Chiến_dịch Gorodok 1943 Chiến_dịch Gorodok 1943 là hoạt_động quân_sự quy_mô lớn đầu_tiên của Phương_diện_quân Pribaltic 1 Liên_Xô kể từ khi nó được đổi tên từ Phương_diện_quân Kalinin ngày 20 tháng 10 năm 1943 Chiến_dịch được thực_hiện từ ngày 2 tháng 11 đến ngày 31 tháng 12 năm 1943 nhằm đánh_tiêu_hao Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức đang phòng_thủ trên khu_vực đông bắc của cái gọi là Ban_công Byelorussia do tuyến phòng_thủ lồi sang phía đông của quân_đội Đức Quốc xã tạo nên Sau 18 ngày chiến_đấu Quân_đội Liên_Xô đã đánh_bại 11 sư_đoàn_Đức trong đó tiêu_diệt 3 sư_đoàn mở_rộng khu_vực bàn_đạp Nevel sang phía tây bắc phía tây và phía nam đánh chiếm thị_trấn Gorodok cắt đứt đường_sắt Vitebsk_Polotsk và bao_vây Vitebsk từ phía tây phía bắc và phía đông Mặc_dù chưa chiếm được Vitebsk như mục_tiêu đề ra nhưng Phương_diện_quân Pribaltic 1 Liên_Xô đã cải_thiện được thế_trận vững_chắc trên cánh Bắc của mặt_trận Byelorussia tạo điều_kiện để phối_hợp với các Phương_diện_quân Byelorussia 1 2 và 3 tiến_hành thành_công Chiến_dịch Bagration sau đó nửa năm đánh_đuổi quân_đội Đức Quốc xã ra khỏi lãnh_thổ Liên_Xô giải_phóng Byelorussia sau 3 năm bị quân_đội Đức Quốc xã chiếm_đóng Tình_huống mặt_trận Do kết_quả của Chiến_dịch tấn_công Nevel quân_đội Liên_Xô đã có một bàn_đạp lợi_hại để tiếp_tục phát_triển tấn_công Tuy_nhiên với binh_lực chỉ có hai tập_đoàn_quân xung_kích tổng_cộng 12 sư_đoàn Phương_diện_quân Kalinin không đủ lực_lượng để tiếp_tục thực_hiện kế_hoạch Ngày 20 tháng 10 Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Liên_Xô ra chỉ_lệnh cơ_cấu lại các Phương_diện_quân trên mặt_trận Xô_Đức_Theo đó Phương_diện_quân Kalinin được đổi thành Phương_diện_quân Pribaltic 1 Thượng_tướng Ivan_Khristoforovich_Bagramian được bổ_nhiệm chức_vụ tư_lệnh Phương_diện_quân này thay_thế thượng_tướng Andrei_Ivanovich_Yeryomenko được điều_động về Đại_bản_doanh và sau đó đến chỉ_huy Tập_đoàn_quân độc_lập Duyên_hải tại mặt_trận Krym Sau khi mất Nevel quân_đội Đức Quốc xã tổ_chức nhiều trận phản_kích ở phía nam thành_phố này và tạm_thời chặn_đứng quân_đội Liên_Xô tại tuyến phòng_ngự giữa các hồ Nevel_Yemnets_Ordovo_Yezerishe và Senitsa_Tuy nhiên bằng các trận đánh lấn quy_mô nhỏ cấp sư_đoàn và trung_đoàn các tập_đoàn_quân xung_kích 3 và 4 Liên_Xô đã mở_rộng phạm_vi kiểm_soát xung_quanh Nevel_Khi tiếp_nhận Phương_diện_quân Pribaltic 1 tướng I Kh_Bagramian cho rằng các trận đánh nhỏ_lẻ nhưng rất ác_liệt tích_tụ thương_vong lớn cho quân_đội Liên_Xô nhưng đem lại ít kết_quả Cần phải tạo ra một bước đột_phá để tiếp_cận Vitebsk mới có_thể thúc_đẩy sự phát_triển tấn_công của Phương_diện_quân Ngoài mục_tiêu mở_rộng bàn_đạp Nevel cần phải thủ_tiêu cụm quân Đức tại phía bắc Gorodok nơi xuất_phát của các cuộc phản_kích của quân Đức vào phía nam Nevel_Từ đó mới có_thể tạo ra những bước_ngoặt mới Cuối năm 1943 các diễn_biến chiến_sự lớn trên mặt_trận Xô_Đức diễn ra chủ_yếu tại khu_vực sông Dniepr và xung_quanh Leningrad_Ở_Ukraina quân_đội Liên_Xô giải_phóng Kiev và bắt_tay vào các chiến_dịch thu_hồi vùng hữu_ngạn sông Dniepr_Ở phía bắc Phương_diện_quân Leningrad và Phương_diện_quân Volkhov đã phá vỡ vòng phong_toả Leningrad và không ngừng đẩy quân Đức cũng như quân Phần_Lan ra xa thành_phố Trên hướng Tây sau khi giải_phóng các khu_vực Smolensk_Roslavl_Bryansk các phương_diện_quân Liên_Xô phải dừng lại trước các cửa_ngõ tiến vào Byelorussia do một phần lực_lượng dự_bị đã sử_dụng hết một phần_lớn đã được điều đi tăng_cường cho các mặt_trận phía bắc và phía nam trong các chiến_dịch tấn_công lớn Để tạo ra bước_ngoặt Phương_diện_quân Pribaltic 1 cần được bổ_sung lực_lượng hoặc thu_hẹp chính_diện Xét thấy các trận tấn_công vỗ mặt của Phương_diện_quân Tây trên khu_vực Orsha và Mogilev khó thu được kết_quả khả_quan Ngày 19 tháng 11 năm 1943 STAVKA điều_động Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 lúc này đã hoàn_thành Chiến_dịch tấn_công Bryansk cho Phương_diện_quân Pribaltic 1 điều_động Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 tăng_cường cho Phương_diện_quân Pribaltic 2 Phương_diện_quân Pribaltic 1 chuyển_giao Tập_đoàn_quân 39 cho Phương_diện_quân Byelorussia 3 Phương_diện_quân Tây cũ Tập_đoàn_quân xung_kích 3 cũng được chuyển_giao cho Phương_diện_quân Pribaltic 2 Chính_diện của Phương_diện_quân Pribaltic được thu_hẹp bớt khoảng 100 km trong đó có hơn 70 km chính_diện hướng Tây và tây bắc Nevel được chuyển_giao cho Phương_diện_quân Pribaltic 2 Binh_lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_Binh_lực Phương_diện_quân Prialtic 1 do thượng_tướng I Kh_Bagramian làm tư_lệnh sử_dụng cánh phải tấn_công hướng Nevel_Gorodok_Binh_lực bao_gồm BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 do trung_tướng K N Galitsky chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn cận_vệ 8 16 36 các sư_đoàn cận_vệ 18 90 Tổng_cộng 11 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 2 sư_đoàn pháo_binh hỗn_hợp 3 trung_đoàn Katyusha 3 trung_đoàn lựu_pháo 1 trung_đoàn pháo chống tăng 1 sư_đoàn và 5 trung_đoàn súng_cối 2 sư_đoàn và 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 gồm 3 lữ_đoàn tăng 2 trung_đoàn cơ_giới 1 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 trung_đoàn pháo chống tăng 1 trung_đoàn phòng_không 1 tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 10 Trung_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 BULLET Phóng_hoả 2 đại_đội súng_phun_lửa BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn công_binh hỗn_hợp 2 tiểu_đoàn công_binh công_trình BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 4 do trung_tướng V I Svetsov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh các quân_đoàn cận_vệ 2 22 các quân_đoàn 60 83 Tổng_cộng 11 sư_đoàn và 1 lữ_đoàn BULLET Kỵ_binh Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 gồm 3 sư_đoàn kỵ_binh 1 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 trung_đoàn cơ_giới 1 trung_đoàn pháo chống tăng 1 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn pháo nòng dài 1 trung_đoàn lựu_pháo 1 trung_đoàn Katyusha 1 trung_đoàn pháo chống tăng 3 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Quân_đoàn xe_tăng 5 gồm 3 lữ_đoàn xe_tăng 1 lữ_đoàn cơ_giới 3 trung_đoàn pháo_tự_hành 1 