Halicarnassus_Halicarnassus tiếng Hy_Lạp Ἁλικαρνᾱσσός_Halikarnassos tiếng Thổ_Nhĩ_Kỳ Halikarnas là một thành_phố Hy_Lạp cổ_đại hiện_nay là thành_phố Bodrum của Thổ_Nhĩ_Kỳ Nó toạ_lạc ở một vị_trí rất thuận_lợi ở Caria tren Vịnh Gốm_Sứ Thành_phố rất nổi_tiếng với khu lăng_mộ Mausolus là nguồn_gốc của từ mausoleum lăng_mộ được xây trong những năm 353 350 TCN và là một trong bảy kỳ_quan của thế_giới Nó trở_thành một phần của đế_quốc Ba Tư cho đến khi bị Alexander_Đại đế vây_hãm năm 334 TCN Halicarnassus ban_đầu đã chiếm một hòn đảo nhỏ gần bờ biển được gọi là Zephyria nơi mà về sau đã diễn ra trận đánh lớn tại St_Peter của quân Hiệp_sĩ đảo Rhodes năm 1404 SCN nhưng theo thời_gian hòn đảo này đã dần thống_nhất với đất_liền và thành_phố được mở_rộng đến tận Salmacis một thị_trấn cổ của Leleges và Carians trước_đây Lịch_sử Lịch_sử sớm Việc thành_lập thành_phố Halicarnassus hiện đang được nhiều nhà_sử_học truyền_thống bình_luận rất khác nhau nhưng đa_số họ đồng_ý và cho rằng thành_phố này là một thuộc địa của người Dorian_Người ta tìm thấy những tư_liệu khắc trên đồng_tiền của thành_phố cổ chẳng_hạn như người đứng đầu của Medusa_Athena_Poseidon hoặc cây đinh_ba các sự hỗ_trợ từ các thành_phố mẹ là Argos và Troezen_Những cư_dân ở đây đã xuất_hiện và đưa Athes con của thần Poseidon lên_ngôi vua và sáng_lập thành_phố này Strabo có đề_cập đến sự_kiện này gọi vua với danh_hiệu là Antheadae_Tên_Carian cho thành_phố Halicarnassus đã được xác_định với chữ Alosδkarnosδ Vào thời_kỳ đầu Halicarnassus đã là một thành_viên của tổ_chức thị quốc Hexapolis của người Dorian bao_gồm Kos_Cnidus_Lindos_Kameiros và Ialysus một thành_phố nhỏ nằm trên đảo Rhodes nhưng thành_phố này sớm bị loại_trừ khi một trong những công_dân của mình Agasicles đã mang về giải_thưởng mà ông đã giành được trong trò_chơi Triopian và giữ luôn thay_vì cống_hiến nó theo phong_tục Apollo_Triopian_Cuối thế_kỷ VI TCN Caria được thống_nhất dưới thời Lygdamis I 520 484 TCN Đầu thế_kỷ V TCN Halicarnassus cường_thịnh dưới sự thống_trị của Nữ_hoàng Artemisia I xứ Caria 480 460 TCN còn được gọi là Artemisia xứ Halicarnassus người được xem như vị chỉ_huy hải_quân tài_ba nhất trong trận chiến vịnh Salamis với quân Hy_lạp Pisindalis con trai và người kế_nhiệm của bà ít được biết đến nhưng Lygdamis II con trai bà kế ngôi trong những năm 460 454 TCN là một kẻ bạo_chúa nổi_tiếng Dưới thời ông ta nhà_thơ Panyasis đã bị sát_hại và cùng lúc đó Herodotus nhà_sử_học người Halicarnassian nổi_tiếng nhất rời bỏ thành_phố quê_hương của mình khoảng 454 trước Công_nguyên sau khi cùng với người ủng_hộ minh tham_gia lật_đổ Lygdamis_II_Triều đại Hekatomnid_Hecatomnus trở_thành vua đầu_tiên của Caria một phần thuộc địa của Đế_chế Ba Tư cai_trị từ 391 377 trước Công_nguyên và thiết_lập triều_đại Hekatomnid_Ông có ba người con trai là Mausolus_Idrieus và Pixodarus tất_cả đều lần_lượt lên nắm chính_quyền Caria và hai con gái Artemisia và Ada những người đã kết_hôn với 2 anh_em là Mausolus và Idrieus_Mausolus dời đô từ Mylasa đến Halicarnassus_Người dân của ông đã xây_dựng thành_phố này thành một cảng biển lớn sử_dụng cát làm vữa để làm đê chắn sóng biển ở phía trước của cảng biển này Trên mặt_đất họ đã mở_đường phố quảng_trường và xây_dựng nhà_cửa cho người_dân ở Ở một bên của cảng biển cư_dân đã xây_dựng cung_điện cho Mausolus ở một vị_trí mà ông từ đây có_thể trông ra biển và đất_liền quan_sát kẻ_thù