Tuyên_bố Nhân_quyền ASEAN Tuyên_bố Nhân_quyền ASEAN tiếng Anh ASEAN Human_Rights_Declaration viết tắt là AHRD là văn_bản tuyên_bố_chung về nhân_quyền của các nước ASEAN trong khuôn_khổ Hội_nghị cấp cao ASEAN lần thứ 21 được tổ_chức tại Phnom_Penh_Campuchia vào ngày 18 tháng 11 năm 2012 với sự chấp_thuận và ký_kết của lãnh_đạo 10 nước thành_viên ASEAN Đây là văn_kiện chính_trị đầu_tiên của ASEAN nhằm tạo khuôn_khổ chung cho tăng_cường hợp_tác ASEAN về thúc_đẩy và bảo_vệ nhân_quyền trong khu_vực Tuyên_bố Nhân_quyền ASEAN gồm 40 điều_khoản khẳng_định mọi công_dân ASEAN có 4 nhóm quyền căn_bản về dân_sự và chính_trị về kinh_tế xã_hội và văn_hoá quyền phát_triển và quyền hưởng hoà_bình Các quyền này được xây_dựng trên những nguyên_tắc căn_bản là bình_đẳng tôn_trọng đặc_thù khu_vực và sự đa_dạng của mỗi quốc_gia Tuy_vậy cũng có một_số chỉ_trích của các tổ_chức nhắm đến tuyên_bố này cho rằng nó vẫn còn mang một_số khiếm_khuyết nhất_định và thậm_chí một_số tổ_chức nhân_quyền phê_phán văn_bản không đáp_ứng tiêu_chuẩn quốc_tế Thông_qua và ký_kết Về phía các nước ASEAN thì việc xây_dựng dự_thảo và tổ_chức ký_kết xuất_phát từ nhu_cầu của các nước trong khối này trong việc xây_dựng và phát_triển đối_với vấn_đề nhân_quyền trong khu_vực và hy_vọng Tuyên_bố sẽ đạt được nhiều ý_nghĩa quan_trọng trên các lĩnh_vực nhân_quyền Tuy_nhiên Tuyên_bố được xây_dựng trong bối_cảnh có sự chỉ_trích kịch_liệt của một_số tổ_chức cá_nhân trong lĩnh_vực nhân_quyền hơn 60 tổ_chức kêu_gọi ASEAN hoãn lại việc thông_qua bản tuyên_bố cho rằng hệ_thống chính_trị của các quốc_gia trong khối rất đa_dạng từ xã_hội tự_do như Philippines cho đến các chế_độ độc đảng như Lào và Việt_Nam nên khó thực_hiện cải_tổ nhân_quyền một_số nước và tổ_chức trong đó có Hoa_Kỳ đã ra lời kêu_gọi chưa nên thông_qua Tuyên_bố này Tổ_chức Ân_xá Quốc_tế cảnh_báo bản dự_thảo bản tuyên_bố về nhân_quyền của ASEAN không phù_hợp với các chuẩn_mực hiện_hành về nhân_quyền và có_thể làm tăng thêm quyền_lực cho một_số nhà_nước trong ASEAN vi_phạm nhân_quyền thay_vì tạo ra những cơ_chế mới giúp bảo_vệ những người_dân tránh được những hành_động bạo_lực Một_số ý_kiến quan_ngại rằng những người tham_gia xây_dựng và ký_kết Tuyên_bố này là các chính_trị_gia mà không phải là những chuyên_gia những nhà_nghiên_cứu độc_lập hay những người đã từng là nạn_nhân của hành_vi xâm_hại nhân_quyền đồng_thời có dấu_hiệu của sự thiếu minh_bạch và công_khai trong quá_trình soạn_thảo che_lấp đi tai_mắt của các hội_đoàn dân_sự của các tổ_chức cá_nhân bảo_vệ nhân_quyền khi dự_thảo tuyên_bố được thông_qua nhanh_chóng để tránh việc trì_hoãn và nguy_cơ làm chậm lại quá_trình ra_đời văn_bản và bị quy_kết là soạn_thảo lén_lút Những người chỉ_trích cũng cho rằng bản tuyên_bố thiếu sự công_khai và các quốc_gia thành_viên đã hỏi ý_kiến lẫn nhau một_cách sai quy_định khi soạn_thảo bản tuyên_bố và dự_thảo ban_đầu được cho là có nhiều kẽ hở dù nó chỉ là điểm khởi_đầu để các quốc_gia trong khu_vực đề_cập đến vấn_đề nhân_quyền được người_dân quan_tâm Một ý_kiến cho biết rằng trong cuộc họp ngày 17 tháng 11 năm 2012 các Ngoại_trưởng ASEAN đã phải sửa_đổi bổ_sung bản dự_thảo Tuyên_bố về Nhân_quyền để đáp_ứng các đòi_hỏi của giới bảo_vệ nhân_quyền và Tuyên_bố được các nhà_lãnh_đạo ASEAN ký trong ngày đầu_tiên của Hội_nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 21 vừa khai_mạc sáng ngày 18 tháng 11 năm 2012 tại cung Hoà_Bình ở thủ_đô Phnom_Penh của Campuchia Lễ ký diễn ra sau khi các nhà_lãnh_đạo của khối nhất_trí bổ_sung thêm một đoạn mới vào phút cuối_cùng vì bị chỉ_trích dữ_dội Tuyên_bố đã được ký_kết và thông_qua bất_chấp sự phản_đối quyết_liệt của một_số tổ_chức và cá_nhân bảo_vệ Nhân_quyền quốc_tế Đoạn mới này tập_trung vào việc bảo_đảm sự thi_hành của bản tuyên_bố theo luật_quốc_tế và theo mục_tiêu của ASEAN do các quốc_gia thành_viên đưa ra Ngay sau lễ ký các nhà_lãnh_đạo ASEAN đều đã bày_tỏ hoan_nghênh việc đưa ra được tuyên_bố quan_trọng này một bằng_chứng cho thấy ASEAN đang ngày_càng hội_nhập mạnh_mẽ để tiến gần hơn tới việc thành_lập Cộng_đồng Kinh_tế ASEAN vào năm 2015 theo đúng lộ_trình đề ra Nội_dung chính Tuyên_bố bao_gồm 07 phần với 40 Điều gồm cụ_thể như sau Phần mở_đầu Khẳng_định lại các mục_đích nguyên_tắc trong Hiến_chương ASEAN nhấn_mạnh cam_kết đối_với Tuyên_ngôn Quốc_tế về Nhân_quyền UDHR Hiến_chương Liên_Hợp_Quốc Tuyên_bố và Chương_trình hành_động_Viên khẳng_định Tuyên_bố này sẽ góp_phần xây_dựng khuôn_khổ hợp_tác nhân_quyền ở khu_vực và đóng_góp vào tiến_trình xây_dựng Cộng_đồng ASEAN Các nguyên_tắc chung Đưa ra các nguyên_tắc cơ_bản trong lĩnh_vực nhân_quyền như BULLET Nguyên_tắc bình_đẳng không phân_biệt đối_xử BULLET Nguyên_tắc quyền được công_nhận bảo_vệ trước pháp_luật BULLET Nguyên_tắc đối_xử cân_bằng giữa các quyền cân_bằng giữa quyền và trách_nhiệm BULLET Nguyên_tắc tôn_trọng đặc_thù khu_vực và sự đa_dạng về thể_chế chính_trị kinh_tế văn_hoá lịch_sử của mỗi nước cũng như pháp_luật và trật_tự xã_hội trong thực_thi nhân_quyền BULLET Nguyên_tắc bảo_đảm các nguyên_tắc không thiên_vị khách_quan BULLET Nguyên_tắc không chính_trị_hoá vấn_đề nhân_quyền Các quyền dân_sự và chính_trị bao_gồm các quyền liên_quan đến lĩnh_vực dân_sự và chính_trị trên phương_diện rộng cụ_thể là