Đậu triều Đậu triều tên khoa_học Cajanus cajan L Millsp tên tiếng Anh pigeon pea tên khác đậu săng đậu cọc rào là một loài thực_vật có hoa trong họ Đậu_Fabaceae dạng bán_thân gỗ thuộc nhóm cây_lâu_năm lưu_niên nhưng hầu_hết được trồng hàng năm để thu quả thân khoẻ hoá gỗ cao tới 4m nhánh đâm tự_do hệ rễ ăn sâu và rộng rễ cái ăn sâu tới khoảng 2m Lá mọc xen lá_kép có 3 lá_chét nhỏ Hoa có nhiều màu_sắc khác nhau Quả có từ 2 9 hạt nhỏ hình trứng với đường_kính hạt khoảng 8mm Đậu triều là cây_trồng dễ_tính có_thể sống được ở mọi loại đất có pH dao_động từ 4 5 8 4 Ở những vùng khô_hạn với lượng mưa hàng năm thấp hơn 650mm đậu triều vẫn cho năng_suất hạt rất cao vì cây chín sớm và tỉ_lệ nhiễm sâu_bệnh hại thấp Đậu triều có_thể mẫn_cảm với quang chu_kỳ không chịu được úng và sương_giá Cây sinh_trưởng ở nhiệt_độ 10oC 35oC nhưng thích_hợp nhất là 18 29oC Loài này được L Millsp miêu_tả khoa_học đầu_tiên Nguồn_gốc và phân_bố Đậu triều có nguồn_gốc từ Ấn_Độ nhưng xuất_hiện ở hầu_khắp các vùng nhiệt_đới và cận_nhiệt_đới trong khoảng từ 30o Bắc tới 30o Nam_Giống có quan_hệ gần_gũi nhất với loài hoang_dại là Haines_Atylosias cajanifolia đã được tìm thấy ở một_số vùng thuộc Đông_Ấn_Hầu hết những giống khác thuộc chi Atylosias được tìm thấy rải_rác trên toàn lãnh_thổ Ấn_Độ Ở châu_Phi_Hindustani được xem là trung_tâm đa_dạng nguồn gen đậu triều và là nơi đậu triều được chọn_lọc theo các hướng khác nhau như chống chịu bệnh điều_kiện bất thuận Duke 1981a Ngân_hàng gen cây_trồng Quốc_gia thuộc Trung_tâm Tài_nguyên thực_vật hiện đang lưu_giữ và tư_liệu_hoá 14 nguồn gen đậu triều được thu_thập và nhập_nội năm 1996 Các giống đậu triều mới chịu hạn của Viên nghiên_cứu cây_trồng nhiệt_đới bán khô_hạn ICRISAT được trồng thử_nghiệm tại Trảng_Bàng Đồng_Nai từ năm 2009 và bước_đầu cho kết_quả tương_đối khả_quan Theo TS Hoàng_Kim Giá_trị kinh_tế và giá_trị_sử_dụng Đậu triều là nguồn thực_phẩm giàu dinh_dưỡng khá nổi_tiếng ở các nước đang phát_triển khu_vực nhiệt_đới vì có hàm_lượng protein cao có_thể tới 22 tuỳ_thuộc vào kỹ_thuật canh_tác và vùng địa_lý Đậu triều được sử_dụng trong gia_đình và thương_mại_hoá sản_xuất đồ_hộp Quả và hạt xanh được sử_dụng làm rau xanh Hạt già dùng nấu súp cơm nếp hoặc ủ nảy mầm làm_giá Cây đậu triều có sinh khối nhanh nên có_thể sử_dụng làm cây thức_ăn gia_súc lưu_niên hoặc làm phân_xanh Tại Việt_Nam đậu triều thường được trồng làm cây che bóng cây che_phủ hoặc làm hàng_rào_chắn gió Ở Thái_Lan và Bắc_Bengal đậu triều được dùng làm cây ký_chủ sản_xuất cánh_kiến nhựa cánh_kiến Ở Malagasy lá đậu triều được dùng làm thức_ăn cho tằm thân cây phơi khô dùng làm nhiên_liệu đốt và đan_lát thủ_công mỹ_nghệ Morton 1976 đã liệt_kê khá nhiều bài_thuốc truyền_thống sử_dụng đậu triều Ở Ấn_Độ và Java lá non được sử_dụng chữa_trị các vết đau lở_loét Cư_dân khu_vực Đông_Nam á dùng bột lá để tống sỏi bàng_quang ra ngoài Lá đậu triều cũng được dùng để chữa_trị đau răng thuốc_sát_trùng miệng dán vết_thương chữa bệnh lị và trong sinh_nở Nước lá ướp muối được dùng để chữa bệnh vàng da Ở Argentina nước sắc lá đậu triều được sử_dụng để kích_thích