Họ Điền thay Tề_Họ_Điền thay Tề chữ Hán_田氏代齐_Điền thị đại Tề là sự_kiện lịch_sử xảy ra và kéo_dài từ cuối thời Xuân_Thu đến đầu thời Chiến_Quốc trong lịch_sử Trung_Quốc với kết_quả cuối_cùng là họ Điền chiếm quyền hành ở nước Tề và đến năm 386 TCN Chu_An vương chính_thức thừa_nhận Điền_Hoà làm chư_hầu nước Tề của họ Khương chính_thức tuyệt_tự và thay vào đó họ Điền lên nắm quyền thống_trị ở nước Tề_Nguồn gốc họ Điền_Theo_Sử ký thuỷ_tổ họ Điền là Điền_Hoàn hay Quy_Hoàn Trần_Hoàn vốn là công_tử nước Trần con của Trần_Lệ công Năm 705 TCN lúc Điền_Hoàn chào_đời thái sử nhà Chu là Phùng_Chu đi sang nước Trần được Trần_Lệ công đón_tiếp và nhờ Phùng_Chu bói giúp về tương_lai của Hoàn_Phùng_Chu bói được một quẻ nói ngày sau Hoàn sẽ làm quan ở một nước của họ Khương lợi_dụng thế_lực ở đó để chiếm lấy nước đó Sau khi vua cha Trần_Lệ công qua_đời Điền_Hoàn không được nối_ngôi mà ngôi vua thuộc về người anh họ là Lâm tức Trần_Trang công Trần_Trang công phong Điền_Hoàn làm đại_phu nước Trần_Trần_Trang công qua_đời em là Trần_Tuyên công lên nối_ngôi Trần_Tuyên công_lập con lớn là Ngự_Khấu làm thế_tử Điền_Hoàn cũng là người cùng phe_cánh với Ngự_Khấu_Nhưng sau đó Tuyên công lấy người vợ thứ_sinh được con trai khác là Khoản rất được yêu_quý Năm 672 TCN Trần_Tuyên công giết thế_tử Ngự_Khấu để lập Khoản làm thế_tử Điền_Hoàn năm đó 33 tuổi chạy sang nước Tề nương_nhờ Tề_Hoàn công đang làm bá_chủ chư_hầu Tề_Hoàn công thu_dụng Hoàn cho làm quan ở đất Điền trở_thành thuỷ_tổ của họ Điền_Tề_Hoàn công muốn phong Điền_Hoàn làm khanh nhưng Điền_Hoàn không dám nhận chỉ nhận chức công_chánh Thu_phục lòng dân Điền_Hoàn làm quan ăn lộc ở đất Điền được tôn là Điền_Kính_Trọng con_cháu nối đời được hưởng Đến đời cháu bốn đời là Điền_Vô_Vũ cùng các họ đại_phu Cao_Loan_Bão tiêu_diệt kẻ giết vua là Khánh_Phong lập_công lớn Con Điền_Vô_Vũ là Điền_Khất làm đại_phu dưới thời Tề_Cảnh công được trọng_dụng Điền_Khất ra_sức thu_phục lòng dân Ông thường hay bỏ tiền ra phát thóc cho dân bằng cái đấu lớn nhưng chỉ thu thóc bằng cái đấu nhỏ lại thường_xuyên giúp_đỡ dân nên được kính_phục Đại_phu Án_Anh nhiều lần khuyên_can Tề_Cảnh công khuyên vua Tề đề_phòng họ Điền lớn_mạnh nhưng Cảnh công không nghe Năm 493 TCN họ Phạm và họ Trung_Hàng nước Tấn tranh_chấp quyền_lực với 4 họ thượng khanh khác sai người sang Tề xin lương_thực Điền_Khất xin Tề_Cảnh công giúp thóc cho hai nhà Tranh_chấp với các họ đại_phu Tề_Cảnh công có một người vợ_lẽ là Nhuế_Cơ sinh con_nhỏ là Khương_Đồ_Cảnh công yêu_quý Khương_Đồ muốn lập làm thế_tử Mùa thu năm 490 TCN Tề_Cảnh công ốm nặng lệnh cho đại_phu họ Cao và họ Quốc giúp Khương_Đồ làm vua và đuổi những người con lớn sang đất Lai Sau đó Tề_Cảnh công qua_đời Khương_Đồ lên nối_ngôi tức_là Tề_An_Nhũ_Tử Khương_Đồ chỉ được sự giúp_đỡ của hai nhà Cao_Quốc_Điền_Khất muốn lật_đổ An_Nhũ_Tử và hai họ Cao_Quốc để thâu_tóm quyền_lực bèn gièm_pha chia_rẽ khiến cho các đại_phu ghét họ Cao và họ Quốc_Ông cho đón một người con khác của Tề_Cảnh công là Dương_Sanh đã