Quân_đoàn I Việt_Nam Cộng_hoà Quân_đoàn I là ins ins một đơn_vị cấp Quân_đoàn được tổ_chức hỗn_hợp gồm cả Hải_Lục Không quân Đây là Quân_đoàn thành_lập đầu_tiên vào năm 1957 và là một trong bốn Quân đoàn chủ_lực của Quân_lực Việt_Nam Cộng_hoà Trong thời_gian tồn_tại của mình Quân_đoàn I có nhiệm_vụ kiểm_soát địa_bàn gồm 5 tỉnh phía Bắc lãnh_thổ Việt_Nam Cộng_hoà giáp vùng lãnh_thổ miền Bắc Việt_Nam do Chính_quyền Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà kiểm_soát ranh_giới đệm danh_nghĩa là Khu_phi_quân_sự Vĩ_tuyến 17 Đầu tháng 3 năm 1975 sau khi chiếm được quyền kiểm_soát các tỉnh Cao_nguyên thuộc Quân_khu 2 của Việt_Nam Cộng_hoà chỉ trong vòng 25 ngày lực_lượng Quân_đội nhân_dân Việt_Nam và Quân Giải_phóng miền Nam Việt_Nam lần_lượt chiếm Huế Đà_Nẵng đánh tan lực_lượng của Quân_đoàn I cùng các đơn_vị Tổng trừ_bị tăng_cường tại đây Các đơn_vị còn lại của Quân_đoàn I rút_lui vội_vã về phía Nam và được sáp_nhập vào Quân_đoàn III để lập phòng_tuyến Phan_Rang_Quân đoàn I chính_thức bị tan_rã Lịch_sử hình_thành Tiền_thân của Vùng I chiến_thuật là Đệ nhị Quân_khu được thành_lập ngày 1 tháng 7 năm 1952 là một trong 4 Quân_khu của Quân_đội Quốc_gia Việt_Nam Vùng kiểm_soát của Đệ nhị Quân_khu tương_ứng với vùng Trung_phần Việt_Nam từ Bình_Thuận trở ra Thanh_Hoá Tư_lệnh đầu_tiên là Trung_tá Nguyễn_Ngọc_Lễ_Năm 1954 địa_bàn các Quân_khu được điều_chỉnh lại trong đó Đệ nhị Quân_khu điều_chỉnh chỉ còn phần lãnh_thổ Trung_Việt kể từ ranh_giới phía bắc tỉnh Quảng_Ngãi trở lên Sau khi Chính_thể Việt_Nam Cộng_hoà chính_thức thành_lập ngày 26 tháng 10 năm 1956 toàn_bộ lãnh_thổ Nam Việt_Nam do Việt_Nam Cộng_hoà kiểm_soát được chia thành 6 Quân_khu Vùng lãnh_thổ phía Bắc tương_ứng với Trung_phần thuộc Đệ nhị Quân_khu gồm các tỉnh Quảng_Trị Thừa_Thiên_Quảng_Nam Quảng_Tín_Quảng_Ngãi và Thị_xã Đà_Nẵng Tư_lệnh đầu_tiên của Đệ nhị Quân_khu thời Việt_Nam Cộng_hoà là Thiếu_tướng Thái_Quang_Hoàng_Quân đoàn I được thành_lập ngày 1 tháng 6 năm 1957 tại Đà_Nẵng với nòng_cốt là Sư_đoàn 1 và Sư_đoàn 2 Dã_chiến do Trung_tướng Thái_Quang_Hoàng kiêm Tư_lệnh đầu_tiên Địa_bàn kiểm_soát của Quân_đoàn I hoàn_toàn trùng_lắp với địa_bàn của Đệ nhị Quân_khu Cuối năm 1961 các Quân_khu được cải_tổ thành các Vùng chiến_thuật trừ Quân_khu Thủ_đô đổi thành Biệt khu Thủ_đô Đệ nhị Quân_khu được cải_tổ thành Vùng 1 chiến_thuật từ đó có danh_hiệu liên_hợp Quân_đoàn I và Vùng 1 chiến_thuật Địa_bàn của Vùng 1 được tổ_chức thành các Khu