Chiến_dịch tấn_công Bucharest_Arad_Chiến dịch tấn_công Bucharest_Arad 30 tháng 8 3 tháng 10 năm 1944 còn gọi là Chiến_dịch Rumani là một chiến_dịch quân_sự do Hồng_quân Liên_Xô và quân_đội Rumani tổ_chức nhằm tấn_công quân_đội Đức Quốc xã và đồng_minh Hungary đang đóng trên lãnh_thổ của Rumani_Kết thúc chiến_dịch quân_đội Liên_Xô và đồng_minh Rumani đã đánh_bại quân Đức và quét sạch các thế_lực phát_xít ra khỏi phần_lớn lãnh_thổ Romania Chiến_dịch này được coi như giai_đoạn phát_triển tấn_công của quân_đội Liên_Xô sau khi Chiến_dịch tấn_công chiến_lược Iaşi_Chişinău giành được thắng_lợi Khác với hướng Byelorussia_Ba_Lan khi quân_đội Liên_Xô tấn_công sang phía Tây mặt_trận ngày_càng thu_hẹp lại Ở hướng Balkan càng tấn_công xuống phía Nam mặt_trận càng mở_rộng ra Vùng_đất phía Tây_Romania rất rộng_lớn trong đó có xứ Transilvania một vùng_đất tranh_chấp lâu_đời giữa Đế_quốc Áo Hung và Vương_quốc Hungary với Romania Ngay sau khi tiến vào Bucharest quân_đội Liên_Xô đã không dừng lại Phương_diện_quân Ukraina 2 có sự hỗ_trợ của hai tập_đoàn_quân Romania mới được cải_tổ lại đã bắt_tay ngay vào chiến_dịch này Ở giai_đoạn đầu các đơn_vị Liên_Xô và Romania tiến_công nhanh và dễ_dàng đánh_bại Tập_đoàn_quân 8 Đức và Tập_đoàn_quân 2 Hungary Quân_đội Romania chiến_đấu bên cạnh quân_đội Liên_Xô đã thu_hồi phần đất phía Đông vùng Transilvania ngày 15 tháng 9 đồng_thời giải_phóng toàn_bộ vùng Timisoara ở phía Nam dãy núi Carpath_Trong giai_đoạn 2 của chiến_dịch Phương_diện_quân Ukraina 2 và hai tập_đoàn_quân Romania phối_hợp với Phương_diện_quân Ukraina 4 tái_lập ngày 6 tháng 8 năm 1944 tiếp_tục tấn_công vào phía Đông_Hungary và Slovakia đẩy_lùi các đòn phản_kích của Tập_đoàn_quân 8 Đức và hai tập_đoàn_quân Hungary giải_phóng toàn_bộ lãnh_thổ Romania Tuy_nhiên sức chống_cự của quân_đội Đức Quốc xã và quân_đội Hungary đã tăng lên đáng_kể do Bộ_Tổng_tư_lệnh lục_quân Đức đã ném thêm Tập_đoàn_quân 3 Hungary và Tập_đoàn_quân 6 thành_lập lần thứ ba vào mặt_trận Hungary Ngày 20 tháng 10 quân_đội Liên_Xô phải rất vất_vả mới đánh chiếm Debresen một thành_phố có ý_nghĩa quân_sự chính_trị quan_trọng của Hungary Bối_cảnh Tình_hình chính_trị trong khu_vực Hungary có vị_trí chiến_lược rất quan_trọng ở Trung_Âu_Một mặt đó là cửa_ngõ tiếp_cận biên_giới Đông_Nam của Đế_chế thứ ba Mặc khác đó là ngã năm của các tuyến đường_sắt và đường_bộ ở châu_Âu_Từ đây có_thể xuống phía Tây_Nam sang Ý xuống phía Nam đến Balkan lên phía Bắc đến nước Đức sang phía Tây đến Áo và Thuỵ_Sĩ sang phía Đông đến Ukraina Vùng Transilvania mà Hitler tặng cho Miklos_Horthy từ năm 1940 chính là cửa_ngõ ra vào phía Đông địa_bàn chiến_lược quan_trọng này Do_vậy từ tháng 3 năm 1944 khi phát_hiện chính_quyền của Nhiếp_chính Miklos_Horthy bắt_đầu có dấu_hiệu móc_nối bí_mật với các đồng_minh Anh và Mỹ Hitler đã cho quân_đội Đức Quốc xã tiến vào Hungary và đặt nước này dưới sự chiếm_đóng mặc_dù trên danh_nghĩa Miklos_Horthy vẫn đứng đầu vương_quốc Hungary một vương_quốc không có vua Sau khi Cụm tập_đoàn_quân Nam_Ukraina_Đức sụp_đổ trong Chiến_dịch Iaşi_Chişinău phe_phái của Horthy càng đẩy_mạnh việc tìm đường thoát hiểm Họ dự_tính dựa vào Anh và Mỹ để tránh khỏi sự đầu_hàng không điều_kiện do dính_líu quá sâu_sắc với chế_độ Quốc xã Đức và tích_cực tham_gia các hoạt_động quân_sự chống Liên_Xô_Họ tin rằng sớm_muộn thì người Anh và người Mỹ cũng sẽ thoả_hiệp với người Đức sau lưng Liên_Xô và sẽ đến Hungary trước khi người Nga vượt qua dãy Carpath_Và niềm tin đó không phải không có cơ_sở khi chính Thủ_tướng Anh Winston_Churchill đã nói không úp_mở khi đề_cập đến tình_hình ở Trung_Âu năm 1944 Thảm_bại của quân Đức tại chiến_dịch Iaşi_Chişinău cùng với sự thành_công của cuộc đảo_chính tháng 8 năm 1944 đã tạo điều_kiện hết_sức thuận_lợi cho các cuộc tiến_công của quân_đội Liên_Xô ở khu_vực Balkan_Tại_Rumani làn_sóng chống_đối phát_xít Đức ủng_hộ các quốc_gia đồng_minh càng_ngày_càng mạnh_mẽ Trái_ngược với dự_đoán của một_số lãnh_đạo Liên_Xô chính_quyền Rumani của vua Mihal I cùng với đại_bộ_phận quân_đội Rumani đã dứt_khoát từ_bỏ phe Đức Quốc xã Ngoại_trừ một_số phần_tử thân Đức đã bỏ chạy về phía Quốc xã các binh_sĩ Rumani lần_lượt tự_nguyện gia_nhập và ủng_hộ quân_đội Liên_Xô_Ở phía Nam đến lượt chính_quyền Bulgaria vào ngày 26 tháng 8 đã tuyên_bố trung_lập tước đi của Hitler thêm một đồng_minh ở vùng Balkan_Ngày 29 tháng 8 nhân lúc nội_tình của quân phát_xít đang căng_thẳng trước những thất_bại liên_tiếp ở Rumani nhân_dân Slovakia đã đồng_loạt đứng lên khởi_nghĩa Tình_hình quân_sự Tình_hình chiến_sự cũng ảm_đạm không kém cho quân_đội Đức Quốc xã và đồng_minh Hungary của nó Cánh phải của Cụm Tập_đoàn_quân Nam_Ukraina đã bị xoá_sổ tàn_binh của nó chạy tán_loạn về Bulgaria và đang bị Phương_diện_quân Ukraina 3 truy_kích sát_nút cánh trái thì chỉ còn vỏn_vẹn 6 sư_đoàn và 300 máy_bay trong đó nhiều sư_đoàn bị đánh thiệt_hại nặng và phải rút chạy về Hungary