Lise_Meitner_Lise_Meitner ForMemRS 07 tháng 11 năm 1878 27 tháng 10 năm 1968 là một nhà_vật_lý người Áo sau đó thành người Thuỵ_Điển người đã làm nghiên_cứu về phóng_xạ và vật_lý_hạt_nhân Meitner là một thành_viên của nhóm phát_hiện ra phản_ứng phân_hạch hạt_nhân một thành_tích mà đồng_nghiệp của bà là Otto_Hahn đã được trao_tặng giải Nobel_Vật lý Meitner thường được người ta nhắc đến là một trong những ví_dụ rõ_ràng nhất của thành_tựu khoa_học của phụ_nữ bị bỏ_qua bởi Uỷ_ban Nobel_Một nghiên_cứu năm 1997 của Physics_Today kết luậnt rằng việc bỏ sót Meitner khi xét giải Nobel_Vật lý là một trường_hợp hiếm trong đó các ý_kiến tiêu_cực cá_nhân rõ_ràng đã dẫn đến việc loại_trừ một nhà_khoa_học xứng_đáng được nhận giải Nobel_Nguyên tố 109 Meitnerium được đặt tên để vinh_danh bà Lise_Meitner đã đóng_góp rất lớn vào việc phát_hiện ra hiện_tượng phân_hạch năm 1939 nhưng không bao_giờ được nhận Giải Nobel_Vật lý Trong thực_tế chính bà chứ không phải Otto_Hahn người được nhận Giải Nobel_Hoá học năm 1944 vì tạo ra nguyên_tố mới nhờ phản_ứng phân_hạch đã lần đầu_tiên đề_cập đến hiện_tượng phân_hạch đồng_vị_phóng_xạ sau khi phân_tích các dữ_liệu thí_nghiệm và cùng Otto_Robert_Frisch áp_dụng thành_công mẫu giọt chất_lỏng của Niels_Bohr để giải_thích hiện_tượng này Nhiều người cho rằng Meitner không được trao giải vì tình_trạng trọng nam khinh nữ phổ_biến đầu thế_kỉ 20 trên Thế_giới và ngay trong thành_phần uỷ_ban xét giải đã dẫn đến những cống_hiến của bà bị xem nhẹ và gạt khỏi danh_sách trao giải Tiểu_sử Lisa_Meitner sinh ra ở Wien_Áo vào năm 1878 trong một gia_đình gốc Do Thái_Cha của bà Philipp_Meitner là một trong những luật_sư đầu tiền ở Áo Bà sinh ngày 7 tháng 11 năm 1878 Bà rút ngắn tên mình từ Elise thành Lise_Theo_Sổ đăng_ký sinh của cộng_đồng Do Thái_Wien ghi Meitner sinh ngày 17 tháng 11 năm 1878 nhưng một_số tài_liệu khác cho rằng bà sinh ngày 7 tháng 11 ngày mà bà sử_dụng Khi trưởng_thành bà chuyển sang Ki tô giáo theo Giáo_hội Luther và được rửa_tội năm 1908 Năm 1901 bà nhập_học đại_học Wien theo học ngành vật_lý Sau khi giành học_vị tiến_sĩ vật_lý vào năm 1906 bà làm_việc năm đầu tại viện lý_thuyết vật_lý ở Viên Nghiên_cứu tại Berlin Được truyền_cảm hứng từ người thầy của mình nhà_vật_lý học Ludwig_Boltzmann_Meitner nghiên_cứu vật_lý và trở_thành người phụ_nữ thứ hai có bằng tiến_sĩ vật_lý tại Đại_học Wien vào năm 1905 Wärmeleitung im inhomogenen Körper_Phụ nữ không được phép tham_dự tổ_chức giáo_dục đại_học trong thời_kỳ đó nhưng nhờ hỗ_trợ từ cha_mẹ của mình bà đã có_thể theo học đại_học tư bà hoàn_thành vào năm 1901 với một bài thi externe Matura tại Akademisches_Gymnasium Sau khi có bằng tiến_sĩ bà từ_chối một lời đề_nghị làm_việc trong một nhà_máy sản_xuất