chiến_thuật Khu 11 chiến_thuật gồm 2 tỉnh Quảng_Trị Thừa_Thiên_Khu 12 chiến_thuật gồm 2 tỉnh Quảng_Tín_Quảng_Ngãi và Đặc_khu Quảng_Đà gồm tỉnh Quảng_Nam và Thị_xã Đà_Nẵng Các tỉnh cũng được tổ_chức về mặt Quân_sự thành các Tiểu_khu chiến_thuật đứng đầu là một sĩ_quan cấp Đại_tá hoặc Trung_tá với chức_danh Tỉnh_trưởng hoặc Thị_trưởng kiêm Tiểu_khu trưởng trực_tiếp chỉ_huy và điều_động các đơn_vị Địa_phương quân và các Chi_khu trong đó có các Trung_đội Nghĩa_quân Quân_số của mỗi Tiểu_khu tương_đương với quân_số từ một đến hai Trung_đoàn Bộ_binh nhưng về mặt trang_bị không bằng các đơn_vị chủ_lực Vì_vậy khi cần_thiết sẽ được sự hỗ_trợ của các Sư_đoàn Bộ_binh Do_đó khi phối_hợp tác_chiến Tiểu_khu trưởng dưới quyền của Tư_lệnh Sư_đoàn Từ Biến_cố Phật_giáo 1963 đến Biến_động miền Trung 1965 Tháng 5 năm 1963 nổ sự_kiện Phật đản 1963 tại Huế_Chính phủ Ngô_Đình_Diệm sau những biện_pháp xoa_dịu không hiệu_quả đã quyết_liệt dùng những biện_pháp cứng_rắn huy_động lực_lượng cảnh_sát và quân_đội để trấn_áp phong_trào Phật_giáo Tư_lệnh Quân_đoàn I và Vùng 1 chiến_thuật bấy_giờ là Thiếu_tướng Lê_Văn_Nghiêm vì không chấp_nhận dùng quân_đội để đàn_áp những cuộc biểu_tình bất_bạo_động của Phật_tử miền Trung ngày 16 tháng 9 năm 1963 nên bị triệu_hồi về Sài_Gòn đặt dưới quyền sử_dụng của Bộ Tổng_Tham_mưu Quan_chức cao_cấp nhất của chính_phủ Việt_Nam Cộng_hoà tại Miền Trung bấy_giờ là Hồ_Đắc_Khương_Đại biểu chính_phủ ở Trung_nguyên Trung_phần cũng bị triệu_hồi Thiếu_tướng Đỗ_Cao_Trí_Tư lệnh Sư_đoàn 1 bộ_binh được bổ_nhiệm thay_thế Thiếu_tướng Nghiêm_Một tháng sau cuộc đảo_chính ngày 12 tháng 12 dưới áp_lực của Phật_giáo Tướng Đỗ_Cao_Trí và Tướng Nguyễn_Khánh hoán chuyển với nhau chức_vụ Tư_lệnh Quân_đoàn I và Quân_đoàn II Mặc_dù tạm_thời dẹp yên được phong_trào Phật_giáo nhưng mâu_thuẫn chính_trị xã_hội của Việt_Nam Cộng_hoà vẫn tiếp_tục tăng cao dẫn đến cuộc đảo_chính của các tướng_lĩnh quân_đội do tướng Dương_Văn_Minh cầm_đầu tiến_hành Tuy_nhiên chỉ 2 tháng sau Tư_lệnh Quân_đoàn I và Vùng 1 chiến_thuật là tướng Nguyễn_Khánh đã bất_ngờ đưa một_số đơn_vị dưới quyền vào Sài_Gòn thực_hiện cuộc Chỉnh_lý tước quyền các tướng_lĩnh cầm_đầu Hội_đồng Quân_nhân Cách_mạng trở_thành lãnh_đạo tối_cao trên thực_tế của Việt_Nam Cộng_hoà Tuy_vậy tướng Khánh cũng chứng_tỏ ông không đủ năng_lực để ổn_định tình_hình dù ông đã cố_gắng tìm_kiếm sự ủng_hộ của người Mỹ khi tuyên_bố hoan_nghênh quân Mỹ tham_chiến tại miền Nam_Cuối cùng nhóm tướng