Tại khu_vực Transilvania có khoảng 8 sư_đoàn Hungary thuộc Tập_đoàn_quân Hungary số 1 và một_số đơn_vị Đức được vội_vã điều từ khu_vực Trung_bộ Carpath về đây Trong khi đó đóng đối_diện với quân Hungary là hơn 10 sư_đoàn quân_đội Romania đã nhận lệnh từ chính_quyền mới là phải thanh_toán bất_cứ cụm quân phát_xít Đức nào mà họ bắt_gặp tại khu_vực biên_giới Hungary Romania Theo tướng Johannes_Frießner quân_đội của ông ta cùng lúc phải chiến_đấu với ba đối_thủ Quân_đội Liên_Xô vùng_đất đá mởm chởm trên cao_nguyên Transilvania và Quân_đội Romania mà mới cách đó nửa tháng còn là đồng_minh của quân Đức Tuy_nhiên quân_đội Đức quốc xã và Hungary vẫn còn nhiều lực_lượng dự_trữ Ngày 11 tháng 9 năm 1944 Bộ_Tổng_tư_lệnh lục_quân Đức đã rút mấy sư_đoàn từ mặt_trận Hy_Lạp về cùng với 7 sư_đoàn dự_bị động_viên để tái_lập Tập_đoàn_quân 6 thành_lập lần thứ_ba và điều nó đến hướng Debresen_Tại_Hungary_Nhiếp chính vương Miklos_Horthy cũng ra_lệnh tổng_động_viên đàn_ông từ đủ 18 tuổi trở lên để lập ra Tập_đoàn_quân 2 Hungary và ném nó ra hướng Transilvania_Đầu tháng 10 năm 1944 Miklos_Horthy còn cố lập thêm Tập_đoàn_quân 3 Hungary và giao cho nó nhiệm_vụ trấn_giữ hướng Timishoara_Đích thân Hitler ra_lệnh cho quân_đội Đức Quốc xã và quân_đội Hungary phải dùng mọi phương_tiện có_thể có để tái_lập một phòng_tuyến vững_chắc ở giữa Cụm Tập_đoàn_quân Nam_Ukraina và Cụm Tập_đoàn_quân F ở phía Tây và Nam_Carpath tại miền Tây_Balkan_Tập đoàn quân Hungary số 2 nhận được lệnh từ ngày 5 tháng 9 sẽ phải tấn_công khu_vực Cluj_Cluj_Napoca_Turda nhằm giành lại quyền kiểm_soát các đường đèo chính băng qua miền Nam_Carpath_Binh lực và kế_hoạch Liên_quân Liên_Xô_Romania_Binh_lực của quân_đội Liên_Xô tham_gia chiến_dịch có một_số thay_đổi so với thời_điểm cuối tháng 8 năm 1944 Trong giai_đoạn cuối của chiến_dịch Iaşi_Chişinău_Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev đã tập_hợp đủ các quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 5 và Quân_đoàn cơ_giới 8 Các tập_đoàn_quân 1 và 4 Romania gia_nhập đội_hình Phương_diện_quân Ukraina 2 có 10 sư_đoàn bộ_binh và 3 sư_đoàn kỵ_binh Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 có trong đội_hình 262 xe_tăng và 82 pháo_tự_hành cùng với Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev làm thành hai mũi đột_kích chiến_dịch khá mạnh Tuy_nhiên Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh Liên_Xô cũng rút Tập_đoàn_quân xung_kích 5 khỏi biên_chế của Phương_diện_quân Ukraina 2 và điều nó đến hướng Warszawa_Berlin nơi đang diễn ra các trận đánh khốc_liệt dọc sông Wisla giữa ba phương_diện diện quân Byelorussia_Liên_Xô với Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức đang cố giữ cửa_ngõ phía Đông của nước Đức Quốc xã Tập_đoàn_quân cận_vệ 4 cũng được rút về lực_lượng dự_bị trực_thuộc Đại_bản_doanh Vào thời_điểm bắt_đầu chiến_dịch tổng quân_số của Phương_diện_quân Ukraina 2 có 681 556 người Các tập_đoàn_quân Romania 1 và 4 các quân_đoàn Romania 4 và 6 độc_lập có tổng quân_số 138 000 người được trang_bị 580 khẩu pháo Tham_gia chiến_dịch giải_phóng Transilvania còn có Tập_đoàn_quân không_quân Rumani 1 có 113 máy_bay các loại Trước quyết_tâm của quân Đức Quốc xã giữ bằng được Hungary bao_gồm cả vùng Bắc_Transilvania_Đại bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh Tối_cao Liên_Xô_STAVKA đã ra chỉ_thị ngày 29 tháng 8 yêu_cầu Phương_diện_quân Ukraina 3 nhanh_chóng tiến về phía biên_giới Rumani_Bulgary nhằm thanh_toán các thế_lực thân Đức tại đây Còn Phương_diện_quân Ukraina 2 sẽ phải đưa các tập_đoàn_quân số 27 53 và Tập_đoàn_quân xe_tăng số 6 từ khu đồng_bằng Danube và Nam_Carpath lên phía biên_giới Hungary và Nam_Tư ở phía Tây_Giurgiu sau đó gấp_rút hành_tiến về hướng Sibiu tấn_công Turdu và Cluj đến ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 9 phải tiếp_cận các thành_phố này Cánh phải của Phương_diện_quân Ukraina 2 bao_gồm Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 và Tập_đoàn_quân 40 phải tiến tới Baia_Mare và Satu_Mare vượt qua phía Đông dãy Carpath_Để đề_phòng Cụm tập_đoàn_quân E Đức phản_kích từ hướng Nam_Tư_Đại bản_doanh Liên_Xô đề_nghị Bộ Tổng_tham_mưu Romania tách ra 2 đến 3 sư_đoàn phòng_thủ dọc sông Danub từ Orsovo_Orsova qua Turnu_Severin đến Vidin_Tập đoàn quân Romania 1 được giao nhiệm_vụ này Tập_đoàn_quân Ronmania 4 sẽ phối_hợp với Tập_đoàn_quân 27 và Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 giải_phóng vùng Bắc_Transilvania_Liên quân Đức Quốc xã Hungari Với binh_lực đã bị tổn_thất nặng_nề sau chiến_dịch đến ngày 19 tháng 9 Cụm tập_đoàn_quân Nam_Ukraina chỉ còn lại những cụm tác_chiến gồm tàn_quân của nhiều quân_đoàn sư_đoàn khác nhau tập_hợp lại và quân_đội Hungary được động_viên ra_mặt trận Tổng_số quân Đức gồm 8 sư_đoàn 1 lữ_đoàn và 2 cụm tác_chiến sư_đoàn quân Hungary gồm 12 sư_đoàn và 3 lữ_đoàn BULLET Quân_đội Đức Quốc xã BULLET Bộ_binh Sư_đoàn sơn chiến 3 các sư_đoàn bộ_binh 4 