Yên_Chiêu_Tương vương Yên_Chiêu_Tương vương chữ Hán_燕昭襄王 trị_vì 311 TCN 279 TCN thường gọi là Yên_Chiêu_Vương_燕昭王 là vị vua thứ 39 hay 40 của nước Yên chư_hầu nhà Chu trong lịch_sử Trung_Quốc Thân_thế Theo Sử_ký Yên_Thiệu công thế_gia thì Yên_Chiêu vương Cơ_Chức là con Yên vương Khoái_Dưới thời Yên vương Khoái ông đã được lập làm thái_tử Nhưng trong thiên Triệu thế_gia của Sử_ký lại ghi vua Yên kế_vị Yên vương Khoái là Cơ_Chức thời Yên vương Khoái làm con_tin ở nước Hàn_Các sử_gia hiện_đại thiên về ý_kiến của Triệu thế_gia hơn Lên_ngôi trong loạn_lạc Vua cha Yên vương Khoái tín_nhiệm tướng_quốc Tử_Chi trao hết quyền chính trong nước cho Tử_Chi_Yên vương Khoái tuổi cao nhận thấy tài_năng của mình không bằng Tử_Chi và nghe theo lời khuyên của Lộc_Mao_Thọ quyết_định nhường ngôi vua cho Tử_Chi vào năm 317 TCN Việc Tử_Chi lên_ngôi khiến người nước Yên bất_bình Năm 314 TCN thái_tử Cơ_Chức cùng tướng_quân Thị_Bị tập_hợp dân_chúng nổi_dậy chống lại Tử_Chi kéo đến đánh kinh_thành Hai bên đánh nhau nhiều ngày hàng vạn người bị chết trong nước_đại loạn Thị_Bị bị Tử_Chi đánh_bại và giết chết thái_tử Bình bỏ trốn Nhân lúc nước Yên có loạn Tề_Tuyên vương sai Khuông_Chương mang quân đánh nước Yên_Các sĩ_tốt không chiến_đấu vì Tử_Chi quân Tề đại_thắng tiến vào kinh_đô Yên_Khoái và Tử_Chi bị sát_hại Quân Tề đối_xử với nhân_dân nước Yên rất tàn_bạo khiến người_dân Yên chống_trả quyết_liệt Nước Trung_Sơn cũng đem quân đem quân đánh chiếm một bộ_phận lãnh_thổ nước Yên_Các nước Hàn_Nguỵ_Triệu_Tần và Sở phản_đối việc_làm của Tề cuối_cùng năm 311 TCN quân Tề buộc phải rút_lui sau 3 năm chiếm_đóng Theo Yên_Thiệu công thế_gia trong Sử_ký người nước Yên_lập thái_tử Bình lên làm vua tức_là Yên_Chiêu vương Nhưng trong thiên Triệu thế_gia lại dẫn thông_tin rằng công_tử_Chức nước Yên làm con_tin ở nước Hàn được Triệu_Vũ_Linh vương sai Nhạc_Trì mang quân hộ_tống về nước làm vua trở_thành Yên_Chiêu vương Chiêu_hiền_đãi_sĩ Yên_Chiêu vương lên_ngôi quyết_tâm chấn_hưng nước Yên diệt nước Tề để rửa hận Tuy_nhiên lúc đầu Yên_Chiêu vương vẫn chưa tìm được nhân_tài trị quốc có người nhắc Yên_Chiêu vương là có lão thần Quách_Ngỗi_郭隗 rất có kiến_thức và tìm đến hỏi kế Yên_Chiêu vương sau đó đã đích_thân đến thăm Quách_Ngỗi và nói Nước Tề nhân lúc nước ta có nội_loạn mà đem quân xâm_lược ta không_thể quên mối nhục đó Nhưng hiện_nay thế nước Yên nhỏ_yếu nên chưa_thể báo được mối thù đó Nếu có người hiền_tài giúp ta báo_thù rửa nhục thì ta xin hết_lòng nghe theo Tiên_sinh có_thể tiến_cử cho một người như_thế không Quách_Ngỗi kể một câu_chuyện về một ông vua sai thị_thần đi mua thiên_lý_mã song anh ta lại mua bộ xương_xương ngựa về rồi bảo rằng mọi người biết nhà_vua bỏ tiền ra mua ngựa chết thì sẽ mang ngựa sống đến cho nhà_vua mọi người vì nghĩ rằng nhà_vua thực_sự yêu_mến thiên_lý_mã nên không tới một năm sau khắp_nơi mang nhiều thiên_lý_mã đến Quách_Ngỗi khuyên ông nếu muốn thực_sự muốn kiếm người hiền_tài thì cứ thử theo cách mua xương ngựa Sau khi ra về ông lập_tức sai người làm một ngôi nhà thật lộng_lẫy cho Quách_Ngỗi tôn Quách_Ngỗi làm sư một_mực cung_kính Nhân_tài các nước hay tin Yên_Chiêu vương thực_lòng mến_mộ người tài nên rủ nhau đến nước Yên trong đó có nhiều vị tướng nổi_tiếng thời Chiến_Quốc như Nhạc_Nghị từ Nguỵ đến Trâu_Diễn từ Tề sang hay Kịch_Tân_剧辛 từ nước Triệu_Yên_Chiêu vương phong Nhạc_Nghị làm á khanh mời người này chỉnh_đốn quốc chính thao_luyện binh_mã Thời_Chiêu vương_tướng Tần_Khai_秦开 khởi_binh tập_kích