowes cùng với Trung_đoàn Khinh_kỵ_binh 7 Để cứu_vãn tình_hình của mình lính khinh kỵ Áo phản_công theo hướng Maslowed nhưng hành_động của họ đã thu_hút các khẩu_đội pháo của Hohenlohe_Kết quả là họ bị đại_bác Phổ băm vằn và phải chạy về Chlum_Cuộc chạy dài của quân khinh kỵ Áo đã biến họ thành một cơn lốc xoáy vào tiểu_đoàn Noack_Họ len qua những người lính bộ_binh nổi điên và rơi vào màn hoả_lực của lính Khinh_chiến Cận_vệ Phổ khiến đội_hình của họ tan_vỡ và họ phải chạy về Horenowes nơi họ bị Trung_đoàn Vệ_binh 2 và lính khinh kỵ Vệ_binh Phổ tập_trung hoả_lực súng_trường và tàn_sát Với tổn_thất nghiêm_trọng quân khinh kỵ Áo chạy lao_đao sang hướng Nam và trốn thoát để lại Chlum trong hỗn_loạn Chiếm được Chlum quân Phổ cũng giành được 14 khẩu pháo từ tay địch chỉ trong vòng vài phút Lữ_đoàn trưởng Appiano được mô_tả là khá thụ_động khi đứng trước tình_huống rối_ren ở Chlum_Chỉ đến khi mà Trung_đoàn Sachsen_Meiningen một trung_đoàn có thành_tích chiến_đấu ở Ý và Đan_Mạch bị loại trên 2 000 quân trong đó hơn 400 người thiệt_mạng thì Appiano mới dẫn các đơn_vị thuộc Trung_đoàn Đại_Công tước Heinrich 62 thực_hiện một cuộc điều_tra nửa_vời theo hướng Chlum Không ưu ý với những gì mà ông nhìn thấy ở đây Appiano liền kéo quân thẳng về Sweti và Königgrätz_Ngược lại một khẩu_đội kỵ_binh đơn_độc thuộc Trung_đoàn số 8 của Áo Khẩu_đội 7 do Đại_uý August von der Groeben chỉ_huy đã cố ngăn_ngừa bước_tiến của quân Phổ từ Chlum không lâu sau khi quân Áo bại_binh tại đây Sau những tràng đạn đầu_tiên của khẩu_đội quân Phổ đáp trả bằng hoả_lực hết_sức khủng_khiếp từ nhiều phía và cuộc tấn_công của người Phổ thành_công nhanh_chóng đến mức mà chỉ trong vòng 5 phút Groeben bị giết chết cùng với một trung_uý 53 lính thường và 68 ngựa_chiến Khẩu_đội cũng mất 7 trong số 8 khẩu pháo của mình song_hành_động can_đảm của Groeben đã tạo điều_kiện cho tàn_quân Áo rút_lui khỏi Chlum_Mặc dù_vậy ngày_nay tên_tuổi ông chẳng_mấy_khi được nhớ đến Một đài tưởng_niệm thô_kệch đã được dựng lên tại đây với dòng chữ Khẩu_đội pháo Tử_thần Ban_đầu khi nhận được tin dữ Benedek không_thể tin rằng vị_trí quan_trọng ở Chlum đã thất_thủ Nhưng khi ông cùng bộ tham_mưu đi ngựa đến đây để theo_dõi chuyện gi đã xảy ra một tràng đạn của quân địch đã giết chết con ngựa của một viên sĩ_quan tham_mưu của ông làm trọng_thương Bà tước Gruenne và đốn một viên sĩ_quan tham_mưu khác ngã ngựa Loạt đạn này khẳng địch với ông rằng trung_quân Áo thật_sự đã tan_vỡ Quân Áo đã ra_sức phản_công để giành lại Chlum một cuộc phản_kích của hai tiểu_đoàn Áo bị quân Phổ đập vỡ tiếp_theo đó 6 khối kỵ_binh thuộc Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ_bị 1 đã mở một đợt phản_công mạnh_mẽ hơn nhằm vào ba tiểu_đoàn Vệ_binh do Đại_tá Bernhard von Kessel chỉ_huy Trong lúc họ đang xung_phong về phía trận_tuyến của địch kỵ_binh Áo lao phải một cái hố đã bị lấp kín Trong khi gắng_sức làm chủ những con ngựa khủng_hoảng của mình và giải_thoát cho mình trước khi bị đè_bẹp bởi các khối kỵ_binh phía sau Trung_đoàn_Thiết kỵ_binh Franz_Joseph đã bị hoả_lực của súng_trường nạp hậu Phổ gần như xoá sạch Trung_đoàn Thương kỵ_binh cũng bị quét tan Dưới sự yểm_trợ của pháo lực tàn_binh của Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ_bị 1 chấn_chỉnh lại đội_hình và chạy về Langenhof_Trên đà thắng_lợi quân của Kessel quay sang hướng nam và đánh chiếm Rosberitz_Lực_lượng pháo_binh trừ_bị của Quân_đoàn Vệ_binh Phổ do Hohenhole chỉ_huy cũng được đưa lên các cao_điểm về hướng đông Chlum và chĩa nòng pháo vào bình_nguyên để băm_vằm các lực_lượng Áo lan rộng ở đây Trong khi Sư_đoàn Vệ_binh số 1 giành thắng_lợi vang_dội ở trung_tâm Tập_đoàn_quân số 2 đã củng_cố vị_thế của mình ở hai bên Chlum_Về hướng đông Sư_đoàn số 11 đã vượt qua Sendrasitz và tiến vào Nedelist bắt được một số_lượng tù_binh Áo Đồng_thời 5 tiểu_đoàn của Sư_đoàn số 12 cũng đã vượt sông Trotina tại ngôi làng trùng tên và tiến theo con đường chính về Königgrätz_Với những bước_tiến của