Trận_Gravelotte_Trận_Gravelotte theo cách gọi của người Đức hay Trận_St_Privat theo cách gọi của người Pháp còn được các sử_gia gọi là Trận_Gravelotte_St_Privat là một trận đánh quyết_định trong cuộc Chiến_tranh Pháp Đức 1870 1871 đã diễn ra vào ngày 18 tháng 8 năm 1870 giữa hai ngôi làng St_Privat la Montagne và Gravelotte ở miền Đông_Bắc nước Pháp Dưới sự chỉ_huy trực_tiếp của vua Wilhelm I và Tổng_tham_mưu_trưởng Helmuth von Moltke các lực_lượng Phổ_Bắc_Đức gồm Tập_đoàn_quân số 1 dưới quyền tướng Karl_Friedrich von Steinmetz và Tập_đoàn_quân số 2 dưới quyền Thân_vương Friedrich_Karl đã tấn_công và buộc Tập_đoàn_quân Rhine chủ_lực của Pháp dưới quyền Thống_chế François_Achille_Bazaine phải rút chạy vào Metz_Mặc dù quân Đức bị hao_tổn nhiều binh_lực hơn quân Pháp thắng_lợi chiến_lược của họ ở Gravelotte đã dẫn đến sự bao_vây cô_lập lực_lượng của Bazaine ở Metz qua đó chia_cắt hoàn_toàn hai tập_đoàn_quân chủ_lực của Pháp và thúc_đẩy sự thất_bại hoàn_toàn của đế_chế Napoléon_III trong cuộc_chiến Moltke dự_định dùng đại_bác giã nhừ phòng_tuyến quân Pháp rồi bọc sườn quân Pháp quanh St_Privat và hợp vây toàn_bộ chiến_tuyến đối_phương từ phía bắc sang phía nam Mặc_dù vậy các thuộc_cấp của ông đã phát_động những đợt tấn_công trực_diện vào tuyến phòng_ngự của Pháp trên các cao_điểm chế_ngự trận_địa Trận chiến bùng_nổ trên một thế_trận đảo_ngược quân Phổ dựa lưng về phía Paris trong khi quân Pháp dựa lưng về biên_giới với Đức Với lợi_thế về súng_trường Chassepot tối_tân mỗi trong số 17 sư_đoàn quân Pháp đã bắn ra 4 vạn phát đạn chỉ trong vòng 1 phút và đốn ngã các đợt tấn_công của địch Số quân Phổ chết và bị_thương lên tới khoảng 2 vạn người trong ngày hôm đó Tuy_nhiên bị ảnh_hưởng nặng_nề bởi chiến_thuật phòng_ngự của Pháp vốn đã ăn sâu vào tâm_trí họ từ năm 1866 các tướng_lĩnh Pháp từ_chối phản_công ngay cả khi xác lính Phổ chất đầy dưới chân họ Điều đó đem lại thời_gian cho phía Phổ điều_động pháo_binh bịt kín các lỗ_hổng trong trận_tuyến của họ và mở_đường cho viện_binh tiếp chiến từ phía bắc Cuối_cùng các trung_đội bộ_binh của tướng Moltke đã làm chủ được các cao_điểm phía trên Metz và ép địch rút xuống pháo_đài Cũng giống như trận Mars la Tour hai ngày trước trận Gravelotte được quyết_định bởi pháo_binh Phổ_Sự nhạy_bén của pháo_binh Phổ cùng với sự thụ_động của Bazaine đã góp_phần cứu_vãn các đợt tấn_công thất_bại của quân bộ_binh Phổ_Trong khi phần_lớn thương_vong của quân Phổ gây ra bởi súng_trường Pháp phần_lớn thương_vong của quân Pháp là do đại_bác hiệu Krupp gây nên Sau chiến_thắng Gravelotte_Moltke sai Thân_vương Friedrich_Karl chỉ_huy Tập_đoàn_quân số 1 và 4 quân_đoàn của Tập_đoàn_quân số 2 vây_hãm quân của Bazaine ở Metz_Giờ đây vị Tổng_tham_mưu_trưởng đã rảnh tay để huy_động Tập_đoàn_quân số 3 dưới quyền Thái_tử Phổ cùng Tập_đoàn_quân Maas mới được thành_lập từ một_số đơn_vị Tập_đoàn_quân số 2 dưới quyền Thái_tử Sachsen tấn_công tiêu_diệt đạo quân chủ_lực thứ hai của Pháp do MacMahon chỉ_huy Bối_cảnh Ngày 6 tháng 8 năm 1870 trong khi Tập_đoàn_quân số 3 Đức do Thái_tử Friedrich_Wilhelm chỉ_huy đè_bẹp bộ_phận quân Pháp của Thống_chế Mac_Mahon gồm Quân_đoàn I và một sư_đoàn thuộc Quân_đoàn VII ở Frœschwiller_Wœrth về hướng nam các thành_phần thuộc Tập_đoàn_quân số 1 và 2 Đức đánh thắng Quân_đoàn II Pháp do Frossard chỉ_huy ở Spicheren_Forbach trên mạn bắc Hai thất_bại mở_màn này đã giáng một đòn nặng_nề vào tinh_thần chiến_đấu của Tập_đoàn_quân Rhine do Hoàng_đế Napoléon_III trực_tiếp chỉ_huy và dẫn đến sự chia_cắt hai bộ_phận quân Pháp Trước tình_hình đó vào ngày 7 tháng 8 năm 1870 Napoléon sai 3 quân_đoàn I V VII rút về Châlons sur Marne để thành_lập một tập_đoàn_quân mới do MacMahon trực_tiếp chỉ_huy trong khi 5 quân đoàn chủ_lực Tập_đoàn_quân Rhine tập_kết tại Metz trước khi rút về thành cổ Verdun trên sông Meuse và đến Châlons để hội quân với MacMahon 5 ngày sau Napoléon trao quyền tổng_chỉ_huy Tập_đoàn_quân Rhine cho Thống_chế Bazaine nguyên Tư_lệnh Quân_đoàn III Sau một tuần_lễ thụ_động Bazaine bắt_đầu rút quân qua sông Moselle để rời Metz đến Verdun vào ngày 14 tháng 8 Sau khi nhận_định lại tình_hình từ hai trận Frœschwiller và Spicheren_Bộ_Tổng_Chỉ huy quân_đội Phổ_Đức đứng đầu là Vua_Wilhelm_I và Thượng_tướng Bộ_binh Helmuth von Moltke đã đề ra các kế_hoạch quy_định Tập_đoàn_quân số 3 sẽ tiếp_tục truy_đuổi cánh quân MacMahon và Tập_đoàn_quân số 1 do Thượng_tướng Bộ_binh Karl_Friedrich von Steinmetz chỉ_huy sẽ giữ_chân Bazaine tại khu_vực Metz trong khi Tập_đoàn_quân số 2 do Thân_vương Friedrich_Karl chỉ_huy sẽ lấy Tập_đoàn_quân số 1 làm trục xoay để tiến vào giữa hai tập_đoàn_quân Đức và vượt sông Moselle gần Pont à Mousson về phía nam Metz nhằm cô_lập hoàn_toàn Bazaine khỏi MacMahon trên hướng bắc Buổi chiều ngày 14 tháng 8 Tập_đoàn_quân số 1 đã tiếp_cận các lực_lượng Pháp đóng giữ trên khu_vực cao phía đông Metz_Quan sát thấy quân Pháp đang rút_lui hai quân_đoàn I và VII của Phổ đã quyết_định tấn_công nhằm trì_hoãn đối_phương bằng mọi giá và giúp Tập_đoàn_quân số 2 tạo thế hợp vây theo dự_kiến của Molke_Quyết_định này dẫn đến trận Borny_Colombey một trận đánh ác_liệt trong đó không bên nào giành thắng_lợi nhưng cuộc triệt_thoái của Bazaine đã bị trì_hoãn đáng_kể Hôm sau nắm được tiến_độ triệt_thoái lề_mề của quân Pháp vua Wilhelm I sai Moltke điều Tập_đoàn_quân số 2 vượt sông Moselle rồi tiến về phía tây và lên phía bắc để khoá chặt con đường Metz_Verdun_Bất chấp sự chậm_chạp của đối_phương Tư_lệnh Tập_đoàn_quân số 2 đã ban_bố các mệnh_lệnh dựa trên giả_thiết rằng quân tiền_vệ của Bazaine đã gần đến sông Meuse_Ngày 16 tháng 8 Bazaine ra_lệnh hoãn hành_quân đến chiều do quân kỵ_binh tuần_tiễu của Pháp không tìm thấy một lực_lượng địch nào ở phía nam và các đơn_vị cuối_cùng