Zingiber kelabitianum Zingiber kelabitianum là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được Ida_Theilade và Hanne_Christensen miêu_tả khoa_học đầu_tiên năm 1998 Tên gọi trong tiếng Kerabit là tubuh berak sia h nghĩa_là gừng lợn lớn Mẫu định_danh Mẫu định_danh Apu_Christensen_H 313 thu_thập ngày 7 tháng 8 năm 1993 ở cao_độ 1 100 m toạ_độ toạ_độ này thiếu chính_xác theo bản_đồ Google thì toạ_độ này nằm trong tỉnh Bắc_Kalimantan_Indonesia toạ_độ của Pa_Dali h là khoảng gần Pa_Dali h khoảng 30 km phía nam Bario huyện Marudi tỉnh số 4 nay là tỉnh Miri bang Sarawak_Malaysia_Mẫu holotype lưu_giữ tại Đại_học Aarhus_AAU mẫu isotype lưu_giữ tại Vườn_Thực vật Hoàng_gia tại Kew_K_Từ nguyên Tính từ định_danh kelabitianum lấy theo người Kelabit sinh_sống trên cao_nguyên Kelabit ở đông bắc bang Sarawak Phân bố Loài bản_địa khu_vực đông bắc đảo Borneo từ cao_nguyên Kelabit ở đông bắc bang Sarawak tới bang Sabah_Malaysia và tây bắc tỉnh Bắc_Kalimantan_Indonesia_Môi trường sống là rừng mưa thường xanh gần miền núi cao_độ 900 1 200 m tại cao_nguyên Kelabit_Vườn quốc_gia Gunung_Mulu Vườn quốc_gia Pulong_Tau Vườn quốc_gia Kayang_Mentarang dãy núi Crocker và dãy núi Trus_Madi Phân loại Loài này thuộc tổ Zingiber_Mô tả Chồi lá cao 3 4 m Cá_bẹ lá có lông dài mềm màu nâu vàng che_phủ đặc_biệt là về phía các rìa xù lông màu nâu hạt_dẻ Lưỡi bẹ 2 thuỳ dài 3 4 cm được lông dài mềm màu nâu vàng che_phủ màu nâu hạt_dẻ Cuống lá có lông_tơ dài Lá thuôn dài 45 55 8 10 cm mặt trên nhẵn_nhụi mặt dưới thưa lông lụa áp ép gân giữa mặt dưới rậm lông_tơ đáy thon nhỏ dần đỉnh nhọn thon Cụm hoa mọc từ thân rễ thẳng_đứng nhiều hay ít Cán hoa mập dài 20 25 cm các bẹ dài 7 cm màu đỏ tươi Cành hoa bông thóc hình trứng hoặc hình_trụ 12 15 7 8 5 cm đỉnh thuôn tròn rộng Lắc hình elip 5 5 6 5 3 3 3 5 cm chứa chất nhầy rậm lông_tơ màu đỏ tươi đỉnh cong xuống nhọn Lá_bắc con hình mác 3 1 cm Đài_hoa dài 3 cm màu trắng Tràng hoa dài 7 2 cm màu trắng kem thuỳ tràng lưng 3 1 3 cm các thuỳ tràng bên 2 1 0 9 cm rời Cánh môi dài 6 4 cm màu trắng kem thuỳ giữa thuôn dài 1 3 0 9 cm cắt cụt các thuỳ bên thuôn dài 0 9 0 6 cm Bao_phấn 12 mm màu kem Phần_phụ 1 5 cm màu trắng kem Ra hoa tháng 8 Có quan_hệ gần với Z pachysiphon ở chỗ lưỡi bẹ dài lá to và cụm hoa mập hình_trụ với các lá_bắc cong xuống Nó khác ở chỗ rậm lông màu nâu vàng trên bẹ lá và lưỡi bẹ các lá thuôn dài to hơn lá_bắc có lông_tơ màu đỏ tươi lá_bắc con dài hơn các thuỳ bên của cánh môi rời và khá phát_triển Ở Z pachysiphon thì lá_bắc con ngắn hơn đáng_kể so với đài_hoa còn cánh môi thì 3 thuỳ nông Sử_dụng Người Kelabit dùng các chồi lá non có hương thơm làm rau ăn như rau_sống lẫn rau chế_biến Cụm hoa dùng làm_thuốc chữa bệnh cho chó bằng cách cho một cụm hoa vào ấm nước đun sôi rồi để nguội khoảng 1 h sau đó vắt cụm hoa lấy dịch chiết chấy nhầy cho chó uống Tiềm_năng nông_học của loài này thấp do cây lớn chậm nhưng có_thể sử_dụng làm cây_cảnh với các cụm hoa mập đẹp màu đỏ
Zingiber kelabitianum