Viêm gan C Viêm gan siêu_vi C là bệnh truyền_nhiễm chủ_yếu ảnh_hưởng đến gan do siêu_vi viêm gan C HCV gây ra Bệnh thường không có triệu_chứng nhưng viêm mạn_tính có_thể dẫn đến mô sẹo ở gan và cuối_cùng là xơ_gan Nhìn_chung triệu_chứng của xơ_gan biểu_hiện rõ sau nhiều năm mắc phải Trong một_số trường_hợp bệnh_nhân xơ_gan sẽ bị suy gan ung_thư gan hoặc thực_quản và giãn tĩnh_mạch dạ_dày có_thể gây tử_vong HCV chủ_yếu lây qua đường_máu do tiêm_chích ma_tuý dụng_cụ y_khoa không đảm_bảo vô khuẩn và truyền máu Theo Tổ_chức Y_tế Thế_giới cả thế_giới có khoảng 170 triệu người mắc bệnh viêm gan C trong đó có khoảng 94 triệu người đang sống ở các nước châu_Á Giả_thuyết về bệnh viêm gan siêu_vi C lúc đầu gọi là không A không B được đưa ra vào thập_niên 70 và đến năm 1989 thì xác_định là bệnh viêm gan siêu_vi C Bệnh viêm gan siêu_vi C chỉ có ở người và tinh_tinh Siêu_vi tồn_tại dai_dẳng trong gan ở khoảng 85 bệnh_nhân viêm gan C Tình_trạng viêm_nhiễm dai_dẳng có_thể điều_trị bằng thuốc phác_đồ điều_trị chuẩn là kết_hợp peginterferon và ribavirin trong một_số trường_hợp dùng thêm hoặc boceprevir hoặc telaprevir Nhìn_chung 50 80 bệnh_nhân được điều_trị lành bệnh Những bệnh_nhân chuyển sang xơ_gan hoặc ung_thư gan có_lẽ cần phải ghép gan Viêm gan siêu_vi C là nguyên_nhân hàng_đầu dẫn đến ghép gan dẫu rằng tái_nhiễm siêu_vi C sau cấy_ghép thường xảy ra Hiện vẫn chưa có vắc_xin phòng_ngừa viêm gan siêu_vi C Biểu_hiện triệu_chứng Viêm cấp Bệnh gây triệu_chứng cấp ở 15 số ca nhiễm Các triệu_chứng thường nhẹ và không rõ_ràng nôn đau cơ và khớp và sụt cân Hầu_hết các ca viêm cấp không có vàng da Có từ 10 đến 15 số ca nhiễm tự hồi_phục thường là ở bệnh_nhân trẻ và nữ Viêm mạn Khoảng 80 số người nhiễm siêu_vi viêm gan C chuyển sang viêm mạn Hầu_hết rất ít biểu_hiện triệu_chứng hoặc không có triệu_chứng trong vài chục năm đầu mắc bệnh mặc_dù mạn có_thể gây mệt_mỏi lâu năm là nguyên_nhân gây xơ_gan và ung_thư gan Có khoảng 10 30 viêm mạn chuyển sang xơ_gan trong thời_gian 30 năm Xơ_gan thường xảy ra ở những người cũng bị viêm gan siêu_vi B hoặc nhiễm HIV nghiện rượu và nam_giới Những người chuyển sang xơ_gan có nguy_cơ gấp 20 lần bị ung_thư biểu mô tế_bào gan Tỉ_lệ bị ung_thư ở những người này là 1 3 mỗi năm và nếu bị xơ_gan lại thêm nghiện rượu thì nguy_cơ cao hơn gấp 100 lần là nguyên_nhân gây ra 27 số ca xơ_gan và 25 số ca ung_thư biểu mô tế_bào gan trên thế_giới Xơ_gan có_thể dẫn đến tăng áp_lực tĩnh_mạch cửa cổ_trướng tích_tụ nước ở bụng dễ bầm tím hoặc chảy_máu giãn tĩnh_mạch tĩnh_mạch giãn to đặc_biệt ở dạ_dày và thực_quản vàng da và hội_chứng suy_giảm nhận_thức gọi là bệnh não do gan Đây chính là nguyên_nhân phổ_biến đòi_hỏi phải ghép gan Biến_chứng ngoài gan hiếm khi gây hội_chứng Sjögren rối_loạn tự miễn_giảm tiểu_cầu lichen phẳng bệnh tiểu_đường và rối_loạn sinh_sản bạch_huyết tế_bào B