Nón_bài_thơ Nón_bài_thơ là một loại nón lá đặc_biệt ở xứ Huế khi soi lên ánh_sáng thì thấy hiện lên bài thơ hay hình_ảnh hoa_văn được tao nên khéo_léo bố_cục cân_đối giữa hai lớp lá nón Đặc_trưng Nón_bài_thơ xứ Huế cũng giống như nón ở một_số địa_phương khác trên cả nước tuy_nhiên nét đặc_thù mang đậm dấu_ấn phong_cách Huế chính là dáng nón thanh_tao mềm_mại màu trắng sáng xanh mát_dịu của lá và những hình hoa_văn được tạo nên khéo_léo bố_cục cân_đối giữa hai lớp lá chỉ khi soi ra trước ánh_sáng mới có_thể nhận thấy được vẻ đẹp đầy thi_vị này Và để làm_nên những chiếc nón_bài_thơ này là cả một nghệ_thuật đòi_hỏi sự kì_công khéo_léo của những nghệ_nhân làm nón Lịch_sử ra_đời Từ rất lâu_đời do nhu_cầu của cuộc_sống của các vương_triều phong_kiến nhà Nguyễn kéo_dài 143 năm 1802 1945 và do sự phân_công lao_động trong xã_hội vì_vậy nhiều làng_nghề thủ_công nổi_tiếng trên vùng_đất Huế đã được hình_thành phát_triển và tồn_tại cho đến tận ngày_nay Trong số đó có những làng nón truyền_thống như Phủ_Cam_Đốc_Sơ Dạ_Lê_Kim_Long Tây_Hồ và làng nón Bài_Thơ_Có_lẽ chưa_thể có câu trả_lời chính_xác nhất về thời_điểm ra_đời Tuy_nhiên theo những ghi_chép còn sót lại của Lê_Quý_Đôn trong Phủ biên tạp lục khi nhận_xét về chiếc nón lá xứ Thuận_Hoá ở thế_kỷ XVI XVII đã cho chúng_ta biết rằng nghề làm nón lá Huế đã có từ khoảng hơn 300 400 năm về trước Nghề làm nón ở Huế xuất_phát từ nhu_cầu của đời_sống dân_gian Nón vừa là vật_dụng khá tiện_lợi phù_hợp với khí_hậu nhiệt_đới nóng ẩm giá lại rẻ vì_vậy nón Huế rất được ưa_chuộng Nón_Huế xuất_hiện ở mọi nơi trên cánh đồng lúa chín vàng ươm ở chốn đền_đài lăng_tẩm vươn màu thời_gian Ai_ai cũng có_thể đội nón Huế_Từ cụ_già đến em bé hướng_dẫn_viên và cả những du_khách nước_ngoài Nghề làm nón lá nổi_tiếng ở Huế từ lâu nhưng làm nón_bài_thơ thì chỉ khoảng từ sau năm 1959 Người_dân Tây_Hồ luôn tự_hào quê mình là nơi xuất_xứ của nón_bài_thơ xứ Huế_Chiếc nón_bài_thơ ra_đời ở Tây_Hồ như một sự tình_cờ Đó là vào_khoảng năm 1959 1960 ông Dương_Đức_Bặt một nghệ_nhân chằm nón lá cũng là một người_yêu thơ_phú trong làng đã có sáng_kiến làm_nên nón_bài_thơ bằng cách ép những câu_thơ vào giữa hai lớp lá tôn_vinh thêm vẻ đẹp của chiếc nón Lúc đó nón lá ở Huế chủ_yếu bán vào thị_trường ở các tỉnh phía Nam nên hai câu_thơ đầu_tiên được ông Bặt ép vào chiếc nón là Ai ra xứ Huế mộng_mơ Mua về chiếc nón_bài_thơ làm_quà Ban_đầu nón_bài_thơ được người_dân Tây_Hồ làm để tặng người_thân không ngờ lại được mọi người_yêu thích Từ đó những người làm nón ở Tây_Hồ bắt_đầu làm nón_bài_thơ hàng_loạt đưa ra bán ở thị_trường Những câu_thơ được ép vào nón cũng đa_dạng và phong_phú hơn thường là những câu_thơ về Huế_Cách làm Để làm được một chiếc nón_bài_thơ phải trải qua rất nhiều công_đoạn Toàn_bộ quy_trình