Lý_Quang_Bật_Lý_Quang_Bật chữ Hán_李光弼 708 15 8 764 là danh_tướng nhà Đường trong lịch_sử Trung_Quốc Ông có công dẹp loạn An_Sử trung_hưng nhà Đường Thân_thế Lý_Quang_Bật là người Doanh châu Liễu_Thành_Tổ_tiên của ông vốn là người Khiết_Đan cha_ông là Lý_Khải_Lạc phục_vụ nhà Đường làm đến chức Tả vũ lâm tướng_quân Tiết_độ_sứ Sóc_Phương_Vào chính_trường Lý_Quang_Bật từ thời trẻ là người giỏi cưỡi ngựa bắn cung ham đọc sách có tầm_nhìn_xa trọng kỷ_luật sống nghiêm_túc không ưa chơi_bời Nhờ tài_năng Lý_Quang_Bật được phong chức Tả vệ lang Năm 742 ông được phong làm Đô ngụ hầu Sóc_Phương_Năm 746 ông đến nhận chức chỉ_huy bộ kiêm thuỷ_quân dưới_trướng Tiết_độ_sứ Hà_Tây là Vương_Trung_Tự_Vương_Trung_Tự thấy ông có khí_phách chăm_chỉ làm_việc nên rất yêu_mến và cho rằng sau_này Lý_Quang_Bật sẽ thay mình Năm 749 Lý_Quang_Bật được phong làm Kế quận công Năm 752 ông được phong làm Thiền vu đô_hộ phó sứ Năm 754 Tiết_độ_sứ Sóc_Phương là An_Tư_Thuận yêu_mến tài_năng của ông muốn gả con gái cho nhưng ông thác bệnh từ quan Tiết_độ_sứ Lũng_Hữu là Kha_Thư_Hàn biết ý_chí của ông tiếc tài_năng Lý_Quang_Bật bèn tâu lên triều_đình triệu ông về kinh_đô Trường An_Dẹp loạn An_Sử_Tác chiến ở Hà_Bắc_Tháng 11 năm 755 Tiết_độ_sứ Phạm_Dương là An_Lộc_Sơn khởi_binh chống lại nhà Đường tự_xưng là Yên_Đế_Quân yên khí_thế mạnh_mẽ sang năm 756 nhanh_chóng đánh chiếm nhiều vùng_đất thuộc Hà_Bắc và Hà_Nam Đường Huyền_Tông sai Kha_Thư_Hàn mang quân đi dẹp phong Quách_Tử_Nghi làm Tiết_độ_sứ Sóc_Phương_Triều đình cần một người làm tổng quản quân_đội ở Hà_Bắc_Sơn_Đông Huyền_Tông bèn trưng_cầu các tướng đề_cử Quách_Tử_Nghi bèn tiến_cử Lý_Quang_Bật_Tháng giêng năm 756 Lý_Quang_Bật giữ chức thái_thú Nguỵ quận Thái phỏng đạo sứ Hà_Bắc mang 5000 quân cùng Quách_Tử_Nghi tiến về phía đông đánh_phá Tỉnh Hình quận Thường_Sơn Tướng Yên là Sử_Tư_Minh mang mấy vạn quân đến cứu_viện cắt đứt đường vận lương của quân Đường Lý_Quang_Bật mang 500 cỗ xe đến Thạch_Ấp lấy lương cùng 1000 quân đi hộ_vệ Trên đường_băng qua vùng kiểm_soát của Sử_Tư_Minh ông sai quân xếp theo đội_hình vuông thần_tốc hành_quân kết_quả vượt qua vùng quân Yên_Khi Sử_Tư Minh phát_hiện thì Quang_Bật đã đi khỏi Có lương_thảo đầy_đủ Lý_Quang_Bật tập_hợp lực_lượng đánh_bại Tư_Minh giành lại hơn 10 huyện Nhờ công_lao đó ông được kiêm chức Trưởng sử Phạm_Dương_Tháng 6 năm đó Lý_Quang_Bật theo đề_nghị của Quách_Tử_Nghi mang quân hỗ_trợ giao_chiến với các tướng Yên là Thái_Hy_Đức_Sử Tư_Minh và Doãn_Tử_Kỳ ở Gia_Sơn đại_phá quân địch giết 4 vạn