Chu_Bột_Chu_Bột chữ Hán_周勃 169 TCN người quận Bái là tướng_lĩnh chính_trị_gia thời Hán_Sở và là khai_quốc_công_thần của nhà Hán trong lịch_sử Trung_Quốc Năm 209 TCN Chu_Bột đi theo Lưu_Bang chống lại nhà Tần lập được nhiều công_trạng nên lần_lượt được phong các chức_vị Ngũ đại_phu tướng_quân Sau khi chiến_tranh Hán_Sở nổ ra Chu_Bột vẫn tiếp_tục được Lưu_Bang cất_nhắc phong chức Vũ_Uy hầu thực ấp ở vùng Hoài_Đức Trong giai_đoạn này ông tham_gia vào các chiến_dịch chinh_phục Tam_Tần tiến_công Thành Cao_Khúc_Nghịch bình_định hai quận Tứ_Thuỷ_Đông_Hải Năm 201 TCN sau khi Lưu_Bang diệt được Hạng Vũ thống_nhất thiên_hạ Chu_Bột được phong tước_vị Giáng hầu nâng thực ấp của ông lên 8100 hộ Những năm đầu triều Hán_Chu_Bột tiếp_tục tham_gia bình_định các chư_hầu dẹp được các cuộc nổi_dậy của Hàn vương Tín_Yên vương Lư_Quán do_đó được thăng đến chức Thái_uý Sau khi Lưu_Bang qua_đời quyền_lực trong triều rơi vào tay Lã hậu và gia_tộc họ Lã_Năm 180 TCN Lã hậu mất Chu_Bột cùng Trần_Bình lập_kế tiêu_diệt họ Lã và lập Hán_Văn_Đế lên_ngôi Văn_Đế phong cho ông chức Hữu_Thừa tướng tuy_nhiên về sau ông nhường lại cho Trần_Bình_Năm 178 TCN Trần_Bình chết Chu_Bột tiếp_tục trở_lại giữ chức Thừa_tướng nhưng chỉ được một năm lại bị ép từ_chức về ấp phong Những năm cuối đời Chu_Bột bị tố_cáo có âm_mưu tạo phản và bị bỏ ngục tuy_nhiên về sau được thả Ông qua_đời năm 169 TCN thuỵ hiệu là Giáng_Vũ hầu Thân_thế Tổ_tiên của Chu_Bột nguyên là vốn xuất_thân từ huyện Uyển sau di_cư về Bái quận Do gia_cảnh nghèo_khó Chu_Bột phải đến kinh làm chức sĩ liêm diễn_tấu nhạc trong các buổi đám_tang để kiếm sống Theo Lưu_Bang khởi_nghĩa Chiến_dịch diệt Tần Sau khi Tần_Thuỷ_Hoàng qua_đời đế_chế Tần suy_yếu các hào_trưởng ở khắp_nơi nổi_dậy Tháng 7 năm 209 TCN Lưu_Bang khởi_binh ở Bái huyện xưng là Bái công Chu_Bột thấy thế bèn đầu_quân cùng Lưu_Bang_Ông cùng Lưu_Bang đem quân tiến_công Hồ Lăng và Phương_Dư_Ít lâu sau ở Phương_Dư xảy ra cuộc nổi_loạn Chu_Bột nhanh_chóng đánh_bại quân địch và thu_phục lại quận này Sau đó ông tiếp_tục theo Bái công tiến_công ấp Phong và giành được thắng_lợi sau đó rút về Lưu_Huyện và Tiêu_Huyện_Cùng trong năm 209 TCN quân của Lưu_Bang tiến_công vào quận Đãng và phá được Hạ_Ấp_Trong số các tướng thì Chu_Bột là người đầu_tiên lên được thành do_đó ông được Bái công phong chức Ngũ_Đại phu Sang năm 208 TCN Chu_Bột theo Lưu_Bang tham_gia vào các chiến_dịch tiến_công quận Mông_Ngu tập_kích quân của Chương_Hàm và lập được nhiều công_trạng Sau đó ông tiếp_tục tham_gia đánh Tần chiếm các thành Viên Thích_Đông_Mân_Niết Tang đuổi quân Tần về Bộc_Dương công đánh thành Chân Đô_Quan_Định