Khâu_Hoà_Khâu_Hoà chữ Hán_丘和 552 637 là một nhân_vật chính_trị vào thời nhà Tuỳ và nhà Đường Ông là người cai_quản quận Giao Chỉ miền Bắc và Bắc_Trung_Bộ Việt Nam trong những năm chuyển_giao từ nhà Tuỳ sang nhà Đường Xuất_thân Khâu_Hoà là người huyện Lạc_Dương phủ Hà_Nam nay là My_Thiểm_Tây_Cha Khâu_Hoà là Khâu_Thọ_丘壽_Trấn Đông tướng_quân của triều Tây_Nguỵ_Từ thời niên_thiếu Khâu_Hoà là người trọng nghĩa thành_thạo cưỡi ngựa bắn cung sau khi trưởng_thành thì tự_tu dưỡng chí_khí tài_năng Sau đó ông xuất sĩ làm quan cho triều Bắc_Chu_chức quan đến nghi đồng tam ti Phụng_sự triều Tuỳ_Sang thời nhà Tuỳ ông nhậm_chức hữu vũ vệ tướng_quân được phong tước Bình_Thành quận công từng kinh_qua chức_vụ thứ_sử của châu Tư_資州 trị_sở nay thuộc Tư_Trung_Tứ_Xuyên châu Lương_梁州 nay thuộc khu_vực Hán_Trung_Thiểm_Tây châu Bồ_蒲州 trị_sở nay thuộc Lâm_Y_Sơn_Tây Ông cai_trị khoan_dung yêu_thương dân_chúng có tiếng_tăm xa_gần Khi Hán vương Dương_Lượng_楊諒 tạo phản đã phái binh_sĩ giả mặc y_phục của phụ_nữ tiến_công châu Bồ_Khâu_Hoà thoát_thân tránh được nạn song bị bãi_chức làm thứ_dân Đương_thời Vũ_Văn_Thuật_宇文述 nhận được tín_nhiệm của Tuỳ_Dạng_Đế_Khâu Hoà ra_sức gắn_bó nhằm dựa thế Không lâu sau nhân có cáo_giác Vũ_Lăng công Nguyên Trụ_元胄 phạm_tội Khâu_Hoà được phục_chức trở_thành thứ_sử của châu Đại_代州 nay thuộc Đại_Sơn_Tây_Tuỳ Dạng_Đế khi đi tuần_thú phương Bắc đã đi qua châu Đại_Khâu_Hoà đã dâng vua nhiều đồ_ăn ngon và tinh_tế Đến khi Dạng_Đế tiến đến châu Sóc_朔州 nay thuộc Sóc_Châu_Sơn_Tây thứ_sử châu này là Dương_Khuếch_杨廓 không dâng lên được những đồ_ăn như_vậy Dạng_Đế hết_sức không hài_lòng Vũ_Văn_Thuật lại hết_sức nói tốt cho Khâu_Hoà_Dạng_Đế vì_thế đã phong Khâu_Hoà làm thái_thú của quận Bác Lăng hạ chiếu sai Dương_Khuếch đến Bác Lăng học_tập Khâu_Hoà Sau đó Dạng_Đế lại qua Bác Lăng_Khâu_Hoà còn dâng đồ_ăn ngon hơn Dạng_Đế càng hài_lòng Khâu_Hoà thường vỗ_về các quan_lại và binh_sĩ dưới quyền nhận được sự ủng_hộ của họ Không lâu sau đó Khâu_Hoà trở_thành Thiên_Thuỷ quận thái_thú rồi vào triều làm tả ngự vệ tướng_quân Cát_cứ Giao Chỉ_Những năm cuối Đại_Nghiệp 605 618 người_dân khu_vực Hải_Nam cực_khổ do quan_lại cướp_bóc nhiều lần nổi_dậy Tuỳ_Dạng_Đế thấy Khâu_Hoà có tiếng là người trị chính thuần lương lại có Hoàng_Môn thị_lang Bùi_Củ_裴矩 tiến_cử vì_thế đã phái ông đi nhậm_chức Giao Chỉ thái_thú Khâu_Hoà tận_tình vỗ_về quan_lại và dân_chúng Giao Chỉ do_đó các khu_vực hoang_tàn khi xưa lại được an định Sau khi Vũ_Văn_Hoá_Cập lãnh_đạo binh_biến sát_hại Tuỳ_Dạng_Đế_Khâu Hoà vẫn không biết tin Đương_thời Ninh_Trường_Chân_寧長真 đem quận Uất_Lâm thuộc Quảng_Tây ngày_nay quy_phục Tiêu_Tiển_Phùng_Áng đem Châu_Nhai tức Hải_Nam ngày_nay và Phiên_Ngung thuộc Quảng_Đông hiện_nay quy_phục Lâm_Sĩ_Hoằng họ đều phái người đến chiêu Khâu_Hoà quy_phục song ông không theo Tiêu_Tiển sai Trường Chân đem quân Lĩnh_Nam đi đường_biển đến đánh Hoà_Hoà cho quân thuỷ_bộ đón đánh_phá tan quân của Trường Chân_Khâu_Hoà cho đắp thành để chống_giữ Nước Lâm_Ấp nhiều lần tặng ngọc_trai văn tê kim bảo cho Khâu_Hoà_Khâu_Hoà trở_nên phú_quý ngang_hàng với bậc vương_giả Tiêu_Tiển nghe được tin_tức nên nổi thèm_muốn các món lợi này bèn lệnh cho Ninh_Trường_Quân suất binh các tộc Man_Lý ở Nam_Việt tiến_công Giao Chỉ_Khâu_Hoà phái trưởng sử Cao_Sĩ_Liêm_高士廉 suất binh đánh_đuổi quân của Ninh ra khỏi quận Sau khi Khâu_Hoà gặp được binh_sĩ Kiêu_Quả quân từ Giang_Đô đến Khâu_Hoà mới biết rằng triều Tuỳ đã mất Khâu_Hoà lập_tức dâng biểu quy_phục Tiêu_Tiển_Quy phục triều Đường Sau khi quân Đường diệt nước Lương của Tiêu_Tiển_Khâu_Hoà quy_phục triều Đường_Đường Cao_Tổ hạ chiếu sai Lý_Đạo_Dụ_李道裕 tới trao cho Khâu_Hoà_chức Giao Châu đại tổng quản phong tước Đàm quốc_công Năm 622 Khâu_Hoà phái Cao_Sĩ_Liêm mang biểu vào triều tấu trình xin hạ chiếu cho con trai là Khâu_Sư_Lợi_丘師利 đến Giao Chỉ_Đến khi Khâu_Hoà đến triều_kiến Đường_Cao Tổ đứng dậy dẫn vào ngoạ nội phòng ngủ nói_chuyện bình_sinh cực_kỳ cao_hứng cho diễn_tấu cửu bộ nhạc để thiết_đãi phong Khâu_Hoà làm tả vũ hậu đại_tướng quân Khi về già Khâu_Hoà giữ chức thứ_sử của Tắc châu 稷州 trị_sở nay thuộc Vũ_Công Thiểm_Tây cũng là về cố_hương dưỡng già không lâu sau được thăng lên chức đặc tiến song về sau chức này bị cắt Năm Trinh_Quán thứ 11 637 Khâu_Hoà qua_đời được truy là Kinh châu tổng quản tự Tương_襄 bồi táng ở Hiến lăng Khâu_Hoà có 15 người con trai trong đó Khâu_Hành_Cung_丘行恭 là nổi_danh nhất Tham_khảo BULLET Cựu_Đường thư BULLET Tân_Đường thư
Khâu_Hoà