Tiều_Túng_Tiều_Túng 413 lã một thủ_lĩnh quân_sự người Hán tại khu_vực tỉnh Tứ_Xuyên hiện_nay vào thời Đông_Tấn_Ông đã tự_xưng là Thành_Đô vương vào năm 405 và được hoàng_đế Diêu_Hưng của Hậu_Tần phong là Thục vương vào năm 409 Nhà_nước của ông vì_thế cũng được gọi là Tây_Thục_Tây_Thục phối_hợp cùng Hậu_Tần trong các chiến_dịch dọc theo Trường_Giang cho đất khi nước này bị tướng Lưu_Dụ của Đông_Tấn tiêu_diệt trong một chiến_dịch vào năm 413 Thành_lập Tây_Thục_Tiều_Túng đến từ quận Ba Tây_巴西 nay gần tương_ứng với Nam_Sung_Tứ_Xuyên Năm 405 ông là một chỉ_huy quân_sự cấp trung dưới quyền Mao_Cừ_毛璩 thứ_sử Ích_Châu_益州 nay là Tứ_Xuyên và Trùng_Khánh của Đông_Tấn_Năm 404 quân_phiệt Hoàn_Huyền đã cướp ngôi_vị nhà Tần từ An_Đế_Mao_Cừ phản_ứng bằng cách huy_động quân_đội để sẵn_sàng tiến đánh Hoàn_Huyền song Hoàn_Huyền đã nhanh_chóng bị Lưu_Dụ lật_đổ và Lưu_Dụ đã khôi_phục lại hoàng vị cho An_Đế_Tuy nhiên cháu trai của Hoàn_Huyền là Hoàn_Chân_桓振 đã chiếm được trọng thành Giang_Lăng_江陵 nay thuộc Kinh_Châu_Hồ_Bắc và tiếp_tục phản_kháng Mao_Cừ do_đó vẫn tiếp_tục tiến về phía đông sẵn_sàng tiến đánh Hoàng_Chân_Ông ta chia quân làm hai nhánh một do hai anh_em của ông là Mao_Cẩn_毛瑾 và Mao_Viện_毛瑗 chỉ_huy và một do Tiếu_Túng và Hầu_Huy_侯暉 chỉ_huy Tuy_nhiên binh_sĩ Ích châu không hài_lòng khi phải thực_hiện chiến_dịch đường dài này và khi quân do Tiều_Túng và Hầu_Huy chỉ_huy tiếp_cận được Ngũ_Thành_Thuỷ_Khẩu 五城水口 nay thuộc Đức Dương_Tứ_Xuyên_Hầu Huy và một tướng khác là Dương_Mạt_陽昩 đã âm_mưu binh_biến Do Tiều_Túng được coi là người có lòng tốt và thận_trọng nên các bĩnh sĩ tôn_kính ông do_đó Hầu_Huy và Dương_Mạt đã cố_gắng buộc Tiếu_Túng trở_thành lãnh_đạo của cuộc binh_biến Tiếu_Túng đã từ_chối và chạy trốn và khi binh_lính đền gần ông đã cố nhảy xuống sông tự_vẫn nhưng đã được kéo lên Tiếu_Túng đã khẩn_nài chống lại và thậm đã cúi lạy trên mặt_đất và cúi đầu trước các binh_sĩ song ông vẫn bị buộc phải lãnh_đạo những lính binh_biến Những lính binh_biến sau đó tấn_công và giết chết Mao_Cẩn_Khi Mao Cừ cố_gắng chống lại ông ta cùng bị đánh_bại và bị giết Mao_Viện và gia_tộc họ Mao cũng đều bị giết Tiều_Túng lấy tước_hiệu Thành_Đô vương và lập đô tại Thành_Đô đô phủ của Ích_Châu trước đó Trị_vì Các sách sử truyền_thống như Tấn thư và Tư trị thông giám ghi_chép rất ít về Tiều_Túng song trong đó có viết rằng ông đã giao_phó các vấn_đề quan_trọng về triều_chính và quân_sự cho anh_em trai là Tiếu_Minh_Tử_譙明子 và hai người anh_em họ là Tiều_Hống_譙洪 và Tiều_Đạo_Phúc_譙道福 Năm 406 Lưu_Dụ cử các tướng Mao_Tu_Chi_毛脩之 con trai Mao_Cẩn_Tư_Mã Vinh_Kỳ_司馬榮期_Văn Xử_Mậu_文處茂 và Thời_Diên_Tổ_時延祖 đi đánh Tây_Thục song trên đường Tư_Mã Vinh_Kỳ đã bị thuộc_hạ là Dương_Thừa_Tổ_楊承祖 ám_sát và quân Đông_Tấn buộc phải rút_lui về Bạch_Đế_Thành_Năm 407 Mao_Tu_Chi đánh_bại và giết chết Dương song Lưu_Dụ lại cử một tướng khác là Lưu_Kính_Tuyên_劉敬宣 đi đánh Tây_Thục_Cũng vào_khoảng thời_gian này Tiều_Túng đã khuất_phục làm chư_hầu của hoàng_đế Diêu_Hưng của nước Hậu_Tần_Ông cũng bí_mật duy_trì một mối quan_hệ với thứ_sử Quảng_Châu_廣州 nay là Quảng_Đông và Quảng_Tây của Đông_Tấn_Lư_Tuần Lư_Tuần về mặt chính_thức là một quan_lại của Đông_Tấn song trên thực_tế thì ông ta cai_quản lãnh_địa của mình một_cách độc_lập