Viện Công_nghệ California_Viện_Công nghệ California tiếng Anh California_Institute of Technology thường gọi là Caltech là một viện đại_học nghiên_cứu tư_thục ở Pasadena_California_Hoa_Kỳ Caltech có sáu đơn_vị thành_viên hướng trọng_tâm vào các ngành khoa_học và kỹ_thuật và là 1 trong 10 đại_học hàng_đầu thế_giới Khuôn_viên chính rộng 50 hecta nằm cách trung_tâm thành_phố Los_Angeles chừng 18 cây_số về phía đông nam Ban_đầu được Amos_G_Throop thành_lập như một trường dự_bị và dạy nghề vào năm 1891 ngôi trường này đã thu_hút các nhà_khoa_học nổi_tiếng đầu thế_kỷ 20 như George_Ellery_Hale_Arthur Amos_Noyes và Robert_Andrews_Millikan_Hệ đào_tạo dự_bị và dạy nghề xoá_bỏ từ năm 1910 và trường có tên như ngày_nay từ năm 1921 Năm 1934 Caltech được gia_nhập Hiệp_hội Viện Đại_học Bắc_Mỹ_Những cơ_sở tiền_thân của Phòng_Thí_nghiệm Sức đẩy Phản_lực của NASA sau_này được thành_lập trong khoảng từ 1936 đến 1943 ngày_nay Caltech vẫn tiếp_tục quản_lý và vận_hành phòng_thí_nghiệm này Caltech là một trong số_một nhóm nhỏ các viện công_nghệ ở Hoa_Kỳ có xu_hướng tập_trung chủ_yếu vào các ngành kỹ_thuật và khoa_học_ứng_dụng Mặc_dù có quy_mô nhỏ 72 cựu sinh_viên và giảng_viên Caltech đã được trao 73 giải Nobel_Linus_Pauling là người đầu_tiên trong lịch_sử nhận 2 giải cá_nhân 4 huy_chương Fields 6 Giải Turing và 72 người đã nhận Huy_chương Khoa_học Quốc_gia hay Huy_chương Công_nghệ và Sáng_kiến Quốc_gia của Hoa_Kỳ 112 giảng_viên là viện_sĩ của các Viện_Hàn_lâm Quốc_gia Hoa_Kỳ 4 trưởng khoa_học_gia của Không_quân Hoa_Kỳ Caltech quản_lý 332 triệu đô_la tiền_tài_trợ nghiên_cứu năm 2011 và nhận 2 93 tỷ đô_la tiền hiến tặng trong năm 2018 Caltech cũng là một đối_thủ cạnh_tranh lâu năm của Viện Công_nghệ Massachusetts_Năm 2012 2013 Caltech xếp thứ nhất thế_giới trong bảng xếp_hạng các viện đại_học của Times_Higher_Education_Lịch sử Trường Đại_học Throop_Khởi đầu Caltech là một trường dạy nghề do Amos_G_Throop một chính_trị_gia và một doanh_nhân thành_lập ở Pasadena vào năm 1891 Ngôi trường sau đó được biết đến với các tên gọi Viện Đại_học Throop_Throop_University_Viện Bách_khoa Throop_Throop_Polytechnic_Institute and Manual_Training_School và Trường Đại_học Công_nghệ Throop_Throop_College of Technology trước khi được đổi thành tên gọi Viện Công_nghệ California_Caltech vào năm 1920 Ngôi trường dạy nghề ban_đầu bị giải_tán và chương_trình dự_bị_đại_học được tách ra để thành_lập Trường Bách_khoa Polytechnic_School độc_lập vào năm 1907 Vào lúc mà nghiên_cứu khoa_học ở Hoa_Kỳ chỉ mới bắt_đầu nhen_nhóm George_Ellery_Hale một nhà thiên_văn_học từ Viện Đại_học Chicago đã thành_lập Đài Quan_trắc Thiên_văn Mount_Wilson vào năm 1904 Ông tham_gia hội_đồng_quản_trị của Throop vào năm 1907 và bắt_đầu ngay vào việc phát_triển cơ_sở này và toàn_bộ vùng Pasadena thành một địa_điểm văn_hoá và khoa_học quan_trọng Ông giúp đưa James_A_B_Scherer một học_giả văn_học không có chuyên_môn