Phong_Hoá tuần_báo Phong_Hoá 1932 1936 là một tuần_báo xuất_bản tại Hà_Nội Việt_Nam và đã trải qua hai thời_kỳ từ số 1 ra ngày 16 tháng 6 năm 1932 đến số 13 ra ngày 8 tháng 9 năm 1932 do Phạm_Hữu_Ninh làm Quản_lý Administrateur và Nguyễn_Hữu_Mai làm Giám_đốc chính_trị Directeur politique từ số 14 ra ngày 22 tháng 9 năm 1932 đến số cuối số 190 ra ngày 5 tháng 6 năm 1936 do Nguyễn_Tường_Tam_Nhất Linh làm Giám_đốc Directeur_Tháng 6 năm 1935 báo bị nhà cầm_quyền thuộc_Pháp ra_lệnh đóng_cửa 3 tháng rồi lại được tiếp_tục xuất_bản cho đến số 190 ra ngày 5 tháng 6 năm 1936 thì bị đóng_cửa hẳn Đây chính là tờ báo trào_phúng đầu_tiên trong lịch_sử báo_chí Việt_Nam kể từ số 14 trở đi Bối_cảnh Mặc_dù bị đàn_áp nhưng các phong_trào yêu nước như phong_trào Đông_Du phong_trào Duy_Tân Đông_Kinh_Nghĩa_Thục khởi_nghĩa Yên_Thế vụ Hà_Thành đầu_độc v v vẫn thay nhau bùng_nổ ra ở những năm đầu thế_kỷ 20 khiến thực_dân Pháp phải tính_toán lại các chính_sách cai_trị nhằm đánh vào ý_thức dân_tộc của người bản_xứ Để thu_phục được tinh_thần người Việt họ lập ra tờ Đông_Dương tạp_chí 1913 Nam_Phong tạp_chí 1917 cốt để tuyên_truyền mạnh_mẽ chính_sách cai_trị của thực_dân Pháp phê_phán các phong_trào yêu nước tẩy_chay lối học cũ và đề_cao văn_hoá khoa_học phương Tây_Đến khi chiến_tranh thế_giới thứ nhất 1914 1918 kết_thúc ở Việt_Nam bắt_đầu rộ lên các phong_trào sáng_tác văn_chương theo lối mới chủ_yếu theo lề_lối của Pháp và báo_chí là phương_tiện truyền_tải văn_chương chủ_yếu của thời_kỳ này Trong số những tờ báo chuyên về văn_chương thời đó có_lẽ để lại dấu_ấn đậm nhất_là tuần_báo Phong_Hoá sau có thêm tuần_báo Ngày_Nay của nhóm Tự_Lực văn_đoàn mà người đứng đầu là nhà_văn Nguyễn_Tường_Tam_Ra đời Đầu những năm 1930 ở Việt_Nam xảy ra nhiều sự_kiện lớn có tính bước_ngoặt của lịch_sử như cuộc khởi_nghĩa Yên_Bái sự ra_đời của Đảng_Cộng_sản_Việt_Nam phong_trào Xô_Viết_Nghệ_Tĩnh_Thực dân Pháp đã đàn_áp hết_sức dã_man các phong_trào này Hàng_loạt nhà yêu nước rơi vào cảnh tù_đày Mọi hình_thức đấu_tranh_vũ_trang hầu_như bị triệt_tiêu Đúng vào lúc ấy Nguyễn_Tường_Tam đỗ bằng Cử_nhân khoa_học và trở về nước Theo nhiều tài_liệu thì trong khoảng thời_gian sống tại Pháp ngoài việc học khoa_học ông Tam còn chuyên_tâm nghiên_cứu về nghề báo và ông nhận thấy loại báo trào_phúng là khá thích_hợp với sở_thích của nhiều người Về ở Hà_Nội để thực_hiện ước_vọng của mình Nguyễn_Tường_Tam nộp đơn xin Sở Báo_chí cho_phép ra báo Tiếng cười và chuẩn_bị bài_vở cho số báo đầu_tiên Tuy_nhiên lần nào hỏi_thăm đều nghe người của sở ấy bảo rằng chờ xét Trong thời_gian đợi giấy_phép ra báo Nguyễn_Tường_Tam xin vào dạy_học tại trường tư_thục Thăng_Long_Tại đây ông quen_biết với hai đồng_nghiệp là Trần_Khánh_Giư_Khái Hưng và Phạm_Hữu_Ninh anh họ của nhạc_sĩ Phạm_Duy_Khi biết ông Ninh đang làm quản_lý cho tờ Phong_Hoá đã ra 13 số báo nhưng sắp_sửa phải đình_bản vì không có gì mới_mẻ để bạn_đọc chú_ý Chớp thời_cơ Nguyễn_Tường_Tam ngỏ ý mua lại Sau đó ông Tam với vai_trò Giám_đốc Directeur tờ báo liền cùng với một nhóm anh_em bạn_hữu gồm có Khái_Hưng Trần_Khánh Giư vốn là cây_bút cốn cán giữ nhiêu mục quan_trọng trên báo Phong_Hoá suốt từ số 1 cho đến số 14 Tú_Mỡ_Hồ_Trọng Hiếu_Hoàng_Đạo Nguyễn_Tường_Long_Thạch_Lam Nguyễn_Tường_Lân tạo thành một ban biên_tập hoàn_toàn mới Bắt_đầu ngày 22 tháng 09 năm 1932 báo Phong_Hoá số 14 ra 8 trang khổ lớn được đánh_giá là một quả bom nổ giữa làng báo Nhà_thơ Nguyễn_Vỹ người cùng thời đã kể về tờ báo ấy như sau Lập văn_đoàn để chủ_động trong việc_làm báo Để việc_làm báo Phong_Hoá được thuận_lợi hơn Nguyễn_Tường_Tam cùng với các cộng_sự quyết_định thành_lập một bút nhóm lấy tên là Tự_Lực văn_đoàn Một thành_viên ban_đầu của bút nhóm là nhà_thơ Tú_Mỡ kể lại lược trích Kể từ đó báo Phong_Hoá trở_thành cơ_quan_ngôn_luận chính của nhóm Theo Nguyễn_Vỹ thì ban_đầu toà_soạn và ban trị_sự của báo Phong_Hoá đặt tại trường Thăng_Long ở góc phố hàng_Cót thời Pháp là rue de Takou và phố cửa Bắc thời Pháp là Bđ_Carnot Hà_Nội ít_lâu sau mới dời về ở 80 phố Quán_Thánh thời Pháp là Avenue du grand Bouddha Hà_Nội_Ngoài ra báo còn có chi_nhánh ở là đường La_Grandière trước 1975 là đường Gia_Long nay là đường Lý_Tự_Trọng_Sài Gòn_Bị đóng_cửa vĩnh_viễn Tháng 6 năm 1935 báo Phong_Hoá bị nhà cầm_quyền ra_lệnh đóng_cửa ba tháng vì loạt bài Đi xem mũ_cánh_chuồn châm_biếm Tổng_đốc Hà_Đông Hoàng_Trọng_Phu Sau đó ra tiếp được hơn một năm thì bị đóng_cửa vĩnh_viễn số cuối 190 ra ngày 5 tháng 6 năm 1936 cũng vì tội chế_nhạo Nhà_thơ Tú_Mỡ từng hồi_ức rằng dạo ấy báo Phong_Hoá liên_tục xoáy sâu vào chế_nhạo và châm_biếm triều_đình Huế nên nhà cầm_quyền Pháp lấy cớ tờ báo đăng truyện Hậu_Tây du nói_cạnh khoé đến những nhân_vật mới trong triều_đình thân Pháp ấy mà đóng_cửa báo Sau khi báo bị đóng_cửa tuần_báo Ngày_Nay trước ra kèm với tờ Phong_Hoá số đầu_tiên ra ngày 30 tháng 1 năm 1935 nhưng chỉ ra được 13 số thì phải đình_bản được Tự_Lực văn_đoàn cho tục_bản để tiếp_tục công_cuộc đang dở_dang số cuối 224 ra ngày 7 tháng 9 năm 1940 Các cây_bút trụ_cột và cộng_tác Ban_đầu các cây_bút trụ cốt gồm có 6 