Hoàng_Kiêm_Hoàng_Kiêm chữ Hán_黃兼 1870 1939 tự Cấn_Sơn hiệu là Ngọc_Trang_玉莊 là một danh_sĩ thời Nguyễn_Ông đỗ Đệ tam_giáp đồng Tiến_sĩ xuất_thân khoa thi Giáp_Thìn 1904 làm quan đến chức Tổng_đốc Nam_Nghĩa tương_ứng với 2 tỉnh Quảng_Nam và Quảng_Ngãi ngày_nay hàm Hiệp_tá Đại_học_sĩ tước Vinh_Lộc đại_phu Thân_thế và khoa_bảng Ông còn có tên là Miện sinh năm Canh_Ngọ 1870 tuy_nhiên nhiều tài_liệu ghi theo thông_tin trên bia Tiến_sĩ Văn_miếu Huế là ông sinh năm Quý_Dậu 1873 người thôn Ngọc_Lâm xã Hoàng_Xá tổng Quỳ_Xá huyện Đông_Thành phủ Diễn_Châu nay thuộc xã Diễn_Cát huyện Diễn_Châu tỉnh Nghệ_An Theo văn_bia Hoàng_tộc tự bi_ký do chính ông biên_soạn hiện vẫn còn được bảo_tồn tại nhà_thờ Hoàng_tộc đại tôn gia_tộc ông vốn là một nhánh của họ Hoàng ở quận Giang_Hạ_Trung_Quốc di_cư sang Đại_Việt dòng_họ nhiều đời từng dỗ đạt khoa_bảng dưới thời nhà Lê_Đến_Tiên tổ Hoàng_Khắc_Quýnh định_cư ở xã Hoàng_Xà gia_sản giàu_có mới lập ra Tế điền ruộng tế Kỵ điền ruộng giỗ_chạp Văn điền ruộng hội văn Võ điền ruộng hội võ khoảng 30 mẫu để hằng năm con_cháu lấy đó phàm kế thờ_phụng tổ_tiên Đến đời thân_phụ ông là Hoàng_Ngọc_Quý vốn là một người thông_minh trọng đạo_nghĩa nhưng khoa_trường lận_đận nên sinh_sống bằng nghề dạy_học Thân_mẫu ông là bà Lê_Thị_Tường sinh_hạ được 5 người con nhưng lâm_bệnh mất sớm khi ông mới 5 tuổi Ông là người con thứ 3 gia_cảnh vất_vả nên từ nhỏ ông cùng người em_gái út thường_xuyên được thân_phụ đưa đến chỗ dạy để tiện chăm dưỡng Mãi sau khi thân_phụ ông lập_kế thất_gia_đình ông mới đỡ vất_vả Tư_chất thông_minh lại được thân_phụ nghiêm_khắc sự giáo_dưỡng từ bé ông đã có tiếng là ngoan_ngoãn hiếu_thuận sáng_dạ học giỏi Giai_thoại địa_phương kể lại xưa mỗi bận đến trường ông phải qua sông Đò_Đạu_Nhưng vì không có tiền đi đò nên ngày 2 lần đi về ông đều phải vấn áo_quần lên đầu để lội qua sông Khi trưởng_thành ông theo học Cử_nhân Nguyễn_Thức_Tự làng Đông_Chữ huyện Chân_Phúc nay là xã Nghi_Trường huyện Nghi_Lộc tỉnh Nghệ_An vốn nổi_tiếng có kiến_thức uyên thông cốt_cách thanh_tao Năm 1897 niên_hiệu Thành Thái thứ 9 ông dự thi Hương và đỗ Tú_tài Năm 1903 niên_hiệu Thành Thái thứ 15 ông đỗ Cử_nhân khoa thi Quý_Mão_Năm sau vào thi Hội ông đỗ Tiến_sĩ vào Đình thì được xếp thứ 2 trong bảng Đệ tam_giáp đồng Tiến_sĩ xuất_thân Khi ông thi đỗ thầy Đông_Khê Nguyễn_Thức Tự có câu_đối chúc_mừng Nghĩa_là Khi vinh_quy cả tổng Quan_Trung quê ông đã long_trọng chuẩn_bị đón_rước riêng nhân_dân 2 làng Ngọc_Lâm nay là xã Diễn_Thắng là tổ quán và Quảng_Hà nay là xã Diễn_Cát là sinh_quán của ông đã cùng nhau