người bắt sống 400 tù_binh Sử_Tư_Minh phải bỏ cả ấn và áo chạy về cố_thủ ở Bác Lăng_Hơn 10 quận ở Hà_Bắc trở_lại quy_thuận nhà Đường Quách_Tử_Nghi và Lý_Quang_Bật mang quân vây_hãm Bác Lăng_Quách_Tử_Nghi và Lý_Quang_Bật kiến_nghị Đường Huyền_Tông cố_thủ giữ_chân An_Lộc_Sơn ở Đồng Quan còn hai cánh quân Lý_Quách tấn_công căn_cứ Phạm_Dương của Lộc_Sơn_Nhưng_Đường Huyền_Tông không nghe theo nóng_lòng muốn thắng_lợi bèn ép Kha_Thư_Hàn xuất_kích từ Đồng Quan ra đánh quân Yên_Thư_Hàn không_thể chống lệnh đành mang quân ra đánh bị thảm_bại Quân yên thắng lớn thừa_cơ tiến vào Trường An_Đường_Huyền_Tông phải bỏ chạy vào đất Thục_Tháng 7 năm 756 thái_tử Lý_Hanh bèn lên_ngôi ở Linh_Vũ tức_là Đường Túc_Tông vọng tôn Huyền_Tông làm thái_thượng_hoàng Lực_lượng của Đường Túc_Tông mới tập_hợp khá nhỏ_yếu Quách_Tử_Nghi và Lý_Quang_Bật đang chiếm ưu_thế ở Hà_Bắc được lệnh về Linh_Vũ hộ_giá Trấn_thủ Thái_Nguyên Lý_Quang_Bật được phong làm thượng_thư bộ Hộ kiêm Thái_Nguyên doãn Bắc_Kinh lưu thủ Bình chương sự lĩnh 5000 quân đến Thái_Nguyên Quan_Thị ngự_sử Thôi_Chúng mâu_thuẫn với Tiết_độ_sứ Vương_Thừa_Nghiệp bèn sai thủ_hạ gây_rối loạn trong quân và không chịu bàn_giao quân cho Lý_Quang_Bật_Ông bèn bắt giết Thôi_Chúng để răn_đe quân_sĩ Sử_Tư_Minh_Thái Hy_Đức_Cao_Tử Nham_Cao_Đình_Giá mang hơn 10 vạn quân tấn_công Thái_Nguyên Phần_lớn số quân tinh_nhuệ ở đây đã đưa ra chiến_trường tại thành chỉ còn quân già_yếu chưa đủ 1 vạn người Sử_Tư_Minh biết trong thành ít quân bèn hạ_lệnh cho quân Yên chuẩn_bị tấn_công ồ_ạt nhưng sau 1 tháng vẫn không hạ được thành Tư_Minh chọn ra một đội quân tinh_nhuệ dùng kế giương đông kích tây nhưng quân của Quang_Bật luôn phòng_thủ chặt_chẽ các cửa nên quân Yên không_thể xâm_nhập Tư_Minh cho quân đến trước thành chửi_mắng để khiêu_khích quân Đường Lý_Quang_Bật bèn cho quân đào địa_đạo ra ngoài Khi quân Yên đang mải nhìn lên thành chửi_mắng quân Đường bất_ngờ từ địa_đạo xông đến bắt mấy người lôi xuống rồi chặt đầu bêu lên mặt thành để răn_đe Từ đó quân Yên không dám tới chửi_mắng nữa Ông sai thợ_thủ_công chế ra những máy bắn đá lớn và dùng nỏ to mỗi khi quân Yên đến gần quân Đường đồng_loạt bắn ra giết được khá nhiều quân địch Lý_Quang_Bật lại sai người phao tin trong thành sắp hết lương chuẩn_bị đầu_hàng Quân yên tưởng thật Đến ngày đã định ông sai phó tướng mang vài ngàn người đến doanh_trại quân Yên giả_cách đầu_hàng Khi quân trá_hàng đến gần các toán quân từ địa_đạo cũng vọt lên cùng xông đến đánh giết Quân yên hoảng_sợ hỗn_loạn bị giết 7 