trong lĩnh_vực khoa_học nhưng là một nhà quản_trị có năng_lực và một người gây quỹ hiệu_quả vào chức_vụ viện trưởng của Throop vào năm 1908 Scherer thuyết_phục Charles_W_Gates một thành_viên hội_đồng_quản_trị và một doanh_nhân đã về hưu hiến tặng 25 000 USD để xây_dựng Phòng_Thí_nghiệm Gates toà nhà_khoa_học đầu_tiên trong khuôn_viên Hai cuộc chiến_tranh thế_giới Năm 1910 Throop chuyển đến địa_điểm hiện_nay khu đất do Arther_Fleming hiến tặng Theodore_Roosevelt có bài phát_biểu ở Viện Bách_khoa Throop vào ngày 21 tháng 3 năm 1911 trong đó ông tuyên_bố Tôi muốn thấy những cơ_sở như Throop đào_tạo 100 sinh_viên thì có 99 sinh_viên làm những công_việc kỹ_nghệ nhất_định giỏi hơn bất_kỳ ai khác tôi muốn thấy những sinh_viên này làm được như những gì đang được tiến_hành ở công_trình kênh đào Panama và ở những công_trình thuỷ_lợi kỳ_vĩ trong nước còn người sinh_viên còn lại thì tôi muốn thấy kiểu đào_tạo văn_hoá khoa_học sẽ khiến anh ta và những người như anh ta tạo nên một thế_hệ mà đôi_khi sản_sinh ra một người như nhà thiên_văn xuất_chúng của quý_vị George_Ellery_Hale_Cùng năm đó một dự_luật được trình ở Cơ_quan Lập_pháp California kêu_gọi thành_lập một Viện Công_nghệ California được tài_trợ bằng quỹ công với ngân_sách ban_đầu một_triệu đô_la gấp 10 lần ngân_sách của Throop vào lúc đó Hội_đồng_quản_trị đề_nghị giao Throop cho tiểu_bang nhưng các viện trưởng của Viện Đại_học Stanford và Viện Đại_học California thông_qua vận_động hành_lang đã đánh_bật dự_luật này do_đó Throop phát_triển với tư_cách là một viện giáo_dục định_hướng nghiên_cứu khoa_học duy_nhất ở miền nam California tính cả công_lập và tư_thục cho đến lúc bắt_đầu Chiến_tranh thế_giới thứ hai khi cần_thiết phải mở_rộng hoạt_động giáo_dục dựa trên nghiên_cứu Triển_vọng của Throop đã thu_hút nhà hoá_lý Arthur_Amos_Noyes từ MIT đến phát_triển cơ_sở này và hỗ_trợ trong việc biến nó thành một trung_tâm khoa_học và công_nghệ Với việc nổ ra Chiến_tranh thế_giới thứ nhất Hale thành_lập Hội_đồng Nghiên_cứu Quốc_gia để điều_phối và hỗ_trợ nghiên_cứu khoa_học nhằm giải các bào toán trong quân_sự Mặc_dù Hale ủng_hộ ý_tưởng chính_quyền liên_bang cấp tiền cho nghiên_cứu khoa_học ông đã không đi theo lối sử_dụng một dự_luật liên_bang vốn đã có_thể giúp cấp tài_trợ cho nghiên_cứu kỹ_thuật ở các trường đại_học được cấp đất thay_vì vậy ông tìm cách quyên_góp được một_triệu đô_la cho quỹ nghiên_cứu quốc_gia từ những nguồn tư_nhân Thông_qua Hội_đồng Nghiên_cứu Quốc_gia Hale vận_động để khoa_học đóng một vai_trò lớn hơn trong các vấn_đề quốc_gia và cùng lúc để Throop đóng một vai_trò mang tầm quốc_gia trong khoa_học Những khoản tài_trợ mới được dành cho nghiên_cứu vật_lý vốn dẫn đến việc thiết_lập Phòng_Thí_nghiệm Norman_Bridge nơi đã thu_hút nhà_vật_lý thực_nghiệm Robert_Andrews_Millikan đến từ Viện Đại_học Chicago vào năm 1917 Trong suốt Chiến_tranh thế_giới thứ nhất Hale_Noyes và Millikan cùng