Tam_Hoàn_Tam_Hoàn tức ba gia_tộc quyền_thần giữ chức khanh được hưởng thế_tập ở nước Lỗ thời Xuân_Thu trong lịch_sử Trung_Quốc cầm_quyền chính trong gần 300 năm ở đất_nước này gồm Thúc tôn thị Mạnh tôn thị và Quý tôn thị hậu_duệ của Lỗ_Hoàn công 712 TCN 694 TCN vị vua thứ 12 của nước Lỗ bắt_đầu cầm_quyền ở nước Lỗ từ thời Lỗ_Trang công 693 TCN 662 TCN vị vua thứ 13 của nước Lỗ_Thành lập Nguyên Lỗ_Hoàn công có người con trưởng là công_tử Khánh_Phủ tức Cung_Trọng_慶父 nhưng không phải do chính_thất sinh ra nên không lập làm thế_tử Sau Hoàn_công lấy phu_nhân Văn_Khương con gái Tề_Hi công sinh ra ba người con là công_tử Đồng tức Lỗ_Trang công công_tử Thúc_Nha_叔牙 và công_tử Quý tức Quý_Hữu_季友 Sau khi Lỗ_Trang công lên_ngôi cả ba công_tử còn lại đều được cầm_quyền chính sau hình_thành nên tam_đại gia_tộc Do ba nhà đều là hậu_duệ của Lỗ_Hoàn công nên gọi là Tam_Hoàn cùng với các gia_tộc như Tang_Hậu cầm_quyền ở nước Lỗ_Năm 662 TCN Lỗ_Trang công lâm_bệnh công_tử Khánh_Phủ trước đã tư_thông với vợ Trang công là Ai_Khương có ý cướp ngôi vua Thúc_Nha lại cùng phe với Khánh_Phủ_Trước khi mất Lỗ_Trang công phó_thác con là Ban cho Quý_Hữu_Quý_Hữu sợ Khánh_Phủ và Thúc_Nha làm_loạn bèn đưa rượu độc bức_tử Thúc_Nha Không lâu sau Lỗ_Trang công mất_công tử Ban kế_vị Khánh_Phủ và Ai_Khương bàn nhau lập người con_nhỏ của Lỗ_Trang công với Thúc_Khương em_gái Ai_Khương là công_tử Khải còn ít tuổi lên_ngôi do_đó Khánh_Phủ dự_định giết Cơ_Ban_Cơ_Ban vừa lên_ngôi được 2 tháng thì Khánh_Phủ sai một người tên Lạc người có tư_thù với Cơ_Ban giết chết tại nhà mẹ đẻ là Đảng Thị lập_công tử Khải làm vua Lỗ mới tức_là Lỗ_Mẫn công tự mình làm phụ_chính Quý_Hữu chạy sang nước Trần_Khánh_Phủ muốn tự mình làm vua lại bàn với Ai_Khương muốn cướp ngôi của Mẫn công Ai_Khương đồng_tình Năm 660 TCN Khánh_Phủ sai thủ_hạ là Bốc_Kỳ mang quân tập_kích giết chết Lỗ_Mẫn công tại cửa cung Quý_Hữu nghe tin vội trở về nước Lỗ đón con thứ của Lỗ_Trang công là công_tử Thân chạy sang nhà Chu báo_cáo và cầu_cứu Khánh_Phủ bị người trong nước căm_ghét và muốn giết nên sợ_hãi cùng Ai_Khương bỏ chạy sang nước Cử_Quý_Hữu rước công_tử Thân về nước Lỗ lập làm vua mới tức_là Lỗ_Hi công Nước Cử đuổi công_tử Khánh_Phủ không dung_nạp Khánh_Phủ nhờ công_tử Ngư nước Lỗ xin hộ cho về nước nhưng Quý_Hữu không thuận buộc Khánh_Phủ tự_tử và hứa sẽ không tuyệt_diệt con_cháu Khánh_Phủ cùng_đường phải thắt_cổ tự_vẫn Lỗ_Hi công dùng Quý_Hữu làm tướng phong cho ấp Phí lập ra họ Quý lại phong cho con Khánh_Phủ là công tôn Ngao ở đất Thành Mạnh tôn thị và con Thúc_Nha là công tôn Tư ở đất Hậu_Thúc tôn thị_chính thức lập ra Tam_Hoàn_Cầm quyền Tương_Trọng phế lập Lỗ_Trang công có người con_nhỏ là công_tử Toại được phong đất Đông_Môn tức Đông_Môn_Tương_Trọng