vạn người Quân Đường thu được nhiều vũ_khí Sau thắng_lợi đó Lý_Quang_Bật tiếp_tục đánh thắng quân Yên nhiều trận thu_hồi Thanh_Di_Hoàng_Dã bắt được tướng Yên là Lý_Hoằng_Nghĩa_Nhờ lập_công lao ông được phong làm Tư không kiêm Thượng_thư bộ Binh_Nguỵ quốc_công hưởng lộc 800 hộ Năm 758 ông lại được phong làm Thị trung Trịnh quốc_công Bại_binh Nghiệp_Thành_Năm 759 Đường Túc_Tông phong Lý_Quang_Bật làm Phó nguyên_soái Nguyên_soái là hoàng_tử Triệu vương Lý_Hệ_Tháng 8 năm đó ông lại được kiêm chức Trưởng sử phủ đại đô_đốc U châu Doanh_điền kinh_lược_sứ Tiết_độ_sứ Hà_Bắc_Lúc đó Quách_Tử_Nghi đã thu_phục được hai kinh Trường An và Lạc_Dương Vua_Yên là An_Khánh_Tự giết An_Lộc_Sơn cướp ngôi bỏ chạy về cố_thủ Nghiệp_Thành_Tháng 9 năm 758 Quách_Tử_Nghi cùng Lý_Quang_Bật và 7 Tiết_độ_sứ nhà Đường được lệnh đi đánh An_Khánh_Tự ở Nghiệp_Thành_Quân_Đường có tổng_cộng 60 vạn người Đường Túc_Tông lại cho rằng vì Tử_Nghi và Quang_Bật có công trận ngang nhau không_thể đặt ai trên ai nên sai hoạn_quan Ngư_Triều_Ân làm tổng_chỉ_huy An_Khánh_Tự sai người cầu_cứu Sử_Tư_Minh_Tư Minh vốn đã hàng nhà Đường nhưng bất_mãn vì phát_hiện Đường Túc_Tông có ý trừ_khử mình bèn mang 10 vạn quân trở_lại chống nhà Đường từ Phạm_Dương đi cứu An_Khánh_Tự_Tháng 2 năm 759 Tiết_độ_sứ 9 phương của nhà Đường_dẫn quân đông_đảo tới bao_vây Nghiệp_Thành_Quân_Đường dẫn nước sông Chương vào thành Được tin Sử_Tư_Minh tới cứu_viện Lý_Quang_Bật kiến_nghị nên chia quân ra đánh Tư_Minh và tấn_công Nghiệp_Thành_Hoạn quan Ngư_Triều_Ân không hiểu việc quân_sự nên bác_bỏ ý_kiến của ông dùng_dằng không ra_lệnh tác_chiến Sử_Tư_Minh thấy quân Đường vây lâu ngày không hạ được thành bèn tiến_quân Tư_Minh tiến lên hạ trại cách quân Đường 50 dặm chia một cánh quân đi cướp lương quân Đường các cánh quân nhỏ khác đến tập_kích ban_đêm khiến quân Đường bị tổn_thất khá nặng Quân Đường bị thiếu lương đều dao_động Sau đó Tư_Minh dẫn 5 vạn quân đánh thẳng vào đại trại quân Đường Lúc đó gió_bụi bốc lên mù_mịt Quân Đường thua lớn các Tiết_độ_sứ chạy tản mỗi người một nơi Trong lúc hỗn_loạn nhiều tướng nhà Đường để cho quân_sĩ cướp_bóc nhà dân riêng cánh quân của Lý_Quang_Bật chỉ_huy rất nghiêm_túc rút_lui trở về Biện châu Sử_Tư_Minh cứu Nghiệp_Thành xong giết luôn An_Khánh_Tự tự_xưng làm vua Yên mang hơn 10 vạn quân tấn_công Biện châu Trịnh châu và tiến tới Lạc_Dương Thay_Quách_Tử_Nghi Do sự gièm_pha của Ngư_Triều_Ân_Quách Tử_Nghị bị bãi_chức Lý_Quang_Bật được Túc_Tông trọng_dụng phong làm Thái_uý kiêm trung thư lệnh thay