Thiện nhượng Thiện nhượng chữ Hán_禪讓 có nghĩa là nhường lại ngôi_vị được ghép bởi các cụm_từ Thiện vị và Nhượng vị là một phương_thức thay_đổi quyền thống_trị trong lịch_sử các triều_đại Trung_Quốc Nguồn_gốc Thời tiền_sử khi sản_xuất còn lạc_hậu xã_hội nguyên_thuỷ phổ_biến ở các bộ_lạc bởi khả_năng có_thể tập_hợp nhân_lực trong sản_xuất cũng như chống lại các tai_hoạ đến từ_thiên nhiên muông_thú và thậm_chí cả con_người cụ_thể là các liên_minh bộ_lạc khác Xuất_phát bởi nhu_cầu thực_tế đó dần_dần hình_thành thể_thức bầu_cử để lựa_chọn một cá_nhân có năng_lực giữ vai_trò thủ_lĩnh với mục_đích lãnh_đạo các thành_viên bộ_lạc cùng chung sức sản_xuất tự_vệ cũng như phân_phối công_sản theo bình_quân sinh_hoạt Theo thể_thức này định_kỳ các thành_viên bộ_lạc sẽ họp bàn rồi bầu_chọn một cá_nhân làm thủ_lĩnh liên_minh đa_số sẽ quyết_định ai có khả_năng nhất sau đó người thủ_lĩnh sẽ tự_động nhường lại vị_trí của mình cho kẻ khác khi họ không còn đủ sức để gánh_vác trọng_trách nữa Sang thời Tam_Hoàng_Ngũ_Đế trong các liên_minh bộ_lạc đã phôi_thai hiện_tượng truyền ngôi_vị thủ_lĩnh cho con_đẻ hoặc các cháu trong dòng_họ bất_kể nội hay ngoại không phân_biệt nam_nữ miễn là có tài sẽ được trọng_dụng Nhiều thư_tịch cổ đã ghi_nhận việc chế_độ_Quân_chủ thế_tập ở Trung_Quốc xuất_hiện từ thuở khai sơ đó là liên_minh bộ_lạc như Phục_Hy_Viêm_Đế Khôi_Ngỗi thị Viêm_Đế_Thần_Nông thị Hoàng_Đế Hiên_Viên thị Cũng từ đó mà mỗi lần thay_đổi triều_đại lại xảy ra xung_đột đổ_máu vì những quần_thần không phục thủ_lĩnh mới của thị_tộc khác nổi_trội hơn cả là cuộc_chiến giữa Hoàng_Đế và Xi_Vưu_Bởi_Nghiêu Thuấn phá vỡ thông_lệ này nên dân_tộc Trung_Hoa tự_hào về thời_đại hoàng_kim của họ với điều đáng quý là việc nhường ngôi cho người hiền Cụm_từ Nghiêu_Thuấn thiện nhượng là thuật_ngữ ca_ngợi hành_động truyền ngôi cho người hiền của hai vị quân_chủ Đường Nghiêu và Ngu_Thuấn khi họ đang tại_vị đức_hạnh của họ được lý_tưởng thành điển_hình tốt_đẹp nhất làm khuôn_mẫu cho một xã_hội thịnh_trị trong văn_hoá Trung_Quốc Nghiêu khi tuổi_cao_sức_yếu đã không truyền ngôi cho con trai là Đan_Chu mà tìm đến Thuấn một nhân_vật tài_giỏi và hiếu_thảo để thay_thế mình Trước_hết Nghiêu thử_thách Thuấn bằng việc gả hai con gái là Nga Hoàng và Nữ_Anh cho_rồi phong làm thủ_lĩnh tộc Hữu_Ngu_Vượt qua nhiều phen hoạn_nạn phát_sinh từ nội_bộ gia_đình đặc_biệt là những âm_mưu sát_hại tàn_nhẫn của cha và em khác mẹ để chiếm_đoạt tài_sản nhưng phong_thái hiếu kính của Thuấn vẫn không thay_đổi Nghiêu tiếp_tục giao cho Thuấn nhiều chức quan trong mọi lĩnh_vực Tư_đồ tổng quản nội_chính ngoại_giao nông_nghiệp luật_pháp giáo_dục Ở bất_kỳ cương_vị nào Thuấn đều hoàn_thành tốt nhiệm_vụ lúc đó Nghiêu mới quyết_định nhường ngôi Đến lượt mình Đế_Thuấn cũng bỏ_qua con trai là Thương Quân mà cân_nhắc rồi nhường ngôi cho người lập_công trị_thuỷ là Hạ_Vũ_Khác với Nghiêu_Thuấn không cần thử_thách bởi ông đã chiêm_nghiệm năng_lực của Vũ qua việc_làm của người này Thời đó Đại_hồng_thuỷ gây ra tai_hoạ lũ_lụt khủng_khiếp dân_chúng không có chỗ ở yên_ổn phải dịch_chuyển nay_đây_mai_đó rất khổ_sở cha Vũ là Cổn từng trị_thuỷ thất_bại bị Nghiêu tử_hình nhưng Vũ vẫn nhịn_nhục tiếp_tục công_việc của cha mà không hề oán_thán Khi công_việc hoàn_tất Thuấn lập_tức thoái_vị Khi Vũ còn tại_vị từng chỉ_định người nối_ngôi mình là Cao_Dao nhưng Cao_Dao lại mất trước Vũ Trước khi Vũ băng_hà đã bàn_giao quyền hành cho con Cao_Dao là Bá_Ích_Ích đứng ra chấp_chính lo_liệu quốc_tang cho Vũ đúng ba năm rồi nhường lại ngai_vàng cho con Vũ là Khải_Có thuyết khác lại nói Ích định giành ngôi với Khải và bị Khải giết chết Khải tức_vị lập ra nhà Hạ chế_độ thế_tập nhờ đó được tái_lập Trong quá_trình chuyển_giao quyền_lực chính_trị Hạ_Vũ bề_ngoài truyền ngôi cho Ích như quy_định chọn người hiền_tài nhiều đời trước nhưng thực_tế lại giúp con mình là Khải tăng_cường lực_lượng đợi thời_cơ để đánh_bại Ích_Vua_Vũ đăng cơ luận công ban thưởng thực_hiện phong tước kiến địa_hình thành nên một vạn chư_hầu các nước này thôn_tính lẫn nhau đến đời Thương còn hơn ba ngàn nước qua Tây_Chu còn trên tám trăm nước Sang thời Xuân_Thu các nước chư_hầu nổi_dậy lấn_lướt chính_quyền trung_ương gây_gổ sát_phạt liên_miên tranh_hùng tranh bá xưng_vương xưng_đế tiếm hiệu Chu thiên_tử khiến xã_hội càng rối_ren loạn_lạc chẳng ai thiết gì đến nhân_nghĩa nữa do_đó xuất_hiện nhiều quan_điểm lỗi_lạc tìm cách sửa_đổi mong cứu_vớt thiên_hạ trong đó có Nho_giáo của Khổng_Tử_Huyền thoại 堯天舜日_Nghiêu thiên Thuấn nhật ngày Nghiêu tháng Thuấn được xây_dựng dựa trên cơ_sở những truyền_thuyết dân_gian để tôn_vinh những bậc thánh chúa đời xưa lấy đạo chí_công để trị quốc chứ không lấy thiên_hạ làm của riêng mình ông cố_ý xây_dựng hình_tượng Thái_bình thánh đại làm khuôn_mẫu Nho_giáo gọi là 祖述堯舜_憲章文武 tổ thuật Nghiêu_Thuấn hiến_chương Văn_Võ noi gương vua Nghiêu vua Thuấn bắt_chước vua Văn vua Võ_Từ_Nghiêu_Thuấn đến thời Xuân_Thu cách xa như_vậy nên việc tô_điểm cho Nghiêu_Thuấn thế_nào mà chẳng được Khổng_Tử tạo ra huyền_thoại này để chống_đỡ tư_tưởng chính_trị của mình Theo tư_tưởng Triết_học đời xưa thì Kinh thư là thư_tịch cổ nhất nhắc đến chế_độ thiện nhượng nhưng theo các học_giả ngày_nay phân_tích thì sách này do các Nho_gia đời Hán nguỵ_tạo tài_liệu đầu_tiên đề_cập về Nghiêu_Thuấn là Luận ngữ Trong đó thiên 20 Nghiêu viết ghi rõ những lời của Nghiêu khuyên Thuấn giữ đạo trung_chính lúc sắp nhường ngôi và Thuấn cũng khuyên Vũ như_vậy trước khi thoái_vị Theo lẽ thường thì khi Nghiêu nhường ngôi cho Thuấn thiên_hạ sẽ là của Thuấn_Nhưng theo tông chỉ của Nho_giáo thì thiên_hạ là của trời Nghiêu chỉ nhường quyền cai_trị thiên_hạ cho Thuấn_Nếu trời đã không cho Thuấn thì Nghiêu có nhường cũng không được vì thiên_hạ thuận theo Thuấn nên Thuấn mới được thiên_hạ Trên thực_tế Cổ_Tẩu và Tượng không hề làm hại Thuấn mà do Đào_Ứng đặt giả_thuyết hỏi Mạnh_Tử rằng bậc thánh_quân nếu gặp phải việc lưỡng nan như_vậy thì sẽ xử_trí kiểu gì để toàn_vẹn Đến đời Nhà Nguyên