Helmuth_Johannes_Ludwig von Moltke_Helmuth_Johannes_Ludwig von Moltke 23 tháng 5 năm 1848 Biendorf 18 tháng 6 năm 1916 Berlin còn được gọi là Moltke_Nhỏ để phân_biệt với người bác của mình là Thống_chế Bá_tước Moltke là Tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội Đức từ năm 1906 cho đến cuối năm 1914 Thời trẻ ông từng tham_gia trong cuộc Chiến_tranh Pháp Đức 1870 1871 Trên cương_vị là Tổng_tham_mưu_trưởng tên_tuổi ông gắn liền với sự đổ_vỡ của kế_hoạch đánh nhanh thắng nhanh của Đức vào năm 1914 trong giai_đoạn đầu cuộc Chiến_tranh thế_giới thứ nhất Vai_trò của ông trong việc triển_khai các kế_hoạch chiến_tranh của Đức và tiến_hành cuộc_thế chiến là vấn_đề còn gây nhiều tranh_cãi Tiểu_sử Helmuth von Moltke chào_đời tại Mecklenburg_Schwerin và là cháu gọi bằng bác của Helmuth_Karl_Bernhard von Moltke vị Thống_chế và anh_hùng của các cuộc chiến_tranh thống_nhất nước Đức trong tương lại Trong cuộc Chiến_tranh Pháp Đức 1870 1871 Moltke đã tham_gia chiến_đấu trong Trung_đoàn Phóng lựu số 7 và được ghi_nhận vì lòng dũng_cảm của mình Ông học tại Học_viện Chiến_tranh từ năm 1875 cho đến năm 1875 và gia_nhập Bộ Tổng_tham_mưu vào năm 1880 Vào năm 1882 ông trở_thành trợ_lý cá_nhân của người bác mình khi đó là Tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội Đức Vào năm 1891 sau khi bác của ông từ trần Moltke được bổ_nhiệm làm sĩ_quan hầu_cận của Wilhelm II và từ đây ông trở_thành một thành_viên nhóm giật_dây của Hoàng_đế Cuối thập_niên 1890 ông ban_đầu chỉ_huy một lữ_đoàn rồi sau đó là một sư_đoàn và cuối_cùng được phong cấp Trung_tướng vào năm 1902 Vào năm 1904 Moltke được uỷ_nhiệm làm Chủ_nhiệm Tổng cực hậu_cần trên thực_tế ông là Phó Tổng tham_mưu_trưởng Vào năm 1906 ông được cử làm Tổng_tham_mưu_trưởng sau khi Schlieffen về hưu Việc bổ_nhiệm của ông gây tranh_cãi trong thời_gian đó và cho đến tận ngày nayso today Những ứng_cử_viên thích_hợp khác cho chức_vụ này là Hans_Hartwig von Beseler_Karl von Bülow và Colmar_Freiherr von der Goltz_Những người chỉ_trích cáo_buộc Moltke đã giành được cái ghế Tổng_tham_mưu_trưởng dựa vào sức_mạnh của cái tên ông và tình bạn giữa ông với Đức hoàng Theo lý_luận của các nhà_sử_học Hoàng_đế không muốn cử một người quá gần_gũi với Schlieffen kế_tục ông trong khi Bülow và Goltz quá độc_lập với Wilhelm và Schlieffen để Hoàng_đế có_thể thừa_nhận họ Thật_sự tình bạn giữa Moltke với Đức hoàng đã mang lại cho ông những quyền_lợi to_lớn mà người khác không_thể hưởng được Goltz ít_ra không thấy có vấn_đề gì với việc thực_hiện trách_nhiệm của Moltke như một Tổng_tham_mưu_trưởng khi Moltke được đề_cử thành_công vào chức_vụ này Goltz bày_tỏ tâm_trạng nhẹ_nhõm của mình vì đã không được bổ_nhiệm Goltz nghĩ rằng Moltke xứng_đáng có một cơ_hội để thể_hiện mình và rất ấn_tượng với những nỗ_lực của ông Hai người vẫn giữ mối quan_hệ thân_mật với nhau trong suốt quãng đời còn lại của họ Hiểu được những nhược_điểm của mình và không tự_tin vào năng_lực bản_thân Moltke bị sốc khi ông được chỉ_định làm Tổng_tham_mưu_trưởng Chiến_dịch Marne Không lâu trước khi Đức