Ước_tính có 0 16 đến 45 4 bệnh_nhân mạn bị giảm tiểu_cầu Có giả_định được đưa ra về mối liên_hệ giữa viêm gan siêu_vi C với chứng ngứa sẩn cục Hyde và viêm tiểu_cầu thận tăng sinh màng cũng gây biến_chứng cryoglobulin huyết một loại bệnh viêm mạch_máu vừa và nhỏ hay viêm mạch do sự lắng_đọng của phức thể miễn_dịch liên_quan đến cryoglobulin Vi_rút học Siêu_vi viêm gan C HCV là virút chứa ARN nhỏ chuỗi đơn_dương có vỏ bọc HCV thuộc chi hepacivirus họ Flaviviridae_HCV có 7 kiểu gen genotype chính biểu_thị bằng số_từ 1 đến 7 Ở Mỹ có khoảng 70 số ca viêm gan siêu_vi C do genotype 1 có 20 ca do genotype 2 và khoảng 1 do mỗi trong số các genotype còn lại gây ra Genotype 1 cũng là loại gây bệnh phổ_biến nhất ở Nam_Mỹ và châu_Âu_Đường lây_truyền bệnh Đường lây bệnh chủ_yếu ở các nước phát_triển là do tiêm_chích ma_tuý IDU trong khi ở các nước đang phát_triển chủ_yếu qua truyền máu và thủ_thuật y_khoa không an_toàn Có 20 số ca vẫn chưa biết rõ nguyên_nhân lây_truyền tuy_nhiên nhiều ca trong số này được cho là do IDU Do tiêm_chích ma_tuý IDU là yếu_tố nguy_cơ chính gây viêm gan siêu_vi C ở nhiều nơi trên thế_giới Xem_xét 77 nước thì thấy 25 nước trong đó có Mỹ có tỉ_lệ viêm gan siêu_vi C từ 60 đến 80 ở đối_tượng chích ma_tuý Và 12 nước có tỉ_lệ mắc bệnh cao hơn 80 Có 10 triệu người tiêm_chích ma_tuý được cho là bị nhiễm_bệnh viêm gan siêu_vi C Trung_Quốc 1 6 triệu Mỹ 1 5 triệu và Nga 1 3 triệu có tổng_cộng số người tiêm_chích bị nhiễm_bệnh nhiều nhất Nhiễm_bệnh viêm gan siêu_vi C ở những bạn tù tại Mỹ cao gấp 10 đến 20 lần so với dân_số chung điều này được cho là do hành_vi mang tính nguy_cơ cao ở trong tù chẳng_hạn như tiêm_chích ma_tuý và xăm hình bằng dụng_cụ không vô_trùng Sử_dụng dịch_vụ chăm_sóc sức_khoẻ Truyền máu truyền các sản_phẩm máu hoặc ghép gan mà không thử_nghiệm HCV sẽ mang nguy_cơ cao lây_nhiễm bệnh Mỹ tiến_hành thử_nghiệm truy_tầm phổ_quát vào năm 1992 và Canada vào năm 1990 Biện_pháp này giúp làm giảm nguy_cơ lây_nhiễm từ 200 đơn_vị máu có 1 ca nhiễm xuống còn 10 000 đơn_vị máu có 1 ca nhiễm và đến 10 000 000 đơn_vị máu mới có 1 ca nhiễm Nguy_cơ thấp vẫn tiếp_tục duy_trì bởi_vì kể từ khi người hiến máu nhiễm_bệnh viêm gan siêu_vi C cho đến khi kiểm_tra máu dương_tính có_thể từ 11 70 ngày phụ_thuộc vào phương_pháp thử_nghiệm Một_số nước không thực_hiện việc thử_nghiệm viêm gan siêu_vi C vì chi_phí cao Những người bị đâm phải kim của người có HCV dương_tính có khả_năng 1 8 nhiễm_bệnh sau đó Nguy_cơ còn cao hơn nếu kim có lỗ rỗng và đâm sâu Có nguy_cơ bị lây_nhiễm do niêm_mạc tiếp_xúc với máu nhưng thấp và không gây lây_nhiễm nếu da lành_lặn tiếp_xúc với máu Dụng_cụ bệnh_viện cũng được xác_định là đường lây_truyền viêm gan siêu_vi C gồm dùng lại ống chích kim tiêm lọ thuốc đa_dụng chai dịch truyền và dụng_cụ phẫu_thuật không đảm_bảo vô khuẩn và các dụng_cụ khác Hạn_chế việc