Hồ_Đắc_Điềm_Hồ_Đắc Điềm 1899 1986 là Tiến_sĩ Luật Giáo_sư Việt_Nam quan nhà Nguyễn ngạch Tư_pháp đã từng giữ chức Bố_chánh tỉnh Bắc_Ninh Tổng_đốc Hà_Đông Sau năm 1945 ông là nhân_sĩ trí_thức tham_gia bộ_máy chính_quyền Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà giữ chức_vụ Chánh_án Toà_án nhân_dân thành_phố Hà_Nội Phó Chủ_tịch Uỷ_ban_Hành_chính thành_phố Hà_Nội Phó Chủ_tịch Mặt_trận Tổ_quốc thành_phố Hà_Nội Uỷ_viên Uỷ_ban Trung_ương Mặt_trận Tổ_quốc Việt_Nam Gia_thế Ông xuất_thân trong gia_đình dòng_dõi quý_tộc nổi_tiếng ở kinh_đô Huế_Ông quê ở làng An_Truyền tổng Quảng_Xuyên huyện Phú_Vang tỉnh Thừa_Thiên nay là huyện Phú_Vang tỉnh Thừa_Thiên_Huế Thân_sinh ông là Khánh_Mỹ quận công Hồ Đắc_Trung đỗ Cử_nhân làm quan đến chức Thượng_thư Bộ Học_Đông các Đại_học_sĩ sung Cơ_mật đại_thần tứ_trụ đại_thần triều_đình thời vua Duy_Tân và Khải_Định_Người anh là Cử_nhân Nho_học Hồ_Đắc_Khải giữ chức Thượng_thư bộ Hộ_Ba người em_trai là Bác_sĩ Hồ_Đắc_Di sau là Hiệu_trưởng Trường Đại_học Y Hà_Nội Kỹ_sư Khoáng học Hồ_Đắc_Liên sau là Cục trưởng Cục Địa_chất và Tiến_sĩ Dược_khoa Hồ_Đắc_Ân Phó chủ_tịch Hội trí_thức yêu nước Thành_phố Hồ_Chí_Minh Bốn người em_gái là Hồ_Thị_Chỉ là vợ vua Khải_Định_Hồ_Thị Hạnh tức sư_bà Diệu_Không_Hồ_Thị Phương và Hồ_Thị_Huyên là vợ Hoàng_thân Nguyễn_Phúc_Ưng_Úy Tuy xuất_thân Nho_học nhưng cha_mẹ ông là cụ Châu_Thị_Ngọc_Lương đều hướng các con theo hướng văn_hoá Tây_phương Bốn anh_em trai đều được sang Pháp học_tập Ông lấy vợ là Hoàng_Thị_Lý con gái Võ hiển điện Đại_học_sĩ Hoàng_Trọng_Phu_Tổng đốc Hà_đông Ban_đầu ông sang Pháp học Tiến_sĩ luật Vợ ông cũng sang theo để cơm_nước nuôi bốn anh_em nhà chồng học_hành đỗ_đạt Đang làm_luật sư bên Pháp cùng ông Trịnh_Đình_Thảo thì ông được gọi về nước Cuộc_sống ở Huế_Ông theo ngạch tư_pháp và hành_chính Ban_đầu ông làm Tham_tri Bộ Hình ở Huế_Ông thích tự_do cho_nên đã học cả kịch_nghệ định mở gánh_hát và đã cùng với ông Khái_Lợi ở phố_Đông_Ba lập ra nhà chiếu_bóng Tân_Tân_ở Huế mua nhiều phim châu_Âu về chiếu Ông còn đi dạy ở trường Hồ_Đắc_Hàm một kiểu trường bổ_túc_văn_hoá cho người nghèo Suốt đời ông tha_thiết với việc nâng cao dân_trí là người luôn đi đầu trong phong_trào xoá nạn mù_chữ bình_dân_học_vụ từ năm 1945 cho đến khi nhắm_mắt Ra miền bắc Sau đó ông ra miền Bắc là Giáo_sư Việt_Nam đầu_tiên tại Trường Đại_học Luật_khoa Hà_nội sau làm Chánh_án Toà_Thượng_thẩm Hà_Nội Năm 1937 ông tham_gia bào_chữa trong vụ án xét_xử Phan_Tư_Nghĩa rồi chuyển làm quan Bố_chánh tỉnh Bắc_Ninh Ông có cuộc_sống vật_chất đầy_đủ biệt_thự Hà_nội tại 72 phố Nguyễn_Du 2 biệt_thự nghỉ_mát ở Tam_Đảo trang_trại hàng nghìn mẫu ở huyện Tiên_Lãng tỉnh Kiến_An trong nhà có 2 chiếc ô_tô riêng Tổng_đốc Hà_Đông Dòng_dõi nhà vợ ông từng 2 đời làm Tổng_đốc Hà_Đông trước năm 1945 Hồi đó tỉnh Hà_đông là tỉnh lớn và quan_trọng ở Bắc_Kỳ_Cha vợ ông lúc đó làm Hiệp_biện đại_học_sĩ Chủ_tịch Uỷ_ban tương_tế xã_hội trung_ương Bắc_Kỳ hàm Thái_tử Thiếu bảo là quan hàm cao nhất của Nam triều đã thiết_lập một trại ấp từ_thiện và đã dày công chấn_hưng thủ_công mỹ_nghệ dân_tộc chọn các nghệ_nhân đưa sang Trung_quốc học nghề lụa tơ_tằm sang Nhật học sơn_mài rồi cả nghề mộc nghề bạc mở cả bảo_tàng mỹ_nghệ cho các nghệ_nhân La_Cả_La_Khê Vì muốn ông duy_trì các nghề thủ_công mỹ_nghệ nên đưa ông về làm