Mộ_Dung_Đức_Mộ Dung_Đức 336 405 năm 400 đổi tên thành Mộ_Dung_Bị_Đức 慕容備德 tên_tự Huyền_Minh_玄明 gọi theo thuỵ hiệu là Nam_Yên_Hiến_Vũ Đế_南_燕獻武帝 là hoàng_đế khai_quốc của nước Nam_Yên thời Thập_lục quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Ông là một trong số các con trai của hoàng_đế khai_quốc của nước Tiền_Yên là Mộ_Dung_Hoảng và là em_trai của cả hoàng_đế Tiền_Yên_Mộ_Dung Tuấn và hoàng_đế Hậu_Yên_Mộ_Dung Thuỳ và bởi_vậy ông từng là một thân_vương và tướng_lĩnh của cả hai nước Sau khi con trai của Mộ_Dung_Thuỳ là Mộ_Dung_Bảo để mất phần_lớn lãnh_thổ của Hậu_Yên vào tay Bắc_Nguỵ_Mộ_Dung Đức đã cho quân dưới quyền chỉ_huy của mình đi về phía nam và lập nước Nam_Yên kiểm_soát vùng Sơn_Đông hiện_nay song đã thất_bại khi tìm cách mở_mang lãnh_thổ hơn_nữa và nước Nam_Yên cuối_cùng đã bị Đông_Tấn tiêu_diệt sau khi Mộ_Dung_Đức qua_đời Phụng_sự Tiền_Yên_Mộ_Dung Đức sinh năm 336 là con của Mộ_Dung_Hoảng và Công_Tôn phu_nhân bà trước đó cũng đã sinh_hạ Mộ_Dung_Nạp_慕容納 Vào thời_điểm đó Mộ_Dung_Hoảng đang có tước_hiệu Liêu_Đông công và là một chư_hầu của Đông_Tấn mặc_dù vậy đến năm 337 ông đã xưng làm Yên vương Vì Đông_Tấn không ban cho ông tước_hiệu này phải đến năm 341 Tấn_Thành_Đế mới sắc_phong nên sự_kiện này được coi là dấu mốc thành_lập nước Tiền_Yên độc_lập Khi còn trẻ Mộ_Dung_Đức đã được coi là người hiếu_học tuấn_tú và tài_năng Năm 354 sau khi anh_trai Mộ_Dung_Tuấn chính_thức tuyệt_giao với Đông_Tấn và xưng_đế Mộ_Dung_Đức được anh phong là Lương công Vào một thời_điểm nào đó sau khi Mộ_Dung_Tuấn qua_đời năm 360 và con trai Mộ_Dung_Vĩ kế_vị Mộ_Dung_Đức được lập làm Phạm_Dương_vương Năm 368 ông được giao trấn_thủ Nghiệp_Thành_鄴城 nay thuộc Hàm_Đan_Hà_Bắc khi bốn công_tước của nước Tiền_Tần kình_địch nổi_loạn chống hoàng_đế Phù_Kiên_Mộ_Dung Đức đề_xuất với người nhiếp_chính là Mộ_Dung_Bình em Mộ_Dung_Hoảng rằng Tiền_Yên nên đưa quân đến trợ_giúp một trong số này là Phù_Sưu_苻廋 và sau đó nắm lấy cơ_hội để chinh_phục Tiền_Tần song Mộ_Dung_Bình đã từ_chối làm theo kế_sách của ông Năm 369 khi tướng Hoàn_Ôn của Đông_Tấn mở một chiến_dịch lớn nhắm vào Tiền_Yên nhằm tiêu_diệt nước này Hoàn_Ôn ban_đầu đã thành_công và tiếp_cận được vùng lân_cận của Nghiệp_Thành_Anh trai của Mộ_Dung_Đức là Mộ_Dung_Thuỳ đã tình_nguyện tiến_hành một trận cuối_cùng với Đông_Tấn và Mộ_Dung_Đức khi đó là một tướng dưới quyền chỉ_huy của anh_trai Họ đã khiến cho Hoàn_Ôn phải thất_bại và buộc Hoàn phải từ_bỏ chiến_dịch của mình Tuy_nhiên