Plotinus_Plotinus tiếng Hy_Lạp Πλωτῖνος khoảng 204 5 270 là triết_gia Hy_Lạp cổ_đại Có ba nguyên_lý cơ_bản trong hệ_thống nguyên_lý của ông Nhất_thể tâm_trí và linh_hồn Thầy của ông là Ammonius_Saccas và ông là một người theo trường_phái Plato_Phần lớn các thông_tin tiểu_sử của Plotinus đều đến từ lời giới_thiệu của Porphyry trong tác_phẩm Enneads_Các tác_phẩm triết_học siêu_hình của Plotinus là nguồn cảm_hứng trong hàng thế_kỷ đối_với ngoại giáo triết_học Kitô giáo triết_học Do Thái triết_học Hồi_giáo siêu_hình_học ngộ đạo và huyền_học Tiểu_sử Plotinus sinh ra tại Ai_Cập có_lẽ nguồn_gốc của ông là người Ai_Cập bản_địa đã bị Hy_Lạp_hoá Khi trưởng_thành ông học triết tại Alexandria và có tham_vọng đến Ba Tư và Ấn_Độ để theo học các nhà triết_học tại các quốc_gia phương Đông này Vì lẽ đó ở tuổi 38 Plotinus tham_gia quân_đội La_Mã tấn_công Ba Tư cuộc viễn_chinh thất_bại và ông phải chạy trốn về Antioch_Tuy rằng không bao_giờ đặt_chân đến Ấn_Độ nhưng tư_tưởng của ông lại có khá nhiều điểm chung với sự giác_ngộ và hợp_nhất sau_cùng với hữu thể tối_cao của Ấn_giáo Và trong tương_lai đã tạo ảnh_hưởng mạnh đến các tôn_giáo tại Trung_Đông như Kito giáo hay Hồi_giáo đặc_biệt là quá_trình đề_cập đến trạng_thái xuất thần trong các pháp môn huyền bì của những tôn_giáo này Quan_điểm Theo Triết_gia Plotinus_Thượng đế God mà ông muốn nói tới ở đây chính là Cái_Một the One là thực_tại đích_thực và đối_với ông chỉ có thực_tại đích_thực mới thực_sự tồn_tại tồn_tại vĩnh_cửu Thượng_đế hay Cái_Một này không phu thuộc không_gian và thời_gian không bị giới_hạn bởi hình_dáng hay đặc_thù nào là sự thống_nhất tuyệt_đối không một mĩ từ nào có_thể lột_tả được cũng như không một giác_quan nào có_thể chạm đến Thượng_đế còn là nguyên_nhân hay có_thể hiểu là nguồn_gốc của vạn_vật thông_qua sự phát toả emanation tự_nhiên toả ra như một tất_yếu Thí_dụ như ngọn lửa thì tất_yếu toả ra ánh_sáng và ánh_sáng ấy càng toả đi xa thì càng yếu dần Điều này ngụ_ý rằng mọi vật trong vũ_trụ_quan này đều bắt_nguồn từ Thượng_đế và được phân tầng theo quy_luật của sự phát toả đó Các vật càng gần thì càng giống với Thượng_đế và thừa_hưởng nhiều đặc_tính ưu_việt hơn Ông đã phân tầng cho nó như sau Thượng_đế phát toả ra tinh_thần tinh_thần phát toả ra linh_hồn hồn thế_giới và hồn con_người linh_hồn phát toả ra vật_chất Như_thế vật_chất là cái xa với nguồn phát nhất và nó nằm gần với ranh_giới của sự tối_tăm nhất thiếu đi nhiều đặc_tính tốt của Thượng_đế nhất Trong khi đó Thượng_đế được xem như là một cái gì đó tuyệt_hảo nhất chân thiện mỹ nhất Do_đó khi vật_chất matter tiếp tuc phát toả thì sinh ra những thứ kém chất_lượng nhất đó là sự dữ Vậy Sự dữ xuất_hiện trong tư_tưởng của Plotinus gần như là một cái gì đó đối_lập hoàn_toàn với Thượng_đế nó không phải thứ chống lại Thượng_đế mà chỉ là sự thiếu_vắng đi những cái ưu_việt của Thượng_đế mà thôi Song_song với sự phát toả thì ông cũng đưa ra tính_hướng thượng của sự_vật Các tầng thấp hơn đều hướng về cái cao hơn để chiêm_ngưỡng