đóng_góp dựng một ngôi nhà gỗ 3 gian ngay tại vườn nhà tức mảnh vườn di_tích hiện_nay để làm_quà tặng chúc_mừng Quan_lộ Sau khi thi đỗ ông được triều_đình bổ_dụng làm Hàn_lâm_viện Biên tu Tuy_nhiên đến năm 1906 thân_phụ ông qua_đời Ông phải về quê cư_tang 3 năm Năm 1908 sau khi hết thời_gian chịu_tang ông được triều_đình bổ_dụng làm Tri_phủ Đức_Thọ Hà_Tĩnh Năm sau ông được đổi làm Tri_phủ Hà_Thanh_Đến năm 1915 ông lại được điều về Kinh làm Lang trung_bộ Hình_Năm 1918 ông được triệu làm Chánh_chủ_khảo khoa thi Hương ở trường_thi Thừa_Thiên_Huế sau đó được bổ_dụng làm Án_sát Thanh_Hoá Năm 1921 ông được thăng làm Bố_chính tỉnh Thanh_Hoá Cũng trong năm này ông thay_mặt dòng_họ soạn văn_bia Hoàng_tộc tự bi_ký biểu_dương công_đức tiên_tổ Tú_tài Hàn_lâm_viện Hoàng_Khắc_Điển viết chữ Nội_dung văn_bia vẫn còn được bảo_tồn tại nhà_thờ Hoàng_tộc đại tôn Đầu năm 1924 ông được đổi làm chức Đồng thành phiên sứ tỉnh Quảng_Bình Năm 1925 ông được triều_đình thăng làm Tuần_vũ Hà_Tĩnh Nhân_dịp này Án_sát Quảng_Bình Ưng_Bình có hoạ 2 bài thơ tiễn ông Thời bấy_giờ ở Trung kỳ nổ ra nhiều cuộc nổi_dậy đấu_tranh chống sưu cao thuế nặng của thực_dân Pháp Vốn là người đức_độ giàu lòng thương dân lại đã từng_trải qua cuộc_sống nghèo_khổ thuở thiếu_thời nên ông rất thông_cảm với người_dân Vì_vậy thời_gian này ông đã ngấm_ngầm tìm cách giúp_đỡ nhân_dân và chống_đối thực_dân Pháp Sách Câu_đối xứ Nghệ có chép về việc ông đã từng bí_mật dán lên cổng dinh Tuần_phủ một đôi câu_đối có nội_dung phê_phán nhắc_nhở như sau Tạm dịch Trước phản_kháng của người_dân thực_dân Pháp cho thành_lập Viện_dân_biểu Trung kỳ để xoa_dịu tình_hình Các nghị_viên tham_gia Viện_dân_biểu do các tầng_lớp nhân_dân bầu lên có nhiệm_vụ trực_tiếp tư_vấn cho chính_quyền nhiều vấn_đề về kinh_tế tài_chính an_ninh xã_hội Trong số các nghị_viên của Viện_dân_biểu lúc bấy_giờ có nhiều nhà yêu nước nổi_tiếng như Huỳnh_Thúc_Kháng_Phan_Thanh_Theo vị hiệu tại nhà_thờ của ông thì ông cũng từng được người_dân bầu_chọn vào Viện_dân_biểu Trung kỳ và trực_tiếp giữ chức Hội_trưởng Hội chu_cấp An_Định_Năm 1927 ông được triều_đình thăng làm Tổng_đốc Nam_Nghĩa Thời_gian làm Tổng_đốc ông dốc lòng chăm_lo việc phát_triển kinh_tế ổn_định đời_sống nhân_dân Ông cũng ra_sức bảo_vệ người_dân trước sự quấy_nhiễu và sưu cao thuế nặng của người Pháp Năm 1929 do hạn_hán diễn ra trên diện rộng gây mất_mùa đói_kém ông đã đệ_trình lên Khâm_sứ Pháp đề_nghị giảm sưu_thuế và gia_hạn thời_gian nộp thuế cho nhân_dân đồng_thời chưa cho cấp dưới thu thuế của nhân_dân theo hạn_định Việc_làm này của