của hai Quân_đoàn III và IV Pháp vẫn chưa vượt sông Moselle_Trái ngược với những gì mà viên Thống_chế Pháp suy_nghĩ các thành_phần quân Phổ thuộc Quân_đoàn III dưới quyền Trung_tướng von Alvensleben và Quân_đoàn X dưới quyền Thượng_tướng Bộ_binh von Voigts_Rhetz đã xuất_hiện từ phía nam Chẳng bấy_lâu sau khi Bazaine ban lệnh gác lại cuộc hoãn quân Alvensleben phát lệnh tiến_công cái mà ông cho là một lực_lượng hậu_quân bị cắt rời của Tập_đoàn_quân Rhine vốn đã rút về phía tây từ trước Một trận đánh đẫm máu đã bùng_nổ ở Rezonville_Vionville và Mars la Tour giữa các Quân_đoàn III và X với toàn_bộ 5 quân_đoàn của Bazaine_Nhờ có súng_trường nạp hậu Chassepot với độ_chính_xác và tấm bắn vượt xa súng_trường Dreyse của Phổ quân Pháp đã liên_tiếp chặn_đứng các đợt tấn_công của bộ_binh Phổ và gây cho địch tổn_thất nặng_nề Bên cạnh đó trận_tuyến pháo_binh dày_đặc của Phổ sử_dụng loại pháo tối_tân của hãng Krupp cỡ nòng 6 bảng 3 kg đạn nạp hậu làm câm tịt các cỗ đại_bác của Pháp và gây cho họ thiệt_hại ngang_ngửa Trận đánh kết_thúc trong bế_tắc vào buổi tối Bị chặn mất con đường tới Verdun_Bazaine vào lúc 22h đã nói với bộ tham_mưu của mình rằng hôm sau ông sẽ rút trở_lại Metz theo hướng đông bắc Moltke hiểu rõ ý_nghĩa của chiến_thắng ngày 16 tháng 8 Theo ông việc hai quân_đoàn_Đức đối_mặt với toàn_bộ lực_lượng của Bazaine trong trận đánh này cho thấy tình_hình thuận_lợi để huy_động đại_bộ_phận binh_lực cô_lập Bazaine khỏi nội_địa Pháp Số quân địch đối_mặt với Quân_đoàn III càng nhiều thì thành_công của ta sẽ càng lớn vào ngày_mai khi ta có_thể triển_khai các Quân_đoàn X III IV VIII VII và cuối_cùng là XII để chống nhau với nó Mặc_dù Đại_tá Gustav von Stiehle_Tham mưu trưởng Tập_đoàn_quân số 2 đề_xuất cho các lực_lượng còn lại của tập_đoàn_quân mình tiếp_tục hành_quân về sông Meuse theo dự_định nguyên_thuỷ của Bộ_Chỉ_huy Tập_đoàn_quân số 2 Moltke giờ_đây nhận thấy sông Meuse không còn có tầm quan_trọng và ông lập_tức bắt_tay vào việc chuẩn_bị bao_vây xoá_sổ quân chủ_lực Pháp Có hai phương_án hoặc là hợp vây quân của Bazaine ở vùng ngoại_ô Metz rồi đẩy họ vào pháo_đài và để đói họ trong đây hoặc là đánh quân Pháp chạy về phía bắc tới Luxembourg nơi họ sẽ bị giải_giáp theo quy_luật chiến_tranh Dựa trên hoạch_định của Moltke vào ngày 17 tháng 8 trong khi Steinmetz thúc chủ_lực Tập_đoàn_quân số 1 qua sông Moselle_Friedrich_Karl quay toàn_bộ Tập_đoàn_quân số 2 về chiến_trường ngày hôm trước Để đề_phòng_viên tướng 74 tuổi Steinmetz một lần nữa phá vỡ kế_hoạch hành_quân của mình Moltke chuyển Quân_đoàn VIII Phổ sang Tập_đoàn_quân số 2 Bất_chấp sự phàn_nàn của vị lão_tướng Tổng_tham_mưu_trưởng chỉ để lại Quân_đoàn VII trực_thuộc quyền chỉ_huy của Steinmetz và sai ông trụ lại gần Gravelotte trong khi Tập_đoàn_quân số 2 lấy lực_lượng của ông làm trục để vòng sang hướng nam Theo nhìn_nhận của giới sử_học hiện_đại Moltke đã mắc một sai_lầm nghiêm_trọng khi ông điều hơn 20 vạn quân của mình tiến qua chính_diện quân Pháp Mặc_dù quân Pháp đang triệt_thoái các đội_hình của họ hoàn_toàn có_thể quay lại và giáng một đòn huỷ_diệt vào sườn quân Đức Thái_độ chủ_quan của Moltke vẫn không hề lung_lay trong suốt ngày hôm đó phần_nhiều là do ông không hề có được tin_tức tình_báo về nơi quân Pháp đang đóng quân hoặc là nơi quân Pháp đang rút_lui tới Ông buộc phải hành_động dựa trên những đám khói súng mà ông nhìn thấy thay_vì những báo_cáo của kỵ_binh tuần_tiễu quân kỵ_mã của ông dành phần_lớn ngày 17 tháng 8 để bình_phục sau những đợt tấn_công ác_liệt của họ vào ngày hôm trước Nhưng kỵ_binh Pháp cũng không_thể phát_hiện và thông_tin cho Bazaine về cuộc hành_quân đầy mạo_hiểm của Moltke làm vuột mất một cơ_hội có_một_không_hai để vị Thống_chế đè_bẹp quân Đức Bố_trí của quân Pháp Bazaine dành cả ngày 17 tháng 8 để triển_khai cái được sử_gia Hoa_Kỳ Dennis_Showalter gọi là cứ_điểm phòng_ngự chiến_thuật mạnh nhất trong chiến_dịch Trận_tuyến phòng_thủ của ông trải dọc theo một dải đất cao nằm ngoài Metz khoảng 1 6 km kéo_dài từ làng Saint_Privat phía bắc qua các làng Amanvillers và Gravelotte ở chính giữa rồi xuống khu_vực rừng rậm che_phủ khe Mance nơi có con suối chảy tới sông Moselle về hướng nam Khe suối sâu Mance là một chiến ngại vật có tác_dụng gây_rối loạn các đội_hình chặt_chẽ của cánh trái quân Đức Đồng_thời hệ_thống cao_điểm trên hàng cây đã tạo nên những khu_vực bắn dài chế_ngự bởi các nông_trang được gia_cố St_Hubert_Leipzig_Moscou và Point du Jour nối_liền với các chiến_hào và hoả_điểm pháo_binh của Pháp Trong khi đó phần_lớn các khu_vực ở trung_tâm và bên phải phía bắc chiến_tuyến chỉ dốc nhẹ và trống_rỗng tạo nên những khu_vực bắn tuyệt_vời cho súng_trường nạp hậu tối_tân Chassepot của Pháp Dưới sự chỉ_huy của tướng Frossard_Quân đoàn II Pháp đóng giữ khu_vực Mance_Các quân_đoàn III Le_Bœuf và IV Ladmirault đã triển_khai lực_lượng dọc theo cao_điểm ở trung_tâm đồng_thời xác_lập tầm bắn và vùng bắn của mình Nhiệm_vụ trấn_thủ cánh phải quân Pháp được giao cho Quân_đoàn VI dưới quyền Thống_chế Canrobert_Bazaine đã yêu_cầu dàn quân_đoàn này theo hình bậc thang theo hướng đông bắc để ngăn_chặn sự hợp vây của địch và Canrobert thiết_lập vị_trí phòng_ngự chủ_chốt của mình ở phía tây_nam Saint_Privat_Sở chỉ_huy của Bazaine toạ_lạc tại thành_luỹ bằng gạch Plappeville cách 3 22 km về phía sau cánh trái và cách St_Privat 6 44 km Gần đó viên Thống_chế bố_trí lực_lượng trừ_bị chủ_chốt của mình đội Cận_vệ Đế_chế yểm_trợ cánh trái và trung_tâm do ông tiên_liệu rằng quân Phổ sẽ phát_động mũi tấn_công chủ_lực theo hướng này Theo nhìn_nhận của sử_gia Anh Michael_A_Howard điểm yếu của trận_tuyến phòng_thủ vững_chắc của Bazaine nằm ở cánh phải do không gì có_thể ngăn_cản cánh quân này bị bọc sườn từ phía bắc Thêm vào đó khoảng_cách