trung_đoàn súng_cối 1 tiểu_đoàn trinh_sát cơ_giới 1 trung_đoàn phòng_không các Lữ_đoàn xe_tăng 34 cận_vệ và 236 Tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 171 BULLET Phóng_hoả 1 đại_đội súng_phun_lửa BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn công_binh hỗn_hợp 2 tiều đoàn công_binh công_trình 1 tiểu_đoàn rà phá mìn BULLET Tập_đoàn_quân 43 do trung_tướng K D Golubev chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các quân_đoàn 1 91 92 Tổng_cộng 8 sư_đoàn và 2 lữ_đoàn BULLET Pháo_binh 1 trung_đoàn pháo nòng dài 4 trung_đoàn lựu_pháo 2 trung_đoàn pháo chống tăng 1 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn súng_cối 2 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp các lữ_đoàn xe_tăng 60 143 Lữ_đoàn cơ_giới 46 Trung_đoàn xe_tăng độc_lập 105 BULLET Công_binh 2 tiểu_đoàn công_binh hỗn_hợp 1 tiểu_đoàn rà phá mìn BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 3 của trung_tướng N F Papivin_Thành phần gồm có BULLET Tiêm_kích 2 quân_đoàn và 2 sư_đoàn BULLET Cường_kích 1 quân_đoàn 2 sư_đoàn và 1 trung_đoàn BULLET Ném bom 1 sư_đoàn và 1 trung_đoàn BULLET Vận_tải cứu_hộ 2 trung_đoàn BULLET Trinh_sát liên_lạc 1 trung_đoàn BULLET Pháo_phòng_không 3 trung_đoàn Phương_diện_quân Pribaltic 2 do thượng_tướng M M Popov làm tư_lệnh sử_dụng cánh trái tấn_công trên hướng Nevel_Pskov_Binh_lực bao_gồm BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 do trung_tướng I M Chistyakov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Quân_đoàn cận_vệ 23 các quân_đoàn 96 97 98 Tổng_cộng 11 sư_đoàn BULLET Pháo_binh Sư_đoàn pháo tầm xa 20 Sư_đoàn pháo_binh hỗn_hợp 27 1 lữ_đoàn và 1 trung_đoàn lựu_pháo 1 lữ_đoàn và 2 trung_đoàn pháo chống tăng 1 lữ_đoàn và 4 trung_đoàn súng_cối 2 sư_đoàn và 3 trung_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 38 các trung_đoàn xe_tăng cận_vệ 3 27 và 30 các trung_đoàn xe_tăng độc_lập 32 38 65 221 và 249 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1539 BULLET Phóng_hoả Tiểu_đoàn súng_phun_lửa 18 BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn công_binh cầu_đường 2 tiểu_đoàn công_binh công_trình BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 3 do thượng_tướng N E Chibisov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh các quân_đoàn 79 90 93 100 Tổng_cộng 12 sư_đoàn BULLET Pháo_binh 2 trung_đoàn pháo nòng dài 1 trung_đoàn lựu_pháo 1 trung_đoàn pháo chống tăng 3 trung_đoàn súng_cối 1 trung_đoàn và 1 tiểu_đoàn phòng_không BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 29 các lữ_đoàn xe_tăng 78 92 118 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1453 BULLET Công_binh 1 lữ_đoàn công_binh hỗn_hợp 2 tiểu_đoàn công_binh công_trình BULLET Một phần Tập_đoàn_quân không_quân 15 do trung_tướng N F Naumenko chỉ_huy Thành_phần tham_gia chiến_dịch gồm có BULLET Tiêm_kích Sư_đoàn 315 và Trung_đoàn 293 BULLET Cường_kích Sư_đoàn cận_vệ 3 BULLET Ném bom Các trung_đoàn 1 55 99 BULLET Trinh_sát liên_lạc Trung_đoàn 15 BULLET Cứu_hộ Trung_đoàn 1003 BULLET Pháo_phòng_không Các trung_đoàn 1596 1597 Kế_hoạch Sau Chiến_dịch tấn_công Nevel tướng K N Galitsky vẫn kiên_trì yêu_cầu STAVKA và tư_lệnh Phương_diện_quân Kalinin điều_động thêm binh_lực tăng_cường để tiếp_tục tấn_công mở_rộng bàn_đạp Đặc_biệt do quân Đức Liên_tục phản_kích thành_phố Nevel đã trở_thành một thành_phố mặt_trận do chỉ cách tiền_duyên chưa đến 10 km nằm trong tần bắn của pháo_binh Đức Đại_bản_doanh bộ Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô cũng diễn ra cuộc tranh_luận giữa việc tiếp_tục tấn_công hoặc tạm dừng tấn_công để chờ đến khi tập_trung đầy_đủ lực_lượng dự_bị vũ_khí phương_tiện và tạo được một thế_trận có lợi trên hướng Tây Trước những ý_kiến ngược chiều nhau Tổng_tư_lệnh I V Stalin chọn giải_pháp trung_bình Ông ra_lệnh cho các phương_diện_quân trên hướng Tây mở một_số chiến_dịch đệm vừa để tạo thế cho các chiến_dịch tấn_công chiến_lược sau_này vừa để giam chân các binh_đoàn xe_tăng mạnh của quân_đội Đức Quốc xã không để cho quân Đức điều các binh_đoàn này xuống mặt_trận Ukraina Do các nguyên_soái G K Zhukov và A M Vasilevsky đã điều_phối hoạt_động của 4 phương_diện_quân Ukraina Tổng_tư_lệnh I V Stalin giao cho nguyên_soái pháo_binh N N Voronov tiếp_tục chỉ_đạo hoạt_động của các phương_diện_quân trên hướng Tây bao_gồm cả các phương_diện_quân Pribaltic 1 và 2 Kế_hoạch tấn_công của hai phương_diện_quân Pribaltic khá đơn_giản Phương_diện_quân Pribaltic 2 sẽ mở một mũi tấn_công từ tây bắc bàn_đạp Nevel lên tuyến sông Velikan ở phía bắc bao_vây cụm quân Đức tại Novosokolniki_Phương diện quân Pribaltic 1 sẽ mở mũi tấn_công từ tây_nam bàn_đạp Nevel xuống phía nam sông Tây_Dvina bao_vây cụm quân Đức tạo Gorodok và đánh chiếm Vitebsk_Mỗi phương_diện_quân đều được bổ_sung những sinh_lực mới gồm các tập_đoàn_quân cận_vệ 6 và 11 Mỗi tập_đoàn_quân đều có một quân_đoàn xe_tăng Các mũi tấn_công chủ_yếu đều xuất_phát từ Nevel_Các hướng thứ_yếu tại phía đông Novosokolniki và phía đông khu_vực Gorodok_Vitebsk có nhiệm_vụ thu_hút chủ_lực_quân Đức ra khỏi các hướng tấn_công chính Quân_đội Đức Quốc xã Binh_lực Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 thuộc Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm do thượng_tướng Georg_Hans_Reinhardt làm tư_lệnh phòng_thủ hướng Gorodok_Vitebsk_Binh_lực gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 6 của trung_tướng Hans_Jordan trong biên_chế có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 14 87 206 Trung_đoàn biệt_kích 36 Cụm tác_chiến Vitebsk_BULLET_Pháo_binh trực_thuộc quân_đoàn Các tiểu_đoàn pháo nòng dài 2 5 7 Trung_đoàn lựu_pháo 513 BULLET Trợ_chiến Các tiểu_đoàn bộ_binh moto 46 406 các tiểu_đoàn công_binh thông_tin hậu_cần BULLET Quân_đoàn bộ_binh 9 của trung_tướng Rolf_Wuthmann trong biên_chế có BULLET Bộ_binh Sư_đoàn đổ_bộ đường không 6 các sư_đoàn bộ_binh 129 252 Trung_đoàn biệt_kích 113 Cụm tác_chiến Gorodok_BULLET_Pháo_binh trực_thuộc quân_đoàn Các trung_đoàn pháo nòng dài 365 547 Trung_đoàn sơn_pháo 628 các tiểu_đoàn súng_cối 177 190 600 667 BULLET Thiết_giáp Sư_đoàn xe_tăng 20 BULLET Trợ_chiến Các tiểu_đoàn trinh_sát thông_tin công_binh hậu_cần BULLET Quân_đoàn bộ_binh 53 của trung_tướng Friedrich_Gollwitzer trong biên_chế