Tử_Nghi làm Tiết_độ_sứ phương bắc Khi nhận lệnh Quang_Bật từ Biện châu lên_đường tới Lạc_Dương ngay trong đêm tiếp_quản quân của Tử_Nghi_Ông dặn phó tướng Hứa_Thúc_Ký cố_gắng giữ thành trong nửa tháng thì sẽ đến cứu Đến_nơi ông chỉnh_lý lại hiệu_lệnh chặt_chẽ Đội quân của Tử_Nghi vốn quen được đối_xử nhân_hậu rộng_rãi lúc đó bị kỷ_luật siết chặt của Quang_Bật nên nhiều người không bằng_lòng có ý ghét ông Tả sưởng binh_mã Trương_Dụng_Tế đóng quân ở Hà_Dương được lệnh Lý_Quang_Bật triệu kiến tỏ ra bất_mãn vì việc ông tức_tốc lĩnh quyền trong đêm cho rằng Quang_Bật nghi_ngờ mình Vì_vậy Dụng_Tế định mang quân_bản_bộ đuổi Quang_Bật để triệu Quách_Tử_Nghi về Do sự can_ngăn của Bộc_Cố_Hoài_Ân Dụng_Tế thôi không dám chống_đối Tuy_nhiên ý_định của Dụng_Tế vẫn đến tai Quang_Bật_Khi Dụng_Tế đến theo lệnh triệu_tập ông bèn bắt Dụng_Tế mang chém Phòng_thủ Hà_Dương_Trong khi Quang_Bật tiếp_quản quân của Quách_Tử_Nghi thì Sử_Tư_Minh đánh đến Biện châu Hứa_Thúc_Ký không theo lời dặn của Quang_Bật cùng các thuộc_hạ Lương_Phủ_Lưu_Tùng Gián đầu_hàng quân Yên_Tư_Minh sai các hàng tướng đi đánh Giang_Hoài còn mình mang quân đánh Lạc_Dương khí_thế rất mạnh Trước thế mạnh của quân Yên_Lý_Quang_Bật liệu thế không chống nổi Không theo lời bàn của Lưu thủ Lạc_Dương là Vĩ_Trắc muốn về hẳn Đồng Quan vì như_vậy bỏ hẳn 500 dặm đất cho quân Yên chiếm Lý_Quang_Bật chủ_trương rút về Hà_Dương_Ông lệnh cho toàn dân trong thành cùng quân_lính dời đi Hà_Dương để lại thành không cho quân Yên_Ông cho tu_bổ 3 toà thành ở Hà_Dương chuẩn_bị phòng_thủ Sử_Tư_Minh biết Lý_Quang_Bật giỏi dùng binh thấy ông rút đi vẫn không dám đuổi mà đợi quân Đường và dân Lạc_Dương đi hết mới thúc quân vào chiếm thành Tháng 10 năm đó Sử_Tư_Minh mang đại_quân tấn_công Hà_Dương_Lý_Quang Bật bình_tĩnh bố_trí phòng_thủ Tiên_phong quân Yên là Lưu_Long_Tiên đến đánh thành giương oai diễu võ Lý_Quang_Bật sai Bạch_Hiếu_Đức ra trận chém chết Long_Tiên_Sử_Tư Minh nuôi 1000 con ngựa tốt hàng ngày cho ra bờ suối ăn cỏ Lý_Quang_Bật dụng_tâm chiếm lấy bèn sai thả 500 ngựa cái trong thành_ra Ngựa con trong thành vắng mẹ nên cất_tiếng hí gọi Khi ngựa mẹ và ngựa con gọi nhau thì bầy ngựa của quân Yên đồng_loạt lội qua suối đuổi theo đàn ngựa cái Lý_Quang_Bật cho mở_cửa thành lùa cả ngựa cũ và ngựa mới vào Sử_Tư_Minh đánh Hà_Dương lâu ngày không hạ được Lý_Quang_Bật tránh địch ở chính_diện mà mang một cánh quân đi phản_kích ở phía tây thành Trung_Đan đánh_bại 5000 quân địch chém hơn 1000 người Tuy giữ được thành nhưng Lý_Quang_Bật