Vương tộc Tudor_Triều đại Tudor hoặc Nhà Tudor là một Vương thất châu_Âu có nguồn_gốc từ xứ Wales_Từ năm 1485 đến 1603 Nhà Tudor cai_trị Vương_quốc_Anh và các lãnh_thổ trong đó có Lãnh_địa Ireland về sau là Vương_quốc Ireland Quân_vương khởi_nghiệp của Triều_đại Tudor là Henry_VII một hậu_duệ về phía mẹ của Vương tộc Anh Nhà Lancaster_Sau Chiến_tranh Hoa_Hồng Nhà Lancaster không còn người kế_vị quyền_lực chuyển sang Nhà Tudor_Henry xác_lập uy_tín của ông không_chỉ là một ứng_viên cho những người ủng_hộ truyền_thống Lancaster mà_còn cho những người bất_đồng thuộc phe đối_nghịch Nhà York_Qua chiến_trận ông chiếm được ngai_vàng trở_thành Vua_Henry_VII_Chiến thắng càng vững_chắc hơn sau khi ông kết_hôn với Elizabeth xứ York cuộc hôn_nhân được xem như là biểu_tượng của sự thống_nhất giữa các phe_phái tranh_chấp nay sống chung dưới triều_đại mới Nhà Tudor mở_rộng lãnh_thổ bằng cách sáp_nhập xứ Wales và củng_cố quyền cai_trị trên Vương_quốc Ireland Họ cũng công_bố danh_hiệu truyền_thống Vua nước Pháp dù không ai trong số họ thực_thi quyền này và dù Henry_VIII từng gây_chiến với Pháp để cố đòi lại danh_hiệu ấy Con gái ông Mary I đánh mất danh_hiệu này vĩnh_viễn sau khi để mất Calais về tay người Pháp trong năm 1558 Tổng_cộng Triều_đại Tudor kéo_dài hơn một thế_kỷ với năm quân_vương nếu không kể Jane_Grey thoái_vị sau chín ngày Henry_VIII nối_ngôi Henry_VII là người kế_vị nam_giới duy_nhất còn sống đến tuổi trưởng_thành Năm 1603 Nhà Stuart nắm quyền khi quân vương sau_cùng của Nhà Tudor_Elizabeth_I băng_hà mà không có con Chính những người thuộc Nhà Tudor lại không thích tên Tudor bởi_vì người Tudor đầu_tiên có xuất_thân thấp_hèn do_đó tên Tudor không được sử_dụng nhiều mãi cho đến cuối thế_kỷ 18 Trong thời trị_vì của triều_đại Tudor nước Anh chứng_kiến những biến_động chưa từng xảy ra trước đó Năm quân_vương thuộc Nhà Tudor đã đem đến những thay_đổi triệt_để mà ảnh_hưởng của chúng trên đất_nước này vẫn còn kéo_dài cho đến ngày_nay Kể từ lúc Henry_VII đăng_quang năm 1485 cho đến khi Elizabeth băng_hà năm 1603 định_chế tôn_giáo cũ đã bị xoá_bỏ những khu định_cư ở Tân_Thế_giới được thiết_lập Lực_lượng Hải_quân Hoàng_gia được hình_thành và các cường_quốc truyền_thống ở Âu châu bị thách_thức Xuất_thân Henry_VII của Nhà Tudor về họ mẹ là hậu_duệ của John_Beaufort một trong những con ngoại hôn của Vương_tử John xứ Gaunt_Công tước Lancaster một người con của Edward_III của Anh với người_tình lâu năm của ông Katherine_Swynford_Chính thức thì hậu_duệ con ngoại hôn của Vương thất Anh không có quyền kế_vị nhưng tình_hình trở_nên phức_tạp khi Gaunt và Swynford sau_cùng cũng kết_hôn với nhau vào năm 1396 lúc ấy John_Beaufort đã 25 tuổi Bởi một chỉ_dụ của Giáo_hoàng giáo_hội công_bố Beaufort là con chính_thức nhưng vẫn không được quyền kế_vị Tuy_nhiên nhà Beaufort là đồng_minh