Nội_chiến Cộng_hoà_Trung_Phi Nội_chiến cộng_hoà_Trung_Phi là một cuộc xung_đột kéo_dài từ tháng 12 năm 2012 đến nay giữa quân_chính phủ và phe phiến_loạn những người từng tham_gia vào chiến_tranh_du_kích ở Cộng_hoà_Trung_Phi Những người này cáo_buộc chính_phủ của tổng_thống François_Bozizé đã không tuân_thủ một_cách đúng_đắn các thoản thuận trong hiệp_ước hoà_bình được ký_kết năm 2007 Lực_lượng phiến_quân được gọi là Liên_minh Séléka_Séléka trong tiếng Sango có nghĩa là liên_minh đã chiếm nhiều thị_trấn ở miền trung và miền đông nước này Liên_minh bao_gồm hai nhóm chính có trụ_sở ở miền đông bắc CAR UFDR và CPJP và nhóm CPSK ít được biến đến hơn Hai nhóm khác là FDPC cũng như FPR của người Chad tuyên_bố ủng_hộ và tham_gia liên_minh đều có trụ_sở ở miền bắc CAR Trừ FPR và CPSK tất_cả các phe_phái còn lại đều đã ký_kết thoả_thuận hoà_bình và đồng_ý một quá_trình giải_trừ_quân_bị Nhưng do mất đoàn_kết giữa các thủ_lĩnh mà liên_minh Séléka đã tan_rã vào năm 2016 Tchad Gabon Cameroon Angola Nam_Phi và Cộng_hoà_Congo đã gửi quân tới giúp chính_phủ Bozizé nhàm cản bước_tiến của phiến_quân về thủ_đô Bangui_Bối cảnh Chiến_tranh_du_kích ở Cộng_hoà_Trung_Phi bắt_đầu với cuộc nổi_dậy của Liên_minh các lực_lượng dân_chủ thống_nhất UFDR do Michel_Djotodia lãnh_đạo ở đông bắc CAR sau khi tổng_thống hiện_nay của Cộng_hoà_Trung_Phi François_Bozizé lên nắm quyền năm 2003 Cuộc nổi_loạn nhnanh chóng leo_thang thành một cuộc nội_chiến lớn vào năm 2004 Phiến_quân UFDR đã chiến_đấu với quân_chính phủ CAR và các nhóm phiến_quân khác như Nhóm hành_động yêu nước_giải phóng Trung_Phi GAPLC Công_ước của những người yêu nước về công_lý và hoà_bình CPJP Quân_đội nhân_dân vì sự phục_hồi dân_chủ APRD Hàng chục ngàn người đã được di_tản do tình_trạng bất_ổn vẫn tiếp_tục kéo_dài cho đến năm 2007 và các lực_lượng nổi_dậy đã chiếm_giữ một_số thành_phố trong cuộc xung_đột Ngày 13 tháng 4 năm 2007 một thoả_thuận hoà_bình giữa chính_phủ và các UFDR đã được ký_kết tại Birao_Thoả thuận cung_cấp cho một lệnh ân_xá cho các UFDR được công_nhận là một chính_đảng chính_trị và cho_phép các tây súng chiến_đấu của UFRD tham_gia quân_đội Cuộc đàm_phán dẫn đến một thoả_thuận hoà_giải năm 2008 một chính_phủ thống_nhất và một cuộc bầu_cử địa_phương vào năm 2009 sau đó là cuộc bầu_cử quốc_hội và tổng_thống vào năm 2010 Chính_phủ đoàn_kết mới được thành_lập vào tháng 1 năm 2009 Theo Human_Rights_Watch hàng trăm dân_thường đã thiệt_mạng hơn 10 000 ngôi nhà bị đốt cháy và khoảng 212 000 người phải rời bỏ nhà_cửa của họ để sống trong điều_kiện tuyệt_vọng sâu trong các khu rừng rậm ở phần phía bắc của Cộng_hoà_Trung_Phi Ngoài_ra các nhóm phiến_quân cho rằng Bozizé đã không tuân theo các điều_khoản của thoả_thuận năm 2007 và tiếp_tục lạm_dụng quyền_lực chính_trị đặc_biệt là ở phần phía bắc của đất_nước chẳng_hạn như tra_tấn và hành_quyết bất_hợp_pháp Diễn_biến Giao_tranh mở_màn Mặc_dù việc ký_kết thoả_ước ngày 25 tháng 8 về hoà_bình giữa chính_phủ và CPJP hứa_hẹn kết_thúc cuộc chiến_tranh du_kích nhưng bạo_lực vẫn tiếp_tục diễn ra ở phía đông và miền trung CAR Ngày 15 tháng 9 một nhóm bất_đồng chính_kiến trong CPJP do Hassan_Al_Habib đứng đầu đã lực_lượng tấn_công các thị_trấn Sibut_Damara và Dekoa_Hai quân_nhân của lực_lượng_vũ_trang Trung_Phi FACA đã được báo_cáo là thiệt_mạng tại Dekoa_CPJP cơ_bản vẫn luôn phản_đối thoả_thuận hoà_bình và trong một thông_báo trên đài_phát_thanh nhóm này đe_doạ sẽ tiến_quân về Bangui_Ngày 13 tháng 11 hai thường_dân và một cảnh_sát đi đến Bangui đã bị bắn chết trên đường giữa Sibut và Damara gần ngôi làng của Libi trên ranh_giới của quận Ombella_M_Poko_Tiếp đó ở phía đông Obo một chiếc xe FACA bị tấn_công bởi các phiến_quân trong cùng một ngày Quan_chức dân_sự trong xe đã thiệt_mạng và một số_lượng binh_sĩ chưa xác_định bị_thương Chiếc xe đã bị phá_huỷ Các cuộc tấn_công được cho là do phiến_quân GAPLC gây ra những người đã từng hoạt_động trong khu_vực một thời_gian Giao_tranh tháng 12 năm 2012 Ngày 10 Tháng 12 một nhóm phiến_quân vũ_trang đã đánh chiếm các thị_trấn N Délé_Sam_Ouandja và Ouadda_Phiến quân và các đòng minh CPJP đã chiến_đấu với quân_đội chính_phủ trong hơn một giờ trước khi tiến vào thị_trấn N Délé_Ít nhất là năm binh_sĩ quân_chính phủ được báo_cáo là thiệt_mạng Tại Sam_Ouandja quân nổi_dậy tuyên_bố đã bắt_giữ 22 binh_sĩ và thu_giữ nhiều vũ_khí hạng nặng Ngày 15 tháng 12 lực_lượng phiến_quân tiến vào Bamingui một thị_trấn cách N Délé 120 km 75 dặm và nằm trên đường_dẫn tới Bangui_Ba ngày sau họ tiến đến Bria thị_trấn khai_thác kim_cương quan_trọng nằm cách 200 km 120 dặm về phía đông nam của Ouadda_Cuộc tấn_công thành_công của phiến_quân vào buổi sáng sớm ngày 18 tháng 12 đã giết chết hơn 15 binh_sĩ chính_phủ Những tuyên_bố của Seleka rằng họ đang chiến_đấu vì một sự thiếu minh_bạch sau khi một thoả_thuận hoà_bình được ký_kết để kết_thúc chiến_tranh_du_kích ở Cộng_hoà_Trung_Phi Sau khi Tổng_thống Trung_Phi François_Bozizé kêu_gọi sự giúp_đỡ Tổng_thống Tchad Idriss_Deby cam_kết sẽ gửi 2 000 quân để giúp dập tắt cuộc nổi_loạn Các binh_sĩ đầu_tiên của quân_đội Chad đến vào ngày 18 tháng 12 để tăng_cường đội_ngũ CAR ở Kaga_Bandoro chuẩn_bị cho một cuộc tấn_công vào thị_trấn N Délé_Lực_lượng Seleka đã chiếm Kabo vào ngày 19 tháng 12 một trung_tâm vận_chuyển giữa quân Chad và quân_chính phủ CAR nằm ở phía tây và phía bắc của khu_vực trước_đây được chiếm bởi các phiến_quân Bốn ngày sau liên_quân phiến_loạn đã đi qua Bambari thị_trấn lớn thứ ba của Trung_Phi tiếp_theo là Kaga_Bandoro vào ngày 25 tháng 12 Cùng ngày Tổng_thống Bozizé gặp_gỡ các cố_vấn quân_sự ở thủ_đô Bangui_Ngày 26 tháng 12 hàng trăm người biểu_tình giận_dữ bởi bước_tiến của quân nổi_loạn đã bao_vây đại_sứ_quán Pháp ở Bangui ném đá đốt lốp xe và xé cờ Pháp Những người biểu_tình