Tái_Phong_Tái_Phong chữ Hán_載灃 bính âm Zài_Fēng 12 tháng 2 năm 1883 3 tháng 2 năm 1951 Ái_Tân_Giác_La biểu tự Bá_Hàm_伯涵 hiệu Tĩnh_Vân_靜雲 vãn niên tự hiệu Thư Phích_書癖 lại cải tên họ Tải_Tĩnh_Vân_載靜雲 thường được gọi là Hoà_Thạc_Thuần_Thân vương 和碩醇親王 được biết đến trong lịch_sử Trung_Quốc với tư_cách là Nhiếp_Chính vương cuối_cùng của nhà Thanh_Với cương_vị Nhiếp_Chính vương ông cũng là người cai_trị thực_tế trong thời_kì của con trai ông là Tuyên_Thống_Đế_Phổ Nghi trong thời_gian từ năm 1908 đến khi bị Long_Dụ_Thái hậu bãi_nhiệm vào năm 1912 Trong lịch_sử Đại_Thanh ông cùng Đa_Nhĩ_Cổn là hai vị Thân_vương hiếm_hoi có được tước_vị Nhiếp_Chính vương toàn_quyền nhiếp_chính cho một Hoàng_đế Thân_thế Nhiếp_Chính vương Tái_Phong sinh ngày 5 tháng 1 âm_lịch năm Quang_Tự thứ 9 1883 là con trai thứ 5 của Thuần_Hiền_Thân vương Dịch_Hoàn và là thứ hai nếu chỉ tính những người sống đến tuổi trưởng_thành Thân_mẫu của ông là Trắc_Phúc tấn Lưu_Giai thị tên Thuý_Nghiên con gái Ngũ_phẩm Điển vệ Lưu_Đức_Khánh_刘德庆 phục_vụ trong phủ Thuần_Thân vương trước khi trở_thành thiếp của cha_ông Bà vốn là người Hán với họ là Lưu thị sau khi trở_thành thiếp của Thuần_Hiền_Thân vương Dịch_Hoàn thì cải thành họ Mãn_Châu là Lưu_Giai thị 劉佳氏_Năm_Đồng_Trị thứ 13 1875 Đồng Trị_Đế băng_hà khi mới 18 tuổi Anh của ông là Tái_Điềm được Từ_An_Thái hậu và Từ Hi_Thái hậu chọn làm người thừa_kế ngai_vàng tức_là Thanh_Đức_Tông_Quang Tự Hoàng_đế Thuần_Thân vương Dịch_Hoàn trở_thành cha của Đương_kim Hoàng_đế cho_nên ông có địa_vị và ảnh_hưởng lớn trong triều_đình nhà Thanh dù Từ Hi_Thái hậu luôn lấy lý_do ông là sinh phụ của Hoàng_đế mà hạn_chế quyền hành Sau sự_kiện Giáp_Thân dịch xu Thuần_Thân vương Dịch_Hoàn được Từ Hi_Thái hậu tin_tưởng giao cho chức_vị Quân_cơ đại_thần trong Quân_cơ xứ với lý_do là sinh phụ của Hoàng_đế cũng bởi một phần vì bởi Phúc tấn của ông mẹ ruột của Quang_Tự_Đế là Uyển_Trinh vốn là em_gái của Từ Hi_Thái hậu Sự_nghiệp Tập tước Thuần vương 1891 1908 Tháng_giêng năm Quang_Tự thứ 16 1891 Dịch_Hoàn qua_đời Tái_Phong lúc này mới tám tuổi ngay_lập_tức được tập tước Thuần_Thân vương 醇親王_Trong phong_trào Nghĩa Hoà_Đoàn năm 1900 khi quân_đội của Liên_quân tám nước chiếm_đóng Bắc_Kinh_Phúc tấn sắp cưới của ông đã tự_vẫn để không rơi vào tay kẻ_thù Năm Quang_Tự thứ 27 1901 tháng_giêng thụ chức Duyệt_binh Đại_thần chuyển đến Tây_An_Tháng 5 thụ chức Đầu đẳng Chuyên sứ thay_mặt triều_đình nhà Thanh tới Đức cáo_lỗi về việc Công_sứ Đức tại Bắc_Kinh_Nam tước Clemens von Ketteler bị sát_hại năm 1900 Tháng 6 ông rời khỏi nước Đức bằng đường_biển và có cuộc hội_kiến Hoàng_đế Wilhelm_II tại Berlin vào tháng 8 cùng năm Ông cũng đi du_lịch châu_Âu trước khi trở về Trung_Quốc và trở_thành Hoàng_thân đầu_tiên của nhà Thanh được xuất_dương Từ Hi_Thái hậu hài_lòng với sứ_mệnh của Tái_Phong ở nước Đức vì tương_truyền ông là