8 46 Cụm tác_chiến sư_đoàn Shubach_Cụm phòng_thủ Kessel một phần Sư_đoàn bộ_binh 76 đang chờ bổ_sung BULLET Kỵ_binh Sư_đoàn kỵ_binh 8 SS BULLET Đang trên đường đến tăng_viện Sư_đoàn xe_tăng 23 Lữ_đoàn xe_tăng 110 Sư_đoàn cảnh_binh 4 SS Sư_đoàn kỵ_binh 22 SS BULLET Quân_đội Hungary BULLET Bộ_binh Sư_đoàn bộ_binh 25 các sư_đoàn dự_bị động_viên 2 4 6 7 8 9 12 BULLET Kỵ_binh biên_phòng Lữ_đoàn 9 các lữ_đoàn dự_bị 1 2 BULLET Thiết_giáp Các sư_đoàn xe_tăng 1 và 2 BULLET Đang trên đường đến tăng_viện Các sư_đoàn bộ_binh 20 và 27 Trên cơ_sở các sư_đoàn này quân_đội Hungary tổ_chức thành các tập_đoàn_quân Hungary 1 và 2 trấn_giữ hai bên sườn Tập_đoàn_quân 8 Đức trên hướng Siget_Sighetu_Marmatiei và Cluj_Ngoài ra trong hậu_phương của mặt_trận Hungary quân Đức đang gấp_rút tái_lập Tập_đoàn_quân 6 lần thứ ba với dự_kiến sẽ lấy Tập_đoàn_quân 8 làm nòng_cốt và tăng_cường cho nó các đơn_vị rút ra từ Hy_Lạp Nam_Tư_Ý và từ mặt_trận Phần_Lan khi quân Đức buộc phải rời khỏi đây do Phần_Lan tuyên_bố rút khỏi cuộc_chiến Quân_đội Hungary cũng đang thành_lập thêm Tập_đoàn_quân Hungary 3 để trấn_giữ hướng Timoshoara_Timisoara_Arad_Ngoài ra_quân Đức còn quân_đoàn bộ_binh độc_lập 17 bào gồm 3 sư_đoàn bộ_binh sơn chiến và 1 sư_đoàn kỵ_binh SS đóng tại_chỗ tiếp_giáp giữa Phương_diện_quân Ukraina 2 và Phương_diện_quân Ukraina 4 cũng được huy_động tham_gia phòng_thủ từ hướng Nam_Slovakia_Đối với quân_đội Đức Quốc xã thì giờ đây chỉ còn Hungary là đồng_minh thân_cận nhất ở Trung_Âu_Do vậy giữ được vùng Transilvania là còn giữ được cả thái_độ thân Đức của chính_phủ Miklos_Horthy dùng Hungary để che_chắn cho sườn phía Đông_Nam của nước Đức bao_gồm cả Tiệp_Khắc và Áo mà nước Đức Quốc xã đã đặt họ dưới ách chiếm_đóng từ những năm 1936 1938 Giống như ở Ba_Lan quân Đức cũng phải dựa vào các tuyến sông để tổ_chức phòng_thủ Tuy_nhiên do Phương_diện_quân Ukraina 2 Liên_Xô đã ở phía Bắc tuyến sông Danub nên các cố_gắng của quân Đức chỉ có_thể làm chậm đà tấn_công của quân_đội Liên_Xô cho đến khi xây_dựng được tuyến phòng_thủ mới trên tuyến sông Tissa_Ban đầu giới quân_sự Đức đã tính sai ý_đồ của quân_đội Liên_Xô_Họ cho rằng Liên_Xô sẽ theo_đuổi tham_vọng lấy lại các eo_biển Dardanen và Bosfor để khai_thông con đường từ Biển Đen ra Địa_Trung_Hải_Chỉ đến khi toàn_bộ Phương_diện_quân Ukraina 2 và cánh phải của Phương_diện_quân Ukraina 3 quay sang phía Tây người Đức mới nhận ra tình_hình và bố_trí lại binh_lực Rút quân chủ_lực từ Nam_Carpath lên tăng_cường cho tuyến Deva_Cluj_Siget_Diễn biến chiến_sự Giai_đoạn 1 tiến về phía Đông_Tận dụng điều_kiện thuận_lợi đạt được sau đại_thắng Iaşi_Chişinău ngày 30 tháng 8 năm 1944 Phương_diện_quân Ukraina tổ_chức một đòn tấn_công mới về phía Tây tiếp_tục truy_kích quân_thù bỏ chạy và phát_huy chiến_quả Ngày 31 tháng 8 Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 và Tập_đoàn_quân 53 Liên_Xô tiến thẳng vào Bucharest mà không gặp bất_cứ sự kháng_cự nào Đi dầu đoàn quân là Sư_đoàn bộ_binh tình_nguyện Romania số 1 mang tên Tudor_Vladimirescu_Những người_dân Romania đã đổ ra đường chào_đón đoàn quân giải_phóng Tuy_nhiên quân_đội Liên_Xô không dừng lại ở Bucharest Thực_hiện chỉ_lệnh của Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Liên_Xô sau khi hành_quân quan Bucharest các sư_đoàn Liên_Xô đã rời khỏi thành_phố tiếp_tục tấn_công truy_kích quân Đức ở phía Tây_Romania_Ngày 31 tháng 8 Nguyên_soái Liên_Xô_R_Ya Malinovsky giao nhiệm_vụ cho các tập_đoàn_quân của ông phát_huy chiến_quả giải_phóng những phần lãnh_thổ của Romania còn đang nằm trong tay quân Đức Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 từ Bucharest và Tập_đoàn_quân 27 từ Ploiesti tiến ra Piteşti sau đó đánh_vòng lên Cluj nhằm bao_vây cụm quân Đức Hungary còn đang đóng tại Bắc_Transilvania_Tập đoàn quân 53 có Quân_đoàn xe_tăng 18 hỗ_trợ phải đánh chiếm nhà_ga đầu_mối Slatina sau đó phát_triển theo hướng Timishoara_Tập đoàn quân 46 Phương_diện_quân Ukraina 3 được nguyên_soái F I Tobukhin giao nhiệm_vụ cơ_động từ Dzhurdzhu dọc theo bờ Bắc sông Danub sang phía Tây phối_hợp với Tập_đoàn_quân 53 tấn_công lên Timishoara_Tập đoàn quân cận_vệ 7 và Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Piyev tổ_chức tấn_công vỗ mặt vào Transilvania qua Tyrgu_Muresh_Targu_Mures Tập_đoàn_quân 40 có nhiệm_vụ đánh_bại cánh trái của Tập_đoàn_quân 8 và Quân_đoàn bộ_binh 17 Đức phối_hợp với cánh trái của Phương_diện_quân Ukraina 4 tái_lập tấn_công dọc theo sườn phía Bắc dãy núi Mare lên Szeged và đánh chiếm thành_phố này Từ ngày 1 đến ngày 5 tháng 9 mũi tấn_công chính của Phương_diện_quân Ukraina 2 gồm Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 và Tập_đoàn_quân 27 đã tiến tới tuyến Câmpulung_Muscel_Campulung_Piteşti Caracal_Zimnicea_Bên cánh trái Tập_đoàn_quân 53 đã đánh chiếm Slatina và Karakal_Caracal hai đầu mới giáo thông đường_sắt quan_trọng trên hai bờ sông Olt_Các tập_đoàn_quân này đều tiến lên từ 80 đến 120 km Ngày 6 tháng 9 Tập_đoàn_quân 46 đã cơ_động từ Djurdju đến bờ sông Olt làm tăng thêm mật_độ tấn_công của quân_đội Liên_Xô_Ngày 7 tháng 9 Tập_đoàn_quân 53 và Quân_đoàn xe_tăng 18 mở một mũi đột_kích sâu lên hướng Timishoara_Ngày 18 tháng 8 Tập_đoàn_quân 53 đánh chiếm Karansebesh_Caransebes_Quân đoàn xe_tăng 18 đột_phá dọc đường_sắt Krayova_Craiova_Deva đánh chiếm thị_trấn và nhà_ga đầu_mối Deva_Các thê_đội phái đi trước của nó đã vượt qua Lipovo đánh chiếm Arad_Bên cánh trái trong khi Tập_đoàn_quân 46 còn đang tập_hợp lực_lượng Quân_đoàn bộ_binh 75 Tập_đoàn_quân 53 đã phối_hợp với Quân_đoàn bộ_binh 4 Tập_đoàn_quân Romania 1 đánh chiếm Kraiova và tiến ra thị_trấn biên_giới Turnu_Severin bên bờ sông Danub ngày 13 tháng 9 Ngày 15 tháng 9 Tập_đoàn_quân 46 đánh chiếm thị_trấn Bălţa bịt được lỗ_hổng trên cánh trái của Tập_đoàn_quân 53 Tập_đoàn_quân 40 và Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 cũng phát_động tấn_công từ ngày 30 tháng 8 nhưng kết_quả không đạt được yêu_cầu Ngày 4 tháng 9 tướng Johannes_Frießner tập_trung các đơn_vị của Quân_đoàn bộ_binh 17 và Tập_đoàn_quân 2 Hungary tổ_chức hai cuộc phản_kích lớn Tại khu_vực Rympulukg_Koldovansk_Campulung_Moldovenesc Quân_đoàn bộ_binh 17 Đức đã chặn_đứng cuộc tấn_công của Quân_đoàn bộ_binh 104 Tập_đoàn_quân 40 trong hai ngày Tại khu_vực Toplita_Tập đoàn quân 1 Hunggary cũng tổ_chức phòng_ngự kiên_cố chống lại Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 Liên_Xô và chỉ chịu rút về bên kia sông Muresh tuyến phân_giới Đông và Tây_Transilvania sau khi gánh_chịu những thiệt_hại nặng Trong 7 ngày đầu của cuộc tấm công các Tập_đoàn_quân 40 và cận_vệ 7 Liên_Xô chỉ tiến lên được từ 15 đến 20 km Sáng ngày 5 tháng 9 Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Đức Quốc xã lệnh cho Tập_đoàn_quân 2 Hungary do thượng_tướng Lajos_Veress chỉ_huy sử_dụng Sư_đoàn xe_tăng 3 Sư_đoàn bộ_binh 7 9 và Lữ_đoàn pháo_tự_hành 1179 Đức tổ_chức phản đột_kích vào các chi_đội phái đi trước của Tập_đoàn_quân Romania 4 do tướng Gheorghe_Avramescu chỉ_huy tại khu_vực Ayud phía nam Turda_Cùng ngày_một đòn phản đột_kích khác của Tập_đoàn_quân 2 Hungary cũng được tổ_chức tại khu_vực Turnu_Muresh_Targu_Mures Đây là các cuộc phản_công mở_màn của Liên_quân Đức Hungary trong chiến_dịch phòng_thủ Transilvania của họ Ngày 7 tháng 9 Tập_đoàn_quân Romania 4 bị đẩy_lùi từ 20 đến 30 km về sát bờ Bắc tuyến sông Tyrnovo_Mare_Chỉ nhờ có sự mưu_trí và dũng_cảm của chỉ_huy các sư_đoàn kỵ_binh 1 và 8 Romania quân Romania mới giữ vững được con đèo Alba_Yulia có địa_hình bên núi bên vực để cố_thủ chờ chủ_lực của Tập_đoàn_quân Romania 4 các quân_đoàn 4 6 và Tập_đoàn_quân 27 kéo đến Ngày 6 tháng 9 nguyên_soái R Ya_Malinovsky cho thiết_lập một sở_chỉ_huy tiền_phương của Phương_diện_quân Ukraina 2 tại Sibiu nới đóng Sở_chỉ_huy của Tập_đoàn_quân Romania 4 để phối_hợp tác_chiến giữa quân_đội Liên_Xô và quân_đội Romania Giai_đoạn 2 tiến lên phía Bắc_Ngày 4 tháng 9 Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô ra mệnh_lệnh về các hành_động quân_sự của quân_đội Liên_Xô tại khu_vực Balkan_Theo đó Phương_diện_quân Ukraina 2 sẽ hướng đòn tấn_công chính sang phía Tây giúp quân_đội Romania đồng_minh giải_phóng vùng Transilvania và tấn_công Liên_quân Đức Hungary đánh chiếm phần phía Đông_Hungary_Đại bản_doanh cũng lưu_ý nguyên_soái R Ya_Malinovsky cần dừng ngay các trận đánh_vỗ_mặt của các tập_đoàn_quân 40 và cận_vệ 7 Sử_dụng Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 Tập_đoàn_quân 27 và Tập_đoàn_quân Romania 4 đi vòng qua phía Nam dãy Đông_Carpath để đánh vào sau lưng cụm quân Đức Hungary đang phòng_thủ tại Transilvania và tiến ra tuyến sông Tissa_Trong quá_trình hành_động không được phân_tán lực_lượng Phương_diện_quân Ukraina 3 có nhiệm_vụ hỗ_trợ cho cuộc nổi_dậy của nhân_dân Bulgaria Kế_hoạch khởi_nghĩa đã được Đảng Cộng_sản Bulgaria do Georgy_Mikhaylov_Dimitrov lãnh_đạo quyết_định triển_khai từ ngày 26 tháng 8 Sau đó Phương_diện_quân Ukraina 3 sẽ tiến_công sang Nam_Tư giúp Quân giải_phóng nhân_dân Nam_Tư do nguyên_soái Josip_Broz_Tito lãnh_đạo giải_phóng Nam_Tư_Nhiệm vụ tiếp_theo của phương_diện_quân này là tấn_công vào miền Nam_Hungary và Áo Thực_hiện mệnh_lệnh này Phương_diện_quân Ukraina 2 điều Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 đổi hướng tấn_công hành_quân lên phía Bắc và phải giải_phóng khu_vực Dej_Cluj_Şermeşel_Các tập_đoàn_quân 27 và 53 cũng được lệnh tiến lên biên_giới Tây_Bắc của Romania và tấn_công Brad_Lugoj_Trong những ngày đầu các mũi tấn_công mới này đều thu được thành_công lớn Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 đã nhanh_chóng thọc_sâu đến 250 cây_số và đến chiều ngày 11 tháng 9 đã tiếp_cận vị_trí phòng_ngự của Tập_đoàn_quân Romania 4 ở tuyến sông Tyrnovo_Mare_Ngày 12 tháng 9 Liên_quân Liên_Xô_Romania bẻ gãy sức kháng_cự của 3 sư_đoàn Hungary trong đó có Sư_đoàn xe_tăng 3 Hungary cùng với 2 sư_đoàn_Đức và