có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn đổ_bộ đường không 3 4 các sư_đoàn bộ_binh 246 256 BULLET Pháo_binh trực_thuộc quân_đoàn Các tiểu_đoàn pháo_binh hạng nặng 1 7 các trung_đoàn pháo nòng dài 39 41 845 các trung_đoàn lựu_pháo 46 51 106 các tiểu_đoàn súng_cối 103 415 557 564 BULLET Thiết_giáp Sư_đoàn xe_tăng 25 BULLET Trợ_chiến Các tiểu_đoàn trinh_sát thông_tin công_binh hậu_cần BULLET Sư_đoàn an_ninh 201 trực_thuộc tư_lệnh Tập_đoàn_quân Tập_đoàn_quân 16 thuộc Cụm tập_đoàn_quân Bắc do thượng_tướng Christian_Hansen làm tư_lệnh cánh phải của Tập_đoàn_quân này phòng_thủ trên hướng Novosokoniki_Pskov_Binh_lực gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 10 của tướng Thomas_Emil von Wickede trong biên_chế có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn bộ_binh xung_kích 5 8 Sư_đoàn đổ_bộ đường không 21 Sư_đoàn bộ_binh 30 BULLET Pháo_binh trực_thuộc quân_đoàn Trung_đoàn pháo_binh hỗn_hợp 519 BULLET Trợ_chiến Các tiểu_đoàn trinh_sát thông_tin công_binh hậu_cần BULLET Quân_đoàn bộ_binh 43 của tướng Karl von Oven trong biên_chế có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 83 205 263 BULLET Thiết_giáp Trung_đoàn cơ_giới 504 Trung_đoàn pháo_tự_hành 666 BULLET Pháo_binh trực_thuộc quân_đoàn Trung_đoàn lựu_pháo 35 các tiểu_đoàn súng_cối 656 và 786 BULLET Trợ_chiến Các tiểu_đoàn trinh_sát thông_tin công_binh hậu_cần Kế_hoạch Sau khi bị quân_đội Liên_Xô đánh_bật khỏi Nevel_Tổng hành_dinh quân_đội Đức Quốc xã đã điều_động bổ_sung cho Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 5 sư_đoàn bộ_binh và 1 sư_đoàn xe_tăng Quân_đoàn bộ_binh 43 thuộc Tập_đoàn_quân 16 cũng được tăng_cường các sư_đoàn bộ_binh xung_kích 5 và 6 rút từ hướng Leningrad_Trên hướng Tây và tây bắc Nevel các quân_đoàn bộ_binh 10 và 43 Đức thiết_lập các tuyến phòng_thủ dọc theo sông Drissa và sông Velikan trong đó có các trung_tâm phòng_ngự mạnh tại Idritsa_Pustoshka và Novosokolniki_Trên hướng tây_nam và Nam_Nevel_Tập đoàn quân xe_tăng 3 cũng tổ_chức phòng_thủ nhiều lớp trên các con sông Obol_Obsyanks che_chở cho cụm_cứ_điểm Gorodok và sông Tây_Dvina che_chở cho Vitebsk_Các sư_đoàn xe_tăng các trung_đoàn cơ_giới và pháo_tự_hành có nhiệm_vụ lập nhiều chốt chặn tại các tuyến đường_sắt và đường_bộ nối Nevel với Polotsk với Pskov và Nevel qua Gorodok đến Vitebsk_Một loạt các hồ từ Tây sang Đông gồm các hồ Sintsa_Yemnets_Ordovo_Yeritse Sennitsa và dải hồ đầm lầy chạy từ Bắc xuống Nam gồm các hồ Sbino_Bernovo_Chernovo và Kosho cũng được lợi_dụng như những chướng_ngại tự_nhiên kết_hợp với các bãi mìn để hạn_chế sức_mạnh của xe_tăng thiết_giáp Ngày 6 tháng 11 năm 1943 Adolf_Hitler đến Vitebsk để uý_lạo sĩ_quan và binh_sĩ Đức thuộc Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đây cũng là lần duy_nhất Hitler đi thăm quân Đức ở ngay sát mặt_trận như_vậy 6 sư_đoàn cảnh_binh SS và hàng vạn mật_vụ Gestapo được huy_động để bảo_đảm an_toàn cho chuyến tàu_hoả đặc_biệt chở Hitler trên suốt dọc tuyến đường_sắt Berlin_Warshawa_Minsk Thế_giới chỉ được thông_tin về chuyến đi thăm mặt_trận này của Hitler ba ngày sau đó qua Đài_phát_thanh Berlin khi Hitler đã về đến Berlin an_toàn Một tuần sau đó hãng phim Wochenshau theo lệnh của Paul_Joseph_Göbbels đã làm một bộ phim_tài_liệu dài 30 phút về chuyến thăm mặt_trận này của Hitler_Dư luận phương Tây cho rằng chuyến đi mặt_trận này là đòn tuyên tuyền đáp trả cuộc đi thăm mặt_trận tại Phương_diện_quân Kalinin của Tổng_tư_lệnh tối_cao Liên_Xô_Iosif_Vissarionovich Stalin trước đó mấy tháng Tại Vitebsk_Hitler yêu_cầu thống_chế Ernst_Busch_Tư lệnh Cụm tập_đoàn_quân Tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức phải tấn_công để loại_bỏ mối nguy_hiểm do chỗ lồi Nevel đang bị quân_đội Liên_Xô chiếm_giữ gây ra Đến ngày 13 tháng 12 khi quân_đội Liên_Xô phát_động chiến_dịch tấn_công Gorodok_Vitebsk_Hitler vẫn yêu_cầu Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Đức quốc xã nhắc_nhở thống_chế Ernst_Busch về việc này Diễn_biến Tạo thế ở phía bắc Vitebsk_Tại phía nam Nevel ngày 2 tháng 11 Tập_đoàn_quân xung_kích 4 Liên_Xô bắt_đầu tấn_công vào tuyến phòng_thủ của quân Đức dọc theo các hồ Sintsa_Emenets_Ordovo_Ngày 6 tháng 11 các chốt chặn của Sư_đoàn bộ_binh 252 Đức dọc theo con đường_sắt Nevel_Polotsk lần_lượt bị thất_thủ Các sư_đoàn bộ_binh 154 381 và Lữ_đoàn xe_tăng 236 bắt_đầu mở_rộng cuộc tấn_công sang hướng tây_nam và hướng Nam_Ngày 8 tháng 11 Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức mở cuộc phản_kích lớn bằng quân của Sư_đoàn đổ_bộ đường không 6 được tăng_viện thay Sư_đoàn đổ_bộ dường không 2 đã bị tiêu_diệt và một trung_đoàn xe_tăng của Sư_đoàn xe_tăng 20 vào thị_trấn Khvoshno đẩy_lùi Sư_đoàn bộ_binh 156 Liên_Xô về phía bắc sâu 1 5 km Ngày 9 tháng 11 Sư_đoàn bộ_binh 47 Tập_đoàn_quân xung_kích 4 được điều đến tăng_viện đã chặn_đứng cuộc phản_công của 6 tiểu_đoàn bộ_binh và hơn 50 xe_tăng Đức Ngày 11 tháng 11 Sư_đoàn bộ_binh 154 Liên_Xô chiếm được điểm_cao 255 phía nam hồ Sintsa_Sư đoàn bộ_binh 381 đã khống_chế toàn_bộ đoạn đường_sắt và đường_bộ từ Polotsk đi Nevel loại_bỏ nguy_cơ phản_công của quân Đức từ phía tây_nam vào Nevel_Ngày 12 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 và Sư_đoàn bộ_binh 334 di_chuyển theo con đường_sắt vừa chiếm được đã tập_kết ở phía tây_hồ Svino_Ngày 13 tháng 11 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 vừa được tăng_viện cho Tập_đoàn_quân xung_kích 4 đã mở cuộc tấn_công từ phía đông hồ Svino dọc theo sông Obol xuống phía nam Đòn đột_kích bất_ngờ của kỵ_binh Liên_Xô đã đánh tan hai trung_đoàn bộ_binh của Sư_đoàn an_ninh 201 buộc sư_đoàn này phải tháo_chạy về phía nam sông Obol_Tuyến phòng_thủ của quân Đức ở phía tây bắc Gorodok bị thủng một mảng lớn Ngày 16 tháng 11 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 vượt sông Obol và tiếp_tục tấn_công Ngày 19 tháng 11 tướng Georg_Hans_Reinhardt tung Sư_đoàn xe_tăng 20 và Trung_đoàn biệt_kích 113 ra chặn đường tiến của Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 nhưng vô_hiệu Ngày 22 tháng 11 các sư_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 5 và Trung_đoàn pháo_tự_hành 1814 đã có_mặt ở vùng hồ Kosho tây bắc Gorodok_Theo sau các đơn_vị này là Quân_đoàn xe_tăng 5 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 