thân_cận với các hậu_duệ chính_thức của Gaunt trong cuộc hôn_nhân đầu_tiên vương tộc nhà Lancaster_Cháu gái John_Beaufort_Margaret_Beaufort người có quyền kế_vị kết_hôn với Edmund_Tudor_Edmund_Tudor là con trai quan cận_thần Owen_Tudor với Catherine de Valois_Vương hậu của Vua_Henry_V thuộc nhà Lancaster đồng_thời là mẹ ruột của Henry_VI của Anh Edumund_Tudor là con ngoại hôn dù_vậy nhờ thiện_ý của Vua_Henry_VI mà họ được hưởng tài_sản lớn Ngày 15 tháng 12 năm 1449 Edmund_Tudor trở_thành Bá_tước Richmond rồi kết_hôn với Margaret_Beaufort chắt của John xứ Gaunt tổ_tiên của dòng_họ Lancaster_Edmund mất ngày 3 tháng 11 năm 1456 Ngày 28 tháng 11 năm 1457 Margaret_Beaufort sinh một con trai Henry_Tudor tại Lâu_đài Pembroke_Đó là khởi_đầu của nhà Tudor_Henry_Tudor trải qua thời thơ_ấu tại Lâu_đài Raglan của Bá_tước Pembroke một nhân_vật có nhiều ảnh_hưởng ở xứ York Sau khi Henry_VI và con trai Edward bị giết trong năm 1471 Henry trở_thành trụ_cột của nhà Lancaster_Henry được đưa đến sống ở Brittany thuộc Pháp vì lý_do bảo_toàn tính_mạng khỏi sự dòm_ngó của nhà York mẹ của Henry là phu_nhân Margaret_Beaufort ở lại nước Anh và tái hôn liên_tiếp với các nhà quý_tộc có thế_lực như Henry_Stafford rồi Thomas_Stanley để che_giấu mình khỏi ánh mắt của người_nhà York_Trong lúc thanh_danh của Vua_Richard_III bị suy_giảm Margaret_Beaufort liên_kết với những cư_dân York bất_mãn nhằm thành_lập một liên_minh ủng_hộ con trai của bà Hai năm sau khi Richard_III đăng_quang Henry và Jasper_Tudor dẫn quân đến Thuỷ_lộ Milford_Haven đánh_bại Richard_III trong Trận_Bosworth_Henry_Tudor xưng Vương ngay trong trận chiến trở_thành Vua_Henry_VII của nước Anh Các quân_vương Henry_VII_Quốc vương Henry_VII chấm_dứt cuộc nội chiến_tranh_giành quyền_lực thành_lập Vương_triều Tudor hiện_đại_hoá chính_quyền và luật_pháp nước Anh Mối quan_tâm hàng_đầu của Henry_VII là củng_cố quyền_lực Ngày 18 tháng 1 năm 1486 tại Điện Westminster nhà_vua làm lễ cưới với Elizabeth xứ York_Hai người là anh_em họ đời thứ ba đều là chắt của John of Gaunt_Cuộc hôn_phối đoàn_kết hai gia_tộc đang tranh_chấp với nhau Lancaster và York_Gia huy của Nhà Tudor là hoa_hồng Tudor một sự kết_hợp giữa hoa_hồng trắng của Nhà York với hoa_hồng đỏ của Nhà Lancaster_Bốn người con của Henry và Elizabeth còn sống đến tuổi trưởng_thành là Arthur_Thân vương xứ Wales_Henry_Công tước Richmond_Margaret kết_hôn với James_IV của Scotland và Mary kết_hôn với Louis_XII của Pháp Một trong những mục_tiêu của Henry_VII trong ngoại_giao là củng_cố vương_triều thông_qua các cuộc hôn_nhân Năm 1503 Ông gả con gái mình là Margaret_Tudor cho James_IV của Scotland_Một trăm_năm sau hai vương_quốc_Anh và Scotland thống_nhất khi Elizabeth I quân_vương cuối_cùng của Nhà Tudor băng_hà mà không có con nối_ngôi James_VI của Tô_Cách_Lan hậu_duệ của