Xa_lộ Liên tiểu_bang H 3 Xa_lộ Liên tiểu_bang H 3 tiếng Anh Interstate_H 3 viết tắt H 3 là xa_lộ liên tiểu_bang trên đảo O ahu tiểu_bang Hawaii_Hoa_Kỳ_Mặc dù nó mang số_lẻ nhưng đây là xa_lộ liên tiểu_bang đông_tây bộ mã_số H dành cho tiểu_bang Hawaii phản_ánh thứ_tự mà xa_lộ được cấp quỹ và xây_dựng H 3 cũng còn được biết với tên gọi là Xa_lộ cao_tốc John_A_Burns_Nó đi qua Dãy núi Ko olau dọc theo một cầu cạn và xuyên qua đường_hầm Tetsuo_Harano dài khoảng cũng nhưng đường_hầm Hospital_Rock nhỏ hơn nhiều Điểm đầu phía tây của nó nằm tại một điểm giao_cắt với Xa_lộ Liên tiểu_bang H 1 tại Hālawa gần Trân_Châu Cảng Điểm đầu phía đông của nó nằm tại cổng chính của Căn_cứ Thuỷ_quân_lục_chiến Hawaii_MCBH_Xa lộ này đáp_ứng mục_đích quốc_phòng vì nối_liền căn_cứ Thuỷ_quân_lục_chiến với cảng Hải_quân Hoa_Kỳ tại Trân_Châu Cảng nằm sát bên ngoài Xa_lộ Liên tiểu_bang H 1 Lệnh xây_dựng xa_lộ cao_tốc này được đưa ra vào năm 1960 theo sau là các giai_đoạn lập kế_hoạch Công_cuộc xây_dựng và sự phản_đối mạnh của cộng_đồng xảy ra cuối thập_niên 1980 khiến cho xa_lộ này không thông xe được cho đến ngày 12 tháng 12 năm 1997 Các vụ phản_đối vì lý_do bảo_vệ môi_trường và tranh_tụng pháp_lý đã khiến cho công_cuộc xây_dựng xa_lộ bị ngưng_trệ tại nhiều điểm Công_cuộc xây_dựng tái khởi_động trong cuối thập_niên 1980 vì có sự can_thiệp chưa từng có tiền_lệ của Thượng_nghị_sĩ Hoa_Kỳ là Daniel_Inouye_Vào năm 1986 ông đã cố_gắng tìm cách đưa xa_lộ cao_tốc này ra khỏi sự ràng_buộc của đa_số các luật_lệ về môi_trường H 3 là một trong số các xa_lộ liên tiểu_bang tổn_phí nhất chưa từng có_khi xây_dựng tính theo tổn_phí cho từng dặm đường Tổn_phí cuối_cùng của nó là 1 3 tỉ đô_la Mỹ hay khoảng 80 triệu đô_la Mỹ cho mỗi dặm và mất đến 37 năm để hoàn_thành vì những vụ phản_đối tranh_tụng thay_đổi thiết_kế và chỉnh_sửa lại chi_phí Mô_tả xa_lộ Xa_lộ Liên tiểu_bang H 3 bắt_đầu tại nút giao_thông lập_thể Hālawa với các xa_lộ liên tiểu_bang H 1 và H 201 Xa_lộ cao_tốc này sau đó chạy dọc theo một cầu cạn qua Thung_lũng Hālawa khoảng cho đến khi nó đến Đường_hầm Tetsuo_Harano xuyên qua Dãy núi Ko olau Một_khi đến điểm cuối phía đông đường_hầm xa_lộ đi theo một cầu cạn được xây dọc theo vách Thung_lũng Haiku cho đến nút giao_thông lập_thể Kaneohe với Xa_lộ Tiểu_bang 63 Xa_lộ Likelike dẫn vào thị_trấn Kaneohe Sau đó xa_lộ tiếp_tục đến Nút giao_thông lập_thể Halekou với Xa_lộ Tiểu_bang 83 Xa_lộ Kamehameha rồi khoảng 4 dặm nữa cho đến khi nó đến cổng chính của Căn_cứ Thuỷ_quân_lục_chiến Hawaii_Lịch sử Từ khi thành_lập vào đầu thập_niên 1960 Xa_lộ Liên tiểu_bang H 3 đã vấn vào chuyện gây tranh_cãi Con đường ban_đầu của nó được dự_định không nằm trong Thung_lũng Halawa hiện_tại mà đúng hơn là trong thung_lũng lớn gần nhất đi hướng đông trong khu_vực Moanalua_Gia_đình có thế_lực họ Damon đã vội_vàng thành_lập Quỹ_Moanalua_Gardens vào năm 1970 để tập_hợp các lực_lượng gồm các nhóm văn_hoá và chính_trị có ý_tưởng chống_đối việc xây_dựng xa_lộ cao_tốc đi