sau đó Mộ_Dung_Thuỳ do bị Mộ_Dung_Bình và Khả_Túc_Hồn_Thái hậu nghi_ngờ đã buộc phải chạy trốn đến Tiền_Tần và do Mộ_Dung_Đức có mối quan_hệ thân_cận với Mộ_Dung_Thuỳ nên Mộ_Dung_Đức đã bị thu_hồi chức_vụ trấn_thủ Nghiệp_Thành Sau khi Tiền_Tần chính phục Tiền_Yên vào năm 370 Mộ_Dung_Đức cũng như các thân_vương khác trong hoàng_tộc Mộ_Dung đã đầu_hàng quân Tiền_Tần_Phụng sự Tiền_Tần_Phù_Kiên phong cho hầu_hết các thân_vương của Tiền_Yên làm thái_thú các quận trong đế_quốc trong đó có Mộ_Dung_Đức và Mộ_Dung_Nạp_Song Mộ_Dung_Nạp đã sớm bị loại_bỏ khỏi chức_vụ rồi cả Mộ_Dung_Nạp và Công_Tôn phu_nhân đều đến chỗ Mộ_Dung_Đức cai_quản là quận Trương_Dịch_張掖 gần tương_ứng với Trương_Dịch_Cam_Túc ngày_nay Khoảng năm 383 khi Phù_Kiên chuẩn_bị một chiến_dịch để tiêu_diệt Đông_Tấn và thống_nhất Trung_Quốc Mộ_Dung_Đức và quân của ông đã được huy_động Ông để các con trai Mộ_Dung_Nạp và Công_Tôn phu_nhân ở lại Trương_Dịch trước khi đi ông đưa cho mẫu_thân một con dao vàng để thể_hiện sự hiếu_thảo của mình Sau khi Phù_Kiên đại_bại trước Đông_Tấn tại_trận Phì_Thuỷ_Mộ_Dung Đức ban_đầu đã cố thuyết_phục Mộ_Dung_Thuỳ đang giữ trại nơi Phù_Kiên chạy đến rằng hãy giết chết Phù_Kiên và tiến_hành nổi_dậy để phục nước Yên_Khi Mộ_Dung Thuỳ từ_chối với lý_do là để đáp lại lòng tốt của Phù_Kiện với mình Mộ_Dung_Đức sau đó lại cố thuyết_phục Mộ_Dung_Vĩ hành_động song Mộ_Dung_Vĩ cũng từ_chối Tuy_nhiên vào mùa xuân năm 384 Mộ_Dung_Thuỳ đã nổi_dậy gần Lạc_Dương Sau khi ông ta xưng là Yên vương lập nước Hậu_Yên_Mộ_Dung Đức lại được phong tước_hiệu cũ là Phạm_Dương_vương Khi tin đến Trương_Dịch thái_thú Phù_Xương_苻昌 đã bắt_giữ và xử_tử Mộ_Dung_Nạp và tất_cả các con trai của Mộ_Dung_Đức và có_lẽ cả mẹ của họ Công_Tôn phu_nhân được tha vì tuổi_tác trong khi vợ của Mộ_Dung_Nạp là Đoàn phu_nhân lúc bấy_giờ đang mang thai và đã bị tống_giam để chờ ngày hành_hình sau khi sinh Tuy_nhiên Công_Tôn phu_nhân và Đoàn phu_nhân đã được cứu thoát nhờ thuộc_cấp lúc trước của Mộ_Dung_Đức là Hô_Diên_Bình_呼延平 Hô_Diên_Bình hộ_tống hai người đến chỗ các bộ_lạc người Khương_Phụng sự Hậu_Yên_Dưới thời Mộ_Dung_Thuỳ_Trong thời_gian trị_vì của Mộ_Dung_Thuỳ_Mộ Dung_Đức giữ vai_trò là một quan_lại và tướng_lĩnh chính và Mộ_Dung_Thuỳ thường nghe lời khuyên của ông Trong những năm đầu_tiên của Hậu_Yên ông thường tiến_hành các chiến_dịch để chiếm_giữ các khu_vực do các quân_phiệt bán độc_lập cai_quản Đặc_biệt khoảng tết năm 387 ông cùng với sự hỗ_trợ của cháu trai Mộ_Dung_Long