James_IV và Margaret là người thừa_kế chính_thức trở_thành James I của vương_quốc_Anh thống_nhất Năm 1501 Henry_VII cưới Catherine xứ Aragon cho con trai cả Arthur để lập liên_minh với Quân_chủ Công_giáo của Tây_Ban_Nha Song chỉ bốn tháng sau đám_cưới Arthur qua_đời Henry trở_thành người nối_ngôi Dù đã có được phép miễn_trừ của giáo_hoàng để Henry được phép cưới goá_phụ của anh_trai Henry_VII vẫn chần_chừ Henry_VII không muốn dấn sâu vào chính_trường châu_Âu_Ông chỉ để mình vướng vào hai cuộc_chiến một là vào năm 1489 trong đợt khủng_hoảng Breton và cuộc xâm_lăng Brittany lần kia từ năm 1496 97 nhằm trả_đũa Scotland khi nước này ủng_hộ Perkin_Warbeck và xâm_lấn phía bắc nước Anh Năm 1492 Henry_VII ký hoà_ước với Pháp và do cuộc nổi_loạn năm 1497 ông quyết_định chấm_dứt chiến_tranh với Scotland_Năm 1502 Henry ký hoà_ước với James_IV dọn đường cho cuộc hôn_nhân của James với con gái ông Margaret_Một mối quan_tâm khác của Henry_VII là tìm cách gia_tăng ngân_sách hoàng_gia Trong thời trị_vì của Henry_VII_Anh trở_thành một trong những quốc_gia giàu_có nhất Âu châu Ngày 21 tháng 4 năm 1509 Henry_VII mất vì bệnh lao_phổi để lại cho con trai Henry_VIII một triều_chính ổn_định một chính_phủ linh_hoạt một đất_nước phồn_vinh và đoàn_kết Henry_VIII_Là một trong những quân_vương nổi_tiếng nhất trong lịch_sử nước Anh Henry_VIII kết_hôn sáu lần cắt đứt quan_hệ với giáo_hoàng ở Rô ma thành_lập Giáo_hội Anh và khởi_xướng cuộc cải_cách tôn_giáo Ngày 11 tháng 6 năm 1509 Tân_vương Henry_VIII kết_hôn với Catherine xứ Aragon Vào ngày 24 tháng 6 cùng năm Quốc_vương và Vương hậu cùng đăng_quang tại Điện Westminster_Lúc đầu Henry chẳng mấy quan_tâm đến chính sự nhưng buông mình chìm_đắm trong cuộc_sống xa_hoa và dành đam_mê cho các môn thể_thao Song hai năm sau nhà_vua khởi quan_tâm đến các chiến_lược_quân_sự rồi chăm_chú vào triều_chính Thời trẻ tuổi Henry là người lịch_thiệp nhã_nhặn trong các cuộc tranh_luận và thường tìm_kiếm sự đồng_thuận hơn là thích ra_lệnh được nhiều người xem như là một quân_vương hào_phóng nhân_hậu và dễ gần Tuy_nhiên hình_ảnh của nhà_vua lúc về già lại khác hẳn béo phì xốc_nổi và tàn_độc Catherine không_thể có con trai như Henry mong_đợi con gái đầu chết lưu thai kế_tiếp là một con trai chết chỉ 52 ngày sau khi chào_đời Lại thêm một đứa bé chết lưu thai trước khi Mary ra_đời năm 1516 Không có con trai để nối_ngôi và sự chênh_lệch tuổi_tác Vương hậu lớn hơn nhà_vua sáu tuổi Henry sai Hồng y Thomas_Wolsey đến Rome để thuyết_phục Giáo_hoàng cho_phép huỷ hôn thời ấy ly_dị đồng_nghĩa với huỷ hôn Song do áp_lực dữ_dội từ cháu của Catherine_Charles_V_Hoàng đế Thánh chế La_Mã nhân_vật quyền_lực nhất châu_Âu thời bấy_giờ Giáo_hoàng phải từ_chối yêu_cầu này Quốc_hội Anh ban_hành luật cắt đứt quan_hệ với Công_giáo La_Mã tuyên_bố nhà_vua là Lãnh_đạo Tối_cao của