BULLET Quyền được sống BULLET Quyền hưởng tự_do và an_ninh cá_nhân BULLET Quyền không bị nô_dịch và buôn_bán BULLET Quyền không bị tra_tấn BULLET Quyền tự_do đi_lại cư_trú tị_nạn BULLET Quyền_sở_hữu tài_sản BULLET Quyền có quốc_tịch BULLET Quyền hôn_nhân và gia_đình BULLET Quyền được xét_xử công_bằng và bảo_vệ trước pháp_luật BULLET Quyền riêng_tư và bảo_vệ dữ_liệu cá_nhân BULLET Quyền tự_do tín_ngưỡng tôn_giáo BULLET Quyền tự_do ngôn_luận tự_do hội_họp BULLET Quyền ứng_cử bầu_cử trên cơ_sở nội luật của mỗi nước Các quyền kinh_tế xã_hội và văn_hoá Tuyên_ngôn khẳng_định một_số quyền trong lĩnh_vực kinh_tế xã_hội văn_hoá đồng_thời nhấn_mạnh việc thực_hiện các quyền kinh_tế xã_hội văn_hoá cần phù_hợp với khả_năng và điều_kiện của các quốc_gia thành_viên BULLET Quyền về việc_làm BULLET Quyền lập và tham_gia công_đoàn BULLET Quyền đối_với các dịch_vụ xã_hội cơ_bản lương_thực y_tế vệ_sinh BULLET Quyền nâng cao thể_chất và chăm_sóc sức_khoẻ BULLET Quyền hưởng an_sinh xã_hội và giáo_dục BULLET Quyền văn_hoá BULLET Trong nhóm quyền này cũng có những quy_định về việc hạn_chế sử_dụng lao_động trẻ_em giúp_đỡ và chống kỳ_thị với người mắc bệnh truyền_nhiễm việc chăm_sóc bảo_vệ bà mẹ và trẻ_em Quyền phát_triển Nội_dung này khẳng_định quyền phát_triển là thành_tố quan_trọng của nhân_quyền trong đó mỗi người có quyền tham_gia đóng_góp và thụ_hưởng công_bằng các thành_quả và lợi_ích của phát_triển đồng_thời nêu các biện_pháp thu_hẹp khoảng_cách phát_triển thúc_đẩy phát_triển bền_vững và đồng_đều ở khu_vực nhằm phục_vụ và nâng cao cuộc_sống của người_dân khu_vực Quyền hưởng hoà_bình khẳng_định mỗi cá_nhân và các dân_tộc ở khu_vực đều có quyền hưởng hoà_bình các nước ASEAN cần tăng_cường hợp_tác và hữu_nghị để thúc_đẩy hoà_bình ổn_định và hoà_hợp ở khu_vực Hợp_tác thúc_đẩy và bảo_vệ nhân_quyền Khẳng_định mong_muốn cam_kết của các nước thành_viên trong tăng_cường hợp_tác về nhân_quyền Sau các cuộc thảo_luận các thành_viên đã quyết_định bổ_sung thêm một đoạn mới vào Tuyên_bố Đoạn bổ_sung này tập_trung vào việc đảm_bảo thực_thi Tuyên_bố theo những cam_kết quốc_tế và cam_kết của ASEAN được các nước thành_viên đưa ra Đoạn này được đưa thêm vào phần hai của bản tuyên_bố liên_quan đến vấn_đề chỉ mang tính_cách hoạt_động Ý_nghĩa Về chính_trị Tuyên_bố này là văn_kiện chính_trị đầu_tiên phác_thảo khuôn_khổ tăng_cường hợp_tác và bảo_vệ nhân_quyền ở khu_vực Đông_Nam_Á và được các nhà_lãnh_đạo của 10 nước ASEAN đã tán_dương bản Tuyên_bố Nhân_quyền như một thoả_thuận lịch_sử giúp bảo_vệ 600 triệu người_dân trong khu_vực này và việc thông_qua AHRD khẳng_định ASEAN luôn cam_kết tôn_trọng