Lý_Quí_Chung_Lý Quí Chung 1940 3 tháng 3 năm 2005 tại Thành_phố Hồ_Chí_Minh bút_danh Chánh_Trinh là một nhà_báo và cũng là một dân_biểu và nghị_sĩ đối_lập dưới thời chính_quyền Việt_Nam Cộng_hoà Ông từng giữ chức Bộ_trưởng Bộ Thông_tin trong chính_phủ tồn_tại 2 ngày của Tổng_thống Việt_Nam Cộng_hoà cuối_cùng Dương_Văn_Minh_Thân thế Ông sinh năm 1940 tại tỉnh Mỹ_Tho nay là tỉnh Tiền_Giang nhưng hầu_hết thời thơ_ấu của ông theo gia_đình về Biên_Hoà ở từ 3 đến 12 tuổi 1943 1952 nơi cha_ông làm công_chức cho cơ_quan hành_chánh tỉnh Giống như cha mình ông rất yêu_chuộng thể_thao Mẹ ông đặt nhiều hy_vọng vào tương_lai của ông nên sau khi ông học được 2 năm trường Việt được chuyển sang trường Pháp học Không hài_lòng với trường này sau 2 năm_học bà cho ông lên học nội_trú trường Chasseloup_Laubat tại Sài_Gòn bắt_đầu niên_học 1951 1952 lớp 8ème nay là lớp 5 Năm 1954 sau Hiệp_định Genève trường Albert_Sarraut từ Hà_Nội chuyển vào Sài_Gòn sáp_nhập vào trường Chasseloup_Laubat_Để có đủ lớp_học cho học_sinh từ Hà_Nội vào trường huỷ_bỏ chế_độ nội_trú mẹ ông chuyển ông lên Đà_Lạt vào học nội_trú tiếp lại trường Lycée_Yersin Sau khi lấy tú_tài I tại đây năm 1959 ông trở về học tại trường Chasseloup_Laubat lúc bấy_giờ đã đổi tên thành trường Jean_Jacques_Rousseau bây_giờ là trường Lê_Quý_Đôn để lấy tú_tài II ban Triết Sau khi tốt_nghiệp trung_học ông thi_tuyển vào Học_viện Quốc_gia Hành_chánh học_khoá 10 1963 khoá cuối_cùng do Tổng_thống Việt_Nam Cộng_Hoà Ngô_Đình_Diệm chủ_toạ lễ khai_giảng Tuy_nhiên ông cảm_thấy mình không thích_hợp với ngành này cho lắm và thường bỏ học la_cà ở một_số toà_soạn các tờ báo nơi mà ông có viết bài cộng_tác Trong hai năm cuối trung_học ông đã có bài đăng trên báo thể_thao Đuốc_Thiêng bắt_đầu từ các bài dịch từ các báo và các tạp_chí Pháp Cũng vì mê_say làm báo mà ông đã bị ở lại lớp năm đầu rồi bỏ học luôn Bắt_đầu từ những bài báo về thể_thao từ môi_trường báo_chí Chung được tiếp_cận với đời_sống chính_trị Sài_Gòn ông đã đi vào con đường hoạt_động chính_trị vì bức_xúc trước những bất_công những việc_làm phi dân_chủ độc_tài của chính_quyền Sài_Gòn Rồi phẫn_nộ trước sự can_thiệp thô_bạo của chính_quyền Mỹ vào nội_bộ của Việt_Nam và sự áp_đặt các ý_muốn và quyền_lợi của họ lên đất_nước Việt_Nam Theo nghiệp_báo chí Khởi_đầu từ tờ Đuốc_Thiêng ông được ông Thiệu_Võ chủ_nhiệm tờ báo kiêm phụ_trách trang thể_thao của tờ Tiếng Dội_Miền_Nam mời vào tờ báo sau làm_việc Sau đó khi được 21 tuổi ông được ông Phan_Như_Mỹ rủ về cùng phụ_trách phần thể_thao cho tờ báo Buổi_Sáng_Ông cũng được ông Mỹ giới_thiệu viết bài cho tờ báo tiếng Pháp Journal d Extrême_Orient_Nhưng chính tại tờ Thanh_Việt của ông Tô_Yến_Châu mới là ông khởi_đầu học nghề phóng_viên Sau cuộc đảo_chánh ngày 1 tháng 11 năm 1963 khi được phép xuất_bản tờ Bình_Minh ông_bầu Ứng kéo cả ê_kíp Thanh_Việt về làm Đây là lần đầu_tiên ông ăn lương phóng_viên và hành_nghề phóng_viên