Phương_diện_quân Stalingrad_Phương diện quân Stalingrad tiếng Nga Сталинградский фронт là một tổ chức tác_chiến chiến_lược của Hồng_quân Liên_Xô trong Thế_chiến thứ hai Lịch_sử Tổ_chức lần thứ nhất Phương_diện_quân Stalingrad được thành_lập ngày 12 tháng 7 năm 1942 theo chỉ_thị Stavka dựa trên cơ_sở bộ_chỉ_huy dã_chiến của Phương_diện_quân Tây_Nam vừa bị giải_thể và các đơn_vị còn lại của nó được tái tổ_chức lại và bổ_sung mới bao_gồm các tập_đoàn_quân 21 62 63 và 64 đặt dưới sự chỉ_huy của Nguyên_soái Liên_Xô_Semyon_Timoshenko Nhiệm_vụ chủ_yếu của phương_diện_quân là tổ_chức một tuyến phòng_thủ trong khúc eo lớn của sông Don vào_khoảng giữa Kletskaya và ngã ba sông Chir và Don chuẩn_bị đón đánh lực_lượng của Tập_đoàn_quân số 6 của Đức đang tràn đến Đây thực_sự là một nhiệm_vụ rất khó_khăn Các tập_đoàn_quân 62 63 và 64 chỉ mới được tổ_chức một_cách vội_vã từ các lực_lượng dự_bị của Đại_bản_doanh còn đơn_vị có kinh_nghiệm chiến_trường là tập_đoàn_quân 21 thì đã bị thiệt_hại nặng_nề trong các trận đánh trước đó rút về phía bờ sông Don để bổ_sung và tổ_chức lại Địa đoạn phòng_ngự của Phương_diện_quân Stalingrad nằm trong một dải rộng 520 km trong khi đó lực_lượng quân Đức đang ồ_ạt tiến đến có binh_lực lớn hơn nhiều về binh_lực gấp 1 7 lần về pháo_binh và xe_tăng gấp 1 3 lần về số_lượng máy_bay hơn 2 lần Bằng mọi giá Phương_diện_quân Stalingrad phải ngăn_chặn được đà tiến của quân Đức tiếp_cận sông Volga và bảo_vệ vững_chắc chiến_tuyến dọc theo sông Don_Ngày 17 tháng 7 năm 1942 các đơn_vị tiên_phong của Tập_đoàn_quân số 6 Đức đã bắt_đầu giao_chiến với các đơn_vị tiền_phương của các tập_đoàn_quân 62 và 64 bước vào tiếp_cận vùng ngoại_vi Stalingrad_Nhưng chỉ vài ngày sau Stalin lại kết_luận rằng Timoshenko không còn khả_năng chỉ_huy hiệu_quả Ông đã triệu_hồi Trung_tướng Vasily_Gordov_Tư lệnh tập_đoàn_quân 21 về Moskva và bổ_nhiệm làm chỉ_huy mặt_trận có hiệu_lực vào ngày 23 tháng 7 Lúc này Phương_diện_quân Stalingrad có 8 tập_đoàn_quân trong biên_chế bổ_sung thêm các tập_đoàn_quân 28 38 51 và 57 nhưng trên thực_tế hầu_hết đều ở trong tình_trạng tồi_tệ đặc_biệt như tập_đoàn_quân 28 chỉ còn xấp_xỉ 1 500 người Phương_diện_quân cũng được phối_thuộc tác_chiến Tập_đoàn_quân không_quân số 8 và Giang đoàn sông Volga_Tuy nhiên vấn_đề giảm_sút sức chiến_đấu không_chỉ mỗi quân Liên_Xô mới gặp phải Nhận thấy chỉ riêng tập_đoàn_quân Paulus chưa đủ sức để chiếm Stalingrad nên ngày 31 tháng 7 năm 1942 Hitler đã ra_lệnh điều tập_đoàn_quân xe_tăng số 4 từ Cụm tập_đoàn_quân A sang cho cụm B để tăng_cường tấn_công Stalingrad_Từ ngày 2 tháng 8 tập_đoàn_quân xe_tăng này bắt_đầu tấn_công phía tây_nam thành_phố Phía Liên_Xô cũng liên_tục bổ_sung quân_số cho Phương_diện_quân Stalingrad để có_thể đủ sức chặn lại đà tấn_công của quân Đức Do chiều rộng của dải phòng_thủ tăng lên khoảng 800 km ngày 5 tháng 8 Stavka đã chia tách từ Phương_diện_quân Stalingrad các tập_đoàn_quân 52 57 và 64 để thành_lập Phương_diện_quân Đông_Nam_Chính diện của Phương_diện_quân Stalingrad được co lại biên_chế gồm các tập_đoàn_quân 63 21 và 62 Tập_đoàn_quân xe_tăng số 4 Mặc_dù vậy Phương_diện_quân Stalingrad vẫn không_thể hoàn_thành các nhiệm_vụ mà Stavka đã đề ra Ngày 28 tháng 9 tướng Gordov đã bị triệu_hồi về lực_lượng dự_bị Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Đông_Nam được giao kiêm quyền chỉ_huy Phương_diện_quân Stalingrad_Hai ngày sau ngày 30 tháng 9 Đại_bản_doanh đã ra quyết_định đổi tên Phương_diện_quân Stalingrad thành Phương_diện_quân Sông Don và Phương_diện_quân Đông_Nam được đổi thành Phương_diện_quân Stalingrad_Tổ_chức lần thứ hai Phương_diện_quân Stalingrad mới này được biên_chế các tập_đoàn_quân 28 51 57 62 64 và tập_đoàn_quân không_quân số 8 Trong tháng 11 năm 1942 Hồng_quân Liên_Xô khởi_động Chiến_dịch Sao Thiên_Vương với sự tham_gia của 3 phương_diện_quân Tây_Nam Sông Don và Stalingrad_Kết quả là cụm quân 330 000 quân của Đức Quốc xã gần Stalingrad bị vây chặt Trong tháng 12 năm 1942 các lực_lượng thuộc Phương_diện_quân Stalingrad đã thực_hiện nhiều phản_công nhằm tiêu_diệt sinh_lực của cụm quân Đức bị bao_vây tại Stalingrad cũng như đánh_bại mọi nỗ_lực của quân Đức nhằm giải_vây cho cánh quân này Ngày 30 tháng 12 năm 1942 Stavka ra chỉ_thị đổi tên Phương_diện_quân Stalingrad thành Phương_diện_quân Nam_Biên chế chủ_lực 1 tháng 10 năm 1942 BULLET Tập_đoàn_quân 28 BULLET Tập_đoàn_quân 51 BULLET Tập_đoàn_quân 57 BULLET Tập_đoàn_quân 62 BULLET Tập_đoàn_quân 64 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 8 Tham_khảo BULLET Соколов_Б_В_Чудо Сталинграда_М_Алгоритм 2013 400 с Военный архив 2 000 экз ISBN 978 5 4438 0489 7
Phương_diện_quân Stalingrad