Quách_Cư_Nghiệp viết sách Nhị thập tứ hiếu đã dựa vào cơ_sở trên xếp vua Thuấn thành tấm gương hiếu_thảo đầu_tiên để răn_dạy lớp hậu_sinh đây là trường_hợp vô_tiền_khoáng_hậu hi_hữu trong lịch_sử Cũng theo truyền_thuyết trên trước khi gặp Thuấn_Nghiêu đã hội_kiến quần_thần để bàn_bạc việc nhường ngôi nhưng chưa thấy ai toại tâm xứng ý Tiếp_theo Nghiêu từng đến gặp các cao_nhân Hứa_Do và Tử_Châu_Chi_Phụ để đặt vấn_đề nhường ngôi nhưng hai người đó đều thoái_thác Sau_này Ngu_Thuấn tìm lại Tử_Châu_Chi_Phụ nhưng ông này vẫn kiên_quyết không đồng_ý nhà_vua bèn lựa_chọn một ẩn_sĩ khác là Thiện_Quyển để bày_tỏ ý_định nhưng cũng bị khước_từ Điều đó cho thấy ngay cả giai_đoạn cực_trị Nghiêu_Thuấn mà vẫn có những người thích cuộc_sống ẩn_dật không màng thế_sự đâu cứ gì phải thời_đại nhiễu_nhương lộn_xộn Thực_ra trước Nghiêu_Thuấn_Sơn hải kinh cũng từng nhắc tới việc nhường ngôi của Đế_Du_Võng cho Hiên_Viên_Hoàng_Đế rồi ẩn_cư hành y nhưng không phải tự_nguyện mà do hoàn_cảnh bắt_buộc tạo ra bởi lẽ đó nên Khổng_Tử không đề_cao vị vua này Sau khi định_hình học_thuyết Khổng_Tử chu_du liệt quốc truyền_bá tư_tưởng của mình nhưng chư_hầu không nghe Ngài hiểu rằng muốn thay_đổi thế_cuộc phải có quyền_lực lời_nói dẫu hay cũng vô_dụng nên quyết_định quay về nước Lỗ đem kiến_thức ghi_chép lại hy_vọng hậu_thế sẽ có người hiểu và thực_hiện đường_lối đó Tư_tưởng chính_trị của Khổng_Tử được các thế_hệ học_trò như Tăng_Tử_Tử_Tư Tử_Mạnh_Tử các đời nối_tiếp nhau truyền_bá suốt thời Chiến_Quốc nhưng hiệu_quả đạt được không cao bởi cường_độ chiến_tranh trong giai_đoạn này còn khốc_liệt hơn cả thời Xuân_Thu Ngoại thiện và Nội thiện Nhìn lại lịch_sử ta có_thể thấy ngay năm hình_thức để một bậc đế_vương đăng cơ tức_vị trong cung_cấm đó là Thiện vị Hoàn vị Kế_vị Tôn vị và Đoạt vị Thiện vị được phân thành Nội thiện và Ngoại thiện quân_chủ đương_nhiệm sẽ chủ_động nhường ngôi cho kẻ khác khi họ còn đang tại_vị với hình_thức cao nhất là tự_nguyện chuyển_giao quyền_lực cho người hiền Chế_độ này có đặc_điểm trái_ngược hẳn với việc hành_thích đương_kim hoàng_thượng hoặc công_khai tổ_chức đảo_chính để giành lấy giang_sơn gọi là Đoạt vị khác với Kế_vị ở chỗ người tiếp nhiệm sẽ tự_động thế chỗ người tiền_nhiệm đã qua_đời khác với Tôn vị là trường_hợp quân_chủ băng_hà chưa kịp chọn người thay ngôi nên quần_thần hoặc vương_tôn quý_tộc phải thương_nghị đề_cử vua mới khác với Hoàn vị ở đặc_điểm ngôi vua vốn của vị vua trước_sau khi đã thực_hiện một trong mấy hình_thức trên nhưng bởi một lý_do nào đó ngôi_vị được trả lại cho chủ cũ Trong chế_độ Thế_tập có một điều_luật bất_di_bất_dịch là vua cũ băng_hà thì mới được lập vua khác do_đó có nhiều trường_hợp nhà_vua bị trục_xuất khỏi triều_đình nhưng họ vẫn giữ ngôi trên danh_nghĩa tuy công_việc chính sự đều do quyền_thần khống_chế Điển_hình như Hạ_Thái_Khang_Chu Lệ vương Sái_Ai hầu Lỗ_Chiêu công Thời_Xuân_Thu_Tống Tương công bị Sở Thành vương giam_hãm người nước Tống lập_mưu tạm_thời đưa công_tử Mục_Di lên_ngôi