Quân_đoàn VI Phổ tàn_binh của Quân_đoàn II đã bị đánh_bật về phía sau sông Elbe_Trong khi đó lữ_đoàn Alvensleben cũng không kém thành_công ở hướng đông Họ đã tràn vào rừng Lipa và chiếm được rừng này sau một đợt đụng_độ dữ_dội với tàn_tích của các đội_hình rã_rời dưới quyền Fleischhacker vốn đang tiến_hành cuộc triệt_thoái đầy khổ_ải của mình khỏi Cistowes và cuối_cùng đã thoát kịp trước khi quân địch giăng bẫy Ngay sau khi rừng Lipa thất_thủ lực_lượng tiền_vệ của Sư_đoàn Vệ_binh số 2 thừa_thắng phát_động tiến_công và giành được làng Lipa Vào thời_điểm này vị_thế của người Áo bị suy_giảm nhanh_chóng bởi do thiệt_hại hết_sức nặng_nề thiếu sự yểm_trợ của kỵ_binh và pháo_binh và phía Phổ đã kiểm_soát được phần đất cao Trong khi quân của Thái_tử tiến_công cánh phải quân Áo tướng Bittenfeld_Tổng tư_lệnh Tập_đoàn_quân Elbe vốn chỉ giữ thế phòng_ngự sau khi bị pháo_binh Áo và bộ_binh Sachsen đánh thiệt_hại nặng vào đầu buổi sáng đã quyết_định tiến_công Probus và để đạt được mục_tiêu này ông huy_động Sư_đoàn số 15 cùng với một lữ_đoàn kỵ_binh tiến đánh Ober_Prim theo đường Hradek trong khi Sư_đoàn số 15 bấy_giờ còn án_ngữ ở phía tây Nechanitz đánh Probus_Để đối_phó với trận hợp vây của địch Thái_tử Albert của Sachsen đã phát lệnh cho Lữ_đoàn Hộ_vệ phản_công theo hướng Hradek song lữ_đoàn này bị giáng vào sườn trái và buộc phải rút chạy hưng bị quân Phổ Sau đó Đại_Công tước Ernerst chỉ_huy Quân_đoàn VIII của Áo đã phái các lữ_đoàn Schulz và Roth tham_gia phản_kích quân Phổ tại Ober_Prim_Giờ đây Albert quyết_định đưa thêm lữ_đoàn Sachsen số 2 vào_cuộc và sử_dụng toàn_bộ lực_lượng của 4 lữ_đoàn Áo Sáchen để tiếp_tục phản_kích Một lần nữa cuộc phản_công bất_thành do ở trung_tâm lữ_đoàn Schulz đã vấp phải sự kháng_cự của Lữ_đoàn số 30 mới nhập trận của Phổ và bị đánh tơi_tả Sự thua chạy cua lữ_đoàn Schulz làm hở sườn trái của quân Sachsen buộc Lữ_đoàn Sachsen số 2 phải rút_lui Trong khi đó lữ_đoàn Roth cũng rơi vào tình_trạng hết_sức náo_loạn và rút chạy vào rừng Brizerwald_Quân_Phổ làm chủ được Ober_Prim_Cho đến 15 giờ chiều rừng Brizerwald và Probus cũng đã rơi vào tay quân Phổ_Cũng trong thời_điểm này quân_đội Phổ đã có_thể nhận thấy được sự suy_giảm của hoả_lực pháo_binh Áo Khi nhận thấy quân Sachsen dần_dần bị đánh_đuổi khỏi Problus_Tư lệnh Quân_đoàn I của Áo điều một lữ_đoàn đến phối_hợp với họ Sau khi đến gần Bor lữ_đoàn mở một cuộc tấn_công vào Problus nhưng bị bẻ gãy và vào lúc 16 giờ chiều lữ_đoàn này cũng rút về Ziogclschlag đồng_thời với cuộc rút chạy của trung_quân Áo Chiếm được Prim và Probus_Tập đoàn quân Elbe đã chọc thủng hoàn_toàn sườn trái của đối_phương và một người con của Bittenfeld đã tử_trận ở Prim_Nhưng rồi Bittenfeld một lần nữa lại tỏ ra uể_oải và sau khi đẩy lui được địch ông ra_lệnh cho Tập_đoàn_quân Elbe dừng chân Trong tay ông vẫn còn Sư_đoàn số 16 chưa được tung vào trận nhưng giờ_đây ông chỉ củng_cố vị_trí của mình quanh Probus_Do vậy một cơ_hội để hợp vây quân của Benedek từ hai phía đã bị đánh mất Các cuộc phản_công cuối_cùng và cuộc rút chạy của quân Áo Dù_sao đây nữa thì trong thời_gian này Benedek không gì khác ngoài việc tiến_hành rút_lui toàn_bộ binh_lực của mình Thế nhưng phó chỉ_huy Quân_đoàn IV là Trung_tướng Anton von Mollinary và Tư_lệnh Quân_đoàn VI là tướng Wilhelm_Freiherr von Ramming nài_nỉ chỉ_huy của mình phát_động phản_công nhưng lúc này Benedek đã mất mọi quyền kiểm_soát trận đánh Lúc 15 giờ 30 Ramming đích_thân ra_lệnh hai lữ_đoàn còn nguyên_vẹn phản_công chiếm lại Rosberitz và Chlum mà không hề có mệnh_lệnh trực_tiếp Đồng_thời các khẩu đại_bác của Áo tại Langenhof đã tăng gấp đôi hoả_lực của mình để yểm_trợ cho cuộc tấn_công Trước những đợt tiến_công ào_ạt của quân địch_quân Phổ thuộc Sư_đoàn Vệ_binh số 1 của Phổ trong đó có viên Thiếu_uý trẻ tuổi Paul von Hindenburg đã tổ_chức phòng_ngự tại các ngôi nhà_nông trang và sân_nhà thờ gây cho quân Áo bị thiệt_hại to_lớn chỉ trong vòng 20 phút Nhưng cuối_cùng do số_lượng áp_đảo của quân