thực_thi bắt_buộc các biện_pháp phòng_ngừa tiêu_chuẩn nghiêm_ngặt ở các cơ_sở y nha công và tư được cho là nguyên_nhân chính gây lây_nhiễm HCV ở Ai_cập nước có tỉ_lệ nhiễm_bệnh cao nhất thế_giới Đường tình_dục Liệu có_thể lây qua đường_quan hệ tình_dục hay không vẫn còn tranh_cãi Trong khi có mối liên_hệ giữa quan_hệ tình_dục mang nguy_cơ cao và người ta vẫn chưa biết rõ lây_nhiễm bệnh là do dùng ma_tuý mà không thú_nhận hay là do quan_hệ tình_dục là yếu_tố nguy_cơ cao Phần_lớn bằng_chứng cho thấy không có nguy_cơ ở những đôi một vợ một chồng khác giới Quan_hệ tình_dục gây trầy_xước nhiều âm_đạo chẳng_hạn quan_hệ tình_dục qua hậu_môn hoặc khi có bệnh lây qua đường_quan hệ tình_dục trong đó có HIV hoặc loét âm_đạo mang nguy_cơ lây_nhiễm Chính_phủ Mỹ chỉ khuyến_cáo dùng bao_cao_su để ngừa lây_nhiễm ở những người có quan_hệ tình_dục với nhiều người Xăm mình Xăm làm tăng nguy_cơ mắc bệnh viêm gan siêu_vi C gấp 2 đến 3 lần Nguy_cơ cao là do hoặc dụng_cụ không vô khuẩn hoặc màu xăm nhiễm siêu_vi gan C Hình xăm hay xăm được thực_hiện hoặc là trước giữa thập_niên 80 chui hoặc không chuyên_nghiệp gây ra mối quan_ngại đặc_biệt vì trong những trường_hợp như_thế có_thể thiếu kỹ_thuật vô_trùng Nguy_cơ cũng cao hơn ở hình xăm lớn Ước_tính có gần nửa bạn tù dùng chung dụng_cụ xăm không vô_trùng Hiếm thấy trường_hợp xăm mình ở cơ_sở có giấy_phép bị nhiễm trực_tiếp HCV Dùng chung vật_dụng cá_nhân Các đồ_dùng chăm_sóc cá_nhân như dao_cạo râu bàn_chải đánh răng dụng_cụ làm móng và chăm_sóc bàn_chân có_thể nhiễm máu Dùng chung các dụng_cụ này tiềm_tàng khả_năng dẫn đến nhiễm HCV Cần có biện_pháp phòng_ngừa thích_hợp trong bất_kỳ tình_huống y_khoa nào gây chảy_máu như vết mổ và vết_thương HCV không lây qua tiếp_xúc thông_thường như ôm hôn hoặc dùng chung dụng_cụ ăn_uống hoặc nấu_nướng Lây qua đường âm_đạo Viêm gan C lây qua đường âm_đạo từ mẹ bị nhiễm sang con chiếm ít hơn 10 số ca thai_nghén Không có biện_pháp làm giảm nguy_cơ này Việc lây_nhiễm xảy ra lúc_nào trong quá_trình mang thai vẫn chưa biết rõ nhưng có_lẽ ở cả vào thời_kỳ mang thai và vào lúc sinh Sanh lâu gây nguy_cơ lây_nhiễm cao hơn Không có bằng_chứng cho thấy bú sữa mẹ lây_truyền HCV tuy_nhiên đối_với người mẹ nhiễm HCV thì hãy cẩn_thận nên tránh cho con bú nếu núm vú nứt hoặc chảy_máu hoặc có lượng siêu_vi cao trong máu Chẩn_đoán Có một_số xét_nghiệm chẩn_đoán như kháng_thể HCV enzyme immunoassay hay gọi là ELISA recombinant immunoblot assay và HCV RNA polymerase chain reaction PCR định_lượng ARN của HCV có_thể được phát_hiện bằng PRC thường từ 1 đến 2 tuần sau khi nhiễm trong khi kháng_thể cần lâu hơn nhiều để hình_thành vì_vậy đến lúc này mới phát_hiện được Bệnn viêm gan siêu_vi C mạn được xác_định là nhiễm siêu_vi viêm gan C hơn 6 tháng căn_cứ trên sự hiện_diện của ARN Viêm mạn thường không có triệu_chứng trong vài chục năm đầu vì_vậy