Ngô_Minh_Loan_Ngô_Minh_Loan 1915 2001 là nhà hoạt_động cách_mạng và chính_khách người Việt_Nam ông là Uỷ_viên Dự_khuyết Ban_Chấp_hành Trung_ương khoá III Cục trưởng Cục Bảo_vệ Quân_đội Thứ_trưởng Bộ Công_nghiệp_Nhẹ nguyên Đại_sứ Việt_Nam tại Trung_Quốc Bộ_trưởng Bộ Lương_thực và Thực_phẩm Quê_quán Ông còn có tên gọi khác Ngô_Xuân_Long_Minh Hải_Quê quán Huyện Quỳnh_Lưu tỉnh Nghệ_An Từ khi tham_gia cách_mạng viết văn làm thơ lấy bút_danh là Minh_Quang_Minh_Cha là ông Ngô_Văn_Tư mẹ là bà Hồ_Thị_Tư_Thuở nhỏ vì nhà nghèo nên Ngô_Minh_Loan không được đi học Quá_trình hoạt_động cách_mạng Lên 7 tuổi Ngô_Minh_Loan đã phải vào làm_việc trong nhà_máy Diêm_Bến_Thuỷ_Được các anh Lê_Mao_Lê_Viết Thuật Nguyễn_Lợi Nguyễn_Phúc_Vi_Nình làm_việc trong nhà_máy Diêm tận_tình giúp_đỡ Ngô_Minh_Loan nhanh_chóng hoà chung cuộc_sống với giai_cấp công_nhân Vinh_Bến_Thuỷ nên sớm giác_ngộ cách_mạng Năm lên 13 tuổi Ngô_Minh_Loan được các đồng_chí Lê_Mao_Lê_Viết Thuật Nguyễn_Lợi_Nguyễn Phúc hoạt_động trong tổ_chức Đảng Tân_Việt giao nhiệm_vụ làm liên_lạc và canh_gác các cuộc họp bí_mật Ngày 3 2 1930 Đảng_Cộng_sản_Việt_Nam ra_đời nhân ngày Quốc_tế lao_động 1 5 1930 Đảng phát_động công_nông mít_tinh biểu_tình chống áp_bức đòi tăng tiền_lương giảm giờ làm giảm sưu giảm thuế Ngô_Minh_Loan đã mang theo gậy đi biểu_tình hoà trong dòng người trên đường_phố hô vang các khẩu_hiệu đấu_tranh đòi quyền_lợi cho giai_cấp công_nông và thợ_thuyền Sau cuộc đấu_tranh của công_nông Vinh_Bến_Thuỷ trong ngày 1 5 1930 nhà_máy Diêm bị đóng_cửa Ngô_Minh_Loan xin sang làm công_nhân nhà_máy gỗ Được mấy tháng công_việc nặng_nhọc có lần thấy tên cai đánh_đập một anh công_nhân ốm_yếu Ngô_Minh_Loan thấy chuyện bất_bình liền đến can_thiệp Vì_chống lại tên cai hôm sau Ngô_Minh_Loan bị đuổi việc anh lại xin sang nhà_máy rũa cưa Braseur thuộc hãng SIFA Được các đồng_chí đảng_viên đi trước tuyên_truyền bày cách Ngô_Minh_Loan hăng_hái đi treo cờ rải truyền_đơn đi mít_tinh biểu_tình chống bọn chủ nhà_máy để đòi các quyền_lợi Năm 1932 khi phong_trào Xô_Viết_Nghệ_Tĩnh bị đàn_áp khủng_bố_trắng các đồng_chí Đảng_viên người bị giết người bị tù bọn cai xếp trong các nhà_máy thừa_cơ đánh_đập cúp phạt đuổi thợ cuộc_sống của công_nhân bị bóp_nghẹt Cũng may lúc bấy_giờ bà Hồ_Thị_Tư mẹ Ngô_Minh_Loan nhờ khéo_tay có nghề làm bánh_đa bánh_phở nên kiếm được đồng ra đồng vào Cuộc_sống và cái ăn của gia_đình tạm đủ bà Tư cho Ngô_Minh_Loan nghỉ_việc ở nhà_máy để đi học Thời_gian đầu Ngô_Minh_Loan xin vào học tại trường Phan_Bá_Tuân_Nhờ sáng_dạ thông_minh nên anh đã thi đỗ vào trường Cao_Xuân_Dục tại Vinh Sau 5 năm_học hành chăm_chỉ Ngô_Minh_Loan đã đỗ bằng Tiểu_học Học xong nhưng vẫn chưa xin được việc_làm Ngô_Minh_Loan lại tham_gia phong_trào Mặt_trận dân_chủ Năm 1937 anh tham_gia các cuộc mít_tinh của nhân_dân Nghệ_An đón_tiếp GôĐa để đưa bản dân_nguyện Ngô_Minh_Loan có ấn_tượng sâu_sắc khi được nghe trưởng_đoàn Hà_Huy_Giáp nói_chuyện tại thành_phố Vinh_Anh được đồng_chí Nguyễn_Thị_Nhuận và Siêu_Hải giúp_đỡ bố_trí công_việc cùng Hồ Mỹ_Xuyên mở quầy bán sách_báo phục_vụ nhân_dân nhằm nâng cao dân_trí Trong những năm đầu hoạt_động cách_mạng tại Thành_phố Hải_phòng ông hoạt_động trong phong_trào công_nhân cùng các đồng_chí Tô_Hiệu_Bùi_Đình Đổng sau là Thứ_trưởng Bộ Xây_dựng Giám_đốc Nhà_máy Xi_măng Hải_phòng Năm 1939 ông bị thực_dân Pháp bắt đưa lên giam_cầm 3 năm tại nhà_tù Sơn_La Từ đó ông có biệt_danh hùm xám Sơn_la Thời_gian bị giam tại nhà_tù Sơn_La Ngô_Minh_Loan bị tăng án đến hai lần Lần đầu do ông đã đánh lại một tên lính coi tù để giải_thoát cho chính_trị vượt_ngục Lần thứ hai vì tội bí_mật tổ_chức cướp súng cho quân Việt_Minh_Khi bị bắt lần hai Ngô_Minh_Loan bị giam trong xà_lim cạnh phòng đồng_chí Tô_Hiệu người tù chính_trị mà tên_tuổi đã đi vào sử_sách Khi mặt_trận Việt_Minh ra_đời Ngô_Minh_Loan càng hăng_hái luyện_tập quân_sự mong ngày ra tù được phục_vụ nhiều nhất cho cách_mạng Lãnh_đạo giành chính_quyền tại Yên_bái Sau đó ông hoạt_động cách_mạng tại tỉnh Yên_bái giữ cương_vị Bí_thư tỉnh_uỷ lãnh_đạo xây_dựng chiến_khu cách_mạng Vần_Hiền_Lương ở địa_bàn của 3 tổng Lương_Ca_Giới_Phiên thuộc huyện Trấn_Yên và Đại_Lịch thuộc huyện Văn_Chấn Ngày 30 6 1945 Ban cán_sự liên tỉnh Phú_Yên Phú_Thọ Yên_Bái được thành_lập do ông làm Bí_thư lãnh_đạo cách_mạng tại hai tỉnh Yên_Bái và Phú_Thọ Xứ_uỷ Bắc_Kỳ chỉ_thị cho Tỉnh_uỷ Phú_Thọ Yên_Bái gấp_rút chuẩn_bị để giành chính_quyền Uỷ_ban quân_sự cách_mạng được thành_lập do Bình_Phương làm chỉ_huy trưởng Ngô_Minh_Loan làm Chính_uỷ Uỷ_ban quân_sự cách_mạng có nhiệm_vụ chỉ_đạo xây_dựng lực_lượng_vũ_trang tổ_chức các hoạt_động quân_sự làm nòng_cốt cho phong_trào quần_chúng và các cuộc khởi_nghĩa Từ đây đã phát_triển hoạt_động cách_mạng rộng lên Lào_Cai và một phần Sơn_La lập nên chính_quyền cách_mạng tại 3 tỉnh Phú_Thọ Yên_Bái và Phù_Yên Sơn_La góp_phần tích_cực vào thắng_lợi vĩ_đại của dân_tộc trong cuộc tổng_khởi_nghĩa có_một_không_hai của lịch_sử cách_mạng tháng 8 năm 1945 Ngày 22 tháng 8 năm 1945 ông được cử làm Chủ_tịch Uỷ_ban_nhân_dân