Makoto_Oda_Oda_Makoto 1932 2007 là một tiểu_thuyết_gia người Nhật_Bản Ông cũng là một nhà hoạt_động vì hoà_bình nổi_tiếng trên toàn Thế_giới và là người_hùng của báo Time_Asian của Nhật_Bản Đặc_biệt ông còn là một trong những ngư ời sáng_lập ra Beheiren_ベ平連 một tổ_chức của nhân_dân Nhật_Bản đấu_tranh vì hoà_bình cho Việt_Nam trong những năm 1965 1974 Thân_thế và bước_đầu sự_nghiệp Ông sinh ngày 2 tháng 6 năm 1932 tại thành_phố Osaka_Thời niên_thiếu ông đã từng chứng_kiến những cuộc không_kích bằng máy_bay B29 của quân_đội Mỹ ở Osaka_Ông nhập_học tại trư ờng trung_học Tennoji cũ bây_giờ là tr ường cấp ba Tennoji và tốt_nghiệp phổ_thông_trung_học tại tr ường Yuhigaoka thuộc Phủ_Osaka Sau khi tốt_nghiệp ngành Ngôn_ngữ_học khoa Văn_học trư ờng Đại_học Tokyo chuyên_môn tiếng Hy_Lạp cổ_đại ông tiếp_tục học Cao_học ở đó về khoa_học cổ_điển phư ơng Tây_Trong khi đang theo học ông đư ợc nhận học_bổng du_học Fulbright và trở_thành du_học_sinh của trư ờng Harvard vào năm 1958 Sự_nghiệp sáng_tác Ông có mối thân giao với rất nhiều nhà_văn như Nakamura_Shin ichiro Noma_Hiroshi_Nakagami_Kenji Oe_Kenzaburo_Setouchi_Jakucho và có rất nhiều tiểu_thuyết bài bình_luận có ảnh hư ởng mạnh_mẽ đến văn_đàn Nhật_Bản thời hậu_chiến Tác_phẩm của ông thường thấm_nhuần sự đồng_cảm với nỗi đau của những ng ời có thân_nhân bị chết trong chiến_tranh Từ thời niên_thiếu ông bắt_đầu viết tiểu_thuyết Năm thứ hai ở tr ường cấp ba ông viết Bút ký ngày_mai đư ợc xuất_bản sau ngày ông hoàn_thành một năm Tác_phẩm đầu_tay này được dựa trên những điều đã xảy ra trong Thế_chiến thứ hai và Chiến_tranh Triều_Tiên Trong số các tác_phẩm của ông cuốn Nandemo_Mite yaro Hãy đi và thấy mọi thứ đư ợc viết vào năm 1961 là quyển sách bán_chạy nhất vào năm đó Tác_phẩm Hãy đi và thấy mọi thứ của ông được ông hoàn_thành nhờ chuyến đi xuyên châu_Âu và châu_Á của ông Tiếp_theo tiểu_thuyết trư ờng thiên Nư ớc Mỹ của ông được xuất_bản năm 1962 nhà_xuất_bản Tân_xã Kawade với chủ_đề nêu nên sự phân_biệt nhân_quyền ngay trong xã_hội Mỹ Dựa trên trải_nghiệm khi chứng_kiến trận không_kích xuống Osaka của Mỹ ông đặt tên cho một tác_phẩm là Cái chết khổ_đau để nói về việc con ngư ời bị giết một_cách vô_nghĩa Vào năm 1969 tác_phẩm Suy_ngẫm về cái chết khổ_đau được nhà_xuất_bản Văn_nghệ Xuân_Thu cho ra_mắt bạn_đọc Việt_Nam Năm 1970 Oda_Makoto_Kaiko_Ken Takahashi_Kazumi_Shibata_Sho Matsugi_Nobuhiko là những ngư ời có cùng chung chí h ướng đã cho phát_hành tạp_chí Là con_người Tác_phẩm Hãy rời xa Việt_Nam Nhà_xuất_bản