những cái ưu_việt của nguồn phát ra nó Ví_dụ như Linh_hồn luôn hướng lên nous lý_tính thuần_tuý để chiêm_ngưỡng các ý_niệm vĩnh_cửu về mọi sự_vật Ông từng nói mọi hữu thể khi không chiếm_hữu được Thiện_Hảo thì muốn thay_đổi khi chiếm_hữu được rồi chúng muốn là điều chúng là Do_đó khắp_nơi đều có sự vươn lên tìm đến Thượng_đế Nghĩa_là khao_khát được trở về được kết_hợp mật_thiết với Thượng_đế để trở nên hoàn_thiện Cái hoàn Thiện ấy chính là sự cứu_rỗi Vậy phương thế_nào giúp ta có_thể hợp_nhất với Thượng_đế và đạt được sự cứu_rỗi Plotinus cho rằng để vươn tới sự hợp_nhất này người ta phải phát_triển lần_lượt các đức_hạnh tri_thức và đạo_đức Thân_xác và thế_giới vật_chất không phải là xấu nên không cần phải loại_bỏ nó Sự thấu_hiểu cơ_bản ở đây chính là không để cho các sự_vật vật_chất lôi_kéo linh_hồn lìa_bỏ các mục_tiêu cao hơn của nó Thế nên có_thể nói rằng sự khước_từ thế_giới được coi như phương_tiện để giúp linh_hồn vươn lên tới hoạt_động của tri_thức Hay nói cách khác để được cứu_rỗi chúng_ta cần phải làm một hành_trình trở về với nguồn_cội của chân thiện mĩ là chính Thượng_đế Và hành_trình này được khởi đi từ việc ép mình vào kỉ_luật để biết tư_duy nghiêm_túc và đúng_đắn Chính tư_duy đúng_đắn ấy nâng con_người lên khỏi tính cá_thể của mình và hoà_nhập vào trật_tự của vũ_trụ mang con_người đến gần với Thượng_đế hơn để rồi đạt đến đỉnh_cao của việc hợp_nhất với Thượng_đế qua sự xuất thần Sự xuất thần này là kết_quả tột_bực của hành_vi ngay_thẳng tư_duy đúng_đắn và sự làm chủ các tình_cảm hỷ nộ ái ố cụ dục bi Theo ông để đạt được sự hợp_nhất này đòi_hỏi mỗi linh_hồn cần có nhiều cuộc nhập xác Cuối_cùng linh_hồn được tinh_luyện và thanh_lọc trong tình_yêu và có khả_năng trao hiến mình hoàn_toàn Như_thế điều chính_yếu trong triết_học của Plotinus là một phương_pháp thực_hành để đạt được thực_tại thế_giới khả niệm rồi đạt đến Thượng_đế Quả_thật hệ_thống triết_lý của ông không còn để giải_thích một thực_tại nữa mà đã trở_thành một lối sống Thật thế học_thuyết của ông đã có một tầm ảnh_hưởng rộng_lớn trên các tôn_giáo và con_người thời ấy Xét theo phương_diện xã_hội tư_tưởng của ông giúp cho con_người ta không còn bám_víu vào thế_giới vật_chất nhưng hướng đến điều thiện để tìm được hạnh_phúc trong sự kết_hợp tròn đầy với Thượng_đế Khi đó họ thực_sự nhận được bình_an trong tâm_hồn nhờ giũ bỏ tất_cả những vướng_bận trần_tục Cụ_thể triết_học của ông đã ảnh_hưởng mạnh_mẽ đến cả hệ_thống triết_học thời Trung_Cổ Có rất nhiều người đã tìm đến ông để thụ_giáo các gia_đình quý_tộc đã gửi con_cái đến học với ông rất đông Còn được vua Gallien tin_cậy và hy_vọng triết_học của công giúp canh_tân các tôn_giáo ngoại giáo Thư_mục BULLET Phê_bình bằng tiếng Hi_Lạp_BULLET_Émile Bréhier_Plotin_Ennéades_Collection Budé 1924 1938 BULLET Paul_Henry và Hans_Rudolf_Schwyzer eds Editio maior 3 tập Paris_Desclée de Brouwer 1951 1973 BULLET Paul_Henry và Hans_Rudolf_Schwyzer eds Editio minor Oxford_Oxford_Classical_Text 1964 1982 BULLET