sắp cạn lương trong thành Hà_Dương_Ông giao lại thành cho Lý_Bão_Ngọc dặn cố_thủ trong 2 ngày còn tự mình ra Hà_Thanh trưng_thu lương_thực Để đề_phòng quân Yên cắt đường vận_chuyển ông chia một cánh quân đóng ở bến Dã_Thuỷ phía bắc Hà_Thanh Sau ngày đầu_tiên ông cho thuộc tướng Ung_Hy_Hạo chỉ_huy hơn 1000 quân ở lại bến Dã_Thuỷ còn ông đột_ngột trở_lại Hà_Dương và dặn Hy_Hạo_Hy_Hạo ngạc_nhiên nghe lệnh Đêm hôm đó Lý_Nhân Việt mang quân Yên đến đánh Hy_Hạo cố_ý cho quân nói to cho quân Yên biết là quân Đường đã phòng_thủ chặt Lý_Nhân Việt vốn nhận lệnh của Sử_Tư_Minh phải đi đánh_úp bắt cho được Lý_Quang_Bật nhân cơ_hội ông đã rời thành nếu không bắt được Quang_Bật thì bị tội chết Vì không gặp Lý_Quang_Bật_Nhân Việt sợ tội với Tư_Minh nên xin hàng Nhân_Việt đến Hà_Dương đầu_hàng Lý_Quang_Bật lại định viết thư dụ bạn là Cao_Đình_Huy về hàng nhưng Quang_Bật khẳng_định không cần dụ thì Đình_Huy cũng hàng Mấy ngày sau Đình_Huy cũng tới hàng Cả hai hàng tướng được Lý_Quang_Bật trọng_đãi Mọi người rất khâm_phục sự tính_toán của ông Trong khi Lý_Quang_Bật ra ngoài lấy lương thì Chu_Bão_Ngọc cũng đánh lui được một đợt tấn_công của quân Yên dưới quyền Chu_Chí_Chu_Chí rút_lui lại mang 5000 quân đến đánh thành Trung_Đan_Lý_Quang Bật vừa từ bến Dã_Thuỷ trở về Trung_Đan hạ_lệnh dựng rào gỗ phòng_thủ Chu_Chí mang quân đến_nơi Lý_Quang_Bật sai bộ_tướng Lệ_Phi_Nguyên_Lễ ra đánh_bại Chu_Chí_Thấy_Chu Chí liên_tiếp thất_bại Sử_Tư_Minh thay_đổi chiến_thuật cho thuyền gỗ chở củi tẩm dầu châm lửa thả trôi từ thượng_nguồn xuống để đốt cháy 2 cây cầu nhằm chia_cắt sự liên_lạc giữa 3 toà thành Hà_Dương_Nhưng_Lý_Quang_Bật phòng_bị trước ông sai quân dùng sào dài chặn thuyền và lấy đá lớn dìm thuyền lửa xuống sông Sử_Tư_Minh tức_giận lại sai Chu_Chí mang 3 vạn quân đánh Bắc thành còn tự mình tấn_công Nam thành Quang_Bật đoán biết quân Yên chỉ tấn_công Bắc thành bèn giao cho Lý_Bão_Ngọc trấn_thủ Nam thành còn mình mang quân chủ_lực ra Bắc thành Thấy quân địch tuy đông nhưng hỗn_loạn Lý_Quang_Bật dự_liệu quân Yên không đáng sợ Ông sai 2 bộ_tướng Hách_Ngọc và Luận_Dung_Trinh chia đường ra đánh Quân Đường đại_phá quân Yên giết hơn 1 vạn người bắt sống 2 tướng Yên là Từ_Hoàng_Ngọc và Lý_Tần_Thu cùng 8000 người thu rất nhiều khí_giới Sử_Tư_Minh đang đánh Nam thành không biết quân đánh Bắc_Thành bại_trận Lý_Quang_Bật sai mang tù_binh bắt được đến Nam thành chém ở bờ sông để uy_hiếp quân Yên_Quân yên khiếp_sợ Sử_Tư_Minh phải lui quân Lý_Quang_Bật thừa_thắng mang quân tấn_công Hoài