Vịt_Laysan_Vịt_Laysan hay mòng_két Laysan danh_pháp hai phần Anas laysanensis là một loài chim trong họ Vịt_Anatidae_Đây là loài đặc_hữu của quần_đảo Tây_Bắc_Hawaii và được đánh_giá là loài thuỷ_cầm bản_địa quý_hiếm nhất của Hoa_Kỳ Phân_loại Vịt_Laysan được Lionel_Walter_Rothschild đặt cho danh_pháp khoa_học là Anas laysanensis vào năm 1892 dựa theo tên của đảo Laysan một trong các đảo của quần_đảo Tây_Bắc_Hawaii_Loài vịt này là một thành_viên của nhánh vịt cổ xanh trong nhóm vịt mò có sự khác_thường cả về mặt di_truyền và tập_tính Các nghiên_cứu mới cho rằng vịt Laysan tiến_hoá từ một loài vịt_trời xuất_thân từ miền đông châu_Á thuộc Nam_bán_cầu chứ không phải từ vịt cổ xanh Anas platyrhynchos như quan_niệm của các tài_liệu cũ Mô_tả Vịt_Laysan có chiều dài cơ_thể từ đến lông có màu nâu với mắt cánh có màu từ xanh lá cây_xanh_dương sáng đến màu tím viền quanh mắt là vùng lông màu trắng Vịt trống có mỏ màu xanh dương xanh lá cây trong khi vịt mái có mỏ xỉn màu vàng nâu Loài này có tuổi_thọ đến mười_hai năm trong môi_trường hoang_dã và mười_tám năm trong môi_trường nuôi nhốt Tập_tính Kiếm_ăn Vịt_Laysan đi bộ và chạy đều tốt đai_chậu thích_nghi với hoạt_động kiếm_ăn trên mặt_đất Nhờ chiếc cổ vươn dài và mỏ gần mặt_đất nên vịt có_thể chạy dọc theo các bãi bùn và nhanh_chóng há mỏ đớp lấy đám ruồi Neoscatella sexnotata Ngoài_ra vịt còn lội tìm động_vật không xương_sống tảo lá cây và hạt cây dọc các vùng nước nông ven hồ hay trên cạn Trong ngày và đặc_biệt là trong mùa sinh_sản vịt thích ẩn mình trong đám cỏ và cây_bụi để tránh các loài chim săn mồi như cốc biển Loài này thích ra ngoài tìm thức_ăn từ lúc chạng_vạng cho tới bình_minh Sinh_sản Vịt_Laysan cặp đôi với nhau vào mùa thu và bắt_đầu làm tổ vào mùa xuân Chim mái dựng một cái tổ được che_chắn kĩ dưới đám cây rậm_rạp Tổ chim nông có dạng chiếc bát ăn trong đó lót đầy cỏ khô và lông chim Vịt đẻ mỗi lứa khoảng bốn đến sáu quả trứng màu ngà nhợt_nhạt trong khoảng tháng 4 đến tháng 8 Vịt con sớm phát_triển và có khả_năng tự kiếm_ăn chỉ hai ngày sau khi nở nhưng vẫn được vịt mẹ bảo_vệ ấp_ủ và dẫn đến_nơi có thức_ăn trong khoảng từ 40 đến 60 ngày đầu Bảo_tồn Suy_giảm đến bờ tuyệt_chủng Sự sụt_giảm số_lượng cá_thể vịt Laysan bắt_đầu trong khoảng thời_gian từ 1000 đến 1600 năm về trước cùng lúc với sự di_dân của người Polynesia cùng các động_vật_có_vú săn mồi đi kèm đến quần_đảo Hawaii_Cho đến năm 1860 thì loài vịt này biến mất khỏi tất_cả các đảo Hawaii ngoại_trừ đảo Laysan khả_năng cao nhất là vì bị chuột ngoại_lai ăn thịt Tương_tự như nhiều loài sinh_vật sống trên các đảo biệt_lập vịt Laysan tiến_hoá trong một môi_trường mà ở đó thiếu_vắng các loài động_vật_có_vú săn mồi từ đó chúng thiếu khả_năng phòng_vệ trước các loài đi săn ngoại_lai như con_người chuột_cống lợn_rừng và cầy lỏn Ví_dụ vịt Laysan