22 Đòn đột_kích của kỵ_binh và xe_tăng Liên_Xô đã tạo thành một chỗ lồi rộng từ 20 đến 25 km sâu 45 km về hướng Vitebsk_Ngày 24 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 22 Liên_Xô đánh chiếm thị_trấn Mishnyevichi uy_hiếp phía tây Vitebsk_Tướng_Georg_Hans Reinhardt buộc phải huy_động cụm quân phòng_thủ ở Vitebsk ra hướng Sirotino_Sirocina phối_hợp với Sư_đoàn bộ_binh 206 và Trung_đoàn biệt_kích 36 giữ cửa_ngõ phía tây Vitebsk_Bế tắc trên hướng Novosokolniki_Ở phía bắc Phương_diện_quân Pribaltic 2 sử_dụng Tập_đoàn_quân xung_kích 3 và Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 mới được điều đến mặt_trận mở hai hướng tấn_công sang phía tây và phía bắc Ngày 15 tháng 11 Tập_đoàn_quân xung_kích 3 sử_dụng các lữ_đoàn xe_tăng 78 92 và 118 mở_đường cho các Quân_đoàn bộ_binh 79 và 90 tấn_công sang phía tây Ngày 18 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh 90 và các lữ_đoàn xe_tăng 78 và 118 đã vượt sông Drissa đánh_bật Quân_đoàn bộ_binh 43 Đức khỏi khu_vực hồ Sintsa_Ở hướng tây bắc Nevel_Tập đoàn quân cận_vệ 6 triển_khai tấn_công dọc theo đường_bộ đi Pskov làm như đang tấn_công đánh chiếm thành_phố này Ngày 23 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 23 Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 38 và các trung_đoàn xe_tăng cận_vệ 3 27 30 bẻ mũi tấn_công lên phía bắc tiến về đầu_mối giao_thông Pustoshka_Phát hiện ý_đồ bao_vây khu_vực Novosokolniki của quân_đội Liên_Xô ngày tướng Christian_Hansen điều Quân_đoàn bộ_binh 10 gồm 4 sư_đoàn bộ_binh và 4 trung_đoàn xe_tăng hạng nặng từ Staraya_Russa xuống trấn_giữ tuyến đường_sắt Novosokolniki_Idritsa_Ngày 25 tháng 11 Quân_đoàn bộ_binh 10 Đức chặn được đòn tấn_công của Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 23 và Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 38 thuộc Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 Liên_Xô tại khu_vực nhà_ga Pustoshka_Ở phía bắc Nevel hai trung_đoàn xe_tăng và 2 sư_đoàn bộ_binh Đức triển_khai phản_kích vào phía sau Cụm cơ_động của Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 đang tấn_công lên phía bắc buộc tướng I M Chistyakov phải tung các quân_đoàn bộ_binh còn tại và 5 trung_đoàn xe_tăng để tổ_chức phòng_thủ tại khu_vực Bykovo và các eo_đất giữa các hồ Malyi_Ivan_Bolshoi_Ivan Karatai Không bỏ ý_đồ tấn_công ngày 26 tháng 11 tướng M M Popov gọi điện trực_tiếp cho Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Liên_Xô xin điều hai quân_đoàn xe_tăng đến Phương_diện_quân Pribaltic 2 với lời cam_đoan sẽ đánh chiếm Idritsa trong vòng vài_ba ngày 16 giờ chiều 26 tháng 11 đại_tướng A I Antonov_Phó tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội Liên_Xô truyền_đạt đến tướng M M Popov ý_kiến của Tổng_tư_lệnh tối_cao I V Stalin Không còn thê_đội 2 tiếp_sức cụm cơ_động của Tập_đoàn_quân cận_vệ 6 không_thể tiến đến tuyến sông Velikan theo kế_hoạch Tập_đoàn_quân xung_kích 3 cũng không còn lực_lượng dự_bị để tấn_công lên Idritsa_Chiến dịch tạo thế của Phương_diện_quân Pribaltic 2 buộc phải dừng lại Hợp vây quân Đức ở phía nam Nevel_Phương diện quân Pribaltic 1 có hai tuần tạm dừng tấn_công để bố_trí lại binh_lực và điều_chỉnh kế_hoạch Theo như kế_hoạch cũ thì các tập_đoàn_quân xung_kích 4 cận_vệ 11 sẽ đảm_nhận mũi chủ_công và đồng_loạt tấn_công trên chính_diện từ hồ Ordovo đến hồ Kosho để đánh chiếm Gorodok và phát_triển xuống Vitebsk_Tuy nhiên do Tập_đoàn_quân xung_kích 4 đã tiến sâu xuống phía nam nên binh_lực bị dàn mỏng Ở phía đông Gorodok_Tập đoàn quân 43 với binh_lực yếu hơn không_thể bịt được cửa_mở rộng đến hơn 60 km từ Gorodok đến phía tây Suraz_Nơi tiếp_giáp của Tập_đoàn_quân 43 với Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 ở phía bắc và Tập_đoàn_quân 39 ở phía nam bị ngăn_cách bởi các vùng_đất trũng lầy_lội dọc theo các con sông Obsyaka và Tây_Dvina_Tướng_I Kh_Bagramyan quyết_định chọn giải_pháp bao_vây và tiêu_diệt cụm quân Đức ở khu_vực phía nam hồ Ordovo trước khi đánh chiếm Gorodok_Các cánh quân xung_kích gồm Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 và Quân_đoàn xe_tăng 5 các quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 8 36 Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 và các quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 22 Tập_đoàn_quân xung_kích 4 Nửa_đêm 12 tháng 12 đến trước bình_minh ngày 13 tháng 12 trên dải tấn_công của Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 bắt_đầu triển_khai trên tiền_duyên Do điều_kiện chuyển quân gấp nên chỉ có hơn 50 số xe_tăng và pháo_tự_hành của Quân_đoàn có_mặt tại vị_trí xuất_phát tấn_công Lữ_đoàn xe_tăng 159 27 xe_tăng T34 Trung_đoàn pháo chống tăng 338 12 pháo_tự_hành 85 mm một tiểu_đoàn của Trung_đoàn pháo_phòng_không 1720 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 36 sẽ hợp_thành thê_đội 1 cánh phải có nhiệm đột_phá từ Zhukovo_Lữ đoàn xe_tăng 117 21 xe_tăng T 34 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1437 12 pháo_tự_hành SU 122 2 tiểu_đoàn của Trung_đoàn pháo_phòng_không 1720 hợp_thành thê_đội 1 cánh trái đột_kích từ khu_vực Bodnikov_Thê đội 2 gồm Lữ_đoàn cơ_giới 44 Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 10 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 16 được tăng_cường tiểu_đoàn 2 súng_cối hạng nặng của Sư_đoàn súng_cối 108 12 súng_cối 120 mm đặt trên xe xích đóng tại làng Avdeykov_Trung đoàn pháo nòng dài cận_vệ 93 Trung_đoàn lựu_pháo 1320 và Trung_đoàn phòng_không 1279 cũng được triển_khai ngay sau tuyến tấn công_Sở_chỉ_huy chiến_dịch và Trung_đoàn pháo phản_lực gồm 5 đại_đội BM 13 đóng tại Dubrovka_Mật độ pháo_binh của Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 đạt đến 180 nòng súng trên 1 km chính_diện tấn_công Trên tuyến tấn_công của Tập_đoàn_quân xung_kích 4 rạng sáng ngày 13 tháng 12 Quân_đoàn xe_tăng 5 và các Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 22 đã vào vị_trí Do triển_khai tấn_công từ eo_đất hẹp giữa hai hồ Bernovo và Chernovo nên Tập_đoàn_quân xung_kích 4 chỉ triển_khai một mũi tấn_công Thê_đội 1 gồm toàn_bộ Quân_đoàn xe_tăng 5 80 xe_tăng T 34 21 xe_tăng T 26 36 pháo_tự_hành Su 85 và Su 122 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 Thê_đội 2 gồm Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 34 