Kodansha 1991 đư ợc viết liên_tục trong 10 năm xuất_bản làm 3 tập dày 7000 trang Đây đư ợc coi là tác_phẩm làm hồi_sinh lại truyền_thống văn_học trư ờng thiên mang chủ tr ương cứng_rắn giống như Biển_cả phì_nhiêu của Mishima_Yukio_Nhật ký chiến_tranh Leyte của Ooka_Shohei_Vòng tròn của thanh_niên của Noma_Hiroshi_Trò chơi cùng thời_đại của Oe_Kenzaburo_Bình luận của Báo Yomiuri đã khen_ngợi Thực_sự là một sự_kiện văn_học một cuốn tiểu_thuyết trư ờng thiên khổng_lồ tái cấu_trúc lại thế_giới_quan Oda_Makoto đã viết nên một tấn hài_kịch chứa_đựng trong đó một bi_kịch lớn_lao của nhân_loại Tác_phẩm Hiroshima xuất_bản năm 1981 đư ợc nhận giải Hoa sen của Hội_nghị tác_gia châu_Á_châu_Phi giải thư ởng văn_học lớn thứ ba trên thế_giới Sau đó năm 1996 tác_phẩm này đư ợc Đài_phát_thanh BBC Anh chuyển_thể thành kịch_phát thanh_đồng thời cũng đ ược dịch ra tiếng Anh năm 1990 và cũng được dịch ra nhiều thứ tiếng khác bao_gồm tiếng Pháp tiếng Ả_Rập tiếng Ý tiếng Hàn và tiếng Nga Đó là câu_chuyện viết về bom hạt_nhân tại không_chỉ Hiroshima và Nagasaki của Nhật_Bản mà_còn về những người da đỏ và người Mỹ sống gần nơi thử_nghiệm Năm 1998 tác_phẩm Aboji o Fumu_Stomping_Father_Dẫm lên Aboji phát_hành theo tháng và h ướng tới đối t ượng quần_chúng nhận giải th ưởng Kawabata_Yasunari lần thứ 24 Tác_phẩm Ngọc vụn được phát_hành bản tiếng Anh năm 2003 Đài_phát_thanh BBC cũng chuyển_thể tuyển_tập tiểu_thuyết ngắn Ngọc vụn của ông thành kịch_phát thanh Ngọc vụn viết về lực_lượng Nhật_Bản trên một hòn đảo Nam_Thái_Bình_Dương phải đối_mặt với một cuộc xâm_lược của Mỹ vào cuối Thế_chiến II Ngoài_ra với các tác_phẩm như Chuyến đi không kết_thúc năm 2006 với t ư tư ởng chính là cuộc khủng_bố 11 9 ở Mỹ Âm_vang sâu thẳm năm 2002 mà đề_tài chính về trận động_đất lớn ở Kobe ông đã hư ớng tới những mâu_thuẫn và t ương tác thông thư ờng giữa con ng ười và xã_hội qua con mắt của ng ười dân thành_thị Những hoạt_động chính_trị Năm 1965 ông đồng sáng_lập Beheiren_Liên đoàn công_dân cho hoà_bình Việt_Nam với triết_gia Shunsuke_Tsurumi và nhà_văn Takeshi_Kaiko để phản_đối chiến_tranh Việt_Nam Ông là người đưa ra điều luật của Hiệp_hội để bảo_vệ Điều 9 của Hiến_pháp Nhật_Bản mà từ_bỏ quyền của Nhật_Bản tiến_hành chiến_tranh Oda là một nhà_văn thiên viết về các chủ_đề chính_trị bắt_đầu với Heiwa o tsukuru genri Các nguyên_tắc Hoà_bình vào năm 1966 Thời_kỳ chiến_tranh Việt_Nam ông đã đăng_tải trên báo Wasington_Post của Mỹ nhiều bài báo có dòng chữ tiếng Nhật Không đư ợc giết ngư ời tỏ rõ ý_kiến