Tấn_Mục_Đế_Tấn Mục_Đế 343 10 tháng 7 năm 361 tên thật là Tư_Mã Đam_司馬聃 tên_tự Bành_Tử_彭子 là vị Hoàng_đế thứ 5 của nhà Đông_Tấn và là Hoàng_đế thứ 10 của Nhà Tấn trong lịch_sử Trung_Quốc Mặc_dù ông trị_vì trong 17 năm song trong hầu_hết thời_gian này ông còn nhỏ_tuổi quyền_lực trên thực_tế do_vậy nằm trong tay mẹ là Thái_hậu Chử_Toán_Tử_Hà Sung_何充 thúc tổ Hội Kê vương Tư_Mã Dục_Ân_Hạo và Hoàn_Ôn_Dưới thời ông trị_vì lãnh_thổ nhà Tấn được tạm_thời mở_rộng đến một mức lớn nhất kể từ khi mất miền bắc Trung_Quốc về tay Hán_Triệu khi đó Hoàn_Ôn đã diệt Thành Hán và sáp_nhập lãnh_thổ của nước này vào Đông_Tấn việc Hậu_Triệu sụp_đổ cũng đã cho_phép Đông_Tấn lấy lại phần_lớn lãnh_thổ ở phía nam Hoàng_Hà_Trước khi lên_ngôi Tư_Mã Đam sinh năm 343 trong thời_gian cai_trị của cha Tấn_Khang_Đế mẹ là Hoàng_hậu Chử_Toán_Tử_Ông là người con trai duy_nhất của vua cha Năm 344 khi ông mới được một tuổi Khang_Đế bị bệnh nặng Các thúc tổ bên phía bà ngoại của Tư_Mã Đam và cũng là các đại_thần chủ_chốt Dữu_Băng_庾冰 và Dữu_Dực_庾翼 ủng_hộ một người con trai của tằng_tổ phụ của ông là Tấn_Nguyên_Đế_Hội Kê vương Tư_Mã Dục lên_ngôi song Khang_Đế đã nghe theo lời vị đại_thần khác là Hà_Sung_何充 quyết_định truyền ngôi cho Tư_Mã Đam bất_chấp việc ông còn quá nhỏ Do_vậy ông lập Tư_Mã Đàm làm thái_tử Ông qua_đời chưa đầy một tháng sau đó Đam_Thái tử kế_vị ngai_vàng và trở_thành Mục_Đế_Chử_Thái hậu nhiếp_chính Do Mục_Đế còn nhỏ_tuổi Chử_Thái hậu trở_thành người điều_hành triều_đình và đóng vai_trò nhiếp_chính tuy_vậy bà phần_lớn nghe theo lời khuyên của Hà_Sung và Hội Kê vương Tư_Mã Dục hai người đều là thừa_tướng Sau khi Hà_Sung mất vào năm 346 vị_trí đồng thừa_tướng được trao cho Sái_Mô_蔡謨_Năm 345 sau khi Dữu_Dực người giữ vai_trò chỉ_huy quân_sự tại các châu phía tây tương_ứng với các tỉnh Hồ Bắc_Hồ_Nam_Quý Châu và Vân_Nam hiện_nay mất vị tướng có nhiều tham_vọng là Hoàn_Ôn kết_hôn với dì của Mục_Đế là Tư_Mã Hưng_Nam_司馬興男 được giao gánh_vác trọng_trách ở các châu này Vào cuối năm 346 Hoàn_Ôn mặc_dù không có sự chấp_thuận của triều_đình đã bắt_đầu một chiến_dịch nhằm chinh_phục Thành Hán một nước kình_địch cai_quản vùng_đất nay là Tứ_Xuyên và Trùng_Khánh Năm 347 Thành Hán rơi vào tay Hoàn_Ôn điều này đã khiến cho Đông_Tấn kiểm_soát được toàn_bộ miền nam Trung_Quốc Tuy_nhiên từ thời_điểm này Hoàn_Ôn bắt_đầu độc_lập thực_tế trong việc ra các quyết_định ở các châu phía tây Tư_Mã Dục sợ rằng Hoàn_Ôn có