xa_vời giữa cơ_quan đầu_não quân_đội Pháp với cánh phải cũng là một nhược_điểm tai_hại của cánh này Các đạo binh của Moltke sẽ trở_thành mồi ngon cho quân phòng_ngự Pháp nếu mọi thứ diễn ra như Bazaine định trước Bazaine không hề đề ra kế_hoạch về một cuộc phản_công toàn lực nếu_như quân Phổ bị đánh_bại Trong trường_hợp quân ông bị thất_trận Bazaine sẽ rút vào pháo_đài Metz và đợi_chờ hoàng_đế đưa quân tới cứu_viện Diễn_biến Trận chiến giữa Gravelotte và St_Privat ngày 18 tháng 8 khác các trận đánh trước đó về cả quy_mô lẫn hình_thức Đây là trận đánh đầu_tiên có sự tham_gia của đại_bộ_phận quân_lực cả hai phe sử_gia Michael_Howard cho biết phía Đức có 188 000 quân và 732 đại_bác đối_chọi với 112 800 quân và 520 đại_bác của Pháp Sử_gia David_J_A_Stone lại đưa ra những số_liệu lớn hơn với 203 402 quân Đức và 150 000 quân Pháp Về hình_thức trong khi các trận đánh ở Wœrth_Frœschwiller_Spicheren_Forbach Borny_Colombey và Vionville_Mars la Tour hoàn_toàn nằm ngoài dự_tính và hoạch_định của bộ_chỉ_huy tối_cao hai phe trận Gravelotte đã được định trước Trận đánh xuất_phát từ chủ_ý của Moltke nhằm tạo thế lưỡi_liềm bao_vây sườn phải quân Pháp bằng 5 quân_đoàn của Tập_đoàn_quân số 2 Đó là Quân_đoàn IX Phổ gồm các binh_lính người xứ Hessen sáp_nhập vào Phổ năm 1866 dưới quyền Thượng_tướng Bộ_binh Albrecht_Gustav von Manstein ở bên phải các đội_hình rối_bời và chồng_chéo của Quân_đoàn XII Sachsen dưới quyền Thái_tử Albert và Quân_đoàn Vệ_binh Phổ dưới quyền Vương thân August của Württemberg ở bên trái cùng với hai Quân_đoàn III và X của Phổ ở phía sau Trong khi đó hai Quân_đoàn VII và VIII sẽ tiến_công cánh trái quân Pháp ở khu_vực Mance_Tựu trung Moltke quyết_định tung một đòn đánh mạnh kết_liễu đội quân của Bazaine_Song các sự_kiện trong ngày 18 tháng 8 đã không được suôn_sẻ như kế_hoạch mà ông đề_xuất Mọi tài_liệu có uy_tín về trận đánh đều quy tội cho các tướng dưới quyền Moltke về việc phá hỏng kế_hoạch hợp vây của ông Khi Tập_đoàn_quân số 2 bắt_gặp các cứ_điểm quân Pháp trên cao_điểm Amanvillers vào_khoảng 10h Thân_vương Friedrich_Karl nhầm tưởng đây là sườn của một đạo quân đang rút_lui Do_vậy vào lúc 10h15 ông xoay quân sang hướng đông thay_vì tiếp_tục tiến lên hướng bắc theo thượng lệnh của Moltke_Nhưng chính Moltke đã phê_chuẩn quyết_định của Friedrich_Karl và sai Quân_đoàn Sachsen cùng Quân_đoàn Vệ_binh kéo thẳng về phía đông để bao_vây cái được giả_định là sườn bị hở của quân Pháp tại Amanvillers_Nói cách khác vị Tổng_tham_mưu_trưởng tán_thành với Friedrich_Karl rằng quân Pháp_quy tụ xa về phía nam hơn dự_tính ban_đầu của ông và vị_trí mà Friedrich_Karl phát_hiện chính là sườn phải của địch Niềm tin này đã thúc_đẩy Friedrich_Karl và Moltke quyết_định chớp lấy cái gọi là thời_cơ đối_với họ mặc_dù không có bằng_chứng trực_tiếp Chẳng bấy_lâu sau sai_lầm của Friedrich_Karl đã được chứng_minh khi ông nhận báo_cáo của các đội kỵ_binh tuần_tiễu về việc tìm thấy các vị_trí phòng_ngự kiên_cố của quân Pháp tại St_Privat_Vị_Thân vương bèn sai tuỳ_tùng chạy theo Quân_đoàn IX để đưa lệnh cho Manstein chờ đến khi Vệ_binh Phổ và quân Sachsen tiếp_viện cho cánh trái của ông và phối_hợp tấn_công Có_điều là mệnh_lệnh đã đến quá trễ để ngăn_cản một cuộc tấn_công của Quân_đoàn IX Trong khi Moltke đang nghiên_cứu đội_hình Tập_đoàn_quân số 2 tại trụ_sở tạm_thời của ông ở Flavigny_Bộ_trưởng Chiến_tranh Phổ_Thượng tướng Bộ_binh Albrecht von Roon đã thuyết_phục vua Wilhelm I không nên tấn_công Mục_tiêu đã đạt được rồi đường rút_lui của quân Pháp đã bị cắt đứt Nay việc hất họ ra khỏi một vị_trí vững_mạnh sẽ đưa đến sự đổ_máu vô_ích Nhưng trận đánh đã bùng_nổ từ trước khi ông nói Giao_chiến tại Verneville_Tư lệnh Quân_đoàn IX tướng Manstein đã điều 9 khẩu_đội pháo 54 đại_bác tiến về phía trước để hình_thành một trận_tuyến pháo_binh đồng_thời chuẩn_bị huy_động bộ_binh của Sư_đoàn 18 tiến_công Không lâu sau giữa ngày đại_bác của quân Phổ từ các cánh đồng phía sau làng Verneville đã nã đạn vào các chiến_tuyến quân Pháp nằm trước đó vài ngàn yard mở_màn cho trận Gravelotte_Ngay lập_tức các khẩu đại_bác và súng_máy mitrailleuse của Pháp đáp trả ác_liệt Sau được điều gấp vào vị_trí ở hướng bắc và nam Amanvillers các sư_đoàn bộ_binh của Quân_đoàn III Pháp cũng tuôn đạn xối_xả vào trận_tuyến pháo_binh Phổ_Các sĩ_quan pháo_binh của Manstein đã mắc sai_lầm nghiêm_trọng khi họ khai_triển pháo_binh trong tầm đạn súng_trường Chassepot của địch và do_vậy đội_ngũ pháo_thủ Phổ bị thiệt_hại rất nặng_nề Tiếp đó Manstein xua bộ_binh tiến_công để yểm_trợ cho pháo_binh nhưng bị hoả_lực khốc_liệt của súng_trường Pháp chặn_đứng Tầm bắn hiệu_quả của khẩu Chassepot lên đến gần 1 500 m trong khi tầm bắn khẩu Dreyse của quân Phổ chỉ đạt chưa đầy 550 m Không_chỉ vậy bộ_binh Phổ đã rơi vào tầm đạn của một_số khẩu mitrailleuse loại súng được bí_mật sản_xuất từ năm 1866 với 25 nòng súng vận_hành bởi một vòng quay tay có khả_năng bắn ra 150 viên đạn một phút với tầm bắn 2 000 thước 1 829 m Các khẩu mitrailleuse đã thảm_sát lực_lượng tấn_công của Phổ và phần_nhiều trong con_số thiệt_hại to_lớn của quân Phổ vào ngày 18 tháng 8 là do loại súng này gây nên Nhưng ngoài trận Gravelotte_St_Privat ra loại siêu vũ_khí này không có nhiều ảnh_hưởng đến cục_diện của cuộc_chiến Mitrailleuse không phát_huy được hiệu_quả do binh_lính không được huấn_luyện sử_dụng đầy_đủ được bố_trí trong đội_hình quá chật_hẹp và bắn ra ở khoảng_cách quá xa nên độ_chính_xác rất thấp Thừa_thắng quân Pháp đã xông lên phía trước và thu được 4 khẩu pháo ở đầu tuyến buộc địch phải rút các khẩu pháo xuống phía sau Đến chiều giao_chiến giữa quân của Manstein và Ladmirault lắng xuống thành một cuộc đấu pháo Quân bộ_binh Pháp đã kiên_nhẫn đứng vững trước những loạt pháo_kích rầm_rộ và