Áo họ bị đánh_bật từ Rosberitz về Chlum và bị truy_kích bởi các tiểu_đoàn vốn đã sứt_đầu_mẻ_trán của lữ_đoàn Áo dưới quyền Chuẩn_tướng Ferdinand_Rosenzweig von Dreuwehr_Đợt phản_công quyết_liệt đã mang lại cho quân Áo 3 khẩu pháo ngoài_ra thân_vương Anton von Hohenzollern của Phổ cũng bị_thương và bị bắt song nhiều đơn_vị Phổ đã đổ vào trận đánh để tiếp_viện cho Sư_đoàn Vệ_binh số 1 Giờ_đây Sư_đoàn Vệ_binh số 2 đã nhập trận cùng với các thành_phần thuộc Quân_đoàn I của Phổ_Các đơn_vị đã tham_gia một đợt tiến_công đúng lúc của Sư_đoàn số 11 từ hướng Nedelist đập_tan lữ_đoàn của Rozenweig và buộc quân địch phải tháo_chạy về Rosberitz_Tuy nhiên giao_chiến ác_liệt vẫn tiếp_tục kéo_dài thêm một khoảng thời_gian nữa Các Quân_đoàn I và VI đã chiến_đấu dũng_cảm tại Rosberitz để ngăn_chặn sức tiến_công mạnh như vũ_bão của quân Phổ nhưng bị lính Vệ_binh Phổ đánh tan_tành Gần như bị vây chặt bởi số_lượng ngày_càng gia_tăng của quân địch các đơn_vị Áo này phải rút_lui dần_dần sau khi hứng_chịu thiệt_hại khủng_khiếp để lại Rosberitz và cả Chlum trong tay địch Trong cuộc hỗn_chiến Gärtringen đã bị trúng một quả đạn pháo và không lâu sau đó ông qua_đời nhưng đã kịp nhìn thấy quân của mình cầm_chắc Chlum trong tay Với sự tan_rã của hai cánh quân Áo các Quân_đoàn III và X của Áo triệt_thoái về Rosnitz theo đường Sadowa_Königgrätz Sau khi xác_định tình_hình vào lúc 16 giờ Moltke cuối_cùng đã phát lệnh cho Tập_đoàn_quân số 1 tiến về hướng trung_tâm Lính Phổ lăn_xả về phía trước với những tiếng reo vang và trống đánh nhưc một phóng_viên chiến_trường mô_tả Quân tiền_vệ của Friedrich_Karl đã làm chủ được các cao_điểm mà tại đó pháo_binh Áo tra_tấn họ trong suốt buổi sáng và bước_tiến mau_lẹ của các đoàn quân chiến_thắng đã uy_hiếp đoạn đường Sadowa_Königgrätz_Từ_Langenhof các khẩu_đội của hai quân_đoàn Áo rút_lui một_số về Rosnitz và số khác thì về Wsestar_Quân bộ_binh Áo tháo_chạy dưới sự yểm_trợ của pháo lực điều duy_nhất trì_hoãn thế mạnh như vũ_bão của quân địch Đồng_thời Benedek huy_động Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ_bị số 1 dưới quyền Chuẩn_tướng Carl_Graf_Condenove và Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ_bị số 3 dưới quyền vương công xứ Holstein phản_công về hướng tây để yểm_trợ cho cuộc triệt binh mà ông đã khởi_đầu vào lúc 15 giờ Vào lúc 16 giờ 30 khi mà các lực_lượng Áo đều đang rút chạy các thành_phần thuộc Sư_đoàn Kỵ_binh số 2 của Phổ đã tiến_công với Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ_bị số 1 tại Stretelitz_Do kỵ_binh Phổ yếu_thế về số_lượng họ bị đẩy lui trong đợt giao_tranh đầu_tiên Tuy_nhiên khi phía Phổ đổ thêm nhiều trung_đoàn khác vào ứng_chiến và lính thiết kỵ_binh Áo rơi vào hoả_lực bộ_binh Phổ từ Langenhof quân Áo bị đánh_đuổi về Bor và bị truy_sát gắt_gao bởi các khối kỵ_binh mới của Phổ cho đến khi rút về Rosnitz_Đồng thời hai trung_đoàn khác cũng thuộc biên_chế Sư_đoàn Kỵ_binh số 2 đã tiến đánh Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ_bị số 3 của Áo gần Langenhof_Tại đây sau một đợt giao_chiến khốc_liệt kỵ_binh Áo cũng bị đánh tan Không_những thế họ còn hứng_chịu hoả_lực của bộ_binh Phổ và các khối kỵ_binh Áo cũng trở_thành mối ngon của hoả_lực tầm xa của pháo_binh địch chưa kể họ còn bị các khối kỵ_binh Phổ mới_toanh đổ ra đánh cho sứt_đầu_mẻ_trán Cái giá của thất_bại này thật_sự là ghê_gớm không thua_kém gì cuộc tấn_công của Lữ_đoàn Kỵ_binh nhẹ trong trận Balaclava mặc_dù kỵ_binh nặng Áo rực_rỡ trong những bộ_binh giáp sáng_loáng và mũ sắt cắm lông_vũ đã được rèn_luyện thành những bức tường ngựa phi để đập vỡ chiến_tuyến địch bằng những cuộc tấn_công bão_táp họ không hề chiến_tuyến quân Phổ ở Königgrätz_Thay vì đó các khẩu_đội pháo và súng_trường của Phổ đã loại 30 lực_lượng của họ ra khỏi vòng chiến và chung_cuộc họ phải cuống_cuồng tháo_chạy theo mọi hướng một kết_thúc tối_tăm cho một trận bại_binh Thương_vong của kỵ_binh Áo lên đến 64 sĩ_quan 1 984 lính và 1 681 ngựa_chiến Mặc khác qua các trận