Zingiber mekongense Gừng_Mê_Kông danh_pháp khoa_học Zingiber mekongense là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được François_Gagnepain miêu_tả khoa_học đầu_tiên năm 1907 Mẫu định_danh Mẫu định_danh Thorel_C 2198 thu_thập trong chuyến thám_hiểm sông Mê_Kông giai_đoạn 1866 1868 toạ_độ khoảng trên đường giữa Stung_Treng và đảo Don_Khong_Mẫu holotype MNHN P P00088652 ZRC ghi là syntype lưu_giữ tại Bảo_tàng Lịch_sử Tự_nhiên Quốc_gia Pháp ở Paris_P_Theo website của MNHN thì isotype là mẫu UM MPU MPU011597 lưu_giữ tại Viện Thực_vật_học thuộc Đại_học Montpellier_MPU còn các type bao_gồm MNHN P P00088651 ZRC ghi là syntype MNHN P P00450942 và MNHN P P00686602 Phân_bố Loài này có tại Campuchia Lào Myanmar Thái_Lan và Việt_Nam Tại Việt_Nam Ghi_nhận tại các tỉnh Bình_Thuận Thanh_Hoá Nghệ_An Môi_trường sống là rừng thứ_sinh thường xanh hay bán rụng lá trên núi thấp nơi ẩm ở các hốc núi đá_vôi và núi đất ở độ cao 10 600 m Mùa hoa tháng 4 12 mùa quả tháng 6 đến tháng 2 năm sau Phân_loại Z mekongense thuộc tổ Cryptanthium_Mô tả Cây_thân_thảo lâu năm mọc thành bụi 2 10 thân giả cao 50 150 cm Thân rễ phân nhánh ngắn nằm ngang cách mặt_đất khoảng 5 cm nhiều lóng các lá vảy dạng ống rụng sớm bao_bọc lóng 1 1 5 1 2 1 6 cm vỏ nâu ruột vàng nhạt có mùi thơm nhẹ các rễ bên màu nâu dài 25 cm mang nhiều rễ tơ phình ở giữa hay ở đầu thành các củ hình trứng hay elip 1 8 2 2 1 1 3 cm vỏ nâu ruột trắng Thân giả với 3 4 bẹ lá ở sát gốc 7 15 lá trưởng_thành phía trên bẹ lá dài 2 5 12 cm màu đỏ tía đến tía xanh hay xanh có sọc mờ không lông mép nâu khô và rách sớm lá bẹ phía trên xanh có lông_măng thưa mép trắng mờ hay nâu nhạt nhanh khô và rách Cuống lá gần như không có hoặc rất ngắn 2 3 mm lưỡi bẹ dạng màng dài 2 2 3 4 cm màu trắng mờ có lông thưa chẻ đến 1 2 1 3 từ đỉnh đỉnh tù mép nâu nhạt dạng giấy khô xác dễ rách phiến_lá thuôn dài hay hình trứng ngược thuôn dài 35 62 5 5 12 cm mặt trên xanh sáng nhẵn_nhụi mặt dưới trắng xanh nhạt có lông trắng mịn đáy thon nhỏ dần hình nêm đỉnh nhọn thon với đuôi thanh_mảnh Cụm hoa 2 3 mọc từ gốc thân giả cuống cụm hoa nằm ngang dưới mặt_đất 3 5 11 0 8 1 2 cm mang 5 7 lá dạng vảy hình trứng rộng đến thuôn 1 3 7 1 3 2 5 cm màu trắng hay trắng hồng không lông cụm hoa hướng lên nằm ngang mặt_đất hay nhô lên một phần hình trứng hoặc hơi thon dài 5 10 2 5 4 cm lá_bắc hình trứng thon 35 41 5 18 mm màu trắng hay trắng hồng phía dưới màu đỏ nhạt phía trên có lông nâu thưa nhiều hơn ở phần trên đỉnh nhọn lá_bắc con hình trứng hẹp 35 38 5 8 mm màu trắng hồng hay kem nhạt có lông thưa đỉnh nhọn bao 1 hoa Đài_hoa dạng ống 21 25 5 6 mm màu trắng mỏng có lông thưa chẻ xiên một bên khoảng 8 mm đầu 3 thuỳ thấp các thuỳ không đều nhau Tràng hoa hình ống 35 38 2 5 3 mm màu trắng có lông mịn ở phần đỉnh thưa dần về phía đáy thuỳ tràng hình trứng hẹp màu đỏ hay vàng kem có ít lông ở gốc và mũi thuỳ tràng lưng 25 27 9 10 mm các thuỳ tràng bên 22 25 5 7 mm Cánh môi hình trứng ngược thuôn hay rộng 22 26 15 22 mm nửa dưới màu trắng nửa trên màu vàng với các đốm tía không lông mép nguyên uốn xuống đỉnh tròn nhị lép hợp sinh với cách môi khoảng 1 3 ở đáy tạo thành các thuỳ bên của cánh môi hình trứng ngược thuôn hay hình elip 15 22 5 10 mm nửa dưới màu trắng nửa trên màu vàng nhạt với các sọc hay đốm tía đỉnh tròn không lông Chỉ nhị rất ngắn 2 5 3 2 2 2 5 mm màu trắng có lông thưa ở mặt lưng Bao_phấn 12 15 1 5 mm màu vàng kem có đốm tía ở mặt lưng không lông nứt dọc hạt phấn màu kem Phần_phụ liên_kết bao_phấn dài 12 15 mm đầu cong hướng vào cánh môi màu trắng ở gốc trắng tía nhạt về phía đầu không lông Vòi nhuỵ hình chỉ dài 5 8 6 2 cm nửa dưới màu trắng nửa trên màu trắng tía không lông nuốm nhuỵ hình ống 3 5 4 1 1 5 mm trắng không lông có lông_tơ Bầu nhuỵ hình_trụ 5 3 mm nhiều lông nâu mịn Núm nhuỵ 2 dạng mũi kim dài 6 mm màu kem không lông Quả nang trưởng_thành 3 cạnh hình trứng 3 5 5 1 3 2 cm màu đỏ tía bóng thưa lông ở nửa trên chứa 10 15 hạt Hạt hình_cầu có cạnh mờ 4 5 3 4 mm màu đỏ bóng gần 3 cạnh không lông được bao_bọc hoàn_toàn trong áo_hạt áo_hạt dài 6 7 mm màu trắng chia 3 4 thuỳ
Zingiber mekongense