đã đánh_bại được một chư_hầu của Đông_Tấn là Ôn_Tường_溫詳 và quân nổi_loạn của Đông_Tấn là Trương_Nguyện_張願 chiếm được lãnh_thổ ở gần Hoàng_Hà_Trong hoặc khoảng tết năm 388 Mộ_Dung_Đức đã kết_hôn với Đoàn Quý_Phi em_gái của Hoàng_hậu Đoàn Nguyên_Phi vợ Mộ_Dung_Thuỳ_Người vợ trước đó của ông nếu có có_thể đã bị xử_tử khi ông nổi_loạn cùng với Mộ_Dung_Thuỳ_Năm 389 Mộ_Dung_Đức cùng với cháu trai là Mộ_Dung_Lân đã tiến_hành một chiến_dịch thành_công chống lại bộ_lạc Hạ_Lan_賀蘭 của người Tiên_Ti buộc tộc_trưởng Hạ_Lan_Nột_賀蘭訥 phải khuất_phục Năm 393 khi Mộ_Dung_Thuỳ tính đến việc chinh_phục đối_thủ Mộ_Dung_Vĩnh của Tây_Yên để giành quyền thừa_kế hợp_pháp duy_nhất của Tiền_Yên hầu_hết các triều_thần đã phản_đối cho rằng quân Hậu_Yên đã kiệt_sức Mộ_Dung_Đức là một trong số những người hưởng_ứng ý_định này cho rằng Mộ_Dung_Vĩnh đã gây ra bối_rối trong nhân_dân về việc ai mới là người thừa_kế hợp_pháp Mộ_Dung_Thuỳ quyết_định tiến_hành kế_hoạch và vào năm 394 Tây_Yên đã bị tiêu_diệt Năm 395 Mộ_Dung_Đức là một trong các tướng nằm dưới sự chỉ_huy của thái_tử Mộ_Dung_Bảo đi đánh nước Bắc_Nguỵ của Thác_Bạt_Khuê vì nước này đã tiến_hành cướp_bóc vùng biên_giới của Hậu_Yên_Song với sự bất_tài của Mộ_Dung_Bảo quân Hậu_Yên đã bị quân Bắc_Nguỵ đánh_bại trong trận Tham_Hợp_Pha và hầu_hết binh_sĩ đã bị Bắc_Nguỵ bắt rồi thảm_sát Sau thất_bại ở Tham_Hợp pha Mộ_Dung_Đức đề_nghị với Mộ_Dung_Thuỳ phải đánh Bắc_Nguỵ vì nước này sẽ là một mối đe_doạ trong tương_lai do Thác_Bạt_Khê đã xem_thường Mộ_Dung_Bảo_Mộ Dung_Thuỳ chấp_thuận và năm 396 lại đích_thân mang quân tấn_công Bắc_Nguỵ_Các chiến_dịch ban_đầu đạt được thành_công song khi quân Hậu_Yên đi qua Tham_Hợp pha họ đã tỏ_vẻ thê_lương trước xương chất đống của quân Yên tử_trận khi trước Điều đó khiến cho Mộ_Dung_Thuỳ trở_nên bối_rối và tức_giận rồi lâm_bệnh nặng hơn Quân Hậu_Yên buộc phải rút_lui và Mộ_Dung_Thuỳ chết trên đường trở về kinh_thành Trung_Sơn_中山 nay thuộc Bảo_Định_Hà_Bắc Mộ_Dung_Bảo lên kế_vị phụ_thân Dưới thời Mộ_Dung_Bảo Sau khi Mộ_Dung_Bảo lên_ngôi hoàng_đế đã lập Mộ_Dung_Đức làm đại_tướng quân và trấn_thủ Nghiệp_Thành cùng phía nam đất_nước Tuy_nhiên ngay sau đó Bắc_Nguỵ lại tấn_công Hậu_Yên và Mộ_Dung_Bảo đã quyết_định chỉ phòng_thủ các thành lớn ở đồng_bằng Hà_Bắc_Quân_Bắc Nguỵ có_thể dễ_dàng kiểm_soát toàn_bộ lãnh_thổ còn lại Cuối_cùng chỉ có Trung_Sơn và Nghiệp_Thành là còn nằm trong tay Hậu_Yên_Mộ_Dung Đức chiến_đấu với quân Bắc_Nguỵ để giữ Nghiệp_Thành song trong