Chiến_dịch phản_công Tikhvin_Chiến dịch phản_công Tikhvin 10 tháng 11 năm 1941 30 tháng 12 năm 1941 là một trận đánh diễn ra giữa quân_đội Liên_Xô và quân_đội Đức quốc xã trong Chiến_tranh Xô_Đức thuộc Chiến_tranh thế_giới thứ hai Nó diễn ra ngay sau khi giai_đoạn phòng_ngự ở khu_vực Tikhvin kết_thúc và là một thắng_lợi quan_trọng của quân_đội Liên_Xô_Chiến thắng này đã khiến kế_hoạch bao_vây hoàn_toàn thành_phố Leningrad của quân Đức bị phá_sản và giúp quân_đội Liên_Xô giữ vững được tuyến tiếp_tế với thành_phố thông_qua hồ Ladoga Thời_gian và địa_điểm Địa_điểm Trận đánh diễn ra ở khu_vực phía Đông của tỉnh Leningrad_Phía_Bắc của khu_vực chiến_sự được giới_hạn bởi tuyến đường_sắt Sinyavino_Voybokalo_Volkhov_Ranh giới phía Nam là khu_vực Volkhov và tuyến đường_sắt đến Tikhvin ở khu_vực phía Bắc_Đông và Nam thành_phố này một_số đoạn nhỏ do quân Đức chiếm_giữ sau đó vòng xuống ga Taltsy_Berezhok đi qua khu_vực phía Đông và Đông_Nam_Malaya_Vishera và tiến tới Volkhov ở phía Bắc_Dubrovka_Ranh giới phía Tây là khu_vực từ Kirishi vòng lên Tây_Bắc tới Voronovo và lại trở về tuyến đường_sắt Sinyavino_Voybokalo_Volkhov_Đến cuối chiến_dịch trận_tuyến về cơ_bản chạy dọc theo bờ Đông sông Volkhov trong đó quân_đội Liên_Xô chiếm_giữ một_số đầu cầu bên bờ Tây và quân Đức chiếm một_số đầu cầu bên bờ Đông ví_dụ như tại Kirishi_Trận tuyến từ Kirishi chạy dọc lên phía Tây_Bắc chạy qua tuyến đường_sắt Kirishi_Mga nhưng không hướng tới Mga mà kết_thúc ở bờ Tây_hồ Ladoga_Chiến sự diễn_biến tại một_mặt trận dài 300 350 cây_số và kết_thúc chiến_dịch quân_đội Liên_Xô đã đẩy_lùi quân Đức 100 120 cây_số trung_bình 1 ngày tiến được 2 2 5 cây_số Thời_gian Theo các sử_liệu chính_thống của Liên_Xô chiến_dịch kéo_dài từ ngày 10 tháng 11 đến 30 tháng 12 năm 1941 Các mốc thời_gian này chỉ mang tính quy_ước vì thời_điểm phản_công của quân_đội Liên_Xô trên các khu_vực mặt_trận không giống nhau Quân_đội Liên_Xô tại Malaya_Vishera phản_công vào ngày 12 tháng 11 cụm tác_chiến Novgorod phản_công vào ngày 10 tháng 11 đây là mốc bắt_đầu chiến_dịch ở Tikhvin bắt_đầu vào ngày 19 tháng 11 và ở khu_vực Voybokalo là tuần đầu_tiên của tháng 12 Ngày kết_thúc chiến_dịch cũng mang tính quy_ước và được cho là mốc khi quân_đội Liên_Xô thu_hồi lại phần_lớn các lãnh_thổ bị mất bên bờ Đông sông Volkhov_Chiến dịch phản_công Tikhvin diễn ra ngay sau giai_đoạn phòng_ngự tại Tikhvin và trước chiến_dịch tấn_công Lyuban_Binh lực và kế_hoạch Quân_đội Đức Quốc xã BULLET Một phần Cụm Tập_đoàn_quân Bắc tư_lệnh Thống_chế Wilhelm_Ritter von Leeb_BULLET_Tập đoàn quân_số 16 Thống_chế Georg von Küchler_Trong giai_đoạn tấn_công Tikhvin quân Đức đã vượt sông Volkhov đánh chiếm thành_phố Tikhvin cắt đứt con đường_sắt dẫn tới hồ Ladoga để tiếp_tế cho Leningrad và gần như tiếp_cận bờ phía Nam của hồ này Một_số đơn_vị Đức đã bắt_đầu hành_tiến theo hướng Bologoye_Tuy