từ xa nếu chúng có tấn_công thì sẽ bảo_vệ Đồng_thời họ cũng đã xây tường thành rất cao với nhiều tháp_canh một nhà_hát theo kiểu Hy_lạp và một đền thờ để thờ Ares thần chiến_tranh người Hy_lạp Artemisia và Mausolus đã dành một lượng lớn tiền thuế để tôn_tạo thành_phố Họ đã dựng tượng đền thờ và các toà nhà lấp_lánh bằng đá cẩm_thạch Khi ông qua_đời năm 353 trước Công_nguyên em_gái vợ ông và người kế_nhiệm Artemisia_II xứ Caria bắt_đầu xây_dựng một ngôi mộ tuyệt_vời cho anh_trai và mình trên một ngọn đồi nhìn xuống thành_phố Bà qua_đời năm 351 trước Công_nguyên theo Cicero_Tusculan_Disputations 3 31 Theo Pliny già thì các thợ_thủ_công Hy_lạp tiếp_tục làm_việc trên các ngôi mộ sau cái chết của người bảo_trợ của họ xem_xét rằng đó là cùng một lúc một đài tưởng_niệm cho sự nổi_tiếng của mình và nghệ_thuật của nhà điêu_khắc hoàn_thành năm 350 trước Công_nguyên Đây là ngôi mộ của Mausolus đã được biết đến như là Lăng_mộ một trong bảy kỳ_quan của thế_giới cổ_đại Sau Artemisia II người anh_trai của bà là Idrieus 351 344 TCN và vợ của ông Ada đã kế_nhiệm rất thành_công và tiếp_tục hoàn_thành khu Lăng_mộ mà người tiền_nhiệm còn làm dang_dở Về sau Ada bị một người anh_trai khác là Pixodarus soán ngôi vào năm 340 trước Công_nguyên Sau cái chết của Pixodarus người con trai của ông là Orontobates người Ba Tư đã nhận chức satrapy xứ Caria từ tay vua Darius_III của Ba Tư_Alexander_Đại đế và Ada của Caria_Khi Alexander_Đại đế tiến vào Caria trong 334 TCN mặc_dù các satrapy của Ba Tư là Orontobates và Memmon xứ Rhodes ra_sức chống lại nhưng Ada II con gái của Pixadorus và là người sở_hữu thành quốc trên đã vì ngôi vua mà đầu_hàng Sau khi chiếm lấy Halicarnassus_Alexander đã trao lại chính_quyền của Caria cho Ada đến lượt mình Ada chính_thức thông_qua Alexander như là chồng của mình bà tuyên_bố một_cách đảm_bảo rằng các quy_tắc kế ngôi của Caria sẽ được thông_qua vô_điều_kiện cho ông sau cái chết của bà Trong cuộc bao_vây của Halicarnassus thành_phố đã bị phá_huỷ do cuộc rút_lui của người Ba Tư_Và ông đã không_thể vào thành Alexander đã bị buộc phải phong_toả thành_phố này Các di_tích này thành và hào nước bây_giờ là một điểm thu_hút khách du_lịch ở Bodrum_Lịch sử muộn Sau khi đế_quốc Alexander tan_rã vùng_đất này rơi vào tay của Ptolemaios một vị tướng tài của Alexander_Một tài_liệu thời đó viết rằng người_dân ở nơi này đã xây_dựng một sân_vận_động thể_thao cho Ptolemaios_Halicarnassus không bao_giờ hồi_phục hoàn_toàn từ những thảm_hoạ của cuộc bao_vây và Cicero mô_tả nó như là gần như bỏ_hoang Một nghệ_sĩ theo phong_cách Baroc là Johann_Elias_Ridinger đã mô_tả một_số giai_đoạn của cuộc bao_vây và các nơi trong một tác_phẩm khắc đồng rất lớn thế nhưng chỉ có hai tác_phẩm tồn_tại đến ngày_nay thể_hiện được toàn_bộ thời_kỳ Alexander xâm_chiếm thành_phố này Các vị vua của Halicarnassus_BULLET 1 Nomion_BULLET 2 Amisodarus thế_kỷ XII TCN chết trong trận chiến thành Troy 1193 1183 TCN BULLET 3 Atymnius_BULLET 4 Miletus_BULLET 5 Kaunos thế_kỷ X TCN BULLET 6 Kar_BULLET 7 Lydus_BULLET 8 Mysus_BULLET 9 Harpagus 546 TCN BULLET 10 Lygdamis I 500 490 TCN BULLET 11 Knidos 490 480 TCN BULLET 12 Artemisia I 480 465 TCN BULLET 13 Lygdamis II 465 454 TCN BULLET 14 Tissaphernes 413 395 TCN BULLET Triều_đại Hekatomnid_BULLET 1 Hecatomnus 395 377 TCN BULLET 2 Mausolus 377 353 TCN BULLET 3 Artermisia II 353 351 TCN BULLET 4 Idrieus 351 344 TCN BULLET 5 Ada I 