khai_chiến với phe Hiệp_ước và Chiến_dịch Marne năm 1914 bùng_nổ trong buổi sáng ngày 1 tháng 8 Đại_sứ Đức tại Luân_Đôn là Vương công Carl_Max_Lichnowsky đã gửi đến Ngoại_trưởng Đức Gottlieb von Jagow một bản thông_điệp rằng Anh sẽ giữ trung_lập và cố_gắng ngăn_chặn Pháp tuyên_chiến với Đức nếu_như Đức không thực_hiện một hành_động gây_hấn nào với Pháp và Vùng_đất thấp Nhận được tin này Hoàng_đế Wilhelm_II cảm_thấy Đức có_thể tránh một cuộc chiến_tranh hai mặt_trận đã đọc bản điện_báo của Lichnowsky cho vị Tổng_tham_mưu_trưởng 66 tuổi nghe và vui_mừng tuyên_bố Giờ_đây chúng_ta chỉ đơn_thuần đưa toàn_bộ quân_lực của mình sang phía Đông để chống lại Nga Tuy_nhiên Moltke không đồng_tình ông đáp Tâu_Hoàng thượng điều đó không_thể được thực_hiện Việc triển_khai hàng triệu binh_lính không_thể được tiến_hành vội_vã mà không có chuẩn_bị trước Nếu_như Hoàng_thượng cứ nhất_nhất đòi dẫn toàn_bộ quân_lực về phía Đông thì đây sẽ không phải là một đội quân sẵn_sàng vào trận mà là một đám người vũ_trang vô_tổ_chức mà không hề được chuẩn_bị về lương_thảo Đức hoàng trừng mắt nhìn ông Bác của ông sẽ cho ta một câu trả_lời khác Những năm về sau tướng Hermann von Staab trưởng khoa đường_sắt Đức đã phản_kháng ý_kiến của Moltke trong một cuốn sách viết về một bản kế_hoạch khẩn_cấp mà quân_đội Đức đã chuẩn_bị trong một tình_huống như_vậy Trong khi Đức hoàng vẫn quyết_định phải điều quân về hướng Đông vị tổng_tham_mưu_trưởng nhất_quyết phải tiến_hành kế_hoạch Schlieffen mà các tướng_lĩnh Đức đã khổ_công gầy dựng trong vòng 20 năm qua ông trở về đại_bản_doanh của mìh và khóc Khi một sĩ_quan phụ_tá đến đại_bản_doanh của ông kèm theo mệnh_lệnh viết_tay của Đức hoàng đòi Moltke phải chấm_dứt cuộc hành_quân sang phía Tây_Moltke đặt cái bút của mình lên bàn Hãy làm điều mà anh muốn với bức_điện này tôi sẽ không ý vào nó Moltke vẫn suy_nghĩ ủ_ê khi ông được lệnh yết_kiến trong hoàng_cung Tại thời_điểm này Lichnowsky đã gửi một bức_điện khác cho biết trong bản báo_cáo trước đó của ông ta đã sai_lầm dựa trên một sự hiểu nhầm đối_với những nhận_định ngoại_giao của Grey_Do không còn hy_vọng Anh sẽ giữ trung_lập cho Pháp nữa Đức hoàng nói với Moltke_Giờ thì ông có_thể làm điều mà ông muốn Điều này chấm_dứt cơ_hội cuối_cùng để hạn_chế chuỗi sự_kiện diễn ra sau vụ ám_sát Thái_tử Áo Hung vào ngày 26 tháng 8 và Moltke trở_lại đại_bản_doanh của mình để làm_việc Tuy_vậy sức_khoẻ của vị tướng đã suy_giảm do vụ mâu_thuẫn này Về sau ông đã viết về thất_bại ban_đầu của mình trong việc thuyết_phục Hoàng_đế tuân_thủ kế_hoạch Schlieffen_Đây là trải_nghiệm đầu_tiên của tôi trong cuộc_chiến Tôi không hề hồi_phục từ cú sốc của vụ_việc này Cái gì đó trong tôi đã tan_vỡ và kể từ sau đó tôi không còn như trước nữa Sau khi liên_quân Anh Pháp phản_công thắng_lợi trong trận sông Marne lần thứ nhất Moltke đã gửi thư cho Đức hoàng Thưa_Bệ hạ chúng_ta đã thua cuộc_chiến vào ngày 25 tháng 10 năm 1914 Erich von Falkenhayn kế_tục ông làm Tổng_tham_mưu_trưởng Moltke có nên bị quy trách_nhiệm cho thất_bại của người Đức trong Chiến_dịch Marne năm 1914 