Cụm tác_chiến xe_tăng Gradie Không cần tạm nghỉ để xốc lại lực_lượng quân_đội Liên_Xô_Rumani vượt qua dãy Carpath và đẩy Tập_đoàn_quân 2 Hungary lui về vị_trí xuất_phát giải_phóng Cluj vào ngày 12 tháng 9 Đến cuối ngày 15 tháng 9 Tập_đoàn_quân 27 Liên_Xô và Tập_đoàn_quân Romania 4 đã vượt sông Someshul_Arad đánh chiếm Dej_Zaleu và hướng đòn tấn_công về Satu_Mare_Kết thúc trận Turda_Tập đoàn quân 2 Hungary tổn_thất trên 10 000 người chết và mất_tích Sư_đoàn xe_tăng 3 Hungary mất 57 xe_tăng Ở phía Nam_Tập đoàn quân 53 cũng đổi hướng tấn_công về phía Hungary Sau khi đánh chiếm Caransebeş_Quân đoàn bộ_binh 49 đã vọt tiến lên phía trước chiếm Timişoara trung_tâm miền Tây_Romania và phối_hợp với Lữ_đoàn xe_tăng 110 Quân_đoàn xe_tăng 18 thừa_thắng đánh chiếm Arad tiến ra biên_giới Romania Hungary Ngày 15 tháng 9 với các lực_lượng mới được tăng_cường cánh phải của Tập_đoàn_quân 6 Đức tái_lập phối_hợp với Tập_đoàn_quân 3 Hungary 5 sư_đoàn bộ_binh tổ_chức phản đột_kích vào Lữ_đoàn xe_tăng 110 của Quân_đoàn xe_tăng 18 vừa vọt tiến qua Arad_Ngày 16 tháng 9 Sư_đoàn cơ_giới 4 Đức chiếm lại Arad và uy_hiếp sườn phải của Tập_đoàn_quân Romania 1 đang chiếm_giữ Timişoara_Tuy nhiên liên_quân Đức Hungary chỉ giữ được Arad không quá ba ngày Ngày 18 tháng 9 Tập_đoàn_quân 53 đã hội đủ ba_quân đoàn bộ_binh 49 75 và cận_vệ 26 Quân_đoàn xe_tăng 18 cũng tập_trung đủ các lữ_đoàn xe_tăng 110 170 181 và Lữ_đoàn cơ_giới 32 cũng các phương_tiện tăng_cường Ngày 29 tháng 9 Tập_đoàn_quân 53 và Quân_đoàn xe_tăng 18 có sự phối_hợp của Quân_đoàn bộ_binh Romania 7 bắt_đầu tổng_tấn_công thu_hồi Arad đẩy Tập_đoàn_quân 3 Hungary lùi sâu vào bên trong biên_giới Hungary Romania Giai_đoạn 3 Tiến ra đồng_bằng Hungary Trả_lời bức thư của Tổng_thống Hoa_Kỳ ngày 5 tháng 9 về các hành_động tiếp_theo của quân_đội Liên_Xô tại mặt_trận phía Đông ngày 29 tháng 9 Tổng_tư_lệnh tối_cao quân_đội Liên_Xô_I_V Stalin viết thư cho Tổng_thống Hoa_Kỳ Franklin_D_Roosevelt bức thư có đoạn Quân_đội Liên_Xô không_thể giấu được mũi tấn_công quặt lên phía Bắc của Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 Tập_đoàn_quân 27 và Tập_đoàn_quân Rumania 4 Mũi tấn_công này đe_doạ bao_vây Tập_đoàn_quân 1 Hungary và Quân_đoàn 17 Đức đang phòng_thủ trước sức_ép của các Tập_đoàn_quân 47 cận_vệ 7 Phương_diện_quân Ukraina 2 và cánh trái của Phương_diện_quân Ukraina 4 Tuy_nhiên nếu mở_rộng hướng tấn_công sang phía Tây qua Oradija_Oradea_Debrecen và tiến ra bờ Đông sông Tissa quân_đội Liên_Xô có triển_vọng bao_vây không_chỉ Tập_đoàn_quân 1 Hungary và Quân_đoàn 17 Đức trong khu_vực Đông_Carpath mà_còn bao_vây cả Tập_đoàn_quân 2 Hungary và Cụm tác_chiến Wöhler đang trấn_giữ tại khu_vực phía Tây_Cluj_Đòn tấn_công này sẽ hỗ_trợ đắc_lực cho Phương_diện_quân Ukraina 4 đang tiến_hành Chiến_dịch tấn_công Đông_Carpath có_thể vượt qua các điểm nút ở Chop và Szolnok trên dãy núi Carpath đánh chiếm Mukachevo và Uzhgorod_Trong trường_hợp liên_quân Đức Hungary không kịp rút quân về phòng_thủ tuyến Tissa_Phương diện quân Ukraina 2 có_thể vượt sông trong hành_tiến đánh chiếm Miskolc và dùng nó làm_bàn đạp lợi_hại để tấn_công Budapest trung_tâm phòng_ngự của liên_quân Đức Hungary tại đồng_bằng Hungary Tuy_nhiên cuộc tấn_công của quân_đội Liên_Xô đã gặp phải trở_ngại lớn Ngày 23 tháng 9 Quân_đội Đức Quốc xã đã đưa thêm các sư_đoàn xe_tăng 23 24 Sư_đoàn cảnh_binh 4 SS và Sư_đoàn kỵ_binh 22 SS cùng các sư_đoàn bộ_binh 20 và 27 của Hungary đến mặt_trận Từ ngày 24 tháng 9 liên_quân Đức Hungari đã rút Tập_đoàn_quân 2 Hungary về khu_vực Oradija_Debrecen phới hợp với viện_binh từ Tây_Ukraina và Nam_Tư sang thiết_lập lại một dải phòng_tuyến liên_tục Chiến_sự trên khu_vực biên_giới Romania Hungary lâm vào thế giằng_co và ác_liệt khi các bên tham_chiến đều điều_động đến mặt_trận phía Đông sông Tissa nhiều sư_đoàn xe_tăng và cơ_giới rất mạnh Cuối_cùng chuỗi trận chiến này kết_thúc với kết_quả có lợi cho quân_đội Liên_Xô_Rumani khi ngày 25 tháng 9 họ tiến tới biên_giới Romania Hungary tại gần thành_phố Mako và thu_hồi thành_phố biên_giới Satu_Mare_Ngày hôm sau Tiểu_đoàn xe_tăng 18 Tập_đoàn_quân Romania 4 và Sư_đoàn bộ_binh 243 Liên_Xô đã tiến vào lãnh_thổ Hungary Trước tình_hình Tập_đoàn_quân 53 và Tập_đoàn_quân Rumani 1 đã thu được thành_công khi họ chiếm lại Arad và bắt_đầu vượt biên_giới Hungary Rumani thời trước Quyết_định_Viên năm 1940 Nguyên_soái R Ya_Malinovsky yêu_cầu đổi hướng tấn_công chính về cánh trái của Phương_diện_quân Ukraina 2 và tạm_thời chuyển toàn_bộ binh_lực sang phòng_ngự chuẩn_bị cho một đợt tấn_công mới tại Debrecen Ý định của R Ya_Malinovsky phù_hợp với tính_toán của Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Liên_Xô_Ngày 25 tháng 9 Đại_bản_doanh chính_thức phê_chuẩn kế_hoạch của Malinovsky_Ngày 25 tháng 9 toàn_bộ quân_đội Romania và Liên_Xô trên tuyến tạm dừng chiến_dịch và chuyển sang phòng_ngự tích_cực Riêng tại khu_vực phía Tây_Cluj_Tập đoàn quân 