Sĩ_Ưởng_Sĩ_Ưởng chữ Hán_士鞅 bính âm Shì_Yǎng hay Phạm_Ưởng_范鞅 tức Phạm_Hiến tử 范献子 là vị tông chủ thứ tư của họ Phạm một trong lục khanh nước Tấn thời Xuân_Thu trong lịch_sử Trung_Quốc Sĩ_Ưởng là con của Sĩ_Mang tức Phạm_Tuyên tử vị tông chủ thứ ba của họ Phạm_Xung đột với họ Loan_Năm 559 TCN Tấn_Điệu công_hội 13 nước chư_hầu là Tề_Tống_Lỗ_Vệ Trịnh_Tào_Cử_Chu Đằng_Tiết_薛_Kỉ Tiểu_Chu_小邾 đánh nước Tần_Sĩ_Ưởng cùng phụ_thân là Sĩ_Mang cũng tham_gia vào trận chiến Khi ra trận Sĩ_Ưởng cùng Loan_Châm mang quân tấn_công vào đại doanh của quân Tần_Loan_Châm tử_trận Con của Loan_Châm xúi Loan_Yểm tức Loan_Hoàn tử anh Loan_Châm lúc đó làm Hạ quân tướng đã lấy em_gái Sĩ_Ưởng là Phạm_Kì đổ tội cho Sĩ_Ưởng bắt Sĩ_Mang giết Sĩ_Ưởng_Sĩ_Ưởng trốn ở nước Tần từ đó cũng nảy_sinh oán_hận với họ Loan_Sau_Sĩ_Ưởng thuyết_phục Tần_Cảnh công cho mình về nước Cảnh công nghe theo Năm 556 TCN Tề_Linh công lấn_chiếm biên_giới phía bắc nước Lỗ_Tấn_Bình công_sai cha_con Sĩ_Ưởng và Tuân_Yển tập_hợp quân các nước chư_hầu đánh Tề giành thắng_lợi Năm 552 TCN Loan_Yểm chết con của Loan_Yểm với Phạm_Kì con Sĩ_Mang chị Sĩ_Ưởng là Loan_Doanh lên thế_tập Sĩ_Ưởng vốn mang lòng thù_oán họ Loan bèn gièm_pha với Tấn_Bình công rằng Loan_Doanh có ý làm_phản Loan_Doanh sợ tội bèn chạy sang nước Tề nương_nhờ Tề_Trang công Năm 550 TCN Tề_Trang công giúp quân cho Loan_Doanh lẻn về thành Khúc_Ốc vua Tề mang quân theo sau tiến tới núi Thái_Hàng vào Mãnh_Môn_Loan_Doanh tập_hợp lực_lượng ở thành Khúc_Ốc_Nhiều người trong thành Khúc_Ốc ủng_hộ Loan_Doanh_Loan_Doanh ngầm sai người về Giáng đô nhờ Nguỵ_Thư giúp làm nội_ứng Tháng 4 năm 550 TCN Loan_Doanh mang quân đánh_úp Giáng đô Giáng đô không kịp phòng_bị nên thất_thủ Sĩ_Mang đưa Tấn_Bình công chạy sang Cố cung Sĩ_Ưởng dò biết Nguỵ_Thư định giúp cho Loan_Doanh tìm cách ngăn_trở khiến Nguỵ_Thư bị giữ_chân trong triều không_thể ra_mặt điều quân giúp họ Loan_Dưới trướng Loan_Doanh có vũ_sĩ Đốc_Nhung rất khoẻ Đầy_tớ của Sĩ_Mang là Phi_Báo đang bị tù_tội xin được xoá án để ra đánh Đốc_Nhung_Sĩ_Mang nhận_lời Phi_Báo ra đánh với Đốc_Nhung một lúc rồi vờ thua chạy nhằm bức tường nhảy qua núp chờ Đốc_Nhung hăng_hái nhảy qua tường tìm Phi_Báo bị Phi_Báo đâm từ phía sau chết tại_trận Nhân lúc quân Loan_Doanh nhụt chí cha_con Sĩ_Mang điều quân ra đánh Loan_Doanh bại_trận bỏ chạy về Khúc_Ốc cố_thủ Cha_con Sĩ_Mang và Nguỵ_Thư mang quân đánh Khúc_Ốc_Được hơn 1 tháng quân Tấn hạ được thành Khúc_Ốc diệt tộc họ Loan_Năm 548 TCN Sĩ_Mang qua_đời Sĩ_Ưởng lên thế_tập ngôi thủ_lĩnh họ Loan được phong Hạ quân tá Nhận của đút_lót Năm 517 TCN Lỗ_Chiêu công mâu_thuẫn với các họ quý_tộc trong nước bị Quý tôn Ý Như đuổi phải bỏ chạy sang nước Tề_Năm 516 TCN Vệ_Linh công và Tống_Cảnh công_sai sứ sang Tấn đề_nghị vua Tấn giúp Lỗ_Chiêu công trị_tội họ Quý_Quý tôn Ý Như bèn sai sứ sang đút_lót cho Sĩ_Ưởng nhờ giúp Sĩ_Ưởng tâu với Tấn_Khoảnh công rằng họ Quý không có lỗi Vì_vậy nước Tấn không giúp Lỗ_Chiêu công Năm 511 TCN thấy Tấn_Định công lại muốn giúp Lỗ_Chiêu công về nước Quý tôn Ý Như tiếp_tục đến đút_lót cho Sĩ_Ưởng và Tuân_Lịch các đại_phu nước Tấn lại nói giúp họ Quý nên Tấn_Định công cũng không giúp Lỗ_Chiêu công khiến vua Lỗ đến hết đời vẫn không được về nước Chính khanh nước Tấn_Năm 509 TCN Chính khanh Trung_quân tướng nước Tấn là Nguỵ_Thư triệu_tập các đại_phu xây thành cho nhà Chu trên đường về thì bệnh mất Sĩ_Ưởng lên kế_tập làm Chính khanh Trung_quân tướng Năm 506 TCN Sái_Chiêu công không chấp_nhận hối_lộ tướng_quốc nước Sở là Nang_Ngoã bị bắt_giữ 3 năm nên oán Nang_Ngoã xin Tấn_Định công đem quân giúp mình đánh Sở Sĩ_Ưởng hội chư_hầu ở Chiêu_Lăng định đánh Sở tuy_nhiên đại_phu Tuân_Dần_Trung_Hàng Dần lại đòi hối_lộ Sái_Chiêu công vua Sái không chịu Tuân_Dân bèn khuyên Sĩ_Ưởng không nên đánh Sở Sĩ_Ưởng từ_tạ Sái_Chiêu công rồi rút quân về Năm 502 TCN Sĩ_Ưởng đem quân đánh nước Trịnh và nước Vệ_Năm 501 TCN Sĩ_Ưởng qua_đời Con ông là Sĩ_Cát_Xạ lên thế_tập Xem thêm BULLET Sĩ_Mang_BULLET_Loan Doanh_BULLET_Lỗ_Chiêu công BULLET Sĩ_Cát_Xạ_BULLET Quý tôn Ý Như Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Tấn thế_gia BULLET Tề_Thái công thế_gia BULLET Lỗ_Chu công thế_gia BULLET Quản_Sái thế_gia BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 4 5 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh
Sĩ_Ưởng