lúc này Mộ_Dung_Bảo đã bỏ Trung_Sơn và chạy về cố_đô của Tiền_Yên là Long_Thành 龍城 nay thuộc Cẩm_Châu Liêu_Ninh và Mộ_Dung_Đức đã mất liên_lạc với vua cháu Vào một_số dịp các thuộc_hạ đã hỏi ông về việc xưng_đế song mỗi lần sau khi nhận được tin Mộ_Dung_Bảo vẫn còn sống ông đã không làm như_vậy Cuối năm 397 đề_xuất của Mộ_Dung_Đức về việc Mộ_Dung_Bảo tiến xuống phía nam để thu_hồi lại các lãnh_thổ đã mất cuối_cùng đã đến tay Mộ_Dung_Bảo_Mộ Dung_Bảo chấp_thuận và chuẩn_bị một chiến_dịch lớn vào năm 398 Tuy_nhiên trong khi đó Mộ_Dung_Lân người đã xưng_đế trong một thời_gian ngắn đã chạy trốn đến Nghiệp_Thành và đề_nghị Mộ_Dung_Đức bỏ Nghiệp_Thành vì ông ta cho rằng quá lớn để có_thể phòng_thủ và tiến về phía nam Hoàng_Hà để đến Hoạt_Đài_滑台 nay thuộc An_Dương Hà_Nam Mộ_Dung_Đức đồng_ý và đến mùa xuân năm 398 ông bỏ Nghiệp_Thành và đem quân đến Hoạt_Đài_Tại đây Mộ_Dung_Lân nhường tước đế cho Mộ_Dung_Dức_Mặc dù Mộ_Dung_Đức từ_chối ông lại xưng tước_hiệu Yên vương tước_hiệu mà Mộ_Dung_Thuỳ đã có để thể_hiện độc_lập và lập nên nước Nam_Yên_Trị vì Mâu_thuẫn nội_tộc Sau khi Mộ_Dung_Lân trao tước đế cho Mộ_Dung_Đức ông ta ngay_lập_tức lại âm_mưu tiến_hành nổi_loạn Mộ_Dung_Đức vì_thế đã giết chết người cháu này Ngay sau đó Mộ_Dung_Đức phải tính đến việc có nên giết chết các cháu trai không Trong lúc đó Mộ_Dung_Bảo vẫn chưa biết rằng thúc_phụ đã tuyên_bố độc_lập nên vẫn bắt_đầu một chiến_dịch chống lại Bắc_Nguỵ song binh_lính của ông ta do mệt_mỏi với chiến_tranh nên đã nổi_loạn buộc ông ta phải trở về Long_Thành Sau đó quân nổi_loạn tiếp_tục chiếm được Long_Thành và buộc ông ta phải chạy về phía nam Khi đến gần Hoạt_Đài_Bảo vẫn không biết gì về việc Mộ_Dung_Đức đã xưng là Yên vương và đã cử một hoạn_quan tên là Triệu_Tư_趙思 làm sứ_thần đến chỗ Mộ_Dung_Đức yêu_cầu Mộ_Dung_Đức cử quan đến hộ_tống ông ta đến_nơi một_cách an_toàn Mộ_Dung_Đức ban_đầu đã tính đến việc thoái_vị và nghênh đón sự trở_lại của Mộ_Dung_Bảo song sau khi nghe được những lời khuyên trái chiều của Trương_Hoa_張華 và Mộ_Dư_Hộ_慕輿護 ông đã thay_đổi ý_định và chuẩn_bị bắt Mộ_Dung_Bảo và đưa cháu trai đến với cái chết song trong lúc Mộ_Dư_Hộ dẫn quân đến chỗ ẩn_náu của Mộ_Dung_Bảo_Mộ Dung_Bảo biết chuyện và chạy về phía bắc Mộ_Dung_Đức giữ lại Triệu_Tư song sau khi bị Triệu_Tư nguyền_rủa là một người cướp ngôi ông đã cho giết Triệu_Tư_Chiếm_Thanh châu xưng_đế Năm 399 tướng Phù_Quảng_苻廣 anh_em của hoàng_đế Phù_Đăng của Tiền_Tần đã nghe được lời tiên_tri rằng