trẻ đã hợp_tác truất quyền và đẩy tướng Khánh đi lưu_vong Đến lượt các tướng trẻ lại lao vào tranh_giành quyền hành liên_tiếp gây nhiều binh_biến khiến cho tình_hình Việt_Nam Cộng_hoà không ngừng bị xáo_trộn các phong_trào quần_chúng nhân_dân liên_tiếp nổ ra đòi_hỏi dân_chủ_hoá đất_nước thiết_lập Quốc_hội Lập_hiến trở_lại chính_phủ dân_sự Với việc Chính_phủ Trung_ương cách_chức tướng Nguyễn_Chánh_Thi_Tư lệnh Quân_đoàn I và Vùng I chiến_thuật người công_khai chỉ_trích tướng Nguyễn_Văn_Thiệu_Chủ_tịch Uỷ_ban Lãnh_đạo Quốc_gia còn gọi là Quốc_trưởng và tướng Nguyễn_Cao_Kỳ_Chủ_tịch Uỷ_ban Hành_pháp Trung_ương còn gọi là Thủ_tướng những việc mà ông cho là bất_công tham_nhũng được xem là nguyên_nhân trực_tiếp làm nổ ra cuộc Biến_động Miền Trung năm 1966 Mặc_dù liên_tiếp thay_đổi vị_trí Tư_lệnh Quân_đoàn 4 tướng chỉ trong 3 tháng Lực_lượng Quân_đoàn I với hầu_hết binh_sĩ theo đạo Phật vẫn từ_chối tuân lệnh Chính_phủ Trung_ương đứng về phía những người biểu_tình Trước tình_thế nguy_cơ ly_khai dâng cao Chính_phủ do tướng Nguyễn_Cao_Kỳ làm Thủ_tướng quyết_định dùng lực_lượng Nhảy_dù và Cảnh_sát Dã_chiến trấn_áp biểu_tình Dù Biến_động miền Trung được chấm_dứt nhưng việc Chính_phủ Việt_Nam Cộng_hoà phải dồn sức để ổn_định xã_hội ở thành_phố khiến nỗ_lực chống lại Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà suy_yếu Quân_nhân nhất là quân_nhân Phật_tử ngoài tiền_tuyến không an_tâm chiến_đấu vì hậu_phương xáo_trộn Quân Giải_phóng tổng_tiến_công Tết Mậu_Thân 1968 Từ năm 1959 phía Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà đã tổ_chức tuyến đường Trường_Sơn nhằm tiếp_vận vũ_khí và bổ_sung cán_bộ cho những người Cộng_sản miền Nam Sau khi Quân Giải_phóng miền Nam Việt_Nam được thành_lập Năm 1961 Bộ_Chính_trị và Quân_uỷ_Trung_ương Đảng Lao_động Việt_Nam đã thông_qua kế_hoạch phân_chia Địa_bàn Quân_sự tại miền Nam Việt_Nam_Theo đó trên địa_bàn tương_ứng với Vùng 1 chiến_thuật là các chiến_trường B1 thành_lập 1961 B4 thành_lập 1966 B5 thành_lập 1964 và Quân_khu 5 thành_lập 1961 Về danh_nghĩa các địa_bàn quân_sự này thuộc quyền chỉ_huy của Bộ_tư_lệnh Quân Giải_phóng Miền Nam Việt_Nam trên thực_tế trực_thuộc Bộ_Tổng_tư_lệnh Quân_đội Nhân_dân Việt_Nam chỉ_đạo tác_chiến Về phía chính_phủ Mỹ trước thất_bại của chiến_lược chiến_tranh đặc_biệt Tổng_thống Johnson và các quan_chức chủ_chốt Nhà_Trắng_Lầu_Năm góc Ngũ_giác đài CIA đã tranh_cãi gay_gắt về các giải_pháp của tướng Maxwell_Taylor và một_số người khác đưa