châu bắt sống các tướng Yên là Chu_Chí_An_Thái Thanh_Dương_Hy_Văn Nhờ công_lao trong trận này ông được phong làm Lâm_Hoài quận vương phong thực ấp 1500 hộ Trận_Hà_Dương_Lý_Quang_Bật chỉ có 2 vạn quân nhưng đã bại hơn 10 vạn quân Yên của Sử_Tư_Minh_Bị gièm_pha về Lâm_Hoài_Chiến thắng của Lý_Quang_Bật ngoài_mặt trận lại khiến hoạn_quan Ngư_Triều_Ân ghen_ghét tâu với Đường Túc_Tông rằng quân Yên ô_hợp dễ đánh khiến Túc_Tông hoài_nghi tài_năng của ông Ngoài_ra tướng Bộc_Cố_Hoài_Ân cũng gièm_pha rằng quân Yên không mạnh nên Quang_Bật mới đánh được Vì_vậy Túc_Tông nhất_định bắt Lý_Quang_Bật ra_quân thu_phục Lạc_Dương trong khi ông nhận_định quân địch còn mạnh chưa_thể đánh chiếm thành được Vì bị triều_đình cưỡng_bách Quang_Bật đành phải ra_quân Ông chia đường cùng Hoài_Ân đánh thành nhưng Hoài_Ân không đến đúng điểm hẹn như đã định Kết_quả quân Đường bị quân Yên đánh_bại ở Mang_Sơn_Lý_Quang Bật phải rút quân từ Hà_Dương về cố_thủ ở Văn_Hỷ_Ông dâng biểu xin nhận tội kết_quả bị Đường Túc_Tông tước hết binh_quyền Sau đó cha_con Sử_Tư_Minh lại tàn_sát lẫn nhau Con Tư_Minh là Sử_Triều_Nghĩa làm vua Yên nhưng lực_lượng ngày_càng suy_yếu Năm 762 Lý_Quang_Bật lại được Đường Túc_Tông gọi ra phong làm Hà_Nam Phó nguyên_soái kiêm thị trung lãnh Tiết_độ_sứ hành_doanh tám đạo Hà_Nam Hoài_Nam ra trấn_thủ Lâm_Hoài_Ông tham_gia trận đánh cùng quân Hồi Hột thu_phục đông đô Lạc_Dương đuổi quân Sử_Triều_Nghĩa chạy lên phía bắc Sử_Triều_Nghĩa bị các trấn phản lại đường cùng phải tự_sát Loạn_An_Sử chấm_dứt Trong thời_gian trấn trị Lâm_Hoài có xảy ra cuộc nổi_dậy của Viên Triều ở Triết_Đông_Lý_Quang Bật điều quân đi đánh dẹp được Năm 764 đời Đường Đại_Tông_Lý_Quang Bật lâm_bệnh qua_đời Năm đó ông 57 tuổi Nhận_định Lý_Quang_Bật giỏi dùng binh được coi là công_thần bậc nhất_thời trung_hưng nhà Đường Đối_với cuộc_chiến dẹp loạn An_Sử công_lao của ông và Quách_Tử_Nghi được đánh_giá ngang nhau Tuy_nhiên khi so_sánh ông và Quách_Tử_Nghi các sử_gia có nhận_định khác Cả Quang_Bật và Tử_Nghi đều bị gian_thần gièm_pha và bị triều_đình bạc_đãi nhưng khi nhà Đường lâm_nguy Tử_Nghi vẫn ra_sức cứu vua còn Lý_Quang_Bật chỉ đóng quân tại bản_bộ không ứng_cứu Vì_vậy ông được xem là người không có được sự tận_trung như Tử_Nghi_Xem thêm BULLET Quách_Tử_Nghi_BULLET Ngư_Triều_Ân_BULLET Loạn_An_Sử_Tham khảo BULLET Trịnh_Phúc_Điền_Khả Vĩnh_Quyết Dương_Hiệu_Xuân 2002 Tướng_soái cổ_đại Trung_Hoa tập 2 Nhà_xuất_bản Thanh_niên BULLET Triệu_Kiếm_Mẫn 2008 Kể chuyện Tuỳ_Đường_Nhà xuất_bản Đà_Nẵng
Lý_Quang_Bật