nhiên mục_tiêu tối_thượng của cuộc tấn_công hội quân với phía Phần_Lan để hợp vây hoàn_toàn Leningrad vẫn chưa thực_hiện được trong khi thiệt_hại của quân Đức lúc này đã quá nặng ví_dụ sư_đoàn thiết_giáp số 8 vào ngày 10 tháng 11 chỉ còn 38 xe_tăng và 30 số xe_cơ_giới thông_thường và lực_lượng dự_bị thì không đủ tuyến liên_lạc tiếp_tế thì đã kéo quá dài mà chủ_yếu chỉ dựa trên các tuyến đường_bộ đã đóng_băng Ở phía Nam cái dằm tại Malaya_Vishera vẫn đứng vững còn ở phía Bắc thì quân Đức bị chặn_đứng tại vị_trí cách Volkhov 6 cây_số Ở phía Đông trận_tuyến dừng lại tại khu_vực Ramenye_Dubrovo và Ostrov_Đến đây việc phát_triển tấn_công là bất_khả_thi đối_với phía Đức Quốc xã dù là trên hướng nào Trước thực_tế này phía Đức buộc phải chấp_nhận dời mục_tiêu hội quân với Phần_Lan tại sông Svir sang năm 1942 và đình_chỉ lại mọi cuộc tấn_công tại Tikhvin_Lúc này tình_hình ở cánh Nam tỏ ra không thuận_lợi đối_với quân Đức vì thiếu_hụt quân dự_bị ngoài việc chuyển sang phòng_ngự thì họ không còn cách nào khác Tình_trạng ở mặt Bắc tại khu_vực cho tới bờ Nam hồ Ladoga thì vẫn tiếp_tục không thay_đổi mấy Đối_với quân_đội Đức chống_giữ Tikhvin là một nhiệm_vụ cực_kì quan_trọng nhằm duy_trì một bàn_đạp có lợi cho các đợt tấn_công có_thể xảy ra vào mùa xuân năm sau và kiểm_soát tuyến đường_sắt tiếp_vận cho quân Đức Tuy_nhiên như đã đề_cập lực_lượng của phía Đức đã kiệt_quệ sau các trận chiến dữ_dội trước đó đến mức vào ngày 17 tháng 11 Cục tác_chiến chiến_dịch của Bộ_Tư_lệnh Đức Quốc xã OKH đã phải yêu_cầu phía Phần_Lan có các hành_động tích_cực hơn trong việc hiệp_đồng với quân Đức tìm mọi khả_năng để khởi_sự cuộc tấn_công từ sông Svir đến Tikhvin_W_Erfurt đại_diện của Bộ_Tư_lệnh Đức tại quân_đội Phần_Lan đã kể lại như sau Quân_đội Liên_Xô_Căn_cứ theo tình_hình quân_đội Liên_Xô trong khu_vực tại thời_điểm này các cán_bộ chỉ_huy Xô_Viết quyết_định tổ_chức một đợt phản_công lớn với mục_tiêu không_chỉ thu_hồi lại những vùng lãnh_thổ bị mất mà_còn trù_tính hợp vây và tiêu_diệt toàn_bộ quân địch ngay tại Tikhvin và ở toàn_bộ bờ Đông sông Volkhov_Mục tiêu này sẽ phải hoàn_thành khi quân_đội Liên_Xô phản_công tiến tới hữu_ngạn sông Volkhov và đánh chiếm một_số đầu cầu bên tả_ngạn Mục_tiêu này được dự_tính hoàn_thành bởi các đòn tấn_công liên_tiếp theo hai hướng giao_thoa Kirishi_Gruzino_Tập đoàn quân_số 4 được giao đảm_trách hướng tấn_công chính từ Tikhvin tới Budogoshch và Gruzino với nhiệm_vụ cắt đứt quân_đoàn cơ_giới_hoá số 39 Đức tại Tikhvin Sau đó Tập_đoàn_quân sẽ vọt tiến lên giải_phóng Volkhov và hội quân với Tập_đoàn_quân số 54 tại Kirishi và Tập_đoàn_quân số 52 tại Gruzino cắt toàn_bộ đường rút_lui về bờ Tây sông Volkhov của quân Đức Ngày 10 tháng 11 Tập_đoàn_quân số 4 tổ_chức lực_lượng của mình thành 3 cụm tác_chiến chiến_dịch ở các khu_vực Đông_Bắc_Nam của Tikhvin và ở giữa cụm Nam và Đông là một lực_lượng