xáp chiến nêu trên quân thiết kỵ thương kỵ và long kỵ_binh Áo cũng gây cho đội_hình kỵ_binh Phổ loạng_choạng đồng_thời giam chân bộ_binh trong vòng hơn nửa tiếng đồng_hồ Dù thảm_bại nhưng những cuộc giao_chiến bằng kỵ_binh của Quân_đoàn I đã làm chậm bước_tiến của quân địch và tại điều_kiện tạo điều_kiện cho bính lính của Benedek rút chạy qua các ngọn cầu trên sông Elbe mặc_dù quân Áo đang rút chậm một_cách đáng quan_ngại Sau tất_cả những trận giao_tranh đã nêu toàn_bộ quân Áo đều rút_lui qua sông Elbe ngoại_trừ các Sư_đoàn Kỵ_binh Nhẹ_II và I ở cánh phải và trái cùng với Sư_đoàn Kỵ_binh Trừ II ở trung_tâm ba sư_đoàn này yểm_trợ cuộc lui quân cùng với 28 khẩu_đội cho đến 18 giờ 30 Nhưng sau đó cuộc pháo chiến với 34 khẩu_đội của Phổ vẫn tiếp_diễn cho đến khi màn đêm buông xuống Lúc 21 giờ pháo đội kỵ_binh của Áo nã những phát đạn cuối_cùng của trận chiến Trước đó vào lúc 20 giờ quân_đội Phổ đã nhận được mệnh_lệnh mà Moltke đã ban_bố lúc 18 giờ 30 nhằm chấm ứt trận tàn_sát Trong khi đó không_khí tại Königgrätz bao_trùm trong hỗn_loạn do các đội quân bại_trận của Áo chen_chúc nhau thành một đống bát_nháo gồm người ngựa và xe goòng Trên đường chạy nhiều binh_sĩ Áo đã chết_đuối ở sông Elbe_Số còn lại vượt được sông nhưng phải mất hàng tiếng đồng_hồ mới thuyết_phục được viên chỉ_huy pháo_đài Königgrätz người đã đóng_cửa do lo_sợ quân Phổ xâm_chiếm pháo_đài mở_cửa Lính Áo xô_đẩy nhau lao vào thành làm nhiều người bị chết ngạt Khi quân Áo thảm_bại đồng_minh của họ quân Sachsen do Albert chỉ_huy được lệnh rút_lui về Placka nhưng đường rút của họ bị cản_trở bởi một đống tàn_quân Áo đang tìm cách chạy về Koniggratz_Một toán quân Sachsen đã đến được Placka và vượt sông tại đây trước khi ngọn cầu bị phá_huỷ nhưng phần còn lại bị buộc phải chuyển sang hướng nam và chạy về Pardubitz_Về phía mình Benedek đã vượt sông Elbe và lúc 18 giờ và vài tiếng đồng_hồ sau ông thông_báo cho hoàng_đế biết rằng thảm_hoạ mà ông từng cảnh_báo và thực_sự đã xảy ra Trong ngày hôm đó hiểu rằng quân Phổ sẽ thua nếu không có sự tiếp_viện kịp_thời của Thái_tử Quốc_vương đã sai sứ_giả mang huân_chương Thập tự Xanh cao_quý nhất của Phổ đến trao_tặng cho con trai mình song viên sứ_giả không tìm thấy Thái_tử Đến đêm trong một tình_huống bất_ngờ vua cha đã hội_ngộ với Thái_tử với nhau trên chiến_địa Sau khi nhận ra nhau vua cha ôm lấy Tháo tử và gỡ chiếc Thập tự Xanh của mình ra để đeo lên cổ con trai Trận đánh chấm_dứt với thương_vong to_lớn cho cả hai phía Bộ Tổng_tham_mưu Áo cho biết quân_đội Áo chịu thiệt_hại 1 313 sĩ_quan 41 499 binh_lính và 6 010 ngựa_chiến trong số đó 330 sĩ_quan và 5 328 binh_lính chết trận 431 sĩ_quan và 7 143 binh_lính bị_thương 43 sĩ_quan và 7 367 binh_lính mất_tích 509 sĩ_quan cùng với 21 661 binh_lính bị bắt làm tù_binh Chỉ riêng cuộc tấn_công thất_bại ở Chlum đã gây thương_vong 150 sĩ_quan và 5 800 lính của họ chưa kể 2 800 người còn sống từ_bỏ cuộc chiến_đấu và rơi vào tay quân Phổ_Ngoài ra_quân Áo cũng đánh mất 160 khẩu pháo và 5 cờ hiệu Đồng_minh của họ là Sachsen chịu thương_vong 55 sĩ_quan và 1 446 binh_lính bao_gồm 15 sĩ_quan và 120 binh_lính tử_trận 40 sĩ_quan và 900 binh_lính bị_thương và 426 người mất_tích Quân_đội Phổ tổn_thất nhẹ hơn nhiều so với kẻ_thù của mình với 359 sĩ_quan 8 975 binh_lính và 909 ngựa_chiến bao_gồm 99 sĩ_quan và 1 830 binh_lính tử_trận 260 sĩ_quan và 6 688 binh_lính bị_thương và 276 người bị mất_tích Hơn nửa con_số thương_vong này thuộc về Tập_đoàn_quân số 1 Thêm vào đó chính người Áo cũng làm gia_tăng chênh_lệch về số người bị_thương và mất_tích giữa hai phe vì không ký Công_ước Genève thứ nhất năm 1864 Do không được sự bảo_hộ của Hội_Chữ_Thập_đỏ nhân_viên y_tế của Áo bị xếp loại như những người tham_chiến và phải rút khỏi chiến_địa cùng với toàn_bộ quân_đội Áo khiến cho những người bị_thương nếu không_thể xoay_xở thì đành phải chịu chết hoặc là bị bắt sống Trong đêm binh_lính Phổ đã hát vang bài thánh_ca Nun danket alle Gott giống như những tiền_bối