John_Gunther_Dean_John Gunther_Dean sinh ngày 24 tháng 2 năm 1926 mất ngày 3 tháng 6 năm 2019 là một nhà ngoại_giao xuất_sắc của Hoa_Kỳ Từ năm 1974 1988 ông là Đại_sứ Hoa_Kỳ ở năm quốc_gia khác nhau trong suốt bốn đời tổng_thống Mỹ Tiểu_sử Thiếu_thời John_Gunther_Dean sinh ra tại Breslau_Đức trong một gia_đình Do Thái nổi_bật Khi còn nhỏ ông được nhận vào học trường Von_Zawatzki_Schule đặc_biệt ở Breslau_Nhằm thoát khỏi sự trỗi dậy của chủ_nghĩa_phát_xít gia_đình ông đã rời bỏ nước Đức vào tháng 12 năm 1938 và đến Mỹ vào tháng 2 năm 1939 Tháng 3 năm 1939 cả gia_đình quyết_định thay_đổi tên họ từ Dienstfertig sang Dean trước Toà_án Thành_phố New_York_Cuối cùng họ đến định_cư ở Kansas_City_Missouri nơi cha_ông có một thời_gian ngắn giảng_dạy tại Đại_học Kansas_Tốt_nghiệp trường trung_học ở thành_phố Kansas vào năm 16 tuổi ông trúng_tuyển vào trường Đại_học Harvard_Năm 1944 John_Gunther_Dean chính_thức trở_thành công_dân Hoa_Kỳ Thế nhưng do tình_hình chiến_sự khốc_liệt nhất nên ông buộc phải tạm gác việc học_tập và gia_nhập quân_đội Hoa_Kỳ từ năm 1944 1946 nhờ khả_năng ngôn_ngữ mà ông được nhận vào công_tác ở Phòng Tình_báo Quân_sự Sau đó ông quay trở_lại Harvard tiếp_tục học và lấy bằng đại_học BS Magna_Cum hạng ưu năm 1947 Ông nhận bằng tiến_sĩ luật tại Sorbonne năm 1949 và quay trở_lại Harvard một lần nữa để lấy bằng tốt_nghiệp khoa quan_hệ quốc_tế MA 1950 Năm 1950 John_Gunther_Dean vào làm trong các cơ_quan chính_phủ và lần_lượt đảm_nhiệm những vị_trí chủ_chốt như nhà_phân_tích kinh_tế tại trụ_sở của Cục Quản_lý Hợp_tác Kinh_tế châu_Âu ở Paris_Pháp_Từ năm 1951 1953 là nhà_phân_tích công_nghiệp của ECA ở Brussels_Bỉ_Từ năm 1953 1956 là trợ_lý uỷ_viên hội_đồng kinh_tế Cục Hợp_tác quốc_tế Đông_Dương thuộc Pháp được công_nhận ở Sài_Gòn Phnôm_Pênh_Viêng_Chăn Sự_nghiệp ngoại_giao John_Gunther_Dean thi đậu kỳ thi Sở Ngoại_vụ Hoa_Kỳ vào năm 1954 Ông chính_thức bắt_đầu được bổ_nhiệm làm viên_chức Bộ Ngoại_giao Mỹ vào mùa xuân năm 1956 Từ năm 1956 1958 là sĩ_quan chính_trị tại Viêng_Chăn_Lào và sau đó từ năm 1959 1960 ông cho mở lãnh_sự_quán Mỹ đầu_tiên tại Lomé_Togo_Từ 1960 1961 ông là Đại_biện_lâm_thời ở Bamako_Mali và sau đó trở_thành sĩ_quan phụ_trách các vấn_đề Mali Togo trong Bộ Ngoại_giao giai_đoạn 1961 1963 Năm 1963 ông là cố_vấn cho phái_đoàn Hoa_Kỳ kỳ họp thứ 18 của Đại_hội_đồng Liên_Hợp_Quốc trong giai_đoạn 1964 1965 đảm_nhiệm vai_trò nhân_viên quan_hệ quốc_tế trong khu_vực NATO của Bộ Ngoại_giao Dean sang Paris vào năm 1965 với cương_vị chính_trị_viên và công_tác ở đó cho đến năm 1969 Từ năm 1969 1970 ông là một nhà_nghiên_cứu tại Trung_tâm Các vấn_đề quốc_tế của Harvard tại Cambridge_Massachusetts_Ông được phân_công vào phục_vụ quân_đội Mỹ với cương_vị Phó Tư_lệnh Quân_khu I Việt_Nam Cộng_hoà nơi ông từng là Giám_đốc khu_vực cơ_quan Hoạt_động Dân_sự và Hỗ_trợ phát_triển Cách_mạng CORDS cho đến năm 1972 Trong thời_gian công_tác tại Đà_Nẵng miền Nam Việt_Nam ông đã giúp bảo_vệ Bảo_tàng Chăm nổi_tiếng mà về sau được nhà_chức_trách Việt_Nam và Pháp chính_thức cảm_ơn vào năm 2005 Từ năm 1972 1974 ông giữ chức Phó trưởng ban đại_biện sứ_mệnh Đại_biện_lâm_thời tại Viêng_Chăn_Lào_Ông được nhiều người ca_ngợi vì đã giúp thành_lập một chính_phủ liên_minh cứu được hàng ngàn sinh_mạng sau khi Sài_Gòn thất_thủ vào năm 1975 Dean được bổ_nhiệm làm Đại_sứ Campuchia vào tháng 3 năm 1974 và công_tác tại đó cho đến khi