Vũ_Duy_Đoán_Vũ_Duy_Đoán chữ Hán_武惟斷 1621 1684 là đại_thần nhà Lê_trung_hưng trong lịch_sử Việt_Nam Thân_thế Vũ_Duy_Đoán người làng Mộ_Trạch huyện Đường An nay thuộc xã Tân_Hồng huyện Bình_Giang tỉnh Hải_Dương Cha_ông là tiến_sĩ Vũ_Bạt_Tuỵ_Theo giai_thoại dân_gian hồi nhỏ ông tối_dạ học cả ngày không được một chữ nào Vũ_Duy_Đoán không thiết học nữa mà định đổi sang nghề khác Một đêm ông nằm_mộng thấy có vị thần cầm dao_mổ bụng mình ra nạo bỏ những chất vẩn_đục đi Hôm sau tỉnh dậy thấy bụng vẫn đau nhưng từ bấy_giờ ông trở lên minh_mẫn học_hành tiến_bộ dần trở_thành người nổi_tiếng về văn_chương Quan_trường Năm 1664 đời Lê_Huyền_Tông ông đi thi Hương đỗ giải_nguyên rồi thi Hội đỗ Tiến_sĩ Ông được chúa Trịnh_Tạc chú_ý ưu_đãi vượt_bậc nên không lâu sau làm đến chức Thượng_thư bộ Công nhưng vẫn thẳng_thắn cương_trực Ông thường tán_thưởng nhân_cách của đại_thần Trương_Cửu_Linh nhà Đường Vũ_Duy_Đoán dâng quyển Kim giám lục để khuyên chúa Trịnh nên ngay_thẳng để làm tốt phong_tục không nghe gièm_pha Trịnh_Tạc khen hay khen ông là bầy_tôi ngay_thẳng Thời_Lê_Gia_Tông 1672 1675 ông đón_tiếp sứ nhà Thanh dọc đường từ sông Nhị về tới cửa điện hoạ thơ với sứ_giả hơn 20 bài Vì ông ứng_đáp nhanh nên sứ nhà Thanh rất phục Thoái ẩn Năm 1683 Trịnh_Tạc sai Vũ_Duy_Đoán cùng đoàn sứ_bộ lên Cao_Bằng để giải_quyết việc biên_giới với nhà Thanh_Khi ấy có một viên nội thần mang tước Hán quận công cũng được cử đi dù chỉ là một thái_giám nhưng được chúa ưu_ái nên trong danh_sách tên của ông ta viết trên tên Vũ_Duy_Đoán_Ông rất bất_bình công_khai tỏ thái_độ trước mặt bá_quan Các quan cũng tỏ ý không hài_lòng với quyết_định của chúa ngự_sử Vũ_Công Đạo cũng đập đầu vào cột không chịu cầm bút viết lệnh sắp_đặt của chúa Trịnh như_vậy Chúa_Trịnh nghe vậy nổi_giận bãi_chức cả hai người Vũ_Duy_Đoán bị đuổi về quê làm dân Sau đó chúa còn cho người đến thu lại tất_cả những thứ đã ban cho ông Vũ_Duy_Đoán đem trả hết riêng đạo sắc về khoa tự và tấm biển gỗ đề hai chữ Tiến_sĩ thì ông không chịu nộp Viên quan phụng sai cứ đòi mãi ông bèn nói Viên quan phụng sai đành phải về Từ khi thôi làm quan Vũ_Duy_Đoán vui_thú với cảnh đồng_quê không để_ý đến việc chính_trị Ông dành thời_gian sáng_tác thơ_văn viết sách Ông có làm bài phú Phạm_Lãi đi chơi Ngũ_Hồ viết sách chữ_Nôm với các cuốn Nông_gia khảo tích Phong_cảnh Mộ_Trạch_Dị văn ký được người_đời khen_ngợi Trạng_nguyên Đặng_Công_Chất cũng khen văn ông thanh_cao kiến_thức rộng_rãi ví học_thức trong bụng ông như nuốt cả gác sách Thiên_Lộc hút gác sách Thạch_Cư_Cho đến cuối đời Vũ_Duy_Đoán vẫn giữ tính cương_trực khẳng_khái không hề thay_đổi Ông mất năm 64 tuổi Thông_tin thêm Con Vũ_Duy_Đoán là Vũ_Duy_Khuông đỗ Đệ tam_giáp Tiến_sĩ khoa Canh_Tuất 1670 Như_vậy gia_đình Vũ_Duy_Đoán 3 đời đỗ Tiến_sĩ Vũ_Bạt_Tuỵ khoa Giáp_Tuất 1634 Vũ_Duy_Đoán khoa Giáp_Thìn 1664 và Vũ_Duy_Khuông khoa Canh_Tuất 1670 được người_đời xưng_tụng là Tam_đại tiến_sĩ Xem thêm BULLET Vũ_Công Đạo_Tham khảo BULLET Phan_Huy_Chú 2008 Lịch triều hiến_chương loại chí tập 1 Nhà_xuất_bản Giáo_dục BULLET Vũ_Duy_Đoán một đời cương_trực BULLET VIỆT SỬ GIAI_THOẠI Lòng cương_trực của Vũ_Duy_Đoán
Vũ_Duy_Đoán