đúng nghĩa Sau khi Thượng_Hội đồng Quốc_gia chỉ_định ông Trần_Văn_Hương làm Thủ_tướng vào ngày 29 tháng 10 năm 1964 ông được cha_ông khuyến_khích xin ra tờ Sài_Gòn Tân_Văn Mặc_dù chưa đủ tuổi 25 tuổi ông 24 tuổi vẫn được cấp giấy_phép Tiền làm tờ báo là do cha_ông nhưng có_lẽ do nhiều bạn_bè của cha_ông trong Hội Liên trường góp lại một tổ_chức chính_trị trá_hình của một_số trí_thức miền Nam dựa vào lá bài Trần_Văn_Hương_Nhưng tờ này chỉ tồn_tại 4 tháng lâu hơn chính_phủ của Trần_Văn_Hương một tháng Sau khi tờ Sài_Gòn Tân_Văn bị đóng_cửa_ông trở_lại làm tổng thư_ký_toà_soạn cho tờ Bình_Minh của ông Võ_Văn_Ứng lúc này tờ báo không còn ra hàng ngày nữa mà chỉ ra hàng tuần Con đường chính_trị Vào năm 1965 khi đang làm cho tờ Bình_Minh Chung có viết loạt bài vận_động sự thành_lập một đại_học ở miền Tây_Kỹ sư Võ_Long_Triều người tự đứng ra phối_hợp các cuộc vận_động mời ông nhập nhóm và tham_gia các cuộc hội_thảo tổ_chức ở Cần_Thơ để gây áp_lực với chính_quyền Khi Thủ_tướng Nguyễn_Cao_Kỳ lúc đó đang muốn lôi_kéo trí_thức miền Nam mời Võ_Long_Triều vào nội_các của mình với tư_cách Bộ_trưởng Thanh_niên thì Chung được Triều cho làm giám_đốc Nha_Tác động_tâm lý Nhờ vậy mà Chung lúc đó đang trốn quân_dịch được cấp giấy tạm hoãn 4 tháng Nhờ tham_dự vào liên_danh của Võ_Long_Triều lúc đó vừa là người đứng đầu một tập_hợp chính_trị có tên Phong_trào Phục_hưng Miền Nam_PTPHMN trong cuộc bầu_cử Quốc_hội lập_hiến năm 1966 Chung trở_thành Dân_biểu quốc_hội lúc mới tròn 26 tuổi một trong 7 người thuộc liên_danh này Ông tiếp_tục làm dân_biểu 3 nhiệm_kỳ liên_tiếp 1966 1967 1967 1971 và 1971 1975 cho tới ngày đất_nước thống_nhất Sau đó nhờ sự tiếp_tay của dân_biểu Phan_Xuân_Huy đơn_vị Đà_Nẵng ông được bầu làm trưởng khối Dân_tộc gồm 3 thành_phần các dân_biểu Phục_hưng miền Nam các dân_biểu Phật_giáo và một_số dân_biểu độc_lập Khối Dân_tộc trở_thành khối dân_biểu đối_lập đầu_tiên trong quốc_hội Sài_Gòn do lập_trường chống chính_quyền quân_sự và chống chiến_tranh Ngày 29 tháng 4 năm 1975 Lý_Quí_Chung được đề_cử làm Tổng_trưởng Thông_tin trong Chính_phủ của Thủ_tướng Vũ_Văn_Mẫu_Lý_Quý_Chung thuộc thành_phần thứ 3 tức_là trung_lập không theo Chính_quyền Thiệu cũng như theo Cộng_sản Sau ngày thống_nhất Lý_Quý_Chung là một trong những nhân_vật chế_độ cũ được miễn đi học_tập cải_tạo Sau đó ông tiếp_tục viết báo đó là cái nghề tôi yêu và say_mê cái nghề duy_nhất tôi chọn_lựa cho đời mình ban_đầu là phó chủ_bút đặc_trách văn_hoá xã_hội cho tờ Tin_Sáng đến khi nó được cho là đã hoàn_thành nhiệm_vụ Sau đó ông chuyển sang làm cho tờ báo Tuổi_Trẻ đồng_thời cũng phụ_trách trang thể_thao của Sài_Gòn Giải_Phóng Làm cho Tuổi_Trẻ được 10 năm khi có một_số người cho rằng ông đã là quả chanh đã hết nước rồi ông chuyển sang làm cho tờ Lao_động rồi sau đó Tia_Sáng Kiến_Thức Gia_đình thuộc báo Nông_nghiệp Việt_Nam Tác_phẩm Hồi_ký không tên Nhà_xuất_bản Trẻ TP_HCM 2004 Phát_biểu