cách_mạng lâm_thời tỉnh Yên_Bái Lãnh_đạo giải_phóng tỉnh Lào_Cai Tháng 10 năm 1945 ông cùng Lê_Thanh_Lê_Đức_Bình được Xứ_uỷ Bắc kỳ cử lên Lào_Cai lãnh_đạo phong_trào cách_mạng tại đây Nhiệm_vụ của đoàn là tranh_thủ lúc quân_đội Tưởng_Giới_Thạch chưa lập chính_quyền tay_sai lập chính_quyền cách_mạng xây_dựng các đoàn_thể quần_chúng Đoàn cán_bộ lên Lào_Cai còn mang theo thư Hồ_Chủ_tịch Đoàn đã tổ_chức họp với các công_chức cũ trong tỉnh vận_động thành_lập chính_quyền liên_hiệp lâm_thời tỉnh Tuy_nhiên do áp_lực của Quốc_dân đảng Trung_Hoa làm hậu_thuẫn bọn phản_động Quốc_dân đảng Lào_Cai nổi_dậy đảo_chính chiếm_đóng Lào_Cai trong 1 năm 11 1945 11 1946 Ngày 12 11 1946 Lào_Cai được giải_phóng khỏi ách cai_trị của Việt_Nam quốc_dân đảng Chính_quyền cách_mạng và các đoàn_thể quần_chúng từng bước được thành_lập Hoạt_động ở Đồng_bằng Bắc_Bộ Năm 1947 ông được cử làm Bí_thư Tỉnh_uỷ Bắc_Ninh từ tháng 2 đến tháng 6 Sau đó ông làm Khu_uỷ_viên Khu XII các tỉnh Lạng_Sơn Bắc_Giang Bắc_Ninh Hải_Ninh_Hòn_Gai Quảng_Yên từ tháng 7 1947 Năm 1948 do yêu_cầu của cuộc cách_mạng trong giai_đoạn mới Thời_kỳ chuyển sang giai_đoạn kháng_chiến trường_kỳ toàn dân toàn_diện kết_hợp 3 lực_lượng quân_sự Bộ_đội chủ_lực bộ_đội_địa_phương và dân_quân_du_kích Với tài tổ_chức Ngô_Minh_Loan lại được điều_động về làm Liên_Khu uỷ_viên Khu 3 kiêm phó Bí_thư Quân_khu 3 Công_tác bảo_vệ an_ninh trong quân_đội công_an Năm 1950 ông chuyển sang quân_đội giữ chức Trưởng phòng Đảng_vụ Cục chính_trị sau đó là Cục trưởng đầu_tiên của Cục Bảo_vệ kiêm chức Cục trưởng Cục Quân_pháp từ 7 1950 thuộc Tổng_cục Chính_trị Quân_đội nhân_dân Việt_Nam thay Đại_tá Phạm_Trinh_Cán_Khi mới thành_lập Cục Bảo_vệ đóng tại bản Khâu_Lầu huyện Định_Hoá tỉnh Thái_Nguyên Khâu_Lầu là một bản nhỏ của người Tày thuộc vùng an_toàn_khu ATK giữa chiến_khu Việt_Bắc_Việc_Chủ_nhiệm Tổng_cục Chính_trị giao nhiệm_vụ cho ông và sự định_hình bước_đầu về tổ_chức cơ_quan Bảo_vệ được xem như sự_kiện vô_cùng quan_trọng sự_kiện thành_lập cơ_quan Bảo_vệ An_ninh quân_đội Với ý_nghĩa đó ngày 20 tháng 7 năm 1950 được xác_định là ngày truyền_thống của ngành Bảo_vệ An_ninh và Cục Bảo_vệ An_ninh Quân_đội nhân_dân Việt_Nam Đồng_thời ông giữ các chức_vụ Chủ_tịch lâm_thời Ban Căn_cứ_địa Trung_ương đảm_nhiệm công_tác Bảo_vệ an_ninh Toà_án_binh Trung_ương và cơ_quan công_tố_viên trong quân_đội Năm 1953 ông la Uỷ_viên Ban chỉ_đạo cuộc chỉnh_huấn trong quân_đội Năm 1957 ông chuyển sang Bộ Công_an giữ chức Vụ trưởng Vụ Bảo_vệ kinh_tế Hoạt_động ngành Công_thương