thường phát_hiện sau khi kiểm_tra mức_độ men gan tăng hoặc khi kiểm_tra định_kỳ những người có nguy_cơ cao Xét_nghiệm không_thể phân_biệt được viêm cấp_tính và viêm mạn_tính Huyết_thanh học Xét_nghiệm viêm gan siêu_vi C thường bắt_đầu với xét_nghiệm máu để tìm kháng_thể HCV bằng xét_nghiệm miễn_dịch enzyme Nếu kết_quả dương_tính thì làm xét_nghiệm xác_nhận nhằm kiểm_chứng xét_nghiệm miễn_dịch và nhằm xác_định lượng siêu_vi Xét_nghiệm recombinant immunoblot assay dùng để kiểm_chứng xét_nghiệm miễn_dịch và HCV RNA polymerase chain reaction dùng để định_lượng siêu_vi Nếu không tìm thấy ARN và immunoblot dương_tính thì có nghĩa_là người đó đã nhiễm trước đó và không còn mang vi_rút nữa do hoặc là điều_trị hoặc tự khỏi nếu immunoblot âm_tính thì có nghĩa_là xét_nghiệm miễn_dịch sai Sau khi nhiễm khoảng 6 8 tuần thì kết_quả mới cho dương_tính Men gan thay_đổi trong thời_gian đầu của bệnh và trung_bình bắt_đầu tăng sau khi nhiễm_bệnh 7 tuần Men gan hầu_như không liên_quan đến mức_độ trầm_trọng của bệnh Sinh_thiết Các loại sinh_thiết gan dùng để xác_định mức_độ tổn_thương gan hiện_tại tuy_nhiên có nguy_cơ do thủ_thuật này Các biến_đổi thường thấy là u_nang bạch_huyết ở mô mềm nang bạch_huyết ở bộ tam cửa và thay_đổi ống mật Cũng có một_số xét_nghiệm máu nhằm tìm cách xác_định mức_độ xơ_hoá gan và nhằm hạn_chế sinh_thiết gan Kiểm_tra tầm soát Chỉ 5 50 số người bị nhiễm ở Mỹ và Canada được cho là biết mình mắc bệnh Những người có nguy_cơ cao trong đó có những người xăm mình được khuyến_cáo làm xét_nghiệm kiểm_tra Đối_với những người có men gan cao cũng cần rà_soát vì đây thường là dấu_hiệu duy_nhất của viêm gan mạn Kiểm_tra định_kỳ hiện không được khuyến_cáo tại Mỹ Tuy_nhiên vào năm 2012 Trung_tâm kiểm_soát và phòng_ngừa bệnh CDC Hoa_Kỳ khuyến_cáo những người sinh_từ 1945 đến 1965 cần làm một xét_nghiệm kiểm_tra Phòng_ngừa không có vắc_xin phòng_ngừa viêm gan siêu_vi C Tuy_nhiên hiện có một_số vắc_xin đang được nghiên_cứu bào_chế và cho kết_quả khả_quan Kết_hợp chiến_lược giảm tác hạichẳng hạn như cung_cấp kim tiêm ống chích mới và điều_trị dùng ma_tuý làm giảm 75 nguy_cơ viêm gan siêu_vi C ở người tiêm_chích Kiểm_tra những người hiến máu ở cấp_độ quốc_gia cũng quan_trọng như tuân_thủ biện_pháp phòng_ngừa quốc_tế ở các cơ_sở chăm_sóc sức_khoẻ Ở những nước không có đủ nguồn cấp ống chích thì nên cho thuốc điều_trị bằng đường uống thay_vì đường tiêm Điều_trị HCV gây viêm mạn ở 50 80 số người bị nhiễm Khoảng 40 80 trong số viêm mạn này sạch siêu_vi khi được điều_trị Rất ít trường_hợp sạch siêu_vi mà không phải điều_trị Bệnh_nhân viêm gan siêu_vi C mạn được khuyên tránh rượu và thuốc có hại cho gan và tiêm vắc_xin ngừa viêm gan siêu_vi A và viêm gan siêu_vi B Những bệnh_nhân viêm gan siêu_vi C bị xơ_gan nên kiểm_tra siêu_âm để tìm ung_thư biểu mô tế_bào gan Bệnh viêm gan C mạn_tính cần được