Tiền_Tần sẽ sớm được tái_lập và do_đó đã tuyên_bố nổi_loạn xưng là Tần vương Mộ_Dung_Đức đã đích_thân dẫn quân đi đánh Phù_Quảng và giết chết người này Tuy_nhiên khi ông đi đánh trận cháu trai Mộ_Dung_Hoà_慕容和 ở lại để trấn_thủ Hoạt_Đài và đã bị tướng Lý_Biện_李辯 ám_sát người này sau đó đã trao thành cho Bắc_Nguỵ_Tổng trấn của Bắc_Nguỵ là Tố_Hoà_Bạt_素和跋 đã nhanh_chóng tiến vào Hoạt_Đài và đánh_bại đội quân của Mộ_Dung_Đức và một người anh_em họ tên là Mộ_Dung_Trấn_慕容鎮 và các thành khác trong vùng Hoạt_Đài sau đó cũng đã đầu_hàng Bắc_Nguỵ_Mộ_Dung Đức_tính đến chuyện bao_vây Hoạt_Đài song vì nghe theo lời khuyên của tướng Hàn_Phạm_韓範 rằng vây Hoạt_Đài sẽ khó ông quyết_định đem quân về phía đông và giao_chiến với thứ_sử Thanh_Châu_青州 nay là trung_bộ và đông bộ Sơn_Đông là Tịch_Lư_Hồn_辟閭渾 của Đông_Tấn_Vào mùa thu năm 399 ông chiếm được đô phủ của Thanh_Châu là Quảng_Cố_廣固 nay thuộc Thanh_Châu_Sơn_Đông giết chết Tịch_Lư và biến Quảng_Cố thành kinh_đô mới Từ thời_điểm này Mộ_Dung_Đức còn thực_hiện một_vài chiến_dịch quân_sự khác ông cuối_cùng bằng_lòng với việc kiểm_soát một đế_chế nhỏ song ổn_định Năm 400 Mộ_Dung_Đức xưng_đế và đổi tên từ Mộ_Dung_Đức thành Mộ_Dung_Bị_Đức 慕容備德 để cho_phép người_dân dễ_dàng hơn trong việc kiêng huý điều này có nghĩa rằng người_dân sẽ chỉ phạm_huý nếu họ sử_dụng Bị_Đức cùng nhau còn nếu dùng Bị hoặc Đức một_cách riêng_biệt thì vẫn được phép vì cả hai chữ đều phổ_biến Ông phong cho Đoàn vương hậu là Hoàng_hậu Tìm người kế_nghiệp Khi Mộ_Dung_Đức định_cư tại Quảng_Cố ông cử nhiều phái_đoàn để cố tìm ra tung_tích của Công_Tôn phu_nhân và Mộ_Dung_Nạp_Năm 401 ông cử quan Đỗ_Hoằng_杜弘 đi bồi_thường cho Đỗ_Hoằng bằng cách để cha_ông ta là Đỗ_Hùng_杜雄 làm quan một huyện song sau khi Đỗ_Hoằng đến Trương_Dịch ông ta bị bọn cướp giết chết trước khi có_thể tìm_hiểu được điều gì Tuy_nhiên năm 403 sau khi thuộc_hạ cũ là Triệu_Dung_趙融 đến từ lãnh_thổ Hậu_Tần ông ta kể cho ông rằng Công_Tôn phu_nhân và Mộ_Dung_Nạp đều đã chết và Mộ_Dung_Đức đã thương_tiếc họ rất nhiều đến_nỗi ông lâm_bệnh và từ thời_điểm này trở đi sức_khoẻ của ông trở_nên không ổn_định Cũng trong năm 403 theo sự cho_phép của Mộ_Dung_Đức một anh_em của Hàn_Phạm đã thực_hiện cải_cách một chính_sách mà Mộ_Dung_Đức trước đó đã thiết_lập theo đó nếu người_dân trong nước bị buộc phải tái định_cư họ sẽ được miễn các loại thuế sở_hữu tuy_nhiên điều này dẫn đến các tuyên_bố không trung_thực về việc cướp ép di_dân và các loại thuế đó lại được khôi_phục