Tấn_Thành_Đế_Tấn Thành Đế 321 26 tháng 7 năm 342 tên thật là Tư_Mã Diễn_司馬衍 tên_tự Thế_Căn_世根 là vị Hoàng_đế thứ 3 của nhà Đông_Tấn và là Hoàng_đế thứ 8 của Nhà Tấn trong lịch_sử Trung_Quốc Ông là con trai cả của Tấn_Minh_Đế và trở_thành thái_tử vào ngày 1 tháng 4 năm 325 Dưới thời ông cai_trị quyền hành phần_lớn bị những người nhiếp_chính chi_phối ban_đầu là người bác bên họ mẹ Dữu_Lượng_庾亮 về sau là Vương_Đạo 王導 tiếp_theo là tình_trạng đồng nhiếp_chính của Hà_Sung_何充 và một người bác bên họ mẹ khác là Dữu_Băng_庾冰_Ông lên_ngôi hoàng_đế khi mới bốn tuổi và ngay sau đó cuộc nổi_loạn của Tô_Tuấn_蘇峻 đã làm suy_yếu Đông_Tấn trong nhiều thập_niên sau đó Lên_ngôi Tư_Mã Diễn sinh năm 321 là người con trai cả của Tấn_Minh_Đế_Tư Mã_Thiệu khi đó Tư_Mã Thiệu đang là thái_tử mẹ đẻ của Tư_Mã Diễn là Dữu_Văn_Quân_Minh Đế lên_ngôi vào năm 323 sau khi Nguyên Đế băng_hà sau đó ông lập Dữu_Thái tử phi làm Dữu_Hoàng hậu song lại không lập ngay Thái_tử Tư_Mã Diễn chỉ trở_thành thái_tử vào năm 325 Vào mùa thu năm 325 Minh_Đế lâm_bệnh Ông giao người con trai mới bốn tuổi cho một nhóm đại_thần bao_gồm Tư_Mã Dạng_司馬羕_Vương_Đạo Biện_Khổn_卞壼_Si Giám_郗鑒_Lục_Diệp 陸曄_Ôn_Kiệu_溫嶠 cùng người anh_trai của Hoàng_hậu là Dữu_Lượng có_lẽ ông tính_toán rằng điều này sẽ giúp cân_bằng được quyền_lực Minh_Đế qua_đời ngay sau đó Diễn_Thái tử lên_ngôi và trở_thành Thành Đế_Dữu_Lượng nhiếp_chính Ban_đầu các đại_thần cùng có trách_nhiệm cai_quản tuy_nhiên Dữu_Thái hậu đã trở_thành người nhiếp_chính do_vậy Dữu_Lượng đã trở_thành vị đại_thần quyền_lực nhất trong triều Ông đã thay_đổi các chính_sách khoan_dung của Vương_Đạo người từng làm thừa_tướng dưới thời Minh_Đế và áp_dụng một_cách khắt_khe các điều_luật và quy_định Hơn_nữa ông còn trở_nên lo_sợ trước các tướng Đào_Khản và Tổ_Ước_祖約 không ai trong hai người được nhắc đến trong danh_sách ưu_đãi và thăng chức trong chúc_thư của Minh_Đế và người ta tin rằng Dữu_Lượng đã xoá tên của họ khỏi chúc_thư Năm 326 ông đánh_lừa dư_luận bằng cách cáo_buộc sai huynh_đệ của Tư_Mã Dạng là Tư_Mã Tông_司馬宗 mang tước Nam_Đốn vương tội phản_nghịch rồi giết chết ông và sau đó hạ_bệ Tư_Mã Dạng_Loạn_Tô_Tuấn Năm 327 lo_sợ Tô_Tuấn_Dữu_Lượng quyết_định tước quyền chỉ_huy quân_đội của họ Tô bằng cách thăng làm quan phụ_trách việc nông một vị_trí không liên_quan đến chức chỉ_huy quân_sự Sau do_dự ban_đầu Tô_Tuấn cuối_cùng đã từ_chối và lập một liên_minh với Tổ_Ước để chống Dữu_Lượng_Khi nghe được điều này Ôn_Kiệu người được Dữu_Lượng phong làm thứ_sử Giang_Châu_江州 nay là Giang_Tây để