điều_trị càng sớm càng tốt nhằm BULLET 1 Giảm_thiểu hoặc loại_trừ hoàn_toàn tình_trạng viêm gan do_đó ngăn_ngừa diễn_tiến sang xơ_gan ung_thư gan BULLET 2 Ðào thải hoặc giảm bớt lượng siêu_vi C trong cơ_thể đặc_biệt là ở gan Điều_trị đặc_hiệu Cây kế sữa Silymarin trong cây kế sữa ức_chế vi_rút viêm gan C HCV qua khả_năng chống oxy_hoá kháng_viêm và điều_hoà miễn_dịch góp_phần làm tăng hiệu_quả bảo_vệ gan Một_số nghiên_cứu lâm_sàng trong đó sử_dụng các chiết_xuất thảo_dược đặc_biệt là silymarin để điều_trị cho bệnh_nhân viêm gan C mãn_tính với mục_đích chứng_minh rằng loại thuốc này thích_ứng tốt với các chất kháng virus và giúp giảm_thiểu các phản_ứng phụ bất_lợi Các nghiên_cứu gần đây cũng chỉ ra rằng silymarin có tác_dụng làm giảm sự hình_thành kháng insulin Điều này có ý_nghĩa to_lớn đối_với những người mắc bệnh viêm gan C thể_hiện qua tỷ_lệ đáp_ứng virus bền_vững sustained virological response SVR cho thấy khi điều_trị kết_hợp silymarin với pegylated interferon và ribavirin thì lượng kháng insulin hình_thành chỉ là một_nửa 25 33 so với những bệnh_nhân không sử_dụng silymarin có lượng kháng insulin lên đến 60 Interferon_Alpha_Cho đến nay biện_pháp cơ_bản điều_trị viêm gan siêu_vi C là Interferon alpha Ðây là một chất tự_nhiên của cơ_thể được sản_xuất bởi các tế_bào đề_kháng khi bị nhiễm siêu_vi Như_vậy khi được dùng để điều_trị bệnh viêm gan C interferon alpha bắt_chước đáp_ứng tự_nhiên của cơ_thể chúng_ta Interferon alpha RoferonỊ_A được đóng sẵn trong bơm tiêm nhỏ tiêm dưới da hoặc bắp_thịt Sau những lần tiêm đầu_tiên hầu_hết bệnh_nhân có cảm_giác sốt nhẹ mệt_mỏi giống như cúm trong vài giờ Lý_do là việc điều_trị Interferon alpha sẽ khởi_động đáp_ứng của cơ_thể chống lại siêu_vi_trùng C tương_tự như đối_với siêu_vi_trùng cúm Những triệu_chứng này giảm dần sau một_vài tuần Ðể hạn_chế tác_dụng phụ này nên tiêm thuốc vào buổi tối và uống Paracetamol nửa tiếng trước khi tiêm Trong thời_gian điều_trị nên làm xét_nghiệm máu để đánh_giá đáp_ứng Sau khi kết_thúc đợt điều_trị cần tiếp_tục theo_dõi 6 tháng tiếp_theo bởi_vì một_số bệnh_nhân có_thể tái_phát sau khi ngưng điều_trị Hiên nay một_số phác_đồ phối_hợp kháng_sinh chống virut cho kết_quả khỏi bệnh cao hơn ví_dụ kết_hợp Interferon alpha với Ribavirin Chi_phí điều_trị Đến tháng 11 2014 Bảo_hiểm_xã_hội Việt_Nam vẫn chưa chi_trả bảo_hiểm thuốc cho bệnh_nhân điều_trị viêm gan siêu_vi C Chi_phí thuốc khoảng từ 60 200 triệu đồng 1 bệnh_nhân Tiên_lượng Đáp_ứng điều_trị có khác nhau tuỳ theo genotype Có 40 50 số bệnh_nhân nhiễm HCV genotype 1 đáp_ứng lâu_dài với 48 tuần điều_trị Có 70 80 bệnh_nhân nhiễm HCV genotype 2 và 3 đáp_ứng lâu_dài với 24 tuần điều_trị Có khoảng 65 số bệnh_nhân nhiễm genotype 4 đáp_ứng lâu_dài với 48 tuần điều_trị Hiếm thấy hiệu_quả trong điều_trị bệnh genotype 6 và hiệu_quả cho thấy trong 48 tuần điều_trị với liều