Rạn san_hô chắn bờ Rạn san_hô chắn bờ rạn chắn bờ hay ám tiêu chắn tiếng Anh barrier_reef là loại rạn san_hô ngăn_cách với đường bờ bởi một vụng biển tương_đối sâu Đây là một trong ba hình_thái rạn san_hô được Charles_Darwin trình_bày trong tác_phẩm The_Structure and Distribution of Coral_Reefs xuất_bản lần đầu năm 1842 Trước Darwin nhà địa_lý_học Adriano_Balbi đã mô_tả rạn san_hô chắn bờ bằng cách gọi chúng là những atoll có đất cao nhô lên từ vùng trung_tâm Khái_niệm barrier trước đó cũng được các nhà du_hành dùng để chỉ những rạn san_hô mênh_mông đối_diện bờ biển đông bắc Úc cũng như ở bờ biển phía tây Nouvelle_Calédonie_Rạn san_hô chắn bờ có cùng cấu_trúc sinh_học cơ_bản với rạn san_hô viền bờ và rạn san_hô vòng Nghiên_cứu của Darwin_Theo lý_thuyết của Darwin rạn san_hô chắn bờ là giai_đoạn thứ hai trong tiến_trình phát_triển lâu_dài của rạn san_hô gắn liền với sự lún xuống của một đảo núi_lửa Trước_tiên rạn san_hô viền bờ phát_triển quanh bờ một hòn đảo đang hạ lún Trải qua thời_gian đảo ngày_một thấp hơn và nhỏ đi khiến khoảng_cách giữa đường bờ và rạn san_hô ngày_một tăng lên Khi này rạn san_hô trở_thành rạn san_hô chắn bờ Thời_gian tiếp_tục trôi qua đảo núi_lửa nay đã chìm hẳn trong khi san_hô vẫn tiếp_tục phát_triển trên nền sẵn có Lúc này rạn san_hô trở_thành một rạn san_hô vòng hoàn_hảo Tuy_nhiên cần chú_ý rằng quá_trình hình_thành ba loại rạn san_hô theo quan_điểm Darwin chỉ có_thể áp_dụng cho một số_lượng giới_hạn các hình_thể đại_dương trên phạm_vi toàn_cầu Để giải_thích được địa_mạo hiện_đại thì cần xem_xét nhiều yếu_tố khác như sự hạ lún sự biến thiên mực nước_biển đẳng tĩnh các quá_trình kiến_tạo địa_phương Phân đới Địa_mạo rạn san_hô chắn bờ có_thể được phân đới thành sườn dốc mặt sau rạn backreef slope mặt_bằng rạn reef flat mào rạn_reef crest và sườn dốc mặt trước rạn forereef slope Giữa rạn san_hô và đường bờ là một vụng biển được che_chắn khỏi sóng và dòng_chảy trong vụng có các thành_tạo san_hô đa_dạng về kích_cỡ và hình_dáng phát_triển BULLET Sườn dốc mặt sau rạn Trong nhiều trường_hợp san_hô ở đây phát_triển kém hơn sườn dốc mặt trước rạn do đây là nơi tiếp_nhận lượng trầm_tích dồi_dào bị sóng rửa trôi từ phần còn lại của rạn BULLET Mặt_bằng rạn Mặt_bằng rạn là một nền gần như bằng_phẳng nước nông rải_rác các thảm cỏ biển hay rong biển trên nền cát và mảnh vụn san_hô Tại đây có_thể diễn ra quá_trình tích_tụ trầm_tích giàu vôi sa_khoáng mảnh vụn hay đá_cuội do các cơn bão mang đến từ đó tạo thành các bề_mặt cố_kết nơi các đảo hình_thành Đây có_thể là các đảo cát nhỏ cồn cát hình_thành từ cát lắng_đọng do sóng và hải_lưu đưa tới BULLET Mào rạn Mào rạn nằm tại khu_vực có năng_lượng sóng cao với hoạt_động sóng gần như liên_tục Đây là môi_trường không thích_hợp cho sự phát_triển của san_hô Hoạt_động sóng mạnh có_thể khiến hình_thành một gờ tảo tạo thành từ tảo vôi cứng chiếm ưu_thế là các loài thuộc hai chi Porolithon và Lithophyllum_BULLET_Sườn dốc mặt trước rạn Sườn dốc mặt trước rạn có_thể tương_đối thoải nhưng cũng có_thể gần như dốc đứng và độ dốc này tuỳ_thuộc vào nhiều yếu_tố Mức_độ đa_dạng của san_hô nơi đây giảm dần theo độ sâu San_hô tại đới này có xu_hướng phát_triển theo phương thẳng_đứng hướng lên mặt biển tuy_nhiên càng xuống sâu thì san_hô có xu_hướng phát_triển dàn ngang nhằm thu_nhận nhiều ánh_sáng hơn Phân_bố Rạn san_hô chắn bờ quy_mô lớn nhất và nổi_tiếng nhất thế_giới chính là Rạn_Chắn_Lớn_Great Barrier_Reef trải dài hơn 2 000 km dọc theo bờ biển đông bắc nước Úc và chiếm diện_tích trên 225 000 km² Ngoài_ra rạn chắn bờ còn hiện_diện ở khắp_nơi trên thế_giới như ở Đại_Tây_Dương biển Caribe_Ấn_Độ_Dương Tây_Thái_Bình_Dương Ngoài khơi Belize có một hệ_thống rạn chắn bờ dài xấp_xỉ 200 km với tên gọi Rạn san_hô chắn bờ Belize Belize Barrier_Reef_Ở bờ tây đảo Madagascar có một rạn chắn bờ chìm_ngập dưới nước với chiều dài gần 1 000 km Tuy_vậy Tây_Thái_Bình_Dương vẫn là vùng sở_hữu những rạn chắn bờ quan_trọng nhất Bên cạnh Rạn_Chắn_Lớn có_thể kể_ra một_số ví_dụ khác là rạn chắn dài 1 300 km bao_bọc Nouvelle_Calédonie và rạn chắn dài 570 km bao quanh đảo Vanatinai_Suddest của Papua_New_Guinea Xem thêm BULLET Rạn san_hô viền bờ BULLET Rạn san_hô vòng
Rạn san_hô chắn bờ