cáo_buộc những người cai_trị thuộc địa trước_đây đã không giúp quân_đội chống lại các lực_lượng phiến_quân Ít_nhất 50 người bao_gồm cả phụ_nữ và trẻ_em đã trú_ẩn bên trong toà nhà vốn được bảo_vệ bởi một đội_ngũ đông_đảo khoảng 250 binh_sĩ Pháp Một nhóm người biểu_tình khác nhỏ hơn đã hô vang khẩu_hiệu bên ngoài Đại_sứ_quán Mỹ và ném đá vào xe ô_tô chở hành_khách màu trắng Theo Air_France một lịch_trình chuyến bay hàng tuần từ Paris đến Bangui đã phải quay lại do tình_hình bất_ổn ở Bangui một phát_ngôn_viên của công_ty cho biết Trong khi đó các lực_lượng phiến_quân đã đến được Damara bỏ_qua thị_trấn Sibut nơi khoảng 150 binh_sĩ Chad đang đóng quân cùng với quân_đội CAR được rút từ Kaga_Bandoro_Josue_Binoua Bộ_trưởng bộ Nội_vụ Trung_Phi đã yêu_cầu nước Pháp can_thiệp trong bối_cảnh các phiến_quân đang tiến về rất nhanh bây_giờ chỉ cách có 75 km 47 dặm là tới thủ_đô Bangui_Ngoài ra một phát_ngôn_viên của Seleka kêu_gọi quân_đội nhanh_chóng hạ vũ_khí đồng_thời tuyên_bố Bozizé đã mất đi tính hợp_pháp và không còn có_thể kiểm_soát đất_nước Hai trẻ_em bị chặt đầu trong tổng_số 16 trẻ_em bị thiệt_mạng trong các giao_tranh gần đây ở Bangui_Trong tháng 12 có tổng_cộng là 1 000 người bị thiệt_mạng bởi giao_tranh Chính_phủ phản_kích Ngày 27 tháng 12 tổng_thống Bozizé kêu_gọi một sự hỗ_trợ từ cộng_đồng quốc_tế đặc_biệt là Pháp và Hoa_Kỳ trong một bài phát_biểu ở thủ_đô Bangui_Tổng_thống Pháp Francois_Hollande đã bác_bỏ lời đề_nghị và nói rằng quân_đội Pháp sẽ chỉ được sử_dụng để bảo_vệ các công_dân Pháp sống và làm_việc ở Trung_Phi chứ không phải là để bảo_vệ chính_phủ Bozizé Báo_cáo cũng chỉ ra rằng giới quân_sự Hoa_KÌ đang chuẩn_bị kế_hoạch sơ_tán hàng trăm công_dân Mỹ cũng như công_dân các quốc_gia khác Tướng Jean_Felix_Akaga chỉ_huy lực_lượng giừ gìn hoà_bình của Cộng_đồng kinh_tế Trung_Phi ở Trung_Phi tuyên_bố thủ_đô đã được quân_đội gìn_giữ hoà_bình từ MICOPAX bảo_đảm an_ninh và nói thêm rằng quân tiếp_viện sẽ sớm đến_nơi Tuy_nhiên các nguồn tin quân_sự tại Gabon và Cameroon đã bác_bỏ những báo_cáo trên đồng_thời tuyên_bố không có quyết_định nào đã được thực_hiện liên_quan đến cuộc khủng_hoảng này Quân_chính phủ đã phát_động một cuộc phản_công chống lại lực_lượng nổi_dậy ở Bambari vào ngày 28 Tháng 12 dẫn đến các cuộc đụng_độ lớn theo nguồn tin từ một quan_chức chính_phủ Nhiều nhân_chứng trong vòng hơn 60 km 37 dặm cho biết họ nghe thấy các tiếng nổ từ vũ_khí hạng nặng nhiều giờ Sau đó một nhà_lãnh_đạo phiến_quân và một nguồn tin quân_sự xác_nhận cuộc phản_công của chính_phủ bị đẩy_lùi và thị_trấn vẫn còn nằm dưới sự kiểm_soát của các phiến_quân Ít_nhất một tay súng nổi_dậy đã thiệt_mạng và ba người khác bị_thương trong các vụ đụng_độ thương_vong của quân_chính phủ vẫn chưa được xác_định Trong khi đó các Bộ_trưởng nước_ngoài trong ECCAS thông_báo thêm rằng binh_lính từ Lực_lượng đa quốc_gia Trung_Phi FOMAC sẽ được