để giữ nước khi nước Sở phóng_thích Tương_Công thì Mục_Di lập_tức thoái_vị Lại có trường_hợp Trịnh_Thành công bị bắt_giữ ở nước Tấn khiến người nước Trịnh phải giả_vờ lập thế_tử Khôn_Ngoan làm quân_chủ mới vua Tấn thấy vậy bèn thả vua Trịnh ra khi Thành_Công về nước thì Khôn_Ngoan lại hoàn vị cho cha Thời_Chiến Quốc_Sở_Hoài vương cũng gặp phải hoàn_cảnh tương_tự ở bên Tần quốc nhưng dù dân nước Sở đã lập Sở Khoảnh_Tương vương nhưng vua Tần nhất_định không chịu thả điều đó khiến Hoài_Vương phải ôm hận mà chết nơi đất_khách_quê_người Bởi bó_buộc vì nguyên_tắc đó mà dẫn đến nhiều tấn thảm_kịch như con giết cha_chú giết cháu anh_em giết nhau để đoạt lấy quyền_lực Ở chế_độ Thiện nhượng thì vấn_đề này hoàn_toàn ngược_lại có_điều việc tự_nguyện nhường ngôi hầu_như không tồn_tại trên thực_tế mà chỉ mang tính tượng_trưng Ngoại thiện nghĩa_là nhường ngôi cho người ngoài dòng_tộc nhưng đây hoàn_toàn chỉ là chiêu_bài được các quyền_thần khác họ sử_dụng để hợp_lý việc kế_thừa ngôi_vị trên danh_nghĩa theo truyền_thống Nho_giáo những trường_hợp ngoại thiện thất_bại sử_sách đều chép là Soán vị Ví_như Vương_Mãng soán Hán_Hoàn_Huyền soán Tấn_Hầu_Cảnh soán Lương_Vị quân_chủ thoái nhiệm thường bị BULLET 1 Phế_truất phế trừ ngôi_vị truất xuống tước_hiệu nhỏ hơn hoặc làm thường_dân BULLET 2 Quản_thúc khống_chế giám_sát từng cử_chỉ hành_động đề_phòng nổi_dậy phục bích BULLET 3 Lưu_đày phong cho tước_hiệu tử_tế nhưng ở những nơi xa miền quan ngoại để giảm sức ảnh_hưởng trong triều_đình hoặc để làm tù_nhân lao_động khổ_sai vùng hoang_mạc rừng_núi hải_đảo BULLET 4 Bức_tử quân_chủ tiếp nhiệm e_ngại lòng dân và quần_thần còn quyến_luyến cựu vương nên buộc phải quyên_sinh có_thể áp_dụng biện_pháp đầu_độc bằng đồ_ăn thức uống Nội thiện nghĩa_là nhường ngôi cho con_cháu ruột anh_em ruột chú bác ruột hoặc cùng lắm là người trong họ vị quân_chủ từ_nhiệm thường được tôn làm Thái_thượng_hoàng ở phiên_thuộc hay chư_hầu chức_vụ này gọi là Thái thượng vương Khi Thái_thượng_hoàng vẫn còn mà vị quân_chủ đương_nhiệm tiếp_tục nhường ngôi cho người khác thì Thái_thượng_hoàng được tôn là Vô_thượng hoàng ở phiên_thuộc hay chư_hầu chức_vụ này gọi là Thượng vương điện_hạ sử_sách chép là Tốn vị Theo thống_kê từ những số_liệu trong các thư_tịch cổ thì có đến già nửa các trường_hợp nội thiện có kết_cục không khác gì ngoại thiện vị quân_chủ thoái nhiệm thường có bốn nguyên_nhân BULLET 1 Thất_thế bị các vương_tôn quý_tộc trong họ khống_chế hay quyền_thần áp_đặt BULLET 2 Bệnh_tật ốm_đau lâu ngày không thuyên_giảm sức_khoẻ kém nên việc cáng_đáng quốc_gia đại_sự đành gác lại BULLET 3 Xuất_gia ngán_ngẩm trước sự trái_ngang nghiệt_ngã của nhân_tình_thế_thái nên mượn chốn thiền am thanh_tịnh tu_hành nhằm rũ sạch bụi_hồng BULLET 4 An_dưỡng do tuổi cao yếu mệt hoặc chán_ngán chuyện lâm triều phê_chuẩn tấu chương nên lui về hậu_cung nghỉ_ngơi hưởng_lạc Một_số quan_điểm khác BULLET 1 Sơn_Hải_Kinh_Hải Nội_Nam_Kinh có đoạn 蒼梧之山_帝舜葬于陽_帝丹朱葬于陰_Thương Ngô chi sơn đế Nghiêu