của họ sau chiến_thắng của Friedrich_Đại đế ở Leuthen ngày trước Sau trận đánh Quân Phổ đã gần như gói gọn quân Áo nhưng không_thể tiêu_diệt hoàn_toàn theo ý_muốn của Moltke_Người_Áo đã rút chạy thành_công trong gang_tấc Trái_ngược với toan_tính của Moltke trận đánh lớn bằng kỵ_binh ở Stresetice không hề nổ ra Cuộc_chiến năm 1866 cho thấy sự bất_lực của lực_lượng kỵ_binh Phổ về nhiều mặt Chỉ có 39 trong 350 khối kỵ_binh Phổ vốn được giao nhiệm_vụ dẫn_đầu cuộc truy_sát quân_đội Áo bại_trận đã nhập trận tại Stresetice và không một khối kỵ_binh nào truy_kích những mớ bộ_binh náo_loạn của Tập_đoàn_quân phía Bắc sau khi các đợt phản_công của kỵ_binh trừ_bị Áo bị đập_tan Bên cạnh tinh_thần chiến_đấu hy_sinh của kỵ_binh và pháo_binh Áo quân tướng Phổ đã kiệt_sức nhiều người trong số họ đã hành_binh 19 tiếng đồng_hồ và đánh địch 10 tiếng đồng_hồ theo chính_sử của Bộ Tổng_tham_mưu để có_thể truy_kích hiệu_quả trong khi các đơn_vị quân_đội bị biến thành một đống hỗn_tạp khó thể gỡ ra do binh_lính của Tập_đoàn_quân số 2 đã đổ_dồn vào phía trước Tập_đoàn_quân số 1 Rạng sáng ngày 4 tháng 7 năm 1866 tin_tức về cuộc tháo_chạy an_toàn của quân Áo làm cho Moltke thất_vọng và vào năm 1867 ông đã bày_tỏ thái_độ hối_tiếc và sự thất_bại này Song trận Sedan bốn năm sau đó cho thấy ông và các tướng_lĩnh dưới quyền đã rút ra bài_học kinh_nghiệm từ đống hỗn_độn này Một_số nhà bình_luận trong đó có sử_gia người Mỹ Geoffrey_Wawro quy cho Moltke trách_nhiệm về việc để quân chủ_lực Áo rút khỏi trận_địa song sử_gia Mỹ Max_Boot khẳng_định rằng đây không phải là một thiếu_sót lớn Quân Áo đã thiệt_hại hết_sức nặng_nề trong khi pháo_binh và tiếp_tế của họ bị bỏ lại chiến_trường Dù gì đi_nữa Königgrätz cũng là trận đánh quyết_định của chiến_dịch Không một lữ_đoàn bộ_binh nào của Benedek là còn có khả_năng tác_chiến hiệu_quả Một sĩ_quan tham_mưu của ông ta khi thị_sát các lực_lượng rệu_rã của Tập_đoàn_quân phía Bắc đã cho biết họ không còn là một tập_đoàn_quân nữa mà đúng hơn là một đám khố_rách_áo_ôm gồm những tên ngu_dốt lười_biếng và lập_dị Trong những tuần_lễ sau đó quân_đội Phổ tiếp_tục truy_kích đối_thủ bại_trận Giờ_đây con đường đã rộng_mở cho quân_đội Phổ tiến vào Viên và sự sụp_đổ của vương_triều Habsburg là điều hoàn_toàn có_thể xảy ra Để nhanh_chóng đánh chiếm Viên và áp_đặt một nền hoà_bình với Áo trước khi Áo và Nga giờ_đây đang bận_tâm về một sự thay_đổi cán_cân quyền_lực ở châu_Âu có_thể can_thiệp bằng vũ_lực Moltke hạ_lệnh cho các lực_lượng Phổ từ_bỏ các đoàn tiếp_tế lương_thảo của mình và thay_vì đó phải trưng_dụng lương_thực để sống Giữa tháng 7 năm 1866 một nhà ngoại_giao Anh cho biết ba tập_đoàn_quân Phổ cùng với các toán biệt_kích trưng_dụng của họ đã biến lãnh_thổ phía bắc sông Donau của Áo thành một sa_mạc rộng_lớn Đối_mặt với sự tàn_phá có hệ_thống trên những vương thổ giàu_có nhất của mình Franz_Joseph hy_vọng Pháp sẽ can_thiệp Ngay từ ngày 5 tháng 7 ông ra_lệnh cho Đại_sứ Áo ở Paris_Vương công Richard_Metternich con của nhà ngoại_giao nổi_tiếng Klemens von Metternich giữa thế_kỷ 19 cầu_khẩn Napoléon tấn_công Phổ_Tuy nhiên yêu_cầu của Franz_Joseph đã không được Napoléon đáp trả Giữa lúc quân Phổ đang kéo về Viên Bá_tước Beust Thủ_tướng Sachsen sang Pháp để lặp lại lời cầu_cứu Napoléon_Beust đã tiên_đoán đúng khi ông cảnh_báo Napoléon rằng nếu không đánh Phổ ngay bên giờ Pháp sẽ phải đương_đầu với toàn_bộ nước Đức được vũ_trang về sau_này Nhưng do không lường trước được chiến_thắng Königgrätz của Phổ hoàng_đế nước Pháp chưa chuẩn_bị trước và không có tâm tạng để đối mắt với những người thắng trận này Tình_hình vẫn chưa phải là hoàn_toàn tuyệt_vọng với Áo sau trận Königgrätz do thắng_lợi của họ trước quân Ý trong trận Custozza đã tạo điều_kiện cho Tập_đoàn_quân phía Nam của Áo rảnh tay để đối_phó với quân Phổ về hướng bắc và viên chỉ_huy của tập_đoàn_quân này là Albrecht đã được bổ_nhiệm làm Tổng_tư_lệnh tất_cả các tập_đoàn_quân Áo vào ngày 10 tháng 7 để tổ_chức phòng nự