Chiến_dịch tấn_công Smolensk_Roslavl_Chiến dịch tấn_công Smolensk_Roslavl là hoạt_động quân_sự lớn của quân_đội Liên_Xô trong giai_đoạn kết_thúc các chiến_dịch tiến_công trên hướng Smolensk năm 1943 Từ ngày 15 tháng 9 đến ngày 3 tháng 10 năm 1943 Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô đã tiếp_tục phát_huy chiến_quả của Chiến_dịch tấn_công Yelnya_Dorogobuzh đánh thiệt_hại nặng Tập_đoàn_quân 4 và Quân_đoàn xe_tăng 56 trên cánh trái của Tập_đoàn_quân 9 Đức Với sự phối_hợp của Phương_diện_quân Kalinin các tập_đoàn_quân 5 và 31 của Phương_diện_quân Tây đã bẻ gãy sức kháng_cự của Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức tại Yartsevo cụm_cứ_điểm duy_nhất còn lại trên tuyến phòng_thủ thứ nhất của Tập_đoàn_quân 4 Đức Sau khi loại_bỏ nguy_cơ hở sườn phải trên hướng Yartsevo cả tám tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Tây đều đồng_loạt tấn_công đánh_bại 21 sư_đoàn_Đức đẩy_lùi quân Đức về phía Tây từ 150 đến 200 km đánh chiếm Smolensk và Roslavl các cửa_ngõ phía đông của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức tạo_dựng các bàn_đạp quan_trọng trên tuyến sông Dniepr và Pronya phục_vụ cho các chiến_dịch tấn_công quân Đức tại Byelorussia trong năm 1944 Tình_huống mặt_trận Sau Chiến_dịch tấn_công Yelnya_Dorogobuzh các tập_đoàn_quân cận_vệ 10 21 33 10 và 49 Liên_Xô đã tiến đến phòng_tuyến sông Desna chỉ còn cách tuyến Smolensk_Pochinok_Roslavl từ 35 đến 60 km Riêng khu_vực Yartsevo do Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức phòng_thủ các tập_đoàn_quân 31 5 và 68 vẫn chưa vượt qua thượng_nguồn sông Volga và phải dừng lại cách Yartsevo 10 km về phía Đông_Trên cánh Bắc ngày 14 tháng 9 Phương_diện_quân Kalinin đã phát_động Chiến_dịch tấn_công Dukhovshchina_Demidov và ngay trong ngày đầu_tiên đã tiến_quân từ 8 đến 13 km Ở phía Nam ngày 1 tháng 9 Tập_đoàn_quân 50 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 2 từ dải tấn_công của Tập_đoàn_quân 10 đã triển_khai cuộc tấn_công dọc sông Desna mở_màn cho Chiến_dịch tấn_công Bryansk_Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức sau khi bị đánh_bật khỏi Yelnya và Dorogobuzh đang cố_gắng ổn_định tuyến phòng_thủ trên sông Desna_Tuy nhiên sau trận Kursk lực_lượng dự_bị của quân_đội Đức Quốc xã đang vơi cạn dần Nhiều sư_đoàn_Đức được rút từ Pháp Đan_Mạch và Balkan sang đã phải ném vào mặt_trận sông Dniepr để đối_phó với cuộc tiến_công đồng_thời của cả bốn_phương diện quân Liên_Xô đang triển_khai Chiến_dịch giải_phóng tả_ngạn Ukraina Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức gồm các tập_đoàn_quân 16 và 18 sau thất_bại trong Chiến_dịch Tia_Lửa đã phải liên_tiếp chịu các đòn tấn_công tổng_lực của các phương_diện_quân Leningrad_Volkhov và Tây_Bắc_Liên_Xô không_thể còn một sư_đoàn nào rảnh_rỗi để tăng_cường cho hướng trung_tâm mặt_trận Xô_Đức_Phương diện quân Tây được tăng_cường Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 do STAVKA điều từ Phương_diện_quân Kalinin đến ngày 10 tháng 9 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 và Quân_đoàn cơ_giới 5 cũng được củng_cố bổ_sung sau những tổn_thất trong hai chiến_dịch trước đó Mỗi quân_đoàn đã có đủ biên_chế 4 lữ_đoàn xe_tăng và cơ_giới từ 1 đến 2 trung_đoàn pháo_tự_hành cũng các trung_đoàn pháo_binh phòng_không công_binh và các đơn_vị hậu_cần kỹ_thuật đảm_bảo khác Các tập_đoàn_quân bộ_binh đã tổ_chức đủ biên_chế gồm từ 2 đến 3 quân_đoàn bộ_binh và 1 đến 3 sư_đoàn bộ_binh độc_lập Riêng Tập_đoàn_quân 5 chỉ có 4 sư_đoàn bộ_binh đang chờ bổ_sung biên_chế nhưng vẫn phải tiếp_tục nhiệm_vụ đánh chiếm Yartsevo cùng với Tập_đoàn_quân 31 Binh_lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_Phương diện quân Tây tư_lệnh Đại_tướng V D Sokolovsky tham_mưu_trưởng Trung_tướng A P Pokrovskiy_BULLET_Tập đoàn quân 31 do trung_tướng V A Gluzdovskiy chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn bộ_binh 36 và 71 tổng_cộng 6 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 4 trung_đoàn lựu_pháo 2 trung_đoàn pháo chóng tăng 2 trung_đoàn súng_cối 4 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_tăng 42 Trung_đoàn pháo_tự_hành cận_vệ 2 Trung_đoàn cơ_giới 52 BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn công_binh hỗn_hợp 2 tiểu_đoàn công_binh công_trình 2 tiểu_đoàn rà phá mìn BULLET Tập_đoàn_quân 5 do trung_tướng V S Polenov đến tháng 10 năm 1943 và trung_tướng N I Krylov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 207 312 BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn lựu_pháo 1 trung_đoàn pháo chống tăng 1 trung_đoàn súng_cối và 2 trung_đoàn phòng_không BULLET Công_binh 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân 68 do trung_tướng Ye_P_Zhuravlyov chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh các quân_đoàn 45 72 và 81 tổng_cộng 6 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn lựu_pháo 1 trung_đoàn pháo chống tăng 2 trung_đoàn súng_cối