Giáo_hội Anh Tân_Tổng_Giám_mục Canterbury_Thomas_Cranmer tuyên_bố huỷ_bỏ cuộc hôn_nhân của Henry với Catherine_Henry_VIII sau đó cưới Anne_Boleyn_Ngày 7 tháng 9 năm 1533 Anne hạ sinh một con gái Elizabeth đặt theo tên của bà nội Tháng 5 năm 1536 Anne bị bắt giam bị gán cho những tội_danh như phản_quốc phù_thuỷ và loạn_luân dẫn đến cuộc xử_tử bà cùng năm ấy Không lâu sau Henry_VIII kết_hôn lần thứ ba lần này với Jane_Seymour_Năm 1537 Jane sinh một con trai người sẽ kế_vị Henry_VIII để trở_thành Vua_Edward_VI_Mười hai ngày sau khi sinh Jane qua_đời Henry_VIII bị suy_sụp dữ_dội Cùng lúc ấy Thomas_Cromwell thành_công trong nỗ_lực thống_nhất Anh và xứ Wales_Năm 1540 do sự sắp_đặt của Cromwell_Henry kết_hôn với Anne xứ Cleves con gái của một công_tước Tin_Lành người Đức Cuộc hôn_nhân chỉ kéo_dài 7 tháng do nhà_vua không thích nhan_sắc của Vương hậu Với sự đồng_ý của Anne_Henry quyết_định huỷ hôn Ngày 28 tháng 7 năm 1540 Cromwell bị chém đầu Cũng sau đó Anne sống cả đời như một trinh_nữ và không lấy ai nữa Ngay sau đó Henry lại tái hôn Lần cưới vợ thứ năm của Henry là với Catherine_Howard cháu gái của Thomas_Howard_Công tước Norfolk_Howard hi_vọng Catherine sẽ thuyết_phục Henry đem nước Anh trở_lại với Công_giáo Henry gọi Catherine là bông hồng không gai nhưng hôn_nhân này là một thất_bại Catherine dan_díu với Thomas_Culpeper một cận_thần của Henry_Catherine bị xử_tử ngày 13 tháng 2 năm 1542 vì bị gán tội ngoại_tình Năm 1543 Henry kết_hôn với Catherine_Parr một tín_hữu Kháng_Cách_Bà suýt bị cầm_tù vì cố giới_thiệu với Henry giáo_lý Lutheran khi chăm_sóc nhà_vua trên giường_bệnh Catherine_Parr giúp Henry hoà_giải với hai cô con gái Mary và Elizabeth_Bà cũng tạo_lập một mối quan_hệ tốt_đẹp với thái_tử Edward_Trong khi đó Edward hấp_thụ nền giáo_dục Kháng_Cách từ những giáo_thụ như Giám_mục Richard_Cox_John_Belmain và Sir_John_Cheke_Những phụ_nữ có nhiệm_vụ chăm_sóc Edward như Blanche_Herbert_Lady_Troy đều là tín_hữu Kháng_Cách_Mặc dù động_lực chính thúc_đẩy mọi hoạt_động của Henry là vì quyền_lợi của vương_triều và những tham_vọng cá_nhân và dù chưa bao_giờ chối_bỏ các giáo_lý căn_bản của Giáo_hội Công_giáo thời trị_vì của Henry đã tạo nên bước_ngoặt quan_trọng trong lịch_sử vương_quyền_Anh Quyết_định của Henry tách khỏi Rô ma trong những năm 1533 1534 đã có hệ_quả lâu_dài trên dòng_chảy lịch_sử và không_chỉ giới_hạn trong những năm trị_vì của triều_đại Tudor không_chỉ là yếu_tố thúc_đẩy tiến_trình chuyển_đổi nước Anh trở_thành một cường_quốc mà_còn tước bỏ quyền_lực chính_trị và kinh_tế khỏi giáo_hội để trao cho giới cầm_quyền nước Anh thông_qua việc truất hữu_tài sản và đất_đai của các tu_viện một biện_pháp ngắn_hạn nhưng có hiệu_quả xã_hội lâu_dài Từ 15 tàu_chiến thừa_kế từ vua cha Henry_VIII xây_dựng lực_lượng hải_quân tới năm 1540 được 45 chiếc để có_thể