chống Đào_Khản thứ_sử của Kinh_Châu_荊州 nay là Hồ Bắc muốn nhanh_chóng lên_đường để bảo_vệ kinh_thành Kiến_Khang cũng như quân địa_phương ở phía đông của kinh_thành song Dữu_Lượng đã từ_chối mọi sự giúp_đỡ ông ta muốn Ôn_Kiệu vẫn ở vị_trí để chống lại Đào_Khản và tin_tưởng rằng mình có_thể dễ_dàng đả bại Tô_Tuấn_Lo rằng Dữu_Lượng sẽ thất_bại trước Tô_Tuấn_Ôn_Kiệu đã tiến về kinh song trước đó Tô_Tuấn đã bai vây kinh_thành vào đầu năm 328 và bắt Thành Đế cùng Dữu_Thái hậu làm con tim Biện_Khổn chết trong trận chiến và Dữu_Lượng bắt_buộc phải chạy đến chỗ Ôn_Kiệu_Tô_Tuấn cho binh_lính của mình cướp phá kinh_thành tài_sản và y_phục của các quan cũng như dân_thường đều bị quân của Tô_Tuấn lột sạch chúng thậm_chí còn bắt các hầu gái của Dữu_Thái hậu Dữu_Thái hậu do bị Tô_Tuấn làm cho nhục_nhã và vì lo_sợ những gì sẽ diễn ra nên đã chết trong lo_âu Tô_Tuấn đã lập ra một chính_quyền mới trong đó người được Tô_Tuấn tôn_trọng là Vương_Đạo được phong làm nhiếp_chính vương trên danh_nghĩa song bản_thân Tô_Tuấn mới thực_sự là người nhiếp_chính Trong khi đó Dữu_Lượng và Ôn_Kiệu đã cố lấy lại kinh_thành Người anh_em họ của Ôn_Kiệu là Ôn_Sung_溫充 đề_xuất mời Đào_Khản một tướng giỏi và có lượng binh_lính khá lớn làm người chỉ_huy tối_cao của đội quân Tuy_nhiên Đào_Khản vẫn còn bực_bội trước Dữu_Lượng nên ban_đầu đã từ_chối Tuy_nhiên họ Đào cuối_cùng đã nhượng_bộ và tham_gia cùng Ôn_Kiệu và Dữu_Lượng_Họ tiến về phía đông đến Kiến_Khang_Phản ứng lại Tô_Tuấn đưa Thành Đế đến thành Thạch_Đầu trên thực_tế là đặt vị hoàng_đế cùng tuỳ_tùng dưới quyền quản_thúc Trong khi đó Vương_Đạo đã bí_mật lệnh cho các chỉ_huy tiến về phía đông đẻ nổi_dậy chống lại Tô_Tuấn ông cuối_cùng đã thuyết_phục được tước của Tô_Tuấn là Lộ_Vĩnh_路永 rời bỏ quân Tô để về phe quân Ôn và Đào_Si_Giám cùng quân của mình cũng đến hội quân từ Quảng_Lăng_廣陵 nay là Hoài_An_Giang_Tô Hai phe giao_chiến trong nhiều tháng mặc_dù quân chống Tô_Tuấn có lợi_thế về quân_số song họ đã không_thể chiếm ưu_thế khiến Đào_Khản từng xem_xét việc rút_lui Tuy_nhiên Ôn_Khiệu đã thuyết_phục được Đào ở lại và tiếp_tục chống Tô_Đến mùa thu trong một cuộc tấn_công ở Thạch_Đầu quân chống Tô ban_đầu hứng_chịu thất_bại nhưng khi Tô_Tuấn tiến_hành phản_công ông ta đã bị ngã ngựa và bị_thương đâm trúng Quân chống Tô xông lên và chặt đầu thi_thể Tô_Tuấn_Quân của Tô_Tuấn ban_đầu ủng_hộ anh_trai Tô_Tuấn là Tô_Dật_蘇逸 làm lãnh_đạo và tiếp_tục phòng_thủ Thạch_Đầu song đã bị đánh_bại vào đầu năm 329 Với các hậu_quả để lại sau khi quân của Tô_Tuấn thất_bại