táng ư dương đế Đan_Chu táng ư âm Nghĩa_là Núi Thương Ngô đế Thuấn được táng ở mặt nam của núi đế Đan_Chu được táng ở mặt bắc của núi Ở đây Đan_Chu được gọi là Đế như_vậy Đan_Chu cũng từng làm vua do_đó không có chuyện vua Nghiêu nhường ngôi cho vua Thuấn_Tuy nhiên theo cuốn Thần_thoại Trung_Hoa thì việc Đan_Chu xưng_đế là do bất phục Thuấn nên đã liên thủ với rợ Miêu tạo phản ở Đan_Thuỷ trong ba năm chính Nghiêu là người trực_tiếp cầm_quân đi đánh dẹp BULLET 2 Mạnh_Tử_Vạn_Chương Thượng có đoạn 尧死之后_舜避尧之子丹朱于南河之南_天下的诸侯_都跑来朝见舜 打官司的也来找舜_歌谣也是歌颂舜_于是舜就接受了大家的好意_登了帝位 Nghiêu tử chi hậu Thuấn tị Nghiêu chi_tử Đan_Chu vu Nam_Hà chi nam thiên_hạ đích chư_hầu đô bào lai triều_kiến Thuấn đả quan tư đích dã lai trảo Thuấn ca_dao dã thị ca_tụng Thuấn_Vu thị Thuấn tựu tiếp_thụ liễu đại_gia đích hảo_ý đăng liễu đế_vị Nghĩa_là Sau khi Nghiêu mất Thuấn tránh con Nghiêu là Đan_Chu mà dời sang phía nam Nam_Hà chư_hầu trong thiên_hạ đều đến triều_kiến Thuấn phái quan tư đi tìm Thuấn ca_ngợi công_đức của Thuấn_Do đó Thuấn tiếp_nhận ý tốt của mọi người đăng cơ đế_vị Ở đây nói đến thuyết ủng đới tức_là Thuấn được quần_thần ủng_hộ tôn lập không phải Nghiêu nhường ngôi cho Thuấn_BULLET 3 Tuân_Tử_Chính_Luận Biên có đoạn 夫曰堯舜擅讓_是虛言也_是淺者之傳_陋者之說也 Phù viết Nghiêu_Thuấn thiện nhượng thị hư ngôn dã thị thiển giả chi truyền lậu giả chi thuyết dã Nghĩa_là Cái gọi là Nghiêu_Thuấn thiện nhượng vương vị cho người khác là không phù_hợp với sự_thực là chuyện do những kẻ tri_thức hạn_hẹp loan truyền là thuyết của những kẻ tri_thức nông_cạn BULLET 4 Hàn_Phi_Tử_Thuyết Nghi có đoạn 舜偪堯_禹偪舜_湯放桀_武王伐紂 此四王者_人臣弒其君者也_而天下譽之_Thuấn bức Nghiêu_Vũ bức Thuấn_Thang phóng Kiệt_Vũ vương phạt Trụ_Thử tứ vương_giả nhân thần thí kỳ quân giả dã Nghĩa_là Thuấn khuynh_loát Nghiêu_Vũ bức_bách Thuấn_Thành_Thang lưu_đày Hạ_Kiệt_Vũ vương thảo phạt Trụ_Vương_Bốn vị vua này đều là thần_tử lại giết quân_chủ của mình mà thiên_hạ vẫn khen họ BULLET 5 Sử_Ký Ngũ_Đế_Bản_Kỷ có đoạn 舜取得了行政管理权之后_大刀阔斧地进行了一系列的人事改组_历史上称之为_举十六相 去四凶_Thuấn thủ đắc liễu hành_chính quản_lý quyền chi hậu đại_đao khoát phủ địa tiến_hành liễu nhất hệ liệt đích nhân_sự cải_tổ lịch_sử thượng xưng chi vi cử thập_lục tướng khứ tứ hung Nghĩa_là Sau khi Thuấn có được quyền quản_lí hành_chính để củng_cố sự thống_trị của mình lập_tức phù_trợ những người_thân tín trừ_khử những_ai khác ý với mình trong lịch_sử gọi là cử thập_lục tướng khứ tứ hung Gọi là cử thập_lục tướng chính là ông Thuấn đồng_thời dùng bát khải gồm Thương Thư Đồi_Ngai_Đào_Dẫn Đại_Lâm_Mang_Hàng Đình_Kiên_Trọng_Dung Thúc_Đạt và bát nguyên gồm Bá_Phấn_Trọng_Kham Thúc_Hiến_Quý_Trọng Bá_Hổ_Trọng_Hùng Thúc_Báo_Quý_Li bị Đế_Nghiêu trường_kì bài_trừ ra khỏi trung_tâm quyền_lực Gọi là khứ tứ hung chính là bài_trừ đồng_thời bốn nhân_vật Hồn_Thuần_Cùng_Kì Phù_Ngột và Thao_Thiết được Đế_Nghiêu lúc tại_vị sủng tín Như_vậy làm cho Đế_Nghiêu mất thực_quyền sau đó Thuấn lại giam_lỏng Đế_Nghiêu không cho gặp_mặt con và thân_hữu tiếp đó bức nhường ngôi_vị cuối_cùng còn đày