27 Liên_Xô và cánh trái của Tập_đoàn_quân Romania 4 vẫn tiếp_tục truy_đuổi Tập_đoàn_quân 2 Hungary và đến ngày 3 tháng 10 mới tiến ra biến giới Romania trước năm 1940 Các diễn_biến chính_trị có liên_quan Chính_phủ Horthy dao_động Mùa thu năm 1944 Hungary không_chỉ trở_thành một trong ba chiến_trường quan_trọng quyết_định số_phận của Đế_chế thứ ba là còn trở_thành tâm_điểm của các quan_hệ quốc_tế ở Trung_Âu_Đối với nước Đức Quốc xã quan_hệ với đồng_minh Hungary bắt_đầu rạn_nứt từ tháng 3 năm 1944 khi một_số quan_chức của vương_triều không vua Horthy_Miklós bắt_đầu tìm đường sang phương Tây và Adolf_Hitler đã cho quân Đức chiếm_đóng Hungary Cuối tháng 8 năm 1944 lo_ngại về một Romania thứ hai có khả_năng sẽ diễn ra tại Hungary Bộ_Tổng_tư_lệnh lục_quân Đức quyết_định đặt tất_cả các tập_đoàn_quân quân_đoàn và sư_đoàn Hungary dưới quyền chỉ_huy của các tướng_lĩnh tư_lệnh Đức Thái_độ này làm cho một_số chính_khách và tướng_lĩnh Hungary còn có lòng tự_trọng tỏ ra bất_bình Ngay cả Horthy_Miklós người đã gắn_bó gần như cả sự_nghiệp chính_trị cuối_cùng của ông ta với chế_độ Quốc xã Đức cũng ít_nhiều tỏ ra không đồng_tình với chính_sách áp_đặt của Hitler_Tối mùng 7 tháng 9 khi phát_hiện được mũi đột_kích của chủ_lực Phương_diện_quân Ukraina 2 Liên_Xô ngoặt lên hướng Debrecen chứ không hướng về Constantinopol như dự_báo của Hitler_Hội đồng cơ_mật của nhiếp_chính Hungary đã triệu_tập cuộc họp khẩn_cấp Tại cuộc họp này Trung_tướng Tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội Hungary Ianos_Verios đã báo_cáo tình_hình mặt_trận và cho rằng các đòn tấn_công này của quân_đội Liên_Xô sẽ tạo thành hai gọng_kìm mạnh từ Đông_Slovakia xuống và từ Nam_Carpath lên chia_cắt hai tập_đoàn_quân Hungary ở phía Đông sông Tissa và trực_tiếp uy_hiếp Budapest_Hội đồng nhiếp_chính Hungary nhận_định tình_hình là nghiêm_trọng Trong khi chưa nối được liên_lạc với phương Tây_Horthy_Miklós yêu_cầu Hitler giúp_đỡ Trong thông_điệp gửi Đại_sứ Đức Quốc xã Greifenberg được Horthy ký ngay trong cuộc họp có đoạn viết Nhận được báo_cáo khẩn của đại_sứ Greifenberg_Hitler lập_tức yêu_cầu ông ta tiếp_kiến Horthy_Miklós để trấn_an Đại_sứ Đức cho biết nước Đức Quốc xã sẵn_sàng rút các lực_lượng từ phía Tây sang phía Đông để mặt_trận chống quân_đội Liên_Xô không bị vỡ Greifenberg còn bảo_đảm với Horthy_Miklós rằng đến ngày 12 hoặc 13 tháng 8 chắc_chắn quân_đội Đức Quốc xã sẽ điều đến Hungary Sư_đoàn xe_tăng 23 Sư_đoàn xe_tăng 24 Sư_đoàn bộ_binh 18 SS Sư_đoàn cảnh_binh SS Sư_đoàn bộ_binh 22 Ngày 8 tháng 9 Chính_phủ Hungary đã họp phiên đặc_biệt Tại đây bá_tước Géza von Teleki cho rằng thời_cơ để thương_lượng với Liên_Xô đã bị bỏ lỡ sau ngày 2 tháng 9 ngày mà các tập_đoàn_quân Liên_Xô phát_động tấn_công vào Transilvania_Vả lại theo thông_báo của đại_sứ Đức người Đức sẽ chống người Nga đến_cùng dù_cho có phải mở_cửa phía Tây để quân Anh Mỹ kéo vào nước Đức Vì_vậy theo Géza von Teleki cách tốt nhất là để cho quân_đội Anh Mỹ chiếm_đóng Hungari Phản_ứng của Đức Quốc xã Thông_qua bộ_máy mật_thám của cả dân_sự lẫn quân_sự ở Hungary một lần nữa tướng Johannes_Frießner lại phán_đoán đúng tình_hình rằng đang có một âm_mưu sau lưng quân_đội Đức Quốc xã tại mặt_trận Hungary Trong khi các sư_đoàn xe_tăng Đức đang được điều đến miền Đông_Hungary thì ngày 13 tháng 9 Tổng_hành_dinh quân_đội Đức Quốc xã tại Rastenburg_Đông_Phổ đã mở một phiên họp đặc_biệt về tình_hình Hungary Sau kinh_nghiệm thất_bại cay_đắng ở Romania lần này Adolf_Hitler đã trao toàn_quyền hành_xử về quân_sự và chính_trị tại Hungary cho tướng Johannes_Frießner_Mọi tổ_chức quân_sự cũng như dân_sự không trừ một tổ_chức nào đều được đặt thuộc quyền của Johannes_Frießner_Cả_Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Hungary cũng bị đặt dưới quyền chỉ_đạo trực_tiếp của Bộ tham_mưu Cụm tập_đoàn_quân của tướng Johannes_Frießner_Khi nhận được quyết_định này Johannes_Frießner đã cảm_ơn Hitler đã tin_cậy và nói Ngay sau hội_nghị Bộ Tổng_tham_mưu lục_quân Đức Quốc xã được lệnh phải tăng_viện và tổ_chức lại quân_đội tại mặt_trận Hungary trong thời_gian ngắn nhất Ngày 23 tháng 9 năm 1944 Hitler phê_chuẩn quyết_định tái_lập Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức bố_trí tại Hungary gồm các tập_đoàn_quân 6 và 8 cả hai đều tái_lập các tập_đoàn 1 2 3 Hungary Tướng Johannes_Frießner vẫn làm tư_lệnh cụm tập_đoàn_quân này Các đơn_vị Đức thuộc Cụm tập_đoàn_quân E đóng ở Nam_Tư và Cụm tập_đoàn_quân F đóng ở Bắc_Hy_Lạp và Albani cũng thuộc quyền chỉ_huy của tướng Johannes_Frießner_Chính phủ Horthy tìm lối_thoát ở phía Tây_Ngày 22 tháng 9 một ngày trước khi Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức được tái_lập tại Hungary Miklós_Horthy cử thượng_tướng István_Náday nguyên Bộ_trưởng Bộ Quốc_phòng Hungary bí_mật đáp máy_bay đến Sở_chỉ_huy tiền_phương của Bộ_Tư_lệnh các lực_lượng đồng_minh phương Nam đạt tại Napoli_Ý_Tại đây István_Náday đã đề_đạt với tướng