Chuyển_ngữ tiếng Anh BULLET Plotinus_The_Enneads dịch bởi Stephen_MacKenna_London_Medici Society 1917 1930 BULLET A H Armstrong_Plotinus_Enneads với văn_bản Hi_Lạp_Loeb_Classical Library 7 tập 1966 1988 BULLET Thomas_Taylor_Collected_Writings of Plotinus_Frome_Prometheus_Trust 1994 nội_dung bằng khoảng 1 2 của Enneads_BULLET_Lexica_BULLET J H Sleeman và G Pollet_Lexicon_Plotinianum_Leiden 1980 BULLET Roberto_Radice ed Lexicon II_Plotinus_Milan Biblia 2004 ebook của Roberto_Bombacigno_BULLET_The Life of Plotinus của Porphyry_BULLET_Porphyry_On the Life of Plotinus and the Arrangement of his Works in Mark_Edwards ed Neoplatonic_Saints_The_Lives of Plotinus and Proclus by their Students_Liverpool_Liverpool_University Press 2000 BULLET Biên_tập chuyển_ngữ với chú_thích BULLET Kevin_Corrigan_Reading_Plotinus A Practical_Introduction to Neoplatonism_West_Lafayette_Purdue University_Press 2005 BULLET John_M_Dillon và Lloyd_P_Gerson_Neoplatonic Philosophy_Introductory_Readings_Hackett 2004 BULLET Diễn_giải BULLET Erik_Emilsson_Plotinus_New York_Routledge 2017 BULLET Kevin_Corrigan_Reading_Plotinus A Practical_Introduction to Neoplatonism_Purdue_University_Press 1995 BULLET Lloyd_P_Gerson_Plotinus New_York_Routledge 1994 BULLET LLoyd_P_Gerson ed The_Cambridge_Companion to Plotinus_Cambridge 1996 BULLET Dominic_J_O_Meara Plotinus_An_Introduction to the Enneads_Oxford_Clarendon_Press 1993 Reprinted 2005 BULLET John_M_Rist_Plotinus The_Road to Reality_Cambridge_Cambridge_University Press 1967 BULLET Phê_bình bằng tiếng Anh BULLET Cinzia_Arruzza_Plotinus_Ennead II 5 On_What_Is_Potentially and What_Actually_The_Enneads of Plotinus_Series chỉnh_sửa bởi John_M_Dillon và Andrew_Smith_Parmenides_Publishing 2015 BULLET Michael_Atkinson_Plotinus_Ennead V 1 On the Three_Principal_Hypostases_Oxford 1983 BULLET Kevin_Corrigan_Plotinus_Theory of Matter_Evil_Plato_Aristotle and Alexander of Aphrodisias II 4 II 5 III 6 I 8 Leiden 1996 BULLET John_N_Deck_Nature Contemplation and the One_A_Study in the Philosophy of Plotinus_University of Toronto_Press 1967 Paul_Brunton_Philosophical_Foundation 1991 BULLET John_M_Dillon_H J Blumenthal_Plotinus_Ennead_IV 3 4 29 Problems_Concerning the Soul_The_Enneads of Plotinus_Series chỉnh_sửa bởi John_M_Dillon và Andrew_Smith_Parmenides_Publishing 2015 BULLET Eyjólfur_K_Emilsson_Steven K Strange_Plotinus_Ennead_VI 4 VI 5 On the Presence of Being_One and the Same_Everywhere as a Whole_The_Enneads of Plotinus_Series chỉnh_sửa bởi John_M_Dillon và Andrew_Smith_Parmenides_Publishing 2015 BULLET Barrie_Fleet_Plotinus_Ennead III 6 On the Impassivity of the Bodiless_Oxford 1995 BULLET Barrie_Fleet_Plotinus_Ennead IV 8 On the Descent of the Soul into Bodies_The_Enneads of Plotinus_Series chỉnh_sửa bởi John_M_Dillon và Andrew_Smith_Parmenides_Publishing 2012 BULLET Lloyd_P_Gerson_Plotinus Ennead_V 5 That the Intelligibles are not External to the Intellect and on the Good_The_Enneads of Plotinus_Series chỉnh_sửa bởi John_M_Dillon