đối_đầu với hải lực của Pháp và Tây_Ban_Nha Henry_VIII có công thiết_lập mạng_lưới bưu_điện quốc_gia phục_vụ Vương thất Tất_cả thị_trấn trong nước đều phải dự_bị ngựa để chuyển_phát thư_tín của triều_đình Đến năm 1635 vua Charles I mở_rộng hệ_thống này cho toàn dân là sự khởi_đầu của mạng_lưới bưu_chính cho đến ngày_nay Trong thời trị_vì của Henry quyền_lợi quốc_gia phát_triển đáng_kể và nhà_vua đã khá thành_công trong nỗ_lực biến nước Anh trở_thành một thế_lực quan_trọng ở châu_Âu dù phải chịu hao tốn nhiều tiền của Henry_VIII băng_hà ngày 28 tháng 1 năm 1547 được an_táng cạnh Jane_Seymour trong Nhà_nguyện St_George tại Lâu_đài Windsor_Edward_VI_Lên ngôi lúc 9 tuổi và băng_hà ở tuổi 15 nhưng thời trị_vì ngắn_ngủi của Edward_VI chứng_kiến một giai_đoạn khai mở trọn_vẹn nền thần_học Tin_Lành ở nước Anh Edward là con của Henry_VIII với người vợ thứ ba Jane_Seymour bà mất chỉ vài ngày sau khi sinh Edward_Là con hợp_pháp duy_nhất của Henry_VIII con của những bà vợ đã ly_dị không được xem là hợp_pháp Edward nối_ngôi cha khi mới chín tuổi Mặc_dù thông mình trước tuổi và được hưởng một nền giáo_dục tinh_hoa Edward không có_thể chất tốt Henry_VIII đã sắp_đặt một hội_đồng nhiếp_chính nhưng Edward_Seymour_Công tước Somerset bác của Edward tiếm_quyền và tự phong Lord_Protector_Somerset và Thomas_Cranmer muốn biến Anh Quốc trở_thành một đất_nước Kháng_Cách_Mùa hè năm 1549 bùng_nổ cuộc nổi_dậy của nông_dân tại West_Country chống lại Sách Cầu_nguyện chung mới vừa ban_hành trong khi đó cuộc nổi_dậy ở Norfolk chỉ nhằm phản_kháng những bất_công Cùng lúc Pháp tuyên_chiến với Anh Sau khi trấn_áp cuộc nổi_dậy ở Norfolk_John_Dudley_Bá tước Warwick hạ_bệ cầm_tù rồi xử_tử Somerset_Dudley trở_thành Công_tước Northumberland cai_trị đất_nước Cuộc cải_cách tôn_giáo được đẩy_mạnh Thomas_Cranmer_Tổng_Giám mục Canterbury là người thiết_kế cuộc cải_cách tôn_giáo quảng_bá nền thần_học Kháng_Cách và ban_hành Sách Cầu_nguyện chung năm 1552 vẫn còn sử_dụng cho đến ngày_nay Edward trở bệnh Northumberland thuyết_phục nhà_vua ban_hành luật kế_vị mới tuyên_bố Mary là bất_hợp_pháp và truyền ngôi cho Lady_Jane_Grey con dâu của Northumberland_Jane_Grey là chắt của Henry_VII_Chín ngày sau khi lên_ngôi Jane_Grey bị lật_đổ rồi bị hành_quyết sau bốn tháng giam_giữ Mary con gái của Henry_VIII với người vợ đầu Catherine of Aragon trở_thành Nữ_vương nước Anh Mary I_Là_Nữ vương đầu_tiên của nước Anh Mary I bị gọi là Mary khát_máu vì đã bách hại người Kháng_Cách trong nỗ_lực không thành cố phục_hồi Công_giáo trên đất_nước này Mary_Tudor là con gái của Henry_VIII và Catherine xứ Aragon_Thông qua mẹ Công_chúa Catherine của Aragon_Mary là cháu ngoại của Quân_chủ Công_giáo Song vương Fernando II của Aragon và Isabella I của Castilla_Như vậy bà là em họ của Charles_V_Hoàng đế Thánh chế La_Mã một Hoàng_đế quyền_lực