giống như liều cho bệnh genotype 1 Bệnh_dịch học Ước_tính có 130 170 triệu người hay khoảng 3 dân_số thế_giới sống chung với viêm gan siêu_vi C mạn_tính Có khoảng 3 4 triệu người nhiễm_bệnh mỗi năm và hơn 350 000 người tử_vong do các biến_chứng của viêm gan siêu_vi C mỗi năm Tỉ_lệ tăng đều_đặn vào thế_kỷ 20 do cả IDU và thuốc điều_trị qua đường tĩnh_mạch hoặc dụng_cụ y_khoa không đảm_bảo vô_trùng Trong số những bệnh_nhân viêm mạn_tính nguy_cơ bị xơ_gan sau 20 năm có khác nhau giữa các nghiên_cứu nhưng ước_tính khoảng 10 15 ở nam và khoảng 1 5 ở nữ Nguyên_nhân có sự khác nhau về nguy_cơ vẫn chưa rõ Một_khi bị xơ_gan thì tỉ_lệ tiến triến sang ung_thư biểu mô tế_bào gan là từ 1 4 mỗi năm Ở Mỹ khoảng 2 dân_số bị viêm gan siêu_vi C với khoảng 35 000 đến 185 000 ca mới mỗi năm Tỉ_lệ mắc bệnh giảm ở các nước phương Tây vào thập_niên 90 nhờ cải_thiện việc kiểm_tra máu trước khi truyền Tỉ_lệ tử_vong hàng năm do HCV ở Mỹ từ 8 000 đến 10 000 tỉ_lệ tử_vong được dự_tính sẽ tăng vì những người bị nhiễm do truyền máu trước khi xét_nghiệm HCV cho kết_quả dương_tính Tỉ_lệ mắc bệnh cao hơn ở một_số nước châu_Phi và châu_Á Những nước có tỉ_lệ bệnh đặc_biệt cao là Ai_Cập 22 Pakistan 4 8 và Trung_Quốc 3 2 Sở_dĩ ở Ai_Cập có tỉ_lệ cao được cho là do chiến_dịch điều_trị hàng_loạt bệnh sán máng không liên_tục trong đó có sử_dụng ống_tiêm thuỷ_tinh không vô_trùng Lịch_sử Vào giữa thập_niên 70 Harvey_J_Alter_Chủ_nhiệm bộ_môn Bệnh Lây_Truyền thuộc Viện Y_tế Quốc_gia và nhóm nghiên_cứu của ông chứng_minh hầu_hết các ca viêm gan sau tiêm truyền không do siêu_vi Viêm gan A hoặc B Mặc_dù khám_phá này các nỗ_lực nghiên_cứu quốc_tế nhằm tìm cách xác_định siêu_vi mà lúc đầu gọi là viêm gan không A không B NANBH bị thất_bại trong thập_niên sau đó Vào năm 1987 Michael_Houghton_Qui_Lim Choo và George_Kuo thuộc Chiron_Corporation cộng_tác với bác_sĩ D W Bradley thuộc Trung_tâm kiểm_soát và phòng_ngừa bệnh đã dùng phương_pháp vô_tính phân_tử nhằm xác_định vi_sinh_vật chưa biết này Vào năm 1988 siêu_vi này được Alter xác_nhận bằng cách kiểm_tra bộ mẫu NANBH Vào tháng 4 năm 1989 việc phát_hiện HCV được công_bố trong hai bài báo trên tạp_chí Science_Sự phát_hiện siêu_vi đưa đến cải_thiện đáng_kể trong chẩn_đoán và cũng nâng cao điều_trị chống siêu_vi Vào năm 2000 nữ bác_sĩ Alter và Houghton được vinh_danh nhận Giải Lasker dành cho nghiên_cứu y_học lâm_sàng vì công_trình tiên_phong đưa đến việc phát_hiện siêu_vi gây viêm gan C và tìm ra phương_pháp kiểm_tra làm giảm nguy_cơ viêm gan do truyền máu từ 30 vào năm 1970 xuống gần như 0 vào năm 2000 Chiron đệ đơn xin cấp bằng_sáng_chế về siêu_vi C và chẩn_đoán siêu_vi C Vào năm 1990 CDC rút đơn xin cấp bằng_sáng_chế cạnh_tranh sau khi Chiron trả 1 9 triệu đô_la Mỹ cho CDC và 337 500 đô_la Mỹ cho Bradley Vào năm 1994 Bradley kiện Chiron tìm cách vô_hiệu bằng_sáng_chế đưa tên