41 xe_tăng T 34 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 22 Lực_lượng dự_bị gồm Lữ_đoàn xe_tăng 236 Tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 171 và Quân_đoàn bộ_binh 60 Do thiếu pháo_binh hạng nặng nên tướng K N Galitsky đã giảm mật_độ pháo_binh ở hướng thứ_yếu xuống còn 30 khẩu km chính_diện để đạt được mật_độ 84 khẩu km chính_diện ở hướng đột_phá Trinh_sát mặt_trận đã tìm_hiểu cụm quân Đức đóng ở mỏm đất nhô phía bắc chỗ lồi Gorodok và phát_hiện thấy Quân_đoàn bộ_binh 9 Đức bố_trí tại đây các Sư_đoàn bộ_binh 83 và 129 13 tiểu_đoàn Cụm tác_chiến sư_đoàn bộ_binh 113 Tiểu_đoàn công_binh 214 tại nhà_ga Buchikha có Trung_đoàn xe_tăng 24 của Sư_đoàn xe_tăng 20 gồm 80 xe_tăng 7 giờ sáng ngày 13 tháng 12 trên khu_vực Nevel_Gorodok trời đầy mây thấp Tầm_nhìn_xa chỉ từ 2 đến 3 km Tướng N F Papivin báo_cáo cho tư_lệnh phương_diện_quân I Kh_Bagramyan biết việc sử_dụng không_quân oanh_tạc và không_quân cường_kích sẽ rất khó_khăn Tuy_nhiên I Kh_Bagramyan quyết_định không thay_đổi kế_hoạch Ông chỉ cho lui lại giờ G thêm 1 giờ 30 phút chờ cho mây tan bớt và trời ấm lên 9 giờ sáng 13 tháng 12 loạt đạn lựu_pháo đầu_tiên của Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 và Tập_đoàn_quân xung_kích 4 bắt_đầu nổ tung trên các chiến_hào tuyến 1 của quân Đức Sau 15 phút xạ_kích pháo_binh ngừng_bắn 5 phút Qua đối kính pháo các chỉ_huy pháo_binh Liên_Xô quan_sát thấy quân Đức trong các tuyến phòng_thủ thứ hai và thứ ba bắt_đầu di_chuyển ra tuyến đầu Phút thứ 20 của trận pháo_kích các khẩu pháo nòng dài bắt_đầu lên_tiếng Chúng bắn sâu vào tuyến phòng_thủ phía trong của quân Đức nơi các tiểu_đoàn quân Đức đang di_chuyển ra phía ngoài Các khẩu_đội lựu_pháo cũng được lệnh tăng tầm bắn trong khi các loại súng_cối 81 mm và 120 mm tiếp_tục nã đạn lên tuyến phòng_thủ đầu_tiên vô_hiệu_hoá nốt các hoả_điểm còn sống_sót của quân Đức 15 phút cuối của trận pháo_kích các loạt đạn Katyusha tạo nên những quầng lửa chạy dài trên tuyến phòng_thủ thứ ba của quân Đức Tiếng réo của đạn bay và tiếng gầm của đạn_nổ các cỡ tạo thành một mớ âm_thanh hỗn_tạp đinh_tai nhức óc ngay cả đối_với những người đã từng quen với chiến_trận 10 giờ 15 phút tại cánh quân phía đông công_binh Liên_Xô bắt_đầu lao các nhịp cầu gỗ trên các bãi lầy cho xe_tăng vượt qua 10 giờ 45 phút các lữ_đoàn xe_tăng 159 và 117 đã tràn sang bên kia đồng lầy và cùng với bộ_binh xông lên Trong giờ tấn_công đầu_tiên họ đã vượt qua 500 mét trên các tuyến phòng_thủ đầu_tiên và thứ hai của quân Đức 18 giờ chiều ngày 13 tháng 12 Lữ_đoàn xe_tăng 117 chiếm làng Bulin cách tuyến xuất_phát tấn_công khoảng 10 km 20 giờ tối Lữ_đoàn xe_tăng 159 cắt đứt đường_cao_tốc Nevel_Vitebsk ở phía tây làng Pilkovo sau khi tiến_công được 15 km Tại cánh quân phía tây 10 giờ 15 phút các cỡ pháo của Tập_đoàn_quân xung_kích 4 Liên_Xô bắt_đầu khai_hoả Tuy mật_độ đạn không được dày nhưng cũng đủ để_chế áp các khẩu_đội pháo súng_cối và tiêu_diệt các hoả_điểm súng_máy của quân Đức trên tuyến đầu 10 giờ 45 phút Quân_đoàn xe_tăng 5 kéo_theo Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 bắt_đầu xung_phong Trên cánh trái Sư_đoàn bộ_binh 381 gặp phải sức kháng_cự cứng_rắn của quân Đức tại các ngôi làng Morozniki và Krepin khi họ tấn_công từ phía nam hồ Bernovo_Thậm chí quân Đức đã chặn_đứng Sư_đoàn bộ_binh 90 Liên_Xô_Tướng_V I Svetsov điều Lữ_đoàn xe_tăng 70 từ thê_đội hai lên trợ_chiến cho Sư_đoàn 90 cũng chỉ đạt được kết_quả thực_hiện chiều sâu nhiệm_vụ từ 1 5 đến 2 km trong ngày tấn_công đầu_tiên Hướng tấn_công của quân_đội Liên_Xô từ phía bắc hồ Chernovo đạt được kết_quả khả_quan hơn Tại đây Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 22 có hai lữ_đoàn xe_tăng 24 và 41 dẫn_đầu đã tiến sâu 8 km trong ngày đầu_tiên và chỉ còn cách đường_sắt Nevel_Gorodok hơn 3 km Ngày 14 tháng 12 Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 tiếp_tục tấn_công Quân Đức điều đến phía tây làng Pylkov_Trung đoàn bộ_binh 428 và hai tiểu_đoàn của Trung_đoàn bộ_binh 427 tiến_hành phản_kích với sự yểm_hộ của Trung_đoàn pháo_binh 2 và Tiểu_đoàn súng_cối 129 thuộc Sư_đoàn bộ_binh 129 Cuộc_chiến giành_giật đoạn đường_cao_tốc từ Kayki qua Suchki đến Lopaukh kéo_dài suốt ngày 14 tháng 12 Lữ_đoàn xe_tăng 159 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 36 hầu_như dẫm chân tại_chỗ 5 xe_tăng T 34 bị pháo_binh Đức bắn cháy Để vượt qua điểm nút Suchky ngày 15 tháng 12 tướng K N Galitsky điều Lữ_đoàn cơ_giới 44 và Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 31 đến khu_vực Suchki và Lopaukh_Cuối ngày 16 tháng 12 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 và Quân_đoàn bộ_binh 36 đã đánh_bật được quân Đức sang phía tây đường_bộ Nevel_Gorodok_Ngày 16 tháng 12 Lữ_đoàn xe_tăng 159 và Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 36 tiếp_tục đánh chiếm các làng Mekhovoye và Froly vòng lên bao_vây trung_tâm phòng_ngự Bychikha_Bycycha của quân Đức từ phía bắc 12 giờ cùng ngày Lữ_đoàn xe_tăng 117 và Lữ_đoàn xe_tăng 89 vừa đến mặt_trận dẫn_đầu Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 8 đánh chiếm căn_cứ hoả_lực pháo_binh của Quân_đoàn bộ_binh 53 Đức tại phía bắc Voronyat đánh chiếm các cứ_điểm phòng_thủ của Sư_đoàn bộ_binh 246 và 256 Đức tại Drozhakhov và Byki ở phía nam Bychikha_Trên cánh Tây thành_công của Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 47 Liên_Xô đã thúc_đẩy cuộc tấn_công Ngày 15 tháng 12 Quân_đoàn xe_tăng 5 và các 4 sư_đoàn của Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 tiếp_tục tiến lên Sư_đoàn bộ_binh 90 đánh chiếm nhà_ga Roslyakh_Roslyja cắt đứt đường_sắt Nevel_Gorodok ở phía bắc Bychikha_Sư đoàn bộ_binh 381 đánh chiếm điểm_cao 229 7 Từ đây lựu_pháo của quân_đội Liên_Xô đã có_thể bắn trực chỉ vào Bychikha_Sư đoàn bộ_binh 47 tiếp_tục vòng xuống phía nam đánh chiếm cụm phòng_ngự của quân Đức tại nhà_ga Bychikha_Tối 16 tháng 12 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 và Quân_đoàn xe_tăng 5 gặp nhau tại làng Blokhi hoàn_thành cuộc tấn_công bao_vây các sư_đoàn của Quân_đoàn bộ_binh 9 Đức tại phía bắc Bychikha_Ngày 17 tháng 12 Tập_đoàn_quân Xung_kích 4 được lệnh tung thê_đội 2 vào trận để tiêu_diệt 3 sư_đoàn_Đức trong vòng_vây từ tuyến hồ Bernovo_Svino_Ordovo_Ezerishye đến Zhukovo phía bắc tuyến Zhukovo_Bychikha hồ Chernovo_Tập đoàn quân cận_vệ 11 được lệnh vừa giữ vòng_vây bên ngoài vừa tập_trung lại lực_lượng để tổ_chức tấn_công về hướng Gorodok_Vitebsk trong khi quân Đức còn chưa kịp hồi_sức Ngày 18 tháng 9 các sư_đoàn bộ_binh 87 211 và trung_đoàn còn lại của Sư_đoàn xe_tăng 20 Đức tổ_chức đột_kích phá_vây qua sông Obol về phía tây bắc hồ Svino nhưng không thoát Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 Liên_Xô đã huy_động các sư_đoàn kỵ_binh cận_vệ 5 6 và Trung_đoàn pháo_tự_hành 1814 đập_tan cuộc đột_kích phá_vây Tàn_quân Đức chạy ngược trở_lại phía đông sông Obol Sau 5 ngày giao_chiến ác_liệt ngày 22 tháng 12 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 2 và Quân_đoàn bộ_binh 60 cũng các lữ_đoàn xe_tăng 34 và 236 đã kết_liễu cánh quân Đức bị vây tiêu_diệt và làm bị_thương hơn 20 000 sĩ_quan và binh_lính Đức bắt hơn 2 000 tù_binh phá_huỷ 69 xe_tăng 164 pháo 123 súng_cối 586 súng_máy hạng nặng 760 ô_tô các loại và 16 kho hàng Quân_đội Liên_Xô thu_giữ 37 xe_tăng và pháo_tự_hành 194 pháo 75 súng_cối 110 ô_tô 24 kho vũ_khí đạn_dược và thiết_bị quân_sự Trước_mắt Phương_diện_quân Pribaltic 1 còn nhiệm_vụ chủ_yếu của chiến_dịch đánh chiếm Gorodok và tấn_công Vitebsk_Giải phóng Gorodok_Trong giai_đoạn cuối của chiến_dịch này thượng_tướng I Kh_Bagramyan dự_định tấn_công Vitebsk bằng hai mũi đột_kích Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 sau khi hoàn_thành bao_vây cụm quân Đức ở khu_vực phía bắc Bychikha sẽ quay mũi xuống phía nam phối_hợp với cánh phải của Tập_đoàn_quân xung_kích 4 đánh chiếm Gorodok và phát_triển xuống Vitebsk_Tập đoàn quân 43 sẽ đánh một đòn bổ_trợ vào Quân_đoàn bộ_binh 6 Đức đang phòng_ngự từ Smolovka qua hồ Vymno đến sông Tây_Dvina và tiến dọc theo con sông này về Vitebsk_Trong một hoạt_động phối_hợp Tập_đoàn_quân 39 Phương_diện_quân Byelorussia 3 từ khu_vực Lyozna sẽ đánh_đòn vu_hồi từ phía đông vào Vitebsk_Tuy nhiên sau hơn một tuần chiến_đấu các lực_lượng Hồng_quân cũng bị tiêu_hao đáng_kể nhất là xe_tăng Ngoài 13 xe_tăng bị quân Đức phá_huỷ còn có 18 chiếc khác đang được sửa_chữa và hơn 10 chiếc mắc lầy đang chờ được kéo lên Trong các trận đánh tạo thế và giai_đoạn tấn_công đầu_tiên của chiến_dịch pháo_binh Phương_diện_quân Pribaltic 1 đã tiêu_thụ hơn hơn 350 000 viên đạn kể_cả đạn Katyusha đạn súng_cối và đạn pháo chống tăng các cỡ Họ chỉ còn lại 112 290 viên Theo tính_toán của trung_tướng pháo_binh N M Khlevnikov chỉ_huy pháo_binh của Phương_diện_quân cần phải bổ_sung thêm 127 000 viên đạn pháo từ 45 mm trở lên để có_thể duy_trì hoả_lực trong một tuần tiếp_theo của chiến_dịch Một_số pháo hạng nặng vẫn còn bị kẹt lại phía sau do thiếu sức_kéo và địa_hình lầy_lội Vì_vậy cuộc tấn_công bị hoãn đến ngày 24 tháng 12 Trước tình_thế không_thể đảo_ngược và các thiệt_hại lớn về quân_số và phương_tiện tướng Georg_Hans_Reinhardt buộc phải co về phòng_thủ Ngày 21 tháng 12 Quân Đức rút bỏ một loạt tiền_đồn trên khu_vực sông Obsyanka các cứ_điểm Sudary_Smolovka để tập_trung quân phòng_thủ Gorodok và Vitebsk_Ngày 22 tháng 12 trinh_sát của Tập_đoàn_quân 43 Liên_Xô báo_cáo về việc trước mặt họ không có địch Không_thể chần_chừ thêm một ngày_đêm 22 rạng ngày 23 tháng 12 tướng I Kh_Bagramyan ra_lệnh tấn_công Mãi đến 11 giờ sáng 23 tháng 12 các Quân_đoàn xe_tăng 5 và cận_vệ 1 mới có_thể xuất_phát tấn_công sau một giờ pháo_kích Cánh phải của Tập_đoàn_quân 43 nhanh_chóng đánh chiếm_cứ điểm Sudary chỉ còn một tiểu_đoàn_Đức ở lại chặn_hậu và dễ_dàng vượt qua sông Obsyanka 13 giờ cùng ngày Quân_đoàn bộ_binh 91 đánh chiếm_cứ điểm Smolovka_Trên hướng tấn_công chủ_yếu Quân_đoàn xe_tăng 5 kéo_theo Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 8 tiến dọc theo con đường_sắt từ Bychikha đi Gorodok_Bên trái họ Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 1 chỉ còn lại 54 xe_tăng hoạt_động được dẫn_đầu Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 16 tấn_công dọc theo đường_cao_tốc Nevel_Vitebsk_Chiều 23 tháng 12 các đơn_vị và xe_tăng và bộ_binh Liên_Xô đã áp sát Gorodok từ ba phía Tướng I Kh_Bagramyan quyết_định không dừng lại mà tổ_chức tấn_công tiếp_tục vào nửa_đêm 23 rạng sáng ngày 24 tháng 12 không chờ pháo_binh theo kịp để yểm_hộ 2 giờ sáng ngày 24 tháng 12 các sư_đoàn bộ_binh 26 và 83 tổ_chức tấn_công Gorodok từ hướng Tây với sự yểm_hộ của Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 34 và Tiểu_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 16 và Lữ_đoàn xe_tăng 159 tấn_công từ phía đông Quân Đức đã bỏ lỏng khu_vực cánh đồng lầy phía bắc Gorodok nơi con đường_sắt phải vòng tránh sang phía đông vì cho rằng xe_tăng không_thể tấn_công từ đây Tiểu_đoàn xe_tăng 2 của Lữ_đoàn xe_tăng 236 đã làm quân Đức bất_ngờ bằng việc sử_dụng tất_cả những vật_liệu ván sàn thu được từ các toa tàu_hoả bị phá hỏng của quân Đức để lát đường cho xe_tăng tiến lên 4 xe_tăng T 34 xuất_hiện bất_ngờ đã tiêu_diệt 4 xe_tăng PZ IV và hai pháo_tự_hành Stg 85 của quân Đức Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 16 từ phía bắc tràn vào Gorodok phối_hợp với Quân_đoàn bộ_binh 8 giải_phóng Gorodok_Quân_đội Liên_Xô bắt_giữ hơn 30 lính Đức mang theo các bình xăng và lựu_đạn đi đốt_phá các khu_phố 8 giờ tối 24 tháng 12 Đài_phát_thanh Moskva truyền đi nhật_lệnh của Tổng_tư_lệnh tối_cao quân_đội Liên_Xô chúc_mừng Phương_diện_quân Pribaltic 1 giải_phóng Gorodok_Ngay sau bản nhật_lệnh pháo_binh quân_khu Moskva bắn 12 loạt pháo_hoa từ 124 khẩu đại_bác chào_mừng thắng_lợi của phương_diện_quân này Dừng lại trước cửa_ngõ Vitebsk_Trong 10 ngày sau đó Tập_đoàn_quân xung_kích 4 tiếp_tục tấn_công xuống phía nam đánh chiếm Murozhnitsa cắt đứt cả đường_sắt và đường_bộ từ Vitebsk đi Vinius và uy_hiếp Vitebsk từ phía tây Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 tiếp_tục mở_rộng chiến_dịch đưa tuyến mặt_trận sâu thêm 5 đến 10 km về phía nam đến hồ Savchensky và thị_trấn cùng tên Tập_đoàn_quân 43 cũng thiết_lập trận_tuyến mới phía nam hồ Vymno cách Vitebsk gần 20 km về phía đông bắc Trên hướng Tây_Tập đoàn quân 39 cũng mở một chiến_dịch nhỏ đánh chiếm thị_trấn Koobti và một chỗ lồi sâu từ 5 đến 10 km rộng 25 km phía đông nam Vitebsk khoảng 15 km Ngày 31 tháng 12 năm 1943 Phương_diện_quân Pribaltic 1 dừng tấn_công Trên cơ_sở những bàn_đạp