ở Châu_Âu và là lãnh_đạo của nhà Habsburg Sau khi Henry huỷ hôn với Catherine_Mary bị xem là người con_hoang do điều_luật hôn_nhân khi ấy lẽ dĩ_nhiên Mary cũng bị tước bỏ danh_hiệu Công_chúa của Vương thất mất đi quyền thừa_kế và đặc_biệt hơn là không được phép gặp cha_mẹ Thời_điểm Catherine qua_đời Mary không được gặp mẹ mình tạo nên nỗi hiềm_khích sâu_sắc giữa Mary với cha bà Vua_Henry_VIII_Tuy nhiên dưới sự tác_động của Vương hậu Jane_Seymour vợ_kế của Henry_VIII_Mary lại làm_lành với vua cha và bà tiếp_tục trở_thành đứa con gái được nhà_vua yêu_quý khi được phép trở về sống trong triều_đình Tudor_Nhẫn nại để có một cuộc_sống tốt hơn Mary bắt_buộc phải tuân theo yêu_cầu của Henry_VIII trong đó có việc phải xem hôn_nhân giữa ông và Catherine đã không còn hợp_lệ và Mary đã phải chấp_nhận những điều_khoản này để đổi lại bà được cung_cấp nữ hầu theo đúng địa_vị của mình cùng với những lãnh_địa lâu_đài được ban bởi Henry_VIII với địa_vị của một Vương nữ Năm 1553 ngày 6 tháng 7 Quốc_vương Edward_VI băng_hà Lo_sợ người chị cả cùng cha khác mẹ lên_ngôi sẽ khiến cho Công_giáo được khôi_phục vì Mary là một tín_đồ Công_giáo Vua_Edward đã viết di_chúc chỉ_định Jane_Grey nối_ngôi Song với sự ủng_hộ của dân_chúng Mary tiến vào London và phế_truất Jane_Năm 1554 sau khi dẹp cuộc nổi_dậy của Sir_Thomas_Wyatt_Mary kết_hôn với Quốc_vương Felipe_II của Tây_Ban_Nha dụng_tâm đem nước Anh trở_lại với Công_giáo và phục_hồi luật chống Anh giáo của phái Kháng_Cách thứ mà Mary xem là tà_giáo ung_nhọt Những động_thái này của Nữ_vương đều không được lòng dân bởi_vì trong nhiều năm chịu cải_cách của hai cha_con Henry_VIII và Edward_VI dân_chúng Anh đã xem Anh giáo là chính_thống Bên cạnh đó dân Anh không tin_cậy Phillip vì ông là Quốc_vương của Tây_Ban_Nha hơn_nữa nhiều người ở Anh đang hưởng lợi nhờ chính_sách của Henry_VIII giải_thể các tu_viện cũng như thu_hồi đất_đai và tài_sản của giáo_hội Trong vòng 3 năm hàng trăm người Kháng_Cách bị đem lên giàn thiêu Lại thêm thất_bại trong chiến_tranh khiến nước Anh mất Calais về tay người Pháp trong tháng 1 năm 1558 Không con_cái bệnh_tật hành_hạ và bị Philip bỏ_rơi Mary băng_hà ngày 17 tháng 11 năm 1558 sau 3 năm trị_vì Người em_gái khác mẹ cũng là con gái của Anne_Boleyn_Elizabeth_Tudor trở_thành người kế_vị ngai_vàng của nhà Tudor_Elizabeth_I_Elizabeth I là một trong những quân_vương vĩ_đại nhất của nước Anh có_lẽ là người vĩ_đại nhất Hải_quân của Nữ_vương đánh_bại Armada của Tây_Ban_Nha và cứu nước Anh khỏi hoạ xâm_lăng Nữ_vương củng_cố đức_tin Tin_Lành và xây_dựng đất_nước trở_thành một quốc_gia độc_lập và hùng_cường Elizabeth_Tudor con gái của Anne_Boleyn đã đem nước Anh trở_lại với đức_tin Kháng_Cách nhưng Nữ_vương không áp_đặt một chính_sách tôn_giáo nghiêm_nhặt tuyên_bố rằng bà không muốn săm_soi vào linh_hồn của thần_dân