và 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Các trung_đoàn pháo_tự_hành 1435 và 1445 BULLET Công_binh 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 do trung_tướng K P Trubnikov đến tháng 9 năm 1943 và trung_tướng A V Sukhomlin chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn cận_vệ 7 15 và 19 tổng_cộng 7 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 2 lữ_đoàn pháo nòng dài 2 lữ_đoàn Katyusha 3 trung_đoàn lựu_pháo 1 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn pháo chống tăng 1 sư_đoàn và 1 trung_đoàn súng_cối 1 sư_đoàn và 3 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_tăng 153 Trung_đoàn xe_tăng 119 BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn và 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân 21 do trung_tướng N I Krylov đến tháng 10 năm 1943 và trung_tướng Ye_P_Zhuravlyov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn 61 69 và sư_đoàn 63 tổng_cộng 7 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn pháo nòng dài 1 trung_đoàn lựu_pháo 2 trung_đoàn súng_cối 1 sư_đoàn và 2 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 gồm 3 lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 lữ_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới 2 trung_đoàn pháo chống tăng 1 trung_đoàn súng_cối và 1 trung_đoàn phòng_không Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 23 các trung_đoàn xe_tăng 248 và cận_vệ 64 các trung_đoàn pháo_tự_hành 1494 và 1830 BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn công_binh hồn hợp 2 tiểu fddoafn công_binh cầu đuwofng và 2 tiểu_đoàn rà phá mìn BULLET Tập_đoàn_quân 33 do trung_tướng V N Gordov chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh các quân_đoàn 65 và 70 4 sư_đoàn các sư_đoàn độc_lập 42 164 173 222 và 290 BULLET Pháo_binh 2 trung_đoàn pháo nòng dài 3 trung_đoàn pháo chống tăng 2 trung_đoàn súng_cối 1 sư_đoàn và 3 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp 2 lữ_đoàn 1 trung_đoàn và 1 tiểu_đoàn xe_tăng 1 trung_đoàn pháo_tự_hành BULLET Công_binh 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân 49 do trung_tướng I T Grishin chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Quân_đoàn 62 2 sư_đoàn các sư_đoàn 277 344 352 và lữ_đoàn 36 BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn lựu_pháo 1 trung_đoàn pháo chống tăng 2 trung_đoàn súng_cối 3 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_tăng 196 và tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới 6 BULLET Công_binh 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân 10 do trung_tướng V S Popov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn 38 và 49 tổng_cộng 6 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn Katyusha 5 trung_đoàn lựu_pháo 3 trung_đoàn pháo chống tăng 2 trung_đoàn súng_cối và 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Tiểu_đoàn 1 trinh_sát cơ_giới BULLET Công_binh 3 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 1 do trung_tướng M M Gromov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Máy_bay_tiêm_kích 4 sư_đoàn BULLET Máy_bay_cường_kích 2 sư_đoàn BULLET Máy_bay ném bom 2 sư_đoàn BULLET Máy_bay vận_tải 5 trung_đoàn BULLET Máy_bay trinh_sát liên_lạc 2 trung_đoàn BULLET Máy_bay cứu_hộ 1 trung_đoàn BULLET Pháo_phòng_không 5 trung_đoàn BULLET Lực_lượng dự_bị trực_thuộc tư_lệnh Phương_diện_quân BULLET Bộ_binh Sư_đoàn bộ_binh Ba_Lan 1 các sư_đoàn bộ_binh xung_kích 152 154 BULLET Kỵ_binh các quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 và 6 6 sư_đoàn kỵ_binh 1 trung_đoàn pháo_tự_hành 2 trung_đoàn pháo chống tăng 4 trung_đoàn súng_cối và 2 trung_đoàn phòng_không BULLET Pháo_binh 1 quân_đoàn và 2 sư_đoàn pháo_binh tầm xa bao_gồm cả Katyusha 1 sư_đoàn súng_cối 120 mm 5 trung_đoàn pháo nòng dài 2 trung_đoàn lựu_pháo 1 lữ_đoàn pháo chống tăng 1 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn súng_cối 81 mm 1 sư_đoàn và 4 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Quân_đoàn cơ_giới 5 gồm 3 lữ_đoàn cơ_giới 1 lữ_đoàn xe_tăng 1 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới 2 trung_đoàn pháo chống tăng 2 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không các lữ_đoàn xe_tăng độc_lập 94 120 213 và cận_vệ 2 các trung_đoàn xe_tăng độc_lập 58 63 161 và 187 các tiểu_đoàn xe_bọc_thép trinh_sát 12 và 41 Theo kế_hoạch đòn đánh chính của Phương_diện_quân Tây sẽ do Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 các tập_đoàn_quân 21 và 33 đảm_nhiệm tiến_công theo hướng Pochinok_Orsha_Mũi_trợ công cánh phải gồm các tập_đoàn_quân 31 5 và 68 sẽ đánh vào Smolensk_Mũi_trợ công cánh trái gồm các tập_đoàn_quân 10 và 49 sẽ đánh vào Roslavl_Riêng các tập_đoàn_quân 5 và 31 có nhiệm phải giải_quyết dứt_điểm cụm phòng_thủ Yartsevo do Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức đóng giữ ngay trong những ngày đầu của chiến_dịch Quân_đội Đức Quốc xã Cụm Tập_đoàn_quân