làm_việc với nhau ở Washington_D_C trong Hội_đồng Nghiên_cứu Quốc_gia Sau đó họ tiếp_tục cộng_tác trong việc phát_triển Caltech_Dưới sự lãnh_đạo của Hale_Noyes và Millikan cùng với sự hỗ_trợ của nền kinh_tế đang phát_triển mạnh_mẽ của vùng Nam_California_Caltech đã được danh_tiếng ở phạm_vi quốc_gia vào thập_niên 1920 Vào ngày 29 tháng 11 năm 1921 các thành_viên hội_đồng_quản_trị tuyên_bố chính_sách của Caltech là theo_đuổi những nghiên_cứu khoa_học có tầm quan_trọng đặc_biệt và cùng lúc đó tiếp_tục có những khoá học được thiết_kế và giảng_dạy cẩn_thận trong lĩnh_vực kỹ_thuật và khoa_học thuần_tuý dựa trên các ngành khoa_học_cơ_bản gồm toán vật_lý và hoá_học mở_rộng và làm phong_phú chương_trình học với nhiều thời_lượng giảng_dạy trong các môn như ngôn_ngữ và văn_chương tiếng Anh lịch_sử và kinh_tế_học và tiếp sức_mạnh cho tất_cả các hoạt_động đó bằng tinh_thần nghiên_cứu mạnh_mẽ Năm 1923 Millikan được trao giải Nobel_Vật lý Năm 1925 Caltech thiết_lập khoa địa_chất và tuyển_dụng William_Bennett_Munro lúc đó là trưởng phân_khoa Lịch_sử Quản_lý_Nhà_nước và Kinh_tế_học ở Viện Đại_học Harvard để giúp tạo ra phân_khoa nhân_văn và khoa_học_xã_hội ở Caltech_Năm 1928 một phân_khoa sinh_học được thiết_lập dưới sự lãnh_đạo của Thomas_Hunt_Morgan nhà sinh_học danh_tiếng nhất của Hoa_Kỳ vào lúc đó và là người đã khám_phá ra vai_trò của gene và chromosome trong di_truyền Năm 1930 Phòng_Thí_nghiệm Hải_dương Kerckhoff được thiết_lập ở Corona del Mar dưới sự điều_hành của Giáo_sư George_MacGinitie_Năm 1926 trường sau_đại_học về hàng không aeronautics được thành_lập nơi đã thu_hút Theodore von Kármán_Kármán sau_này giúp thành_lập Phòng_Thí_nghiệm Sức đẩy Phản_lực Jet_Propulsion_Laboratory và đóng một vai_trò quan_trọng trong việc đưa Caltech thành một trong những trung_tâm khoa_học tên_lửa của thế_giới Năm 1928 Đài Quan_trắc Thiên_văn Palomar bắt_đầu được xây_dựng Millikan làm_việc với tư_cách Chủ_tịch của Hội_đồng Điều_hành có vai_trò như viện trưởng của Caltech từ năm 1921 đến 1945 Ảnh_hưởng của ông lớn đến_nỗi đôi_khi người ta nhắc đến Caltech với tên Ngôi trường của Millikan_Ngày sau khi gia_nhập Caltech_Millikan đã khởi_sự một chương_trình học_giả khách mời Các nhà_khoa_học đã chấp_nhận lời mời của ông đến giảng_dạy và nghiên_cứu ngắn_hạn ở caltech bao_gồm những nhân_vật nổi_tiếng như Paul_Dirac_Erwin_Schrödinger Werner_Heisenberg_Hendrik_Lorentz và Niels_Bohr_Albert_Einstein đã đến Caltech lần đầu_vào năm 1931 để hoàn_thiện Lý_thuyết_tương_đối tổng_quát của mình ông trở_lại Caltech sau đó với tư_cách giáo_sư thỉnh_giảng vào năm 1932 và 1933 Trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai Caltech là một trong 131 trường đại_học và viện đại_học trên toàn_quốc tham_gia Chương_trình Đào_tạo cho Hải_quân V 12 Navy_College_Training_Program theo đó chuẩn_bị cho sinh_viên để họ trở_thành sĩ_quan Hải_quân Hải_quân Hoa_Kỳ cũng đã duy_trì trong