Bà quyết_định không kết_hôn bởi_vì bà muốn nước Anh không bị các gia_tộc nước_ngoài chi_phối cũng như muốn tránh sự phân_hoá nội_bộ vì những tranh_chấp có_thể xảy ra liên_quan đến cuộc hôn_nhân của bà Khi còn trẻ Elizabeth có một tuổi_thơ đầy khó_khăn Chứng_kiến mẹ bà bị xử_tử theo lệnh của cha Elizabeth cũng như người chị Mary đều bị tước bỏ quyền kế_vị Lúc bà được sinh ra Vua_Henry_VIII đã thất_vọng khi nghe tin đó là con gái bởi_vì thời_điểm ấy nhà_vua khao_khát có một con trai để duy_trì dòng_tộc Tudor_Khi mới 2 tuổi rưỡi mẹ của Elizabeth bị chém đầu để cưới Jane_Seymour và sau đó nhà_vua tước bỏ danh_hiệu Công_chúa của Elizabeth y_hệt việc_làm với Mary_Tudor_Bà bị bỏ_rơi cho đến khi người vợ cuối_cùng của Henry_VIII là Catherine_Parr nhận chăm_sóc Dưới sự bảo_hộ của Catherine công_nương Elizabeth được hưởng một nền giáo_dục tốt nhất cũng như được học_giả của Đại_học Cambridge_Roger_Ascham huấn_luyện kỹ_năng nói trước công_chúng Năm 13 tuổi Elizabeth đến sống với mẹ_kế Catherine_Parr Sau khi Henry_VIII mất em_trai bà là Edward kế_vị Đến khi Edward băng_hà năm 1553 chị cô Mary I lên_ngôi Nữ_vương Mary tiến_hành một cuộc thanh_trừng đẫm máu nhằm loại_bỏ người Kháng_Cách Sau một cuộc nổi_dậy chống lại dự_tính của Mary kết_hôn với Philip của Tây_Ban_Nha Elizabeth bị nghi_ngờ có dính_líu giam_giữ trong Tháp Luân_Đôn rồi đưa về quản_thúc ở Woodstock_Oxfordshire Sau khi Mary mất Elizabeth 25 tuổi lên_ngôi Thừa_hưởng một đất_nước tan_tác vì tranh_chấp tôn_giáo Nữ_vương biết rằng cần phải có sự ủng_hộ của thần_dân Bà củng_cố Giáo_hội Anh trở_thành người lãnh_đạo tối_cao của giáo_hội ban_hành Sách Cầu_nguyện chung và phổ_biến Kinh_Thánh bản tiếng Anh Chống lại áp_lực của Quốc_hội Elizabeth không chịu kết_hôn nói rằng phúc_lợi của đất_nước chứ không phải hôn_nhân là ưu_tiên của bà Thời trị_vì của Elizabeth cũng là thời_kỳ hoàng_kim của nền kịch_nghệ Anh Luật được ban_hành nhằm khuyến_khích nghệ_sĩ tham_gia các đoàn lưu_diễn lúc đầu trong các kho vựa về sau trong những hí_viện Nữ_vương thích xem kịch Đoàn kịch của Lord_Chamberlain rất được yêu thích trong thập_niên 1590 có sự tham_gia của Shakespeare_Viễn_kiến của Nữ_vương vượt quá biên_giới châu_Âu nhằm mở_rộng giao_thương và gia_tăng ngân_khố quốc_gia Năm 15809 Francis_Drake là người Anh đầu_tiên đi vòng_quanh thế_giới bằng thuyền Tám năm sau Sir_Walter_Raleigh với 100 thuỷ_thủ thiết_lập một khu thuộc địa ở bờ biển phía đông Bắc_Mỹ đặt tên Virginia nhằm vinh_danh Elizabeth_Nữ vương Đồng_trinh Vì bà chưa từng kết_hôn vấn_đề kế_vị của Elizabeth gây tranh_cãi lớn đương_thời Mary_Stuart em họ của Elizabeth một giáo_dân Công_giáo âm_mưu lật_đổ bà để có được ngai_vàng Sau nhiều tháng chần_chừ vì không muốn xử_tử một người thuộc vương tộc Anh Nữ_vương Elizabeth buộc phải đồng_ý để Mary bị xử chém đầu Giáo_hoàng