ông đã được nhân_dân Quảng_Nam biết_ơn nhưng viên công_sứ Pháp thì nổi_nóng buông lời doạ_dẫm Bất_bình trước thái_độ láo_xược đó ông đã bất_hợp_tác với người Pháp Ông thường_xuyên đến thăm_viếng chí_sĩ Phan_Bội_Châu bấy_giờ đang bị thực_dân Pháp bắt an_trí tại Huế_Năm 1930 ông xin hồi_hưu Triều_đình thăng ông hàm Hiệp_tá Đại_học sĩ_cáo thụ Vinh_Lộc đại_phu thuỵ Văn_Ý_Tòng nhất_phẩm Hay tin ông từ quan nhân_dân Quảng_Nam đã lưu_luyến tiễn_đưa ông và tặng ông các hoành_phi câu_đối ca_ngợi công_đức của ông Sách Quan_lại trong lịch_sử Việt_Nam chép Những năm cuối đời Sau khi hồi hưu ông cùng gia_đình sống ở Vinh một thời_gian rồi về an_dưỡng hẳn tại quê nhà Với kiến_thức và uy_tín của mình ông vận_động và tổ_chức nhân_dân địa_phương xây_dựng nhiều công_trình dân_sinh như xây cống Thuỷ_Quan ngăn nước_mặn cho đồng_điền ở 3 làng Ngọc_Lâm_Phú_Hậu Nho_Lâm xây cầu Anh Liệt bắc qua sông Đại_Vạc tạo điều_kiện cho giao_thông qua 2 làng Ngọc_Lâm và Nho_Lâm được thuận_lợi xây_dựng đập Ba Ra Đô_Lương và hệ_thống kênh_mương tưới_tiêu nối từ đập Ba Ra đến đồng_ruộng ở các làng_xã ở 3 huyện phía Bắc_Nghệ_An là Diễn_Yên_Quỳnh_Ông qua_đời ngày 5 tháng 4 năm Kỷ_Sửu tức 23 tháng 5 năm 1939 Triều_đình truy_tặng ông hàm Thái_tử Thiếu bảo Mộ_phần của ông được an_táng đồng Cây_Đa_Đình cách nhà_thờ hiện_nay chừng 3 km về phía Tây_Nam Để tỏ lòng kính_trọng và ghi_nhận công_đức của ông nhân_dân địa_phương đã lập bài_vị phối thờ ông tại đền Hắc_Y của làng Ngọc_Lâm nay là xã Diễn_Thắng để hương_khói tri_ân Hiện_tại mộ và nhà_thờ của ông được đặt tại xóm 7 xã Diễn_Cát_Diễn_Châu Nghệ_An được chính_quyền tỉnh Nghê_An công_nhận là di_tích lịch_sử văn_hoá Di_sản Các tác_phẩm thơ_văn của ông chủ_yếu được sáng_tác trong thời_gian về hưu tại quê nhà Nội_dung các bài thơ và câu_đối của ông hầu_hết đều mang nặng sự trăn_trở trước cảnh đất_nước bị thực_dân Pháp xâm_lược nhân_dân lầm_than thiên_tai mất_mùa đói_kém túng_quẫn của ngườc dân Thơ của ông hầu_hết bị thất_tán nay có một_số bài đã được sưu_tầm giới_thiệu trong các sách Câu_đối xứ Nghệ Trước khi mất ông để lại di_chúc trong có viết Sẽ làm nhà_thờ tại nơi ở Trước làm phòng đọc sách sau đó là nhà_thờ Ta rất vui với ý_nguyện đó Về sau con_cháu ông đã thực_hiện di nguyện của ông lập nên tủ_sách cộng_đồng mang tên ông Gia_đình Ông có ba người vợ Chánh thất là bà Hoàng_Thị_Đoái người cùng thôn Bà sinh_hạ cho ông 6 người con Hai thứ thất là bà Phan_Thị_Hoè người gốc Huế sống tại Kỳ_Anh Hà_Tĩnh sinh_hạ được 8 người con và bà Tạ_Thị_Sáu người Diễn_Bình_Diễn_Châu Nghệ_An không có con
Hoàng_Kiêm