đã không quỳ xuống hành_lễ với Wilhelm II mặc cho người Đức ép_buộc Tuy_nhiên ngược_lại ở Trung_Quốc việc quỳ gối trước mặt Hoàng_đế là điều bắt_buộc với các công_sứ nước_ngoài vì mọi phái_đoàn ngoại_giao đều được coi là phái_đoàn triều_cống Ông trở_thành người được bảo_hộ của các cường_quốc ngoại_quốc uy_tín của ông tăng lên nhanh_chóng trong triều_đình năm Quang_Tự thứ 33 1907 thụ chức Quân_cơ Đại_thần thượng học_tập Hành_tẩu năm Quang_Tự thứ 34 1908 nhậm_chức Quân_cơ Đại_thần Nhận thấy địa_vị của ông trong triều_đình ngày_một vững_chắc Từ Hi_Thái hậu luôn cảnh_giác và muốn ràng_buộc ông Năm Quang_Tự thứ 28 1902 bà đã lệnh cho Tái_Phong kết_hôn với Ấu_Lan con gái của Vinh_Lộc một đại_thần thủ_cựu trung_thành với Từ Hi_Vinh_Lộc đóng vai_trò quyết_định trong việc đàn_áp Mậu_Tuất_Chính biến và giam_cầm Hoàng_đế Quang_Tự_Tái_Phong rất ghét ông ta tuy_nhiên để bảo_toàn danh_dự ông buộc phải chấp_nhận cuộc hôn_nhân này để Từ Hi không còn xem ông như một mối đe_doạ Vì_vậy sau_này Phổ_Nghi con trai đầu của Tái_Phong được xem_xét để lập làm tự_quân Ấu_Lan còn sinh Phổ_Kiệt và ba con gái là Uẩn_Anh_Uẩn_Hoà và Uẩn_Dĩnh_Nhiếp_Chính vương 1908 1911 Năm Quang_Tự thứ 34 1908 tháng 10 Quang_Tự_Đế băng_hà Từ Hi_Thái hoàng Thái_hậu hậu ban chỉ_dụ lập con trưởng của Thuần_Thân vương Tái_Phong là Phổ_Nghi lên_ngôi Hoàng_đế đổi niên_hiệu là Tuyên_Thống mệnh Thuần_Thân vương Tái_Phong làm Nhiếp_Chính vương 摄政王 mệnh Giám_quốc có toàn_quyền quản_lý triều_chính cùng Long_Dụ_Thái hậu quản_lý trong_ngoài triều_đình Ngày hôm sau Thái hoàng Thái_hậu băng Sau khi có được quyền_lực việc đầu_tiên mà Tái_Phong làm đó là trừng_phạt thống_soái quân Bắc_Dương_Viên_Thế Khải bởi_vì_Viên đã phản_bội Quang_Tự_Đế và hỗ_trợ Vinh_Lộc trong cuộc Chính_biến Mậu_Tuất_Có tin_đồn rằng Quang_Tự_Đế mất vì bị Khánh_Thân vương Dịch_Khuông và Viên đầu_độc nên nhiều người muốn giết Viên tuy_nhiên nếu Viên chết thì quân Bắc_Dương sẽ nổi_loạn nên Long_Dụ_Thái hậu bãi_miễn quan tước của Viên cho về Hà_Nam dưỡng_bệnh Trong khoảng thời_gian nhiếp_chính Tái_Phong dự_định thực_hiện những cải_cách kinh_tế chính_trị được khởi_xướng sau phong_trào Nghĩa Hoà_Đoàn kết_thúc năm 1901 tuy_nhiên ông bị giằng xế bởi phe bảo_thủ của quan_lại người Mãn và phe cải_cách của các quan_lại người Hán_Triều đình dự_kiến lập_hiến vào năm 1916 và bắt_đầu từ ngày 5 tháng 2 năm 1909 Tuyên_Thống nguyên_niên các hội_đồng lập_pháp cấp tỉnh và các cuộc bầu_cử cấp địa_phương được thiết_lập trước đó một cuộc bầu_cử tại Thiên_Tân đã diễn ra vào năm 1907 Tới ngày 14 tháng 10 21 hội_đồng lập_pháp cấp tỉnh đã bầu_cử xong Đại_đa_số cử_tri là những người ủng_hộ quân_chủ_lập_hiến Những người cách_mạng nhanh_chóng chiếm lấy các hội_đồng Quốc_hội nhóm_họp tại Bắc_Kinh ngày 3 tháng 10 năm 1910 Tuyên_Thống thứ 2 phải bổ_nhiệm thêm 200 đại_biểu Các tỉnh đề_nghị gửi 98 thành_viên