và bảo_vệ các quyền cơ_bản của 600 triệu công_dân trong khối này nó cũng sẽ nhằm giúp giảm bớt các vụ bắt_bớ và tra_tấn bất_hợp_pháp Theo các nhà_lãnh_đạo ASEAN thì tuyên_bố này đã thể_hiện những ý_nghĩa quan_trọng và sâu_sắc cụ_thể như sau BULLET Thể_hiện nguyện_vọng quyết_tâm và nỗ_lực trong việc xây_dựng một Cộng_đồng ASEAN hướng tới người_dân đồng_thời khẳng_định cam_kết của ASEAN tôn_trọng thúc_đẩy và bảo_vệ các quyền cơ_bản của con_người cũng như phấn_đấu nâng cao chất_lượng cuộc_sống của nhân_dân khu_vực như đã nêu trong Hiến_chương ASEAN BULLET Thể_hiện cam_kết của ASEAN trong việc thúc_đẩy thực_hiện Tuyên_bố Nhân_quyền ASEAN phù_hợp với các nguyên_tắc đề ra trong Hiến_chương Liên_Hợp_Quốc Tuyên_ngôn Nhân_quyền Quốc_tế Tuyên_bố và Chương_trình Hành_động_Viên và các văn_kiện quốc_tế về nhân_quyền khác đã tham_gia BULLET Khẳng_định lại các giá_trị nhân_quyền chung đi_đôi với coi_trọng các giá_trị và đặc_thù của ASEAN và các quốc_gia trong khu_vực quyền đi_đôi với nghĩa_vụ trách_nhiệm trước cộng_đồng đóng_góp vào nỗ_lực chung của cộng_đồng quốc_tế trong lĩnh_vực quyền con_người Những người lãnh_đạo cũng cho biết tuy Tuyên_bố còn có khiếm_khuyết nhưng nó mang tính bước_ngoặt của lịch_sử và tiến_bộ và Văn_kiện này sẽ giúp củng_cố những cải_cách dân_chủ ở các nước thành_viên như Miến_Điện Giáo_sư Chan_Heng_Chee cựu Đại_sứ Singapore tại Mỹ ghi_nhận AHRD là điều không_tưởng đối_với ASEAN ở thời_điểm cách đây 5 năm Về pháp_lý Về mặt pháp_lý Tuyên_bố Nhân_quyền là văn_kiện không mang tính ràng_buộc pháp_lý nó chỉ thể_hiện nỗ_lực cũng như sự đồng_thuận của các nhà_lãnh_đạo ASEAN trong việc ngăn_chặn các hành_vi xâm_phạm quyền_lợi chính_đáng của người_dân ASEAN cũng như ngăn_ngừa các hoạt_động lợi_dụng chiêu_bài nhân_quyền để chống_phá các tổ_chức chính_phủ trong khu_vực và là lời hứa và cam_kết của các quốc_gia thành_viên trong việc bảo_vệ và thúc_đẩy tiến_bộ nhân_quyền Tuyên_bố khẳng_định mọi công_dân đều bình_đẳng trước pháp_luật và các nhóm dễ bị tổn_thương như phụ_nữ người khuyết_tật người thiểu_số và di_dân có những quyền và tự_do không_thể bác_bỏ Tuyên_bố khẳng_định mục_tiêu tiến gần hơn tới một Cộng_đồng kiểu Liên_minh châu_Âu trong bối_cảnh quốc_gia và khu_vực và sự khác_biệt từ nền_tảng về chính_trị xã_hội kinh_tế pháp_lý văn_hoá lịch_sử và tôn_giáo nhằm tạo_dựng nên một hệ giá_trị riêng cho khối để để tiến tới việc nhất_thể_hoá ASEAN Tuyên_bố được khen_ngợi vì đề_cao các Quyền Dân_sự Kinh_tế và Phát_triển Tuy_nhiên cũng có ý_kiến cho rằng câu_cú và văn_phong của tuyên_bố chỉ theo kiểu cảm_tính nhưng lại thiếu_vắng tinh_thần pháp_luật và nền