Ráy_Ráy tên khoa_học Alocasia macrorrhizos là loài thực_vật có hoa thuộc họ Ráy bản_địa tại các khu rừng mưa nhiệt_đới từ Malaysia đến Queensland hiện được trồng tại nhiều vùng nhiệt_đới khác Ráy được thuần_hoá để trồng bắt_đầu từ Philippines Đặc_điểm sinh_học Cây ráy thuộc loài thực_vật thân Cỏ sống nhiều năm Lá cây ráy to bản tiết mồ_hôi mạnh nên có tác_dụng làm sạch môi_trường trong phòng rất tốt Là loại cây mọc hoang_dại sống lâu năm chiều cao từ 1 3m Lá xếp thành_hình hoa_thị mọc đối lưỡi dẹt tăng dần với xoang đáy chiếu xuống dưới Những chiếc lá xanh dày có dây có gân nổi rõ hình gợn sóng dài 50 cm 1 2m và rộng 1 5 3m sinh ra trên những thân cứng cuống lá có bẹ dài mọc ra từ 1 thân cây thẳng_đứng mập_mạp trở_thành thân gỗ theo tuổi mà cuối_cùng có_thể cao đến 3m Toàn_bộ cây cuối_cùng có_thể cao đến 10m trong điều_kiện phát_triển tối_ưu Hoa đặc_biệt không sặc_sỡ hoa nở không liên_tục quanh_năm Cây có quả với kích_thước nhỏ màu xanh khi chín màu đỏ có hình_dạng như những quả trứng nhỏ bọc xung_quanh một cuống hình_thành trong quá_trình trồng_trọt không thường_xuyên Cụm hoa có đốm màu vàng và lá màu lục nhưng hoa không có phấn hoa Hoạt_tính sinh_học ráy có chứa calci oxalat hay còn gọi là raphite một tinh_thể không hoà_tan Chất này khiến phần nhựa của cây ráy trở_thành nguy_cơ gây bỏng da kích_ứng sưng khi tiếp_xúc Đặc_biệt là phần lưỡi miệng môi Nếu nhà có con_nhỏ hoặc thú cưng thì không nên để các loại ráy trong tầm với của chúng Chẳng may ăn phải lá ráy thì sẽ bị trúng_độc và sưng dị_ứng là triệu_chứng nhẹ Nghiêm_trọng sẽ là mất tỉnh_táo khó thở ảnh_hưởng hệ tiêu_hoá Kể_cả không thường_xuyên có trẻ_em hoặc vật_nuôi thì mọi người cũng_nên thận_trọng khi tiếp_xúc với mủ của cây ráy Khi chưa được làm chín bằng bất_cứ hình_thức nào thì các bộ_phận trên cây này cũng có_thể tiềm_ẩn sự nguy_hiểm Một_số tác_dụng của cây ráy Trang_trí sân vườn Những căn nhà có thiết_kế đặc_biệt có_thể thoát khí như nhà_sàn của quán cà_phê nơi nghỉ_mát Đường đi các khu resort quán cà_phê biệt_thự Dọc hành_lang các trung_tâm thương_mại Dân_gian Việt_Nam thường sử_dụng củ ráy để giảm sốt trị bệnh gút mụn_nhọt ngoài da và đau_nhức xương khớp do phong tê_thấp Ráy có_thể dùng làm thức_ăn cho gia_súc hoặc thậm_chí cho người Vào thời_kì nạn đói năm 1945 người_dân đã phải dùng ráy khoai_lang cỏ dại cám để nấu làm đồ_ăn cho người Trồng và chăm_sóc Nhân_giống Là loại cây sinh_sản_vô_tính nên nhân_giống bằng cách phân_chia cây con từ thân mẹ và mang đi ươm trồng Sau khi trồng cần tưới nước ngay để tạo điều_kiện cho ráy bén rễ vào giá thể Đất Họ ráy không kén đất canh_tác chịu được đất bùn nhão đất_thịt chịu phèn_chua khá tốt Sử_dụng đất hữu_cơ đất sạch khi trồng cây vào chậu nhỏ Nếu muốn cây luôn xanh tốt bạn cần chọn đất tơi xốp với đầy_đủ dinh_dưỡng Một trong những loại đất phù_hợp nhất để trồng Ráy cảnh đó là đất_thịt Bạn có_thể chuẩn_bị chậu có chứa loại đất này và trồng cây con để chăm_sóc Bón phân Hàng năm từ tháng 1 đến tháng 