cũng được cầm_quyền chính Trọng tôn Ngao lấy hai người con gái nước Cử là Đái_Kỉ và Thanh_Kỉ_Do_Đái Kỉ chết trước Trọng tôn Ngao đến nước Cử dâng sính_lễ hỏi cưới người nước Cử khuyên ông lấy Thanh_Kỉ làm kế_thất Trọng tôn Ngao lại cầu_hôn một người con gái nước Cử cho Tương_Trọng_Năm 620 TCN Trọng tôn Ngao sang Cử đón Cử nữ sang nhưng lại say_mê sắc_đẹp của Cử nữ lén thông_dâm với nhau Tương_Trọng tức_giận xin Lỗ_Văn công giúp binh đánh Trọng tôn Ngao_Lỗ_Văn công không chịu hoà_giải cho anh_em Trọng tôn Ngao và bắt Trọng tôn Ngao trả Cử nữ về nước Năm 619 TCN Chu_Tương vương qua_đời Trọng tôn Ngao đến điếu tang sau phải trốn sang nước Cử để gặp Cử nữ sau nhớ cố_quốc nhờ con là Trọng tôn Cốc giúp mình về nước Tương_Trọng bắt Trọng tôn Ngao không được tham_gia chính sự nữa mới cho về Tuy_nhiên chỉ hai năm sau lại trốn sang nước Cử_Năm 613 TCN Trọng tôn Ngao lại xin về nhưng mất giữa đường Từ đó quyền hành nước Lỗ lọt vào tay Tương_Trọng_Năm 609 TCN Lỗ_Văn công qua_đời Nguyên_Văn công có người con lớn là công_tử Nỗi nhưng do thứ thiếp là Kính_Doanh sinh ra còn phu_nhân Khương thị sinh công_tử Ác và công_tử Thị_Tương_Trọng muốn phế trưởng lập thứ ngầm bí mất nhờ Tề_Huệ công giúp_đỡ còn mình lừa công_tử Ác và công_tử Thị bắt giết đồng_thời giết cả Thúc_Trọng_Huệ bá trung_thành với công_tử Ác_Tương_Trọng lập_công tử Nỗi lên làm vua tức Lỗ_Tuyên công tự mình làm Chính khanh nắm trọng quyền nước Lỗ_Liên hợp đuổi Quy_Phụ_Năm 601 TCN Tương_Trọng qua_đời con là công tôn Quy_Phụ lên thế_tập làm khanh_tướng nước Lỗ_Bấy giờ Tam_Hoàn lớn_mạnh Lỗ_Tuyên công và Quy_Phụ lo_lắng ngằm liên_lạc với nước Tề và nước Sở để áp_chế Tam_Hoàn_Năm 591 TCN Lỗ_Tuyên công_sai công tôn Quy_Phụ cầu_cứu nước Tấn giúp mình đánh_đuổi Tam_Hoàn bị Quý tôn Hàng Phủ phát_hiện Cùng năm Lỗ_Tuyên công qua_đời con là Lỗ_Thành công lên nối_ngôi Quý tôn Hàng Phủ khống_chế triều_chính Quy_Phụ hoảng_sợ trốn sang nước Tề_Từ đó Tam_Hoàn trở_thành ba gia_tộc mạnh nhất ở nước Lỗ_Tam_Hoàn tranh_đấu Quý tôn Hàng Phủ sau khi đuổi công tôn Quy_Phụ đã tự mình nắm quyền chính nước Lỗ_Thúc tôn Kiều_Như không phục Quý tôn Hàng Phủ năm 584 TCN nước Ngô đánh nước Đàm_郯_Vì_Đàm cách Lỗ không xa Quý tôn Hàng Phủ sợ nước Ngô sẽ đánh tới mình bèn sang cầu_cứu nước Tấn_Thúc tôn Kiều_Như bí_mật gièm_pha với nước Tấn về Quý tôn Hàng Phủ tuy_nhiên Quý_Tôn_Hàng_Phủ lại thuyết_phục các đại_phu nước Tấn thả mình về Quý tôn Kiều_Như vốn thông_dâm với Lỗ_Tuyên công_phu nhân mẹ của Lỗ_Thành công là Mục_Khương năm 575 TCN Quý tôn Hàng Phủ và Trọng tôn Miệt biết tin bèn tịch_thu gia_sản của họ Thúc_Mục_Khương tức_giận bảo Lỗ_Thành công đuổi hai họ Quý_Mạnh ra khỏi nước Lỗ_Lỗ_Thành công lúc ấy đang hợp quân với nước Tấn tham_gia trận Yển_Lăng nên