Đào_Uyển_Cù_Đan Phụ của Tần rồi cùng Lưu_Bang tiến đến thành Ung_Khâu giết tướng giữ Tam_Xuyên là Lý_Do con thừa_tướng Lý_Tư Sau khi nhận_lời giao_ước của Sở vương Lưu_Bang tiến đánh Quan_Trung để tận_diệt nhà Tần_Chu_Bột cũng hỗ_trợ đắc_lực của Lưu_Bang trong việc đánh hạ các thành Khai_Phong_Dĩnh_Dương Câu_Thị và mở_đường sông Hoàng_Hà cuối_cùng diệt được nhà Tần_Nhờ những chiến_công trên Chu_Bột được Lưu_Bang phong làm tướng_quân Sau đó Lưu_Bang lên_ngôi Hán vương lại thăng ông làm Vũ_Uy hầu thực ấp ở vùng Hoài_Đức Thời_Hán_Sở Sau khi diệt Tần_Lưu_Bang cùng các tướng lại bước vào cuộc chiến_tranh với quân Sở do Hạng Vũ chỉ_huy vốn đã gây_dựng thế_lực rất lớn Hạng Vũ phân_chia lại các vùng_đất không_chỉ của Tần mà của cả các nước chư_hầu khác có tham_gia vào_cuộc khởi_nghĩa thành 19 nước trong đó nước Tần bị chia làm ba nước là Ung_Tắc_Địch do Chương_Hàm_Tư_Mã Hân và Đổng_Ế giữ ngôi quốc_vương Lưu_Bang thực_hiện chiến_dịch công_kích và tiêu_diệt Tam_Tần đầu_tiên tiến_công lên phía bắc vào huyện Tất_Chương_Bình buộc Tam_Tần đầu_hàng Trong trận chiến đó Chu_Bột có công tiến chiếm Khúc_Nghịch mở_đường Năm 203 TCN trong trận Thành Cao_Chu_Bột được giao nhiệm_vụ trấn_giữ Nghiêu_Quan sau đó tiến_quân vào được Thành Cao đối_đầu với Hạng Vũ cuối_cùng chiếm lại được Thành Cao_Sau_Hạng_Vũ thất_thế và tự_tử Chu_Bột lại được lệnh tiến đánh Khúc_Nghịch và chiếm hai quận Tứ_Thuỷ_Đông_Hải thu_phục thêm 22 huyện sau đó lui về trấn_giữ Lạc_Dương và Lịch_Dương_Lưu_Bang xét công của ông phong thêm đất cho làm thực ấp Năm 202 TCN Lưu_Bang xưng_đế lập ra nhà Hán_Tham gia_bình định chư_hầu Đánh_Hàn vương Tín và Trần_Hy_Năm 201 TCN Lưu_Bang đổi phong Chu_Bột làm Giáng hầu ban cho thực ấp là 8100 hộ Năm 200 TCN Hàn vương Tín phản Hán theo Hung_Nô_Lưu_Bang xuất_quân thảo phạt buộc Tín chạy sang Hung_Nô_Chu_Bột có tham_gia vào_cuộc chiến này ông_công đánh vào thành Tấn_Dương và đánh_bại quân của Tín do_đó được thăng làm Thái_uý Năm 197 TCN Tín thuyết_phục Trần_Hy làm_phản nhà Hán_Năm 196 TCN Hàn vương Tín lại đánh_phá biên_giới phía bắc tiến vào Tham_Hợp Trần_Hy cũng làm_phản ở đất Đại_Lưu_Bang cùng Chu_Bột mang quân đi đánh Trần_Hy_Ông bình_định được 17 huyện ở Nhạn_Môn chém được tướng của Trần_Hy là Thừa_Mã Sau đó ông tiến vào Linh_Khâu giết Trần_Hy và các tướng của Hy là Trình_Túng Trần_Vũ_Cao_Tứ_Dẹp đất Yên_Năm 195 TCN Lưu_Bang nghe tin Yên vương Lư_Quán khởi_binh chống lại nhà Hán bèn cử Chu_Bột cùng Phàn_Khoái dẫn binh đánh dẹp Yên vương Quán bỏ chạy sang Hung_Nô_Chu_Bột và Phàn_Khoái hạ được huyện Kế bắt được đại_tướng Đề thừa_tướng quận thủ thái_uý và nhiều quan_lại cao_cấp