phản_đối chiến_tranh của mình Việc_làm này của ông nhằm góp_phần đòi Chính_phủ Mỹ rút bớt quân Mỹ khỏi cuộc_chiến Oda cũng có công ghi lại những ký_ức về cuộc chiến_tranh của Nhật_Bản trong cuối những năm 60 và đầu những năm 70 Vào những năm 1970 ông tham_gia vào_cuộc vận_động cứu thoát Kim_Dea_Jung của Hàn_Quốc ng ười bị chính_quyền quân_sự khi đó ng ược đãi Từ cuối những năm 1980 đến đầu những năm 90 ông đảm_nhận vai_trò là ngư ời đọc tin_tức cho Đài_truyền_hình Dân_tộc vùng Kansai_Ông tham_gia diễn_xuất cho các chương_trình đa_dạng đ ược dẫn_dắt bởi các nghệ_sĩ tài_năng như Kamioka_Ryutaro hay Shimada_Shinsuke_Hình t ượng nhân_vật ông chú luôn c ười tinh_nghịch trong phòng uống trà của ông đư ợc người xem yêu_mến Năm 1990 ông đảm_nhận vai_trò đại_biểu của Hội không cho_phép cô_lập thị tr ưởng Nagasaki và công_kích trách_nhiệm chiến_tranh của Thiên hoàng Showa_Ngày 18 tháng 3 năm 1991 không lâu sau kết_thúc Chiến_tranh vùng Vịnh ông cùng 81 ngư ời trong đó có cả đạo_diễn phim_hoạt_hình Myazaki_Hayao đăng_tải ý_kiến Không_thể giải_quyết phân_tranh quốc_tế bằng quân_đội trên báo NewYork_Time của Mỹ Nội_dung nêu rõ quan_niệm về sự loại_trừ chiến_tranh của Hiến_pháp Nhật_Bản đư ợc rất nhiều ng ời Mỹ tán_thành Tiêu_biểu như giáo_sư đại_học kiêm quan_toà Pax_Cristie của toà_án tối_cao Bang_Califonia các nhóm sinh_viên của đại_học Califonia đại_học Bang_New_York_Những ý_kiến của ng ời dân Mỹ gồm nhiều tầng_lớp đ ược tập_hợp trong cuốn N ước Mỹ có đúng hay không qua đối_thoại của ng ười dân Mỹ quanh cuộc_chiến vùng Vịnh Trong đó ông đăng những ý_kiến công_khai đ ợc bộc_lộ qua những lần gọi điện_thoại t ương tác và những bản_sao gửi qua đ ường bưu_điện gây xúc_động từ tiếng kêu của những ngư ời dân Mỹ đang cô_lập Đạo_diễn Micheal_Moor của bộ phim Hoa_Thị 911 cũng phát_biểu rằng ông đã chịu ảnh h ưởng từ những tiếng kêu cứu này Giáo_sư danh_dự của Đại_học Ohio ông Charles_Allby đã tham_gia mở_rộng Hội Điều 9 ở Mỹ Năm 1992 ông dạy môn Nhật_Bản học tại tr ường đại_học của bang New_York trong 2 năm Ông còn tham_gia giảng_dạy ở nhiều tr ường đại_học ở các quốc_gia khác nhau nh ư đại_học Merbuol ở Ôxtrâylia đại_học Tự_do Berlen ở tây Đức Tại Nhật ông dạy ở trường đại_học Keio với t ư cách là giáo s ư thỉnh_giảng đặc_biệt theo nhiệm_kỳ Ông đã dạy bộ_môn đặc_biệt của Khoa_Kinh_tế môn Tư t ưởng hiện_đại Nhằm cứu_trợ cho những ng òi bị nạn trong trận động_đất Kobe_Osaka ông hoạt_động tích_cực trong việc vận_động nhân_dân Năm 1998 ông thành_lập Hội Chi_viện để những ng