344 340 TCN BULLET 6 Pixodarus 340 335 TCN BULLET 7 Orontobates 335 334 TCN BULLET 8 Ada II 335 334 TCN BULLET 9 Alexander 334 323 TCN BULLET 10 Asander 323 320 TCN BULLET 11 Antigonus 320 301 TCN BULLET 12 Lysimachos 301 281 TCN Những ghi_chép của khảo_cổ_học và sự phục_hồi Các phế_tích thành_phố hiện_nay đã chiếm một phần_lớn diện_tích thành_phố Bodrum_Các phế_tích bức tường thành cổ_xưa còn tồn tai ở gần nhà người_dân vị_trí các ngôi đền các công_trình công_cộng được bảo_vệ một_cách chắc_chắn Các di_tích của khu Lăng_mộ ngày_xưa đã được phục_hồi rất đáng_kể vào năm 1857 bởi Charles_Newton và đã dần hoàn_thiện Việc phục_dựng bao_gồm 5 phần tầng hầm hoặc bục cao một pteron hoặc một_số bộ_phận gọi là lớp vỏ bọc để che_chắn các cột_trụ một kim_tự_tháp một cái bệ và một nhóm chiến_xa có diện_tích 114 feet 92 được gia_cố lại bằng đá xanh đá cẩm_thạch hoặc chạm_khắc bằng sừng bò Quanh chân_thành các nhà khảo cố bắt_đầu xử_lý các tượng Pteron bao_gồm theo Pliny có 36 cột Ionic được sắp_xếp trật_tự kèm theo một cena vuông Giữa các cột có_thể dựng lên một bức tượng Trong lúc phục_hồi người ta đã khai_quật tiếp và phát_hiện nhiều phù_điêu chiến_binh Hy_lạp và Amazon Ngoài_ra người ta cũng tìm thấy nhiều mảnh gốm vỡ có khắc về đời_sống của các loài động_vật các kỵ_binh có_thể chúng thuộc kiểu nghệ_thuật điêu_khắc pedimental Phía trên pteron có kim_tự_tháp tiến lên 24 bậc thang thì đến một đỉnh hoặc bệ của thành Trên đỉnh thành người ta phát_hiện một cỗ chiến_xa của Mausolus và các người đanh chiến_xa cùng với bức tượng của ông Bức tượng của Mausolus cao 9 9 feet hiện đặt ở Bảo_tàng Anh mà phần chân tóc không rơi xuống trán tóc rất dày ở mỗi bên khuôn_mặt và xuống gần đến vai râu rất ngắn và có_vẻ gần_gũi khuôn_mặt vuông_vắn hình chữ_điền và lớn mắt nằm rất sâu dưới lông_mày và nhô ra miệng thì có vẻ như đang suy_nghĩ điềm_tĩnh để giải_quyết vấn_đề Tất_cả mọi phục_hồi đó được thực_hiện bởi Pullan và Newton và có nhiều lỗi nhỏ xảy không đáng_kể Một kiến_trúc_sư thời ấy là Oldfield mặc_dù rất ưa_thích sự nhẹ_nhàng của nó khu Lăng như lơ_lửng trong không_trung phần còn lại đã được những người kế sau đó phục_hồi hoàn_chỉnh Vào năm 1900 một kiến_trúc_sư kỳ_cựu người Đức F Adlers đã công bộ một tác_phẩm nói về công_trình kiến_trúc cổ xứ này Tham_khảo BULLET 1 F Adler_F 1900 Das_Mausoleum zu Halikarnass_Zeitschrift für Bauwesen 50 2 19 BULLET 2 Dinsmoor_William_B 1908 The_Mausoleum at Halicarnassus_American_Journal of Archaeology 12 3 29 141 197 BULLET 3 Fergusson_James 1862 The_Mausoleum at Halicarnassus restored in conformity with the recently discovered remains London_J_Murry_BULLET 4 Newton_Charles_Thomas_Pullan Richard_Popplewell 1862 1863 A history of discoveries at Halicarnassus_Cnidus_Branchidæ 2 Vols_London_Day and Son_Google books Volume 1 Volume 2 BULLET 5 Preedy_J_B_Knowlton 1910 The_Chariot_Group of the Maussolleum_Journal of Hellenic_Studies 30 133 162 JSTOR 624266 BULLET 6 Oldfield_Edmund 1894 5 The_Mausoleum at Halicarnassus_A new restoration Archaeologia 54 273 362 BULLET 7 Oldfield_Edmund 1896 7 The_Mausoleum at Halicarnassus_The probable arrangement and signification of its principal sculptures Archaeologia 55 343 390 BULLET 8 Six_J 1905 The pediments of the Maussolleum_Journal of Hellenic_Studies 25 1 13 BULLET 9 Stevenson_John_James 1909 A restoration of the Mausoleum at Halicarnassus_London_B_T Batsford
Halicarnassus