này chủ_yếu có 3 nhóm việc chính Chuẩn_bị khung và vành nón xử_lý lá nón khâu và hoàn_thiện nón Trước_hết là khâu tạo khung và vành nón Đây là công_việc đòi_hỏi người thợ có nhiều kinh_nghiệm cẩn_thận và khéo_tay Chiếc khung nón bao_gồm 12 thanh gỗ vát mảnh được ghép lại khớp nhau ở đỉnh phía dưới khoảng_cách đều nhau Toàn_bộ mặt khung hình khum nhẹ Tuỳ_thuộc vào thợ làm nón đặt loại khung nào thì người thợ sẽ làm loại khung đó Nhưng tinh_tế hơn cả vẫn là khâu làm vành Vành nón được làm từ thân cây lồ_ô Bộ vành quyết_định chủ_yếu dáng_vẻ chiếc nón Có người đã nhận_xét Nón_Huế nhẹ mềm_mỏng trước_hết ở cốt_cách của bộ vành 16 vành như 16 vầng trăng được ve thật nhanh thật tròn thật nhẵn thật điệu sao cho không gợn chút méo_mó ngay cả ở chỗ mắt cây Vùng sơn_cước của Thừa_Thiên_Huế dường_như là kho thiên_nhiên vô_tận để khai_thác lá nón Sau khi thợ sơn_tràng đưa lá về lá được tuyển sơ để chuyển sang sấy Lá nón sấy đạt yêu_cầu phải thoả_mãn các điều_kiện là lá chín đều khô vừa giữ được sắc xanh nhẹ chưa hoàn_toàn ngả sang màu trắng vàng Đây là công_việc vất_vả và khá quan_trọng quyết_định đến chất_lượng của chiếc nón được tạo ra Sau khi sấy xong người thợ sẽ đem lá về rãi sương giữ độ_ẩm ủi và lựa lá Họ rất thạo trong việc chọn lá đực lá cái mặt phải mặt_trái cắt và rọc sống Hai_mươi chiếc lá đực được xây đầu_tiên sẽ nằm ở mặt trong Tiếp đến là hình hoa_văn bài thơ phủ kín diện_tích xung_quanh chiếc nón Lá cái được xây ở ngoài cùng Ở công_đoạn này động_tác phải nhẹ_nhàng khéo_léo chèn kỹ đẹp và dằn chắc_chắn giữ cho mặt lá phẳng không xê_dịch Khâu chằm nón là công_đoạn quyết_định đến sự hình_thành và vẻ đẹp của cả chiếc nón Người thợ sẽ khâu từ trên xuống đến vành 15 cứ 1 cm 3 mũi cước trong suốt Vành cuối_cùng khâu cước trắng 2 mũi kim cách nhau 2 cm Đường chằm phải mềm_mại thanh nhẹ dịu_dàng Bàn_tay khéo_léo của những nghệ_nhân các làng nón đã làm được điều đó bằng tài_năng và sự khổ_luyện của mình có_khi phải chong đèn thâu_đêm_suốt_sáng miệt_mài dường_như không biết mỏi là gì Khâu xong nón người thợ chỉ còn việc đánh quai chải dầu Lớp dầu_bóng bằng nhựa thông pha cồn làm cho nón thêm sáng đẹp và chống thấm nước Từ đây chiếc nón bắt_đầu cuộc hành_trình của mình đến với người tiêu_dùng gần_xa Gọi tên Nón_bài_thơ chính là vì những hoạ_tiết được ghép vào giữa chiếc nón để mỗi khi che nghiêng nón lá trên làn nắng nhẹ những công_trình kiến_trúc như chùa Thiên mụ cầu Tràng_Tiền sông Hương cùng những vần thơ chợt hiện ra khơi_gợi bao cảm_xúc trong mỗi người khi nhìn ngắm Xem thêm BULLET Nón lá BULLET Nón_quai_thao Tham_khảo BULLET Nón_bài_thơ xứ Huế_Nét duyên thiếu_nữ BULLET Nón_bài_thơ xứ Huế_BULLET_Nón bài thơ Huế_BULLET_Nón bài thơ và văn_hoá Huế_BULLET_Clip_Phỏng vấn nghệ_nhân làm nón lá Huế
Nón_bài_thơ