của Lư_Quán_Tuy đất Yên được bình_định nhưng cũng trong chiến_dịch này có người gièm_pha Phàn_Khoái với Hán_Cao_Tổ vì_thế Cao_Tổ sai Trần_Bình đến bắt Phàn_Khoái về kinh và giao quyền chỉ_huy cho Chu_Bột_Chu_Bột tiếp_tục bình_định 12 huyện Thượng_Cốc 16 huyện Hữu_Bắc 29 huyện Liêu_Tây_Liêu_Đông và 22 huyện thuộc quận Ngư_Dương_Bày mưu diệt họ Lã_Tháng 4 năm 195 TCN Hán_Cao_Tổ qua_đời Huệ_Đế_Lưu_Doanh lên nối_ngôi Chu_Bột tiếp_tục đảm_nhận_chức thái_uý Năm 187 TCN Huệ_Đế mất quyền hành trong triều lọt vào tay Lã hậu vợ Cao_Đế_Lã hậu muốn phong vương cho người họ Lã bèn hỏi Thừa_tướng Vương_Lăng nhưng Lăng thẳng_thừng từ_chối Lã hậu lại hỏi Chu_Bột và Trần_Bình_Hai ông nói Vương_Lăng tức_giận trách cử Chu_Bột và Trần_Bình_Hai ông bèn giảng_giải cho Vương_Lăng thấy rằng chỉ có như_vậy mới bảo_toàn được cho họ Lưu_Năm 180 TCN Lã hậu sắp mất dặn Triệu_Vương_Lã_Lộc làm thượng_tướng quân coi cánh quân ở phía bắc Lương vương Lã_Sản coi cánh quân phía nam để đề_phòng các đại_thần lật_đổ họ Lã sau khi bà qua_đời Tuy_nhiên sau khi Lã hậu mất ở phía đông Tề vương xuất_quân chống lại họ Lã còn Trần_Bình và Chu_Bột trong triều cũng tìm cách tiêu_diệt họ Lã_Lã_Lộc và Lã_Sản ở kinh_đô muốn khởi_binh làm_loạn nhưng sợ thế_lực của các đại_thần còn chần_chừ chưa quyết_định Chu_Bột và Trần_Bình thấy người con của Khúc_Chu_Hầu_Lịch Thương là Lịch_Ký thân với Lã_Lộc bèn ép Lịch_Thương bảo con đến nói với Lộc nếu ở lại kinh cầm binh sẽ bị nghi_ngờ chi_bằng trao ấn cho Thái_uý mà về nước Triệu_Lã_Lộc đem việc ấy bảo với Lã_Sản_Nội bộ họ Lã biết việc ấy nhưng chưa dứt_khoát quyết_định Lã_Lộc nói với người cô là Lâm_Quang hầu Lã_Tu nhưng Lã_Tu biết được mưu_đồ đó không đồng_ý Cùng lúc đó Giả_Thọ từ nước Tề về lại khuyên Lã_Sản mau_chóng làm_loạn và giục Sản vào cung Vị_Ương để làm_loạn Cùng lúc Chu_Bột bảo tướng Kỷ_Thông cầm cờ tiết giả làm lệnh hoàng_đế trao cho mình cầm_đầu đạo quân phía bắc rồi ra lệnh cho Lịch_Ký và Lưu_Yết tới thuyết_phục Lã_Lộc lần nữa Lã_Lộc nghe theo trả tướng ấn lại giao cho Chu_Bột cầm_quân Chu_Bột nắm được đạo quân phía nam Cùng lúc đó Trần_Bình hay tin Lã_Sản đã làm_loạn sai Chu_Hư hầu giúp Chu_Bột_Chu_Bột lại ra_lệnh không cho Lã_Sản vào điện và sai Chu_Hư hầu đến cung Vị_Ương giết Lã_Sản sau đó tiêu_diệt toàn_bộ họ Lã và đưa Đại_vương lên làm hoàng_đế tức Hán_Văn_Đế_Do sự đề_cử của Trần_Bình_Văn_Đế phong cho Chu_Bột làm Hữu thừa_tướng nhưng ở địa_vị cao nhất còn Trần_Bình làm Tả thừa_tướng nhưng chỉ ở ngôi_thứ hai Nhường chức thừa_tướng Khi Hán_Văn_Đế bắt_đầu quen với việc triều_chính có hỏi Chu_Bột và Trần_Bình các việc như một năm xét_xử ngục hình bao