Tổng_đốc Hà_đông Ông kế_nhiệm ông Vi_Văn_Định là cha vợ Hồ_Đắc_Di em_trai ông làm Tổng_đốc Hà_đông năm 1941 Năm 1945 khi Nhật đảo_chính Pháp đã mời ông làm Khâm_sai Bắc_Bộ phủ nhưng ông đều từ_chối Và ngay sau Cách_mạng_Tháng_Tám ông đã đứng về phía Việt_Minh trao ấn_kiếm cho ông Đặng_Kim_Giang người sẽ là Chủ_tịch Uỷ_ban kháng_chiến Hà_Đông Ngày 21 8 1945 khi Quản_Dưỡng_Chỉ huy Bảo_an_binh ở Hà_Đông đã cho nổ_súng vào đoàn biểu_tình gây thương_vong cán_bộ Việt_Minh_Lê_Trọng Nghĩa đã cùng ông vào tận Trại Bảo_an_binh thuyết_phục Quản_Dưỡng quy_hàng Hoạt_động trong hai cuộc kháng_chiến Trong những ngày đầu của nước Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà ngôi nhà của gia_đình ông tại số 8 Lê_Thái_Tổ là nơi Chủ_tịch Hồ_Chí_Minh làm_việc tiếp khách Khi theo cách_mạng ông hiến toàn_bộ đồn_điền ấp Vinh_Quang ở tỉnh Kiến_An cho cách_mạng và số thóc trong kho để nuôi dân quần du_kích chỉ yêu_cầu giữ lại khoảng 500 thúng để khi gặp khó_khăn trong kháng_chiến sẽ phải dùng đến Khi toàn_quốc kháng_chiến gia_đình ông tham_gia kháng_chiến tại Thanh_Hoá Năm 1947 ông làm Chủ_tịch Hội_đồng Tư luật Liên_khu IV Năm 1951 ông giữ chức Chánh_án Toà_án nhân_dân Liên_khu 4 ở Thanh_Hoá Uỷ_viên Ban_chấp_hành Hội Liên_Việt_Liên khu IV giai_đoạn 1947 1954 Năm 1954 ông về Thủ_đô suốt 30 năm cuối đời ông đã dành toàn_bộ công_sức vào công_cuộc xoá mù_chữ giữ cương_vị Trưởng ban chỉ_đạo Xoá mù_chữ bổ_túc_văn_hoá Thành_phố Trưởng tiểu_ban bổ_túc_văn_hoá của HĐND Thành_phố Ông làm_việc đầy nhiệt_huyết hăng_say Ông còn nổi_tiếng trong phong_trào xoá nạn mù_chữ ở Thủ_đô theo lời dạy của Chủ_tịch Hồ_Chí_Minh Chú là một nhà đại trí_thức chú phải sẻ chữ cho đồng_bào ít chữ rồi công_tác đến bình_dân_học_vụ bổ_túc_văn_hoá với chức_danh Uỷ_viên Uỷ_ban_hành_chính Hà_Nội Phó Chủ_tịch Uỷ_ban_Hành_chính thành_phố Hà_Nội Chánh_án Toà_án nhân_dân thành_phố Hà_Nội Phó chủ_tịch Uỷ_ban Mặt_trận Tổ_quốc thành_phố Hà_Nội Uỷ_viên Uỷ_ban Trung_ương Mặt_trận Tổ_quốc Việt_Nam khoá III Trân_trọng một gia_đình đại trí_thức chữ Hồ_Chủ_tịch dùng đã hết_lòng phụng_sự cách_mạng và nhân_dân Tết năm Quý_Mão 1963 Chủ_tịch Hồ_Chí_Minh đã đến thăm gia_đình ông Vào năm 1977 có một cuộc hội_ngộ thật cảm_động bốn anh_em ruột Hồ_Đắc_Điềm_Hồ_Đắc Di Hà_Nội_Hồ_Đắc_Ân Thành_phố Hồ_Chí_Minh Hồ_Thị_Hạnh tức Sư_Bà Diệu_Không_Huế đã vinh_dự là đại_biểu dự Đại_hội Mặt_trận Tổ_quốc Việt_Nam đầu_tiên của đất_nước thống_nhất Đúng là một cuộc trùng_phùng đẹp_đẽ có ý_nghĩa lịch_sử Năm 1986 ông mất tại Hà_Nội thọ 87 tuổi Gia_đình Vợ ông là bà Hoàng_Thị_Lý con gái Tổng_đốc Hà_đông Hoàng_Trọng_Phu_Con gái ông là Hồ_Thị_Thể_Tần nguyên giáo_viên Văn_Trường cấp 3 Trưng_Vương Hà_Nội sau chuyển về làm_việc ở Sở Giáo_dục Hà_Nội rồi Bộ Giáo_dục cho đến khi nghỉ hưu có chồng là Luật_gia Phạm_Thành_Vinh_Chánh Văn_phòng đầu_tiên của Bộ Quốc_phòng Hai người là dịch_giả của hai tiểu_thuyết Con đường đau_khổ Chuông nguyện hồn ai Cháu gái ông là Tiến_sĩ Phạm_Thị_Như_Anh kiều_bào tại CHLB Đức Chủ_tịch Hội bảo_trợ văn_hoá truyền_thống các nước ASEAN ở CHLB Đức Con trai ông là Hồ_Đắc_Hoài thế_hệ kỹ_sư địa_chất đầu_tiên học ở Liên_Xô cũ sau_này là Viện trưởng Viện Dầu_khí Viện trưởng Viện Đất_hiếm Thành_viên Hội_đồng_Quản_trị Tổng_công_ty Dầu_khí Việt_Nam Trưởng ban liên_lạc họ Hồ Việt_Nam khoá II
Hồ_Đắc_Điềm