ra cuối_cùng đã đi đến thống_nhất quan_điểm là chọn phương_án đổ quân Mỹ vào miền Nam để giữ Chính_quyền Sài_Gòn và để chứng_minh cho nhân_dân Mỹ cho đồng_minh và cho kẻ_thù về hình_ảnh của một nước Mỹ siêu_cường Vào lúc 9 giờ sáng ngày 8 tháng 3 năm 1965 Lữ_đoàn 9 Thuỷ_quân_Lục_chiến Hoa_Kỳ đổ_bộ vào bờ biển Đà_Nẵng đánh_dấu sự khởi_đầu tham_chiến trực_tiếp của quân_đội Mỹ trong Chiến_tranh Việt_Nam Là địa_bàn địa_đầu chiến_tuyến lực_lượng quân Mỹ và đồng_minh tại Vùng 1 chiến_thuật tập_trung những đơn_vị lớn nhất tinh_nhuệ nhất gồm các lực_lượng của Sư_đoàn 3 Thuỷ_quân_Lục_chiến và Quân_đoàn 24 của Hoa_Kỳ Sư_đoàn Mãnh_Hổ và Bạch_Mã của Đại_Hàn Tháng 6 năm 1967 Bộ_Chính_trị và Quân_uỷ_Trung_ương Đảng Lao_động Việt_Nam đã tính_toán một chiến_lược có ý_nghĩa quyết_định tạo bước_ngoặt của cuộc chiến_tranh Phương_án tổng_công_kích tổng_khởi_nghĩa do Bộ Tổng_Tham_mưu soạn_thảo đã được thông_qua sau đó xác_định chiến_trường trọng_điểm là Sài_Gòn Gia_Định Đà_Nẵng Huế hướng phối_hợp chiến_lược quan_trọng là Đường 9 Khe_Sanh_Cụ_thể là cùng với đòn tiến_công của bộ_đội chủ_lực ở hướng phối_hợp chiến_lược đặc_biệt quan_trọng là Đường 9 Khe_Sanh nhằm thu_hút giam chân lực_lượng chiến_lược của địch một đòn tiến_công chiến_lược đánh vào thành_phố thị_xã quy_mô trên toàn Miền Nam kết_hợp với nổi_dậy của quần_chúng các đô_thị và nông_thôn mở_đầu cho tổng_công_kích tổng_khởi_nghĩa lấy chiến_trường chính là Sài_Gòn Gia_Định Đà_Nẵng Huế trọng_điểm là Sài_Gòn Đà_Nẵng Huế và các thành_phố lớn Chiến_dịch Đường 9 Khe_Sanh trước Tết Mậu_Thân 10 ngày Quân giải_phóng sẽ nổ_súng tiến_công vào tập_đoàn_cứ_điểm Khe_Sanh để buộc Mỹ phải chú_ý tập_trung điều lực_lượng chủ_lực ra phía bắc đối_phó tạo điều_kiện để giữ bí_mật hướng trọng_điểm và tiếp_tục chuẩn_bị Trên cơ_sở thông_tin tình_báo phía Mỹ đã đưa ra một_số dự_đoán về cuộc tấn_công tuy_nhiên về chiến_lược cả phía Mỹ lẫn Việt_Nam Cộng_hoà đều bị bất_ngờ cả về thời_gian lẫn quy_mô của cuộc tiến_công Mặc_dù vậy các lực_lượng Quân_đội Mỹ tại hai tỉnh Quảng_Trị Thừa_Thiên vẫn duy_trì trong tình_trạng chiến_đấu đề_phòng các đơn_vị lớn của Quân_đội Nhân_dân và Quân giải_phóng ồ_ạt tập_kích qua vùng giới_tuyến Về phía Việt_Nam Cộng_hoà sự lơ_là thể_hiện rõ hơn khi chỉ có mỗi Sư_đoàn 1 dưới quyền tướng Ngô_Quang Trưởng kịp ban_hành lệnh cấm trại và chuyển sang tình_trạng chiến_đấu khi Sự_kiện Tết Mậu_Thân nổ ra Ngày 1 tháng 7 năm 1970 Vùng 1 chiến_thuật được đổi tên thành Quân_khu 