ời dân bị thiệt_hại tái_thiết lại cuộc_sống đã phát_huy kết_quả to_lớn Năm 2002 tạp_chí Time của Mỹ ấn_bản tại châu_Á đã bình_chọn 25 anh_hùng châu_Á Ở Nhật_Bản họ chọn Nakada_Hidetoshi_Ichiro_Kitano Takeshi và Oda_Makoto_Tháng 6 2002 trong khi một luồng dư_luận đòi cải_cách Hiến_pháp Nhật_Bản đang nổi nên để Nhật_Bản có khả_năng tham_gia chiến_tranh ông đã kêu_gọi Không cho_phép thay_đổi và không đư ợc thay_đổi Điều 9 Hiến_pháp điều_luật cho_phép chúng_ta tin t ưởng vào tình_trạng không chiến_tranh Năm 2007 ông tham_dự phiên_toà của quần_chúng về tình_trạng áp_bức nhân_quyền ở Philippin đư ợc tổ_chức ở Hà_Lan Sau khi về nước vào tháng 5 năm 2007 ông_công_khai trước dư_luận về tình_trạng ung_thư dạ_dày giai_đoạn cuối của mình Tuy vừa điều_trị bằng trị_liệu hoá_học vừa tiếp_tục viết nh ưng ngày 30 tháng 7 năm 2007 ông đã qua_đời hưởng_thọ 75 tuổi Tang_lễ của ông được cử_hành trang_trọng vào ngày 4 tháng 8 năm 2007 tại nhà tang_lễ Aoyama_Sogisho_Tokyo với sự tham_dự của khoảng 800 Sau đó khoảng 500 người đã tổ_chức một cuộc diễu_hành hoà_bình trong sự tưởng_nhớ Oda qua các đường_phố trung_tâm thành_phố Tokyo và tuyên_bố sẽ tiếp_tục những nỗ_lực hoạt_động chống chiến_tranh của Oda_Phong trào Beheiren_Từ thời_kỳ những năm 60 ông bắt_đầu tham_gia hoạt_động hoà_bình Phẫn_nộ tr ước sự_kiện quân_đội Mỹ leo_thang hoạt_động quân_sự ra miền Bắc Việt_Nam ông cùng nhà hoạt_động chính_trị Takabatake_Tsuhin và nhà triết_học Tsurumi_Shunsuke lập ra Hội Liên_Hiệp đoàn_thể văn_hoá nhân_dân vì hoà_bình Việt_Nam gọi tắt là Beheiren vào ngày 24 tháng 4 năm 1965 Đến ngày 16 tháng 10 năm 1966 Hội đổi tên thành Liên_Hiệp nhân_dân vì hoà_bình Việt_Nam hoạt_động đã lan rộng khắp cả n ước Điểm đặc tr ưng nhất của Hội Beheiren là Hội không phải đợi sự chỉ_thị của một ai đó để hoạt_động mà liên_kết độc_lập trên cơ_sở tự_do của mỗi cá_nhân Đây là lần đầu_tiên có một tổ_chức vận_động của nhân_dân hoạt_động như_vậy ở Nhật_Bản Sau_này ở Nhật_Bản có rất nhiều hình_thức hoạt_động của các tổ_chức phi_chính_phủ dựa trên nguyên_tắc tự_nguyện và vận_động sự trợ_giúp các nhà_tài_trợ Tháng 1 năm 1974 sau Hiệp_định Pari quân_đội Mỹ hoàn_toàn rút khỏi Việt_Nam Hội tuyên_bố giải_tán Trên cơ_sở tư tư ởng và kinh_nghiệm từ phong_trào Beheiren năm 1980 Oda_Makoto cùng ông Daikichi_Irokawa và một_số ngư ời khác lập nên Liên_Hiệp nhân_dân Nhật_Bản thế_này là đư ợc sao gọi tắt là Hishiren giải_tán năm 1995 ông đ ược biết đến rộng_rãi như một nhà hoạt_động vận_động cho hoà_bình vì nhân_dân
Makoto_Oda