chính_xác của địch trong khi người Phổ kéo_dài tuyến pháo_binh của mình đồng_thời đợi Quân_đoàn Vệ_binh tiếp_viện cánh phải Quân_đoàn III tiếp_viện hậu_quân để tiếp_tục phát_động tiến_công Các đợt tấn_công của Tập_đoàn_quân số 1 Từ trên các cao_điểm phía nam Flavigny tướng Moltke đã nghe thấy những tiếng đạn pháo đầu_tiên của Quân_đoàn IX và nhanh_chóng rút ra kết_luận rằng các thuộc tướng đã tấn_công sớm hơn dự_kiến của ông Ông liền gửi gấp một bức_điện cho Steinmetz để ngăn_chặn vị tướng bốc động này làm cho tình_hình xấu thêm Theo bức_điện những gì đang diễn ra ở Verneville chỉ là một cuộc giao_tranh nhỏ và Steinmetz không cần phải hành_động Và một_khi hành_động thì ông ta không cần phải đổ_bộ_binh vào trận mà chỉ cần phải khai_triển pháo_binh Tin rằng vấn_đề Steinmetz đã được giải_quyết Moltke dời lên làng Rezonville để theo_dõi những gì đang xảy ra với Tập_đoàn_quân số 2 Đi với ông có Quốc_vương Wilhelm I và đoàn tuỳ_tùng Mặc_dù vị vua chiến_binh thường chủ_trương không can_dự trực_tiếp vào các quyết_sách của vị Tổng_tham_mưu_trưởng Moltke vẫn xem mình là một_bề tồi của nhà_vua và một phần là do ông không muốn đả_động đến quyền hành của quân_vương Moltke thường miễn_cưỡng trong việc trực_tiếp chỉ_huy các đạo quân trên chiến_trường Mặc_dù lực_lượng quân Đức tại Gravelotte_Quân đoàn VIII dưới quyền Thượng_tướng Bộ_binh August von Goeben đã được Moltke tách khỏi quyền kiểm_soát của Steinmetz vị lão_tướng vẫn cư_xử như_thể ông là tư_lệnh của họ Ngay sau khi nghe tiếng đạn pháo từ hướng Quân_đoàn IX Steinmetz lập_tức ra_lệnh cho Goeben tấn_công trận_tuyến đối_phương Goeben xua lữ_đoàn tiên_phong của ông tràn qua Gravelotte và tiến xuống khe Mance để tiến_công các tuyến phòng_ngự có_thể được nhìn thấy rõ của bộ_binh Pháp ở Moscou và Point du Jour_Ông dàn trận_tuyến pháo_binh về phía bắc Gravelotte và chẳng bấy_lâu sau pháo_binh của Quân_đoàn VII được điều đến để kéo_dài trận_tuyến về phía nam Chỉ trong vòng 3 tiếng đồng_hồ Goeben để quy_tụ được 150 khẩu đại_bác Khiếm_khuyết này của súng_trường Dreyse được bù lại bởi loại pháo của hãng Krupp cỡ nòng 6 bảng 3 kg đạn nạp hậu mà pháo_binh Đức sử_dụng Pháo_Krupp có tầm bắn xa hơn tốc_độ bắn nhanh hơn và cũng chính_xác hơn loại pháo nạp tiền của Pháp rất nhiều Tiến về phía trước theo các đội_hình được cải_tiến pháo_binh Phổ đã giã tới_tấp vào chiến_tuyến quân Pháp trên các ngọn dốc đối_diện trong suốt từ chiều đến tối Đạn pháo của Phổ đã biến các nông_trang Moscou và Saint_Hubert thành một đống đổ_nát Dưới những đống đổ_nát quân phòng_ngự Pháp nằm chết la_liệt thậm_chí có người còn bị thiêu sống Mặc_dù vậy quân Pháp vẫn trụ vững trong các vị_trí phòng_ngự đối_diện với Gravelotte của mình Mọi đợt tiến_công của bộ_binh Phổ nhằm vào các cứ_điểm trước Moscou và Saint_Hubert đều bị quân Pháp bẻ gãy với thiệt_hại hết_sức to_lớn Chỉ riêng tại Saint_Hubert là quân Phổ còn đạt được thắng_lợi Do toạ_lạc dưới đỉnh của cao_điểm phòng_ngự Saint_Hubert nằm ngoài tầm_mắt của quân Pháp trên các chiến_tuyến chủ_yếu và chỉ được bố_phòng bởi một tiểu_đoàn duy_nhất 14 tiểu_đoàn Phổ đã nhất_tề xung_phong và sau một trận giao_chiến dữ_dội họ đã chiếm được Saint_Hubert không lâu trước 15h Thắng_lợi tại Saint_Hubert là đỉnh_cao triều của các cuộc tấn_công của Tập_đoàn_quân số 1 Mọi nỗ_lực tiến xa hơn của họ đều bị hoả_lực bộ_binh Pháp từ Moscou và Point du Jour chặn_đứng khi tiến lên các sườn dốc ở hai bên trận_tuyến quân của Goeben và viện_binh của họ trở_nên chen_chúc trong những đám rừng và bụi rậm làm cho đoạn đường đằng sau họ bị tắc_nghẽn và điều này đem lại những hậu_quả trầm_trọng Trong vòng vài tiếng đồng_hồ Steinmetz đã tin rằng ông đang đối_mặt với lực_lượng hậu_quân yểm_trợ cho một cuộc triệt_thoái của quân_đội Pháp Vào lúc giữa chiều với sự thất_thủ của Saint_Hubert_Steinmetz có_lẽ đã khẳng_định rằng quân Pháp bắt_đầu tan_rã Ông liền sai tướng Heinrich von Zastrow đem Quân_đoàn VII vào trận ở bên phải Quân_đoàn VIII Quân Phổ chỉ có một con đường duy_nhất để tiếp_cận phòng_tuyến quân Pháp và đó là con đường chật_hẹp nơi đã kẹt cứng với tàn_binh của Quân_đoàn VIII Tiếng trống của Quân_đoàn VII đã mở_đầu cuộc tấn_công không lâu trước 16h và chỉ trong vòng vài phút các toán tản binh đi đầu của Phổ tháo_chạy trước làn đạn khốc_liệt của địch Họ cắm_đầu chạy vào các đại_đội bộ_binh chính_quy của quân_đoàn và đến phiên các đơn_vị này cũng tan chạy Trong khi buổi chiều dần trôi qua khu_vực khe Mance trở_thành một đống hỗn_tạp gồm những người và ngựa chết hoặc bị_thương những xe goòng bị phá_huỷ và những khẩu pháo bị phá hỏng Nhưng Steinmetz tiếp_tục sai một Sư_đoàn Kỵ_binh số 1 tiến xuống sườn dốc phía tây với nhiệm_vụ truy_đuổi quân Pháp về cổng thành Metz_Đồng thời ông huy_động pháo_binh của Quân_đoàn VII tiến về phía trước Trong toàn_bộ lực_lượng pháo_binh của Zastrow chỉ có 4 khẩu_đội tới được Saint_Hubert và 3 khẩu_đội được triển_khai tại đây lần_lượt bị loại khỏi vòng chiến_đấu Về phía kỵ_binh chỉ có một trung_đoàn kỵ_binh duy_nhất mở được đường tiến vào Saint_Hubert và nhanh_chóng bị vỡ trận trước hoả_lực quân Pháp Ngoài các đơn_vị đã nêu ra những mớ hỗn_độn gồm kỵ_binh pháo_binh và bộ_binh Phổ chen nhau đổ_xô vào khe Mance nơi đã trở_thành một bãi tử_địa Quân kỵ_binh Phổ gắng_sức rút khỏi đống hỗn_độn này và những con ngựa vô_chủ của họ cuống_cuồng chạy tháo_thân Vào lúc 17h 43 đại_đội Phổ rút ra từ 7 trung_đoàn riêng_biệt đã quy_tụ tại Saint_Hubert và hoàn_toàn không còn khả_năng tấn_công Mọi lực_lượng tiếp_viện Phổ đều bị hỏng đội_hình khi tiến qua đống hỗn_độn ở khe Mance và sự xuất_hiện của họ chỉ khiến cho tình_hình càng thêm rối_bời Với sự cạn_kiệt của hầu_hết quân trừ_bị các cuộc tấn_công của Steinmetz coi như đã bị đánh_bại Các sử_gia nhận_định rằng