khác do tướng A A Pavlovich chỉ_huy Theo kế_hoạch cụm Bắc sẽ tấn_công xuống phía Nam cắt đứt tuyến đường_sắt và đường_bộ Tikhvin_Volkhov tiến tới cắt đứt đường rút_lui về phía Tây của quân Đức Cụm tác_chiến Pavlovich thì có nhiệm_vụ đánh chiếm tuyến đường_bộ và đường_sắt Tikhvin_Budogoshch và chặn đường rút_lui về phía Tây_Nam Như_vậy nhiệm_vụ chung của Tập_đoàn_quân số 4 không gì khác là bao_vây toàn_bộ quân Đức trong một cái chảo tại Tikhvin_Cụm_Nam trong trường_hợp Ivanov và Pavlovich không hoàn_thành nhiệm_vụ và chiến_cục ở ngoại_vi phía Tây thành_phố bị kéo_dài thì sẽ tấn_công cắt đứt đường lui của quân Đức tại khu_vực ngoại_vi Tây_Tikhvin_Cụm_Đông và cánh trái của cụm Bắc thì sẽ đánh trực_diện vào Tikhvin_Về phía mình tập_đoàn_quân số 54 trước_mắt là chặn những cuộc công_kích của cụm quân Beckmann thành_lập vào ngày 20 tháng 11 năm 1941 trên hướng Volkhov_Voybokalo sau đó sẽ phản_công vào sườn trái của cụm quân này theo hướng Kirishi cắt đường lui của quân_đoàn cơ_giới_hoá số 39 Đức ở phía Tây_Volkhov và tiến tới hội quân với Tập_đoàn_quân số 4 cùng tiêu_diệt khối quân Đức bị vây Đơn_vị trực_tiếp thực_hiện nhiệm_vụ này là cụm tác_chiến Volkhov được thành_lập vào ngày 28 tháng 11 năm 1944 đến ngày 24 tháng 12 được chuyển_giao cho Tập_đoàn_quân số 54 Còn Tập_đoàn_quân số 52 phối_hợp với Cụm Tác_chiến chiến_dịch Novgorod và Phương_diện_quân Tây_Bắc tấn_công tiêu_diệt quân địch ở Malaya_Vishera và tiến tới sông Volkhov hội quân với Tập_đoàn_quân số 4 và hình_thành nên một trận_tuyến vững_chắc dọc theo dòng sông Trong đợt phản_công nhiệm_vụ của cụm tác_chiến mang tính hỗ_trợ На войска группы возлагалось một tuyến phòng_ngự cứng_rắn gần Pakhotnaya_Gorka tại cửa_sông Msta gần Novgorod trong khi lực_lượng chính tiến theo hướng Selishchenskiy_Posolok_Selishche phối_hợp với Tập_đoàn_quân số 52 đánh chiếm 1 đầu cầu bên tả_ngạn sông Volkhov tại Selishchenskiy_Posolok_Đóng đối_diện với hai đơn_vị Liên_Xô này là các sư_đoàn bộ_binh số 126 Đức và sư_đoàn bộ_binh số 250 Tây_Ban_Nha về sau còn được tăng_viện thêm các sư_đoàn bộ_binh số 61 223 và 215 Đức Như_vậy binh_lực của quân_đội Liên_Xô trong chiến_dịch bao_gồm BULLET Tập_đoàn_quân số 54 thiếu_tướng I I Fedyuninskiy trấn_thủ vùng bờ Nam hồ Ladoga tại Voronovo với trận_tuyến chạy song_song với tuyến đường_sắt Mga_Voybokalo_Volkhov và một_nửa tuyến đường_sắt nối tới Tikhvin_Một phần của Tập_đoàn_quân được tổ_chức thành Cụm tác_chiến Volkhov tham_gia vào chiến_dịch phản_công Tikhvin phần còn lại trấn_thủ tại bờ Đông hồ Ladoga tới Sinyavino nhằm ngăn_chặn quân Đức tiếp_tục thọc_sâu sang phía Đông_BULLET_Tập đoàn quân_số 4 đại_tướng K A Meretskov trấn_thủ khu_vực từ cạnh sườn của Tập_đoàn_quân số 54 chạy dọc theo tuyến đường_sắt Volkhov_Tikhvin che mặt Bắc_Đông và Nam của Tikhvin_BULLET_Cụm tác_chiến chiến_dịch Bắc bao_gồm 2 trung_đoàn của sư_đoàn bộ_binh số 44 và trung_đoàn bộ_binh số 1067 снятая с позиций на lữ_đoàn xe_tăng số 46 tại sông Svir có nhiệm_vụ tấn_công từ phía Bắc và Tây_Bắc của Tikhvin_BULLET_Cụm tác_chiến chiến_dịch Đông bao_gồm các sư_đoàn bộ_binh số 65 191 sư_đoàn kị_binh số 17 một trung_đoàn của sư_đoàn bộ_binh số 44 trung_đoàn xe_tăng số 121 tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập số 128 có nhiệm_vụ tấn_công từ phía Đông và Đông_Nam của Tikhvin_BULLET_Cụm tác_chiến chiến_dịch Nam bao_gồm sư_đoàn bộ_binh cận_vệ số 4 sư_đoàn bộ_binh số 92 292 và trung_đoàn xe_tăng số 120 có nhiệm_vụ tấn_công ở phía Nam và Tây_Nam của Tikhvin_BULLET_Ở giữa cụm tác_chiến Nam và Đông là một cụm tác_chiến khác bao_gồm sư_đoàn xe_tăng số 60 và sư_đoàn kị_binh số 27 nằm dưới sự chỉ_huy của tướng A A Pavlovich_BULLET_Tập đoàn quân_số 52 trung_tướng N K Klykov trấn_thủ mặt Đông_Bắc của Malaya_Vishera đi qua Taltsy tới gần vị_trí của Tập_đoàn_quân số 4 nhưng không tiếp_giáp với tập_đoàn_quân này do địa_hình cách_trở BULLET Cụm tác_chiến chiến_dịch Novgorod trấn_thủ từ Malaya_Vishera đến Volkhov ở phía Bắc_Novgorod và ở các khu_vực phía Nam dọc theo sông Volkhov_Diễn biến Phản_công tại khu_vực Malaya_Vishera_Ngày 10 tháng 11 năm 1941 một phần của cụm tác_chiến nổ_súng phản_công tuy_nhiên không thu được kết_quả gì đáng_kể Ngày 12 tháng 11 một phần Tập_đoàn_quân số 52 cũng bắt_đầu tấn_công ở phía Nam và Đông của Malaya_Vishera_Trong những ngày sau đó đợt tấn_công của quân_đội Liên_Xô tiến_triển rất chậm với mục_tiêu trước_mắt là giải_phóng điểm dân_cư Malaya_Vishera_Tập đoàn quân_số 52 tấn_công trên một dải trận_tuyến 48 cây_số từ Zelenshiny tới làng Poddubye 14 cây_số ở phía Nam_Malaya_Vishera nhưng đợt công_kích của Tập_đoàn_quân không được tổ_chức với những mũi xung_kích mạnh mà kéo_dài trên toàn_bộ trận_tuyến của bốn sư_đoàn tại thê_đội đầu_tiên Chính vì_vậy mũi tấn_công trực_diện vào các cứ_điểm mạnh tại Malaya_Vishera chỉ bao_hàm lực_lượng gồm 2 trung_đoàn của sư_đoàn bộ_binh số 259 không nhận được sự yểm_hộ đúng_mức của pháo_binh và thậm_chí hoạt_động trinh_sát địa_hình cũng không được thực_thi đầy_đủ Đến ngày 20 tháng 11 mũi tấn_công chuyển_hướng và bất_ngờ tập_kích vào cứ_điểm của quân Đức vào ban_đêm buộc quân Đức phải rút bỏ khỏi điểm dân_cư này tuy_nhiên những ngày sau đó đợt tấn_công vẫn tiến_triển chậm Chiến_sự chỉ diễn ra tại Malaya_Vishera trong ngày 16 tháng 11 tuy_nhiên Franz_Halder đã mô_tả chiến_cục trong thời_điểm đó là rất căng_thẳng Đến ngày 9 tháng 12 quân_đội Liên_Xô cũng chỉ mới tiến được 9 cây_số ở phía Tây của Malaya_Vishera_Tuy nhiên sức_ép của phía Liên_Xô vẫn rất dữ_dội như theo ghi_chú trong nhật_ký của Franz_Halder ngày 12 tháng 12 Quân Đức tiếp_tục triệt_thoái đều_đặn kể_cả lực_lượng đồng_minh Tây_Ban_Nha trước sức tấn_công của Cụm tác_chiến Novgorod cũng phải lần_lượt rút bỏ các điểm dân_cư Posad_Otenskiy