Dien_Del_Dien_Del 15 tháng 5 năm 1932 13 tháng 2 năm 2013 là một tướng_lĩnh Campuchia từng chỉ_huy những cuộc hành_quân tham_chiến trong chiến_tranh Việt_Nam tại Campuchia và cuộc nội_chiến Campuchia ban_đầu là một vị tướng trong quân_đội Cộng_hoà Khmer 1970 1975 và sau đó là lãnh_đạo lực_lượng du_kích Mặt_trận Giải_phóng Dân_tộc Nhân_dân Khmer_KPNLF chiến_đấu chống lại sự chiếm_đóng của Việt_Nam 1979 1992 Tiểu_sử Binh_nghiệp Dien_Del sinh ra trong một gia_đình dân_tộc_thiểu_số Khmer_Krom vào năm 1932 tại Sóc_Trăng Việt_Nam Từ năm 1946 đến 1952 ông theo học tại trường Lycée_Sisowath ở Phnôm_Pênh sau đó gia_nhập quân_đội thuộc_địa Pháp ở Campuchia Từ năm 1953 đến 1956 ông giữ chức đại_đội trưởng Tiểu_đoàn 6 đóng tại Kampong_Speu_Ông đến Phnôm_Pênh vào năm 1957 và là thành_viên của Phòng G 1 Sở_chỉ_huy Lực_lượng_Vũ_trang Hoàng_gia Khmer_FARK_Từ năm 1959 đến 1960 ông vào học Trường Quân_chính Pháp tại Montpelier_Pháp_Ông trở_lại Campuchia vào năm 1961 và được giao chức Phó trưởng phòng G 1 Sở_chỉ_huy Quân_lực Hoàng_gia Khmer_Năm 1962 ông gia nhập Bộ Tổng_tham_mưu Quân_lực Hoàng_gia Khmer và được thăng cấp thiếu_tá kiêm tiểu_đoàn trưởng Tiểu_đoàn 24 Xung_kích vào năm 1964 Cộng_hoà Khmer_Năm 1970 ông được thăng cấp trung_tá trong Quân_lực Quốc_gia Khmer_FANK và giữ chức lữ_đoàn trưởng Lữ_đoàn 2 ở Prey_Sar gần Phnôm_Pênh_Cũng trong thời_gian này ông đã tham_gia vào_cuộc di_tản của lực_lượng Campuchia từ các vị_trí dọc theo quốc Lộ 19 tại Việt_Nam với sự giúp_đỡ của quân_đội Mỹ Năm 1971 ông được nâng lên cấp_bậc đại_tá trong Bộ_Tư_lệnh Liên_đoàn 2 bao_gồm Lữ_đoàn số 2 và hai lữ_đoàn khác Đơn_vị của ông đã tham_gia vào chiến_dịch Chenla_II đầy thảm_khốc một nỗ_lực nhằm khai_thông tuyến quốc_lộ 6 tại tỉnh Kampong_Thom vào năm 1971 Sau_này ông đã được gửi đến học tại Bộ_Tư_lệnh tối_cao Quân_lực Việt_Nam Cộng_hoà tại Sài_Gòn Ông trở_lại Campuchia vào tháng Giêng năm 1972 và được thăng cấp chuẩn_tướng trong Bộ_Tư_lệnh Sư_đoàn 2 Tháng 5 năm 1974 ông được bổ_nhiệm làm Tỉnh_trưởng và Tư_lệnh Địa_phương quân tỉnh Kandal_Trong suốt những tháng đầu năm 1975 ông giám_sát việc phòng_thủ Phnôm_Pênh và đài Radio của Khmer_Đỏ tưởng thuật rằng vào ngày 20 tháng 2 ông đã bị_thương nặng trong khi chiến_đấu tại Dei_Eth_Vào tháng 4 phụ_trách việc phòng_thủ cầu Monivong lối vào chính vào Phnôm_Pênh qua sông Bassac_Khi lực_lượng Khmer_Đỏ tiến vào thành_phố vào ngày 17 tháng 4 ông đã bay trên chiếc trực_thăng cuối_cùng đến căn_cứ không_quân Utapao ở Thái_Lan Ông bị giam_giữ trong một trại tị_nạn cho đến tháng 5 năm 1975 về sau được thả và sang định_cư tại Mỹ ở Alexandria_Virginia với vợ và con_cái Lãnh_đạo KPNLF Tháng 5 năm 1977 ông đã bay đến Paris và giúp_đỡ tổ_chức một nhóm chính_trị hợp_tác với các lực_lượng kháng_chiến không cộng_sản dưới quyền cựu Thủ_tướng Son_Sann_Ngày 1 tháng 2 năm 1979 Dien_Del bay đến Thái_Lan thành_lập Lực_lượng_Vũ_Trang Giải_phóng Dân_tộc Nhân_dân Khmer_KPNLAF_Nguon_Pythoureth quyết_định đi từ trại này sang trại khác thuyết_phục các nhà_lãnh_đạo địa_phương về sự cần_thiết của việc thống_nhất Đến giữa năm 1979 KPNLAF bao_gồm khoảng 1600 quân Ngày 9 tháng 10 năm 1979 nhóm này sẽ trở_thành Mặt_trận Giải_phóng Dân_tộc Nhân_dân Khmer_KPNLF dưới quyền Son_Sann và Tướng Dien_Del được bổ_nhiệm làm trưởng Bộ Tổng_tham_mưu Phong_trào kháng_chiến Vào tháng 1 năm 1981 Tướng Dien_Del thành_lập một chương_trình đào_tạo sĩ_quan tại trại tị_nạn Ban Sangae_Ngay sau khi Tướng Sak_Sutsakhan từ Mỹ về Thái_Lan Từng là cựu Bộ_trưởng Bộ Quốc_phòng dưới thời Sihanouk và quyền Tổng_thống Cộng_hoà Khmer trong những ngày cuối_cùng nổi_tiếng vì tính quyết_đoán và liêm_khiết thêm vào tính hợp_pháp của KPNLF Xung_đột nội_bộ KPNLF Trong cuộc tấn_công mùa khô của Việt_Nam diễn ra từ năm 1984 1985 KPNLF báo_cáo bị mất gần 1 3 lực_lượng từ 12 000 đến 15 000 quân trong trận chiến và thông_qua đào_ngũ Sự thất_bại này được đổ lỗi cho Son_Sann vì lấy cớ can_thiệp trong các vấn_đề quân_sự đặc_biệt là miễn_cưỡng hợp_tác với các lực_lượng của Sihanouk làm trầm_trọng xung_đột thêm lâu_dài trong nội_bộ KPNLF Tháng 12 năm 1985 một_số nhà_lãnh_đạo KPNLF đã công_bố thành_lập Uỷ_ban lâm_thời cứu_tế Trung_ương sẽ trở_thành cơ_quan điều_hành mới của KPNLF Các thành_viên chủ_chốt của nhóm bao_gồm Tướng Sak_Sutsakhan_Tướng_Dien Del_Abdul_Gaffar_Peang Meth_Hing_Kunthon và cựu Thủ_tướng Huy_Kanthoul_Son_Sann phản_đối với sự hình_thành của một Uỷ_ban Bộ_Tư_lệnh quân_sự mới dưới quyền Tướng Prum_Vith_Ông cho biết rằng Tướng Sak sẽ vẫn là Tổng_tư_lệnh của Bộ_Chỉ_huy Liên_quân thành_lập vào tháng 1 năm 1986 được tin là nhằm nhân_nhượng với các nhóm bất_đồng chính_kiến Theo sự thoả_hiệp đã làm_việc thông_qua một bên thứ ba Tướng Sak đã giành lại sự kiểm_soát lực_lượng_vũ_trang vào tháng 3 năm 1986 Đến tháng 7 Tướng Dien lui về tạm_thời trong một thiền viện Sau khi rũ bỏ áo sư tăng vào cuối năm 1986 Tướng Dien tiếp_tục giữ chức Phó Tổng tư_lệnh chỉ_đạo các cuộc hành_quân chiến_đấu chống lại Việt_Nam cho đến khi họ chính_thức rút khỏi Campuchia vào năm 1989 Tướng Dien chủ_trì giải_ngũ lực_lượng_vũ_trang KPNLF vào tháng 2 năm 1992 sau đó ông trở về Campuchia tham_gia hoạt_động chính_trị mới Vương_quốc Campuchia tái_lập Năm 1994 ông được bổ_nhiệm Tổng_Thanh_tra Bộ Tổng_tham_mưu Lực_lượng_Vũ_trang Hoàng_gia và đến năm 1998 ông được bầu vào Hội_đồng Lập_pháp Quốc_gia trong vai_trò là thành_viên của FUNCINPEC Vào năm 2000 Dien_Del trở_thành chủ_tịch Uỷ_ban Nội_vụ Quốc_phòng Điều_tra và Giám_sát của Quốc_hội Ông tiếp_tục đóng một vai_trò nổi_bật như là cố_vấn cho Chính_phủ Campuchia hiện_nay Nhận_xét Là một sĩ_quan và một nhà_lãnh_đạo Tướng Dien rất được sự kính_trọng từ cấp trên đồng_nghiệp và thuộc_cấp và các nhà quan_sát khác Nhà_báo Henry_Kamm và Jon_Swain đã tận_mắt chứng_kiến ông trong các trận chiến_đấu nhiều lần và ngưỡng_mộ phong_thái kiểm_soát bình_tĩnh Tướng Dien_Del có_lẽ là vị tướng giỏi nhất trong quân_đội một người đàn_ông với niềm vui_vẻ lấp_lánh trong ánh mắt cái nhìn oai_vệ trong bộ_đồ rằn_ri cùng khẩu súng_lục ở bên hông và nói rằng ông sẽ chiến_đấu đến người cuối_cùng Cựu đại_tá Lực_lượng đặc_biệt Jim_Morris đã phát_hiện ra ông là một chiến_lược_gia có hiểu_biết khi quan_sát các cuộc hành_quân của Tướng Dien trong các cuộc tấn_công của Việt_Nam năm 1985 Dien_Del sử_dụng các đơn_vị lực_lượng chính của mình một_cách khôn_ngoan để bảo_vệ các khu định_cư KPNLF Liên_kết ngoài BULLET Sebastian_Strangio_Revisiting_Lon Nol s Cambodia_A look back at Lon_Nol s ill fated gamble on democracy in Cambodia_The_Phnom_Penh Post ngày 18 tháng 3 năm 2010
Dien_Del