một đợt phản_công mạnh_mẽ của quân Pháp sẽ phá vỡ trận_tuyến quân Đức trong thời_điểm này Nhưng Bazaine không hề chớp lấy thời_cơ Các tướng_lĩnh Pháp chỉ ngồi lại tại tổng_hành_dinh của mình và các sĩ_quan kiệt_sức của các trung_đoàn Pháp cũng không muốn tiến_quân qua bãi tử_địa Chiến_trường phía bắc Như đã nêu cuộc tấn_công của Manstein đã bị chặn_đứng trên các sườn dốc phía bên kia Verneville_Nhưng vào buổi chiều trong khi bộ_binh của ông chờ thời_cơ và pháo_binh của ông nện vào các khẩu_đội pháo Pháp các đơn_vị còn lại của Tập_đoàn_quân số 2 quay sang để hỗ_trợ cánh trái quân ông Một_khi băng qua Verneville và các rừng cây_bụi ở Bois de la Cusse_Friedrich_Karl và bộ tham_mưu Tập_đoàn_quân số 2 đã thấy rõ sai_lầm của ông và Moltke lúc sáng Các lều trắng của quân Pháp nằm trên dãy cao_điểm trải dài đến tận St_Privat khẳng_định với họ rằng Quân_đoàn IX đã đánh vào trung_quân chứ chưa hề tấn_công ngang sườn quân Pháp Nhận_định rằng việc bọc sườn quân Pháp đòi_hỏi phải huy_động cả Quân_đoàn Vệ_binh lẫn Quân_đoàn Sachsen vào lúc 14h Friedrich_Karl hạ_lệnh cho Quân_đoàn Vệ_binh chờ đến khi quân Sachsen kéo đến Thậm_chí ông không cho_phép Vệ_binh tiến_công các tiền_đồn địch tại St_Marie les Chênes dưới chân bờ dốc St_Privat_Giống như Quân_đoàn IX Quân_đoàn Vệ_binh đã lập các hoả_điểm khai_triển pháo_binh và bắn tỉa quân Pháp trong khi chờ_đợi quân Sachsen_Đến 15h Quân_đoàn XII Sachsen nổ_súng tấn_công tiền_đồn quân Pháp tại Saint_Marie aux Chênes_Quân_Sachsen và Vệ_binh Phổ đã bị thiệt_hại nặng_nề trước sự chống_cự của một đội quân trú_phòng bị áp_đảo về quân_số đến 20 chọi 1 Nhưng chỉ sau nửa tiếng đồng_hồ quân Đức với sự yểm_trợ đắc_lực của pháo_binh đã quét sạch quân trú_phòng ra khỏi ngôi làng buộc họ phải chạy về tuyến phòng_ngự chính của Pháp Cả vị tướng chỉ_huy Quân_đoàn Vệ_binh Phổ là Vương thân August xứ Württemberg và Thái_tử Albert của Sachsen đều không muốn tấn_công trực_diện các cứ_điểm kiên_cố ở Saint_Privat_Thay vì_thế Quân_đoàn Sachsen thọc lên làng Roncourt trên mạn bắc rồi từ đây sẽ đi vòng về phía đông Theo đó các đơn_vị kỵ_binh của họ sẽ tiến vào thung_lũng hạ Moselle trong khi bộ_binh đánh thọc sườn bị hở của đối_phương Trong khi quân Vệ_binh dàn trận_tuyến pháo_binh về phía nam St_Marie và quân Sachsen triển_khai trận_tuyến pháo_binh về phía bắc ngôi làng pháo_binh Quân_đoàn III do Thiếu_tướng Hans von Bülow chỉ_huy đã tiếp_viện cho pháo_binh Quân_đoàn IX Với sức_mạnh ghê_gớm 180 cỗ đại_bác Phổ đã xé nát trận_địa quân Pháp tại Amanvillers và Saint_Privat biến nơi đây thành một địa_ngục hoành_tráng và ghê_tởm Canrobert liên_tục yêu_cầu trợ_giúp và chỉ nhận được có vài trăm quả đạn pháo Vào lúc 17h pháo_binh Pháp coi như đã bị đánh_bại và không còn có khả_năng yểm_trợ những tuyến bộ_binh dày_đặc quanh St_Privat khỏi sự trừng_phạt của các khẩu đại_bác Đức Các đợt tấn_công của Vệ_binh Phổ_Vì những lý_do mơ_hồ August đã sớm quyết_định xua Quân_đoàn Vệ_binh xung_phong vào cuối chiều hôm ấy Theo một_số tài_liệu sự bất_ngờ câm tịt của các hoả_điểm quân Pháp đã khiến cho vị tư_lệnh Quân_đoàn Vệ_binh tin rằng Canrobert đang chuyển quân tới Amanvillers để tấn_công Quân_đoàn IX Có ý_kiến khác cho rằng ông nhầm tưởng quân Sachsen đã vào vị_trí và chuẩn_bị tiến_công Ngoài_ra theo một quan_niệm thịnh_hành sau trận đánh sự ghen tỵ nhỏ_nhen đã thôi_thúc ông giành hết vinh_quang trong trận chiến cho các đơn_vị Vệ_binh trước khi quân Sachsen nhập_cuộc Dù thế_nào đi_nữa August đã phát lệnh tiến_công mà không hề ban lệnh cho pháo_binh yểm_trợ bước_tiến của bộ_binh Nôn_nóng trước sự chậm_trễ của quân Sachsen trong khi ngày đang tàn dần Thân_vương Friedrich_Karl chấp_thuận quyết_định của August Không lâu trước 18h một lữ_đoàn Vệ_binh ra đòn mồi nhử để giam chân sư_đoàn bên phải của Quân_đoàn IV Pháp Cuộc tấn_công của lữ_đoàn này lên khu_vực đất trống đã làm chệch hướng quân Pháp được vài phút với cái giá là 2 500 thương_vong trong vòng 45 phút Quân Phổ mất nhiều sĩ_quan đến mức mà một tiểu_đoàn phải được đặt dưới sự chỉ_huy của một học_viên sĩ_quan Lúc 18h Tư_lệnh August điều_động 3 lữ_đoàn còn lại lần_lượt tấn_công Các tuyến tản khai theo sau là các đội_hình dày_đặc của quân_chính quy Phổ bắt_đầu di_chuyển về làn hoả_lực của quân Pháp Kết_quả là một cuộc thảm_sát Các sĩ_quan trên lưng ngựa là những người đầu_tiên bị súng_trường bộ_binh Pháp đốn ngã Lính bộ_binh Cận_vệ Phổ xông về phía đạn bắn trong tư_thế khom vai và cúi đầu dưới sự dẫn_dắt của những tiếng la thét của các thủ_trưởng và những tiếng trống kèn của trung_đoàn họ Những đợt tấn_công liên_tiếp của họ đều bị bẻ gãy ở cự_ly cách tuyến phòng_ngự chính của Pháp 1 000 yard với thiệt_hại hết_sức nặng_nề Nhằm cải_thiện tình_hình mọi đội_hình chính_quy của Vệ_binh Phổ đã hoà lẫn với các toán tản binh đi đầu và phân_tán thành độc một tuyến tản khai dài rồi tiếp_tục lấn lên phía trước Nhờ tinh_thần dũng_cảm của quân_lính và sự chủ_động của các sĩ_quan cấp thấp vừa lên chỉ_huy những đại_đội rệu_rã quân Vệ_binh quét sạch đối_phương ra khỏi tất_cả mọi vị_trí tiền tiêu và đến được một_số khu_vực cách Saint_Privat từ 600 đến 800 bước Từ đây họ ngừng tấn_công và núp vào các vị_trí bắn để đợi viện_binh Sachsen đến ứng_cứu Sau khi được điều gấp vào trận 12 khẩu_đội pháo_binh Cận_vệ dưới sự chỉ_huy tài_tình của Thiếu_tướng Vương tước Kraft zu Hohenlohe_Ingelfingen đã thổi bay mọi cuộc phản_công riêng_lẻ của kỵ_binh và bộ_binh Pháp trong phạm_vi giữa Amanvillers và Saint_Privat_Các khẩu_đội pháo Phổ đã giam chặt những trung_đoàn gan_góc nhất của Pháp trong cứ_điểm phòng_thủ Vả_lại mặc_dù thất_bại nhưng các đợt tấn_công của bộ_binh Cận_vệ Phổ đã gây đủ sức_ép lên Quân_đoàn VI Pháp để quân Sachsen dễ thực_hiện nhiệm_vụ của mình hơn Quân_Pháp bại_trận ở