như kinh_thành Kiến_Khang bị thiệt_hại nặng_nề các quan đại_thần đã xem_xét việc dời đô đến Dự_Chương_豫章 nay thuộc Nam_Xương_Giang_Tây hoặc Hội Kê_會稽 nay thuộc Thiệu_Hưng_Chiết_Giang nhưng Vương_Đạo phản_đối lưu_ý rằng Kiến_Khang ở nằm ở một vị_trí tốt hơn để quan_sát phòng_thủ từ hướng bắc chống lại Hậu_Triệu kinh_thành cuối_cùng vẫn đặt tại Kiến_Khang_Ôn_Kiệu được yêu_cầu ở lại Kiến_Khang làm nhiếp_chính vương song ông tin rằng Minh_Đế mong_đợi Vương sẽ giữa vai_trò này nên cuối_cùng Vương_Đạo trở_thành nhiếp_chính vương Trong khi đó Dữu_Lượng ban_đầu đề_nghị từ_bỏ mọi vị_trí của mình và đi sống lưu_vong song cuối_cùng đã chấp_nhận làm một tổng_đốc Do mẫu_thân đã chết Thành Đế lúc đó đang tám tuổi bắt_đầu được bà nội tức Tuân phu_nhân nuôi_dưỡng Vương_Đạo nhiếp_chính Cuối năm 329 Ôn_Kiệu chết tướng Quách_Mặc_郭默 sớm sau đó đã ám_sát người kế_nhiệm là Lưu_Dận_劉胤 và giành lấy Kinh_Châu_Vương_Đạo ban_đầu muốn tránh một cuộc_chiến khác và xoa_dịu Quách song Đào_Khản và Dữu_Lượng phản_đối quân của họ nhanh_chóng hội về đô phủ của Giang_Châu là Tầm_Dương_尋陽 nay là Cửu_Giang_Giang_Tây vào năm 330 và giết chết họ Quách_Trong khi đó trong và sau loạn Tô_Tuấn quân Tấn ở Hoa_Trung không có viện_trợ từ triều_đình trung_ương nên đã không_thể giữ được các vị_trí của mình và cuối_cùng Đông_Tấn mất hầu_hết Hoa_Trung vào tay Hậu_Triệu_Các thành quan_trọng bị mất trong thời_kỳ này gồm cựu đô Lạc_Dương Thọ_Xuân 壽春 nay thuộc Lục_An_An_Huy và Tương_Dương 襄陽 nay thuộc Tương_Phàn_Hồ_Bắc song Đông_Tấn đã tái_chiếm được Tương_Dương vào năm 332 Năm 333 Đông_Tấn mất Ninh_Châu_寧州 nay là Vân_Nam và Quý_Châu vào tay Thành Hán song đã lấy lại được vào năm 339 Với vai_trò nhiếp_chính vương Vương_Đạo khôi_phục phần_lớn các chính_sách trước đó của mình là khoan_dung và thi_hành pháp_luật không nghiêm đièu này đã giúp ổn_định tình_hình chính_trị song cũng dẫn đến tham_nhũng lan_tràn và quyền_lực yếu_kém Cuối_cùng vào năm 338 Dữu_Lương đã cố_gắng thuyết_phục Si_Giám hội quân với ông để phế_truất Vương_Đạo song sau đó Si_Giám đã từ_chối Dữu_Lượng đã không thực_hiện kế_hoạch của mình Năm 336 Thành Đế kết_hôn với Hoàng_hậu Đỗ_Lăng_Dương_Khi ấy cả hai đều 15 tuổi Năm 337 Mộ_Dung_Hoảng_慕容皝 tộc_trưởng Tiên_Ti và là chư_hầu của Tấn và được ban cho tước Công tại Liêu_Đông đã xưng làm Yên vương dù Tấn không ban cho ông tước_hiệu này thực_tế đây là tuyên_bố độc_lập và nước Tiền_Yên hình_thành mặc_dù trên danh_nghĩa Mộ_Dung_Hoảng vẫn coi mình là chư_hầu của Tấn_Năm 339 Dữu_Lượng muốn thực_hiện một cuộc