Gáo trắng Gáo trắng hay gáo tàu cà tôm cà đam danh_pháp khoa_học Neolamarckia cadamba nhiều tài_liệu đã từng sử_dụng sai_lầm là Anthocephalus chinensis Cụm_từ lamarckia trong tên chi bắt_nguồn từ tên của nhà tự_nhiên_học người Pháp Jean_Baptiste_Lamarck_Các tên gọi từ các quốc_gia khác như kadam Vấn_đề phân_loại Tên khoa_học của loài này đã từng là chủ_đề gây tranh_cãi trong phân_loại bắt_đầu từ thập_niên 1930 Vấn_đề phát_sinh là do các tên khoa_học đều dựa theo các mẫu_vật điển_hình Năm 1785 Jean_Baptiste_Lamarck miêu_tả một mẫu_vật dưới tên gọi Cephalanthus chinensis và thông_báo rằng thu được nó từ Madagascar Năm 1830 Achille_Richard tạo ra tên gọi Anthocephalus indicus và thông_báo rằng loài đến từ châu_Á và rằng miêu_tả của ông cũng dựa theo cùng một mẫu_vật như Cephalanthus chinensis của Lamarck_Theo các quy_tắc của ICN thì đúng_ra Richard nên sử_dụng tên gọi A chinensis thay_vì A indicus do ông không nên thay_đổi phần tên định_danh loài Vấn_đề là ở chỗ cho_dù Richard quả_thật có sử_dụng cùng một mẫu_vật như Lamarck hay không thì nguồn_gốc địa_lý được coi là khác_biệt và miêu_tả cũng không phù_hợp chẳng_hạn trong Cephalanthus chinensis của Lamarck thì các cụm hoa mọc ở nách lá trong khi ở Anthocephalus của Richard thì chúng lại mọc ở đầu cành Nếu các mẫu_vật chỉ là một thì Anthocephalus là đồng_nghĩa của Cephalanthus có ở Madagasca và không_thể là tên chi cho gáo trắng ở châu_Á Nếu chúng là khác_biệt mặc cho tuyên_bố của Richard rằng chúng là một thì Anthocephalus có_thể là tên chi cho gáo trắng Dựa theo quan_điểm sau tên gọi Anthocephalus chinensis đã từng được sử_dụng rộng_rãi cho gáo trắng Quan_điểm hiện_tại mà phần_lớn các nguồn phân_loại công_nhận cho rằng Anthocephalus indicus của Richard hay Anthocephalus chinensis là đồng_nghĩa của Cephalanthus chinensis hiện_nay đã được chuyển sang chi Breonia với danh_pháp Breonia chinensis và như thế thì việc sử_dụng rộng_rãi tên gọi Anthocephalus chinensis để chỉ gáo trắng là một sai_sót Ý_nghĩa sai_sót này của tên khoa_học được chỉ ra bằng cách viết A chinensis auct trong đó auct là viết tắt của cụm_từ tiếng Latinh để chỉ của các tác_giả nghĩa_là không phải của người có thẩm_quyền hiệu_chỉnh Nếu công_nhận tên khoa_học của Richard cho gáo trắng là không chính_xác thì tên gọi sớm nhất_là Nauclea cadamba của William_Roxburgh năm 1824 Năm 1984 Jean_Marie_Bosser tạo ra tên chi mới Neolamarckia nhằm vinh_danh Lamarck để chỉ chi thực_vật châu_Á phù_hợp với miêu_tả của Richard cho Anthocephalus của ông chuyển Nauclea cadamba thành Neolamarckia cadamba Tuy_nhiên không phải tất_cả các nguồn thực_vật_học đều chấp_nhận phân_tích phân_loại này và tên gọi Anthocephalus vẫn còn được sử_dụng để chỉ chi thực_vật châu_Á này Miêu_tả Là cây_gỗ thường xanh quanh_năm thuộc họ Thiến thảo Rubiaceae_Cây thuộc nhóm gỗ lớn trong tự_nhiên có_thể dễ_dàng tìm thấy cây cao tới 30 45 m thuộc tầng cây vượt tán rừng Thân cây thuộc nhóm thân đơn trục có các cành_nhánh đâm ngang Vỏ thân cây màu xám gỗ giác màu trắng gỗ lõi màu cam nhạt Lá cây có phiến hình_bầu_dục dài đầu lá có mũi_nhọn đuôi lá có_thể tròn hoặc tà Mặt dưới lá có lớp lông mịn Lá kèm sớm rụng dạng lá kèm thon nhọn dài 1 5 2 cm Thường bắt_đầu ra hoa khi 3 4 năm_tuổi Hoa mọc ở đầu cành_nhánh có mùi thơm màu từ đỏ tới cam Quả dạng phức kép hình_cầu đường_kính 2 4 5 cm Phân_bố Sinh_thái cây thường thấy ở rừng lầy có_thể bị ngập các bình_nguyên Loài cũng thường còn sót lại trong các tổ_thành tái_sinh rừng thứ_sinh thuộc khu_vực có lượng mưa và độ_ẩm cao Gáo trắng có phân_bố tự_nhiên trong vùng nhiệt_đới và cận_nhiệt_đới từ Nam_Trung Hoa_Nam_Á_Đông Nam_Á tới vùng đảo Papua_Sử_dụng Lá và vỏ cây có_thể được dùng để chiết_xuất chất chống viêm Ở Ấn_Độ và một_số nước có tôn_giáo theo Hindu và Ấn_giáo thì loài này thường được trồng như là một loài cây tôn_nghiêm hoa của nó có_thể được dùng trong công_nghệ tinh chiết các hoạt_chất dùng là nước_hoa Gỗ gáo trắng có tính_chất cơ_học không cao có_thể dễ_dàng gia_công cắt gọt dùng đóng các vật gia_dụng sau khi được xử_lý bảo_quản Gáo trắng là loài có ý_nghĩa lâm_học được quan_tâm nghiên_cứu như là loài thúc_đẩy quá_trình tái_sinh lỗ trống rừng mưa nhiệt_đới phục_hồi rừng thứ_sinh nghèo kiệt từ giai_đoạn diễn thế rừng thảm lau sậy tre nứa Có_thể trồng ở vùng_ven bán ngập của các hồ thuỷ_điện tăng sinh khối gỗ cho mô_hình trồng rừng kết_hợp tre gỗ Tuy_nhiên hạn_chế dùng cây làm cây_xanh đô_thị do sinh_trưởng loài nhanh gỗ mềm dễ gãy đổ Xem thêm BULLET Gáo vàng BULLET Gáo cam BULLET Gáo tròn
Gáo trắng