gửi CAR để hỗ_trợ 560 binh_sĩ MICOPAX đang hiện_diện Thông_báo này được thực_hiện bởi Ngoại_trưởng Tchad Moussa_Faki sau một cuộc họp tại thủ_đô Libreville của Gabon Đồng_thời Phó tổng thư_ký ECCAS Guy_Pierre_Garcia khẳng_định rằng các phiến_quân và chính_phủ CAR đã đồng_ý đàm_phán vô_điều_kiện chậm nhất là vào ngày 10 tháng 1 Tại Bangui Không quân Hoa_kỳ tổ_chức sơ_tán khoảng 40 người khỏi đất_nước bao_gồm cả viên đại_sứ Uỷ_ban Chữ_thập_đỏ quốc_tế cũng sơ_tán tám trong số lao_động nước_ngoài của minh mặc_dù nhiều tình_nguyện_viên địa_phương và 14 người nước_ngoài khác vẫn ở lại để giúp_đỡ số_lượng ngày_càng tăng của người tị_nạn Lực_lượng phiến_quân chiếm thị_trấn Sibut mà không tốn một viên đạn vào ngày 29 tháng 12 buộc quân_đội CAR và Chad phải rút về Damara thành_phố cuối_cùng nằm giữa phiến_quân Seleka và thủ_đô Chính_quyền thủ_đô ra_lệnh giới_nghiêm từ 7 giờ tối đến 5 giờ sáng hôm sau và cấm việc sử_dụng xe_ôm vì sợ họ có_thể được phiến_quân sử_dụng để di_chuyển vào thành_phố Nhiều chủ cửa_hàng đã thuê các nhóm có vũ_trang để bảo_vệ tài_sản của họ trong tình_trạng cướp_bóc có_thể xảy ra cũng như hàng ngàn người đã rời khỏi thành_phố bằng xe ô_tô và đi bộ Quân_đội Pháp đã tăng đến 400 binh_sĩ bằng việc triển_khai thêm 150 lính thuộc binh_chủng nhảy_dù được gửi đến từ Gabon Thủ_tướng Pháp Jean_Marc_Ayrault một lần nữa nhấn_mạnh rằng quân_đội Pháp chỉ có_mặt để bảo_vệ công_dân Pháp và công_dân châu_Âu không phải để đối_phó với các phiến_quân Thảo_luận hoà_bình và sự có_mặt của quân_đội nước_ngoài Ngày 30 tháng 12 Tổng_thống Bozize đã đồng_ý về một chính_phủ đoàn_kết dân_tộc có sự tham_gia của thành_viên Seleka sau cuộc họp với Chủ_tịch Liên_minh châu_Phi_Liên minh châu_Phi_Thomas_Yayi_Boni Ông nói thêm rằng chính_phủ CAR đã sẵn_sàng để bắt_đầu các cuộc đàm_phán hoà_bình mà không có điều_kiện và không chậm_trễ Ngày 1 tháng 1 quân tiếp_viện từ FOMAC bắt_đầu đến Damara để hỗ_trợ 400 binh_sĩ Chad đã đóng quân ở đó như là một phần của nhiệm_vụ MICOPAX Với việc phiến_quân đang rất gần thủ_đô Bangui tổng_cộng 360 binh_sĩ đã được gửi đến tăng_cường hàng phòng_thủ của Damara với 120 binh_sĩ từ mỗi nước Gabon Cộng_hoà_Congo và Cameroon cùng với một vị tướng chỉ_huy của lực_lượng Gabon Tại thủ_đô các cuộc đụng_độ chết người đã nổ ra sau khi cảnh_sát giết chết một thanh_niên Hồi_giáo bị nghi_ngờ liên_quan tới Seleka_Theo báo_cáo người đàn_ông này đã bị bắt_giữ qua đêm và bị bắn khi ông ta cố_gắng để trốn thoát Một thời_gian ngắn sau đó đụng_độ bắt_đầu trong khu_phố PK5 của Bangui giết chết một sĩ_quan cảnh_sát Trong khi đó Bộ Ngoại_giao Mỹ lên_tiếng bày_tỏ mối quan_tâm của mình đối_với vụ bắt_giữ và mất_tích của hàng trăm cá_nhân là thành_viên của các nhóm dân_tộc_thiểu_số có quan_hệ liên_minh với lực_lượng Seleka_Ngày 02 Tháng 1 một nghị_định được công_bố trên đài_phát_thanh nhà_nước đã thông_báo rằng Tổng_thống Bozize