con của Đế_Nghiêu đến Đan_Thuỷ_BULLET 6 Năm 281 tại huyện Cấp nay thuộc thành_phố cấp huyện Vệ_Huy tỉnh Hà_Nam người ta khai_quật được cuốn Trúc thư kỉ niên trong mộ của Nguỵ_Tương_Ai vương chết năm 296 TCN Qua chỉnh_lý nghiên_cứu các học_giả thời cổ cho rằng đây là bộ biên_niên_sử của nước Nguỵ thời Chiến_Quốc_Nhưng tiếc thay văn_bản gốc của sách này đã bị thất_lạc tất_cả những phiên_bản hiện_hành đều do các sử_gia hậu_thế chép lại vì lẽ đó khó có_thể xác_định được bản_chất hư thực của nó Trong phần Ngũ_Đế được dẫn từ nhiều nguồn thư_tịch có đoạn 尧德衰_为舜所囚_舜囚尧_复偃塞丹朱 使父子不得相见也_Nghiêu đức suy Thuấn tù Nghiêu phục yển tắc Đan_Chu sử phụ_tử bất đắc tương_kiến dã Nghĩa_là Đạo_đức Nghiêu suy_đồi Thuấn giam Nghiêu và không cho Đan_Chu gặp cha BULLET 7 Quát_Địa_Chí quyển 1 có đoạn 竹書_云_舜囚堯_复偃塞丹朱 使不與父相見也_Trúc thư vân Thuấn tù Nghiêu phục yển tắc Đan_Chu sử bất dữ phụ tương_kiến dã Có nghĩa là Trúc thư viết Thuấn giam Nghiêu lại cản_trở Đan_Chu khiến cho Đan_Chu không_thể gặp được cha BULLET 8 Sử_Ký Chính_Nghĩa Bổ_Tam_Hoàng_Bản Kỷ có đoạn 故尧城在濮州鄄城县东北十五里_昔尧德衰_为舜所囚也_又有偃朱城 在县西北十五里 cố Nghiêu thành tại Bộc châu Quyên_Thành huyện đông bắc thập ngũ lý Tích_Nghiêu đức suy_vi Thuấn sở tù dã hựu hữu Yển_Chu thành tại huyện Tây_Bắc thập ngũ lý Có nghĩa là Nghiêu thành xưa ở huyện Quyên_Thành_Bộc_Châu phía Đông_Bắc 15 dặm Khi Nghiêu suy_yếu bị Thuấn giam_giữ lại có Yển_Chu thành cách huyện đó về phía Tây_Bắc cũng 15 dặm BULLET 9 Sử_Thông_Nghi_Cổ Biên có đoạn 案_汲冢瑣語_云_舜放堯於平陽 而書云某地有城_以_囚堯_為號 識者憑斯異說_頗以禪受為疑_Án_Cấp trủng toả ngữ vân Thuấn phóng Nghiêu ư Bình_Dương Nhi thư vân mỗ địa hữu thành dĩ Tù_Nghiêu vi hiệu Thức_giả bằng tư dị thuyết phả dĩ thiện thụ vi nghi Có nghĩa là Xét_Cấp trủng toả ngữ thấy có nói Thuấn giam Nghiêu ở Bình_Dương Trúc thư_lại nói ở nơi đó có một toà thành gọi là thành Tù_Nghiêu_Người có kiến_thức dựa theo thuyết này vô_cùng hoài_nghi chuyện thiện vị BULLET 10 Quảng_Hoằng_Minh_Tập quyển 11 dẫn Cấp_Trủng_Trúc_Thư tên gọi khác của Trúc_Thư_Kỉ_Niên có đoạn 舜囚堯於平陽_取之帝位_Thuấn tù Nghiêu ư Bình_Dương thủ chi đế_vị Nghĩa_là Thuấn giam Nghiêu ở Bình_Dương chiếm lấy đế_vị BULLET 11 Cấp_Trủng_Toả_Ngữ chú_thích Quảng_Hoằng_Minh_Tập dẫn câu 舜放堯于陽_Thuấn phóng Nghiêu vu Dương cũng hàm_ý như trên BULLET 12 Cổ_Sử Biện quyển 7 có đoạn 禪讓之說乃是戰國學者受了時勢的刺激_在想象中構成的烏托邦_Thiện nhượng chi thuyết nãi thị Chiến_Quốc học_giả thụ liễu thời_thế đích thích kích tại tưởng_tượng trung cấu_thành đích ô thác bang Nghĩa_là Thuyết_Thiện nhượng do các học_giả thời Chiến_Quốc bế_tắc trước thời_cuộc xây_dựng hình_tượng một xã_hội lý_tưởng dựa trên truyền_thuyết Tác_giả cuốn sách Cố_Hiệt_Cương còn nói thêm 這是墨家為了宣傳主義而造出來的_Giá thị Mặc gia vi liễu tuyên_truyền chủ_nghĩa nhi tạo xuất lai đích Nghĩa_là Thuyết_Thiện nhượng ra_đời vào thời mà thuyết Mặc gia được tuyên_truyền rộng_rãi Năm 1936 ông phát_biểu 禅让传说起于墨家考_Thiện nhượng thuyết khởi vu Mặc gia khảo Nghĩa_là Thuyết_Thiện nhượng là do phái Mặc gia dựng lên BULLET 13 Năm 1993 trong khi khai_quật một ngôi