kinh_thành_Viên Song sự tan_rã của Tập_đoàn_quân phía Bắc ngoài_mặt trận kết_hợp với sự suy_sụp tinh_thần của dân_chúng Áo tại hậu_phương cũng chứng_tỏ người Áo không_thể tiếp_tục chiến_tranh Phần_lớn công_chúng Áo phản_đối tiến_hành chiến_tranh_du_kích một cuộc đấu_tranh tới cùng để bảo_vệ Tổ_quốc mà thay_vì đó họ ép_buộc Hoàng_đế phải nghị_hoà Giờ_đây hoàng_đế Áo cố_gắng cứu_vãn những gì còn có_thể cứu được bằng một hiệp_ước hoà_bình với Phổ với hy_vọng sẽ phục_thù trong tương_lai Vào ngày 22 tháng 7 năm 1866 Franz_Joseph_I quyết_định nhân_nhượng với Phổ_Trận đánh cuối_cùng của cuộc_chiến đã diễn ra ở Blumenau đúng vào ngày hôm đó khi Hiệp_định đình_chiến giữa hai bên đang được ký_kết Trong khi các võ_tướng Phổ đều nóng_lòng khai_thác thắng_lợi của mình và Moltke cũng không ngoại_lệ quan_điểm Bismarck thì ngược_lại Với tầm nhìn ngoại_giao của mình ông không hề có ý_định đạp_đổ nền quân_chủ Habsburg thay_vì đó ông mong_muốn chấm_dứt sớm chiến_tranh trước khi Nga và Pháp có_thể can_dự Bismarck đã ra_sức thuyết_phục vua Wilhelm I không nên áp_đặt những điều_khoản hoà_bình khắc_nghiệt đối_với Áo Phấn_khởi vì chiến_thắng nhà_vua muốn buộc Áo và Bayern cắt đất cho mình và tổ_chức lễ diễu_binh khải_hoàn ở Viên Trái_lại Bismarck chủ_trương đề_xuất những điều_khoản mềm dịu nhằm loại nước Áo ra khỏi Đức nhưng đồng_thời tránh hạ_nhục Áo càng nhiều càng tốt đặt nền_tảng cho sự hợp_tác giữa hai nước trong tương_lai Ông thậm_chí còn dùng đến cả nước_mắt trong những cuộc tranh_cãi quyết_liệt với nhà_vua Cuối_cùng thì Bismarck đã thắng Hai bên ký_kết hoà_ước sơ_bộ ở Nikolsburg_Nam_Mähren vào ngày 26 tháng 6 năm 1866 và những điều_khoản của nó được xác_nhận tại Hoà_ước Praha vào ngày 23 tháng 8 năm 1866 Theo đó Áo bị loại ra khỏi Đức và chấp_thuận bất_kỳ một sắp_đặt nào mà Phổ mong_muốn đối_với phần lãnh_thổ phía Bắc sông Main nói cách khác là miền Bắc_Đức_Liên minh các quốc_gia Đức bị giải_tán và phần_lớn các bang Bắc_Đức trong đó có Schleswig và Holstein bị sáp_nhập vào lãnh_thổ Phổ_Về sau Liên_bang Bắc_Đức được hình_thành từ các bang còn lại nhà_nước và công_quốc còn lại ở miền Bắc_Đức do Triều_đình Berlin lãnh_đạo Phổ cũng buộc Áo phải nộp một khoản chiến_phí gồm 20 triệu thaler tương_đương với 15 triệu Mỹ_kim nhưng không giành lấy một lãnh_thổ nào của Áo Ngoài_ra chiến_thắng oanh_liệt của Phổ trong trận này đã làm cho nước Pháp hết_sức kinh_ngạc Hầu_như chỉ trong chốc_lát một lân_bang nhỏ_bé và dễ kiềm_chế đã vươn lên thành một thế_lực quân_sự và công_nghiệp khổng_lồ Với việc vinh_quang của Solferino bị lu_mờ trước Königgrätz những thắng_lợi của Phổ đánh một đòn nặng_nề vào niềm kiêu_hãnh và tinh_thần dân_tộc của Pháp làm người Pháp cảm_thấy bị mình xúc_phạm và thách_thức Các quan_chức của Napoléon_III đã khuyên hoàng_đế phải ra_tay ngay_lập_tức để ngăn_ngừa hậu_hoạ Sự vĩ_đại là tương_đối_viên cơ_mật đại_thần của hoàng_đế Pháp cảnh_báo sức_mạnh của một quốc_gia có_thể bị tiêu_ma chỉ do một sự_thật là những lực_lượng mới nổi đang tụ_tập quanh nó Eugène_Rouher_Quốc vụ khanh Pháp còn nói cụ_thể hơn Đập nát Phổ và chiếm vùng Rhein_Nói đến Rhein_Rouher ám_chỉ các thành_phố ở miền Tây_Phổ_Köln_Düsseldorf và vùng Ruhr với các thành_phố Essen_Bochum và Dortmund ở Westfalen những trung_tâm công_nghiệp quan_trọng mà Berlin không_thể tồn_tại nếu không có Ngay cả những người theo chủ_nghĩa_tự_do đối_lập với Napoléon cũng chủ_trương ủng_hộ các cuộc phiêu_lưu quân_sự Thay_vì đó Napoléon chưa gây_chiến mà ông ta thử lừa_phỉnh Bismarck_Đầu tháng 8 năm 1866 một tháng sau trận Königgrätz khi quân_đội Phổ còn đang lo bình_định đất Áo Napoléon đột_ngột yêu_cầu Phổ hỗ_trợ cho người Pháp lập lại những đường biên_giới năm 1814 nói cách khác là Pháp muốn giành lại vùng lãnh_thổ hình_vuông ở bờ trái sông Rhein đã bị sáp_nhập vào Pháp trong Chiến_tranh Cách_mạng Pháp và được trả lại cho các bang Đức sau trận Waterloo Không may cho Pháp tham_vọng bành_trướng này đã triệt_hạ khả_năng xây_dựng hình_ảnh của họ như là