Tổ_chức liên chính_phủ Tổ_chức liên chính_phủ hay đôi_khi còn gọi là tổ_chức chính_phủ quốc_tế là một tổ_chức bao_gồm chủ_yếu là các quốc_gia có chủ_quyền hay các nước thành_viên hay các tổ_chức liên chính_phủ khác Thường thì tổ_chức liên chính_phủ được gọi là tổ_chức quốc_tế dù_rằng khái_niệm này có_thể hàm_nghĩa cả các tổ_chức phi_chính_phủ quốc_tế như các tổ_chức phi lợi_nhuận quốc_tế hoặc các công_ty đa quốc_gia Các tổ_chức liên chính_phủ TCLCP là một khía_cạnh quan_trọng của công_pháp_quốc_tế Chúng được thành_lập dựa trên các hiệp_định đóng vai_trò hiến_chương những hiệp_định này được hình_thành khi các đại_diện pháp_lý tức các chính_phủ của một_số nhà_nước nào đó thông_qua quá_trình phê_chuẩn hiệp_định từ đó tạo_lập tư_cách_pháp_nhân cho TCLCP Xét về mặt pháp_lý cần phân_biệt các TCLCP với những nhóm hoặc liên_minh quốc_gia giản_đơn ví_dụ tổ_chức G8 hoặc Bộ tứ Trung_Đông Lý_do là vì những nhóm này tự_lập ra mà không dựa trên bất_cứ một văn_bản mang tính pháp_lý cao nhất nào và chúng chỉ đóng vai_trò như những nhóm đặc_trách Các tổ_chức liên chính_phủ cũng không phải là các hiệp_định Ví_dụ trước khi Tổ_chức Thương_mại Thế_giới ra_đời thì đã từng có nhiều hiệp_định như Hiệp_định Thương_mại Tự_do Bắc_Mỹ hoặc Hiệp_ước chung về thuế_quan và mậu_dịch Những hiệp_định này không tạo_lập nên một tổ_chức nào chúng hoàn_toàn chỉ dựa vào sự công_nhận về mặt pháp_lý của các bên tham_gia hiệp_định đối_với tư_cách điều_hành của chúng nhằm đạt được tư_cách uỷ_ban ad_hoc Các hiệp_định khác thì thành_lập được một bộ_máy hành_chính nhưng cũng không được cấp tư_cách_pháp_nhân quốc_tế Phân_loại và mục_đích Các tổ_chức liên chính_phủ khác nhau cả về chức_năng số_thành_viên và tiêu_chuẩn thành_viên tầm nhìn và mục_đích Một_số TCLCP phát_triển nhằm để đáp_ứng nhu_cầu về một diễn_đàn trung_lập nơi các bên có_thể tranh_luận hoặc đàm_phán để giải_quyết tranh_chấp Số khác thì gom các lợi_ích chung vào những mục_tiêu thống_nhất để gìn_giữ hoà_bình thông_qua giải_quyết xung_đột và cải_thiện quan_hệ quốc_tế phát_huy hợp_tác quốc_tế trong các vấn_đề như bảo_vệ môi_trường đề_cao nhân_quyền đẩy_mạnh phát_triển xã_hội giáo_dục y_tế cung_cấp trợ_giúp nhân_đạo và phát_triển kinh_tế Một_số TCLCP theo_đuổi nhiều nhiệm_vụ ở tầm vĩ_mô ví_dụ Liên_Hợp_Quốc trong khi một_số tổ_chức lại tập_trung theo_đuổi các mục_tiêu liên_quan đến một chủ_đề cụ_thể ví_dụ Interpol hoặc Tổ_chức Tiêu_chuẩn_hoá Quốc_tế BULLET Tổ_chức toàn_cầu mọi quốc_gia có_thể gia_nhập miễn là đáp_ứng được các tiêu_chí đề ra Ví_dụ Liên_Hợp_Quốc và các cơ_quan_chuyên_môn thuộc Liên_Hợp_Quốc như Liên_minh Bưu_chính Quốc_tế Interpol_Tổ_chức Thương_mại Thế_giới Tổ_chức Thuế_quan Thế_giới và Quỹ_Tiền tệ Quốc_tế BULLET Tổ_chức khu_vực dành cho các thành_viên từ một khu_vực hoặc châu_lục cụ_thể Ví_dụ Uỷ_hội châu_Âu_Liên minh châu_Âu_NATO_Tổ_chức An_ninh và Hợp_tác châu_Âu_Liên minh châu_Phi_Tổ_chức Các quốc_gia châu_Mỹ Hiệp_hội Các quốc_gia Đông_Nam_Á_Liên đoàn Ả_Rập và Liên_minh các Quốc_gia Nam_Mỹ_BULLET_Tổ_chức văn_hoá ngôn_ngữ dân_tộc tôn_giáo hoặc lịch_sử dành cho các thành_viên trên cơ_sở mối liên_kết về văn_hoá ngôn_ngữ dân_tộc tôn_giáo hoặc lịch_sử Ví_dụ Khối_Thịnh vượng chung Anh Cộng_đồng Pháp ngữ Liên_minh Latin và Tổ_chức Hội_nghị Hồi_giáo BULLET Tổ_chức kinh_tế một_số vì mục_tiêu thương_mại tự_do cắt_giảm rào_cản thương_mại Tổ_chức Thương_mại Thế_giới Quỹ tiền_tệ Quốc_tế Một_số khác tập_trung vào phát_triển quốc_tế Các tổ_chức hợp_tác công_khai cartel quốc_tế cũng được xếp vào loại này ví_dụ Tổ_chức Các nước Xuất_khẩu Dầu_lửa Ngoài_ra còn có Tổ_chức Hợp_tác và Phát_triển Kinh_tế và Tổ_chức Ngân_hàng Phương nam BULLET Tổ_chức giáo_dục ví_dụ Đại_học