và Andrew_Smith_Parmenides_Publishing 2013 BULLET Gary_M_Gurtler_SJ Plotinus_Ennead_IV 4 30 45 IV 5 Problems_Concerning the Soul_The_Enneads of Plotinus_Series chỉnh_sửa bởi John_M_Dillon và Andrew_Smith_Parmenides_Publishing 2015 BULLET W Helleman_Elgersma_Soul_Sisters A Commentary on Enneads_IV 3 27 1 8 of Plotinus_Amsterdam 1980 BULLET James_Luchte_Early_Greek Thought_Before the Dawn_London_Bloomsbury_Publishing 2011 BULLET Kieran_McGroarty_Plotinus on Eudaimonia_A_Commentary on Ennead I 4 Oxford 2006 BULLET P A Meijer_Plotinus on the Good or the One_VI 9 Amsterdam 1992 BULLET H Oosthout_Modes of Knowledge and the Transcendental_An_Introduction to Plotinus_Ennead_V 3 Amsterdam 1991 BULLET J Wilberding_Plotinus_Cosmology_A study of Ennead II 1 40 Oxford 2006 BULLET A M Wolters_Plotinus on Eros eNN III 5 Amsterdam 1972 BULLET Sách của chủ_nghĩa tân_Plato_BULLET_Robert_M Berchman_From_Philo to Origen_Middle_Platonism in Transition_Chico_Scholars_Press 1984 BULLET Frederick_Copleston_A_History of Philosophy_Vol 1 Part 2 BULLET P Merlan_Greek_Philosophy from Plato to Plotinus in A H Armstrong ed The_Cambridge_History of Later_Greek and Early_Medieval_Philosophy_Cambridge 1967 BULLET Pauliina_Remes_Neoplatonism_Ancient Philosophies_University of California_Press 2008 BULLET Thomas_Taylor_The fragments that remain of the lost writings of Proclus surnamed the Platonic successor London 1825 Selene_Books tái_bản 1987 BULLET Richard_T_Wallis_Neoplatonism and Gnosticism_University of Oklahoma 1984 và BULLET Nghiên_cứu về công_trình của Plotinus_BULLET_R_B Harris ed Neoplatonism and Indian_Thought_Albany 1982 BULLET Giannis_Stamatellos_Plotinus and the Presocratics_A_Philosophical_Study of Presocratic_Influences in Plotinus_Enneads_Albany 2008 BULLET N Joseph_Torchia_Plotinus_Tolma and the Descent of Being_New_York_Peter Lang 1993 BULLET Antonia_Tripolitis_The_Doctrine of the Soul in the thought of Plotinus and Origen_Libra_Publishers 1978 BULLET M F Wagner ed Neoplatonism and Nature_Studies in Plotinus_Enneads_Albany 2002 Liên_kết ngoài BULLET Văn_bản Enneads_BULLET_Greek original page scans of Adolf_Kirchhoff s 1856 Teubner edition với tiếng Anh hoàn_chỉnh và tiếng Pháp từng phần BULLET Chuyển_ngữ tiếng Anh trực_tuyến BULLET The_Internet_Classics_Archive of MIT The_Six_Enneads chuyển_ngữ bởi Stephen_MacKenna và B S Page_BULLET_On the Intelligible_Beauty translated by Thomas_Taylor_Ennead_V viii see also the Catalog of other books which include Porphyry_Plotinus biographer TTS Catalog_BULLET_Philosophy_Archive An_Essay on the Beautiful chuyển_ngữ bởi Thomas_Taylor 1917 BULLET On the First_Good and the Other_Goods_Ennead 1 7 chuyển_ngữ bởi Eric_S_Fallick 2011 BULLET On_Dialectic_Ennead 1 3 chuyển_ngữ bởi Eric_S_Fallick 2015 BULLET Bách_khoa_toàn_thư BULLET Tiểu_sử BULLET In_English bởi Richard_Dufour_BULLET_In French bởi Pierre_Thillet_BULLET_Plotinus Criticism of Aristotle s Categories_Enneads_VI 1 3 với ghi_chú
Plotinus