mình vào làm_đồng phát_minh và nhận tiền bồi_thường và thu_nhập khủng Vào 1998 ông bỏ vụ kiện sau khi bị thua kiện ở toà phúc_thẩm Xã_hội và văn_hoá Ngày viêm gan thế_giới được tổ_chức vào 28 tháng 7 do Liên_đoàn viêm gan thế_giới World_Hepatitis_Alliance điều_phối Về mặt kinh_tế chi_phí cho viêm gan C rất tốn_kém đối_với cả cá_nhân và xã_hội Ở Mỹ trung_bình chi_phí suốt đời dành điều_trị bệnh ước_tính 33 407 đô_la Mỹ vào năm 2003 với chi_phí ghép gan khoảng 200 000 đô_la Mỹ Ở Canada chi_phí cho đợt điều_trị chống siêu_vi lên đến 30 000 đô_la Canada vào năm 2003 trong khi ở Mỹ từ 9 200 đến 17 600 đô_la Mỹ vào năm 1998 Ở nhiều nước trên thế_giới người ta không_thể trả nổi tiền điều_trị chống siêu_vi vì họ hoặc không có bảo_hiểm hoặc bảo_hiểm của họ không chi_trả tiền điều_trị chống siêu_vi Nghiên_cứu Tính đến 2011 có khoảng 100 loại thuốc điều_trị viêm gan siêu_vi C đang được nghiên_cứu Trong số đó có vắc_xin phòng viêm gan tác_nhân điều_biến miễn_dịch và ức_chế cyclophilin và những thuốc khác Có được những phương_pháp điều_trị mới tiềm_năng này là nhờ sự hiểu_biết nhiều hơn về siêu_vi viêm gan siêu_vi C Viêm gan siêu_vi C là bệnh do siêu_vi viêm gan C một loại virút xâm_nhập tế_bào gan gây ra bệnh viêm gan HCV xâm_nhập thẳng vào cơ_thể qua máu rồi tấn_công tế_bào gan và sinh_sôi nảy_nở tại đây làm cho tế_bào gan sưng lên và đồng_thời giết các tế_bào gan Có đến 80 những người bị nhiễm HCV có khả_năng trở_thành bệnh kinh_niên chronic có nghĩa là 6 tháng sau khi bị nhiễm_bệnh vẫn không hết Ða số những người bị HCV kinh_niên không thấy có triệu_chứng nào và vẫn có cuộc_sống bình_thường Tuy_nhiên trong số 10 25 người có HCV kinh_niên bệnh sẽ âm_thầm tiến_triển trong khoảng 10 40 năm và có_thể làm hư gan trầm_trọng xơ_gan cirrhosis hoặc ung_thư gan Hiện_nay bệnh viêm gan C là nguyên_nhân hàng_đầu đưa đến việc thay ghép gan tại Hoa_Kỳ Cho đến nay chưa có thuốc chích ngừa hoặc thuốc để chữa lành hẳn bệnh HCV Tuy_nhiên nhiều phương_pháp trị_liệu được áp_dụng có_thể tiêu_diệt và hoặc làm chậm lại hay chận đứng sự phát_triển của HCV cho một_số người Cách lây_nhiễm Siêu_vi viêm gan C lưu_hành trong máu do_đó bệnh viêm gan C lây_truyền chủ_yếu qua đường_máu Những đường lây_nhiễm siêu_vi C chủ_yếu BULLET 1 Người nhận máu hoặc chế_phẩm máu nhiễm siêu_vi C Mặc_dù các biện_pháp lựa_chọn người cho máu đang được áp_dụng Viêm gan siêu_vi C vẫn có_thể lọt_lưới và được truyền sang người nhận BULLET 2 Dùng chung kim tiêm_nhiễm siêu_vi C Sử_dụng chung kim tiêm ở những người nghiện ma_tuý làm gia_tăng đáng_kể lây_nhiễm bệnh viêm gan C BULLET 3 Nhân_viên Y_tế Bất_kỳ nhân_viên Y_tế nào Bác_sĩ Nha_sỹ Y_tá Y công cũng có_thể bị nhiễm Viêm gan siêu_vi C do tiếp_xúc với bệnh_phẩm chứa siêu_vi trong quá_trình làm_việc BULLET 4 Ðường tình_dục Có nguy_cơ lây_nhiễm siêu_vi C qua quan_hệ tình_dục nhưng hiếm hơn bệnh