mộ cổ ở làng Quách_Điếm thuộc Kỷ_Sơn_Sa_Dương Hồ Bắc cách đất Dĩnh kinh_đô cuối_cùng của nước Sở 676 TCN 278 TCN khoảng 9 km người ta đã phát_hiện ra một khối_lượng thẻ tre lớn trên đó có ghi_chép các văn_bản cổ được cho là có niên_đại khoảng năm 300 TCN Số thẻ tre này được gọi là Thẻ tre Quách_Điếm có nhiều ghi_chép về Đạo_giáo và Nho_giáo vốn trước đó chưa từng được biết tới đem lại nhiều thông_tin mới về lịch_sử triết_học Trung_Quốc cổ_đại Năm 1998 sách Quách_Điếm_Sở giản thích văn chú_thích được ấn_hành dịch lại toàn_bộ số thẻ tre trên Trong đó thiên Đường Ngu chi đạo bác_bỏ sự tôn_sùng với chế_độ Thiện nhượng có đoạn 不禅而能化民者_自生民未之有也 bất thiện nhi năng hoá dân giả tự sanh dân vị_chi hữu dã Nhấn_mạnh vấn_đề ngôi_vị thủ_lĩnh là dân bầu mà ra chứ không phải do một cá_nhân nhường lại BULLET 14 Đế_vương Chi_Tử Nghiêu_Thuấn_Bi có đoạn 堯被囚禁於平陽而死_舜被流放於蠻荒而死_Nghiêu bị tù cấm ư Bình_Dương nhi tử Thuấn bị lưu phóng ư man hoang nhi tử Nghĩa_là Nghiêu bị cầm_tù ở Bình_Dương rồi mất ở đó Thuấn bị lưu_đày ra man hoang tức Thương Ngô_Cửu_Nghi sơn mà chết BULLET 15 Trung_Quốc Văn_Hoá Sử 500 Nghi_Án tục Đế_vương Biên nghi_án thứ nhất chính là 有没有过尧舜禅讓_Hữu một hữu quá Nghiêu_Thuấn thiện nhượng Nghĩa_là Có hay không chuyện Nghiêu_Thuấn nhường ngôi BULLET 16 Công_Chúa Thị_Chẩm_Dạng_Sinh Hoạt_Đích mục Nga Hoàng_Nữ_Anh có đoạn 庶出女儿为帮舜夺首领位置囚禁亲父_Thứ xuất nữ_nhi vi bang Thuấn đoạt thủ_lĩnh vị_trí tù cấm thân_phụ Nghĩa_là Hai người con gái giúp Thuấn đoạt ngôi_vị thủ_lĩnh và cầm_tù vua cha BULLET 17 Trung_Quốc Vị_Giải_Chi_Mê Đại_Toàn_Nghiêu_Thuấn Thiện_Nhượng_Chi_Mê có đoạn 尧舜禅让_没有那么严肃和神圣_只不过人们不想担当这份辛苦的职务罢了_Nghiêu Thuấn thiện nhượng một hữu na ma nghiêm_túc hoà thần_thánh chỉ bất_quá nhân môn bất tưởng đảm_đương giá phận tân_khổ đích chức_vụ bãi liễu Nghĩa_là Nghiêu_Thuấn nhường ngôi không có gì là nghiêm_túc và thần_thánh chẳng_qua chỉ là mọi người không muốn gánh lấy nhiệm_vụ cực_khổ mà thôi BULLET 18 99 Đích_Trung_Quốc_Nhân Bất_Tri_Đạo_Đích Lịch_sử Chân_Tướng chương 2 có đoạn 尧舜禅讓并非出于慷慨_Nghiêu_Thuấn thiện nhượng tính phi xuất vu khảng_khái Nghĩa_là Nghiêu_Thuấn nhường ngôi không phải do sự hào_hiệp BULLET 19 Phượng_Hoàng Quốc_Học số ra ngày 19 11 2015 tác_giả Trương_Tùng_Huy có bài 禅让制_纯属虚构_禹夺帝位舜晚景凄凉_Thiện nhượng chế thuần thuộc hư_cấu Vũ đoạt đế_vị Thuấn vãn_cảnh thê_lương Nghĩa_là Chế_độ thiện nhượng hoàn_toàn là hư_cấu Vũ đoạt ngôi vua khiến Thuấn có kết_cục thê_thảm BULLET 20 Mỗi Nhật_Đầu_Điều_Do Lịch_sử Bách_Gia_Sự_Ô Phát_Biểu Can_Văn_Hoá số ra ngày 21 10 2015 có bài 禪讓_真的不是你想的那麼美好_堯舜禹都是親戚_Thiện nhượng chân đích bất thị nễ tưởng đích na ma mĩ hảo Nghiêu_Thuấn_Vũ đô_thị thân_thích Nghĩa_là Thiện nhượng thật_sự không phải tốt_đẹp như bạn tưởng Nghiêu_Thuấn_Vũ đều là thân_thích Căn_cứ vào ta có_thể thấy Hoàng_Đế sinh Huyền_Khí và Xương_Ý_Nghiêu là chắt của Huyền_Khí_Con trai có thuyết nói cháu nội Xương_Ý là Chuyên_Húc sinh ra Cùng Thiền và Cao_Tổ_Phụ của Hạ_Vũ có thuyết nói Cổn là con trai Chuyên_Húc_Như vậy Nghiêu là anh_em