Trung_tâm tư_lệnh thống_chế Günther von Kluge_BULLET_Cánh phải của Tập_đoàn_quân số 4 do thượng_tướng Gotthard_Heinrici chỉ_huy Thành_phần trên mặt_trận gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 39 do tướng Robert_Martinek chỉ_huy Biên_chế gồm có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 25 của tướng Georg_Jauer được điều từ Pháp sang ngày 5 tháng 9 gồm các trung_đoàn xe_tăng 9 146 147 Trung_đoàn pháo_tự_hành 91 các trung_đoàn pháo_binh 87 297 các tiểu_đoàn trinh_sát công_binh kỹ_thuật BULLET Sư_đoàn cơ_giới 18 của tướng Karl_Ludwig_Zutavern gồm các trung_đoàn xe_tăng 30 51 Tiểu_đoàn xe_tăng hạng nặng 118 Trung_đoàn cơ_giới 118 Trung_đoàn pháo_binh 18 các tiểu_đoàn trinh_sát công_binh kỹ_thuật trực_thuộc sư_đoàn BULLET Sư_đoàn bộ_binh 337 của tướng Otto_Schünemann gồm các trung_đoàn bộ_binh 688 689 690 Trung_đoàn pháo_binh 337 các tiểu_đoàn cơ_giới pháo chống tăng trinh_sát công_binh trực_thuộc BULLET Quân_đoàn bộ_binh 12 do tướng Kurt von Tippelskirch chỉ_huy Biên_chế gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 260 của tướng Dietrich von Choltitz gồm các trung_đoàn bộ_binh 460 470 480 Trung_đoàn pháo_binh 260 các tiểu_đoàn pháo chống tăng cơ_giới trinh_sát công_binh trực_thuộc BULLET Sư_đoàn bộ_binh 267 của tướng Otto_Drescher gồm các trung_đoàn bộ_binh 467 487 497 Trung_đoàn pháo_binh 267 các tiểu_đoàn pháo chống tăng cơ_giới trinh_sát công_binh trực_thuộc BULLET Sư_đoàn bộ_binh 268 của tướng Heinrich_Greiner gồm các trung_đoàn bộ_binh 468 488 499 Trung_đoàn pháo_binh 268 các tiểu_đoàn pháo chống tăng cơ_giới trinh_sát công_binh trực_thuộc BULLET Quân_đoàn bộ_binh 9 do tướng Hans_Schmidt chỉ_huy Biên_chế gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 35 của tướng Ludwig_Merker gồm các trung_đoàn bộ_binh 34 109 111 các trung_đoàn pháo_binh 35 71 các tiểu_đoàn pháo chống tăng trinh_sát công_binh BULLET Sư_đoàn bộ_binh 252 của tướng Melze gồm các trung_đoàn bộ_binh 452 461 472 Trung_đoàn pháo_binh 252 các tiểu_đoàn pháo chống tăng trinh_sát công_binh BULLET Sư_đoàn bộ_binh 342 của tướng Heinrich_Nickel gồm các trung_đoàn bộ_binh 697 698 699 Trung_đoàn pháo_binh 342 các tiểu_đoàn pháo chống tăng trinh_sát công_binh BULLET Cánh trái của Tập_đoàn_quân số 9 do thượng_tướng Walter_Model chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 56 do tướng Friedrich_Hoßbach chỉ_huy Biên_chế gốm có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 5 của tướng Karl_Decker gồm các trung_đoàn xe_tăng 13 14 31 Trung_đoàn pháo_tự_hành 116 Trung_đoàn pháo_binh 6 các tiểu_đoàn cơ_giới trinh_sát công_binh và kỹ_thuật trực_thuộc sư_đoàn BULLET Sư_đoàn xe_tăng 12 của tướng Erpo_Freiherr von Bodenhausen gồm các trung_đoàn xe_tăng 5 25 29 các tiểu_đoàn xe_tăng 2 32 các tiểu_đoàn pháo_binh súng_cối trinh_sát công_binh kỹ_thuật trực_thuộc sư_đoàn BULLET Sư_đoàn xe_tăng 4 của tướng Dietrich von Saucken gồm các trung_đoàn xe_tăng 12 33 35 Trung_đoàn pháo_tự_hành 103 Trung_đoàn pháo_binh 4 các tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 4 79 các tiểu_đoàn trinh_sát công_binh kỹ_thuật trực_thuộc sư_đoàn BULLET Sư_đoàn bảo_an 203 của tướng Rudolf_Pilz gồm các trung_đoàn bộ bbinh 608 613 Trung_đoàn pháo_binh 507 các tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới BULLET Sư_đoàn bộ_binh 131 của tướng Heinrich_Meyer_Bürdorf gồm các trung_đoàn bộ_binh 431 432 434 Trung_đoàn pháo_binh 131 các tiểu_đoàn pháo chống tăng trinh_sát công_binh BULLET Không_quân Tập_đoàn không_quân số 6 của Thống_chế Robert_Ritter von Greim_Gồm có BULLET Quân_đoàn không_quân 24 còn gọi là Quân_đoàn không_quân Moskva của tướng Veit_Fischer đóng tại Smolensk tháng 9 năm 1943 chuyển về Minsk_BULLET_Các sư_đoàn không_quân tiêm_kích độc_lập 1 3 4 BULLET Các sư_đoàn không_quân cường_kích ném bom 12 18 23 Tổng_cộng binh_lực có 21 sư_đoàn với 5 sư_đoàn thiết_giáp và cơ_giới Diễn_biến Đột_phá Yartsevo_Yartsevo là cụm_cứ_điểm phòng_thủ cuối_cùng trên tuyến phòng_thủ vòng ngoài của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức trên khu_vực phía Đông_Smolensk_Từ tháng 7 năm 1941 đến tháng 9 năm 1941 thành_phố này đã bị quân_đội Đức Quốc xã và quân_đội Liên_Xô giật đi giành lại vài lần trong Trận_Smolensk_Vào thời_điểm cuối năm 1943 cụm_cứ_điểm của quân Đức đóng tại đây không_những là một trong các cửa_ngõ vào Smolensk mà_còn uy_hiếp sườn trái của Phương_diện_quân Kalinin và sườn phải của Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô_Vì vậy một trong những nhiệm_vụ được quân_đội Liên_Xô kiên_trì thực_hiện xuyên suốt chuỗi chiến_dịch trên khu_vực Smolensk trong hè_thu năm 1943 là thủ_tiêu cụm_cứ_điểm này Trong giai_đoạn cuối của chiến_dịch Smolensk các tập_đoàn_quân 31 5 và cánh phải của Tập_đoàn_quân 68 được giao nhiệm_vụ này Rút kinh_nghiệm thất_bại của Tập_đoàn_quân 31 trong các chiến_dịch trước đó lần này Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Tây