Năm 408 Tiều_Túng yêu_cầu Diêu_Hưng đưa người anh_em họ của Hoàn_Huyền là Hoàn_Khiêm_桓謙 đến Thành_Đô mục_đích là để ông và Hoàn_Khiêm có_thể cùng hợp sức đánh Đông_Tấn_Hoàn_Khiêm tin rằng người_dân ở các châu phía tây của Đông_Tấn theo mình nên đã tới Thành_Đô bất_chấp mối nghi_ngại của Diêu_Hưng về ý_định của Tiều_Túng và khi Hoàn_Khiêm đến Thành_Đô và nhận được sự chào_đón từ nhiều người Tiều_Túng đã trở_nên nghi_ngờ và tiến_hành quản_thúc tại_gia đối_với Hoàn_Khiêm_Cuối năm 408 Lưu_Kính_Tuyên đã tiến đến Hoàng_Hổ_黃虎 nay thuộc Toại_Ninh_Tứ_Xuyên và Tiếu_Túng đã tìm_kiếm trợ_giúp từ Hậu_Tần_Diêu_Hưng cử một đội quân đến giúp ông song cũng vào lúc này Tiều_Đạo_Phúc đã có_thể chống lại được bước_tiến của Lưu_Kính_Tuyên và sau đó hai bên lâm vào thế bế_tắc trong 60 ngày quân của Lưu_Kính_Tuyên cạn nguồn cung_cấp lương_thảo và phát bệnh vì_thế Lưu_Kính_Tuyên buộc phải rút_lui Năm 409 Diêu_Hưng phong cho Tiều_Túng là Thục vương và ban cho ông cửu tích Vào mùa thu năm 410 sau khi Lưu_Dụ diệt nước Nam_Yên_Lư_Tuần đã nắm lấy cơ_hội để chiếm thêm nhiều lãnh_thổ của Đông_Tấn song sau đó đã buộc phải rút_lui khi Lưu_Dụ trở về từ chiến_dịch diệt Nam_Yên_Tiều_Túng sau khi được Diêu_Hưng cho_phép đã tấn_công Kinh_Châu_荊州 nay là Hồ Bắc và Hồ Nam cùng với Hoàn_Khiêm và tướng Cẩu_Lâm_苟林 của Hậu_Tần_Tuy nhiên họ đã bị huynh_đệ của Lưu_Dụ là Lưu_Đạo_Quy_劉道規 đánh_bại Hoàn_Khiêm bị giết Tiều_Túng rút_lui về lãnh_địa của mình song đã chiếm được quận Ba_Đông_巴東 nay gần tương_ứng với Trùng_Khánh Năm 412 Lưu_Dụ cử tướng Chu_Linh_Thạch_朱齡石 dẫn 2 vạn quân đi đánh Tây_Thục_Ông ta lệnh cho Chu_Linh_Thạch tiến theo một tuyến đường khác so với tuyến đường của Lưu_Kính_Tuyên đó là bỏ_qua Hoàng_Hổ và tiến đến Thành_Đô bằng tuyến đường Dân_giang quanh_co song để tránh chía rẽ và tin_tức lọt đến Tây_Thục_Lưu_Dụ cho giữ kín lệnh của mình và công_khai rằng Chu_Linh_Thạch sẽ mở nó khi ông đến Bạch_Đế_Thành_Chu Linh_Thạch đến Bạch_Đế_Thành vào mùa hè năm 413 và ông ra_lệnh như lời Lưu_Dụ đã nói trước đó với mình Tiều_Túng không dự_đoán được điều này nên trước đó đã lệnh cho Tiều_Đạo_Phúc trấn_thủ ở tuyến đường mà Lưu_Kính_Tuyên đã đi qua trước_đây tức_là theo Phù_Giang_涪江 và quân_lính Tây_Thục đóng trại tại Phù_Thành_涪城 nay thuộc Miên_Dương_Tứ_Xuyên Chỉ khi Chu_Linh_Thạch đến Bình_Mô_平模 nay thuộc Lạc_Sơn Tứ_Xuyên thì một đội quân Tây_Thục do Hầu_Huy và Tiều_Sân_譙詵 chỉ_huy mới được cử đến để chặn quân Đông_Tấn_Chu_Linh Thạch đã tấn_công và giết chết cả Hầu_Huy và Tiều_Sân và sau đó bỏ tàu và tiến thẳng đến Thành_Đô trên đường tiến_quân chỉ phải đương_đầu với sự kháng_cự yếu_ớt Tiều_Túng hay tin Chu_Linh_Thạch đến đã bỏ Thành_Đô và chạy trốn đến chỗ trại của Tiếu_Đạo_Phúc_Con gái của ông đã đề_xuất rằng họ hãy tự_sát trước phần_mộ của tổ_tiên song Tiều_Túng đã từ_chối Khi ông gặp Tiếu_Đạo_Phúc_Tiếu Đạo_Phúc đã quở_trách ông vì đã bỏ Thành_Đô và vứt thanh kiếm của mình về phía Tiều_Túng_Tiều_Túng chạy trốn song tin rằng mình không_thể thoát nên đã tự_sát bằng cách treo_cổ Tiều_Đạo_Phúc tiếp_tục kháng_cự song quân_lính của ông đã sụp_đổ và ông bị Chu_Linh_Thạch bắt được và giết chết Tây_Thục diệt_vong Tham_khảo BULLET Tấn thư Tiều_Túng truyện BULLET Tư trị thông giám các quyển 114 115 116
Tiều_Túng