người bảo_hộ các quốc_gia Nam_Đức_Bismarck lấy đó làm cơ_sở để đe_doạ sẽ thống_nhất toàn_bộ nước Đức chống lại Pháp đồng_thời tiến_hành ký_kết những bản hoà_ước riêng_lẻ của Phổ với các quốc_gia Nam_Đức nhằm hướng đến những liên_minh quân_sự theo đó Phổ chỉ_huy quân_đội và các tuyến đường_sắt của những nước này trong thời_bình Hoàng_đế Pháp đành phải bỏ_cuộc và Hoà_ước Praha được ký_kết vào ngày 23 tháng 8 như đã nêu Nhìn_nhận trận đánh như là một thất_bại của Pháp dư_luận Pháp trong tâm_trạng phẫn_nộ đã đề_nghị Revanche pour Sadova có nghĩa là Báo_thù cho Sadowa_Điều này đã góp_phần dẫn đến cuộc Chiến_tranh Pháp Đức năm 1870 trong đó Moltke đã bắt gọn 9 vạn quân chủ_lực Pháp của Napoléon_III ở Sedan vào ngày 11 tháng 9 Ý_nghĩa của trận đánh Cho đến ngày_nay Königgrätz vẫn được nhìn_nhận là một trong những trận đánh quyết_định nhất trong thời_kỳ cận_đại hiện_đại Đại_thắng của người Phổ đã gây chấn_động cho cả châu_Âu chấn_động đồng_thời góp_phần khơi_gợi tinh_thần dân_tộc chủ_nghĩa Đức Là một bước_ngoặt của lịch_sử theo Wawro trận đánh và các sự_kiện diễn ra sau đó là những minh_chứng cho thấy rằng những trận đánh lớn có_thể làm thay_đổi cục_diện của lịch_sử Sáu năm trước đó thời báo The_Times của Luân_Đôn đã chế_giễu Phổ mà không có đồng_minh thì sẽ không_thể giữ nổi sông Rhine hoặc sông Vistula được một tháng Giờ_đây chỉ trong khoảng thời_gian tính bằng ngày nước Phổ đã leo từ hạng thấp lên hàng_đầu trong các liệt_cường Thắng_lợi của cuộc_chiến đem lại cho Phổ 3357 km² lãnh_thổ với 7 triệu dân Dưới sự lãnh_đạo của Bismarck_Phổ đã làm chủ phần_lớn Đức và có thế để thâu_tóm phần còn lại điều mà họ đã hoàn_thành với sự_kiện thống_nhất nước Đức ngày 18 tháng 1 năm 1871 khi Phổ và liên_minh Đức đã nắm chắc phần thắng trong cuộc chiến_tranh với Pháp Trong khi đó kể từ sau thất_bại ở Königgrätz đế_quốc Áo 600 năm_tuổi không còn đóng một vai_trò chi_phối nào trên trường quốc_tế Trận chiến Königgrätz cũng góp_phần báo_hiệu tính quyết_liệt của chiến_tranh hiện_đại Quân_số tại đây đông hơn gấp đôi quân_số tham_chiến trong trận Gettysburg đúng ba năm trước đó trận đánh lớn nhất của cuộc Nội_chiến Hoa_Kỳ 1 4 trong tổng_số nửa triệu binh_sĩ tham_chiến trong trận Königgrätz đều tử_trận hoặc bị_thương Trên một trận_địa rộng khoảng 20 km pháo_binh Áo rền vang với tốc_độ bắn mà trước_đây hầu_như chưa từng thấy khai_hoả với tỷ_lệ hoả_lực báo_hiệu cường_độ khủng_khiếp của những hàng_rào pháo trong Chiến_tranh thế_giới thứ nhất Ngoài_ra mặc_dù diễn_biến của trận đánh cho thấy kỵ_binh Áo là lực_lượng tốt và kỵ luật nhất trong việc trì_hoãn bước_tiến thắng_lợi của bộ_binh Phổ thiệt_hại hết_sức thảm_khốc mà súng_trường nạp hậu Phổ gây ra cho họ đã góp_phần khẳng_định rằng những ngày_tháng vinh_quang của các trung_đoàn kỵ_binh kiểu cũ chỉ còn đếm trên đầu ngón tay Các nhà_sử_học quy trách Benedek vì thái_độ chần_chừ của ông trong trận đánh vào buổi sáng Mặc_dù phía Áo có quân_số vượt_trội so với đối_phương Benedek đã không chớp thời_cơ phát_động một cuộc tấn_công tổng_lực nhằm đánh_bại các lực_lượng của Friedrich_Karl và Bittenfeld trước khi Thái_tử Phổ đưa quân đến ứng_chiến Theo Max_Boot khi đã không làm được như_vậy Benedek nên rút khỏi trận_địa lúc diễn_tiến còn đang thuận_lợi cho người Áo thay_vì đó ông ở lại trận đánh và cuối_cùng gánh_chịu hậu_quả của sự suy_yếu cánh phải của mình Về sự sơ_hở này Giáo_sư Lịch_sử Quân_sự Erik_Durschmied trong cuốn The_Hinge_Factor_How Chance and Stupidity_Have_Changed_History đã nhấn_mạnh trách_nhiệm của các chỉ_huy quý_tộc của hai quân_đoàn IV và II đối_với thảm_bại của Áo qua việc tự_ý điều quân cánh phải vào các cuộc phản_công đẫm máu ở rừng Swiepwald_Durschmied cho rằng nếu các vị tướng này giữ chặt vị_trí của mình quân Áo với thế mạnh về pháo_binh sẽ giành được phần thắng Ngoài_ra những người đương_thời trong đó có Friedrich_Engels chú_trọng vai_trò của khẩu súng_trường nạp hậu Dreyse của Phổ đối_với chiến_thắng Loại súng này đã tạo điều_kiện cho