3 nên bón phân loãng cho cây một lần có_thể tăng tỉ_lệ nguyên_tố ni tơ_đồng thời thêm ít sulfat sắt cũng có_thể dùng đất lá mục đất bùn hoặc đất phù_sa làm nguồn dinh_dưỡng bổ_sung cho cây Nên bón phân dưỡng lá phân trùn quế và một_số loại phân_hữu_cơ khác Nhiệt_độ Ráy là loài thực_vật nhiệt_đới nhiệt_độ sinh_trưởng phù_hợp nhất là từ 20 30 độ thấp nhất có_thể chịu được 0 8 độ Khi nhiệt_độ ấm dần lên cần chăm_bón nhiều hơn Nếu vào mùa đông nên chuẩn_bị các biện_pháp làm ấm nhiệt_độ phòng_không được thấp quá có_thể mở điều_hoà âm trong phòng hoặc trùm túi ni lông lên cây rồi đục vài lỗ để thoát khí Độ_ẩm Cây ráy ưa ẩm vào mùa xuân hè và thu nên duy_trì độ_ẩm cho đất độ_ẩm trong phòng_không nên thấp quá 60 Vào mùa đông nên hạn_chế tưới nước Trả cây lại vườn vào mùa xuân Mặc_dù tại bản_địa hay ngoài sân vườn tự_nhiên cây ráy cảnh chịu ngập được khá lâu và có_thể ngâm thân rễ trong nước một phần trong suốt thời_gian phát_triển Với cây đã trồng trong chậu hoặc trong nhà ở hạn_chế tối_đa tưới nước đẫm Ánh_sáng Nơi cây được phát_triển tốt nhất là trong bóng_râm một phần hoặc ánh nắng mặt_trời lọc trong đất ẩm đến ẩm_ướt giàu chất_hữu_cơ ở những vị_trí có mái che tránh gió mạnh có_thể làm hỏng nghiêm_trọng những lá cây_cảnh khổng_lồ Lá thường bị cháy xém khi phơi đủ nắng Cây sẽ phát_triển ở những nơi ngập nước định_kỳ Cuống lá sẽ yếu đi và không có khả_năng chống_đỡ lá trong bóng_râm quá nhiều Nếu trồng trong nhà không có nắng thì nên đem cây ra phơi nắng 2 đến 4 giờ mỗi ngày Với những chậu cây được trồng trong nhà thì cần mang ra ngoài nắng khoảng 4 6 tiếng mỗi ngày Phòng_trừ một_số loại bệnh sâu hại trên ráy Bệnh cháy sinh_lý cháy mép lá do thời_tiết nắng_nóng Trị bệnh bằng thuốc diệt khuẩn Xantocin liều_lượng 1 gói 1 bình 16 lít nước Phun cách nhau 5 7 ngày Bệnh thối thân Sử_dụng Mekomil_Gold để trị bệnh theo liều_lượng pha 50 60g với 25 lít nước phun 400 600 lít ha Thời_gian phun cách nhau 7 ngày Sử_dụng thuốc zizomi 1 tuần 1 lần theo liều_lượng 1 gói 16 lít Thu_hoạch Cây ráy thường thu_hoạch khi cây bắt_đầu lụi tuỳ theo thời_tiết từng vùng nhưng thường thì mùa thu hoặc cuối năm Có_thể chưa thu_hoạch để mùa sang năm thu_hoạch khi cây đã 1 2 năm để cây lại phát_triển theo mùa tiếp Càng để lâu rễ_củ ráy càng to và cao dài Nhưng nếu để quá lâu củ ráy sẽ bị rỗ mắt ráy sâu sượng Nếu thu_hoạch vào mùa cây bắt_đầu sinh_trưởng lại ăn thường ngứa và sượng hơn Thời_gian thu_hoạch tốt nhất 2 4 năm Tham_khảo Phụ_lục I DANH_MỤC THUỐC BẢO_VỆ THỰC_VẬT ĐƯỢC PHÉP SỬ_DỤNG TẠI VIỆT_NAM Ban_hành kèm theo Thông_tư số 10 2020 TT BNNPTNT ngày 09 tháng 9 năm 2020 của Bộ_trưởng Bộ Nông_nghiệp và Phát_triển Nông_thôn BULLET Susan_Scott_Craig_Thomas 2009 Poisonous_Plants of Paradise_First_Aid and Medical_Treatment of Injuries from Hawaii s Plants_University of Hawai i Press_BULLET_MORE_INFORMATION ON ALOCASIA MACRORRHIZA BULLET ALOCASIA MACRORRHIZA GROWING TIPS BULLET USDA Plant_Profile_BULLET http www canoeplants com ape html
Ráy