Gorno_Badakhshan_Tỉnh tự_trị Gorno_Badakhshan là một tỉnh đồi_núi nằm ở phía đông của Tajikistan Tỉnh nằm trên dãy núi Pamir và chiếm 45 diện_tích đất_đai của đất_nước song lại chỉ chiếm 3 về mặt dân_số Tên tiếng Tajik_Kuhistoni_Badakhshon nay là tên chính_thức của tỉnh biểu_thị ý_nghĩa Badakhshan_Đồi núi tương_đương với Gorno_Badakhshan bắt_nguồn từ Gornîy_Badakhšan_Горный_Бадахшан trong tiếng Nga Lịch_sử Trước năm 1895 khu_vực mà nay là tỉnh Gorno_Badakhshan bao_gồm một_số tiểu quốc bán tự_trị khác nhau như Darwaz_Shughnun_Rushan và Wakhan họ cai_trị những vùng lãnh_thổ mà nay là một phần của tỉnh Gorno_Badakhshan tại Tajikistan và tỉnh Badakhshan tại Afghanistan Khu_vực này từng là nơi Trung_Quốc cùng với đế_quốc Nga và Tiểu vương_quốc Afghanistan tuyên_bố chủ_quyền Thế_lực cai_trị Trung_Quốc lúc bấy_giờ là Nhà Thanh đã tuyên_bố kiểm_soát toàn_bộ dãy núi Pamir song quân Thanh chỉ kiểm_soát được các đèo ở ngay phía đông của trấn Tashkurgan_Trong thập_niên 1890 các chính_quyền Trung_Quốc Nga và Afghanistan đã ký một loạt các thoả_thuận mà trong đó đã phân_chia Badakhshan song Trung_Quốc tiếp_tục tranh_cãi về vấn_đề biên_giới cho đến khi một hiệp_định biên_giới được ký_kết vào năm 2002 giữa họ và chính_phủ Tajikistan Tỉnh tự_trị Gorno_Badakhshan được thành_lập vào tháng 1 năm 1925 Tỉnh gắn liền với CHXHCN Xô_viết Tajikistan sau khi nước cộng_hoà này được thành_lập vào năm 1929 Trong thập_niên 1950 các cư_dân bản_địa của Gorno_Badakhshan bao_gồm nhiều người Pamir đã bị cưỡng_bức di_dời đến tây_nam Tajikistan Gorno_Badakhshan tiếp_nhận một_số lãnh_thổ của tỉnh Gharm khi vùng lãnh_thổ này bị giải_thể vào năm 1955 Khi nội_chiến nổ ra tại Tajikistan vào năm 1992 chính_quyền địa_phương tại Gorno_Badakhshan đã tuyên_bố độc_lập khỏi Cộng_hoà Tajikistan Trong nội_chiến nhiều người Pamir đã trở_thành mục_tiêu của các nhóm kình_địch và Gorno_Badakhshan trở_thành một thành_trì của hoạt_động chống_đối Sau đó chính_quyền Gorno_Badakhshan từ_bỏ lời tuyên_bố độc_lập Gorno_Badakhshan vẫn là một tỉnh tự_trị bên trong thành_phần của Tajikistan Năm 2012 khu_vực đã chứng_kiến một loạt các cuộc đụng_độ giữa quân_đội Tajikistan và các chiến_binh trung_thành với cựu quân_phiệt Tolib_Ayombekov sau khi người này bị buộc_tội giết chết một Thiếu_tướng Uỷ_ban an_ninh quốc_gia Abdullo_Nazarov_Địa lý và hành_chính Huyện Darvoz là mỏ phía tây của tỉnh Tây trung Gorno_Badakhshan chủ_yếu là một loạt các dãy núi phân_cách bởi thung_lũng của các sông đổ vào sông Panj_Các quận được phân_chia tương_ứng với các thung_lũng sông Huyện Murghob chiếm nửa phía đông của tỉnh và phần_lớn là một