chiếm được phía tây phía đông và phía bắc Vitebsk ngày 3 tháng 2 năm 1944 Phương_diện_quân Pribaltic 1 tiếp_tục mở một chiến_dịch mới nhằm đánh chiếm Vitebsk_Từ bàn_đạp Morozhnitsa_Tập đoàn quân xung_kích 4 sử_dụng Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 Lữ_đoàn xe_tăng 34 và Quân_đoàn bộ_binh 60 tấn_công vào Gorbachi phía tây Vitebsk 10 km Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 điều_động Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 8 Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 10 đột_phá tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 53 Đức tại khu_vực Savchensky_Sauconki_Tập đoàn quân 43 tiến_công dọc theo sông Tây_Dvina đến Boldaryevo đông bắc Vitebsk_Mặc dù được sự yểm_hộ của pháo_binh với mật_độ lên đến 150 khẩu km chính_diện trong đó có 120 khẩu lựu_pháo 152 mm súng_cối 120 mm và 122 mm Tuy_nhiên do trinh_sát pháo_binh không tỷ_mỷ nên kế_hoạch pháo_kích bị phá vỡ không đạt được mục_tiêu chế_áp các trận_địa pháo của quân Đức Trong số 69 khẩu pháo 1 km chính_diện của quân Đức chỉ có 17 khẩu bị tiêu_diệt Số còn lại vẫn tiếp_tục phát_huy hoả_lực Chính các lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 19 và 34 đã bị thiệt_hại nặng do hoả_lực đó Sau 5 ngày tấn_công quân_đội Liên_Xô trên hướng Vitebsk chỉ tiến thêm không quá 6 km Ngày 8 tháng 2 năm 1944 tướng I Kh_Bagramyan phải ra_lệnh đình_chỉ các cuộc tấn_công chuyển toàn_bộ Phương_diện_quân Pribaltic 1 sang tư_thế phòng_ngự tích_cực Kết_quả đánh_giá và ảnh_hưởng Kết_quả Các thông_tin từ phía Liên_Xô cho biết trong chiến_dịch Gorodok họ đã loại khỏi vòng chiến_đấu 65 000 sĩ_quan và binh_lính Đức bắt 3 300 tù_binh giải_phóng 1 220 điểm dân_cư trong đó có thành_phố Gorodok_Các nguồn thống_kê lưu_trữ Đức cho biết tại các trận đánh trong tháng 11 và 12 năm 1943 trên mặt_trận phía đông Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức tổn_thất 10 357 người chết 4 057 người mất_tích 21 910 người bị_thương Tính chung cho cả Chiến_dịch tấn_công Nevel và Chiến_dịch Gorodok 1943 được Phương_diện_quân Kalinin từ ngày 20 tháng 10 đổi thành Phương_diện_quân Pribaltic 1 tổ_chức trên cùng một hướng quân_đội Liên_Xô đã huy_động tổng_cộng 198 000 quân Tổng thiệt_hại về nhân_lực gồm 43 551 người chết và mất_tích 12 535 người bị_thương Kết_quả có tính chiến_lược chiến_thuật là quân_đội Liên_Xô không_những đã bảo_vệ thành_công bàn_đạp Nevel mà_còn mở_rộng lên gấp hơn ba lần chia_cắt sâu và rộng hơn tuyến tiếp_giáp giữa Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm và Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức đồng_thời đe_doạ cánh Bắc của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm và uy_hiếp nghiêm_trọng cụm phòng_thủ Vitebsk một trong 5 cụm phòng_thủ chiến_lược của quân_đội Đức Quốc xã trên cái gọi là ban_công Byelorussia_So với kế_hoạch đặt ra Phương_diện_quân Pribaltic 1 vẫn chưa đạt được mục_tiêu đánh chiếm thành_phố Vitebsk_Đánh giá Quân_đội Liên_Xô_Trong giai_đoạn đầu nhờ chuẩn_bị kỹ_lưỡng tiến_hành trinh_sát chu_đáo vạch kế_hoạch tỷ_mỷ sử_dụng các đòn đột_kích mạnh và tập_trung vào những chỗ yếu trên tuyến phòng_ngự của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức quân_đội Liên_Xô đã thu được thành_công rất to_lớn Đòn đánh hợp vây của hai cánh quân xung_kích do hai quân_đoàn xe_tăng làm nòng_cốt đã chia_cắt và bao_vây hơn 3 sư_đoàn_Đức ở mỏm Bychikha_Ezerishe_Việc phân_công cho thê_đội 2 của Tập_đoàn_quân xung_kích 4 tiêu_diệt cụm quân Đức tại đây và Tập_đoàn_quân cận_vệ 11 tiếp_tục tấn_công xuống Gorodok là một sự bố_trí hợp_lý Trong quá_trình thanh_toán hơn 3 sư_đoàn_Đức bị vây quân Đức đã tìm cách chọc thủng vòng_vây tại khu_vực đóng quân của Tập_đoàn_quân xung_kích 4 Cuộc phá_vây này của quân Đức đã thất_bại nhờ lực_lượng kỵ_binh đủ mạnh của Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 3 Chiến_thuật pháo_kích của quân_đội Liên_Xô trong giai_đoạn đầu cũng được bố_trí khoa_học Các mục_tiêu đều được đo_đạc chính_xác và phân_công chi_tiết cho từng đại_đội pháo_binh đảm_nhận Do_đó các trận_địa pháo của quân Đức trong khu_vực bị tấn_công đều phản_pháo yếu_ớt Bộ_binh và xe_tăng Liên_Xô ít chịu áp_lực của pháo_binh đối_phương Về không_quân thì mặc_dù thời_tiết trên khu_vực tấn_công không thuận_lợi nhưng Tập_đoàn_quân không_quân 3 đã chuyển mục_tiêu oanh_tạc chủ_yếu nhằm vào các tuyến giao_thông của quân Đức từ tuyến sau ra_mặt trận ngăn_chặn đáng_kể các hoạt_động chuyển quân tăng_viện cho tuyến đầu của quân Đức Tuy_nhiên trong giai_đoạn sau của chiến_dịch các cấp chỉ_huy của Phương_diện_quân Pribaltic 1 bắt_đầu tỏ ra chủ_quan đánh_giá thấp chiến_thuật co_cụm phòng_thủ của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức Việc chiếm được Gorodok một_cách chóng_vánh chỉ sau hai ngày tấn_công đã càng làm tăng thêm tâm_lý chủ_quan thoả_mãn đó Mặt_khác do kế_hoạch ban_đầu chỉ tính_toán tỷ_mỷ cho mục_tiêu Gorodok_Còn mục_tiêu thứ hai là Vitebsk thì một_mình Phương_diện_quân không_thể hoàn_thành nổi Đòn tấn_công đơn_độc của Tập_đoàn_quân 39 Phương_diện_quân Byelorussia 3 vào Koopti không_thể đủ để thu_hút chủ_lực Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức sang phía đông Trên thực_tế Tập_đoàn quan xe_tăng 3 Đức chỉ điều đến đây một sư_đoàn bộ_binh một trung_đoàn pháo_binh và một trung_đoàn xe_tăng chốt chặn ở những điểm_cao hiểm_yếu đã có_thể ngăn cả Tập_đoàn_quân 39 Liên_Xô không_thể tiến xa hơn Nguyên_soái pháo_binh N N Voronov đã phân_tích sai_lầm của thượng_tướng I Kh_Bagramyan khi ông chỉ tin vào quân_báo của phương_diện_quân mà không chú_ý đến những phát_hiện của trinh_sát pháo_binh mà trung_tướng N M Khlevnikov chỉ_huy pháo_binh của Phương_diện_quân Pribaltic 1 đã thu_thập được N N Voronov coi đó là một trong những nguyên_nhân cơ_bản khiến cho các trận tấn_công Vitebsk của phương_diện_quân này từ cuối tháng 12 năm 1943 đến đầu tháng 2 năm 1944 không thành_công N N Voropov cũng cho rằng sau thất_bại ở phía bắc Gorodok quân Đức đã đoán được mũi tiến_công chủ_yếu của Hồng_quân sẽ hướng về Vitebsk_Và tướng Georg_Hans_Reinhardt sẽ thà phải bỏ Gorodok để giữ chắc Vitebsk còn hơn cố giữ cả hai để rồi sẽ mất cả hai Qua trinh_sát quân Đức nắm chắc ngày_giờ cuộc tấn_công của Phương_diện_quân Pribaltic 1 ngày 3 tháng 2 nên