các đơn_vị nhỏ_bé của Phổ đánh trả thành_công quân_số áp_đảo của địch và điều này được thể_hiện cụ_thể trong cuộc chiến_đấu của Fransecky ở rừng Swiepwald_Theo_Max_Boot ưu_điểm về pháo_binh của Áo không đủ để vô_hiệu lợi_thế của Phổ do trong thời_đại này súng_trường đã trở_thành nữ_hoàng của chiến_trường thay pháo_binh Thắng_lợi của chiến_dịch Böhmen với đỉnh_điểm là đại_thắng Königgrätz được xem là minh_chứng cho sức_mạnh tinh_nhuệ của quân_đội Phổ cũng như sự linh_hoạt của Bộ Tổng_Tham_mưu Phổ dưới quyền Moltke trong việc dàn_dựng kế_hoạch chu_đáo trước chiến_tranh áp_dụng thuần_thục kỹ_nghệ đường_sắt và hoạt_động tham_mưu hiệu_quả Họ đã nhanh_chóng chấn_chỉnh những sai_sót trong buổi sáng để giành thắng_lợi trong trận đánh Thắng_lợi quyết_định ở Königgrätz đã khẳng_định niềm tin của Moltke vào sức_mạnh của quân_lực Phổ thời bấy_giờ Trong văn_hoá Nhà soạn nhạc quân_sự Phổ là Johann_Gottfried_Piefke đã sáng_tác bản Hành_khúc Königgrätz_Quân hành ca II 197 để kỷ_niệm chiến_thắng này Hành_khúc Hohenfriedberg được Piefke sử_dụng làm phần tam_tấu của bản quân_hành ca như để ghi_nhớ những thắng_lợi của Friedrich II trước người Áo Ngày_nay Hành_khúc Königgrätz là một trong những bản quân_hành ca quan_trọng và nổi_tiếng nhất của Đức thường được trình_tấu trong các nghi_lễ Trái_lại bản hành_khúc rất hiếm khi được nghe ở Áo vì những lý_do cụ_thể Trong tiểu_thuyết hiện_thực Effi_Briest 1894 1895 của văn_hào Đức Theodor_Fontane nhân_vật cùng tên truyện đã sinh ra đứa con gái duy_nhất của cô là Annie đúng vào dịp kỷ_niệm đại_thắng Königgrätz_Bộ phim Đức Quốc xã Bismarck 1940 đạo_diễn bởi Wolfgang_Liebeneiner có đoạn nói về chiến_thắng Königgrätz_Trong phim trận chiến được miêu_tả như một công_trình hoàn_toàn của Helmuth von Moltke cảnh phim không cho thấy một người lính nào Do trận thảm_bại này mà cho đến nay từ Königgrätz vẫn được sử_dụng như một từ lóng ở Áo có nghĩa là thất_bại tương_tự như Waterloo trong tiếng Anh Xem thêm BULLET Anh pháo_binh Jabůrek một nhân_vật hư_cấu có_lẽ là người Tiệp_Khắc thông_thường nổi_tiếng nhất tham_gia trận đánh Chú_giải a Các nhà_văn Pháp trong và sau năm 1866 thường ưu_tiên dùng cái tên Sadowa hơn là Königgrätz gọi trận đánh theo tên một ngôi làng trên sông Bistritz nơi mà giao_chiến đã diễn ra giữa trung_quân Phổ với đối_phương vào buổi sáng ngày 3 tháng 7 Các tác_giả khác chỉ ra rằng tên gọi hợp_lý nhất của trận đánh phải là Chlum do trận đánh chiếm cao_điểm Chlum của lực_lượng Vệ_binh Phổ là một nhân_tố quyết_định chiến_thắng của họ Song các trận đánh thường được đặt tên bởi người chiến_thắng và trận này cũng không ngoại_lệ Tên gọi được vua Wilhelm I chọn trong buổi tối sau chiến_thắng lớn nhất của mình là Königgrätz mặc_dù pháo_đài mang tên này nằm sau sông Bistritz vài dặm Anh và không gắn liền với trận chiến này b Quân_đoàn V đơn_vị cuối_cùng của Tập_đoàn_quân số 2 hành_binh từ Josephstadt mới đến Chlum_Các sĩ_quan tham_mưu Áo tra_khảo tù_binh Phổ sau trận chiến đều ngạc_nhiên khi biết rằng các sư_đoàn của Steinmetz vốn gặp một_số sai_sót về đường đi đã tiến dọc trên một đoạn đường gần 40 km để tới sông Bystrice_Xem_The_Austro Prussian_War_Austria s War with Prussia and Italy in 1866 trang 272 Đọc thêm BULLET Christopher_A_Clark_Iron Kingdom_The_Rise and Downfall of Prussia 1600 1947 Penguin_UK 06 09 2007 ISBN 014190402X BULLET Gordon_A_Craig_J E Wallace_Sterling_Professor of Humanities_Stanford_University_Theodor Fontane_Literature and History in the Bismarck_Reich_Oxford_University Press 1999 ISBN 0195351800 BULLET Military_History_Tập 11 Empire_Press 1994 BULLET BULLET Geoffrey_Wawro_The_Austro Prussian_War_Austria s War with Prussia and Italy in 1866 Cambridge_University_Press 13 09 1997 ISBN 0521629519 BULLET Geoffrey_Wawro_Warfare and Society in Europe 1792 1914 Routledge 04 01 2002 ISBN 1134611005 Liên_kết ngoài BULLET Deutscher_Krieg auf deutsche schutzgebiete de BULLET The_Battle of Koniggratz_Battlefield_Anomalies
Trận_Königgrätz