đại_phá Đông_Hồ_Đông_Hồ phải lui trên 1 000 dặm kết_quả vùng lãnh_thổ phía đông của Yên được mở_rộng Chiêu vương cho sửa_sang xây_đắp trường_thành phía bắc Trường_thành này khởi_đầu từ phía tây tại Tạo_Dương nay là vùng đông bắc quận Tuyên_Hoá Trương_Gia_Khẩu tỉnh Hà_Bắc kéo_dài về phía đông tới Tương_Bình nay là phía bắc Liêu_Dương tỉnh Liêu_Ninh_Báo thù nước Tề Sau khi diệt nước Tống năm 286 TCN Tề_Mẫn vương trở_nên kiêu_căng tự_phụ vì_thế nhân_dân oán_ghét Lúc bấy_giờ Tề_Mẫn_Vương mạnh nhưng tàn_bạo kết oán với nhiều nước chư_hầu Yên_Chiêu vương nói với Nhạc_Nghị_Hiện nay vua Tề vô_đạo chính là lúc ta báo_thù rửa hận Ta dự_định đem toàn_bộ quân_dân nước Yên đánh sang Tề khanh thấy thế_nào Nhạc_Nghị cho rằng nước Tề đất rộng người đông nên đã khuyên Yên_Chiêu vương liên_minh với các nước khác Yên_Chiêu vương liền cử Nhạc_Nghị sang nước Triệu liên_lạc với Triệu_Huệ_Văn vương phái người sang nước Sở và nước Nguỵ điều_đình phối_hợp Yên còn nhờ nước Triệu sang liên_lạc với Tần_Các nước này đều ghét Tề_Mẫn_Vương kiêu_ngạo tàn_bạo đều nhất_trí hợp tung cùng nước Yên đánh Tề_Yên_Chiêu_Vương bèn đem tất_cả quân sai Nhạc_Nghị làm thượng_tướng quân cùng với các nước đi đánh Tề_Năm 285 TCN liên_quân đánh_bại quân tề ở Tế_Tây_Quân chư_hầu bãi_binh rút về nhưng quân của Yên dưới quyền Nhạc_Nghị vẫn đuổi theo đến Lâm_Tri_Tề_Mẫn vương chạy vào Cử thành Nhạc_Nghị một_mình ở lại đi khắp nước Tề_Các thành của Tề đều lo chống_giữ Nhạc_Nghị đánh vào thành Lâm_Tri lấy tất_cả những đồ quý_báu của_cải đồ cúng_tế của Tề sai chở về Yên_Yên_Chiêu_Vương cả mừng thân_hành đến Tề_Thuỷ để uý_lạo khao_thưởng quân_sĩ phong cho Nhạc_Nghị làm Xương_Quốc quân sai đem binh đánh lấy những thành của Tề chưa lấy được Nhạc_Nghị ở lại Tề trong năm năm đánh lấy hơn bảy mươi thành của Tề biến tất_cả những thành này thành quận_huyện nước Yên chỉ còn thành Cử nay ở huyện Cử tỉnh Sơn_Đông và Tức_Mặc nay ở đông nam huyện Bình_Độ tỉnh Sơn_Đông là chưa chịu hàng Quan đại_phu nước Tề ở Cử thành đã lập con của Tề vương lên làm vua tức Tề_Tương vương Nhạc_Nghị sai quân đánh thành Tức_Mặc quan đại_phu thành Tức_Mặc đem quân ra đánh và bị chết trận Thành Tức_Mặc không có chủ_tướng suýt rơi vào hỗn_loạn Người trong thành bèn tôn Điền_Đan làm tướng Nhạc_Nghị vây khốn Cử thành và Tức_Mặc thành suốt ba năm mà chưa hạ được ở Yên có kẻ ghen_tức với Nhạc_Nghị nên dèm pha với Yên_Chiêu vương rằng Nhạc_Nghị ý_muốn thu_phục người nước Tề để làm Tề vương Yên_Chiêu vương rất tin Nhạc_Nghị bèn trả_lời Công_lao của Nhạc_Nghị không_thể nói hết cho_dù ông ta có làm Tề vương thì cũng xứng_đáng Yên_Chiêu vương còn cử người sang Lâm_Tri gặp Nhạc_Nghị phong Nhạc_Nghị làm Tề vương Nhạc_Nghị trong lòng cảm_kích song dứt_khoát không nhận tước vương Qua_đời Năm 279 TCN Yên_Chiêu vương Cơ_Chức mất Ông làm vua được 33 năm Con ông là Yên_Huệ vương lên nối_ngôi Xem thêm BULLET Yên vương Khoái_BULLET_Yên_Huệ vương BULLET Nhạc_Nghị_BULLET_Tề Mẫn vương Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Yên_Thiệu công thế_gia BULLET Nhạc_Nghị liệt_truyện BULLET Triệu thế_gia BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Chu_Thiệu_Hầu 2003 Tổng_tập lược truyện các Tể_tướng trong lịch_sử Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin BULLET Cát_Kiếm_Hùng chủ_biên 2006 Bước thịnh_suy của các triều_đại phong_kiến Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin BULLET Lê_Đông_Phương_Vương_Tử_Kim 2007 Kể chuyện Tần_Hán_Nhà xuất_bản Đà_Nẵng
Yên_Chiêu_Tương vương