Saint_Privat_Về phía bắc Saint_Privat_Canrobert chỉ chốt một lực_lượng mỏng để bảo_vệ sườn trái của mình và trong khoảng thời_gian từ 18 đến 19h toán quân này không_thể làm gì ngoài việc trì_hoãn bước_tiến của quân Sachsen qua Montois và Roncourt_Lúc 19h khi trời chạng_vạng tối Quân_đoàn Sachsen vào được Roncourt và quét sạch quân Pháp về làng Saint_Privat_Quân_Sachsen đã khai_triển 14 khẩu_đội pháo để cùng với các khẩu_đội Cận_vệ oanh_kích vào làng Nhiều ngôi nhà bị bốc cháy hoặc sập đổ trước những cơn mưa đạn pháo của Đức Đến thời_điểm này tình_hình Quân_đoàn VI đã thực_sự trở_nên nguy_kịch pháo_binh của quân_đoàn đã bị xoá_sổ trong khi bộ_binh của quân_đoàn lại bị kẹp giữa hai làn đạn Và chỉ_huy quân_đoàn là Canrobert đã quyết_định tháo_lui từ trước Giờ_đây sau khi cảnh_báo Ladmirault ở bên trái và gửi điện nhắn Bourbaki yểm_trợ đường rút của mình Canrobert sai tướng Du_Barail huy_động kỵ_binh tấn_công để câu giờ cho ông_tổ_chức triệt_thoái Đợt tấn_công cuối_cùng này đã rơi vào vô_vọng do kỵ_binh Pháp chỉ tiến được 50 yard thì bị hoả_lực quân Đức bắn tan_tành Thừa_thắng 5 vạn quân 19 tiểu_đoàn Phổ và Sachsen xung_phong mãnh_liệt vào đội_hình rã_rời của 9 tiểu_đoàn Pháp tại Saint_Privat Một số đơn_vị quân Pháp triệt_thoái trong trật_tự số khác bị tan_vỡ song một_vài đơn_vị khác tiếp_tục cầm_cự trong các căn nhà bị bốc cháy Sau một tiếng đồng_hồ đánh_giáp_lá_cà quân Đức làm chủ được Saint_Privat_Những đội_hình dọc lộn_xộn của quân Pháp chạy dài trên đoạn đường Woippy chỉ được một_số tiểu_đoàn yểm_trợ Trong khi đó tướng Bourbaki đã mang đội Cận_vệ Đế_chế vào chiến_trường Suốt cả ngày hôm ấy Bourbaki đã đặt quân Cận_vệ trong tư_thế sẵn_sàng ở giữa tuyến phòng_ngự Đầu ngày khi Bazaine sai ông điều một lữ_đoàn hỗ_trợ cho Frossard_Bourbaki từ_chối Bazaine sau đó đã phó_mặc mọi quyết_định đối_với đội Cận_vệ cho Bourbaki và không còn gửi một thông_điệp nào nữa Bourbaki ở lại sau trận_địa cho đến 18h15 khi hai sĩ_quan từ Amanvillers đến thỉnh_cầu ông giúp_sức Ladmirault_Trong thời_điểm này quân_đoàn Ladmirault đang phản_công để giải_toả áp_lực cho Canrobert và mặc_dù các đơn_vị của ông chịu thiệt_hại nặng_nề dưới làn hoả_lực khốc_liệt của Đức Ladmirault tin rằng quân Đức cũng kiệt_quệ không kém và quân Pháp khi được tăng_cường lực_lượng có_lẽ sẽ xoay_chuyển thế_trận Bourbaki ban_đầu do_dự nhất là khi chứng_kiến một_số binh_sĩ tháo_chạy từ mặt_trận Quân_đoàn VI nhưng các sứ_giả của Ladmirault cuối_cùng đã thúc_giục được ông mang một sư_đoàn tới trận_địa Lúc 18h45 khi tiếp_cận cao_nguyên St_Privat_Bourbaki nhìn thấy một mớ loạn_quân ào_ạt đổ xuống_đường cản mất đường đi và gây ảnh_hưởng xấu đến kỷ_cương của đội Cận_vệ Bourbaki cả giận mắng_nhiếc người dẫn đường của mình Trong cơn giận_dữ_viên chỉ_huy Cận_vệ Đế_chế bắt_đầu quay quân trở_lại vị_trí Hình_ảnh đội Cận_vệ thần_thánh rút_lui với sự nhốn_nháo rõ_rệt không_chỉ khẳng_định nỗi sợ_hãi của những mớ loan quân chạy khỏi mặt_trận Quân_đoàn VI mà_còn gây cho một bộ_phận Quân_đoàn IV hoảng_loạn Sau đó Bourbaki nguôi giận nhưng không_thể_nào vãn_hồi tình_thế đội Cận_vệ đã nằm ngoài vòng kiểm_soát và hoàn_toàn rút chạy ngay khi cuộc kháng_cự cuối_cùng của Quân_đoàn VI bị liên_quân Phổ_Sachsen đè_bẹp Việc duy_nhất mà Bourbaki làm được là triển_khai pháo_binh để ngăn_chặn sự truy_kích của đối_phương Cuộc triệt_thoái của đội Cận_vệ đã làm hở sườn Quân_đoàn IV và tình_hình đó buộc Ladmirault phải rút quân Tương_tự như Quân_đoàn IV Quân_đoàn VI đã biến thành một dòng người ngựa và xe goòng bát_nháo xuôi theo đoạn đường tới Woippy và Metz_Cuộc tấn_công cuối_cùng Vào_khoảng 19h Quân_đoàn II Phổ dưới sự chỉ_huy của Thượng_tướng Bộ_binh Eduard von Fransecky đã bắt_đầu tiếp_cận trận_địa Quân_đoàn II là một trong loạt đơn_vị thứ hai của Đức được điều ra chiến_trường và kể từ khi đến Pháp họ phải hành_binh vất_vả để bắt kịp bước_tiến chung của quân_đội Đức Lính của Fransecky đã mỏi nhừ đói_khát và cạn_kiệt lương_thực trong thời_điểm họ tiếp_cận chiến_địa Trong khi phòng_tuyến quân Pháp đang tan_vỡ trên mạn bắc tướng Steinmetz tại mạn nam vẫn cam_đoan rằng một đợt tấn_công nữa sẽ mang lại cho ông chiến_thắng Ông bèn thỉnh_cầu vua Wilhelm I cho_phép ông tung Quân_đoàn II vào trận Nhà_vua vốn đã đến Gravelotte sau khi nhận được một bức_điện của Steinmetz với nội_dung sai_lệch rằng quân Phổ đã làm chủ các cao_điểm Đến nay khoảng 19h Wilhelm I phê_chuẩn quyết_định tiếp_tục tấn_công của Steinmetz nhằm chiếm lại các cao_điểm mà ông tin là đã từng được làm chủ và sau đó bị mất Moltke chỉ bày_tỏ sự phản_đối của mình với lệnh vua bằng cách im_lặng và quay lưng về phía nhà_vua Bất_chấp sự phản_kháng của Goeben_Steinmetz cùng các tướng nhất_trí cho Goeben xua các lực_lượng trừ_bị cuối_cùng tiến_công nông_trang Point du Jour trong khi Fransecky tiến_công Moscou_Khi những người lính Đông_Phổ dày_dạn của Goeben tiến_công toàn_bộ chiến_tuyến quân Pháp dưới quyền Frossard và Leboeuf xả đạn tới_tấp và đợt công_kích cuối_cùng của Steinmetz đã bị chặn ngay ở tầm bắn thẳng Bộ_binh Phổ nháo_nhào tháo_chạy và tình_hình càng tồi_tệ hơn khi pháo_binh Phổ từ Gravelotte bắn mù_quáng vào các đơn_vị bộ_binh Phổ_Những mớ loạn_quân trên đoạn đường chật_hẹp trong khe Mance giờ_đây không còn sức kiên_nhẫn Trước sự kinh_ngạc của nhà_vua hàng nghìn binh_lính thuộc các khối kỵ_binh các pháo đội kỵ_binh và các đơn_vị bộ_binh cắm_đầu_cắm_cổ chạy qua Gravelotte ngôi làng đã bốc cháy sau những đợt oanh_kích của pháo_binh Pháp Bản_thân Fransecky bị hoảng_hốt khi hàng tá binh_lính la lớn Thưa_Tướng công_chính những người anh_em đang bắn vào chúng_tôi Thậm_chí các binh_sĩ bộ_binh còn hô to Chúng_ta thua rồi Wilhelm I và các sĩ_quan tham_mưu của mình ra_sức ngăn_chặn quân_lính tháo_chạy nhưng vô_ích Cơn