Liên_Hợp_Quốc Một_số tổ_chức như NATO còn có cơ_chế an_ninh chung hoặc các điều_khoản phòng_thủ lẫn nhau Ví_dụ Mục_tiêu của Liên_Hợp_Quốc là BULLET 1 Duy_trì hoà_bình và an_ninh thế_giới BULLET 2 Phát_triển tương_quan hữu_nghị giữa các quốc_gia đặt căn_bản trên sự tôn_trọng nguyên_tắc bình_đẳng quyền_lợi và quyền dân_tộc tự_quyết cùng thi_hành mọi biện_pháp thích_nghi để củng_cố hoà_bình thế_giới BULLET 3 Đạt tới sự hợp_tác quốc_tế nhằm giải_quyết những vấn_đề kinh_tế xã_hội văn_hoá hay nhân_đạo và phát_huy khuyến_khích sự tôn_trọng nhân_quyền và những quyền tự_do căn_bản cho tất_cả mọi người không phân_biệt chủng_tộc nam_nữ ngôn_ngữ hay tôn_giáo Lịch_sử Trong khi các hiệp_định liên_minh và hộp nghị đa bên đã tồn_tại hàng thế_kỉ thì các TCLCP chỉ mới bắt_đầu hình_thành từ thế_kỉ 19 Trong số các tổ_chức tiên_phong này có_thể kể đến Uỷ_ban Trung_ương về Lưu_thông Tàu_bè trên sông Rhine thành_lập sau khi các cuộc chiến_tranh của Napoléon kết_thúc Liên_minh Viễn_thông Quốc_tế thành_lập dựa trên kết_quả của Hội_nghị Điện_tín Quốc_tế gồm hai_mươi quốc_gia diễn ra vào tháng 5 năm 1865 và Hội Quốc_Liên hình_thành sau Chiến_tranh thế_giới thứ nhất Mở_rộng và phát_triển Hiện_tại có hơn 250 TCLCP trên toàn thế_giới và con_số này vẫn tiếp_tục tăng lên Đó là nhờ tiến_trình toàn_cầu_hoá đã làm gia_tăng và khuyến_khích hợp_tác giữa các quốc_gia Toàn_cầu_hoá giúp TCLCP phát_triển dễ_dàng hơn nhờ sự gia_tăng của quan_hệ quốc_tế trên các mặt kinh_tế chính_trị quân_sự cũng như ở phạm_vi nội_địa Về mặt kinh_tế các TCLCP giành thêm các nguồn_lực cả vật_chất và phi vật_chất cho sự thịnh_vượng kinh_tế Về mặt chính_trị các TCLCP cung_cấp môi_trường chính_trị ổn_định trong phạm_vi một quốc_gia và giữa các quốc_gia với nhau Về mặt quân_sự các liên_minh quân_sự thiết_lập các tiêu_chuẩn chung nhằm đảm_bảo an_ninh cho các thành_viên cũng như phòng_tránh các mối đe_doạ từ bên ngoài Tham_gia Có vài lý_do khiến các quốc_gia chọn việc gia_nhập một tổ_chức liên chính_phủ nào đó nhưng cũng có lý_do khiến họ từ_chối gia_nhập Lý_do gia_nhập BULLET 1 Lợi_ích kinh_tế trong trường_hợp của Hiệp_định Thương_mại Tự_do Bắc_Mỹ nhiều quốc_gia khác nhau đã thu được lợi_ích kinh_tế từ tư_cách thành_viên trong tổ_chức mậu_dịch tự_do này Ví_dụ các công_ty México tiếp_cận thị_trường Hoa_Kỳ dễ_dàng hơn BULLET 2 Ảnh_hưởng chính_trị các nước nhỏ hơn như Bồ_Đào_Nha và Hà_Lan không có nhiều ảnh_hưởng chính_trị trên trường quốc_tế nhưng nhờ tham_gia các TCLCP như Liên_minh châu_Âu nên đã gia_tăng được đáng_kể tầm ảnh_hưởng của mình Các quốc_gia lớn hơn như Pháp và Đức cũng hưởng lợi khi gia_tăng tầm ảnh_hưởng của mình đối_với công_việc nội_bộ của các nước nhỏ hơn đồng_thời mở_rộng sự lệ_thuộc của các nước khác vào họ BULLET 3 An_ninh tư_cách thành_viên trong một tổ_chức như NATO không_những mang đến lợi_ích an_ninh mà_còn tạo cơ_hội giải_quyết các khác_biệt về chính_trị BULLET 4 Tăng_cường dân_chủ và khả_năng sống_còn của nền dân_chủ có một nhận_xét là các nước tham_gia TCLCP được thụ_hưởng mức_độ dân_chủ cao hơn và các nền dân_chủ này cũng tồn_tại lâu_dài hơn Lý_do từ_chối BULLET 1 Mất chủ_quyền tư_cách thành_viên thường đi kèm với sự mất_mát trong chủ_quyền quốc_gia do các hiệp_ước được ký yêu_cầu sự hợp_tác từ tất_cả các thành_viên BULLET 2 Thu được ít lợi_ích Đọc thêm BULLET Claude I_L 1959 Swords into Plowshares_The problems and progress of international organization New_York_Random_House BULLET Introduction to Intergovernmental_Organizations and Non_Governmental_BULLET_ASIL RIO reports Báo_cáo về các hoạt_động của các tổ_chức liên chính_phủ khác nhau được duy_trì bởi American_Society of International_Law
Tổ_chức liên chính_phủ