Kền_kền râu Kền_kền râu tên khoa_học Gypaetus barbatus là một loài chim săn mồi duy_nhất trong chi Gypaetus họ Accipitridae_Theo truyền_thống được coi một loài kền_kền Cựu thế_giới nhưng nó thực_sự tạo thành một dòng nhỏ của Accipitridae cùng với kền_kền Ai_Cập Neophron percnopterus là loài còn sống tương_đối gần_gũi nhất với nó Mặc_dù không giống nhau kền_kền Ai_Cập và kền_kền râu đều có đuôi hình_thoi là bất_thường giữa các loài chim săn mồi Kền_kền râu có kích_thước rất lớn với chiều dài trên 1 2 m và sải cánh lên đến gần 3 m Khối_lượng từ 4 5 8 0 kg Nó ăn chủ_yếu xác_chết và thi_thoảng là cả con mồi sống sinh_sản trên những vách núi cao ở phía nam Châu_Âu Kavkaz_Bắc_Phi phía nam châu_Phi tiểu lục_địa Ấn_Độ và Tây_Tạng_Chúng đẻ một đến hai quả trứng vào giữa mùa thu và nở vào mùa xuân Chúng là loài định_cư Phân_bố và môi_trường sống Kền_kền râu phân_bố thưa_thớt trên một phạm_vi rộng_lớn đáng_kể Chúng hiện_diện ở các vùng núi ở Pyrenees_Alps bán_đảo Ả_Rập vùng Caucasus dãy núi Zagros_Alborz_Koh i Baba ở Bamyan_Afghanistan dãy núi Altai_Himalaya_Ladakh ở miền bắc Ấn_Độ miền tây và miền trung Trung_Quốc Ở châu_Phi nó được tìm thấy ở Dãy núi Atlas Cao nguyên Ethiopia và phía nam từ Sudan đến đông bắc Cộng_hoà Dân_chủ Congo miền trung Kenya và miền bắc Tanzania Một nhóm dân_cư biệt_lập sinh_sống tại Drakensberg của Nam_Phi Hành_vi Chế_độ ăn Giống như những kền_kền khác nó là một loài ăn xác thối chủ_yếu ăn ăn phần còn lại của xác_chết động_vật Chế_độ ăn của kền_kền râu bao_gồm động_vật_có_vú 93 chim 6 và bò_sát 1 với động_vật móng_guốc cỡ trung_bình chiếm một phần_lớn trong chế_độ ăn Kền_kền râu tránh ăn xác_chết của các loài lớn hơn như bò và ngựa có_lẽ vì mất_công xử_lý nhiều nhưng lợi_ích thu lại khi xử_lý vận_chuyển đi và tiêu_hoá lớn hơn Chúng thường coi_thường thịt xác_chết và chế_độ ăn thường là 85 90 tuỷ xương Đây là loài chim sống duy_nhất chuyên ăn tuỷ Kền_kền râu có_thể nuốt toàn_bộ hoặc mổ qua xương giòn có kích_thước bằng xương đùi cừu và hệ tiêu_hoá mạnh_mẽ của chúng nhanh_chóng tiêu_tan ngay cả những mảnh lớn Kền_kền râu đã học cách bẻ gãy xương quá lớn để có_thể nuốt_chửng bằng cách mang chúng_bay lên độ cao trên mặt_đất và sau đó thả chúng xuống những tảng đá bên dưới đập chúng thành những mảnh nhỏ hơn và để lộ ra phần tuỷ bổ_dưỡng Chúng có_thể bay lên với cục xương có đường_kính lên đến và nặng đến hay gần bằng trọng_lượng cơ_thể chúng Sau khi thả những chiếc xương lớn kền_kền râu bay_lượn hoặc bay lướt xuống để kiểm_tra chúng và có_thể lặp lại hành_động này nếu xương chưa đủ nứt Kỹ_năng học được này đòi_hỏi những chú chim chưa trưởng_thành phải luyện_tập nhiều và mất tới bảy năm để thành_thạo Ít thường_xuyên hơn những con chim này đã được quan_sát cố_gắng làm gãy xương thường có kích_thước trung_bình bằng cách ngậm xương ở mỏ và đập vào đá Trong mùa sinh_sản chúng chủ_yếu ăn xác_thịt Chúng thích các chi của cừu và các loài động_vật_có_vú nhỏ khác và chúng mang thức_ăn về tổ không giống như các loài kền_kền khác cho chim non ăn bằng cách mớm thức_ăn nôn ra từ cổ_họng Con mồi còn sống đôi_khi bị kền_kền râu tấn_công với mức_độ thường_xuyên hơn bất_kỳ loài kền_kền nào khác Trong số này rùa dường_như được chúng ưa_thích đặc_biệt tuỳ_thuộc vào sự phong_phú của loài rùa này tại địa_phương Rùa bị chúng săn_bắt có_thể nặng gần bằng kền_kền săn mồi Để giết rùa cạn kền_kền râu bay theo chúng đến một độ cao nào đó và thả chúng xuống để làm nứt lớp vỏ cứng của loài bò_sát cồng_kềnh