hay không là một vấn_đề tranh_cãi Một_số nhà chỉ_trích khẳng_định rằng việc Moltke làm suy_yếu kế_hoạch Schlieffen đã dẫn đến thất_bại của Đức Như các tư_liệu cho biết Moltke người bận_tâm với mối đe_doạ từ Nga đã chuyển nguồn_lực của Đức về hướng đông Trên thực_tế Moltke điều 18 vạn quân sang phía đông trước cuộc chiến_tranh Thêm hàng nghìn quân nữa được vận_chuyển từ cánh phải mà Schlieffen rất chú_trọng sang cánh trái đối_mặt với Pháp ở Alsace và Lorraine_Điều gây tranh_cãi nhất là vào ngày 28 tháng 8 Moltke dời hai quân_đoàn và một sư_đoàn kỵ_binh từ phía Tây sang phía Đông để tăng_viện cho Ludendorff và Hindenburg ngay trước khi Đức giáng cho Nga một thất_bại nặng_nề trong trận Tannenberg 1914 Một_số sử_gia đã quy cho hàng_loạt cuộc chuyển quân này trách_nhiệm đối_với phần_lớn sự thất_bại chiến_lược của kế_hoạch Schlieffen trong chiến_dịch năm 1914 Một số_lượng sử_gia khác tiêu_biểu là Zuber và S L A Marshall khẳng_định rằng việc Tập_đoàn_quân số 1 dưới quyền Alexander von Kluck không_thể bắt kịp với Tập_đoàn_quân số 2 dưới quyền Karl von Bülow dẫn đến sự hình_thành một lỗ_hổng gần Paris mà quân Pháp lợi_dụng là một nguyên_nhân trực_tiếp hơn mọi sai_lầm của Moltke trong việc thực_thi kế_hoạch Những người đồng_tình với Schlieffen không tán_thành và lập_luận rằng Moltke đã mất quyền kiểm_soát các tập_đoàn_quân Đức tấn_công Pháp trong tháng 8 và do_đó không_thể trở_tay khi trận sông Marne lần thứ nhất diễn ra vào tháng 9 Trong khi Moltke thật_sự đã mất liên_lạc với các tướng_lĩnh trên chiến_trường của ông học_thuyết tác_chiến của quân_đội Đức luôn_luôn nhấn_mạnh tinh_thần chủ_động cá_nhân về phía các sĩ_quan cấp dưới hơn so với các quân_đội khác Các sử_gia khác biện_luận rằng hàng_loạt sự lựa_chọn chiến_lược mà Moltke đương_đầu cùng với nguy_cơ xảy ra cuộc xâm_lược của Nga vào Đông_Phổ đã làm xao_lãng tâm_trí của vị tổng_tham_mưu_trưởng trong cuộc tấn_công Pháp năm 1914 Mặc_dù trong giai_đoạn đầu của chiến_dịch giới chỉ_huy quân_sự và báo chỉ Đức vẫn tuyên_bố chiến_dịch diễn_tiến tốt_đẹp với những chiến_thắng của họ vào ngày 4 tháng 9 Bộ_trưởng Ngoại_giao Đức Herr_Helfferich gặp ông và mô_tả Tôi thấy Đại_tướng Moltke không hề trong tâm_trạng hân_hoan nên do chiến_thắng gây nên ông ta lo_lắng và buồn_bã Ông ta chứng_nhận rằng các lực_lượng tiến_công của chúng_ta chỉ các Paris 48 3 km nhưng ông ta chua vào chúng_ta không được lừa_dối bản_thân mình Chúng_ta đã có những thành_công nhưng chúng_ta vẫn chưa giành được chiến_thắng Chiến_thắng nghĩa_là sự tận_diệt sức kháng_cự của địch Khi các đội quân hàng triệu người giáp_mặt nhau kẻ chiến_thắng có tù_binh Tù_binh của chúng_ta đâu Công_việc khó_nhọc nhát vẫn phải được tiến_hành Moltke cũng có_lẽ đã bận_tâm quá mức đến chiến_dịch tấn_công bất_thành của Đức ở Lorraine và ông không ban_bố một mệnh_lệnh nào cho các tập_đoàn_quân số 1 số 2 và số 3 giữa các ngày 2 và 5 tháng 9 khi trận sông Marne đang diễn ra Hoạt_động về sau_này Sau khi bị thay_thế bởi Falkenhayn_Moltke được lãnh chức trưởng cơ_quan thay_mặt bộ tổng_tham_mưu ở chính_quốc Der