cơ_quan sinh_dục Người Trung_Quốc sử_dụng rễ đậu triều phơi khô làm_thuốc trừ giun_sán thuốc an_thần thuốc giảm đau và chữa_trị thương_tích Hạt rang cháy thêm một_ít cà_phê giúp giảm hoa mắt chóng_mặt Hạt tươi được sử_dụng chữa bệnh đái són ở đàn_ông Quả xanh được sử_dụng chữa_trị các bệnh về gan và thận Ở Việt_Nam người_dân dùng nước sắc lá đậu triều làm_thuốc giảm đau_nhức cho người bị zona thần_kinh Năng_suất Năng_suất quả xanh dao_động từ 1 000 9 000 kg ha Năng_suất hạt khô có_thể đạt tới 2 500 kg ha Ấn_Độ là nước đứng đầu về sản_xuất đậu triều với năng_suất hạt khô trung_bình đạt 716 kg ha Đa_dạng nguồn gen đậu triều Hiện_nay trên thế_giới có rất nhiều giống đậu triều khác nhau về đặc_điểm sinh_học như chiều cao tập_tính sinh_trưởng màu hoa Ở Ấn_Độ và Ceylon thì giống Tur 5 và Tenkasi được trồng phổ_biến Những giống có nguồn_gốc từ Ấn_Độ có năng_suất cao thời_gian sinh_trưởng ngắn gồm Co 1 Kanke 3 Kanke 9 Makta_Pusa ageta Sharda_T 21 và UPAS 120 Ở Mỹ bang Florida có giống phản_ứng trung_tính như Amarillo Một số giống tốt khác có_thể kể đến là Morgan_Congo_Cuban_Congo và No eye Pea_Những giống có năng_suất tốt với nhiều cành cấp 2 ít cành cấp 3 cũng đã được thử_nghiệm ở Uganda như CIVE1 UC948 UC2288 UC3035 UC16 hoặc những giống thuộc nhóm cây_bụi như UC1377 UC959 Cùng với sự phát_triển của Công_nghệ_sinh_học ngày 06 tháng 11 năm 2011 nhóm nghiên_cứu dẫn_đầu là Trung_tâm nghiên_cứu cây_trồng nhiệt_đới bán khô_hạn ICRISAT đã lần đầu_tiên công_bố kết_quả phân_tích bộ gen đậu triều với 46 860 gen trong đó phát_hiện tới 200 gen chịu hạn duy_nhất chỉ có ở_đậu triều Kết_quả này đem đến tiềm_năng rất lớn trong việc chuyển gen chịu hạn tới những cây họ đậu khác như đạu tương đậu_đen và đậu_đũa Rajeev_K_Varshney et al 2011 Xem thêm BULLET Các loại đậu Tham_khảo BULLET Duke_J_A 1981a Handbook of legumes of world economic importance Plenum_Press_New_York BULLET Duke_J_A 1981b The gene revolution Paper 1 p 89 150 In_Office of Technology_Assessment_Background papers for innovative biological technologies for lesser developed countries USGPO Washington_BULLET http www tropicalforages info key Forages_Media_Html_Cajanus _ cajan htm BULLET http www icrisat cgiar org text research grep homepage pigeonpea pigeonpea htm BULLET Morton_J_F 1976 The pigeon pea Cajanus cajan Millsp a high protein tropical bush legume HortScience 11 1 11 19 BULLET N A S 1980a Firewood crops Shrub and tree species for energy production National_Academy of Sciences_Washington_DC_BULLET Rajeev_K_V_Wenbin C Yupeng_L_Arvind_K B Rachit_K_S_Jessica A S Mark_T_A_D Sarwar_A_Guangyi_F Adam_M_W_Andrew D F Jaime_S_Aiko_I Reetu_T_R_Varma P Wei_W_Hari_D U Shiaw_Pyng_Y_Trushar S Saxena1 K B Todd_M_W_Richard M Bicheng_Y_Gengyun_Z Huanming_Y_Jun_W Charles_S_Douglas_R C Gregory_D_M_Xun X and Scott_A_J 2011 Draft genome sequence of pigeonpea Cajanus cajan an orphan legume crop of resource poor farmers Nature_Biotechnology http www icrisat org gt bt iipg Genome _ Manuscript pdf Liên_kết ngoài BULLET http www pgrvietnam org vn lang vi tab news pid 37 cid 22 id 418
Đậu triều