cao_nguyên hoang_vắng với các ngọn núi cao ở phía tây BULLET Huyện Darvoz cực tây bắc BULLET Huyện Vanj tây bắc BULLET Huyện Rushon tây trung BULLET Huyện Shughnon tây trung BULLET Huyện Roshtqal a tây_nam BULLET Huyện Ishkoshim tây cực nam BULLET Huyện Murghob hai_phần_ba phía đông Gorno_Badakhshan chiếm toàn_bộ phần phía đông của đất_nước và có ranh_giới phía đông giáp với Khu_tự_trị Tân_Cương của Trung_Quốc ở phía tây và nam giáp với tỉnh Badakhshan của Afghanistan và ở phía bắc giáp với tỉnh Osh của Kyrgyzstan Bên trong Tajikistan phần phía tây của tỉnh giáp với Các huyện trực_thuộc Cộng_hoà RRP và mũi tây_nam của tỉnh huyện Darvoz giáp với tỉnh Khatlon_Các ngọn núi cao nhất của Gorno_Badakhshan là Pamirs núi Imeon cổ và ba trong năm đỉnh núi cao trên 7 000 mét tại vùng Trung_Á của Liên_Xô trước_đây nằm trên địa_bàn tỉnh bao_gồm đỉnh Ismail_Samani trước_đây là đỉnh Cộng_sản 7 495 m đỉnh Ibn_Sina trước_đây là đỉnh Lenin 7 134 m trên biên_giới với Kyrgyzstan và đỉnh Korzhenevskaya 7 105 m Nhân_khẩu Dân_số của Gorno_Badakhshan tăng từ 160 900 lên 206 000 giữa hai cuộc điều_tra vào năm 1989 và 2000 Dân_số vào tháng 1 năm 2008 được ước_tính là 218 000 người Theo Uỷ_ban Thống_kê Nhà_nước Tajikistan dân_tộc chính tại Gorno_Badakhshan là người Pamir_Bộ_phận dân_cư còn lại là người Kyrgyz và các sắc_tộc khác Thành_phố lớn nhất tại Gorno_Badakhshan là Khorugh với 29 000 cư_dân ước_tính năm 2008 đô_thị lớn thứ hai là Murghab với khoảng 4 000 cư_dân Gorno_Badakhshan là quê_hương của một_số ngôn_ngữ và phương_ngữ riêng_biệt của nhóm ngôn_ngữ Pamir_Những ngôn_ngữ của nhóm Pamir được nói tại Gorno_Badakshan gồm tiếng Shughni tiếng Rushani tiếng Wakhi tiếng Ishkashimi tiếng Sarikol tiếng Bartangi tiếng Khufi_Yazgulyam và tiếng Oroshani_Tiếng_Vanji trước_đây được nói tại thung_lũng sông Vanj đã biến mất vào thế_kỷ 19 Có một con_số khá lớn những người nói tiếng Kyrgyz tại huyện Murghob_Tiếng_Nga và tiếng Tajik cũng được sử_dụng rộng_rãi trên khắp tỉnh Tôn_giáo chính của Gorno_Badakhshan là Hồi_giáo Shia và tôn_trọng Aga_Khan là điều phổ_biến Giao_thông Chỉ có hai còn đường đi_lại một_cách dễ_dàng kết_nối Gorno_Badakhshan với thế_giới bên ngoài Khorog_Osh và Khorog_Dushanbe và hai đều là phân_đoạn của xa_lộ Pamir_Một phần ba tuyến đường từ Khorog đến Tashkurgan tại Trung_Quốc qua đèo Kulma rất gồ_ghề Gorno_Badakhshan tách_biệt với Gilgit_Baltistan qua một nơi hẹp song gần như không_thể đi qua là hành_lang Wakhan_Con đường khác dẫn từ Khorog đến Wakhan và qua biên_giới Afghanistan Liên_kết ngoài BULLET Bản_đồ khu_vực Gorno_Badakhshan tại Tajikistan
Gorno-Badakhshan