trốn sang nước Lỗ về nối_ngôi bèn sai sứ đón Dương_Sanh về Sau đó Điền_Khất mang công_tử Dương_Sinh về nước giấu trong nhà và triệu Bão_Mục tới ép phải đồng_mưu lập vua mới Thuyết_phục được họ Bão_Điền_Khất bèn cùng Bão_Mục tấn_công vào cung Cao_Chiêu tử mời Quốc_Huệ tử tới giúp mình Quân_Điền Khất bèn truy_kích Quốc_Huệ tử Quốc_Huệ tử phải giết Cao_Chiêu tử rồi trốn sang nước Cử còn Tề_An_Nhũ tử bị mang tới ấp Thai giết chết Điền_Khất lập Dương_Sanh lên làm vua tức Tề_Điệu công còn mình thì lên làm tướng_quốc đảm_đương chính sự nước Tề_Chiếm quyền nước Tề_Năm 485 TCN Điền_Khất chết con là Điền_Hằng lên thế_tập Bão_Mục vốn bất_bình với Tề_Điệu công bị vua Tề giết chết Con Bão_Mục oán Điệu công bèn giết chết ông rồi chạy sang nước Ngô_Con_Tề_Điệu công là Khương_Nhâm lên nối_ngôi tức Tề_Giản công Tề_Giản công nhớ ơn Hám_Chỉ theo giúp khi lưu_vong bèn cho Hám_Chỉ vào triều nắm trọng_trách Điều đó khiến Điền_Hằng không bằng_lòng Điền_Hằng mưu trừ họ Hám để nắm toàn_quyền Năm 481 TCN Điền_Hằng cùng các anh_em mang quân đến cung vua Hám_Chỉ mang quân tới đánh bị Điền_Hằng đánh_bại phải chạy sang Phong_Khâu_Người_Phong Khâu giết chết Hám_Chỉ_Tề_Giản công chạy đến Từ châu thì bị quân Điền_Hằng đuổi bắt được và bị giết chết tại Từ châu Ông ở ngôi 4 năm Điền_Hằng lập em ông là Khương_Ngao lên nối_ngôi tức_là Tề_Bình công Từ đó họ Điền nắm toàn_quyền chính sự ở nước Tề_Điền_Hằng tự_ý cắt đất An_Bình về phía đông làm ấp riêng Điền_Hằng chọn con gái nước Tề hơn trăm người vào hậu_cung cho khách tự_do ra vào nhà không cấm_cản Ông có hơn 70 người con trai làm họ Điền nhanh_chóng cường_thịnh Điền_Hằng qua_đời con là Điền_Bàn lên thế_tập làm tướng nước Tề_Cùng thời_gian đó ở nước Tấn ba nhà Hàn_Nguỵ_Triệu tiêu_diệt họ Trí chiếm quyền ở nước Tấn_Điền_Bàn sai sứ sang kết_giao với ba nhà thường_xuyên_qua_lại_lại phong cho anh_em tất_cả làm đại_phu cùng nhau chiếm gần hết nước Tề_Thành lập Điền_Tề_Năm 404 TCN cháu nội Điền_Bàn là Điền_Hoà lên thế_tập Quyền hành nước Tề đã lọt vào tay họ Điền tới thời Tề_Khang công làm vua chỉ có hư_vị Họ Điền cùng ba họ Hàn_Triệu_Nguỵ nước Tấn cắt đất tự nắm quyền hành để chuẩn_bị xưng làm chư_hầu Tề_Khang công lên_ngôi không quan_tâm đến chính sự Năm 391 TCN Điền_Hoà muốn xưng chư_hầu nên dời Tề_Khang công ra bờ biển phía đông Năm 386 TCN Điền_Hoà hội với Nguỵ_Văn hầu ở Trọc_Trạch nhờ vua Nguỵ nói tốt cho mình trước mặt Chu_An vương để vua Chu phong mình làm chư_hầu Được sự đồng_ý của nhà Chu_Điền_Hoà chính_thức trở_thành chư_hầu kết_thúc sự cai_trị của họ Khương và đánh_dấu sự_kiện họ Điền lên lãnh_đạo ở nước Tề_Tề_Khang công sống tới năm 379 TCN thì mất Họ Điền thu lại ấp phong nhập vào đất của mình Họ Khương từ đó chính_thức tuyệt_tự Xem thêm BULLET Điền_Hoàn_BULLET_Khương Tề_BULLET_Điền_Tề BULLET Điền_Hằng_Tham khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Tề_Thái công thế_gia BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 5 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh
Họ Điền thay Tề