Hiệp_định Paris 1898 Hiệp_định Paris được ký năm 1898 là một thoả_thuận mà theo đó thì Tây_Ban_Nha giao_nộp quyền kiểm_soát Cuba Puerto_Rico một phần Tây_Ấn thuộc vùng Caribe_Guam_Philippines cho Hoa_Kỳ để lấy một khoản tiền trị_giá hai_mươi triệu đô_la Các bên ký_kết hiệp_định vào ngày 10 tháng 12 năm 1898 sau kết_thúc của Chiến_tranh Tây_Ban_Nha Mỹ và có hiệu_lực vào ngày 11 tháng 4 năm 1898 Hiệp_định này báo_hiệu cho sự cáo_chung của Đế_quốc Tây_Ban_Nha ở vùng Tây_Ấn thuộc Tây_Ban_Nha và Thái_Bình_Dương xem Hiệp_định Đức Tây_Ban_Nha 1899 đồng_thời ghi dấu sự mở_đầu của thế_lực cường_quốc Hoa_Kỳ Bối_cảnh Khoản_IV của thoả_thuận ngừng_bắn giữa Hoa_Kỳ và Tây_Ban_Nha ngày 2 tháng 8 năm 1898 ghi Hoa_Kỳ và Tây_Ban_Nha sẽ chỉ_định không qua năm uỷ_viên để đàm_phán hoà_bình và các uỷ_viên được chọn phải gặp nhau tại Paris chậm nhất là ngày 1 tháng 10 năm 1898 tiến_hành đàm_phán và đề ra được một hiệp_ước hoà_bình có sự phê_chuẩn dựa theo các hình_thức hiến_pháp tương_ứng của hai nước Cơ_cấu của phái_đoàn Hoa_Kỳ hơi bất_thường bởi ba trong số các uỷ_viên là thượng_nghị_sĩ nghĩa_là chính họ sẽ bỏ_phiếu phê_chuẩn những thoả_thuận do chính họ đề ra Phái_đoàn Hoa_Kỳ bao_gồm BULLET William_R_Day lãnh_đạo đoàn cựu ngoại_trưởng người đã bỏ chức để dẫn_đầu phái_đoàn Hoa_Kỳ đến Paris_BULLET_William_P Frye thượng_nghị_sĩ tiểu_bang Maine_BULLET_Cushman_Kellogg Davis thượng_nghị_sĩ tiểu_bang Minnesota_BULLET_George_Gray thượng_nghị_sĩ tiểu_bang Delaware_BULLET_Whitelaw_Reid từng là một nhà ngoại_giao và cựu ứng viên_chức phó tổng_thống Ngày 16 tháng 9 tổng_thống Hoa_Kỳ William_McKinley gửi lời hướng_dẫn bí_mật cho các phái_viên của mình Phái_đoàn Tây_Ban_Nha gồm các nhà ngoại_giao Eugenio_Montero_Ríos_Buenaventura de Abarzuza_José de Garnica_Wenceslao_Ramírez de Villa_Urrutia_Rafael_Cerero và một người Pháp là Jules_Cambon_Đàm phán Phái_đoàn Hoa_Kỳ đứng đầu là cựu Ngoại_trưởng William_R_Day đến Paris vào ngày 26 tháng 9 năm 1898 Các cuộc đàm_phán được tiến_hành trong một dãy phòng tại Bộ Ngoại_giao Tại phiên họp đầu_tiên vào ngày 1 tháng 10 người Tây_Ban_Nha yêu_cầu rằng trước khi triển_khai đàm_phán thành_phố Manila bị người Hoa_Kỳ chiếm vài giờ sau khi Tây_Ban_Nha và Hoa_Kỳ ký_kết thoả_thuận hoà_bình tại Washington phải được trả lại cho Tây_Ban_Nha Tuy_nhiên vấn_đề này bị Hoa_Kỳ từ_chối xem_xét và không được bàn_luận gì thêm nữa Cần chú_ý là trong hội_nghị này có sự góp_mặt của một đại_diện cho nền Cộng_hoà thứ nhất của Philippines luật_sư Felipe_Agoncillo nhưng hầu_như ông này bị hai cường_quốc lờ đi Trong gần một tháng các cuộc đàm_phán chỉ xoay quanh