thúc_giục Philip của Tây_Ban_Nha cất_quân xâm_lấn nước Anh Philip cử hạm_đội lừng_danh Armada_Tây_Ban_Nha tấn_công Anh Tin quyết sẽ bảo_vệ được vương_quyền cùng gìn_giữ nước Anh khỏi ảnh_hưởng của Rô ma Nữ_vương nói với binh_lính rằng bà sẽ chiến_đấu bên cạnh họ Đụng_độ với hải lực Anh tại eo_biển Manche rồi bị gió mạnh đánh dạt lên Bắc_Hải_Armada rút về Tây_Ban_Nha chỉ còn một_nửa trong số 130 tàu_chiến lúc xuất_quân Elizabeth băng_hà năm 69 tuổi Thần_dân than_khóc Nữ_vương hàng ngàn người đổ ra đường_phố London tiễn_đưa bà trên lộ_trình đến_nơi an_táng trong Điện Westminster_Elizabeth là quân_vương cuối_cùng của nhà Tudor_James_VI của Scotland được tôn làm vua thống_nhất Scotland với nước Anh Nhà Tudor cai_trị nước Anh được 118 năm Xem thêm BULLET Nhà Bourbon_BULLET_Nhà_Habsburg BULLET Nhà York_BULLET_Nhà_Lancaster Chú_thích Tham_khảo BULLET The_Wars of the Roses peace and conflict in fifteenth century England_BULLET_This realm of England 1399 to 1688 Đọc thêm BULLET Black_J_B_The Reign of Elizabeth 1558 1603 2nd ed 1958 survey by leading scholar online edition BULLET Bridgen_Susan 2001 New_Worlds_Lost_Worlds The_Rule of the Tudors 1485 1603 BULLET Cunningham_Sean_Henry_VII 2007 BULLET Garvin_Katharine ed The_Great_Tudors_E P Dutton and Co_Inc 1935 ISBN 0 8414 4503 6 BULLET Edwards_Philip_The_Making of the Modern_English_State 1460 1660 2004 BULLET Guy_John_The_Tudors A Very_Short_Introduction 2010 BULLET Guy_John_Tudor_England 1990 BULLET Kinney_Arthur_F and David_W_Swain_Tudor England_An_Encyclopedia_Garland 2001 ISBN 0 8153 0793 4 BULLET Loades_David_Intrigue and Treason_The_Tudor_Court 1547 1558 Pearson_Education_Limited 2004 ISBN 0 631 17163 0 BULLET Loades_David_M_The Reign of Mary_Tudor_Politics_Government Religion in England 1553 58 1991 BULLET MacCaffrey_Wallace_T_Elizabeth I 1993 BULLET Mackie_J_D_The Earlier_Tudors 1485 1558 1952 BULLET Neale_J_E_Queen Elizabeth I_A_Biography 1934 BULLET Scarisbrick_J_J_Henry VIII 1968 BULLET Tittler_Robert and Norman_Jones_A_Companion to Tudor_Britain_Blackwell_Publishing 2004 ISBN 0 631 23618 X BULLET Wagner_John_A_Historical Dictionary of the Elizabethan_World_Britain_Ireland Europe and America 1999 online edition Liên_kết ngoài BULLET Tudor_Dynasty_World_History Database_BULLET_History lectures essays and lectures by John_Guy_BULLET_Tudor treasures from The_National_Archives_BULLET Tudor_Place_BULLET_Tudor History_BULLET_The_Tudors on the official website of the British monarchy BULLET on the official website of the British monarchy BULLET Tudor_History_BULLET_The Tudor delusion an article in The_Times_Literary_Supplement by Clifford_S_L_Davies arguing that we are wrong even to talk about the Tudors ngày 11 tháng 6 năm 2008 BULLET The_Family_Tree of the Tudors and the Stuarts in Pictures
Vương tộc Tudor