Năm 1959 ông chuyển sang ngành Công_thương Ngày 26 tháng 7 năm 1960 Chủ_tịch nước bãi_bỏ Bộ Công_Thương thành_lập các bộ Bộ Thuỷ_lợi và Điện_lực Bộ Công_nghiệp_nặng Bộ Công_nghiệp_nhẹ Bộ Nội_thương Bộ Ngoại_thương Tổng_cục Địa_chất Tổng_cục Vật_tư Ông được bổ_nhiệm giữ chức Thứ_trưởng Bộ Công_nghiệp_nhẹ có lúc làm Quyền Bộ_trưởng Năm 1960 tại đại_hội Đảng_Cộng_sản_Việt_Nam III ông được bầu làm Uỷ_viên dự_khuyết Ban_chấp_hành Trung_ương Đảng Đại_sứ Việt_Nam tại Trung_Quốc Năm 1967 ông được cử làm Đại_sứ Việt_nam tại Trung_quốc Ông là đại_sứ thứ tư sau ông Hoàng_Văn_Hoan_Nguyễn Khang và Trần_Tử_Bình_Đây cũng là những năm gay_cấn vào bậc nhất trong công_tác ngoại_giao vì Cách_mạng_Văn_hoá ở Trung_quốc lên tới đỉnh_điểm Ông giữ cương_vị này đến hết năm 1968 khi ông Ngô_Thuyền thay_thế Ngày 13 11 1969 Quốc_hội bổ_nhiệm Ngô_Thuyền làm Đại_sứ tại Trung_Quốc thay Ngô_Minh_Loan về nước nhận công_tác khác Bộ_trưởng đầu_tiên của Bộ Lương_thực và Thực_phẩm Từ 11 8 1969 đến 1975 ông giữ chức_vụ Bộ_trưởng Bộ Lương_thực và Thực_phẩm khi Bộ Lương_thực và Thực_phẩm được thành_lập trên cơ_sở hợp_nhất Tổng_cục Lương_thực thuộc Chính_phủ và ngành Công_nghiệp chế_biến thực_phẩm tách từ Bộ Công_nghiệp_Nhẹ Phụ_tá cho ông có các Thứ_trưởng Trịnh_Xuân_Tiến nguyên Tổng_cục trưởng Tổng_cục Lương_thực Đặng_Văn_Thiên nguyên Tổng_cục phó Tổng_cục Lương_thực Tháng 6 năm 1975 ông đảm_nhận chức_vụ Phó Chủ_nhiệm Uỷ_ban Nông_nghiệp Trung_ương hàm Bộ_trưởng cùng với Nghiêm_Xuân_Yêm_Chủ_nhiệm Uỷ_ban là Võ_Thúc_Đồng_Năm 1976 ông tiếp_tục giữ chức_vụ Bộ_trưởng Bộ Lương_thực và Thực_phẩm cho đến 23 4 1979 Người thay_thế ông là Hồ_Viết_Thắng Phó Chủ_nhiệm Uỷ_ban Kế_hoạch Nhà_nước Sau khi thôi chức_vụ Bộ_trưởng ông được cử làm Trưởng ban chỉ_đạo Trung_ương cải_tiến quản_lý xí_nghiệp thuộc Hội_đồng_Bộ_trưởng Năm 1987 ông nghỉ hưu Năm 2001 do tuổi cao ông đã từ_trần vào hồi 4h 50 phút ngày 11 2 2001 hưởng_thọ 87 tuổi an_táng tại nghĩa_trang Mai_Dịch Hà_Nội Vinh_danh Năm 1959 Chủ_tịch Hồ_Chí_Minh ký Sắc_lệnh số 37 SL tặng_thưởng Huân_chương Chiến_thắng hạng Nhất cho 29 cán_bộ Quân_đội nhân_dân Việt_Nam trong đó có tên ông Ông được Nhà_nước Cộng_hoà_xã_hội_chủ_nghĩa_Việt_nam tặng_thưởng Huân_chương Hồ_Chí_Minh Huân_chương Sao_vàng truy_tặng năm 2008 Huân_chương kháng_chiến chống Pháp hạng nhất Huân_chương kháng_chiến chống Mỹ hạng nhất Huy_hiệu 60 năm_tuổi Đảng và nhiều phần_thưởng cao_quý khác Tên của ông được UBND Thành_phố Yên_Bái đặt cho một con đường từ cầu Yên_bái đến xã Âu lâu
Ngô_Minh_Loan