BULLET Về vai_trò tờ báo Sài_Gòn Tân_Văn đối_với ông Dù tờ báo Sài_Gòn Tân_Văn không phải là một thành_công nghề_nghiệp đối_với tôi nhưng mặt nào đó tờ báo đã cung_cấp cho tôi một mảnh đất đầu_tiên hết_sức quý_giá để đi_sâu vào cái nghề mà chỉ có thực_tiễn mới dạy cho mình những bài_học sâu_sắc nhất Mặt_khác tờ Sài_Gòn Tân_Văn cũng chỉ ra cho tôi thực_tế đầu_tiên gắn báo_chí với đấu_tranh xã_hội và dân_chủ Từ tờ báo Sài_Gòn Tân_Văn cho đến mãi sau_này tôi luôn coi nghề báo không_thể tách rời các cuộc đấu_tranh cải_tiến xã_hội bảo_vệ dân_chủ và lẽ_phải Một nhà_báo dứt_khoát phải là một trí_thức dấn_thân BULLET Quan_hệ cha_con vì ông hợp_tác với cộng_sản Những chuyện xảy ra cho gia_đình tôi đã biến cha tôi từ một người hồ_hởi đón_chào Cách_mạng nô_nức chờ bạn_bè đi kháng_chiến trở về biến thành một người ác_cảm với cộng_sản và từ luôn con trai của mình vì nó hợp_tác với cộng_sản Phải một năm sau tôi mới có dịp đọc tác_phẩm Sông Đông êm_đềm của nhà_văn Nga M Sôlôkhôp_Sao có nhiều chuyện giống thế Và tôi không_thể không tự hỏi sao mình lại photocopy làm gì những thứ ấy cho dân mình khốn_khó và đau lại nỗi đau mà người_dân Nga đã trải qua mấy_mươi năm trước BULLET Gánh nặng vì bị cho là người của chế_độ cũ Tuy_nhiên không_thể chối_cãi trong 30 năm viết báo và làm báo trong chế_độ xã_hội_chủ_nghĩa tôi vẫn phải gánh trên lưng mình cái lý_lịch_Viên_chức cao_cấp chế_độ cũ Có lúc tưởng nó được cất đi nhưng rồi một vụ_việc gì đó xảy đến lại nhắc_nhở tôi rằng nó vẫn còn y_nguyên đó Lâu ngày như kẻ dị_tật mang sẵn cái bướu trên lưng mình tôi quen dần với nó hoặc cố_gắng phớt_lờ nó BULLET Nhận_xét về Hà_Nội khi được báo Tin_Sáng cử ra thủ_đô cuối năm 1975 theo_dõi phiên họp của Quốc_hội triệu_tập sau khi đất_nước thống_nhất Khi vào đến Hà_Nội tôi yêu ngay cái thành_phố đã có sẵn trong ký_ức của tôi qua các tác_phẩm của Khái_Hưng_Nhất_Linh Sự tưởng_tượng lãng_mạn của tuổi_thơ khi đọc sách kỳ_diệu thay lại khớp với cảnh_vật Hà_Nội bày ra trước_mắt Với tôi Hà_Nội dường_như đã đứng yên như_thế qua bao thập_niên chờ_đợi tôi Ngay lúc đó tôi đã nhận ra_vẻ đẹp thầm_kín và quyến_rũ của Hà_Nội sau chuyến đi đó tôi nói với bạn_bè ở Sài_Gòn rằng Hà_Nội là một thủ_đô rất đẹp của đất_nước Và tôi không_thể tưởng_tượng ở đó tôi còn có cơ_hội gặp lại lần_lượt tất_cả những nhân_vật huyền_thoại mà tôi cứ ngỡ rằng đã thuộc về lịch_sử văn_học xa_xôi chỉ tồn_tại trong sách_vở như Văn_Cao Nguyễn_Tuân Xuân_Diệu_Huy_Cận BULLET Nhận_xét về thủ_tướng Võ_Văn_Kiệt_Tiếp xúc với ông Kiệt tôi chưa bao_giờ cảm_nhận có một khoảng_cách về địa_lý ngay cả lúc gặp ông đang làm Thủ_tướng chính_phủ tại Hà_Nội hay một khoảng_cách giữa người xuất_thân từ chế_độ cũ với người cộng_sản đang làm lãnh_đạo Sự chân_thật thẳng_thắn không quan_liêu một tấm lòng vì dân vì nước cùng sự lắng_nghe xung_quanh dám có ý_kiến dứt_khoát khi cần ở ông cho tôi một hình_ảnh mẫu về người_cộng_sản_Việt_Nam
Lý_Quí_Chung