tư_pháp độc_lập và sẽ có nguy_cơ gây xung_đột giữa nhà_nước và công_dân và giữa các quốc_gia thành_viên với nhau vì kết_cấu lỏng_lẻo và khả_năng diễn_giải theo cách hiểu khác nhau tuỳ vào nhận_thức và hiểu_biết trong bối_cảnh cụ_thể của mỗi người và mỗi quốc_gia Tuyên_bố cũng không có tính bắt_buộc này kêu_gọi chấm_dứt các hình_thức tra_tấn bắt_giữ vô_lý cũng như các hình_thức xâm_phạm nhân_quyền khác một_số điều_khoản trong tuyên_bố này nói nhân_quyền có_thể bị hạn_chế vì những lý_do an_ninh trật_tự công_cộng hoặc đạo_đức những điều_khoản như_vậy có_thể bị lạm_dụng để bào_chữa cho sự vi_phạm nhân_quyền Nó cũng có các điều_khoản cho_phép chính_quyền nói mình không phải thi_hành vì hoàn_cảnh quốc_gia và ngay từ đầu họ đã tạo ra lỗ_hổng Chỉ_trích Một_số tổ_chức lên_tiếng chỉ_trích mạnh_mẽ và cho rằng văn_bản này còn quá nhiều khiếm_khuyết đối_với ASEAN một tổ_chức tập_hợp nhiều quốc_gia có các thể_chế chính_trị khác nhau từ chế_độ toàn trị tại Việt_Nam Lào cho đến các nền dân_chủ tự_do như Philippines và đánh_giá chung rằng Tuyên_bố nhân_quyền ASEAN được thông_qua bất_chấp dư_luận dè_dặt Liên_đoàn Quốc_tế Nhân_quyền cho rằng tuyên_bố đã xé tan những chuẩn_mực nhân_quyền được chấp_nhận từ lâu và coi_thường sự thống_nhất của quốc_tế về các nguyên_tắc nhân_quyền đã có từ sáu mươi năm qua ngoài_ra toàn_bộ văn_bản không theo chuẩn_mực quốc_tế Phil_Robertson phó giám_đốc châu_Á của tổ_chức nhân_quyền Human_Rights_Watch cho rằng đây chỉ là trò đánh bóng mặt_mũi Có ý_kiến cho rằng Tuyên_bố này đã minh_chứng sự xung_đột đang hiện_hữu trong nhận_thức về nhân_quyền ở các cộng_đồng lãnh_thổ và quốc_gia và đã góp_phần nới rộng khoảng_cách giữa giá_trị Nhân_quyền theo kiểu Đông_Tây và việc thừa_nhận và tôn_trọng sự khác_biệt trong nền_tảng văn_hoá tư_tưởng và thể_chế chính_trị là điều không_thể không thực_hiện giữa các cộng_đồng và các quốc_gia này Đồng_thời chú_trọng việc đảm_bảo về mặt quyền_lực chính_trị hơn là bảo_vệ nhân_quyền nhất là việc các nguyên_tắc Nhân_quyền và các quyền tự_do căn_bản có_thể bị giới_hạn để đáp_ứng các yêu_cầu về an_ninh quốc_gia trật_tự xã_hội và đạo_đức Tuyên_bố này cũng bị coi là mang nặng việc ban_phát nhân_quyền của những người lãnh_đạo và dù ra_đời sau hơn 60 năm so với bản Tuyên_ngôn Quốc_tế Nhân_quyền lại đang dần phủ_nhận những giá_trị phổ_quát mang một tinh_thần hẹp_hòi và chủ_nghĩa_quốc_gia trong cách nhìn_nhận về nhân_quyền Đồng_thời Tuyên_bố hàm_chứa những lỗ_hổng mà họ lo_ngại sẽ bị các chính_phủ lợi_dụng để tiếp_tục đàn_áp Liên_kết ngoài BULLET ASEAN rights declaration meets with opposition DW Tiếng_Anh
Tuyên_bố Nhân_quyền ASEAN