Đại_bàng vàng đã được ghi_nhận có cách giết rùa theo cách tương_tự Các động_vật sống khác có kích_thước gần bằng kích_thước của chúng đã được quan_sát thấy bị bắt_giữ và thả xuống trong chuyến bay Trong số này có procavia capensis thỏ đồng macmot và trong một trường_hợp là một con kỳ_đà dài Các loài động_vật lớn hơn đã từng bị kền_kền râu tấn_công bao_gồm sơn_dương dê capra sơn_dương Chamois và linh_dương Steenbok_Những con vật này đã bị giết bởi cú tân_công bất_ngờ của kền_kền râu và kền_kền râu vỗ cánh cho đến khi nạn_nhân rơi khỏi những gờ đá dựng_đứng và chết mặc_dù trong một_số trường_hợp đây có_thể là những vụ giết chết tình_cờ khi cả kền_kền và động_vật_có_vú gây bất_ngờ cho nhau Nhiều động_vật lớn bị kền_kền râu giết chết còn non không vững có biểu_hiện ốm_yếu hoặc rõ_ràng là bị_thương Theo giai_thoại con_người đã bị giết theo cách tương_tự Tuy_nhiên điều này vẫn chưa được xác_nhận và nếu nó xảy ra hầu_hết các nhà sinh_vật_học đã nghiên_cứu về loài chim này thường đồng_ý rằng đó là tình_cờ đối_với loài kền_kền râu Đôi_khi là những loài chim sống trên mặt_đất nhỏ hơn chẳng_hạn như gà_gô và Họ Bồ_câu đã được ghi_nhận bì kền_kền râu săn_bắt có_thể là xác_thịt tươi thường bị kền_kền râu bỏ_qua hoặc bị kền_kền giết bằng đôi cánh Trong khi kiếm_ăn xương hoặc con mồi sống khi đang bay kền_kền râu bay khá thấp trên mặt_đất đá bay quanh cao Thỉnh_thoảng Các cặp đôi sinh_sản có_thể kiếm_ăn và săn mồi cùng nhau Ở cao_nguyên Ethiopia kền_kền râu đã thích_nghi với việc sống phần_lớn dựa vào rác_thải của con_người Sinh_sản Kền_kền râu chiếm một vùng lãnh_thổ rộng_lớn quanh_năm Nó có_thể kiếm_ăn hơn 2 km2 0 77 dặm vuông Anh mỗi ngày Thời_kỳ sinh_sản có_thể thay_đổi từ tháng 12 đến tháng 9 ở Eurasia tháng 11 đến tháng 6 ở tiểu lục_địa Ấn_Độ tháng 10 đến tháng 5 ở Ethiopia quanh_năm ở miền đông châu_Phi và tháng 5 đến tháng 1 ở miền nam châu_Phi_Mặc dù nói_chung là sinh_sống đơn_độc mối quan_hệ giữa một cặp sinh_sản thường rất chặt_chẽ Sự chăm_sóc chung_thuỷ một vợ một chồng xảy ra ở kền_kền râu Trong một_số trường_hợp tình_trạng đa_phu đã được ghi_nhận trong loài Màn tranh_giành lãnh_thổ và sinh_sản giữa kền_kền râu thường rất ngoạn_mục liên_quan đến việc phô_diễn móng_vuốt nhào_lộn và xoắn_ốc khi bay một_mình Những con chim lớn cũng thường_xuyên khoá chân nhau và bay một khoảng_cách trên bầu_trời với nhau Ở châu_Âu các cặp kền_kền râu sinh_sản được ước_tính là 120 con Tỷ_lệ sinh_sản trung_bình của kền_kền râu là 0 43 0 28 con non cặp sinh_sản năm và mức_độ thành_công sinh_sản trung_bình 0 56 0 30 chim non đủ_lông_đủ_cánh cặp sinh_sản năm Tổ là một đống lớn các que cây bề ngang 1 m và chiều sâu 69 cm khi tổ được xây lần đầu lên đền bề ngang 2 5 m và chiều sâu 1 m với một lớp phủ của các chất động_vật khác nhau từ thực phẩm sau khi sử_dụng nhiều lần Con_cái thường đẻ một lứa từ 1 đến 2 quả trứng mặc_dù 3 quả đã được ghi_nhận trong những trường_hợp hiếm_hoi được ấp trong 53 đến 60 ngày Sau khi nở con non dành từ 100 đến 130 ngày trong tổ trước khi ra_ràng Con non có_thể phụ_thuộc vào bố_mẹ đến 2 năm buộc bố_mẹ phải làm tổ trong những năm thay_thế một_cách thường_xuyên Thông_thường kền_kền râu làm tổ trong các hang_hốc và trên các gờ và mỏm đá hoặc hang_động trên các bức tường đá dốc vì_vậy rất khó_khăn cho các động_vật_có_vú ăn thịt tiếp_cận tổ của chúng Kền_kền râu hoang_dã có tuổi_thọ trung_bình là 21 4 năm_tuổi nhưng đã được quan_sát là sống ít_nhất 45 năm trong điều_kiện nuôi nhốt
Kền_kền râu