Năm 402 do Hoàn_Huyền chiếm quyền nhiếp_chính tại Đông_Tấn bằng vũ_lực nhiều tướng_lĩnh không chống_đối được Hoàn_Huyền gồm Lưu_Quỹ_劉軌_Tư Mã_Hưu_Chi_司馬休之 Cao_Nhã Chi_高雅之 và Lưu_Kính_Tuyên_劉敬宣 đã chạy trốn đến Nam_Yên_Năm 403 Cao_Nhã Chi đề_xuất Mộ_Dung_Đức đánh Hoàn_Huyền hy_vọng rằng nếu không chinh_phục được Đông_Tấn thì cũng có_thể lấy được lãnh_thổ của Đông_Tấn ở phía bắc Trường_Giang_Hàn_Phạm đồng_ý với đề_xuất này cảm_thấy rằng Hoàn_Huyền không phải là một tướng giỏi và có_thể dễ_dàng bị đánh_bại Tuy_nhiên Mộ_Dung_Đức đã do_dự và ông giải_thích rằng từ lâu chỉ muốn khôi_phục lại lãnh_thổ Hậu_Yên cũ từ tay Bắc_Nguỵ và chưa từng tính đến việc tiến về phía nam Sau đó do được một_số tướng đồng_tình kế_hoạch của Cao đã không được thực_hiện Quá thất_vọng năm 404 Cao_Nhã Chi và Lưu_Kính_Tuyên đã âm_mưu ám_sát Mộ_Dung_Đức và đưa Tư_Mã Hưu_Chi lên thay_thế song kế_hoạch đã bị lộ sau khi họ kể nó với Lưu_Quỹ là người không đồng_ý với kế_hoạch Lưu_Quỹ và Cao_Nhã Chi bị bắt_giữ và giết chết còn Lưu_Kính_Tuyên và Tư_Mã Hưu_Chi thì đào_thoát về Đông_Tấn khi đó Hoàn_Huyền đã bị Lưu_Dụ đánh_bại Vào mùa hè năm 405 người con trai duy_nhất còn sống_sót của Mộ_Dung_Nạp là Mộ_Dung_Siêu sinh sau cái chết của Mộ_Dung_Nạp chạy trốn từ kinh_thành Trường An của Hậu_Tần đến Nam_Lương chứng_minh danh_tính của mình bằng cách trình cho Mộ_Dung_Đức con dao vàng mà Đức đã tặng cho Công_Tôn phu_nhân trước_đây Mộ_Dung_Đức vừa hạnh_phúc lại vừa buồn_rầu và ông lập Mộ_Dung_Siêu là Bắc_Hải vương tương_đương với tước_hiệu của anh ông Mộ_Dung_Nạp khi còn là thân_vương của Tiền_Yên_Do_Mộ Dung_Đức không còn người con trai nào còn sống_sót ông dự_định để Mộ_Dung_Siêu kế_vị và do_đó đã lựa_chọn những người đủ tài để phò_tá cho Mộ_Dung_Siêu_Mộ Dung_Siêu gây ấn_tượng cho hầu_hết các quan_lại Nam_Yên và hầu_hết trong số họ coi ông là người thừa_kế hợp_pháp Vài tháng sau đó trong mùa thu Mộ_Dung_Đức lâm_bệnh ông lập Mộ_Dung_Siêu làm thái_tử Mộ_Dung_Đức qua_đời ngay sau đó thọ 70 tuổi Mộ_Dung_Siêu lên_ngôi suôn_sẻ Việc chôn_cất Mộ_Dung_Đức được thực_hiện theo một_cách kỳ_lạ có_lẽ là theo ý_nguyện của chính ông sau khi ông qua_đời trên 10 quan_tài được đem ra khỏi thành qua các cửa khác nhau và chôn ở những địa_điểm bí_mật và chỉ một trong số đó là có thi_hài của Mộ_Dung_Đức Sau khi đoạn_tang một quan_tài rỗng được đem chôn với nghi_thức của hoàng_đế Tham_khảo BULLET Tấn thư BULLET Thập_lục quốc Xuân_Thu BULLET Tư trị thông giám các quyển
Mộ_Dung_Đức