không chọn biện_pháp đột_kích vào Yartsevo mà đánh_vòng qua nó Các trận đánh sẽ diễn ra đồng_thời với các tập_đoàn_quân của cả hai phương_diện_quân Tây và Kalinin_Cuộc tấn_công được sự tăng_cường của pháo_binh phương_diện_quân lên đến 150 nòng súng km chính_diện và sự yểm_hộ Tập_đoàn_quân không_quân 1 6 giờ sáng ngày 15 tháng 9 các cỡ pháo của quân_đội Liên_Xô bắt_đầu bắn phá dọc theo các tuyến đường_sắt và đường_bộ từ Vyazma đi Yartsevo_Mật độ pháo_kích đặc_biệt dày_đặc tại khu_vực bàn_đạp của Tập_đoàn_quân 5 trên bờ Bắc thượng_nguồn sông Dniepr_Các sư_đoàn bộ_binh 113 337 và Sư_đoàn cơ_giới 18 Đức đang đón chờ cuộc tấn_công tại đây Lợi_dụng việc tướng Gotthard_Heinrici điều Sư_đoàn xe_tăng 25 đến cứu nguy cho khu_vực Dukhovshchina_Tập đoàn quân 31 đã vượt sông Vop tại phía Bắc_Yartsevo 9 giờ sáng 15 tháng 9 Lữ_đoàn xe_tăng 42 Trung_đoàn cơ_giới 52 và Quân_đoàn bộ_binh 36 đã vượt sang bờ Tây sông Vop và ào_ạt tiến_công về hướng Kalodnya 10 giờ 30 Quân_đoàn bộ_binh 71 có Trung_đoàn pháo_tự_hành cận_vệ 2 dẫn_đầu cũng sáng sông và tấn_công vào phía Bắc_Yartsevo_Đòn tấn_công của Tập_đoàn_quân 31 đã chia_cắt Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức làm đôi Sư_đoàn xe_tăng 25 Sư_đoàn bộ_binh 35 và Lữ_đoàn kỵ_binh cơ_giới 1 SS bị mắc_kẹt trong khu_vực giữa hai con sông giữa hai con sông Tsarevich và Khmost_Sư đoàn cơ_giới 18 và các sư_đoàn bộ_binh 113 337 Đức buộc phải co_cụm phòng_thủ trong khu_vực quanh Yartsevo 10 giờ sáng 15 tháng 9 Tập_đoàn_quân 5 và cánh phải của Tập_đoàn_quân 68 Liên_Xô cùng xuất_phát tấn_công từ bàn_đạp Kovniki nhằm vào phía Nam_Yartsevo 11 giờ sáng tuyến phòng_thủ của Sư_đoàn bộ_binh 337 phía Nam_Yartsevo bị vỡ Quân_đoàn bộ_binh 72 Liên_Xô tiến đến ngoại_vi phía Nam thành_phố và các trung_đoàn pháo_tự_hành 1435 và 1445 bắt_đầu bắn phá các vị_trí phòng_thủ của quân Đức ở nội_đô Ở phía Đông_Quân đoàn bộ_binh 45 Tập_đoàn_quân 68 tiếp_tục tấn_công dọc theo đường_sắt Vyazma_Yartsevo và chỉ còn cách thành_phố vài km Trước nguy_cơ bị bao_vây đêm 15 tháng 9 tướng Otto_Schünemann và tướng Karl_Ludwig_Zutavern đều đề_nghị lên tư_lệnh Gotthard_Heinrici cho rút quân Tướng Gotthard_Heinrici đồng_ý mặc_dù biết rằng đã quá muộn Ngày 16 tháng 9 cả hai trung_đoàn xe_tăng của Sư_đoàn cơ_giới 18 Đức cố_gắng phản_kích vào Quân_đoàn bộ_binh 71 và Quân_đoàn bộ_binh 45 Liên_Xô để yểm_hộ cho các sư_đoàn bộ_binh 113 và 337 rút_lui nhưng chỉ giữ được thành_phố đến buổi trưa 16 giờ chiều 16 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh 71 và Trung_đoàn pháo_tự_hành cận_vệ 2 tiến vào giải_phóng Yartsevo_Từ một thị_trấn khá trù_phú với 48 6 nghìn dân đến khi được giải_phóng dân_số Yartsevo chỉ còn lại vẻn_vẹn hơn 100 người Hơn hai chục nghìn người đã chết trong thời_gian 2 năm quân Đức chiếm_đóng thành_phố hơn 6 000 người bị bắt đi lao_động cưỡng_bức trong các trại_tập_trung Holocaust_Số còn lại tản_cư chạy loạn và phiêu_bạt ở nhiều nơi trên nước Nga Toàn thành_phố không còn lấy một ngôi nhà nguyên_vẹn Hướng_Smolensk Sau khi đánh chiếm Yartsevo ngày 17 tháng 9 Tập_đoàn_quân 31 Liên_Xô triển_khai tấn_công theo xa_lộ Minsk về phía Bắc_Smolensk lần_lượt đánh chiếm Grishino ngày 19 tháng 9 Kuvshinovo ngày 21 tháng 9 và đến ngày 22 tháng 9 Tập_đoàn_quân 31 đã có_mặt ở Tây_Bắc_Smolensk cách thành_phố hơn 10 km Ở phía Nam_Yartsevo_Tập đoàn quân 5 với binh_lực mỏng yếu hơn cũng từ bàn_đạp Korovniki vượt sông Ustrozh tiến sang phía Tây_Ngày 23 tháng 8 Tập_đoàn_quân 68 sau khi vượt qua cứ_điểm Chelnovaya đã bắt_đầu triển_khai tấn_công vào cứ_điểm Kolodnya trên cửa_ngõ phía Đông_Smolensk_Ngày 23 tháng 9 Tập_đoàn_quân 31 chiếm nhà_ga đầu_mối đường_sắt Kozensk phía Bắc_Smolensk và bắt_đầu công_kích các cứ_điểm của quân Đức ở phía Bắc thành_phố Ngày 24 tháng 9 Tập_đoàn_quân 5 phối_hợp với Quân_đoàn bộ_binh 72 Tập_đoàn_quân 68 đánh lui cuộc phản_kích của Sư_đoàn bảo_an 203 Đức có 27 xe_tăng yểm_hộ tại khu_vực Kolodnya và bắt_đầu tấn_công vào Smolensk từ phía Đông_Chiều 24 tháng 9 quân Đức bắt_đầu rút khỏi Smolensk theo con đường_cao_tốc Minsk_Moskva trong làn đạn bắn đuổi theo của pháo_binh Liên_Xô 11 giờ ngày 25 tháng 9 Tập_đoàn_quân 31 từ phía Bắc tiến vào giải_phóng thành_phố đi dầu là Sư_đoàn bộ_binh 133 13 giờ cùng ngày Tập_đoàn_quân 5 cũng tiến vào Smolensk từ phía Đông_Lữ đoàn công_binh đặc_nhiệm 42 Liên_Xô của đại_tá G T Sokolov bắt_đầu tiến_hành rà phá bom_mìn để sớm mở thông các con đường giao_thông quanh thành_phố Sau khi đánh chiếm Smolensk_Bộ tư_lệnh Phương_diện_quân Tây giao nhiệm_vụ cho các tập_đoàn_quân 5 31 và 68 tiếp_tục tiến_công để không chậm hơn ngày 10 đến 12 tháng 10 phải chiếm được Orsha_Ở phía Tây_Bắc_Smolensk_Tập đoàn quân 31 tiếp_tục tấn_công và đến ngày 29 tháng 9 đã chiếm được thị_trấn Eliseevka phía nam Rudnya 10 km trên đường phân_giới mới giữa Phương_diện_quân Tây và Phương_diện_quân Kalinin_Từ phía Tây_Nam Smolensk_Tập đoàn quân 5 và Tập_đoàn_quân 68 