ý_định tiếp_quản toàn_bộ đế_quốc vì_vậy cho mời vị quan nổi_tiếng là Ân_Hạo_殷浩 đến chỗ mình có ý_định dùng Ân_Hạo để đối_phó với Hoàn_Ôn_Năm 349 khi Hậu_Triệu lâm vào tình_trạng hỗn_loạn sau cái chết của Hoàng_đế Thạch_Hổ và tiếp đến sau đó là chiến_tranh liên_tiếp nhằm triệt_hạ nhau giữa các con trai của Thạch_Hổ và người cháu nội nuôi Thạch_Mẫn nhiều châu phía nam của Hậu_Triệu đã quay sang thần_phục Đông_Tấn_Hoàn_Ôn chuẩn_bị một cuộc Bắc chinh Thay vào đó triều_đình dưới quyền cai_quản của Tư_Mã Dục và Ân_Hạo lại cử ngoại tổ_phụ của Mục_Đế là Trữ_Bầu_褚裒 đi chinh_chiến Tuy_nhiên Trữ_Bầu đã rút_lui sau một_số thất_bại ban_đầu và chiến_dịch đã khiến cho nhiều dân_thường có ý_định đào_thoát đến đất Tấn mất_mạng Các chiến_dịch nhỏ cũng được tiến_hành dưới quyền tướng Tư_Mã Huân_司馬勳 song phần_lớn cũng không thành_công Năm 350 Ân_Hạo đích_thân chuẩn_bị một cuộc Bắc chinh song đã không thực_hiện chiến_dịch ngay_lập_tức thay vào đó ông nắm được nhiều quyền_lực hơn sau khi buộc_tội Sái_Mô liên_tục từ_chối danh_vọng ban cho mình như_vậy phạm phải_tội bất_kính với hoàng_đế Sái_Mô bị giáng thành dân_thường Trong khi đó Hoàn_Ôn trở_nên thiếu kiên_nhẫn sau khi Tư_Mã Dục và Ân_Hạo từ_chối yêu_cầu của ông khoảng năm mới 352 Hoàn_Ôn huy_động quân của mình và ra_hiệu như_thể ông sắp tấn_công kinh_thành Ân_Hạo rất bất_ngờ và ban_đầu đã xem_xét đến việc từ_chức hoặc gửi sô ngu phiên 騶虞幡 nghĩa_là cờ hoà của triều_đình đến lệnh cho Hoàn_Ôn dừng lại Tuy_nhiên sau khi nghe lời khuyên của Vương_Bưu_Chi_王彪之 ông đã bảo Tư_Mã Dục viết một lá thư cho Hoàn_Ôn thuyết_phục Hoàn_Ôn dừng lại Sau đó đến năm 352 Ân_Hạo đã phát_động chiến_dịch riêng của mình nhưng khi bắt_đầu các tướng của Hậu_Triệu trước_đây đang kiểm_soát Hứa_Xương và Lạc_Dương đã nổi_loạn kế_hoạch của ông phải dừng lại để đối_phó với quân nổi_loạn Sau đó khi các tướng của ông là Tạ_Thượng_謝尚 và Diêu_Tương_姚襄 có gắng tấn_công Trương_Ngộ_張遇 là tướng kiểm_soát Hứa_Xương quân Tiền_Tần đã đến trợ_giúp Trương_Ngộ và đánh_bại quân của Tạ_Thượng_Ân_Hạo sau đó hoàn_toàn từ_bỏ chiến_dịch Vào mùa thu năm 352 Ân_Hạo chuẩn_bị cho một chiến_dịch thứ hai Ban_đầu chiến_dịch đã có một_số thành_công lấy lại được Hứa_Xương từ Tiền_Tần_Tuy_Nhiên Ân_Hạo trở_nên nghi_ngờ về khả_năng quân_sự và tính độc_lập của Diêu_Tương và do_đó đã cố_gắng ám_sát Diêu_Tương_Diêu_Tương phát_hiện ra điều này và khi Ân_Hạo dẫn quân về phía bắc Diêu đã phục_kích và gây