Crespi d Adda_Crespi d Adda là một làng lịch_sử ở Capriate_San_Gervasio_Lombardy miền Bắc_Ý_Đây là một khu định_cư lịch_sử và là ví_dụ nổi_bật về một thị_trấn công_sở thế_kỷ 19 đầu thế_kỷ 20 được xây_dựng ở châu_Âu và Bắc_Mỹ bởi các nhà công_nghiệp nhằm đáp_ứng các nhu_cầu của người lao_động Địa_điểm này vẫn còn nguyên_vẹn và được sử_dụng một phần cho các mục_đích công_nghiệp mặc_dù điều_kiện kinh_tế và xã_hội thay_đổi đang đe_doạ đến sự tồn_tại của nó Năm 1995 nó được UNESCO liệt_kê vào danh_sách Di_sản thế_giới Lịch_sử Năm 1869 Cristoforo_Benigno_Crespi một người sản_xuất dệt_may đến từ Busto_Arsizio đã mua một thung_lũng dài 1 km giữa hai con sông Brembo và Adda phía nam của Capriate với ý_định xây_dựng một nhà_máy sợi bông bên bờ sông Adda_Ông đã giới_thiệu các quy_trình kéo sợi dệt hiện_đại và hoàn_thiện nhất trong số các nhà_máy sợi của mình Sau đó một nhà_máy thuỷ_điện ở Trezzo sull Adda trên sông Adda được xây_dựng chỉ cách đó vài km vào năm 1906 nhằm phục_vụ cho công_việc sản_xuất sợi bông Khu định_cư được xây_dựng năm 1878 bên cạnh nhà_máy sợi và được cung_cấp các dịch_vụ xã_hội như phòng_khám sức_khoẻ trường_học nhà_hát nghĩa_trang nhà_nguyện và nhà_thờ Cả ngôi làng và nhà_máy được chiếu sáng bởi hệ_thống đèn_điện khiến nó trở_thành làng đầu_tiên tại Ý có ánh_sáng công_cộng hiện_đại Nhà ở của công_nhân lấy cảm_hứng từ nước Anh nằm dọc theo những con đường song_song với nhà_máy về phía đông Một con đường rợp bóng cây ngăn_cách khu sản_xuất với khu dân_cư Ngoài nhà_máy sợi ban_đầu là tác_phẩm của kiến_trúc_sư Angelo_Colla thì toàn_bộ ngôi làng được kiến_trúc_sư Ernesto_Pirovano thiết_kế Trong khoảng 50 năm dưới sự giúp_sức của kỹ_sư Pietro_Brunati_Pirovano điều_hành việc xây_dựng ngôi làng Năm 1889 con trai của Cristoforo là Silvio_Benigno_Crespi bắt_đầu làm_việc trong nhà_máy với tư_cách là giám_đốc sau khi dành thời_gian ở Oldham_Anh_Các ngôi nhà với sân vườn được thiết_kế và áp_dụng vào năm 1892 để tạo ra sự hài_hoà và tránh xung_đột công_nghiệp Đến năm 1929 cuộc khủng_hoảng_kinh_tế thế_giới và chính_sách tài_khoá của Phát_xít Ý dẫn đến việc gia_đình Crespi buộc phải bán đi toàn_bộ các nhà_máy sợi cho STI một doanh_nghiệp dệt_may của Ý Sau đó nơi đây thuộc sở_hữu lần_lượt của các công_ty Rossarl e Varzi vào năm 1970 sau đó là Legler đã bán đi hầu_hết các ngôi nhà Cuối_cùng nó nằm trong tay tập_đoàn công_nghiệp Polli nhưng số người lao_động đã giảm hẳn xuống chỉ còn khoảng 600 người so với 3 200 trong thời_kỳ hoàng_kim Năm 2004 các nhà_máy ở đây đã ngưng sản_xuất Xem thêm BULLET Mô_hình làng BULLET New_Lanark_BULLET_Các nhà_máy ở thung_lũng Derwent
Crespi d ' Adda