qua phần đất của họ Lý_lẽ cực đỉnh của quỹ này chống lại việc xây_dựng xa_lộ là hòn đá lịch_sử nổi_tiếng có hình điêu_khắc cổ tên Pohaku ka Luahine mà ngày_nay vẫn còn đứng nguyên tại_chỗ đó sẽ bị di_dời để nhường đường cho xa_lộ chạy dọc theo đường_mòn trong thung_lũng Moanalua_Thắng lợi đã đến với họ khi con đường này của xa_lộ bị bãi_bỏ nhưng H 3 vẫn không bị bãi_bỏ mà được điều_chỉnh sang một con đường khác Những người hoạt_động bảo_vệ truyền_thống văn_hoá Kanaka_Maoli tiếp_tục kêu_gọi dẹp bỏ xa_lộ từ khi nó chạy qua một khu_vực mà theo họ dẫn_giải là có yếu_tố văn_hoá cực_kỳ nổi_bật Bảo_tàng Bishop viện_bảo_tàng nghiên_cứu về lịch_sử và khảo_cổ có công_bố các báo_cáo tường_tận nói_chung đổ lỗi sự suy_đồi văn_hoá tại các nơi này so với các nơi khác tại Hawaii_Nhiều trong số đó cho rằng xa_lộ cao_tốc này đang bị lời nguyền vì phá_hoại các nơi linh_thiêng và vì_thế tai_hại thậm_chí cho những người di_chuyển trên xa_lộ Những mối quan_tâm về môi_trường hiện_nay gồm có sự xâm_hại cây_cỏ ô_nhiễm ánh_sáng ô_nhiễm Amiăng các vấn_đề về nước và nguồn nước và những vấn_đề khác nữa nổi_bật nhất trong số_là sự giảm_thiểu số_lượng loài chim cú pueo và các loài chim bản_địa khác bao_gồm một_số loài gần như bị tuyệt_chủng Thí_dụ loài chim_sâu O ahu Alauahio_Paroreomyza maculata có_lẽ bị H 3 làm tuyệt_chủng là loài chim mà người ta nhìn thấy cư_trú lần cuối_cùng là tại Halawa đã không thấy xuất_hiện nữa kể từ khi H 3 được xây_dựng Những người sinh_sống lâu năm tại Ko olaupoko và các cộng_đồng bên bờ biển phía bắc tiếp_tục phản_đối các ảnh_hưởng do xa_lộ gây ra đối_với cộng_đồng của họ Trong số những nổ lo_sợ chính_yếu của họ là sự đô_thị_hoá lan_toả từ thành_phố Honolulu vì sự hiện_diện của xa_lộ cao_tốc này với tiềm_năng đưa lượng xe_cộ đông_đúc và phát_triển đến các khu dân_cư mà từ trước đến nay luôn yên_lặng cũng như ảnh_hưởng đến giá_trị nhà_cửa của họ trong các cộng_đồng cho đến bây_giờ tương_đối vẫn là nông_thôn Ngược_lại xa_lộ này được những người ái_mộ xem là một kỳ_tích kỹ_thuật Nó thường được so_sánh với vô_số các cảnh quang trên màn_bạc được thể_hiện trong phim Star_Wars và các phim khác Có một giai_thoại có liên_quan đến đoạn đường được nâng cao đi qua thung_lũng Haikū_Trong thung_lũng này cầu cạn đi bên dưới ăn teng của cơ_sở truyền tin radio của Tuần_duyên Hoa_Kỳ Người ta nghĩ rằng trường năng_lượng từ ăn teng này có_thể gây_rối loạn nhịp tim đây là một mối nguy_hại tiềm_ẩn đối_với người lái_xe và hành_khách trên xa_lộ Một lồng kim_loại khổng_lồ được thiết_kế để bao quanh đoạn đường qua thung_lũng Trước khi H 3 được thông xe Tuần_duyên Hoa_Kỳ đóng cơ_sở truyền tin nên nhu_cầu sử_dụng lồng kim_loại không còn nữa Mặc_dù toàn_bộ lồng kim_loại này chưa bao_giờ được xây_dựng nhưng phần đáy lồng được chôn sâu bên dưới đoạn đường này Bộ Giao_thông Hawaii đã quyết_định tháo dở đống đồ rác bằng thép này trước khi thông xe xa_lộ để giảm phiền_toái cho công_chúng khi di_chuyển qua đây
Xa_lộ Liên tiểu_bang H-3