Zingiber bulusanense Zingiber bulusanense là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được Adolph_Daniel_Edward_Elmer miêu_tả khoa_học đầu_tiên năm 1919 Mẫu định_danh Mẫu định_danh Elmer_A_D_E 15178 và Elmer_A_D_E 16914 thu_thập tương_ứng vào tháng 11 năm 1915 và tháng 8 năm 1916 ở cao_độ 500 m toạ_độ khoảng tại Irosin núi Bulusan tỉnh Sorsogon đảo Luzon_Các syntype lưu_giữ tại Trung_tâm Nghiên_cứu_Sinh học Indonesia tại Cibinong_BO_Bảo tàng Lịch_sử Tự_nhiên Italia tại Firenze_FI_Nhà kính và Vườn thực_vật thành_phố Genève ở Genève_Thuỵ_Sĩ_G Naturalis ở Leiden_Hà_Lan_L chỉ có mẫu Elmer_A_D_E 15178 và Naturalis ở Leiden_Hà_Lan_U trước năm 2010 thuộc phòng mẫu cây Đại_học Utrecht_Từ nguyên Tính từ định_danh bulusanense lấy theo tên gọi núi Bulusan trên đảo Luzon_Philippines Phân bố Loài này có tại đảo Luzon_Philippines_Môi trường sống là rừng ở cao_độ khoảng 1 500 ft 460 m trên núi Bulusan đông nam đảo Luzon_Mô tả Các cụm vài thân Thân mập dài 2 m hoặc hơn mọc cao lên từ đáy ngửa ra về phía đỉnh dày 2 25 cm màu xanh lục sẫm phình to tại đáy khoảng 1 3 chiều dài từ đáy không lá Thân rễ ngắn cong_queo phân nhánh ít và ngắn xuất_hiện như cụm nhiều mấu nhỏ rễ dài dạng sợi màu ánh vàng như thân rễ mọc từ cả hai đáy của thân và thân rễ Lá to phân nhánh mọc so_le cách nhau 3 6 cm tiêu giảm và thưa_thớt về phía đáy nhiều hơn và hẹp hơn về phía phần xa đầu nhọn thon thanh_mảnh uốn ngược như da mặt dưới màu xanh lục nhạt hơn khi già và khô màu nâu ánh lục không đều cả hai mặt các lá nhỏ hơn hình mác các lá to hơn thuôn dài hình mác không cuống dài 40 cm rộng 6 7 cm tại gốc mép thẳng nhẵn_nhụi thon búp măng về phía đáy rộng với mép uốn ngược tại đáy các gân bên nhiều lệch mờ_nhạt gân giữa màu nâu nhạt khi khô nổi lên ở mặt dưới có gờ thưa lông dọc theo các bên của nó chìm ở mặt trên về phía đáy bẹ có lông_tơ bẩn màu đặc_biệt về phía đỉnh dễ_dàng tách khỏi thân và xếp chồng có gờ rõ nét mép màu nâu ánh đỏ và nhẵn_nhụi ở mặt trong lưỡi bẹ gồm 2 phần cùn lồi ra tù hoặc cắt cụt không đều tại đỉnh có lông rung dài 5 mm ngắn hơn trên các phiến_lá nhỏ hơn chủ_yếu màu nâu ánh đỏ Cuống cụm hoa dài 15 20 cm dày 2 cm thon búp măng màu ánh lục được che_phủ bằng các lá_bắc có tua viền màu ánh tía mọc thẳng_đứng từ thân rễ từ ít tới thành cụm đầu cụm hoa hình elipxoit hình trứng dài 12 20 cm dày 8 cm các lá_bắc ngoài chứa nước trở_thành tách_biệt khi quả thuần_thục còn không thì xếp lợp chặt hình nêm ngược dài 4 cm bề ngang rộng đầy_đủ tại đỉnh cắt cụt tại đáy rộng khoảng 1 2 phần đỉnh dày nhất và cứng phần ngoài uốn cong vào trong hay phần lộ ra màu đỏ các phần khác màu trắng lá_bắc con hay lá_bắc trong dài 3 cm hoặc hơn rộng 8 mm tại đáy hay phần rộng nhất như thuỷ_tinh và đốm tía dọc theo các bên của mép về phía đỉnh tù có sọc nhỏ các bên xếp lợp có lông_tơ trên lưng về phía đỉnh có lông rung mịn dần_dần thon từ đáy tới đỉnh thuôn dài đài_hoa dài 2 cm hình ống như thuỷ_tinh gân song_song mờ_nhạt đốm tía về phía đỉnh cắt cụt nhẵn_nhụi tách_biệt rõ nét về phía đỉnh ở mặt bụng ống tràng dài 3 cm dần_dần dày lên về phía phần xa phần khác hình ống thanh_mảnh 3 thuỳ ngoài dài 1 5 cm có gân mịn đốm dọc theo mép và về phía đỉnh như thuỷ_tinh các thuỳ bên hình mác rộng và với đỉnh nhọn thuỳ giữa thuôn dài và với đỉnh tù cánh môi dài 2 cm khoảng 1 3 từ đáy nhiều gân và đốm hình nêm phần phiến hình_tam_giác đáy gần như rộng bằng toàn_bộ chiều dài chia thành thuỳ con khó thấy tại đáy gần nhọn tại đỉnh như thuỷ_tinh đốm mép mềm_nhũn hơi nhăn_nheo và thường cuộn trong phần rời của chỉ nhị ngắn mỏng dẹp bao_phấn dài 12 mm rộng 3 mm thẳng chẻ đôi tại cả hai đầu nhẵn_nhụi mở_rộng thành mỏ dài màu đốm tía vòi nhuỵ hình chỉ nhẵn_nhụi đốm và dần_dần mập về phía đỉnh đầu nhuỵ hình phễu mép với lông rung như thuỷ_tinh bầu nhuỵ hơi nhẵn_nhụi với một đôi phần_phụ thẳng màu trắng ánh vàng dài 4 mm Quả nang chưa mở dài 3 cm rộng khoảng 1 5 cm cắt cụt ở đỉnh nhọn cùn tại đáy hình_tam_giác nhưng mặt bụng rộng hơn 2 mặt lưng màu trắng nứt từ đỉnh xuống dưới dọc theo 2 đường ráp bên và dọc theo ngăn lưng 3 lá noãn không đều về chiều rộng lá noãn lưng rộng và thẳng 2 lá noãn bên ép ra phía ngoài và chia tách rộng gần phía đáy các bên của các lá noãn uốn ngược khá rõ nét thu được sức_mạnh đủ để đẩy các lá_bắc xếp lợp ra ngoài nhằm giúp cho hạt được thoát ra hạt trong các ngăn bên 7 10 gắn vào thực giá_noãn mập màu trắng thành 2 hàng gần nhau và so_le theo kiểu cao dần lên ngăn lưng chứa 1 tới vài hạt tại đỉnh ngăn các hạt được bao quanh bằng màng áo_hạt mọng thịt màu trắng và trở_thành xé rách từ đỉnh về phía đáy không cuống hoặc gần như không cuống hạt dài 6 mm dày 3 mm hình elipxoit hoặc hình trứng ngược bóng màu nâu ánh đen ánh tía tại_chỗ gắn ở đáy rốn hạt thon búp măng hay góc_cạnh rất khó thấy về phía đỉnh Khi khô hạt được kiến phát_tán khi ẩm chúng bị rửa trôi Dễ_dàng phân_biệt Z bulusanense với các loài Philippine khác ở chỗ các bẹ có lông_tơ bẩn màu
Zingiber bulusanense