đèn_khí Được người cha của mình khuyến_khích và hỗ_trợ tài_chính bà đã đi đến Berlin_Max_Planck cho_phép bà tham_dự các bài giảng của mình một cử_chỉ bất_thường của Planck cho đến lúc đó từ_chối bất_kỳ người phụ_nữ nào mong_muốn tham_dự các bài giảng của ông Sau một năm Meitner trở_thành trợ_lý của Planck_Trong những năm đầu bà làm_việc cùng nhau với nhà hoá_học Otto_Hahn và họ phát_hiện một_số đồng_vị mới Năm 1909 bà đã trình_bày hai bài báo về bức_xạ beta Năm 1912 họ cùng nhau chuyển tới làm_việc ở viện hoá_học Kaiser_Wilhelm và sát_cánh bên nhau trong các công_trình nghiên_cứu quan_trọng Cho đến năm 1937 họ đã phát_hiện ra ít_nhất 9 nguyên_tố có tính phóng_xạ khác nhau Trong thời_gian Lise sống và làm_việc ở Stockholm họ vẫn ấp_ủ những dự_định hợp_tác nghiên_cứu Tháng mười năm 1938 họ bí_mật gặp nhau tại Copenhagen và lập kế_hoạch cho các thí_nghiệm về phân_rã hạt_nhân Lúc đầu Hahn tin rằng phân_rã hạt_nhân là điều không_thể nhưng Meitner đã chứng_minh cho Hahn thấy rằng điều đó đã xảy ra Meitner là người đầu_tiên hiểu rằng nguyên_tử hạt_nhân chưa phải là nhỏ nhất mà các nguyên_tử hạt_nhân còn có_thể chia thành các phần nhỏ hơn các nguyên_tử urani còn phân_chia thành Bari và kryton kèm theo sự giải_phóng một_số neutron và một năng_lượng rất lớn Các thí_nghiệm chứng_minh sự phân_rã hạt_nhân được thực_hiện ở phòng_thí_nghiệm của Hahn ở Berlin_Trong phần đầu_tiên của chiến_tranh thế_giới thứ nhất bà làm một y_tá xử_lý thiết_bị tia X Bà trở_lại Berlin và công_tác nghiên_cứu của mình vào năm 1916 nhưng không phải không có cuộc đấu_tranh bên trong Bà cảm_thấy xấu_hổ khi muốn tiếp_tục các nỗ_lực nghiên_cứu của mình khi nghĩ về những đau_đớn và nỗi thống_khổ của các nạn_nhân của chiến_tranh và nhu_cầu y_tế và tình_cảm của họ Năm 1917 bà và Hahn phát_hiện ra đồng_vị tồn_tại lâu_dài đầu_tiên của nguyên_tố protactini nhờ phát_hiện này bà đã được trao Huy_chương Leibniz của Viện_Hàn_lâm Khoa_học Berlin_Năm đó Meitner được giao mảng vật_lý_học viện hoá_học Kaiser_Wilhelm_Năm 1922 bà phát_hiện ra nguyên_nhân Được biết đến là hiệu_ứng Auger sự bức_xạ từ bề_mặt của các điện_tử với các năng_lượng chữ_ký Hiệu_ứng này được đặt tên theo Pierre_Victor_Auger một nhà_khoa_học người Pháp phát_hiện ra hiệu_ứng này một_cách độc_lập vào năm 1923 Năm 1926 Meitner trở_thành người phụ_nữ đầu_tiên ở Đức giữ học_hàm giáo_sư đầy_đủ về vật_lý_học tại Đại_học Berlin_Năm 1933 Lise_Meitner không được dạy_học nữa vì là người gốc Do thái Tuy_nhiên bà vẫn có_thể tiếp_tục chương_trình nghiên_cứu vật_lý_hạt_nhân tại viện Kaiser_Wilhelm cuối_cùng dẫn đến việc bà cùng Hahn cùng khám_phá ra sự phân_rã hạt_nhân vào năm 1939 sau khi bà đã rời Berlin_Bà đã được Albert_Einstein ca_ngợi là Marie_Curie_Đức
Lise_Meitner