stellvertretende Generalstab tại kinh_thành Berlin với nhiệm_vụ tổ_chức và động_viên các lực_lượng trừ_bị đồng_thời chỉ_đạo quân_đoàn nội_địa của Đức Sức_khoẻ của ông tiếp_tục suy_giảm Vào ngày 18 tháng 6 năm 1916 trong khi đang mặt niệm cho Thống_chế von der Goltz vừa_mới mất ông lên một cơn đột_quỵ và từ_trần tại Nhà Quốc_hội Berlin_Hoàng đế Wilhelm II đã bày_tỏ sự thương_tiếc Ông để lại một cuốn sách mỏng đề_tựa Die_Schuld am Kriege tạm dịch là Tội_phạm_chiến_tranh mà ông đã viết vào tháng 11 năm Người goá_phụ của ông là Eliza đã hiệu_chỉnh cuốn sách mỏng và dự_định xuất_bản nó vào năm 1919 vời lời mở_đầu của Rudolf_Steiner_Tuy nhiên do những vấn_đề mà việc xuất_bản cuốn sách này có_thể gây ra bà ta được khuyên không nên làm điều đó Steiner và Eliza von Moltke mong_muốn xuất_bản tư_liệu này vài tuần trước khi Hoà_ước Versailles được ký_kết Qua mô_tả về bản_chất lộn_xộn của việc đưa ra quyết_định quân_sự tại Đức trước chiến_tranh họ dự_định dùng cuốn sách mỏng này để phản_kháng những cáo_buộc của phe Hiệp_ước về sự tự_ý gây_chiến của Đức và hy_vọng cuốn sách sẽ giúp tránh khỏi việc ký_kết Điều 231 khét_tiếng của Hoà_ước hay còn gọi là Điều_ước tội_phạm_chiến_tranh Tuy nhiện nội_dung của cuốn sách mỏng đã gây cho giới chỉ_huy quân_đội và Bộ Ngoại_giao Đức bối_rối Tướng Wilhelm von Dommes nguyên là sĩ_quan phụ_tá của Moltke đã được cử đến để khuyên Eliza von Moltke rằng Berlin không muốn hồi_ức của Moltke_Khi Dommies gặp Eliza bà tà đã đọc cuốn sách mỏng cho Dommies nghe và trong nhật_ký của mình ông ta nhận_xét rằng cuốn sách mỏng chứa_đựng nội_dung nhảm_nhí Bộ Ngoại_giao Đức không muốn cho công_chúng biết về kế_hoạch Schlieffen bởi_vì trong bối_cảnh Đức hoàng đang sống lưu_vong ở Hà_Lan số_phận của Wilhelm II lệ_thuộc nặng_nề vào việc Chính_phủ Hà_Lan từ_chối giao_nộp ông cho phe Hiệp_ước xét_xử thảm_hoạ có_thể sẽ ập đến nếu_như dư_luận biết được ý_định ban_đầu của Đức trong việc vi_phạm không_những quyền trung_lập của Bỉ mà_còn của Hà_Lan Thay_vì đó vào năm 1922 người goá_phụ của Moltke đã xuất_bản các thư_từ và hồi_ký được hiệu_đính của ông dưới tên gọi Erinnerungen_Briefe_Dokumente_Các tài_liệu khác của ông được lưu_trữ Ngày_nay các nhật_ký của ông đều không còn tồn_tại do phần_lớn giấy_tờ của ông đã bị người con trưởng của ông là Wilhelm von Moltke đốt vào năm 1945 khi Hồng_quân Liên_Xô tấn_công Berlin_Vì vậy nên cuốn sách mỏng nguyên gốc không còn nữa Tham_khảo BULLET Tuchman_Barbara_The_Guns of August 1914 1962 BULLET Craig_Gordon_The_Politics of the Prussian_Army 1640 1945 Oxford_University_Press 1964 BULLET Meyer_Thomas_Ed_Helmuth von Moltke_Light for the new millennium Rudolf_Steiner s association with Helmuth and Eliza von Moltke letters documents and after death communications Rudolf_Steiner_Press_London 1997 ISBN 1 85584 051 0 BULLET Mombauer_Annika_Helmuth von Moltke and the Origins of the First_World_War_Cambridge University_Press 2001 BULLET Zuber_Terence_Inventing the Schlieffen_Plan_German_War Planning 1871 1914 Oxford_University_Press 2002
Helmuth_Johannes_Ludwig von Moltke