tấn_công lớn chống lại Hậu_Triệu hy_vọng có_thể lấy lại Hoa_Trung_Vương_Đạo ban_đầu đồng_ý với ông ta song sau đó kế_hoạch này bị Si_Giám và Sái_Mô_蔡謨 phản_đối Thành Đế đã lệnh cho Dữu_Lượng không thực_hiện kế_hoạch chiến_tranh Vương_Đạo chết vào mùa thu cùng năm kế_vị là người phụ_tá Hà_Sung_何充 và em_trai của Dữu_Lương là Dữu_Băng_庾冰_Thành Đế cho Hà_Sung và Dữu_Băng quyết_định các vấn_đề quan_trọng nhất song cũng bắt_đầu có một_số quyết_sách riêng của mình Dữu_Băng và Hà_Sung cố_gắng cải_cách các vấn_đề dưới sự nhiếp_chính của Vương_Đạo song không quá hiệu_quả Thời_kỳ cuối Sau cái chết của Vương_Đạo Dữu_Lượng tiếp_tục kế_hoạch của mình nhắm tới một chiến_dịch chống lại Hậu_Triệu và điều này đã dẫn tới việc Hoàng_đế Hậu_Triệu là Thạch_Hổ_石虎 phản_ứng lại vào cuối năm 339 Quân Hậu_Triệu gây nên thiệt_hại rất lớn cho nhiều thành_trì và căn_cứ của Tấn ở phía bắc Trường_Giang và chiếm được Chu_Thành_邾城 nay thuộc Hoàng_Cương_Hồ_Bắc Bị làm_nhục Dữu_Lượng đã huỷ_bỏ kế_hoạch về một chiến_dịch Bắc tiến ông chết vào đầu năm 340 Cũng trong năm 340 Mộ_Dung_Hoảng chính_thức yêu_cầu được ban cho tước_hiệu Yên vương Sau các tranh_cãi kéo_dài giữa các đại_thần chủ_chốt về việc liệu Mộ_Dung_Hoảng có còn là một chư_hầu trung_thành hay không Thành Đế đã quyết_định rằng yêu_cầu này sẽ được thực_hiện Vào mùa xuân năm 341 Đỗ_Hoàng hậu mất Thành Đế đã lập một hoàng_hậu khác Cuối năm đó Thành Đế lệnh rằng dân lánh_nạn từ Hoa_Bắc và Hoa_Trung đã chạy về phía nam vào thời Hoài_Đế và Mẫn_Đế phải đăng_ký hộ_tịch theo quận đang sống sống chứ không còn được giữ lại hộ_tịch tại quận bản_quán Động_thái này cho_phép các quận địa_phương có được nguồn nhân_lực lớn hơn và giảm bớt sự dư_thừa của các chính_quyền địa_phương Vào mùa hè năm 342 Thành Đế bị bệnh nặng Ông có hai người con trai là Tư_Mã Phi và Tư_Mã Dịch khi ấy vẫn còn trong nôi với người thiếp Chu quý_nhân Dữu_Băng sợ rằng nhà họ Dữu sẽ mất đi quyền_lực nếu một vị hoàng_đế trẻ được định nên đã thuyết_phục Thành Đế rằng trong lúc Đông_Tấn đang phải đối_mặt với một Hậu_Triệu có thế_lực mạnh_mẽ thì nên chỉ_định một vị hoàng_đế lớn_tuổi hơn Thành Đế đồng_ý và chỉ_định em_trai mình Tư_Mã Nhạc làm người kế_vị bất_chấp phản_đối từ Hà_Sung_Thành_Đế đã ban một chiếu_thư uỷ_thác các con trai mình cho Dữu_Băng_Hà_Sung Tư_Mã Hi_司馬晞_Tư_Mã Dục cả hai đều là thúc_phụ và Gia_Cát_Khôi_諸葛恢 Sau đó ônh qua_đời và được truy thuỵ hiệu là Thành_hoàng đế 成皇帝 miếu_hiệu là Hiển_Tổ_显祖_Người kế_vị ông đúng như chỉ_định là Nhạc vương Tham_khảo BULLET Tấn thư
Tấn_Thành_Đế