Đại_sứ_quán đóng_cửa và tất_cả các nhân_viên người Mỹ được sơ_tán vào ngày 12 tháng 4 năm 1975 trong chiến_dịch Eagle_Pull 5 ngày trước khi Khmer_Đỏ tiến vào Phnôm_Pênh_Nhiệm kỳ Đại_sứ BULLET 1974 1975 là Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Cộng_hoà Khmer_BULLET 1975 1978 là Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Đan_Mạch BULLET 1978 1981 là Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Liban BULLET 1981 1985 là Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Thái_Lan BULLET 1985 1988 là Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Ấn_Độ Đại_sứ Dean đã nghỉ hưu Sở Ngoại_vụ Hoa_Kỳ vào năm 1989 Những nỗ_lực hành_nghề tự_do của ông nhằm kêu_gọi chính_quyền Reagan đảo_ngược các chính_sách về Afghanistan Pakistan và Ấn_Độ đã chọc_tức các quan_chức chính_phủ cấp cao khiến ông buộc phải rời khỏi chính_trường ngay sau đó Vấn_đề Israel Tháng 8 năm 1980 trong khi làm đại_sứ tại Liban nơi ông mở mối liên_lạc đến tổ_chức PLO chính vì_vậy mà Dean là mục_tiêu của một vụ ám_sát mà ông tin rằng do Israel chỉ_đạo Theo ông cho biết Vũ_khí do Mỹ tài_trợ và cung_cấp cho Israel được sử_dụng trong nỗ_lực nhằm giết chết một nhà ngoại_giao Mỹ Không còn nghi_ngờ gì nữa bằng cách sử_dụng một giấy uỷ_quyền đồng_minh Israel của chúng_ta đã cố_gắng giết chết tôi Dean nghi_ngờ rằng các điệp_viên Israel cũng có liên_quan đến vụ tai_nạn máy_bay bí_ẩn vào năm 1988 đã giết chết Tổng_thống Pakistan là Tướng Muhammad_Zia ul Haq cuối_cùng dẫn đến quyết_định tại Washington tuyên_bố rằng ông không đủ sức_khoẻ về mặt tinh_thần buộc ông phải từ_chức ở Sở Ngoại_vụ sau ba_mươi năm làm_việc Về sau Bộ Ngoại_giao đã phục_hồi cương_vị cho ông bằng việc trao_tặng tấm huy_chương của Bộ và lời cáo_buộc của một cựu lãnh_đạo Bộ Dịch_vụ y_tế về bệnh điên của ông được xác_nhận là giả Đặc_điểm Dean nói được bốn ngôn_ngữ Anh Pháp Đức và Đan_Mạch Ông là Đại_sứ Mỹ đầu_tiên tại Đan_Mạch tự học và nói thông_thạo tiếng Đan_Mạch do_đó nhận được sự tôn_trọng đáng_kể từ những người Đan_Mạch Ông kết_hôn với Martine_Duphenieux sinh_trưởng tại Pháp và họ có ba con nay đã trưởng_thành Ông hiện đang sống ở Thuỵ_Sĩ và Pháp nhưng vẫn hoạt_động về các vấn_đề ngoại_giao và thường về thăm nước Mỹ Trong khi công_tác tại Paris 1965 1969 Dean đóng một vai_trò quan_trọng trong việc đưa các cuộc đàm_phán hoà_bình Mỹ Bắc_Việt đến Paris vào năm 1968 Tại Liban Dean đã giúp_đỡ trong việc trả tự_do cho các con_tin người Mỹ đầu_tiên tại Teheran_Tại_Ấn_Độ Dean đã giúp_đỡ để quân_đội Liên_Xô rút_lui ra khỏi Afghanistan theo một bảng thời_gian đã thoả_thuận Trong phim Cánh_Đồng_Chết nhân_vật Đại_sứ Dean do diễn_viên Ira_Wheeler đóng Cảnh di_tản ở Phnôm_Pênh được quay gần Bangkok vào năm 1983 và Wheeler đã gặp Dean lúc đó đang là Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Thái_Lan Tác_phẩm Quyển sách xuất_bản năm 2009 với tựa đề DANGER ZONES A Diplomat s Fight for America s Interests tạm dịch Vùng nguy_hiểm Một chuyến ngoại_giao vì lợi_ích nước Mỹ được công_bố bởi Hiệp_hội nghiên_cứu và đào_tạo ngoại_giao Hoa_Kỳ Tham_khảo BULLET Lịch_sử truyền_khẩu của John_Gunther_Dean_BULLET Bản tóm_tắt của John_Gunther_Dean_Nguồn tài_liệu dài 11 feet được ông hiến tặng cho Kho lưu_trữ Quốc_gia Hoa_Kỳ vào năm 2004 và 2005 là một phần công_khai cho công_chúng tại Thư_viện Jimmy_Carter_BULLET_Danh sách Đại_sứ Hoa_Kỳ tại Thái_Lan từ 1882 tới nay
John_Gunther_Dean