1 Tổ_chức Khu chiến_thuật bị bãi_bỏ Năm 1971 Việt_Nam Cộng_hoà tổ_chức và thực_hiện cuộc hành_quân Lam sơn 719 xuất_phát từ Quân_khu 1 với mục_tiêu là những cơ_sở binh_trạm tiền_phương và hậu_cần của Quân_đội Nhân_dân của Miền Bắc tại vùng Hạ_Lào_Trận chiến cuối_cùng Sau khi Hiệp_định Paris 1973 được ký_kết lực_lượng quân Mỹ và đồng_minh lần_lượt rút khỏi Việt_Nam Viện_trợ bị cắt_giảm Quân_đoàn I sụp_đổ hoàn_toàn trong chiến_dịch Huế Đà_Nẵng của phía Quân_đội Cộng_sản Bắc_Việt thâm_hiểm thực_hiện BULLET Trụ_sở Bộ_Tư_lệnh Quân_đoàn I và Vùng 1 Chiến_thuật đặt tại Trạị Nguyễn_Tri_Phương Đà_Nẵng Sau năm 1975 nơi này là trụ_sở Bộ_Tư_lệnh Quân_khu 5 Quân_đội Nhân_dân Việt_Nam Biên_chế tổ_chức Dưới đây là biên_chế tổ_chức của Quân_đoàn I vào đầu năm 1975 BULLET Bộ_Tư_lệnh Bộ Tham_mưu br Sở An_ninh Quân_đội br Phòng 1 Tổng_Quản trị br Phòng 2 Tình_báo Phòng 3 Tác_chiến br Bộ_chỉ_huy Tiếp_vận br Bộ_chỉ_huy Pháo_binh BULLET Đơn_vị tác_chiến trực_thuộc Sư_đoàn 1 Bộ_binh Trách_nhiệm địa_bàn các tỉnh Thừa_Thiên_Quảng_Nam và Đà_Nẵng br Sư_đoàn 2 Bộ_binh Trách_nhiệm các tỉnh Quảng_Tín và Quảng_Ngãi br Sư_đoàn 3 Bộ_binh Trách_nhiệm địa_bàn tỉnh Quảng_Trị Sau năm 1972 trách_nhiệm địa_bàn Đà_Nẵng br Địa_phương quân và Nghĩa_quân Trách_nhiệm trên địa_bàn của từng Tiểu_khu BULLET Đơn_vị tác_chiến phối_thuộc Sư_đoàn Nhảy_dù br Sư_đoàn Thuỷ_quân_Lục_chiến br Hải_quân Vùng 1 Duyên_hải br Sư_đoàn 1 Không_quân Lữ_đoàn 1 Kỵ_binh br Pháo_binh Quân_khu 1 br Lực_lượng Biệt_động_quân Liên_đoàn 11 12 14 15 BULLET Tiểu_khu Đặc_khu trực_thuộc Tiểu_khu Quảng_Trị Các Chi_khu Quận Cam_Lộ Đông_Hà Gio_Linh Hải_Lăng Hướng_Hoá Mai_Lĩnh_Triệu_Phong và Yếu khu Thị_xã Quảng_Trị br Tiểu_khu Thừa_Thiên_Các_Chi khu Hương_Điền_Hương_Thuỷ Hương_Trà Nam_Hoà_Phong_Điền Phú_Lộc Phú_Thứ_Phú_Vang Quảng_Điền và Yếu khu Thị_xã Huế_Gồm các quận Thành_Nội Tả_Ngạn và Hữu_Ngạn br Tiểu_khu Quảng_Nam Các Chi_khu Duy_Xuyên Đại_Lộc Điện_Bàn Đức_Dục Hiếu_Đức_Hiếu_Nhơn Hoà_Vang Quế_Sơn Thường_Đức và Yếu khu Thị_xã Hội_An br Tiểu_khu Quảng_Tín_Các_Chi khu Hậu_Đức_Hiệp_Đức Lý_Tín_Thăng_Bình Tiên_Phước và Yếu khu Thị_xã Tam_Kỳ br Tiểu_khu Quảng_Ngãi Các Chi_khu Ba_Tơ Bình_Sơn Đức_Phổ Minh_Long Mộ_Đức Nghĩa_Hành Sơn_Hà Sơn_Tịnh Trà_Bồng Tư_Nghĩa và Yếu khu Thị_xã Quảng_Ngãi br Đặc_khu Đà_Nẵng Yếu khu Thị_xã Đà_Nẵng Gồm các quận 1 2 và 3 Tham_khảo BULLET Trần_Ngọc_Thống_Hồ_Đắc_Huân_Lê_Đình Thuỵ 2011 Lược sử Quân_Lực Việt_Nam Cộng_hoà
Quân_đoàn I ( Việt_Nam Cộng_hoà )