Henry_Wilson tư_lệnh các lực_lượng đồng_minh tại Ý về một kế_hoạch đánh chiếm Hungary bằng quân đổ_bộ của đồng_minh từ hướng bán_đảo Istria qua lãnh_thổ Áo và Slovenia Thực_chất đó chính là một phần của phương_án Balkan của người Anh mà chính_phủ Lakatós qua mạng_lưới tình_báo của mình ít_nhiều nắm được Tuy_nhiên liên_quân Anh Mỹ trên mặt_trận Ý khi đó vừa dốc sức để mở chiến_dịch Rimini nhằm đột_phá qua phòng_tuyến Gothic_Gotenstellung và chuẩn_bị cho Chiến_dịch mùa xuân 1945 tại Ý Spring offensive 1945 Người Anh cũng cho István_Náday biết rằng phía sau tuyến Gothic quân_đội Đức Quốc xã còn bố_trí bốn tuyến phòng_thủ nữa gồm các tuyến Ghengis_Khan ở phía Nam_Bologna tuyến song Po tuyến sông Adige và tuyến Alpino để ngăn_chặn quân Đồng_Minh Việc đột_phá qua cả năm tuyến phòng_thủ này không phải là một_sớm_một_chiều Trong khi đó thì quân_đội Liên_Xô đã ở cửa_ngõ phía Đông_Hungary và họ sẽ không dừng lại Bởi_vậy tướng Henry_Wilson khuyên István_Náday nên trở về để nói_chuyện với người Nga Các cuộc đàm_phán Liên_Xô_Hungary tại Moskva_Nhận thấy không còn cách nào khác ngày 28 tháng 9 Horthy_Miklós cử phái_đoàn của mình bí_mật luồn rừng vượt qua chiến_tuyến tại vùng núi Carpath sang phía Liên_Xô để đàm_phán Tham_gia đoàn Hungary có tướng Gábor_Farago cựu tuỳ_viên quân_sự Hungary tại Moskva trước chiến_tranh bá_tước Géza von Teleki_Szent_Ivanyi_Domokos đại_diện Bộ ngoại_giao Hungary Ngày 29 tháng 9 phái_đoàn vượt qua biên_giới an_toàn được Thượng_tướng Fyodor_Fedotovich_Kuznetsov Phó tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội Liên_Xô tiếp_đón và đưa về Moskva bằng tàu_hoả Ngày 2 tháng 10 tại Moskva phái_đoàn của tướng Gábor_Farago bắt_đầu đàm_phán với phái_đoàn quân_sự Liên_Xô cũng vẫn do thượng_tướng F F Kuznetsov dẫn_đầu Cũng trong khoảng thời_gian đó những dấu_hiệu binh_biến của quân_đội Hungary trên mặt_trận Đông_Carpath bắt_đầu xuất_hiện Mặc_dù cuộc đàm_phán đã tiến được khá xa nhưng tướng Gábor_Farago chỉ được Horthy_Miklós uỷ_nhiệm ký hoà_ước với Liên_Xô theo hai điều_kiện Một là cho các lực_lượng đồng_minh Anh_Hoa Kỳ_cùng chiếm_đóng Hungary Hai là cho quân_đội Đức Quốc xã được tự_do rút khỏi Hungary Về điều_kiện thứ nhất phía Liên_Xô hứa sẽ bàn với các đồng_minh Anh Mỹ Còn về điều_kiện thứ hai thì tướng F F Kuznetsov nói_thẳng rằng để quân_đội Đức tự_do rút_lui là điều không_thể được Đoàn Liên_Xô vạch rõ cho đoàn Hungary thấy họ không còn cách nào khác là phải cắt đứt mọi quan_hệ với chế_độ Quốc xã Đức quân_đội Hungary phải quay súng chiến_đấu bên cạnh quân_đội đồng_minh nói_chung và quân_đội Liên_Xô nói_riêng chống lại quân_đội Đức Quốc xã Đó là cách tốt nhất để người Hungary có_thể đóng_góp vào thắng_lợi chắc_chắn sẽ đến của quân đồng_minh chống lại chế_độ phát_xít Rốt_cuộc phía Hungary hứa sẽ bảo_đảm những điều_kiện đó Họ đề_nghị quân_đội Liên_Xô ngừng công_kích vào hướng Budapest để rút quân từ mặt_trận về chống lại quân Đức Phía Liên_Xô đồng_ý vì trên thực_tế họ đang tạm ngừng chiến_thuật để chuẩn_bị cho Chiến_dịch Debrecen chống lại Tập_đoàn_quân 6 Đức Đến ngày 9 tháng 10 các dự_thảo văn hiện hoà_ước sơ_bộ đã được hai đoàn đàm_phán dự_thảo xong Trong khi hai bên đang chờ xin ý_kiến của chính_phủ của mình thì một sự biến ở Budapest đã chôn vùi hoà_bình đối_với chính_phủ của Horthy_Miklós Thực_hiện đúng yêu_cầu của Đại_bản_doanh ngày 14 tháng 10 nguyên_soái R Ya_Malinovsky tư_lệnh Phương_diện_quân Ukraina 2 đến Szeged để đàm_phán về việc thực_hiện các điều_khoản của hoà_ước sơ_bộ Tuy_nhiên phía quân_đội Hungary chỉ cử đến bàn đàm_phán đại_tá quân_nhu Utasi_Lowren_Ông này chẳng biết gì về các kế_hoạch quân_sự Ông ta chỉ cho R Ya_Malinovsky biết đại_khái là Tập_đoàn_quân 1 Hungary sẽ rút khỏi Debrecen và có_thể sẽ về Budapest tuỳ theo tình_hình R Ya_Malinovsky đặt câu hỏi tại_sao quân Hungary không chịu rút khỏi tuyến sông Tissa như hoà_ước quy_định_Viên đại_tá trả_lời Không biết R Ya_Malinovsky phán_đoán rằng đối_phương kể_cả quân Đức và quân Hungary đang muốn tranh_thủ thời_gian để rút quân khỏi cái túi Transilvania còn chưa đóng chặt R Ya_Malinovsky đề_nghị ông ta truyền_đạt đến cấp chỉ_huy có thẩm_quyền của Hungary yêu_cầu về việc rút ngay các đơn_vị Hungary đang đóng trên tuyến sông Tissa về Budapest và mở mũi đột_kích vào cánh trái của Tập_đoàn_quân 6 Đức đang công_kích Phương_diện_quân Ukraina 2 trên khu_vực Sanok quân_đội Hungary phải bước vào chiến_đấu ngay và bắt liên_lạc với quân_đội Liên_Xô 8 giờ ngày 16 tháng 10 phía Hungary phải cử một sĩ_quan tham_mưu cao_cấp đến Szeged mang theo các tin_tức đầy_đủ về tình_hình quân_đội Hungary và quân_đội Đức Quốc xã mà họ nắm được 19 giờ 15 phút ngày 14 tháng 10 Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Liên_Xô ra tối_hậu_thư cảnh_báo Chính_phủ của Horthy_Miklós rằng họ đang trì_hoãn làm mất thời_gian và đồng_thời làm mất cơ_hội đến với hoà_bình của nhân_dân Hungary Tối_hậu_thư cũng lặp lại yêu_cầu mà