viêm gan B BULLET 5 Mẹ truyền sang con Người ta ghi_nhận có sự lây_truyền từ mẹ sang con nhưng tỉ_lệ thấp BULLET 6 Nguyên_nhân khác xăm mình xỏ lỗ tai với vật_dụng không tẩy trùng tốt có_thể lây_truyền siêu_vi C BULLET 7 Không rõ đường lây_nhiễm chiếm 30 40 trường_hợp Diễn_biến tự_nhiên BULLET Nhiễm_trùng cấp_tính Phần_lớn bệnh_nhân không có triệu_chứng lâm_sàng Một_số khác có biểu_hiện mệt_mỏi chán ăn có_thể vàng da vàng mắt nước_tiểu đậm màu Chẩn_đoán bệnh dựa vào xét_nghiệm máu BULLET Nhiễm_trùng mạn_tính Khoảng 85 trường_hợp nhiễm Viêm gan siêu_vi C sẽ chuyển thành viêm gan mạn_tính nghĩa_là không đào_thải được virut sau 6 tháng Ðặc điểm nổi_bật của bệnh viên gan C mạn_tính là sự tiến_triển rất thầm_lặng qua 10 30 năm vì_thế người_bệnh thường không được chẩn_đoán và điều_trị kịp_thời Nhiều trường bệnh chỉ được phát_hiện khi đã có biến_chứng nghiêm_trọng xơ_gan với biểu_hiện báng bụng ổ_bụng có nước giãn mạch_máu đường tiêu_hoá có_thể vỡ gây chảy_máu ồ_ạt và tử_vong Một biến_chứng nữa là ung_thư tế_bào gan Chẩn_đoán Xét_nghiệm máu Men gan tăng chứng_tỏ tế_bào gan đang bị phá_huỷ Kháng_thể chống siêu_vi C dương_tính trong hầu_hết các trường_hợp Chức_năng gan có_thể rối_loạn tuỳ mức_độ và thời_gian bị bệnh Khám chuyên_khoa gan Sau khi xác_nhận đang có quá_trình viêm gan nên làm thêm các xét_nghiệm BULLET Xét_nghiệm đánh_giá chức_năng gan BULLET Siêu_âm gan Nhằm nghiên_cứu cấu_trúc của gan và các bộ_phận xung_quanh tìm dấu_hiệu xơ_gan hoặc biểu_hiện bất_thường khác BULLET Sinh_thiết gan Xét_nghiệm này cho_phép các chuyên_gia quan_sát tế_bào gan dưới kính_hiển_vi xác_định mức_độ viêm_nhiễm chẩn_đoán giai_đoạn bệnh đánh_giá hiệu_quả điều_trị BULLET Xét_nghiệm HCV RNA Phát_hiện trực_tiếp siêu_vi trong máu đồng_thời định_danh dưới nhóm để lựa_chọn phác_đồ hợp_lý Xét_nghiệm này còn được sử_dụng để tiên_lượng đáp_ứng tốt với điều_trị Lời khuyên chế_độ ăn và lối sống Chế_độ ăn Nên hạn_chế uống rượu_bia bởi_vì xơ_gan dễ xảy ra hơn ở người viêm gan đồng_thời nghiện rượu Bệnh_nhân viêm gan C có_thể duy_trì chế_độ ăn lành_mạnh bình_thường Khi đã có xơ_gan bác_sĩ khuyên nên áp_dụng chế_độ ăn giảm muối và giảm béo Lối sống Siêu_vi viêm gan C lây_truyền qua đường_máu Nếu bị đứt tay hãy lau sạch máu bằng dung_dịch sát_trùng Mặc_dù nguy_cơ lây_nhiễm thấp vẫn nên áp_dụng phương_pháp bảo_vệ khi quan_hệ tình_dục Liên_kết ngoài BULLET Viêm gan siêu_vi C Kẻ giết người thầm_lặng BULLET Viêm gan siêu_vi C và việc dùng thuốc BULLET Sẽ có vaccin phòng viêm gan C BULLET Dính viêm gan C ai cũng phải chữa BULLET Thuốc viêm gan siêu_vi C Công_ty bảo còn nhà_thuốc nói hết BULLET Viêm gan siêu_vi C đừng hốt_hoảng BULLET Khốn_khổ với viêm gan siêu_vi C BULLET Viêm gan siêu_vi C Điều_trị càng sớm càng tốt BULLET Triển_vọng mới về vắc_xin viêm gan siêu_vi C BULLET Gánh nặng xã_hội từ viêm gan siêu_vi C
Viêm gan C