thành_viên là Nhất_Linh Nguyễn_Tường Tam_Khái_Hưng Trần_Khánh_Giư_Tú_Mỡ Hồ_Trọng_Hiếu_Hoàng_Đạo Nguyễn_Tường_Long_Thạch Lam Nguyễn_Tường_Lân Về sau báo có thêm hai cây_bút trụ_cột nữa là Thế_Lữ Nguyễn_Thứ Lễ và Xuân_Diệu_Ngô_Xuân Diệu_Ngoài ra để báo ngày thêm phong_phú Nguyễn_Tường_Tam đã rất chú_trọng đến việc chiêu_hiền_đãi_sĩ khiến các văn_nghệ_sĩ dưới đây thường_xuyên đến góp sức và có bài cộng_tác BULLET Các nhà_văn nhà_thơ như Huy_Cận_Trọng_Lang Đoàn_Phú_Tứ_Đỗ_Đức Thu_Trần_Tiêu_Thanh Tịnh_Phạm_Cao_Củng Nguyễn_Khắc_Hiếu_Tô_Hoài_Nguyên_Hồng_Đinh_Hùng Nguyễn_Công_Hoan Vi_Huyền_Đắc Nguyễn_Tường_Bách v v BULLET Các hoạ_sĩ như Nguyễn_Gia_Trí_Tô_Ngọc_Vân Nguyễn_Cát Tường_Lê_Minh_Đức tạo ra nhân_vật Xã Xệ v v Nhìn_chung tuy các thành_viên trên có phong_cách thể_hiện khác nhau song các sáng_tác của họ đều tuân theo tôn_chỉ 10 điều mà Tự_Lực văn_đoàn đã đề ra và đúng như lời họ quảng_cáo trong số 13 ra ngày 8 tháng 9 năm 1932 là Bàn một_cách vui về các vấn_đề cần_thiết Xã_hội chính_trị kinh_tế Nói rõ về hiện_tình trong nước Tác_động đến xã_hội và văn_học Việt_Trong khoảng 4 năm tồn_tại báo Phong_Hoá của nhóm Tự_Lực văn_đoàn đã có những tác_động đến xã_hội và văn_học Việt như sau Về xã_hội Như trên đã nói tờ Phong_Hoá đổi_mới vừa ra_đời đã nổ ra như một trái bom mang lại cho xã_hội Việt_Nam một cái cười khác trước Đáng chú_ý là vừa bắt_đầu ra_đời số 14 tờ báo ấy đã đánh thẳng vào Nam_Phong tạp_chí Đông_Dương tạp_chí và những người lãnh_đạo hai tờ báo ấy bài Phong_dao mới Sau đó báo còn chế_giễu nhiều nhân_vật khác như Hoàng_Tăng_Bí_Huỳnh Thúc_Kháng Nguyễn_Khắc Hiếu Nguyễn_Văn_Tố Nguyễn_Trọng_Thuật_Dương_Bá_Trạc v v làm thổi tung những lớp bụi_bặm phủ đầy trên lâu_đài văn_hoá cũ báo_hiệu sự hình_thành những khuynh_hướng mới của một thế_hệ văn_nghệ_sĩ trẻ tuổi ý_thức được trách_nhiệm của mình trước lịch_sử và hiên_ngang đòi quyền lãnh_đạo trong văn_học Bên cạnh đó với chủ_trương duy_tân và cấp_tiến của mình báo Phong_Hoá còn lấy trào_phúng làm phương_pháp tiếng cười làm vũ_khí để chỉ ra và thúc_đẩy người_dân trút bỏ những tập_tục cũ đi vào con đường Âu_hoá từ vật_chất cho đến tinh_thần Đồng_thời qua những bài lý_luận thời_sự về xã_hội chính_trị kinh_tế của Hoàng_Đạo cũng chứng_tỏ nhóm làm báo Phong_Hoá rất quan_tâm đến xã_hội đến việc khai dân_trí chấn dân_khí hậu dân_sinh như tinh_thần của nhà ái_quốc Phan_Chu_Trinh đã bàn đến hồi đầu thế_kỷ 20 Tuy_nhiên việc_làm của báo Phong_Hoá không phải không gặp những ý_kiến phản_đối Nguyễn_Vỹ kể lại Một nhà_văn đương_thời khác là Trương_Tửu