tới Tân_Cương để tổ_chức bầu_cử Tái_Phong chỉ chấp_nhận 96 thành_viên Các đại_biểu quốc_hội kêu_gọi lập_hiến gây sức_ép khiến Tái_Phong phải lùi thời_hạn lập_hiến xuống năm 1913 Cơ_quan Quân_cơ xứ bị bãi_bỏ thay vào đó là một Nội_các mới do Khánh_Thân vương Dịch_Khuông làm Tổng_lý Thủ_tướng được thiết_lập vào ngày 8 tháng 5 năm 1911 Tuyên_Thống thứ 3 Bề_ngoài việc này có_vẻ tiến_bộ nhưng thực_ra là nguyên_tắc Mãn_Hán ngang nhau gần như bị bãi_bỏ vì trong 13 thành_viên Nội_các chỉ có bốn người Hán như_vậy có chín người Mãn mà 7 người là Hoàng_tộc Ngay hôm sau Nội_các mới tuyên_bố quốc_hữu_hoá đường_sắt Nhiều thương_nhân địa_chủ đầu_tư vào ngành đường_sắt nay được tin chỉ được bồi_thường số tiền bằng một phần tư số vốn của họ Điều này đã khiến giai_cấp tư_sản và nhân_dân căm_phẫn bắt_đầu tiến_hành phong_trào bảo_vệ đường_sắt châm ngòi cho một cuộc cách_mạng Những người cách_mạng hoạt_động phản Thanh ngày_một gia_tăng bằng_chứng là tháng 2 năm Tuyên_Thống thứ 2 1910 Uông_Tinh_Vệ định ám_sát Tái_Phong song không thành Vốn không có thực_tài lại gặp phải giai_đoạn khó_khăn nên sự thiếu kinh_nghiệm chính_trị thiếu quyết_đoán của Tái_Phong càng đấy nhà Thanh đi nhanh tới sự suy_vong Ngày 10 tháng 10 năm 1911 ngày 19 tháng 8 năm Tuyên_Thống thứ 3 cuộc Khởi_nghĩa Vũ_Xương bùng_nổ đánh_dấu sự bắt_đầu của Cách_mạng Tân_Hợi với mục_đích lật_đổ nhà Thanh thành_lập nền cộng_hoà Triều_đình nhà Thanh trong cơn tuyệt_vọng buộc phải triệu_hồi_Viên Thế_Khải đang dưỡng_bệnh ở Hà_Nam về làm Tổng_đốc Lưỡng_Hồ để đàn_áp cách_mạng Ngày 16 tháng 11 Viên Thế_Khải ép nhà Thanh phải phong cho ông ta làm Tổng_lý Nội_các Ngày 6 tháng 12 Tái_Phong từ_chức Giám_quốc Nhiếp_Chính vương trở về phủ Thuần_Thân vương_quyền nhiếp_chính về tay Long_Dụ_Thái hậu Khi ông trở về phủ vào hôm đó ông đã nói Bây_giờ tôi đã trở về nhà và cuối_cùng đã có_thể chăm_sóc được cho các con của tôi Người ta nói rằng Tái_Phong cảm_thấy vô_cùng thanh_thản khi bước ra khỏi nhiệm_sở Cuối đời Sau khi nhà Thanh cáo_chung năm 1911 Tái_Phong vẫn là một nhân_vật khả_kính cả đối_với Quốc_dân đảng và Đảng Cộng_sản bởi họ đánh_giá cao sự tự_nguyện rời bỏ vị_thế đầy quyền_lực và ủng_hộ Trung_Quốc trở_thành một nước cộng_hoà của ông Tổng_thống lâm_thời Trung_Hoa_Dân quốc Tôn_Trung_Sơn đã tiếp_đón ông tại Bắc_Kinh tháng 9 năm 1912 trong đó đã vinh_danh Tái_Phong và sự ủng_hộ mà ông dành cho Trung_Hoa_Dân quốc Sau khi Long_Dụ_Thái hậu mất vào năm 1913 Tái_Phong vẫn quản_lý triều_đình nhỏ của con trai ông Phổ_Nghi cho đến khi Phổ_Nghi bị trục_xuất khỏi Tử_Cấm_Thành vào năm 1924 Năm 1917 quân_phiệt Trương_Huân tuyên_bố phục vị cho Phổ_Nghi và nói rằng Không cho_phép thân_thích của Hoàng_đế tham_chính 不准親貴參政 do_đó vai_trò của Tái_Phong lại bị quên_lãng Tái_Phong sống ở Bắc phủ 北府 tại Bắc_Kinh_Ông dành hầu_hết thời_gian của mình cho việc đọc tân_thư