nguyên_soái R Ya_Malionovsky đã đề_nghị phía Hungary thực_hiện và xúc_tiến ngay các hoạt_động đình_chiến sơ_bộ trong vòng 48 giờ Tuy_nhiên sau ngày 14 tháng 10 phía Hungary đã cắt đứt liên_lạc với quân_đội Liên_Xô và trên chiến_trường quân Hungary tiếp_tục chiến_đấu chống lại quân_đội Liên_Xô kịch_liệt hơn Ngày 15 tháng 10 nhiếp_chính Horthy_Miklós ra lời kêu_gọi nhân_dân Hungary nổi_dậy chống lại quân_đội Đức Quốc xã Ngày 16 tháng 10 các lực_lượng đặc_nhiệm SS do tướng Erich von dem Bach_Zalewski và thiếu_tá Otto_Skorzeny chỉ_huy đã tổ_chức đảo_chính bắt_cóc con trai Horthy_Miklós buộc ông này phải lên đài_phát_thanh tuyên_bố rút lại lời kêu_gọi Hai cha_con Horthy_Miklós bị đưa đi giam_giữ tại Đức những người đồng_mưu với Horthy_Miklós bị tàn_sát Tướng Ferenc_Szálasi người của Đảng Quốc xã Hungary được quân Đức đưa lên làm Nhiếp_chính và ông này cùng với bộ_máy quân_đội SS và mật_vụ Đức buộc quân_đội Hungary phải chiến_đấu đến_cùng chống lại quân_đội Liên_Xô_Hoà bình ở Hungary từ chỗ chỉ còn 5 ngày để thực_hiện đã trở_thành 5 tháng với tổn_thất 140 000 sinh_mạng Hồng_quân Liên_Xô và hàng chục vạn sinh_mạng quân Đức và quân Hungary Kết_quả đánh_giá và ảnh_hưởng Kết_quả Kết_thúc chiến_dịch Bucharest_Arad quân_đội Liên_Xô_Rumani đã tiến sâu 250 500 cây_số quét sạch quân Đức Hungary khỏi phần_lớn lãnh_thổ Rumani ngoại_trừ một phần nhỏ lãnh_thổ phía Bắc sẽ được giải_phóng trong Chiến_dịch Debrecen và chuẩn_bị các hoạt_động tiếp_theo nhằm giải_phóng Nam_Tư và Hungary Thắng_lợi tại Rumani cũng giúp quân_đội Liên_Xô đã nắm trong tay những vùng công_nghiệp hệ_thống đường_sắt và những vựa dầu lớn trong tình_trạng gần như còn nguyên_vẹn Nhằm vá lại lỗ thủng ở khu_vực Balkan quân Đức đã phải điều đến Hungary và Rumani 20 sư_đoàn bao_gồm 4 sư_đoàn thiết_giáp và 1 sư_đoàn cơ_giới_hoá cùng 2 lữ_đoàn thiết_giáp làm binh_lực ở các mặt_trận khác bị suy_yếu Tuy_nhiên chiến_dịch Bucharest_Arad không phải là một cuộc dạo chơi Để có được chiến_thắng quan_trọng này quân_đội Liên_Xô và Rumani cũng phải chịu những thiệt_hại đáng_kể Trong toàn_bộ các chiến_dịch giải_phóng Romania từ 23 tháng 8 đến 31 tháng 10 quân_đội Liên_Xô đã có 286 000 thương_vong trong đó có 69 000 người thiệt_mạng Trong các cuộc chiến_đấu chống lại quân_đội Đức Quốc xã từ 25 tháng 8 đến 31 tháng 10 quân_đội Romania trong phe đồng_minh cũng chịu thiệt_hại 58 000 người chết Thiệt_hại của quân_đội Đức Quốc xã và Hungary trong các chiến_dịch ở Transilvania và vùng biên_giới Romania Hungary lên đến 56 000 quân trong đó có 8 586 quân Đức hơn 5 000 sĩ_quan và binh_lính Đức bị bắt làm tù_binh Theo thống_kê của Cục thông_tin tình_báo Xô_Viết Sovinform chỉ trong tháng 9 năm 1944 thiệt_hại trong hàng_ngũ tướng_lĩnh Đức tại Rumani là 2 người tử_trận 8 người bị bắt và 1 người tự_sát Đánh_giá và ảnh_hưởng Chiến_dịch Bucharest_Arad cũng cho thấy sự phối_hợp hiệu_quả của quân_đội Liên_Xô và quân_đội Romania Quân_đội Romania trong chiến_dịch này đã chiến_đấu rất xuất_sắc hoàn_toàn trái_ngược với hình_ảnh bạc_nhược và rệu_rã trong chiến_dịch Iaşi_Chişinău_Điều đó xảy ra một phần do tinh_thần dân_tộc của các sĩ_quan và binh_sĩ Romania nóng_lòng muốn đòi lại đất_đai vùng Transilvania một phần do quá_trình tham_gia chiến_đấu bên phe Đức Quốc xã nhiều sĩ_quan và binh_sĩ Romania đã được tận_mắt chứng_kiến những sự_thật về quân_đội Đức Quốc xã về chế_độ phát_xít và các cuộc tàn_sát do quân_đội Đức Quốc xã gây ra trên lãnh_thổ các nước bị chế_độ phát_xít chiếm_đóng kể_cả trên lãnh_thổ Romania Những điều đó ít_nhiều đã làm tỉnh_ngộ ý_thức về một cuộc chiến_đấu chính_nghĩa của quân_đội Romania Nhân_dân Romania nói_chung và những người lính Romania đều không ủng_hộ cuộc chiến_tranh do nước Đức Quốc xã gây ra Ngày_nay các sử_gia cũng đánh_giá việc Romania tham_gia chiến_tranh thế_giới thứ hai bên phe Đức Quốc xã là dựa vào những nguyên_cớ đã lỗi_thời về địa_chính_trị Hơn thế nữa liên_minh Romania Đức Quốc xã là một liên_minh chứa đầy những hiểm_hoạ do nó không có một hiệp_ước một văn_kiện hay bất_cứ một thứ giấy_tờ nào để bảo_đảm Về chuyên_môn chiến_đấu bên cạnh quân_đội Liên_Xô các sĩ_quan quân_đội Romania học_hỏi được nhiều điều về kinh_nghiệm chỉ_huy tác_chiến các binh_sĩ Romania học được tinh_thần và kĩ_năng chiến_đấu của binh_sĩ Liên_Xô_Quân_đội Romania còn tiếp_tục tham_gia chiến_đấu bên cạnh quân_đội Liên_Xô ở Nam_Âu_Trung_Âu nước Áo_nước Đức và đến tháng 5 năm 1945 họ trở về Tổ_Quốc với tư_cách của người chiến_thắng chiến_thắng chế_độ phát_xít và chiến_thắng chính mình Tham_khảo BULLET Великая_Отечественная война 1941 1945 Краткая история BULLET Освобождение_Юго_Восточной и Центральной_Европы войсками 2 го и 3 го Украинских фронтов 1944 1945 Издательство_Наука_Москва 1970 BULLET Великая_Отечественная без грифа секретности Книга потерь Под ред Г Ф Кривошеева_Москва 2009 Liên_kết ngoài BULLET Bản_đồ chiến_dịch Romania 1944
Chiến_dịch tấn_công Bucharest–Arad