hoảng_loạn lan khắp hậu_quân Đức đến độ các sĩ_quan từng nghĩ đến việc hộ_tống Quốc_vương ra khỏi chiến_địa Làn_sóng tháo_chạy chỉ dừng lại khi các mớ tàn_quân Phổ trốn được vào Rezonville một nơi tương_đối an_toàn cho họ Sử_gia Michael_Howard nhận_định Mặc_dù bị sửng_sốt trước cảnh_tượng này người của Fransecky vẫn cố duy_trì kỷ_luật và tiến qua khe Mance nơi đã bị bỏ_hoang và tất_cả những gì còn lại chỉ là những người chết và bị_thương nằm la_liệt Khi trèo qua ngọn dốc ở bên kia con kênh một_số đơn_vị đi đầu của Quân_đoàn II đã nổ_súng vào những toán quân mà họ nhìn thấy mập_mờ qua hàng cây Trái với nhầm tưởng của binh_lính Quân_đoàn II đây là những người lính Đông_Phổ của Goeben còn sót lại quanh Saint_Hubert sau cuộc chạy loạn và đang trấn_giữ một trận_tuyến mỏng_manh Những người lính đơn_độc này buộc phải quay lại bắn trả cái mà họ ngỡ là một kẻ_thù mới Quân Phổ đã bắn giết lẫn nhau trong vòng 30 phút Cuối_cùng tàn_quân Phổ tại Saint_Hubert tan_vỡ và bỏ chạy về phía sau Đến giờ hàng_ngũ Quân_đoàn II mới biết được bản_chất thật_sự của quân địch mà họ đã đối_mặt Quân_đoàn II tiến vào trấn_thủ các vị_trí đã bị bỏ trống và ra_hiệu lệnh ngừng_bắn để chấm_dứt mọi cuộc tàn_sát lẫn nhau Cuộc_chiến trên mặt_trận phía nam đã kết_thúc vào 21h30 với sự thất_bại của quân Phổ_Tập đoàn quân_số 1 chịu nhiều tổn_thất và sĩ_khí của họ bị sa_sút nghiêm_trọng Như một sự trừng_phạt bản_thân vì đã đánh trận một_cách tồi_tệ vua Wilhelm I đòi đóng trại ngoài_trời cùng ba_quân trên cao_nguyên Tuy_nhiên nhà_vua và bộ tham_mưu ông cuối_cùng cũng trở về Rezonville và thảo_luận về những việc phải làm tiếp_theo Các tuỳ_tùng của nhà_vua thẳng_thừng bảy tỏ quan_điểm rằng quân_đội Phổ_Đức đã sức tàn lực kiệt nhưng trước sự khăng_khăng của Moltke_Wilhelm_I đã ban lệnh tiếp_tục tiến_công vào ngày hôm sau Bên kia chiến_tuyến các sĩ_quan Pháp ở đầu khe Mance đã lưu_ý thấy những dấu_hiệu suy_sụp và hoảng_loạn của binh_lính dưới quyền Lúc 19h trung_đoàn 8 của Frossard được điều ra tiền_tuyến để thay chân trung_đoàn 23 tại nông_trang Moscou vốn đã cạn sạch đạn_dược sau các đợt tấn_công dồn_dập của Steinmetz_Khi đến cứ_điểm Moscou dưới làn đạn pháo ác_liệt của Phổ lính Trung_đoàn 8 nhận thấy đồng_đội của họ ở trrung đoàn 23 không dám rời bỏ các chiến_hào và tường đá của mình Dù những cây súng và túi đạn của họ đều trống_rỗng lính Pháp không dám rút qua khu_vực rộng_mở phía sau họ vốn đang bị đại_bác Krupp dày xéo Không_chỉ riêng trung_đoàn 8 mà toàn_bộ lữ_đoàn của tướng Gaspard_Pouget đã bám_trụ lại trận_địa của mình vì sợ đạn pháo Phổ_Khi đi ngựa đến Moscou vào ngày hôm sau tướng Phổ_Verdy du Vernois ngạc_nhiên khi thấy quân phòng_ngự vẫn còn đầy dưới các hào trú_ẩn nhưng khi ông mang cờ_trắng đến gần quan_sát thì thấy số quân Pháp này đều đã chết do những mảnh pháo nổ phía trên Kết_cục Hàng nghìn lính Bắc_Đức đã hoà với lính Phổ hát vang ca_khúc khải_hoàn Nun danket alle Gott tại Saint_Privat nhưng phải đến sau nửa_đêm thì nhà_vua và Moltke mới nhận được tin từ Friedrich_Karl rằng cánh phải của quân Pháp đã bị đánh tan và quân_đội Đức đã chiến_thắng Tổn_thất trong trận đánh hết_sức khủng_khiếp đặc_biệt là với các đội quân Đức tham_gia tấn_công Thiệt_hại của họ bao_gồm 328 sĩ_quan và 4909 binh_lính tử_trận 572 sĩ_quan và 13 858 binh_lính bị_thương và 493 người bị bắt hay mất_tích Trong khi đó quân Pháp mất 88 sĩ_quan và 1 058 binh_lính bị giết 396 sĩ_quan và 6 313 binh_lính bị_thương cùng 111 sĩ_quan và 4 309 binh_lính bị bắt hay mất_tích phân_nửa trong số đó bị_thương Trong khi 3 4 thương_vong của quân Đức gây ra bởi súng_trường Chassepot của quân Pháp 3 4 thương_vong của quân Pháp là do đạn pháo Krupp gây nên Chi_tiết thiệt_hại có_thể kể đến các đơn_vị Tập_đoàn_quân số 1 chịu thiệt_hại đến 4 219 người trong khi các đơn_vị Pháp đối_mặt với họ Quân_đoàn II các sư_đoàn 3 và 4 của Quân_đoàn III chỉ tổn_thất 2 155 quân Các sư_đoàn bộ_binh Cận_vệ Phổ còn tổn_thất nặng hơn_nữa mất 8 000 người trong tổng_số 18 000 binh_lính Lực_lượng Cận_vệ đặc_biệt Jäger mất 19 sĩ_quan một bác_sĩ quân_y và 431 binh_lính trong tổng_số 700 người Lữ_đoàn 2 bộ_binh Cận_vệ mất 39 sĩ_quan và 1 076 binh_lính Lữ_đoàn 3 bộ_binh Cận_vệ mất 36 sĩ_quan và 1 060 binh_lính Về phía quân Pháp các đơn_vị phòng_ngự Saint_Privat mất hơn nửa quân_số Trận đánh đã cho thấy sự linh_hoạt của lực_lượng pháo_binh Phổ khi họ vãn_hồi tình_hình sau các đợt tấn_công thất_bại của bộ_binh và gây tổn_thất ghê_gớm cho các lực_lượng phỏng thủ vững_mạnh của quân Pháp Sau chiến_tranh các nhà_tư_tưởng quân_sự Đức đã nghiên_cứu về tổn_thất nặng_nề của quân_đội Phổ trong những trận đánh như Spicheren và Gravelotte để đúc_kết kinh_nghiệm rằng những cuộc tấn_công ồ_ạt bằng lưỡi_lê của bộ_binh không còn có tác_dụng trên những chiến_trường chi_phối bởi hoả_lực súng_trường và đại_bác của chiến_tranh hiện_đại Trái_lại các nhà_tư_tưởng quân_sự Pháp khẳng_định rằng những thắng_lợi của quân Phổ bất_chấp thương_vong cao cho thấy tinh_thần tấn_công mới là nhân_tố quyết_định của chiến_tranh hiện_đại chứ không phải hoả_lực Quan_niệm này đã góp_phần củng_cố trào_lưu sùng_bái tấn_công trong giới chỉ_huy quân_sự Pháp đầu thế_kỷ XX và dẫn đến những cuộc tấn_công thảm_bại của quân_đội Pháp trong giai_đoạn đầu Chiến_tranh thế_giới thứ nhất Vào ngày 19 tháng 8 Bazaine báo_cáo với Hoàng_đế về tình_hình Tập_đoàn_quân Rhine_Quân_lực đã mỏi_mệt với những trận đánh không ngừng_nghỉ ấy những trận đánh đã không để cho họ hồi_sức họ cần phải được nghỉ hai hoặc ba ngày Tôi vẫn dự_tính tiến lên phía bắc và chiến_đấu mở_đường qua Montmédy trên đoạn đường Ste_Ménéhould_Châlons nếu_như nó không bị địch chiếm_đóng quá chặt_chẽ nếu không được tôi sẽ tiến_quân qua Sedan và Mézières để đến Châlons_Và để cho quân_lực của