có nhiều khả_năng sẽ đứng im thay_vì chạy hay bay đi khi chúng bị giật_mình phản_xạ này tuy thích_hợp để phòng_vệ các loài săn mồi trên không bản_địa Hawai i nhưng vô_dụng khi đối_phó với các loài săn mồi trên mặt_đất Mặc_dù có_thể bay nhưng vịt Laysan không phân_tán ra nhiều đảo Vịt_Laysan tìm nơi trú_ngụ trên đảo Laysan nơi không bị chuột xâm_hại trong phần_lớn thời_gian của thế_kỉ 19 và khi đó không_gian sinh_tồn của vịt thuộc diện nhỏ nhất so với tất_cả các loài vịt khác trên thế_giới chỉ 415 ha Năm 1909 Khu bảo_tồn quần_đảo Hawaii_Hawaiian_Islands_Reservation thành_lập và đảo Laysan nằm dưới sự bảo_vệ của liên_bang Tuy_nhiên nạn phá_hoại thảm_thực_vật trên đảo do thỏ nhà ngoại_lai gây ra đã đẩy vịt Laysan đến bên bờ vực tuyệt_chủng vào năm 1912 khi số cá_thể chạm mốc thấp nhất trong lịch_sử với chỉ bảy con trưởng_thành và năm con non Dill_Bryan 1912 Phục_hồi Sau khi thỏ nhà hoặc bị chết đói hoặc bị các nhà sinh_học loại_bỏ khỏi đảo vào năm 1923 thì vịt Laysan bắt_đầu phục_hồi số_lượng và đạt mức 500 cá_thể vào năm 1957 Warner 1963 Moulton_Weller 1984 Năm 1966 Quốc_hội Hoa_Kỳ thông_qua Đạo_luật Bảo_tồn Sinh_vật Nguy_cấp Năm 1967 vịt Laysan được xếp vào nhóm các sinh_vật nguy_cấp và được bảo_vệ bởi liên_bang Tuy_vậy tình_thế nút thắt_cổ chai về số_lượng cá_thể lại diễn ra như trường_hợp năm 1993 khi nạn hạn_hán và thiếu_hụt thức_ăn do hiện_tượng El_Niño gây ra đã làm giảm số_lượng vịt xuống khoảng còn 100 Kể từ năm 1998 người ta tiến_hành chọn mẫu một số_lượng vịt nhất_định rồi gắn vòng đeo chân hoặc bộ truyền tín_hiệu radio cho chúng nhằm giám_sát tình_trạng sinh_sản và sinh_tồn Kết_quả thu được cho thấy chỉ có 30 số vịt con trên đảo Laysan có_thể sống_sót đến khi đủ_lông_đủ_cánh Vào tháng 10 năm 2004 và 2005 42 cá_thể vịt Laysan được đưa đến rạn san_hô vòng Midway trong một nỗ_lực chung giữa Cục Khảo_sát Địa_chất và Cục Hoang_dã và Cá_Hoa_Kỳ nhằm khôi_phục quần_thể vịt thứ hai trong thiên_nhiên Việc_làm này góp_phần giảm bớt nguy_cơ tuyệt_chủng vịt Laysan trong trường_hợp xảy ra thảm_hoạ vì có ít khả_năng các thiên_tai như hạn_hán bão sóng_thần dịch_bệnh như cúm_gia_cầm hay sự xâm_nhập của các loài cây và động_vật ngoại_lai sẽ tấn_công cả hai rạn san_hô vòng cùng một lúc Quần_thể vịt trên các đảo thuộc rạn san_hô vòng Midway đã phát_triển nhanh_chóng khi số_lượng cá_thể tăng gấp đôi chỉ trong vòng hai năm đầu_tiên Đầu tháng 1 năm 2007 có 100 chú vịt sống trên đảo Sand và đảo East thuộc rạn vòng Midway_Các nhà_nghiên_cứu giám_sát số vịt tại Midway đã nhận thấy rằng vịt nơi đây sinh_sản sớm hơn và đẻ nhiều trứng hơn so với đồng_loại trên đảo Laysan_Điều này gợi_ý rằng nguồn thức_ăn và môi_trường sống dồi_dào trên các đảo Midway đã kích_thích vịt Laysan sinh_sản nhiều hơn Tham_khảo Thư_mục BULLET Xem nội_dung BULLET Xem nội_dung
Vịt_Laysan