là sẽ đứng đầu Bộ Quốc_phòng Ngoài_ra chỉ_huy quân_đội Guillaume_Lapo đã bị sa_thải do thất_bại của quân_đội CAR trước quân nổi_dậy và phiến_loạn trong tháng mười hai Trong khi đó phát_ngôn_viên của phiến_quân Djouma_Narkoyo xác_nhận rằng Seleka đã ngừng bước_tiến của họ và sẽ bước vào cuộc đàm_phán hoà_bình do bắt_đầu ở Libreville vào ngày 08 tháng 1 điều_kiện tiên_quyết rằng các lực_lượng chính_phủ phải ngừng bắt_giữ các thành_viên của bộ_tộc Gula_Liên minh nổi_dậy khẳng_định đòi_hỏi sự ra đi ngay_lập_tức của Tổng_thống Bozize người đã cam_kết để gia_hạn nhiệm_kì của mình cho đến khi kết_thúc vào năm 2016 Jean_Félix_Akaga chỉ_huy Gabon người phụ_trách quản_lý các đơn_vị MICOPAX được gửi bởi ECCAS tuyên_bố rằng Damara là ranh_giới không được phép vượt qua và nếu phiến_quân vượt qua thi sẽ coi đó là tuyên_chiến với 10 quốc_gia thành_viên trong khu_vực Đồng_thời thông_báo rằng Angola sẽ gửi 760 binh_sĩ tới CAR trong khi Pháp đã tiếp_tục thúc_đẩy mạnh_mẽ sự hiện_diện quân_sự của mình trong nước với 600 quân để bảo_vệ công_dân Pháp trong trường_hợp cần_thiết Ngày 06 tháng 1 Tổng_thống Nam_Phi Jacob_Zuma đã công_bố việc triển_khai 400 quân đến CAR để hỗ_trợ các lực_lượng đã có_mặt ở đó Lực_lượng phiến_quân đóng giữ ở hai thị_trấn nhỏ gần Bambari như các thoả_thuận đàm_phán hoà_bình được dự_kiến bắt_đầu trong hai ngày sau đó Cuộc tấn_công vào các đài_phát_thanh Elisabeth_Blanche_Olofio một phóng_viên đài_phát_thanh Đài_phát_thanh Bé Oko đã bị giết chết bởi phiến_quân Séléka những người đã tấn_công vào nhà_ga Bambari và một Kaga_Radio tại Kaga_Bandoro vào ngày 07 Tháng_một năm 2013 Đài_phát_thanh Bé Oko là một phần của mạng_lưới các đài_phát_thanh phi chính_trị hoạt_động tại Cộng_hoà_Trung_Phi được biết đến với tên gọi L Association des Radios_Communautaires de Centrafrique_Giới báo_chí quốc_tế cho biết họ đang lo_ngại các cuộc tấn_công đã lấy số điện_thoại của họ về khả_năng hoạt_động của các đài_phát_thanh CAR Chỉ bốn ngày sau cái chết của cô vào ngày 11 tháng 1 chính_phủ CAR đã ký một thoả_thuận ngừng_bắn với đại_diện Liên_minh Séléka_Thoả thuận ngừng_bắn Ngày 11 tháng 1 năm 2013 một thoả_thuận ngừng_bắn đã được ký_kết trong Libreville_Gabon_Những người nổi_dậy tuyên_bố không đời hỏi Tổng_thống François_Bozizé phải từ_chức nhưng buộc ông này phải chỉ_định một thủ_tướng mới từ đảng_phái đối_lập vào 18 tháng 1 năm 2013 Quốc_hội lâm_thời sẽ hoạt_động trong vòng một năm và một cuộc bầu_cử lập_pháp mới sẽ được tổ_chức trong vòng 12 tháng Chính_phủ liên_minh tạm_thời sẽ thực_hiện cải_cách tư_pháp hợp_nhất quân nổi_dậy với những binh_sĩ trung_thành với Bozizé để thành_lập một đội quân_quốc_gia mới thiết_lập các cuộc bầu_cử lập_pháp mới cũng như giới_thiệu cải_cách khác xã_hội và kinh_tế Hơn_nữa Bozizé phải giải_phóng tất_cả các tù_nhân chính_trị bị cầm_tù trong cuộc xung_đột và quân_đội nước_ngoài phải trở về quốc_gia của họ Theo thoả_thuận phiến_quân Séléka tiếp_tục đóng giữ các thị_trấn mà họ vẫn đang chiếm_đóng để đảm_bảo rằng Bozizé sẽ không_thể lật_lọng các thoả_thuận Bozizé sẽ vẫn là tổng_thống cho đến năm 2016 khi có cuộc bầu_cử tổng_thống mới Ngày 13 Tháng_Một Bozizé đã ký sắc_lệnh cách_chức Thủ_tướng Faustin_Archange_Touadéra như là một phần của thoả_thuận với liên_minh nổi_dậy Ngày 17 tháng 1 Nicolas_Tiangaye được bổ_nhiệm làm Thủ_tướng Ngày 23 tháng 1 thoả_thuận ngừng_bắn bị phá vỡ với việc chính_phủ đổ lỗi cho phe Seleka còn Seleka thì lại đổ lỗi về phía chính_phủ vì không tôn_trọng các điều_khoản của thoả_thuận chia sử quyền_lực Ngày 21 tháng 3 phiến_quân đã tiến vào Bouca cách Bangui 300 km Ngày 22 tháng 3 phiến_quân chiếm được thị_trấn Damara cách thủ_đô 75 km các báo_cáo trái_ngược lúc ấy đã tranh cai nhau xem ai mới là người kểm soát thị_trấn Phiến_quân vượt qua các trạm kiểm_soát tại Damara và tiến về phía Bangui nhưng đã bị chặn lại một thời_gian ngắn bởi một cuộc tấn_công từ một máy_bay_trực_thăng của quân_chính phủ Bangui thất_thủ Ngày 18 tháng 3 phiến_quân đã bắt_giữ năm bộ_trưởng của họ khi những người này quay về Bangui để tiếp_tục hội_đàm về tiến_trình hoà_bình tại thị_trấn Saibut_Phiến quân yêu_cầu phóng_thích các tù_nhân chính_trị đang bị giam_giữ và cho_phép các lực_lượng phiến_quân được gia_nhập vào quân_đội quốc_gia Seleka cũng yêu_cầu các binh_lính Nam_Phi đang có_mặt tại Trung_Phi phải lên_đường về nước Phiến_quân đe_doạ sẽ cầm vũ_khí đứng lên một lần nữa nếu tối_hậu_thư của họ không được đáp_ứng trong thời_hạn 72 giờ Trước đó quân nổi_dậy giành quyền kiểm_soát hai thị_trấn ở phía đông nam đất_nước Gambo và Bangassou_Ngày 22 tháng 3 năm 2013 phiến_quân đã đẩy_mạnh hoạt_động nhằm lật_đổ Tổng_thống Bozize_Các thị_trấn Damara và Bossangoa lần_lượt rơi vào tay các nhóm vũ_trang của quân nổi_dậy Sau khi Damara thất_thủ nỗi sợ_hãi bao_trùm khắp thủ đổ Bangui do lo_ngại thành_phố sẽ nhanh nhóng thất_thủ khiến nhiều trường_học và cửa_hàng phải đóng_cửa Bước_tiến của quân nổi_dậy tạm_thời bị ngưng lại bởi hoả_lực từ một máy_bay_trực_thăng chiến_đấu của quân_chính phủ Ngày 23 3 lực_lượng phiến_quân thuộc liên_minh Seleka đã tiến vào thủ_đô Bangui của Cộng_hoà_Trung_Phi và đụng_độ với quân_chính phủ Theo người_phát_ngôn của phiến_quân Seleka lực_lượng này đã bắn hạ một máy_bay_trực_thăng của quân_chính phủ và đang tiến đến phủ tổng_thống Lực_lượng chính_phủ dần bị đẩy_lùi ra khỏi các khu_phố xung_quanh dinh_thự của Bozizé mặc_dù chính_phủ khẳng_định tổng_thống Bozizé vẫn đang cố_thủ trong dinh tổng_thống Nguồn cung cầp điện và nước cho thủ_đô đã bị quân nổi_dậy cắt đứt Phiến_quân kiểm_soát các vùng ngoại_ô phía bắc còn lực_lượng chính_phủ kiểm_soát trung_tâm thành_phố Trong khi đó người_phát_ngôn chính_phủ ông Mboli_Goumba cho biết quân_chính phủ vẫn đang kiểm_soát thủ_đô Tuy_nhiên báo Le_Monte của Pháp đưa tin