mình được nghỉ_dưỡng Bazaine đã rút toàn_bộ Tập_đoàn_quân Rhine uể_oải vào trong pháo_đài Metz_Và sự_kiện đã đánh_dấu sự chấm_dứt vai_trò tích_cực của Tập_đoàn_quân Rhine trong cuộc_chiến ngay từ trước khi trận đánh mở_màn Bazaine đã được cho biết rằng trong pháo_đài chỉ có chưa đầy 90 vạn viên đạn Chassepot song số_lượng thực_phẩm và đạn đại_bác thậm_chí còn khan_hiếm hơn Với nguồn thức và đạn_dược hạn_chế như_vậy Metz đã trở_thành một cái bẫy thay_vì là một nơi nghỉ_dưỡng của Bazaine và ông đã mất đi khả_năng phòng_vệ đất_nước Trong buổi sáng ngày 19 tháng 8 khi mà quân Pháp đã tháo_lui người Đức vẫn không mang nhiều tâm_trạng của kẻ chiến_thắng Ngoại_trừ Moltke toàn_thể Bộ_Chỉ_huy quân Phổ đều hãi_hùng trước cuộc tàn_sát ở Gravelotte trong đó người Đức bị thiệt_hại nhiều nhất Đặc_biệt vua Wilhelm I bị sốc trước_sau khi được tin Quân_đoàn Vệ_binh mất 8 000 sĩ_quan và binh_lính gần như chỉ trong 20 phút Bismarck cũng lên_án cách đánh đồ_tể của Steinmetz_Nhưng_Moltke hầu_như vẫn giữ được điềm_tĩnh ông không hề tự_nhủ mình có đáng bị quy trách vì những sai_lầm trong trận đánh hay không Song với việc một tập_đoàn_quân chủ_lực Pháp bị cô_lập ở Metz trận Gravelotte đẫm máu thật_sự đã trở_thành một thắng_lợi chiến_lược quyết_định của quân_đội Phổ ảnh_hưởng trực_tiếp đến sự thất_bại và sụp_đổ của Đệ_Nhị_Đế chế Pháp cũng như sự ra_đời của Đế_quốc Đức Tờ báo_quốc_gia National_Zeitung của Phổ đã không khoác_lác khi đánh_giá Gravelotte là sự_kiện có tầm quan_trọng lớn nhất trong cuộc_chiến Những diễn_biến theo sau Mặc_dù vua Wilhelm I trở_nên tin rằng chiến_thắng Gravelotte và sự cô_lập Tập_đoàn_quân Rhine trong pháo_đài Metz là thời_điểm quyết_định của cuộc_chiến Moltke vẫn không dám chắc Vào buổi sáng ngày 19 tháng 8 năm 1870 ông bắt_đầu chuyển trọng_tâm của mình sang cánh quân MacMahon tại Châlons ở phía tây Được sự chấp_thuận của đức vua Moltke ra chỉ_thị tách các Quân_đoàn Vệ_binh IV và II từ Tập_đoàn_quân số 2 và để lại 4 quân_đoàn còn lại của tập_đoàn_quân này ở Metz để phối_hợp với Tập_đoàn_quân số 1 bao_vây Tập_đoàn_quân Rhine_Thân vương Friedrich_Karl được lãnh chức tổng_chỉ_huy lực_lượng vây_hãm pháo_đài Từ ba_quân đoàn kia Moltke thành_lập Tập_đoàn_quân Maas dưới sự thống_lĩnh của Thái_tử xứ Sachsen là Albert Sau khi nghỉ_ngơi trong các ngày 19 và 20 tháng 8 Tập_đoàn_quân Maas và Tập_đoàn_quân số 3 tiến về hướng tây vào ngày 21 nhằm giải_quyết cánh quân của MacMahon và dứt_điểm chiến_dịch đánh Pháp Mâu_thuẫn với Friedrich_Karl đã dẫn đến việc Steinmetz bị bãi_chức và đổi làm Tổng_đốc Posen vào ngày 15 tháng 9 Sau khi từ_biệt Tập_đoàn_quân Rhine_Napoléon đến Châlons với MacMahon vào ngày 16 tháng 8 Tại đây vào ngày 21 tháng 8 họ đã thành_lập Tập_đoàn_quân Châlons gồm 14 vạn lính và 564 cỗ đại_bác Lực_lượng của tập_đoàn_quân này bao_gồm nòng_cốt của các Quân_đoàn I V và VII cùng với Quân_đoàn XII mới được thành_lập dưới quyền tướng Trochu cộng thêm các tân_binh và tiểu_đoàn kho vừa được điều đến để bù_đắp thiệt_hại của quân Pháp trong các trận đánh ở biên_giới trước đó và 18 tiểu_đoàn Vệ_binh cơ_động sông Seine_Trong khi đó tại Paris hung tin về những chiến_bại ban_đầu và sự mắc bẫy của Bazaine ở Metz đã gây cho dư_luận đau_buồn và trở_nên phẫn_nộ Niềm tin vào chính_quyền Đế_chế bị xuống_dốc và các cuộc bạo_động của phe cộng_hoà bùng_phát Trước tình_hình đó Hoàng_hậu Eugénie và Bộ_trưởng Chiến_tranh Palikao liên_tục đánh điện thúc_giục Napoléon rằng ông ta không_thể dẫn Tập_đoàn_quân Châlons về Paris như một vị hoàng_đế bại_trận vì điều này sẽ dẫn đến sự sụp_đổ hoàn_toàn của Đế_chế Trước áp_lực của dư_luận đòi giải nguy cho Bazaine cộng thêm áp_lực về sự cần_thiết của một thắng_lợi MacMahon và Napoléon quyết_định hành_động Rời Châlons họ tiến_quân đến Rheims và sau đó đến Montmédy trong một nỗ_lực nhằm đi vòng sườn phía bắc của Moltke và giải_vây cho Metz từ hướng tây bắc Vào ngày 25 tháng 8 năm 1870 Moltke đã phát_giác được cuộc hành_quân của MacMahon_Ông huy_động các lực_lượng hùng_mạnh của hai tập_đoàn_quân số 3 và Maas quay ngoặt theo hướng tây bắc để truy_lùng MacMahon 5 ngày sau hai thái_tử Phổ và Sachsen đập_tan một bộ_phận quân Pháp trong trận Beaumont_Đến ngày 1 tháng 9 hơn 20 vạn quân Phổ_Đức do hai thái_tử Phổ và Sachsen thống_lĩnh đã bao_vây tiêu_diệt hơn 10 vạn quân của MacMahon tại Sedan buộc Napoléon cùng 83 000 quân phải đầu_hàng vào ngày 2 tháng 9 Ngày 4 tháng 9 một cuộc cách_mạng không đổ_máu tại Paris đã đánh_đổ Đệ_Nhị_Đế chế và đưa nền Đệ_Tam_Cộng hoà lên nắm quyền Nền_Đệ_Tam_Cộng hoà non_trẻ của Pháp phải đối_mặt với cuộc vây_hãm Paris và những chiến_dịch khốc_liệt vào mùa thu và mùa đông Ngày 27 tháng 12 năm 1870 Bazaine cùng toàn_bộ Tập_đoàn_quân Rhine đầu_hàng tại Metz tiền_đồn cuối_cùng của Đệ_Nhị_Đế chế Trong khi Pháp gánh_chịu thất_bại chính_trị và quân_sự các bang Đức đã được thống_nhất thành Đế_quốc Đức vào ngày 18 tháng 1 năm 1871 10 ngày sau đó thành_phố Paris đầu_hàng Cuộc_chiến cuối_cùng đã chấm_dứt với Hoà_ước Frankfurt ngày 10 tháng 5 Chú_giải a Do có sự chỉ_huy trực_tiếp của vua Wilhelm I trận Gravelotte đôi_khi được người Đức gọi là trận chiến của Đức vua b Trong khi các Quân_đoàn VII VIII của Tập_đoàn_quân số 1 vượt sông Moselle_Quân đoàn I được giữ lại ở bờ đông để canh_chừng trạm đường_sắt Courcelles c Chính_sử của Đế_quốc Đức G G S I ii 37 41 cho biết bộ_binh Phổ đã đập_tan các đợt phản_công dồn_dập của địch song không một tư_liệu nào của Pháp đề_cập đến điều này Tác_giả Pháp L Pary có mô_tả một cuộc phản_công trong cuốn La_Guerre telle qu elle est 107 101 nhưng theo nhận_định Howard có lễ nó diễn ra vào cuối chiều d Trên thực_tế Quân_đoàn II nằm trong biên_chế của Tập_đoàn_quân số 2 Liên_kết ngoài BULLET The_French_Army 1600 1900
Trận_Gravelotte