khuôn_viên của Caltech một trường huấn_luyện hải_quân về kỹ_thuật hàng_không nhân_viên tại_chỗ để giám_sát vũ_khí đạn_dược và phương_tiện hải_quân và một sĩ_quan làm nhiệm_vụ liên_lạc với Uỷ_ban Nghiên_cứu Quốc_phòng Giai_đoạn phát_triển thời hậu_chiến Trong các thập_niên từ 1950 đến 1970 Caltech là nơi có Murray_Gell_Mann và Richard_Feynman hai người có công_trình đóng vai_trò trung_tâm trong việc xây_dựng Mô_hình chuẩn của vật_lý hạt_cơ_bản Bên ngoài cộng_đồng những người làm vật_lý Feynman còn được biết đến như một nhà_giáo xuất_chúng và một nhân_vật thú_vị và khác_thường Trong thời_kỳ Lee_A_DuBridge làm viện trưởng Caltech 1946 1969 số giảng_viên Caltech tăng gấp đôi và diện_tích khuôn_viên tăng gấp ba Không giống như những người tiền_nhiệm của mình DuBridge rất chào_đón những khoản tài_trợ của chính_quyền liên_bang dành cho nghiên_cứu khoa_học Những lĩnh_vực nghiên_cứu mới nở_rộ bao_gồm sinh_hoá_học khoa_học về các hành_tinh vật_lý thiên_văn hạt_nhân và địa_hoá_học Một kính_thiên_văn đường_kính 500 cm 200 inch được xây_dựng gần Núi Palomar vào năm 1948 đây là kính_thiên_văn mạnh nhất thế_giới trong khoảng thời_gian hơn 40 năm Caltech mở_cửa đón các nữ sinh_viên bậc đại_học vào năm 1970 trong nhiệm_kỳ viện trưởng của Harold_Brown số nữ_sinh này chiếm 14 tổng_số sinh_viên năm nhất Kể từ đó tỷ_lệ sinh_viên nữ ở Caltech đã tăng dần lên Sinh_viên bậc đại_học ở Caltech trước_nay được biết là ít quan_tâm đến chính_trị chỉ có một cuộc biểu_tình phản_đối có tổ_chức của sinh_viên vào tháng 1 năm 1968 bên ngoài phòng thu của NBC ở Burbank khi nghe tin_đồn là NBC sẽ ngừng chiếu_phim Star_Trek_Năm 1973 các sinh_viên sống trong Dabney_House biểu_tình nhân một chuyến thăm của tổng_thống Hoa_Kỳ với biểu_ngữ mang dòng chữ đơn_giản Impeach_Nixon_Phế truất Nixon_Trong tuần_lễ sau đó Ross_McCollum chủ_tịch Công_ty Dầu_lửa Quốc_gia National_Oil_Company viết thư_ngỏ gởi các sinh_viên ở Dabney_House nói rằng vì những hành_động đó của sinh_viên ông quyết_định sẽ không hiến tặng một_triệu đô_la cho Caltech_Gia_đình Dabney vốn là những người theo Đảng Cộng_hoà ly_khai với Dabney_House khu nhà được xây bằng tiền của gia_đình Dabney sau khi nghe nói đến cuộc biểu_tình Thế_kỷ 21 Kể từ năm 2000 Dự_án Trước_tác của Einstein_Einstein_Papers_Project được đưa về Caltech_Dự án này được thiết_lập vào năm 1986 nhằm kết tập bảo_tồn phiên_dịch và xuất_bản những trước_tác trong di_sản Albert_Einstein để lại sau khi mất và từ những bộ sưu_tập khác Vào học_kỳ mùa Thu năm 2008 trong khoá sinh_viên năm nhất có 42 là nữ đây là con_số cao kỷ_lục ở Caltech_Cũng trong năm đó Caltech kết_thúc chiến_dịch vận_động gây quỹ kéo_dài sáu năm Chiến_dịch này thu được hơn 1 4 tỉ dô la từ hơn 16 000 tổ_chức và cá_nhân Gần một_nửa số tiền đó được dùng để hỗ_trợ các chương_trình giáo_dục và các dự_án của Caltech_Liên kết ngoài BULLET History of Caltech_Lịch sử Caltech
Viện Công_nghệ California