tấn_công dọc theo đường_sắt Smolensk_Orsha đánh chiếm các thị_trấn Gusino và Krasny trong hành_tiến Ngày 31 tháng 9 Tập_đoàn_quân 68 mở cuộc đột_kích dọc theo dòng chính sông Dniepr vào Dubrovna cửa_ngõ phía Đông_Orsha nhưng không thành_công Sự hao_hụt lớn về quân_số và thiếu_thốn đạn_dược trầm_trọng do hậu_cần không theo kịp đã làm giảm_sút nghiêm_trọng sức chiến_đấu của các tập_đoàn_quân Liên_Xô_Trong quá_trình đánh chiếm Smolensk_Sư đoàn bộ_binh 133 đã có 1430 người thiệt_mạng và 2742 người bị_thương trên tổng quân_số 6290 người vào lúc bắt_đầu cuộc tấn_công Ngày 2 tháng 10 Bộ_Tư_lệnh Phương_diện_quân Tây lệnh cho các Tập_đoàn_quân 31 và 68 tổ_chức phòng_ngự trên tuyến mặt_trận đã chiếm_lĩnh từ Eliseevka đến ngã ba sông Dniepr và sông Lyad_Tập đoàn quân 5 quay trở_lại Smolensk chờ bổ_sung quân_số và biên_chế Hướng_Pochinok_Mặc dù có tên gọi là Chiến_dịch Smolensk_Roslavl nhưng hướng tấn_công trọng_yếu của chiến_dịch lại không nằm ở hai tuyến đường_hướng về hai thành_phố này Rút kinh_nghiệm các trận tấn_công vào Yartsevo_Yelnya_Dorogobuzh trước đó tướng V D Sokolovsky nhận thấy rằng cần phải đánh một đòn mạnh vào chỗ tiếp_giáp giữa Quân_đoàn xe_tăng 39 và Quân_đoàn bộ_binh 12 Đức chia_cắt Tập_đoàn_quân 4 và Tập_đoàn_quân 9 Đức mới có_thể giải_quyết chiến_trường một_cách dứt_điểm Do_đó Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Tây đã chọn hướng Pochinok_Monastyrshchina_Krasny_Bayevo làm hướng tấn_công chính Các lực_lượng đột_kích mạnh nhất của Phương_diện_quân Tây gồm Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Quân_đoàn cơ_giới 5 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 đều được huy_động vào hướng tấn_công này 6 giờ sáng ngày 15 tháng 9 pháo_binh của các tập_đoàn_quân 21 33 và cận_vệ 10 đã phát_huy hoả_lực trong 2 giờ lién vào các vị_trí phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 12 Đức trên các điểm_cao phía Tây_Yelnya_Do không bị các dòng sông ngăn_cản Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Quân_đoàn cơ_giới 5 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 đã nhanh_chóng tràn_ngập lớp phòng_thủ thứ nhất của Quân_đoàn bộ_binh 12 Đức trên tiền_duyên 15 giờ cùng ngày cửa đột_phá do xe_tăng và kỵ_binh Liên_Xô mở ra đã bị khoét rộng đến 20 km sâu 10 km Ngày 17 tháng 9 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 đã tiến ra tuyến sông Khmara thượng_nguồn sông Sozh cắt đứt đường_bộ Smolensk_Pochinok_Cùng ngày Quân_đoàn cận_vệ 2 cũng cắt đứt đường_sắt Smolensk_Pochinok tại ga Glinka_Ngày 19 tháng 9 Tập_đoàn_quân 33 đã tiếp_cận các vị_trí phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 12 Đức ở phía Đông_Pochinok_Ngày 20 tháng 9 Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 bẻ gãy sức kháng_cự của Sư_đoàn bộ_binh 260 Đức đánh chiếm thị_trấn Lapchyevo phía bờ Tây sông Sozh_Ở phía Nam_Pochinok ngày 19 tháng 9 Tập_đoàn_quân 49 đánh chiếm nhà_ga Stodolishye cắt đứt đường_sắt Pochinok_Roslavl_Quân đoàn bộ_binh 12 Đức phòng_thủ trên khu_vực bị chia_cắt với Quân_đoàn xe_tăng 56 hoạt_động trong khu_vực Roslavl_Quân đoàn cơ_giới 5 và Tập_đoàn_quân 33 dã đánh lui nhiều cuộc phản_kích của Quân_đoàn bộ_binh 9 Đức vòng qua phía Nam_Pochinok vượt sông Sozh và tiến về Gogolevka_Trong một báo_cáo gửi về Tổng_hành_dinh quân_đội Đức Quốc xã thượng_tướng Friedrich_Hoßbach tư_lệnh Quân_đoàn xe_tăng 56 viết Trước tình_huống bị bao_vây và tiêu_diệt ngày 22 tháng 9 tướng Kurt von Tippelskirch ra_lệnh di_tản quân Đức khỏi khu_vực Pochinok_Ngày 23 tháng 9 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 tiến vào giải_phóng Pochinok Không dừng lại ngày 25 tháng 9 Tập_đoàn_quân 33 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 tiến sang phía Tây giải_phóng thị_trấn Monastyrshchina_Cùng ngày Tập_đoàn_quân 49 phá vỡ tuyến phòng_thủ của Sư_đoàn bộ_binh 267 Đức trên sông Sozh và vượt sông tại Khílavichi_Ngày 27 tháng 9 Sư_đoàn xe_tăng 4 Đức của tướng Dietrich von Saucken mở một trận phản_kích từ điểm_cao 244 vào sườn trái của Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 đang tấn_công Krasny_Quân đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Liên_Xô đã xoay chính_diện sang cánh trái bẻ gãy cuộc phản_kích này Ngày 30 tháng 9 Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 đánh chiếm bàn_đạp Lyady trên sông Bayev chi_lưu của sông Dniepr_Quân đoàn xe_tăng cận_vệ 2 đánh chiếm điểm_cao 244 Ngày 1 tháng 10 Tập_đoàn_quân 21 đánh chiếm thị_trấn Bayevo trên thượng_nguồn sông Bayev_Cùng ngày Tập_đoàn_quân 33 đã tiến đến tuyến sông Mereya phía Đông thị_trấn Lenino_Quân đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 đánh chiếm thị_trấn Gory_Hory cắt đứt con đường_bộ nối Mstislav_Mscislau với Orsha_Cùng ngày Tập_đoàn_quân 49 cũng đánh chiếm thị_trấn Drybin và tiếp_cận tuyến sông Pronya_Hướng_Roslavl_Tập đoàn quân 10 Liên_Xô có binh_lực không lớn nhưng phải tấn_công trên một trong ba hướng trọng_yếu