vấn_đề Cuba Đạo_luật tu_chỉnh Teller đã sửa_đổi Lời tuyên_chiến của Hoa_Kỳ với Tây_Ban_Nha khiến Hoa_Kỳ không_thể sáp_nhập Cuba vào lãnh_thổ của mình như nước này làm với Puerto_Rico Guam và Philippines Lúc đầu Tây_Ban_Nha từ_chối lãnh trách_nhiệm cho khoản nợ quốc_gia trị_giá bốn trăm triệu đô_la của Cuba nhưng cuối_cùng nước này đành chấp_nhận chuyển_giao đất_nước Cuba cho người bản_xứ và nhận nợ về mình Tây_Ban_Nha cũng đồng_ý nhượng lại Guam và Puerto_Rico Đối_với vấn_đề Philippines Tây_Ban_Nha cố_gắng còn_nước_còn_tát hi_vọng chỉ phải nhượng lại Mindanao và quần_đảo Sulu_Trưởng đoàn Hoa_Kỳ từng có lần khuyến_khích mua lại căn_cứ hải_quân duy_nhất ở Manila để làm_tiền đồn Những người khác đề_xuất chỉ giữ lại đảo Luzon_Tuy vậy trong cuộc thảo_luận uỷ_ban kết_luận rằng nước Hoa_Kỳ sẽ gặp rắc_rối nếu để Tây_Ban_Nha giữ lại một phần Philippines vì có khả_năng nước này sẽ bán lại phần đất đó cho một cường_quốc châu_Âu khác Ngày 25 tháng 11 phái_đoàn Hoa_Kỳ gửi điện_tín cho tổng_thống McKinley để xin chỉ_thị dứt_khoát Lời hồi_đáp của tổng_thống là ông không còn sự lựa_chọn nào khác ngoài việc đòi_hỏi toàn_bộ quần_đảo Philippines Sáng hôm sau McKinley gửi thêm bức_điện khác với nội_dung Ngày 4 tháng 11 phái_đoàn Tây_Ban_Nha với sự ủng_hộ của thủ_tướng Práxedes_Mateo_Sagasta chính_thức chấp_nhận yêu_sách của Hoa_Kỳ Viễn_cảnh đàm_phán thất_bại và chiến_tranh tái_diễn ngày_càng hiện lên Tuy_nhiên theo kết_quả bầu_cử được công_bố ngày 8 tháng 11 phe Cộng_hoà của McKinley mất ít ghế trong Quốc_hội hơn dự_đoán lúc trước Tin_tức này đã giúp phái_đoàn Hoa_Kỳ vững tin hơn và Frye đã hé lộ kế_hoạch mua lại quần_đảo Philippines với giá là mười hoặc hai_mươi triệu đô_la Sau vài cuộc thảo_luận đoàn Hoa_Kỳ đồng_ý mức giá hai_mươi triệu đô_la vào ngày 21 tháng 11 chỉ bằng 1 10 so với giá_trị ước_tính trong một cuộc thảo_luận kín vào tháng 10 và yêu_cầu Tây_Ban_Nha phải cho biết câu trả_lời trong vòng hai ngày Rios giận_dữ nói rằng ông ta có_thể trả_lời ngay cũng được nhưng đoàn Hoa_Kỳ đã bỏ khỏi bàn hội_nghị từ trước Lần kế_tiếp khi hai bên gặp lại nhau nữ_hoàng nhiếp_chính Maria_Christina của Tây_Ban_Nha đã gửi điện và bày_tỏ sự đồng_ý Montero_Rios trích_dẫn lời hồi_đáp chính_thức như sau Những bước cuối_cùng để cho ra bản sơ_thảo hiệp_định được khởi_đầu từ ngày 30 tháng 11 Ngày 18 tháng 12 năm 1898 hai bên ký vào bản hiệp_định Bước tiếp_theo là phê_chuẩn nó ở cấp_độ lập_pháp Tranh_cãi trong Thượng_viện Hoa_Kỳ về bản hiệp_định Trong cuộc tranh_luận tại Thượng_viện đối_với vấn_đề phê_chuẩn Hiệp_định Paris ý_kiến của hai thượng_nghị_sĩ là George_Frisbie_Hoar