và Shevelevo_Ngày 15 tháng 12 các đơn_vị Đức và đồng_minh được lệnh phải triệt_thoái khỏi khu_vực Malaya_Vishera và rút về tả_ngạn sông Volkhov_Ngày 23 tháng 12 quân Đức rút về bờ Tây và quân_đội Liên_Xô bám sát theo sau tiếp_cận sông Volkhov khôi_phục lại chiến_tuyến vào tháng 10 năm 1941 và bắt_đầu tổ_chức đánh chiếm các đầu cầu_vượt sông Đến ngày 25 các sư_đoàn số 259 và 267 đã chiếm được các đầu cầu gần Gruzino sư_đoàn bộ_binh số 111 đánh chiếm khu_vực Vodosye tại phía Đông_Bắc_Chudovo trên tuyến đường_sắt Kirishi_Chudovo_Quân_Đức vẫn giữ được một đầu cầu phía Đông sông Volkhov tại khu_vực Gruzino cho đến khi quân_đội Liên_Xô mở đợt tấn_công lớn giải_phóng tỉnh Leningrad vào tháng 1 năm 1944 Phản_công tại khu_vực Tikhvin_Kirishi_Tập đoàn quân_số 4 giải_phóng Tikhvin_Ngày 19 tháng 11 Tập_đoàn_quân số 4 nổ_súng tấn_công Cuộc tiến_công của Tập_đoàn_quân ngay_lập_tức gặp phải sự chống_cự quyết_liệt của quân Đức và chiến_sự nhanh_chóng trở_nên hết_sức ác_liệt Phía Đức không_chỉ kháng_cự dữ_dội mà_còn liên_tục mở nhiều đợt phản_kích Các cụm tác_chiến của Tập_đoàn_quân số 4 đều không hoàn_thành nhiệm_vụ lực_lượng chính của cụm Đông sư_đoàn bộ_binh số 65 đánh từ phía Đông_Nam và Đông chỉ có_thể tiếp_cận tới ngoại_ô thành_phố cụm Nam ban_đầu đạt được một_ít thành_quả ở theo hướng Sitomlya nhưng rồi cũng phải dừng bước cụm Pavlovich thì không đạt được thành_quả gì đáng_kể Cánh phải của cụm Bắc thì thành_công hơn cả khi sư_đoàn bộ_binh số 44 khi hạ gục một cứ_điểm mạnh ở làng Lazarevichi nhưng không thành_công trong việc cắt đứt tuyến đường_sắt Tikhvin_Volkhov và sau đó lại bị quân Đức đẩy khỏi Lazarevich dầu_sao do tuyến đường Tikhvin_Volkhov lúc này đã nằm trong tầm bắn của quân_đội Liên_Xô nên quân Đức không_thể sử_dụng nó để rút_lui hay tiếp_vận mà phải sử_dụng một tuyến đường_bộ chạy từ Tikhvin đi qua Lipnaya_Gorka và chạy tới Budogoshch_Ngày 26 tháng 12 quân_đội Liên_Xô mở lại cuộc tấn_công với mục_tiêu như cũ nhưng không đạt kết_quả gì đáng_kể Quân_đội Liên_Xô bắt_đầu tái tổ_chức lại lực_lượng và vạch kế_hoạch tấn_công mới Mũi chủ_lực được chuyển sang cánh trái của Tập_đoàn_quân Lữ_đoàn bộ_binh xung_kích tăng_cường của cụm tác_chiến Pavlovich được giao nhiệm_vụ tấn_công dọc theo sông Syas_Còn cánh phải của cụm tác_chiến Bắc thì tổ_chức một mũi phụ công Sư_đoàn số 65 sẽ tiếp_tục mũi tấn_công của nó vào Tikhvin chuyển khu_vực tấn_công trọng_yếu từ phía Nam và Tây_Nam của thành_phố Trong thời_gian này vào cuối tháng 11 năm 1941 quân Đức đã điều sư_đoàn bộ_binh số 61 từ Baltic vốn vừa tham_chiến ở quần_đảo Moonsund sang tăng_cường cho hệ_thống phòng_thủ tại Tikhvin_Tập đoàn quân_số 4 tiếp_tục nổ_súng tấn_công vào ngày 5 tháng 12 và lần này đã nhanh_chóng thu được thành_quả Trong ngày đầu_tiên cụm tác_chiến Bắc đã quét sạch quân Đức khỏi hữu_ngạn sông Tikhvin tại khu_vực Ovino và Lazarevich nhưng