của chiến_dịch Phía trước tập_đoàn_quân là ba dải phòng_ngự của Quân_đoàn xe_tăng 56 Đức dọc theo các tuyến sông Snopot_Desna và Oshtye_Trong đó có những cụm phòng_ngự Mileevo_Snopot và Ekimovichi đều gồm các cứ_điểm phòng_thủ kiên_cố Để tăng_cường cho Tập_đoàn_quân 10 tướng V D Sokolovsky đã rút từ lực_lượng dự_bị của phương_diện_quân các lữ_đoàn xe_tăng 196 và cận_vệ 2 các trung_đoàn xe_tăng độc_lập 63 161 và Lữ_đoàn công_binh 12 phối_thuộc cho Tập_đoàn_quân 10 sử_dụng Sư_đoàn pháo_binh 8 pháo_binh tầm xa được cho Phương_diện_quân Bryansk mượn từ đầu tháng 9 năm 1943 cũng được điều trở_lại đội_hình của tập_đoàn_quân 6 giờ sáng ngày 15 tháng 9 ánh lửa_đạn pháo các tầm các cỡ bừng sáng cả một góc trời phía Tây sông Snopot_Các vệt lửa kéo_dài của đạn Katyusha át cả ánh bình_minh đang rạng từ chân_trời phía Đông_Cuộc pháo_kích kéo_dài 1 giờ 15 phút đã dìm toàn_bộ tuyến phòng_thủ sông Snopot của quân Đức trong biển lửa 7 giờ 30 phút các sư_đoàn bộ_binh 29 30 và 85 Liên_Xô đã vượt sông Snopot tại phía Bắc_Mileevka dưới sự yểm_hộ của Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Cùng thời_điểm các sư_đoàn bộ_binh 95 và 290 cũng vượt sông ở phía nam Mileevka có Lữ_đoàn xe_tăng 196 mở_đường Tuyến phòng_thủ của Sư_đoàn bộ_binh 131 Đức trên sông Snopot nhanh_chóng bị đánh chiếm trong hai ngày Chiều 16 tháng 9 Tập_đoàn_quân 10 đã tiến đến tuyến phòng_thủ thứ hai của quân Đức trên tuyến sông Desna_Ngày 18 tháng 9 Lữ_đoàn công_binh đặc_nhiệm 12 Liên_Xô đã bắc hai cây cầu_phao mỗi cây cầu dài 200 m đủ sức chịu_tải 40 tấn quan sông Desna tại phía Nam_Ekimovichi và phía Bắc_Snopot_Họ cũng tổ_chức được bốn bến vượt sông giữa hai cụm_cứ_điểm nói trên Tập_đoàn_quân không_quân 1 đã hoàn_thành nhiệm_vụ xua_đuổi các máy_bay_cường_kích Ju 87 bảo_vệ các cầu_phao và bến vượt Cả ba trung_đoàn pháo chống tăng 5 trung_đoàn lựu_pháo và trung_đoàn Katyusha duy_nhất của Tập_đoàn_quân cũng được điều_động đến gần các bến vượt Rạng sáng ngày 19 tháng 9 trên sông Desna đã tái_diễn màn pháo_kích tổng_hợp như trước đó mấy ngày đã diễn ra tại tuyến sông Snopot_Nhiều xe_tăng Đức của Sư_đoàn xe_tăng 12 bị bắn cháy ngay tại các hố chôn âm dưới đất bởi hoả_lực Katyusha_Ngày 20 tháng 9 toàn_bộ Tập_đoàn_quân 10 đã qua sông Desna đánh chiếm các cứ_điểm phòng_ngự Snopot_Ekimovichi và tiếp_tục tấn_công về Roslavl_Ngày 23 tháng 9 Pochinok bị quân_đội Liên_Xô đánh chiếm Ở phía Nam_Tập đoàn quân 50 Phương_diện_quân Bryansk cũng đánh chiếm Prigorya và tiến nhanh về tuyến sông Iput_Quân_Đức tại Roslavl không còn liên_lạc với các sư_đoàn cánh phải và cánh trái của Quân_đoàn xe_tăng 56 cũng như Quân_đoàn bộ_binh 12 đóng ở Stodolishe_Giống như những gì xảy ra tại Pochinok và Smolensk ngày 24 tháng 9 tướng Friedrich_Hoßbach buộc phải rút quân khỏi Roslavl_Ngày 25 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh 38 có Lữ_đoàn xe_tăng 196 dẫn_đầu đã tiến vào giải_phóng Roslav_Thị trấn Roslavl có lịch_sử từ thế_kỷ XII sau cuộc_chiến đã trở_thành một đống đổ_nát hoang_tàn Công_viên của thị_trấn ngổn_ngang hầm_hào vũ_khí đồ_dùng quân_sự đã hư_hỏng Hầu_như tất_cả các ngôi nhà trong thị_trấn đều sập đổ và vẫn còn cháy âm_ỉ mấy ngày sau đó Nhờ sự chỉ_dẫn của người_dân Lữ_đoàn xe_tăng 196 Liên_Xô đã tìm thấy một nhà_tù của quân Đức trong thị_trấn Song họ không cứu được ai Quân Đức đã đốt trụi nhà_tù này và thiêu chết hơn 700 tù_nhân trong đó Ngày 27 tháng 9 Tập_đoàn_quân 10 tiếp_tục tiến sang phía Tây đánh chiếm Shumyachi và Petrovichi_Ngày 29 tháng 9 họ vượt sông Sozh và phối_hợp với Tập_đoàn_quân 50 giải_phóng Krychev cánh phải của tập_đoàn_quân tiếp_tục giải_phóng Mtislavl và đánh chiếm các nhà_ga đường_sắt Khudotsy và Veremyeki_Ngày 1 tháng 10 Tập_đoàn_quân 10 đã tiến đến tuyến sông Pronya các thị_trấn Chavusy trên đất Belarus 10 km Ngày 2 tháng 10 họ được lệnh ngừng tấn_công hoàn_thành chiến_dịch giải_phóng Roslavl và tiến sang phía Tây hơn 200 km đạt cự_ly tấn_công xa nhất trong tất_cả các tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Tây_Diễn biến sau chiến_dịch Từ tháng 10 đến tháng 11 các tập_đoàn_quân 31 68 cận_vệ 10 21 và 33 đã bốn lần tổ_chức các trận tấn_công để vượt qua phòng_tuyến của quân Đức ở phía Bắc và phía Nam sông Dniepr song quân_đội Liên_Xô không đạt kết_quả nào đáng_kể Ở dải tấn_công của các tập_đoàn_quân 31 68 và cận_vệ 10 sau hai tháng tấn_công quân_đội Liên_Xô chỉ tiến thêm được từ 1 5 đến 11 km Ở phía Nam sông Dniepr_Tập đoàn quân 21 và Tập_đoàn_quân 33 hầu_như dẫm chân tại_chỗ Nguyên_soái N N Voronov đã mấy lần đề_nghị Đại_bản_doanh cho dừng tấn_công để củng_cố lại đội_hình bổ_sung quân_số tăng tích_luỹ đạn_dược nhiên_liệu và lương_thực nhưng không ai muốn nghe ông Từ 23 tháng 12 năm 1943 đến ngày 6 tháng 1 năm 1944 từ ngày 8 đến 25 tháng 1 và từ ngày 3 đến 16 tháng 2 năm 1944 các tập_đoàn_quân 10 68 31 phối_hợp với các tập_đoàn_quân 39 và 43 của Phương_diện_quân Kalinin đã liên_tục mở ba