thiệt_hại nặng cho Ân_Diêu_Tương sau đó chiếm vùng Thọ_Xuân Người ta xem_thường Ân_Hạo do các thất_bại quân_sự của ông Hoàn_Ôn đã đệ_trình một thỉnh_cầu phế_bỏ Ân_Hạo_Triều đình buộc phải giáng Ân_Hạo thành thường_dân và đưa đi lưu_đày Từ thời_điểm này triều_đình chỉ còn nằm trong tay Tư_Mã Dục mặc_dù vậy Hoàn_Ôn cũng có được nhiều quyền_lực trong việc ra các quyết_định Năm 354 Hoàn_Ôn phát_động một chiến_dịch lớn chống lại Tiền_Tần song sau khi tiến bằng tất_cả các đường đến vùng phụ_cận kinh_đô Trường An của Tiền_Tần ông đã do_dự trong việc tiếp_tục tiến_quân và ông cuối_cùng đã quyết_định rút quân do cạn nguồn lương_thảo Năm 356 Hoàn_Ôn đề_xuất dời đô đến Lạc_Dương nơi từng là kinh_đô cho đến khi rơi vào tay Hán_Triệu năm 311 song đề_xuất này đã bị từ_chối Ông sau đó thực_hiện một chiến_dịch chống lại Diêu_Tương_Ông gây cho Diêu_Tương một_số thiệt_hại nghiêm_trọng và Diêu_Tương cuối_cùng đã cố_gắng tiến về phía tây để rồi bị quân Tiền_Tân đánh_bại và giết chết Một lần nữa lại kiểm_soát được Lạc_Dương Hoàn_Ôn tái đề_xuất ý tướng dời đô về Lạc_Dương song triều_đình lạc từ_chối một lần nữa Cuối năm đó chư_hầu của Tần là Đoạn Kham_段龕 người kiểm_soát vùng Sơn_Đông ngày_nay với tước_hiệu Tề công đã bị tướng Tiền_Tần là Mộ_Dung_Khác_慕容恪 lãnh_địa của Tề công cũng rơi vào tay Tiền_Tần_Vào mùa xuân năm 357 do Mục_Đế đã làm nghi_lễ thông_qua ở tuổi 13 Chử_Thái hậu chấm_dứt việc nhiếp_chính của mình và từ thời_điểm đó Mục_Đế chính_thức trở_thành người ra quyết_định mặc_dù trên thực_tế Tư_Mã Dục và Hoàn_Ôn vẫn là những người giữ vai_trò này Hoàng_đế trưởng_thành Vào cuối năm 357 Mục_Đế kết_hôn với Hà_Pháp_Nghê và phong làm Hoàng_hậu Năm 358 Tư_Mã Dục đề_nghị được từ_bỏ tất_cả quyền_hạn của mình song Mục_Đế đã từ_chối Cuối năm đó một chiến_dịch Bắc chinh của tướng Tuân_Tiện_荀羨 nhằm chiếm lại bán_đảo Sơn_Đông đã thất_bại Năm 359 Tiền_Yên gây sức_ép lên vùng_đất của Tấn ở phía nam Hoàng_Hà các tướng Tạ_Vạn_謝萬_Gia Cát_Du_諸葛攸 và Si_Đàm_郗曇 đã dẫn quân lên phía bắc đánh Tiền_Yên song quân Tấn bị sụp_đổ sau khi Tạ_Vạn nhận_định sai rằng quân Tiền_Yên ở gần và ra_lệnh rút_lui Không có cứu_viện các vùng_đất của Tấn ở phía nam Hoàng_Hà bắt_đầu rơi vào tay Tiền_Yên_Năm 361 Mục_Đế qua_đời trong khi chưa có con trai Chử_Thái hậu do_đó đã ra_lệnh người anh họ của hoàng_đế Lang Da vương Tư_Mã Phi trở_thành hoàng_đế Tư_Mã Phi sau khi lên_ngôi trở_thành Ai_Đế_Tham khảo BULLET Tấn thư
Tấn_Mục_Đế