Guinea_Xích_Đạo đã điều máy_bay đến đón gia_đình ông Bôdidơ ra nước_ngoài nhưng ông vẫn ở lại Bangui Sau khi quân nổi_dậy tiến về Bangui_Pháp đã điều thêm 150 binh_sĩ tới Trung_Phi để bảo_vệ sân_bay ở thủ_đô đồng_thời yêu_cầu công_dân nước này ở Trung_Phi không ra khỏi nhà để đảm_bảo an_ninh Paris cũng kêu_gọi Hội_đồng Bảo_an Liên_Hợp_Quốc triệu_tập cuộc họp khẩn_cấp để thảo_luận giải_pháp cho cuộc khủng_hoảng này Hiện Pháp có khoàng 1250 quân ở Trung_Phi nhưng tuyên_bố sẽ không can_dự vào xung_đột của nước này Chiến_sự ác_liệt nổ ra ở thủ_đô Bangui vào sáng sớm 24 tháng 3 trong lúc lực_lượng phiến_quân đang muốn lật_đổ chính_quyền đã áp sát dinh tổng_thống Các vũ_khí hạng nặng đã được cả hai bên sử_dụng Dinh tổng_thống và các khu_vực còn lại ở thủ_đô nhanh_chóng rơi vào tay các phiến_quân Tổng_thống Bozize tuyên_bố ông đã rời Dinh_Tổng_thống 30 phút trước khi quân nổi_dậy tiến vào Một_số nguồn tin nói rằng ông Bozize đang trên đường chạy sang nước láng_giềng Cộng_hoà Dân_chủ Congo sau khi phiến_quân tiến về thủ_đô Người_phát_ngôn của dinh Tổng_thống Gaston_Mackouzangba đã xác_nhận Phiến_quân đã kiểm_soát hoàn_toàn thủ_đô chúng_tôi hy_vọng sẽ không xảy ra hành_động trả_thù nào Lãnh_đạo các phiên quân đã tuyên_bố giữ nghiêm_lệnh với lực_lượng của mình nhưng bày_tỏ quan_ngại về các cuộc cướp bó của nhân_dân trong thành_phố Điện và nước vẫn bị cắt Cuộc đảo_chính Sáng sớm 24 tháng 3 tiếng súng hạng nặng đã nổ ra khi lực_lượng phiến_quân áp sát dinh tổng_thống ở trung_tâm Bangui_Dinh tổng_thống và các khu_vực còn lại ở thủ_đô nhanh_chóng rơi vào tay các phiến_quân và Bozize chạy trốn sang Cộng_hoà Dân_chủ Congo Một cố_vấn tổng_thống cho biết ông đã vượt sông để đến nước láng_giềng Congo vào sáng chủ_nhật 24 3 khi quân nổi_dậy tiến về dinh tổng_thống Trong khi đó Tân_Hoa_Xã dẫn một nguồn tin quân_sự Cameroon cho_hay ông Bozize đang ẩn_náu tại nước này Uỷ_ban di_trú của Liên_Hợp_Quốc đã đề_nghị chính_phủ Congo giúp sơ_tán 25 thành_viên của gia_đình Bozizé tới thị_trấn biên_giới Zongo_Người phát_ngôn của dinh Tổng_thống Gaston_Mackouzangba đã xác_nhận Phiến_quân đã kiểm_soát hoàn_toàn thủ_đô chúng_tôi hy_vọng sẽ không xảy ra hành_động trả_thù nào Lãnh_đạo các phiến_quân đã tuyên_bố giữ nghiêm quân_lệnh với lực_lượng của mình nhưng bày_tỏ quan_ngại về các cuộc cướp_bóc của nhân_dân trong thành_phố Điện và nước vẫn bị cắt Các tay súng của phiến_quân đã kéo_theo dân_chúng tới đập phá và cướp_bóc các tư_gia của những sĩ_quan quân_đội nhưng đã bắn chỉ_thiên để bảo_vệ nhà của những người_dân bình_thường khác khỏi bị hôi của 13 binh_sĩ Nam_Phi bị thiệt_mạng 27 người khác bị_thương và 1 người mất_tích sau khi căn_cứ của họ ở ngoại_ô Bangui bị tấn_công bởi một lực_lượng 3 000 phiến_quân có vũ_trang mở_đầu cho một xung_đột giữa các phiến_quân và 400 binh_lính Nam_Phi trong một khoảng thời_gian Phản_ứng của quốc_tế Các quốc_gia BULLET