chiến_dịch tấn_công trên khu_vực phía Đông_Vitebsk_Những trận đánh đẫm máu đã diễn ra song kết_quả mà quân_đội Liên_Xô thu được rất hạn_chế Với tổng_số 44 ngày tấn_công các tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Tây chỉ tiến sâu thêm từ 15 đến 18 km về phía Vitebsk_Trên khu_vực tiếp_cận Orsha_Tập đoàn quân 33 phải trả_giá đắt mới chiếm được bàn_đạp Lenino ở bờ Tây sông Mereya_Đúng là các trận tấn_công tại đây đã giam chân nhiều sư_đoàn mạnh của quân_đội Đức Quốc xã và làm tiêu_hao các sư_đoàn này song thiệt_hại của quân_đội Liên_Xô cũng không nhỏ Cuối tháng 2 năm 1944 STAVKA mới chịu ra_lệnh ngừng hẳn các trận tấn_công trên hướng Tây để chờ đến khi tập_trung tích_luỹ đủ binh_lực đạn_dược và phương_tiện Kết_quả và đánh_giá Kết_quả Kết_thúc chiến_dịch Phương_diện_quân Tây đã đánh_bại 21 sư_đoàn_Đức tiêu_diệt 5 sư_đoàn đánh thiệt_hại nặng 12 sư_đoàn khác giải_phóng các thành_phố Smolensk_Roslavl và toàn_bộ tỉnh Smolensk đột_phá sâu trung_bình từ 80 đến 135 km ở cánh Bắc và từ 150 đến 250 km ở cánh Nam_Từ cuối tháng 9 Phương_diện_quân Tây bắt_đầu tiến vào giải_phóng những vùng lãnh_thổ đầu_tiên trên đất Byelorussia_Hoạt_động của Phương_diện_quân Tây đã hỗ_trợ rất nhiều cho diễn_biến chiến_cục tại các chiến_dịch tại tả_ngạn Ukraina Để giữ Byelorussia_Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức đã không_thể điều_động dù chỉ một sư_đoàn đi ứng_cứu cho Cụm tập_đoàn_quân Nam đang bị vỡ thế_trận trên các vùng Chernovtsy_Poltava_Donbas và trên sông Mius_Các đơn_vị chiến_đấu xuất_sắc của Phương_diện_quân Tây trong chiến_dịch này đã được trao thưởng các tên gọi danh_dự mang tên các địa_danh được giải_phóng như Smolensk_Roslavl và Yartsevo_Mặc dù phải dừng các chiến_dịch có tính chiến_lược trên hướng Tây từ tháng 10 năm 1943 đến tháng 6 năm 1944 nhưng trong thời_gian đó Phương_diện_quân Tây_Phương diện quân Baltic 1 nguyên là Phương_diện_quân Kalinin_Phương diện quân Byelorussia trong thành_phần có 4 tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Bryansk vẫn mở nhiều chiến_dịch nhỏ có tính địa_phương nhằm tiêu_hao sinh_lực và làm suy_yếu hệ_thống phòng_thủ của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức đánh chiếm một_số đầu cầu và bàn_đạp quan_trọng để bảo_đảm thắng_lợi cho các chiến_dịch có tính chiến_lược mùa hè 1944 Đánh_giá Khác với các chiến_dịch trước đó hơn một tháng Chiến_dịch tấn_công Smolensk_Roslavl được tổ_chức đồng_thời với Chiến_dịch tấn_công Dukhovshina_Demidov lần thứ hai và Chiến_dịch tấn_công Bryansk khiến cho quân Đức không_thể tự_do điều_động các sư_đoàn xe_tăng để sử_dụng trong tác_chiến phòng_ngự cơ_động Lực_lượng không_quân và pháo_binh Đức cũng bị phân_tán không_thể tập_trung yểm_hộ cho một hướng trọng_điểm Mũi tấn_công chủ_yếu gồm 1 quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 1 quân_đoàn cơ_giới 5 và 2 quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 6 đã tạo thành một cụm cơ_động xung_kích rất mạnh trên mũi chủ_công đủ sức hoàn_thành nhiệm_vụ đột_phá sâu chia_cắt Tập_đoàn_quân 4 và Tập_đoàn_quân 9 Đức tạo thuận_lợi rất lớn cho hai mũi phụ công hoàn_thành nhanh_chóng nhiệm_vụ đánh chiếm Smolensk và Roslav Công_tác hậu_cần đảm_bảo đạn_dược nhiên_liệu lương_thực cho chiến_dịch được tổ_chức tốt Số_lượng đạn pháo dồi_dào đủ để kéo_dài các trận pháo_kích chuẩn_bị phá_huỷ nghiêm_trọng các công_trình phòng_thủ của quân Đức không_chỉ ở tiền tuyên mà_còn ở sâu trong các trung_tâm phòng_ngự Việc tăng_cường sức_kéo cũng làm cho pháo_binh trở_nên cơ_động hơn nhanh_chóng tiến theo sau và yểm_hộ cho bộ_binh kỵ_binh_thiết_giáp làm cho chiến_dịch không bị đứt_quãng Tại chiến_dịch này công_tác trinh_sát của quân_đội Liên_Xô được điều_hành và chuẩn_bị tốt hơn hẳn các chiến_dịch trước Phương_diện_quân Tây đã tổ_chức tổng_hợp các lực_lượng trinh_sát của quân_báo trinh_sát pháo_binh trinh_sát đường không phối kiểm với các tin_tức địch_tình thu_thập được từ các đội du_kích các tổ_chức cộng_sản hoạt_động bí_mật trong vùng quân Đức tạm chiếm để có một bức tranh tương_đối đầy_đủ về hệ_thống phòng_thủ của các tập_đoàn_quân 4 và 9 Đức Những tin_tức này cho_phép Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Tây xác_định hệ_thống phòng_thủ của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức đã bộc_lộ điểm yếu nhất tại khu_vực có các gò đất cao là đầu nguồn của các con sông Desna và Sozh trên trục Yelnya_Pochinok_Từ đó tập_trung binh_lực phương_tiện vào hướng đột_kích này bảo_đảm nhanh_chóng chọc thủng các tuyến phòng_ngự của quân Đức Tuy đạt được những thành_công lớn về chiến_lược nhưng các hoạt_động của Phương_diện_quân Tây vẫn mắc một_số nhược_điểm có tính chiến_thuật và tổ_chức Trước_hết việc để cho Tập_đoàn_quân 5 bị lép chỉ có 4 sư_đoàn bộ_binh tham_gia đột_phá vào phía Nam_Yartsevo đã làm cho Phương_diện Tây bỏ lỡ_cơ hội hợp vây cụm quân của Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức đóng tại đây Lợi_dụng