và George_Graham_Vest đã lấn_át những đối_thủ khác Một_số nhân_vật theo chủ_nghĩa chống bành_trướng phát_biểu rằng bản hiệp_định không_chỉ biến Hoa_Kỳ thành một đế_quốc mà_còn vi_phạm những nguyên_tắc cơ_bản nhất của Hiến_pháp Họ cho rằng cả Quốc_hội và tổng_thống đều không có quyền thông_qua các sắc_luật để cai_trị các dân_tộc thuộc địa khác do các nhà làm_luật Hoa_Kỳ không đại_diện cho họ Trong khi đó phe ủng_hộ Hiệp_định nói rằng Phe chủ_trương bành_trướng tuyên_bố rằng Hiến_pháp Hoa_Kỳ chỉ áp_dụng cho công_dân Hoa_Kỳ Trong khi cuộc tranh_cãi vẫn chưa đến hồi kết Andrew_Carnegie và cựu tổng_thống Grover_Cleveland thỉnh_nguyện Thượng_viện bác_bỏ Hiệp_định Paris_Phê chuẩn Tại Madrid_Quốc hội Tây_Ban_Nha bác_bỏ hiệp_định nhưng nữ_hoàng nhiếp_chính vẫn ký phê_chuẩn nhờ một điều_khoản trong hiến_pháp Tây_Ban_Nha Ngày 6 tháng 2 năm 1899 Quốc_hội Hoa_Kỳ phê_chuẩn hiệp_định được với tỉ_lệ 57 27 tức chỉ dư một phiếu để đạt 2 3 số phiếu cần_thiết Chỉ có hai nghị_sĩ đảng Cộng_hoà là ông George_Frisbie_Hoar tiểu_bang Massachusetts và ông Eugene_Pryor_Hale tiểu_bang Maine bỏ_phiếu chống lại hiệp_định Điều_khoản Hiệp_định Paris quy_định một nền độc_lập cho Cuba nhưng Quốc_hội Hoa_Kỳ đã đảm_bảo hòn đảo này sẽ phải nằm dưới sự kiểm_soát của Hoa_Kỳ thông_qua Đạo_luật tu_chỉnh Platt_Cụ_thể Tây_Ban_Nha từ_bỏ tất_cả các tuyên_bố chủ_quyền và danh_nghĩa đối_với Cuba Sau khi Tây_Ban_Nha rời khỏi Cuba Hoa_Kỳ sẽ chiếm đảo này đồng_thời đảm_trách mọi trách_nhiệm pháp_lý theo luật_pháp quốc_tế liên_quan đến hành_động chiếm đảo Hiệp_định cũng đảm_bảo rằng Tây_Ban_Nha sẽ nhượng lại đảo Puerto_Rico và các đảo khác thuộc vùng Tây_Ấn đảo Guam thuộc quần_đảo Mariana và quần_đảo Philippines được giới_hạn bởi một đường cụ_thể cho Hoa_Kỳ Theo hiệp_định Paris_Tây_Ban_Nha phải BULLET Từ_bỏ mọi quyền đối_với Cuba BULLET Giao_nộp Puerto_Rico và vùng Tây_Ấn mà Tây_Ban_Nha kiểm_soát trước chiến_tranh BULLET Giao_nộp đảo Guam cho Hoa_Kỳ BULLET Nhượng lại quần_đảo Philippines để lấy hai_mươi triệu đô_la Năm 1900 Hiệp_định Washington làm rõ thông_tin chi_tiết về việc nhượng lại Philippines Sau_này Thoả_thuận Mỹ Anh năm 1930 xác_định rõ biên_giới giữa Philippines và Bắc_Borneo_Xem thêm BULLET Chiến_tranh Tây_Ban_Nha Mỹ Tham_khảo BULLET Library of Congress_Guide to the Spanish_American_War_BULLET PBS Crucible of Empire_The_Spanish_American War_Senate_Debate over Ratification of the Treaty of Paris_BULLET_Treaty of Peace_Between the United_States and Spain_BULLET 1898 Treaty of Paris_Full text of the Treaty of Paris ending the Spanish_American_War
Hiệp_định Paris ( 1898 )