Ngày 25 tháng 12 Bộ Ngoại_giao Brasil đưa ra một tuyên_bố kêu_gọi các bên tham_chiến ngay_lập_tức chấm dút chiến_sự và các hành_vi bạo_lực chống lại dân_thường đồng_thời khôi_phục tính hợp_pháp của thể_chế Cộng_hoà BULLET Ngày 27 tháng 12 Tổng_thống CAR Francois_Bozizé yêu_cầu quốc_tế giúp_đỡ đối_phó với cuộc nổi_loạn đặc_biệt là từ Pháp và Hoa_Kỳ Tổng_thống Pháp Francois_Hollande từ_chối lời thỉnh_cầu và nói rằng 250 quân Pháp đóng tại Sân_bay quốc_tế Bangui_M_Poko không có cách nào để can_thiệp vào công_việc nội_bộ của Trung_Phi Mặt_khác một tuyên_bố của Bộ Ngoại_giao lên_án sự thù_địch tiếp_tục diễn ra bởi các nhóm phiến_quân và nói thêm rằng giải_pháp duy_nhất cho cuộc khủng_hoảng này là đối_thoại dân_tộc BULLET Ngày 24 tháng 12 Bộ Ngoại_giao Hoa_Kỳ đã phát đi một lời cảnh_báo cho tất_cả các công_dân Mỹ khuyến_cáo ngưng lại tất_cả các tuyến du_lịch nằm bên ngoài thủ_đô Bangui_Tất cả các nhân_viên không cần_thiết đã được sơ_tán và Đại_sứ_quán chuyển sang hoạt_động dưới dạng lãnh_sự_quán nhưng chỉ để giải quết các công_việc cần_thiết nhất Ngày 28 Tháng 12 Đại_sứ_quán Hoa_Kỳ ở Bangui bị đình_chỉ hoạt_động do các cuộc tấn_công của phe nổi_dậy đang diễn ra cùng lúc đó Đại_sứ Wohlers và nhân_viên ngoại_giao của ông được sơ_tán khỏi đất_nước BULLET Giống như Pháp Nam_Phi có nhiều binh_sĩ đang ở CẢ từ năm 2007 Bao_gồm một Lực_lượng đặc_nhiệm Nam_Phi có nhiệm_vụ bảo_vệ tổng_thống Bozizé và một đơn_vị có nhiệm_vụ huấn_luyện quân_đội FACA Ngày 31 tháng 12 đích_thân Bộ_trưởng Quốc_phòng Nosiviwe_Mapisa_Nqakula đã bay tới Bangui để thị_sát tình_hình ngày 8 tháng 1 năm 2013 Lực_lượng Phòng_vệ Quốc_gia Nam_Phi đã điều thêm 200 binh_sĩ đến CAR một_nửa trong số đó theo lệnh của tổng_thống Jacob_Zuma_Ngày 21 tháng 3 tổng_thống Bozizé đi tới Pretoria để hội_đàm với Zuma nhằm thảo_luận về tối_hậu_thư 72 giờ của quân nổi_dậy gửi cho ông ta Quân dội nam Phi chịu 13 thương_vong ở tiểu_đoàn Parachute số 1 cùng 27 thương_vong khác trong các cuộc giao_tranh nhằm ngăn bước_tiến của lực_lượng Séléka về phía thủ_đô Bangui_Ngày 24 tháng 3 binh_sĩ SANDF bắt_đầu rút về căn_cứ không_quân Entebbe nhằm tập_hợp lại lực_lượng tái_chiếm CAR từ tay lực_lượng Séléka_Các tổ_chức BULLET Liên_Minh châu_Phi_Yayi_Boni_Chủ_tịch Liên_Minh châu_Phi đã phát_biểu trong một cuộc họp_báo ở Bangui_Tôi khẩn_thiết gửi tới các anh_em phiến_quân lời đề_nghị chấm_dứt giao_tranh xây_dựng hoà_bình với tổng_thống Bozizé và nhân_dân Trung_Phi Nếu các anh_em ngừng chiến các anh_em đã góp_phần vào củng_cố nền hoà_bình của châu_Phi_Người dân châu_Phi không đáng phải chịu thêm những đau_khổ như_vậy nữa Châu_lục này cần hoà binh chứ không phải là các cuộc chiến_tranh Chủ_tịch Boni sau đó vẫn tiếp_tục kêu_gọi một sự hoà giảo giữa chính_phủ và quân nổi_dậy Ngày 25 tháng 3 Cộng_hoà_Trung_Phi bị đình_chỉ tư_cách thành_viên trong Liên_Minh châu_Phi
Nội_chiến Cộng_hoà_Trung_Phi