điều này một_số lớn quân Đức thuộc Sư_đoàn cơ_giới 18 và Sư_đoàn bộ_binh 337 Đức đã rút quân dọc theo sông Vop theo hướng Tây_Nam và kéo quân về phòng_thủ tại Kolodnya chống lại Tập_đoàn_quân 68 Chỉ có mũi tấn_công vụ hồi từ hướng Bắc của Tập_đoàn_quân 31 mới giúp cánh Bắc của Phương_diện_quân Tây nhanh_chóng giải_quyết mục_tiêu Smolensk_Tuy nhiên các mũi tấn_công vu_hồi vào Smolensk cũng không đạt được mục_tiêu bao_vây và tiêu_diệt chủ_lực của Tập_đoàn_quân 4 Đức do các tập_đoàn_quân cánh Bắc của Phương_diện_quân Tây không dám mạo_hiểm tiến sâu về phía Tây_Smolensk_Mũi chủ_công của Phương_diện_quân Tây có đến 4 binh_đoàn xe_tăng cơ_giới và kỵ_binh mạnh nhưng chỉ được giao nhiệm_vụ đột_kích chia_cắt mà không được giao nhiệm_vụ vu_hồi vào phía sau các cụm phòng_thủ lớn của quân Đức tại Smolensk ở phía Bắc và Roslavl ở phía Nam_Việc giao nhiệm_vụ cho các tập_đoàn_quân phải tiến đến tuyến Vitebsk_Orsha_Mogilev trong giai_đoạn cuối của chiến_dịch là một nhiệm_vụ quá_sức đối_với Phương diên quân Tây_Ngày 25 tháng 9 Nguyên_soái N N Voronov đã cảnh_báo STAVKA rằng cần bổ_sung gấp từ 130 đến 150 xe_tăng T 34 cho các lữ_đoàn của Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 và Quân_đoàn cơ_giới 5 bổ_sung từ 20 000 đến 25 000 quân cho các sư_đoàn bộ_binh có số quân thương_vong lớn Tuy_nhiên trong khi viện_binh và xe_tăng vẫn chưa ra đến mật trận thì STAVK vẫn yêu_cầu tiếp_tục tấn_công bằng mọi giá Điều này đã dẫn đến sự đuối sức của các tập_đoàn_quân Liên_Xô vào cuối chiến_dịch và phải dừng lại trước Phòng_tuyến Panther_Wotan của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức trên các tuyến sông Pronya và Bayev_Quân_đội Đức Quốc xã tuy đã suy_yếu sau các chiến_dịch trước đó nhưng vẫn còn đủ sức_mạnh để lập hàng_rào phòng_thủ trên các tuyến sông hạn_chế tốc_độ tấn_công của quân_đội Liên_Xô để có thời_gian rút các binh_lực phương_tiện chủ_yếu về giữ Phòng_tuyến Panther_Wotan Không quân Đức cũng đóng một vai_trò quan_trọng trong việc ngăn_chặn tốc_độ tấn_công của quân_đội Liên_Xô_Khi Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức càng rút về phía Tây tiền_duyên của họ càng gần các sân_bay hơn Số lần xuất_kích của các máy_bay Đức tăng lên đáng_kể Nửa đầu tháng 9 trên khu_vực tỉnh Smolensk_Tập đoàn quân không_quân 6 Đức chỉ xuất_kích được từ 500 đến 700 phi_vụ nhưng đến nửa cuối tháng 9 đã tăng lên 1 200 phi_vụ Trong khi đó Tập_đoàn_quân không_quân 1 Liên_Xô chưa_thể nhanh_chóng sử_dụng các sân_bay Smolensk_Pochinok và Roslavl do bị phá_hoại nặng_nề Số_lượng các phi_vụ xuất_kích của không_quân Liên_Xô giảm xuống chỉ còn từ 55 đến 65 phi_vụ ngày Thời_gian hoạt_động chiến_đấu trên không_phận cũng bị rút ngắn do tiêu_hao nhiều nhiên_liệu hơn trên đường_bay dài hơn đến mục_tiêu cần bảo_vệ Sai_lầm có tính chiến_lược của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm là họ vẫn cố_gắng giữ tuyến phòng_thủ trên các tuyến sông Vop và Desna trong khi lực_lượng đã vơi cạn qua hai chiến_dịch tấn_công của Quân_đội Liên_Xô hồi tháng 8 và đầu tháng 9 năm 1943 Mặc_dù thêm một lớp phòng_thủ là thêm một chướng_ngại ngăn_cản khả_năng tấn_công của quân_đội Liên_Xô nhưng sông Vop cũng như thượng_nguồn sông Desna đều hẹp và nông không phải là các chướng_ngại đáng_kể Các tuyến sông này tạo thành một chỗ lồi tuy không sâu bằng chỗ lồi Rzhev_Vyazma trước đó nhưng đã là cho mặt_trận rộng ra và mật_độ bố_trí quân buộc phải dãn cách lớn hơn Nếu_như mở_đầu chiến_dịch toàn_bộ trận_tuyến dài đến gần 600 km thì đến khi kết_thúc chiến_dịch nó chỉ còn 411 km Việc để cho đoạn mặt_trận tiếp_giáp giữa Quân_đoàn bộ_binh 12 Tập_đoàn_quân 4 và Quân_đoàn xe_tăng 56 Tập_đoàn_quân 9 bị yếu cũng là một sai làm về chiến_thuật phòng_ngự của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức Lý_do của hiện_tượng này là chủ_lực_Quân đoàn xe_tăng 56 Đức đã bị hút vào việc đối_phó với cuộc đột_kích của Cụm kỵ_binh cơ_giới Liên_Xô trong Chiến_dịch tấn_công Bryansk khởi_sự trước đó nửa tháng Các sư_đoàn xe_tăng 12 và 20 đều bị thu_hút sang dải tấn_công của Phương_diện_quân Bryansk tạo ra một lỗ_hổng lớn của quân Đức trên hướng Pochinok_Tham khảo BULLET Истомин_В_П_Смоленская наступательная операция 1943 г М 1975 V P Istomich_Chiến dịch tấn_công Smolensk 1943 Moskva 1975 BULLET На смоленском направлении Выдержки из сводок Совинформбюро_Смоленск 1973 Trên hướng Smolensk trích từ các báo_cáo của Cục Thông_tin Tình_báo Smolensk 1973 Liên_kết ngoài BULLET Tóm_tắt lịch_sử thành_phố Roslavl_BULLET_S_V Aleksandrov_Các trận chiến_đấu giải_phóng Roslavl tháng 8 tháng 9 năm 1943 Bảo_tàng lịch_sử và nghệ_thuật Roslavl_BULLET_Victoria_Timoshenkova Họ đã chiến_đấu cho Smolensk_Tuần báo Smolensk_Ngày 23 tháng 9 năm 2012 BULLET Bản_đồ tổng_thể các chiến_dịch của Quân_đội Liên_Xô trên hướng Tây cuối năm 1943 BULLET Bản_đồ tổng_thể Chiến_dịch Smolensk_BULLET_Lược đồ chiến_dịch Smolensk_Roslavl
Chiến_dịch tấn_công Smolensk–Roslavl