đã chuẩn_bị đối_phó rất chi_tiết bao_gồm cả việc phòng_tránh hoả_lực pháo_binh Quân_đội Đức Quốc xã Trong lần duy_nhất đi thăm mặt_trận ở sát tiền_duyên Hitler đã đúng khi đánh_giá sự nguy_hiểm của chỗ lồi Nevel đối_với mặt_trận của các cụm tập_đoàn_quân Bắc và Trung_tâm Đức nhưng lại không nhận thấy sự nguy_hiểm của một chỗ lồi khác đã hình_thành ngay tại sườn trái của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 trên khu_vực trung_lưu sông Obol mà tiền tiêu của nó trải dài từ Mishnyevichi đến phía tây Gorodok_Tướng_Georg_Hans Reinhardt không hề sao_lãng nhiệm_vụ mà Führer giao cho và vẫn tấn_công về hướng Nevel_Tuy nhiên việc tấn_công từ một cái túi tác_chiến trên hướng Gorodok_Bychikha_Ezerishe là một sai_lầm chiến_thuật rất nghiêm_trọng của viên tướng dày_dạn kinh_nghiệm này Việc để Tập_đoàn_quân xung_kích 4 Liên_Xô đột_phá sâu vào sườn trái của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 đã tạo nên một nguy_cơ lớn không_chỉ cho các cụm phòng_thủ Gorodok_Vitebsk từ phía tây mà_còn đe_doạ làm sụp_đổ toàn_bộ tuyến phòng_thủ trên cánh Bắc của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Trong quá_trình tác_chiến trên hướng Gorodok_Nevel_Tập đoàn quân xe_tăng 3 Đức tập_trung chủ_lực sang hướng Đông đã để cho Tập_đoàn_quân kích 4 đột_phá dễ_dàng vào sườn trái và áp sát Gorodok_Nếu_Bộ chỉ_huy Phương_diện_quân Pribaltic 1 mạnh_dạn hơn_nữa họ có_thể mở các cửa đột_phá sâu hơn về phía nam cái túi tác_chiến Gorodok_Ezerishe và hậu_quả sẽ rất khó lường đối_với toàn_bộ cánh bắc của cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Chỉ đến khi bị mất 3 sư_đoàn rơi vào vòng_vây của quân_đội Liên_Xô trên khu_vực phía bắc Bychikha tướng Georg_Hans_Reinhardt mới vội_vã rút các quân_đoàn 9 53 và sư_đoàn còn lại của Quân_đoàn bộ_binh 9 về giữ Vitebsk và đó là quyết_định mặc_dù muộn nhưng duy_nhất chính_xác của tướng Georg_Hans_Reinhardt trong chiến_dịch này Ảnh_hưởng Mặc_dù vẫn giữ được Vitebsk nhưng điều đó không có nghĩa là thế_trận của quân_đội Đức Quốc xã trên cánh Bắc_Byelorussia được cải_thiện Mất_Gorodok và mất một lực_lượng đáng_kể bị hợp vây và tiêu_diệt tại phía bắc Bychikha_Cụm phòng_thủ Vitebsk của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức mất một cứ_điểm phòng_thủ tuyến ngoài quan_trọng và trở_nên trơ_trọi trong vòng_vây chưa khép_kín từ ba phía của Quân_đội Liên_Xô_Các trận đột_kích cấp sư_đoàn của Quân_đoàn bộ_binh 53 nhằm giành lại đoạn đường_sắt từ Vitebsk đi Vinius chạy qua Murozhnitsa không thành_công càng làm tăng nguy_cơ đối_với quân Đức trên cánh Bắc của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Cho_dù Phương_diện_quân Pribaltic 1 chưa lấy lại được Vitebsk nhưng thế_trận trên hướng Vitebsk đã hoàn_toàn có lợi cho họ Và việc Hồng_quân Liên_Xô lấy lại Vitebsk chỉ còn là vấn_đề thời_gian Tưởng_niệm BULLET Mười_hai đơn_vị chiến_đấu xuất_sắc trong chiến_dịch đã được đặt tên_hiệu Gorodok bao_gồm BULLET Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ số 2 BULLET Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ số 11 BULLET Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ số 26 BULLET Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ số 83 BULLET Sư_đoàn xe_tăng cận_vệ số 10 BULLET Sư_đoàn pháo chống tăng số 17 chỉ_huy đại_tá V P Nelepa_BULLET_Trung đoàn pháo_binh số 488 đại_tá M Ya_Shtulberg_BULLET_Trung đoàn pháo_binh số 523 đại_tá P E Toropov_BULLET_Sư đoàn súng_cối cận_vệ số 2 đại_tá I A Aprelkin_BULLET_Trung đoàn súng_cối số 545 trung_tá A P Smirnov_BULLET_Tiểu đoàn công_binh cơ_giới_hoá cận_vệ số 6 thiếu_tá A I Yevgrafov_BULLET_Sư đoàn tiêm_kích số 259 đại_tá Ya_A_Kurbatov_BULLET Một tượng_đài về các chiến_sĩ giải_phóng Gorodok đã được dựng lên trong thành_phố BULLET Một đài tưởng_niệm tại giao_lộ đường Các Mác và đường Proletarskoy được xây_dựng vào năm 1975 BULLET Một đài tưởng_niệm được tạo_dựng để vinh_danh những người lính của Sư_đoàn súng_cối cận_vệ số 2 mang tên Gorodok_Berlin_Huân chương Cờ_Đỏ Huân_chương Aleksandr_Nevsky_BULLET_Năm 1983 một con đường của thành_phố được đặt tên là Bagramyan_BULLET_Một đài tưởng_niệm cũng được dựng lên tại nghĩa_trang quân_sự của thành_phố Tham_khảo BULLET Великая_Отечественная война 1941 1945 Энциклопедия_Гл ред М М Козлов_Редклолл_Ю_Я Барабаш_П_А_Жилин В И Канатов отв секретарь и др М Советская энциклопедия 1985 Cuộc chiến_tranh vệ_quốc vĩ_đại 1941 1945 Bách_khoa_toàn_thư Chủ_biên M M Kozlov_Các biên_tập_viên chính Yu_Ya_Barabash_P A Zhilin_V_I_Kanatov thư_ký Ban biên_tập Nhà_xuất_bản Từ_điển_bách_khoa Liên_Xô 1985 BULLET Энцыклапедыя гiсторыi Беларусi у 6 т Б I Сачанка i iнш Мн_БелЭн 1994 Т 2 С 479 537 с 20 000 экз ISBN 5 85700 142 0 на бел языке Bách_khoa_toàn_thư lịch_sử Belarus Tập 2 toàn_bộ 6 tập B I Sachanka chủ_biên NXb_Từ điển bách_khoa Belarus 1994 tiếng Belarus BULLET Дударенко_М_Л_Перечнев Ю Г Елисеев_В_Т и др Освобождение городов Справочник по освобождению городов в период Великой_Отечественной войны 1941 1945 М Воениздат 1985 С 76 77 598 с Các thành_phố được giải_phóng Sơ_lược về các thành_phố được giải_phóng trong cuộc Chiến_tranh Vệ_quốc vĩ_đại 1941 1945 Nhà_xuất_bản Quân_đội Moskva 1985 BULLET Белобородов_А_П_Всегда в бою М Экономика 1984 Atanasi_Pavlantyevich_Beloborodov Chiến_đấu không ngừng Nhà_xuất_bản Kinh_tế Mát xcơ va 1984 Trên trang_web Военная литература BULLET Беларуская энцыклапедыя У 18 т Т 5 Гальцы_Дагон_Рэдкал_Г П Пашкоў і інш Мн_БелЭн 1997 Т 5 576 с 10 000 экз ISBN 985 11 0090 0 т 5 на бел языке Bách_khoa_toàn_thư Belarus 18 tập Tập 5 Chủ_biên G P Pashkoy_Nhà xuất_bản Từ_điển_bách_khoa Minsk 1995 Tiếng Belarus BULLET Свод памятников истории и культуры Белоруссии_Мн_БелСЭ им Петруся_Бровки 1985 на белор языке Petrus_Bpovky_Thiết lập các di_tích lịch_sử văn_hoá của Belarus Bộ Văn_hoá và du_lịch Belarus Minsk 1985 Tiếng Belarus Liên_kết ngoài BULLET Bản_đồ các chiến_dịch tấn_công trên hướng Tây của quân_đội Liên_Xô năm 1943 BULLET Bản_đồ chiến dich Gorodok 13 31 12 1943 BULLET Lược_đồ chiến_dịch Gorodok_BULLET_Tóm tắt chiến_dịch Gorodok_BULLET_Tư liệu về chiến_dịch Gorodok_BULLET_Bài_Giải phóng Gorodok trên Cổng thông_tin điện_tử huyện Gorodok tỉnh Vitebsk_Belarus_BULLET_S G Bershadsky_Chiến sự ở Nevel_Gorodok
Chiến_dịch Gorodok ( 1943 )