mãi đến ngày 9 tháng 12 mới có_thể vượt sông tiến tới cắt đứt tuyến đường_bộ Tikhvin_Volkhov_Cụm tác_chiến Pavlovich cũng trong ngày này đánh chiếm Novoandreevo và Shibenets cắt luôn tuyến đường_bộ Tikhvin_Budogoshch và tiếp_tục tiến tới Lipnaya_Gorka_Cụm tác_chiến Đông đến ngày 8 tháng 12 đã đục thủng khu_vực phòng_ngự ở vùng ngoại_ô và tiến vào ngoại_vi Tikhvin_Cụm tác_chiến Nam tiếp_tục đột_phá tới Sitomlya và đánh chiếm một phần tuyến đường_bộ Sitomlya_Budogoshch mà họ đã gần tiếp_cận nó vào ngày 3 tháng 12 Đứng trước nguy_cơ bị bao_vây trung_tướng Hennicke tư_lệnh sư_đoàn bộ_binh số 61 Đức và là chỉ_huy của khối quân đồn_trú Tikhvin quyết_định chống lại lệnh tử_thủ của Hitler và cho quân rút bỏ thành_phố Nhằm phá vỡ vòng_vây đang dần_dần khép chặt phía Đức đã tổ_chức một đợt phản_kích mạnh mở một hành_lang chạy thoát ra ngoài và nhờ đó đã cứu sống lực_lượng đồn_trú Ngày 8 tháng 12 bộ_chỉ_huy Đức Quốc xã bắt_đầu cho di_tản khỏi Tikhvin bỏ lại một lượng lớn vũ_khí và trang_bị quân_sự 42 đại_bác 46 súng_cối 190 súng_máy 102 xe_tải 27 xe_tăng 10 xe_bọc_thép 2 700 súng_trường 110 súng_tự_động 28 000 viên đạn đại_bác 30 000 lựu_đạn 17 500 mìn 210 000 đạn súng bộ_binh cùng rất nhiều kho_tàng lương_thực nhiên_liệu Sang ngày 9 các sư_đoàn bộ_binh số 65 Liên_Xô từ phía Nam và sư_đoàn bộ_binh số 191 Liên_Xô từ phía Đông_Bắc bắt_đầu mở 2 đột tấn_công dữ_dội vào Tikhvin lúc này đang được chống_giữ bởi lực lực_lượng chặn_hậu là trung_đoàn bộ_binh số 151 của sư_đoàn bộ_binh số 61 Đức Sau một trận chiến đường_phố Tikhvin được giải_phóng vào ngày hôm đó Cùng ngày 9 tháng 12 Thống_chế Wilhelm von Leeb ra_lệnh nắn thẳng trận_tuyến tại khu_vực điều này đồng_nghĩa với việc triệt_thoái về phía Volkhov_Từ thời_điểm này trận đánh trở_thành một cuộc rượt đuổi với một bên là các lực_lượng truy_kích của Hồng_quân Xô_Viết một bên là các đội chặn_hậu của quân Đức nhằm bảo_vệ cho lực_lượng chính rút_lui an_toàn và duy_trì hành_lang Volkhov_Cả hai bên đều chiến_đấu trong tình_hình thời_tiết khắc_nghiệt và điều_kiện tiếp_tế liên_lạc rất khó_khăn Ở phía Tây_Nam cụm tác_chiến Đông_Trung tâm và cụm tác_chiến Nam tiếp_tục cuộc truy_đuổi quân Đức còn ở phía Bắc cụm tác_chiến Bắc hành_tiến tới Ostasheva_Gorka_Zelenets_Theo kế_hoạch của bộ tham_mưu Tập_đoàn_quân số 4 ngày 10 tháng 12 cụm Đông phải tiếp_cận sông Syas và kiểm_soát bàn_đạp vượt sông đến ngày 11 12 tháng 10 thì phải quét sạch quân Đức khỏi phía Đông_Sitomlya còn cụm Bắc thì tiến tới tuyến Ostasheva_Gorka_Gorka_Zelenets Sau đó trong các ngày 13 15 tập_đoàn_quân tiếp_tục truy_kích quân Đức và cụm tác_chiến Bắc sẽ tiến tới nhà_ga Myslino và cụm Trung_tâm thì mục_tiêu là Budogoshch_Tuy nhiên cuộc tấn_công diễn ra chậm hơn dự_kiến và mãi tới ngày 15 tháng 12 quân_đội Liên_Xô mới giải_phóng Sitomlya và ngày 19 thì tiếp_cận sông Lynka_Việc này khiến quân Đức bị đe_doạ bao_vây ở phía Đông_Nam_Volkhov và trong tình_hình Tập_đoàn_quân số 54 cũng đang tấn_công quyết_liệt quân Đức buộc phải rút_lui Ngày 24 tháng 12 toàn_bộ tuyến đường_sắt Tikhvin_Volkhov sạch_bóng quân Đức Ngày 21 tháng 12 Budogoshch được giải_phóng và cũng ngày đó cánh phải của Tập_đoàn_quân số 4 gặp các sư_đoàn cận_vệ số 3 và sư_đoàn bộ_binh số 310 thuộc Tập_đoàn_quân số 54 tại sông Lynka cách Volkhov 20 cây_số về phía Đông_Nam_Hôm sau 22 tháng 12 sư_đoàn bộ_binh số 65 và 92 thuộc tập_đoàn_quân số 4 tiếp_cận bờ sông Volkhov giữa Kirishi và Lezno và bắt_đầu tổ_chức vượt sông theo chỉ_thị của Đại_bản_doanh là mở ngay một cuộc tấn_công quy_mô lớn tiếp_theo mà không có thời_gian tạm nghỉ với mục_đích nhằm giải_phóng Novgorod cùng vùng phía Đông của Leningrad_Về sau mục_tiêu cuộc tấn_công được chỉnh_sửa lại và nó trở_thành cái gọi là chiến_dịch tấn_công Lyuban đầy thảm_hoạ Trước đó ngày 17 tháng 12 các Tập_đoàn_quân số 4 và số 52 được sáp_nhập thành Phương_diện_quân Volkhov và Cụm tác_chiến Novgorod cũng được sáp_nhập vào Tập_đoàn_quân số 52 Trong 10 ngày cuối_cùng của năm 1941 Tập_đoàn_quân số 4 tiếp_tục tấn_công đẩy lui quân Đức về tuyến sông Volkhov và tổ_chức vượt sông tuy_nhiên họ chỉ đánh chiếm được một_số bàn_đạp nhỏ trên tả_ngạn sông Volkhov_Các cuộc tấn_công nhằm xoá_sổ đầu cầu của quân Đức tại Kirishi cũng không thành_công Kết_quả Chiến_dịch phản_công Tikhvin cùng với chiến_dịch phản_công Donbass_Rostov là một trong những trận phản_công quy_mô lớn đầu_tiên của Hồng_quân Xô_Viết Nếu trong giai_đoạn phòng_ngự ở Tikhvin quân_đội Liên_Xô đã chặn_đứng kế_hoạch bao_vây Leningrad và hội quân với quân Phần_Lan của quân_đội Đức thì đợt phản_công tại Tikhvin đã làm phá_sản hoàn_toàn kế_hoạch đó khiến mục_tiêu của quân Đức trở_nên bất_khả_thi về mặt chiến_lược Từ sau thất_bại tại Tikhvin quân Đức tại khu_vực Tây_Bắc của mặt_trận Xô_Đức đã vĩnh_viễn đánh mất quyền chủ_động chiến_lược của mình Một_số thành_quả rất quan_trọng của chiến_dịch phản_công chiến_lược Tikhvin chính là thu_hồi lại những vùng_đất đai bị mất và khôi_phục lại quyền kiểm_soát tuyến đường_sắt chiến_lược Tikhvin_Volkhov_Chiến dịch phản_công Tikhvin cùng với sự kháng_cự quyết_liệt của Hồng_quân trong giai_đoạn phòng_ngự Tikhvin đã giáng cho quân Đức những tổn_thất hết_sức nặng_nề Tám sư_đoàn_Đức trong đó có 2 sư_đoàn xe_tăng và 2 sư_đoàn cơ_giới_hoá đều bị đánh thiệt_hại nặng ví_dụ như sư_đoàn cơ_giới_hoá số 18 sau chiến_dịch chỉ còn 741 người so với binh_lực ban_đầu là 10 000 người Đồng_thời những thất_bại tại Tikhvin cũng buộc quân Đức phải kéo thêm 5 sư_đoàn từ các khu_vực khác lên tăng_cường cho mặt_trận này Các hoạt_động chiến_sự tại Tikhvin cũng cung_cấp nhiều kinh_nghiệm tác_chiến quý_báu trong các lĩnh_vực như chiến_thuật và cơ_cấu lực_lượng nhất là nó đã làm cho các chỉ_huy Hồng_quân nhận thấy sự cần_thiết trong việc khôi_phục