từ_chối Mục_Khương bèn xúi hai em Lỗ_Thành công là công_tử Yển và công_tử Tư làm_loạn chống vua anh Lỗ_Thành công biết tin tăng_cường phòng_bị Sau Lỗ_Thành công và Quý tôn hàng Phủ đến hội chư_hầu gièm_pha với tướng nước Tần là Khước_Thù rằng Lỗ_Thành công phản Tấn_Khước_Thù báo với Tấn_Lệ công vua Tấn bèn không triệu kiến Lỗ_Thành công và bắt_giữ Quý tôn Hàng Phủ_Tuy nhiên Lỗ_Thành công lại sai sứ đến hoà_giải với nước Tấn nên nước Tấn thả Quý tôn Hàng Phủ về Thúc tôn Kiều_Như bị đuổi sang nước Tề em là Thúc tôn Báo được lên thế_tập Những năm tiếp_theo thế_lực của Tam_Hoàn ngày_càng mạnh và tiếp_tục lấn_át vua Lỗ_Đuổi_Lỗ_Chiêu công Sau gần 60 năm Tam_Hoàn lại tiếp_tục gây ra việc phế lập tiếp_theo Năm 517 TCN Lỗ_Chiêu công bất_mãn với họ Quý hợp quân với Hậu_Chiêu bá và Tang_Chiêu bá đánh Quý tôn Ý Như Hai nhà Mạnh tôn Thúc tôn đem quân cứu họ Quý giết Hậu_Chiêu bá và đánh_bại quân của Lỗ_Chiêu công Lỗ_Chiêu công chạy sang nước Tề_Năm 516 TCN Vệ_Linh công và Tống_Cảnh công_sai sứ sang Tấn đề_nghị nước Tấn giúp Lỗ_Chiêu công về nước trị_tội họ Quý_Tam_Hoàn sai sứ sang đút_lót cho đại_phu họ Phạm để nước Tấn đừng giúp Lỗ_Chiêu công Lục khanh tâu với Tấn_Khoảnh công rằng họ Quý không có lỗi Vì_vậy nước Tấn không ra_tay giúp Lỗ_Chiêu công Tề_Cảnh công bèn mang quân đánh Lỗ lấy đất Vận cho Lỗ_Chiêu công ở Năm 511 TCN Tấn_Định công lại muốn giúp Lỗ_Chiêu công về nước Tuy_nhiên Quý tôn Ý Như lại đến đút_lót cho đại_phu Sĩ_Ưởng và Tuân_Lịch nên các đại_phu nước Tấn biện_hộ giúp họ Quý với Tấn_Định công khiến Lỗ_Chiêu công đến hết đời vẫn không về nước được Năm 510 TCN Lỗ_Chiêu công mất Tam_Hoàn lập_công tử Tống lên nối_ngôi tức Lỗ_Định công Loạn gia_thần Sau khi từng bước nắm giữ và khống_chế quyền_lực ở nước Lỗ thì ngay trong nội_bộ Tam_Hoàn thế_lực các gia_thần lại nổi lên Dương_Hổ gia_thần họ Quý và Công_Sơn_Phất_Nữu họ Thúc muốn đánh_đổ Tam_Hoàn lấy Quý_Ngụ thay họ Quý_Thúc tôn Triếp thay họ Thúc còn mình thay họ Mạnh Trước đó năm 505 TCN khi Quý tôn Ý Như chết Dương_Hổ đanh làm ấp tể nắm giữ quyền_lực Quý tôn Tư có người bề_tôi là Trọng_Lương_Hoài có hiềm_khích với Dương_Hổ_Dương_Hổ muốn đuổi Trọng_Lương_Hoài nhưng Công_Sơn_Phất_Nữu ngăn lại nhưng ông không nghe Mùa thu năm ấy Dương_Hổ bắt Trọng_Lương_Hoài_Quý tôn Tư nổi_giận định_trị tội Dương_Hổ_Dương_Hổ liền bắt giam Quý tôn Tư ép ăn_thề với mình rồi mới tha ông ta ra Từ đó Dương_Hổ nắm hết quyền chính họ Quý Trước âm_mưu của Dương_Hổ gia_thần họ Mạnh là Công_Liễm_Xử_Phụ nói với Mạnh tôn Vô_Kị_Mạnh_Ý tử nên phòng_bị Mạnh tôn Vô_Kị mộ ba trăm tráng_sĩ giả làm gia_nô để đề_phòng Năm 502 TCN Dương_Hổ đưa Quý tôn Tư lên xe đi tế_lễ và sai quân đuổi theo định giết chết Quý tôn Tư nhờ người lái_xe là Lâm_Sở nên trốn thoát sang họ Mạnh_Mạnh tôn Vô_Kị đã đề_phòng sai quân ra đánh giết Dương_Việt_Dương_Hổ nghe tin Dương_Việt thua trận bèn trở về bắt Lỗ_Định công và Thúc tôn Vũ thúc sang đánh họ Mạnh_Công_Liễm_Xử Phụ đem quân từ đất Thành_ra cứu họ Mạnh_Dương_Hổ thất_bại trốn sang nước Tề_Kiêm tính nước Lỗ_Sang thời Lỗ_Ai công 494 TCN 469 TCN thế_lực của Tam_Hoàn tiếp_tục phát_triển tham_gia trực_tiếp vào các cuộc chiến_tranh với nước Tề và nước Ngô_Năm 469 TCN Lỗ_Ai công sợ Tam_Hoàn cường_thịnh nên cầu_cứu nước Việt để đánh Tam_Hoàn_Tháng 8 năm đó Tam_Hoàn bèn liên_hợp với nhau đánh Lỗ_Ai công Lỗ_Ai công phải trốn sang nước Vệ Không lâu sau người nước Lỗ đến đón Lỗ_Ai công về nhưng giữa đường thì mất ở đất Hữu_San_Tam_Hoàn lập con Ai công là Cơ_Ninh lên nối_ngôi tức Lỗ_Điệu công Từ thời Lỗ_Điệu công Tam_Hoàn hoàn_toàn kiểm_soát chính sự nước Lỗ vua Lỗ không còn quyền_lực Bị tiêu_diệt Năm 415 TCN Lỗ_Mục công lên_ngôi muốn trừ_bỏ Tam_Hoàn khôi_phục uy_tín của nhà_vua đã tiến_hành cải_cách thu_hồi lại quyền chính từ tay Tam_Hoàn về lại tay vua Lỗ_Mạnh tôn thị và Thúc tôn thị chạy sang nước Tề còn Quý tôn thị là thế_lực mạnh nhất lấy ấp phong của mình là đất Phí đem li_khai khỏi nước Lỗ lập ra nước Phí_費_Thủ lĩnh Tam_Hoàn_Quý tôn thị BULLET 1 Quý_Thành tử Quý_Hữu_BULLET 2 Quý_Văn tử Quý tôn Hàng Phủ_BULLET 3 Quý_Vũ tử Quý tôn Túc_BULLET 4 Quý_Bình tử Quý tôn Ý Như BULLET 5 Quý_Hoàn tử Quý tôn Tư_BULLET 6 Quý_Khang tử Quý tôn Phì_BULLET 7 Quý_Chiêu tử Quý tôn Cường_BULLET 8 Phí_Huệ công_lập ra nước Phí_Thúc tôn thị BULLET 1 Hi thúc tức công_tử Thúc_Nha_BULLET 2 Thúc tôn Đái bá công tôn Tư_BULLET 3 Thúc tôn Trang thúc Thúc tôn Đắc_Thần_BULLET 4 Thúc tôn Tuyên bá Thúc tôn Kiều_Như_BULLET 5 Thúc tôn Mục tử Thúc tôn Báo BULLET 6 Thúc tôn Chiêu tử Thúc tôn Xước_Nhược_BULLET 7 Thúc tôn Thành tử Thúc tôn Phi_Cảm_BULLET 8 Thúc tôn Vũ_Thúc_Thúc tôn Châu_Cừ_BULLET 9 Thúc tôn Văn tử Thúc tôn Thứ_Mạnh tôn thị BULLET 1 Cung_Trọng tức Khánh_Phủ_BULLET 2 Mạnh_Mục bá Công tôn Ngao_BULLET 3 Mạnh_Văn bá Trọng tôn Cốc_BULLET 4 Mạnh_Huệ thúc Trọng tôn Nạn_BULLET 5 Mạnh_Hiến tử Trọng tôn Miệt_BULLET 6 Mạnh_Trang tử Trọng tôn Tốc_BULLET 7 Mạnh_Hiếu bá Trọng tôn Yết_BULLET 8 Mạnh_Hi tử Trọng tôn Quắc_BULLET 9 Mạnh_Ý tử Trọng tôn Hà_Kị_BULLET 10 Mạnh_Vũ bá Trọng tôn Trệ_BULLET 11 Mạnh_Kính tử Trọng tôn Thiệp_Xem thêm BULLET Lỗ nước BULLET Lỗ_Hoàn công BULLET Lỗ_Trang công BULLET Khánh_Phủ_BULLET_Thúc Nha_BULLET_Quý_Hữu BULLET Lỗ_Chiêu công BULLET Lỗ_Ai công Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Lỗ_Chu công thế_gia BULLET Nguyễn_Khắc_Thuần 2001 Các đời đế_vương Trung_Hoa_Nhà xuất_bản Giáo_dục BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 2 3 4 5 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh
Tam_Hoàn