nhất là sách lịch_sử và báo_chí mới xuất_bản Sau năm 1911 ông kết_hôn với người vợ mới là Đặng_Giai thị bà cũng sinh cho ông một_số đứa con nữa Đích_Phúc tấn của ông Ấu_Lan đã tự_sát bằng thuốc_phiện vào năm 1921 vì bị Đoan_Khang_Thái phi trách_mắng vì những hành_vi sai_trái của con trai bà là Phổ_Nghi_Năm 1928 Tái_Phong chuyển đến Thiên_Tân_Ông sống trong tô_giới của Anh và Nhật_Bản Tháng 8 năm 1929 Thiên_Tân bị lụt ông lại chuyển về Bắc phủ Trong chiến_tranh Trung_Nhật ông bày_tỏ lập_trường không ủng_hộ việc thành_lập nhà_nước bù_nhìn Mãn_Châu_Quốc và cố ngăn con trai Phổ_Nghi song không thành Ngày 1 tháng 3 năm 1933 Phổ_Nghi lên làm Hoàng_đế Mãn_Châu_Quốc lấy niên_hiệu Đại_Đồng năm 1934 cải niên_hiệu thành Khang_Đức_Tái_Phong ba lần đến Mãn_Châu thăm con trai nhưng ông luôn từ_chối làm_việc cho nhà_nước này Phổ_Nghi muốn đón cha về sống tại Mãn_Châu_Quốc nhưng Tái_Phong lấy cớ bị ốm để từ_chối và trở về Bắc_Kinh_Khi Quốc dân Cách_mạng quân tái_chiếm Bắc_Kinh từ tay người Nhật_Thị trưởng Bắc_Kinh đã gửi thư cho Tái_Phong ghi_nhận thái_độ của ông trong thời_gian Nhật chiếm_đóng Sau khi cuộc Nội_chiến Trung_Quốc kết_thúc và nước Cộng_hoà Nhân_dân Trung_Hoa thành_lập năm 1949 Tái_Phong nhận được sự quan_tâm lớn từ phía Đảng và Nhà_nước Trung_Quốc Ông đã bán Bắc phủ cho chính_phủ để họ khắc_phục những khó_khăn về tài_chính Ông cũng bán thư_viện và bộ sưu_tập nghệ_thuật của mình cho Đại_học Bắc_Kinh đồng_thời cứu_trợ các nạn_nhân trong trận lụt sông Hoài_Hà diễn ra vào năm 1950 Cuối_cùng Tái_Phong mất ngày 3 tháng 2 năm 1951 tại Bắc_Kinh thọ 67 tuổi Nhiều con_cháu của ông vẫn tiếp_tục sinh_sống tại Bắc_Kinh như con trai thứ của ông Phổ_Nhậm sau đổi tên thành Kim_Hữu_Chi và các con của Phổ_Nhậm là Kim_Dục_Chướng và Kim_Dục_Lam_Họ đã đổi họ Ái_Tân_Giác_La của mình thành họ Trung_Quốc Kim_金 nghĩa_là vàng bởi trong tiếng Mãn_Ái_Tân_Aisin cũng có nghĩa là vàng Gia_đình BULLET Thân_phụ Thuần_Hiền_Thân vương Dịch_Hoàn BULLET Thân_mẫu Thuần_Hiền_Thân vương Trắc phi Lưu_Giai thị tên Thuý_Nghiên_翠妍 con gái Ngũ_phẩm Điển vệ Lưu_Đức_Khánh_刘德庆 BULLET Phối_ngẫu BULLET Chính_thất Ấu_Lan_Qua_Nhĩ Giai thị con gái Vinh_Lộc cưới ngày 2 tháng 2 năm 1902 có hai con trai và ba con gái BULLET Thiếp thất Đặng_Giai thị 鄧佳氏 có hai con trai và bốn con gái Con_cái Tái_Phong có tổng_cộng 11 người con sinh bởi 2 người vợ Năm người con đầu do bà Ấu_Lan sinh Hai con trai và bốn con gái do bà Đặng_Giai thị sinh Tên và tước_hiệu BULLET Tên BULLET Họ Ái_Tân_Giác_La BULLET Tên Tái_Phong_BULLET_Tên tự Bá_Hàm hoặc Diệc_Vân_BULLET_Bút danh Tĩnh_Vân_Về sau đổi thành Thư Tích_BULLET_Tước hiệu BULLET Thuần_Thân vương hay Thuần vương Tái_Phong giữ tước_hiệu này từ năm 1891 tới khi nhà Thanh sụp_đổ năm 1911 BULLET Nhiếp_Chính vương BULLET Tên khác BULLET Tải_Tĩnh_Vân_Tham khảo BULLET Thanh thực lục BULLET Thanh sử cảo
Tái_Phong