lại tổ_chức cấp quân_đoàn Chiến_thắng Tikhvin cũng giúp củng_cố tinh_thần quân_đội và nhân_dân Xô_Viết nhất là đối_với cư_dân và với lực_lượng phòng_thủ Leningrad và làm suy_giảm tinh_thần chiến_đấu của quân Đức và các đồng_minh 1 179 quân_nhân trong các tập_đoàn_quân số 52 và số 4 đã được trao thưởng các huân huy_chương vì thành_tích chiến_đấu trong đó 11 người được trao thưởng danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_Tất nhiên cuộc tấn_công của quân_đội Liên_Xô không phải là không có khuyết_điểm và thiếu_sót kể_cả ở cấp_độ chiến_thuật thực_hiện công_kích vỗ mặt vào các cứ_điểm mạnh của quân địch thay_vì đột_kích vu_hồi bao_vây phối_hợp giữa các đơn_vị quân chưa được tốt và chiến_dịch Các mục_tiêu chiến_dịch không được hòn thành đầy_đủ Mục_tiêu bao_vây và tiêu_diệt hoàn_toàn quân Đức ở bờ Đông sông Volkhov cũng như ở Tikhvin đã không thực_hiện được Quân Đức dù bị đánh_bại và thiệt_hại nặng_nề nhưng vẫn rút_lui có tổ_chức về bồ bên kia sông Volkhov và tổ_chức phòng_ngự tại đây Chú_thích BULLET Cước_chú BULLET Nguồn dẫn Tham_khảo Hồi_ký BULLET Гальдер_Ф_От_Бреста до Сталинграда_Военный дневник Ежедневные записи начальника генерального штаба сухопутных войск 1941 1942 годов Смоленск_Русич 2001 656 с Мир в войнах ISBN 5 313 00026 8 Franz_Halder_Từ_Brest tới Stalingrad_Nhật ký chiến_tranh Ghi_chép hàng ngày của Tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội Đức Quốc xã trong giai_đoạn 1941 1942 Smolensk_Rusich 2001 tr 656 Thế_giới trong chiến_tranh ISBN 5 313 00026 8 BULLET Мерецков_К_А_На службе народу М Политиздат 1968 K A Meretskov_Phục_vụ nhân_dân Nhà_xuất_bản Chính_trị Moskva 1968 BULLET Стахов_Х_Г_Трагедия на Неве_Шокирующая правда о блокаде Ленинграда 1941 1944 Пер_Ю_Лебедева_М Центрполиграф 2008 416 с За линией фронта Мемуары_ISBN 978 5 9524 3660 2 Kh_G_Stakhov_Bi kịch trên dòng sông Neva_Những sự_thật chấn_động về trận bao_vây Leningrad 1941 1944 Tsentrpoligraf_Moskva 2008 Người dịch Yu_Lebedev_BULLET_Хаупт В Группа армий Север_Бои за Ленинград 1941 1944 Пер_Е_Захарова_М Центрполиграф 2005 384 с За линией фронта Мемуары_ISBN 5 9524 1672 1 W Haupt_Cụm_Tập đoàn quân Bắc_Những trận chiến ở Leningrad 1941 1944 Tsentrpoligraf_Moskva 2005 Đằng sau chiến_tuyến Hồi_ký Người dịch Ye_Zakharov_Nghiên cứu lịch_sử BULLET Исаев_А_В_Пять кругов ада Красная армия в котлах М Эксмо 2008 416 с ISBN 978 5 699 28995 0 A V Isayev_Vòng lửa địa_ngục Những cái chảo của Hồng_quân Eksmo_Moskva 2008 BULLET Кривошеев_Г_Ф_Россия и СССР в войнах XX века Потери вооруженных сил Статистическое исследование М Олма_Пресс 2001 320 с ISBN 5 17 024092 9 G F Krivosheyev_Nga và Liên_Xô trong những cuộc_chiến của thế_kỷ 20 Tổn_thất của lực_lượng_vũ_trang nghiên_cứu thống_kê Olma_Press_Moskva 2001 Xuất_bản BULLET Самосоненко_Г_Сяков_Ю Освобождение_Тихвина_Газета_Вести СПб 2006
Chiến_dịch phản_công Tikhvin