cũng đã nhận_xét rằng nhóm Tự_Lực văn_đoàn đã vô_tình hay hữu_ý mắc_mưu thực_dân Pháp Hưởng_ứng phong_trào vui_vẻ trẻ_trung năm 1932 và đề_cao tinh_thần lãng_mạn và nghệ_thuật thuần_tuý nhóm ấy đã làm cho thanh_niên quên đi con đường đấu_tranh gian_nan ngả theo khuynh_hướng hưởng_lạc Về văn_học Báo Phong_Hoá đánh_dấu một bước_ngoặt quan_trọng trong lịch_sử báo_chí Việt_Nam Bởi trong nhiều năm liền tờ báo ấy là cơ_quan_ngôn_luận chính của Tự_Lực văn_đoàn và họ đã làm cho tờ báo tiến_bộ nhiều từ nội_dung cho đến hình_thức Với vai_trò đó ngoài việc đem đến cái cười cho bạn_đọc báo Phong_Hoá còn công_bố các sáng_tác có giá_trị của các nhà_văn nhà_thơ chủ_yếu là của nhóm Tự_Lực văn_đoàn trước khi in thành sách Nhờ vậy mà cuộc cách_tân tiểu_thuyết tiến lên một bước mới phong_trào thơ mới đi đến toàn_thắng đồng_thời làm cho văn quốc_ngữ trở_nên sáng_sủa bình giản ít chữ Hán khiến cho nhiều người thích đọc Ngoài_ra báo Phong_Hoá cũng là nơi cho thành_viên của nhóm giới_thiệu những hoạ mới nhạc mới các kiểu trang_phục tân_thời trong đó nổi_bật là kiểu áo Lemur v v Đánh_giá Dưới đây là một_vài nhận_xét khái_quát mang tính tham_khảo của BULLET GS Nguyễn_Huệ_Chi_BULLET GS Hoàng_Văn_Quang_Thông tin liên_quan Bản số_hoá toàn_bộ báo Phong_Hoá và báo Ngày_Nay của Tự_Lực văn_đoàn từ những năm 1930 1940 đang được công_bố và cho download miễn_phí tại nhiều website Đây là công_trình được bà Phạm_Thảo_Nguyên định_cư ở Hoa_Kỳ con dâu của nhà_văn Thế_Lữ cùng các cộng_sự thực_hiện từ đầu năm 2011 Với tổng_cộng 414 số kéo_dài suốt từ 1932 đến 1940 báo Phong_Hoá Ngày_Nay được xem như một phong_vũ_biểu về xã_hội Việt_Nam thời_kỳ bấy_giờ Sự_kiện này thu_hút sự quan_tâm của nhiều ngành Xem thêm BULLET Tự_Lực văn_đoàn BULLET Ngày_Nay Nguồn tham_khảo BULLET Dương_Quảng_Hàm Việt Nam văn_học_sử yếu Trung_tâm học liệu xuất_bản bản in lần thứ 10 Sài_Gòn 1968 BULLET Nguyễn_Huệ_Chi mục_từ Tự_Lực văn_đoàn trong Từ_điển văn_học bộ mới Nhà_xuất_bản Thế_giới 2004 BULLET Nguyễn_Huệ_Chi_Thử định_vị Tự_Lực văn_đoàn bản điện_tử BULLET Phạm_Thế_Ngũ Việt Nam văn_học_sử giản_ước tân_biên tập 3 Sài_Gòn 1965 BULLET Thanh_Lãng_Bảng lược_đồ văn_học Việt_Nam quyển hạ Nhà_xuất_bản Trình_bày Sài_Gòn 1967 BULLET Nguyễn_Vỹ_Văn thi_sĩ tiền_chiến Nhà_xuất_bản Văn_học in lại năm 2007 BULLET Vu_Gia_Nhất_Linh trong tiến_trình hiện_đại_hoá văn_học Nhà_xuất_bản Văn_hoá 1995 Và các bài viết ghi kèm theo bài Liên_kết ngoài BULLET Xem toàn_bộ các số báo Phong_Hoá BULLET Phạm_Thảo_Nguyên_Đi tìm gốc_gác Lý_Toét_Xã_Xệ
Phong_Hoá ( tuần_báo )