nhiều người một năm tiền và thóc xuất nhập bao_nhiêu nhưng ông đều không biết được mà Trần_Bình ứng_đối trôi_chảy trước mặt Văn_Đế được vua khen Khi ra triều Chu_Bột trách Trần_Bình sau không_chỉ cho mình biết nhưng lại bị ông ta hỏi_vặn Ông ở địa_vị của mình mà_lại không biết chức_trách của mình sao Nếu bệ_hạ hỏi số người ăn_trộm ăn_cướp ở Tràng_An thì ông định nói liều sao Cuối_cùng ông nhận ra mình không bằng Trần_Bình bèn trả ấn thừa_tướng về đất Giáng_Tuy nhiên chỉ qua một năm đến 178 TCN Trần_Bình qua_đời Chu_Bột lại được trở về giữ chức thừa_tướng Những năm_tháng cuối đời Càng về sau Hán_Văn_Đế càng không còn tin tướng Chu_Bột_Chỉ một năm sau khi tái đảm_nhận_chức tướng Chu_Bột lại bị Văn_Đế đuổi về ấp phong Ông đành phải nghe theo dâng biểu xin từ_chức về ấp Giáng_Chu_Bột không cam_tâm lại sợ bị hãm_hại và tỏ ra hống_hách khi gặp quận thủ và quận uý đều bảo gia_nhân phải đem theo vũ_khí Ít_lâu sau có người tố_cáo ông có mưu_đồ tạo phản Hán_Văn_Đế ra_lệnh bắt ông về Trường An xét_xử Chu_Bột đã già không_thể tự biện_hộ bèn bị nhốt vào ngục Trong ngục ông bị bọn ngục lại đối_xử tệ_bạc Ông đã phải ngầm lấy 1000 lạng vàng hối_lộ cho cai_ngục cai_ngục mới bày kế cho ông bảo con dâu ông là công_chúa nhà Hán em_gái Hán_Văn_Đế lấy con trai ông là Chu_Thắng làm_chứng rồi xin Bạc_Thái hậu miễn xá cho ông Cuối_cùng ông thoát khỏi ngục và được trở về ấp Giáng_Nhưng cũng từ đó ông không được trọng_dụng nữa Năm 169 TCN Giáng hầu Chu_Bột qua_đời thuỵ hiệu là Giáng_Vũ hầu Tính từ khi theo Lưu_Bang khởi_nghĩa năm 209 TCN đến khi mất Chu_Bột hoạt_động 40 năm không rõ bao_nhiêu tuổi Con trưởng của ông Chu_Thắng người lấy công_chúa nhà Hán kế_tập tước hầu Được sáu năm Chu_Thắng phạm_tội tình_cảm với công_chúa cũng đã rạn_nứt nên bị phế_bỏ tước_vị Ít_lâu sau Hán_Văn_Đế tiếp_tục phong cho con trai thứ của ông là Chu_Á_Phu đang làm thái_thú Hà_Nội làm Điều hầu để kế_tục ông Năm 154 TCN khi bảy nước khởi_loạn Chu_Á_Phu được lệnh cầm_quân đánh dẹp nhờ chiến_thuật xuất_sắc đã nhanh_chóng đánh_bại được các chư_hầu lập được công cho nhà Hán_Xem thêm BULLET Hán_Cao_Tổ_BULLET Loạn chư Lã_BULLET Trần_Bình BULLET Hàn vương Tín_BULLET_Lư_Quán BULLET Hán_Văn_Đế_BULLET Chu_Á_Phu_Tham khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Cao_Tổ bản kỉ BULLET Hạng Vũ bản kỉ BULLET Giáng hầu Chu_Bột thế_gia BULLET Lã hậu bản kỉ BULLET Trần_Thừa tướng thế_gia BULLET Hiếu_Văn bản kỉ BULLET Hán thư thiên BULLET Cao_Hậu kỉ BULLET Trương_Trần_Vương_Chu truyện BULLET Chu_Thiệu_Hầu 2003 Tổng_tập lược truyện các Tể_tướng trong lịch_sử Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin
Chu_Bột