chắt chú chắt bác với Cùng Thiền và Cao_Tổ_Phụ của Vũ trong khi Thuấn là hậu_duệ đời thứ_sáu của Cùng Thiền còn Cổ_Tẩu với Hạ_Vũ quan_hệ họ_hàng chút chú chút bác Việc truyền ngôi kiểu như_vậy diễn ra phổ_biến ở các triều_đại sau_này trường_hợp những vị quân_chủ không có con hoặc toàn con gái Ảnh_hưởng Đầu thời Xuân_Thu Thục_Vọng_Đế nhường ngôi Thục_Tùng_Đế_Cuối thời Chiến_Quốc_Yên vương Khoái nhường ngôi tướng_quốc Tử_Chi_Cả hai trường_hợp này chung_cuộc người thoái nhiệm đều táng mệnh thân vong họ học_tập Nghiêu_Thuấn tự_nguyện nhường ngôi nhưng cái kết của họ lại quá bi_đát Tần_Thuỷ_Hoàng diệt sáu nước thống_nhất thiên_hạ thực_hiện đường_lối Pháp gia tiến_hành 焚書坑儒 phần thư khanh nho đốt sách chôn nho khiến mọi học_thuyết của Bách_gia_chư_tử gần như bị triệt_thoái hoàn_toàn Đến khi nhà Hán nổi lên việc trung_hưng Nho_giáo bắt_đầu phôi_thai Bấy_giờ tư_tưởng trung_quân_ái_quốc của Khổng_Tử được quảng_bá rộng_rãi thấm_nhuần trong đạo_đức quần_chúng do kinh_nghiệm thực_tế từ hai trường_hợp nhường ngôi thật_sự thời Xuân_Thu Chiến_Quốc nên trong thâm_cung hễ xảy ra cuộc thay_đổi triều_đại cho người khác họ đều được các quyền_thần dàn_xếp ép thiên_tử xuống chiếu nhường ngôi cho mình nhằm hợp_thức_hoá hoàng vị Chế_độ Thiện nhượng tại Trung_Quốc bản thổ Là nơi khởi_nguyên của Nho_giáo chế_độ Thiện nhượng phát_triển mạnh_mẽ nhất bên Trung_Quốc Trừ những lần biến_động chính_trị ngoài dân_gian như chư_hầu quật_khởi ngoại_bang xâm_lược nông_dân tạo phản quân_phiệt cát_cứ phiên_trấn chuyên_quyền v v Những thế_lực này sát_phạt lẫn nhau kịch_liệt cuối_cùng còn lại ai thì người đó trở_thành chân mệnh thiên_tử được phái Nho_gia tôn_vinh bởi đi đúng chính_đạo nên mới được nước sử_sách dùng chữ diệt 滅 để hiển_thị cho việc thay_đổi triều_đại như_vậy Ví_dụ Thương diệt Hạ_Chu diệt Thương Tần diệt Chu_Tần diệt lục quốc Sở diệt Tần_Hán diệt Tây_Sở_Hán diệt Tân_v v Tất_cả các cuộc thay ngôi đổi chủ ngoài dòng_tộc trong cung_cấm ở quốc_gia này bao_gồm cả Nam_Chiếu và Đại_Lý đều được thực_thi bởi chế_độ Thiện nhượng cụ_thể là BULLET 1 Hán_Tân_BULLET 2 Hán_Nguỵ_Tấn_BULLET 3 Tấn_Sở_BULLET 4 Tấn_Tống_Tề_Lương Hán_BULLET 5 Nguỵ_Tề_BULLET 6 Lương_Trần_BULLET 7 Nguỵ_Chu_Tuỳ_Đường Chu_Đường_Lương_BULLET 8 Tuỳ_Trịnh_BULLET 9 Mông_BULLET 10 Ngô_Tề_BULLET 11 Hán_Chu_Tống_BULLET 12 Lý_Trung_Còn về nội thiện các cuộc nhường ngôi cũng đều có nguyên_do ẩn_chứa sâu_xa không phải cuộc nội thiện nào cũng diễn ra suôn_sẻ có nhiều cuộc cũng đổ_máu và sát_phạt hoặc cách_thức ép_buộc cũng chẳng kém gì ngoại thiện Chế_độ Thiện nhượng tại các nước đồng_văn Chế_độ thiện nhượng có ảnh_hưởng trực_tiếp đến ba quốc_gia đồng_văn Hán ngữ là Nhật_Bản Việt_Nam và Triều_Tiên Trước khi văn_hoá phương Tây du_nhập tất_cả những học_thuật và tư_tưởng của ba quốc_gia trên đều bị Nho_giáo thống_soái mà không có một trường_phái khác đồng_hành hễ Nho_giáo ở Trung_Nguyên biến_thiên ra sao thì ảnh_hưởng của nó ở bên ngoài đều phải theo như_thế 1 Quần_đảo Nhật_Bản BULLET Ở Nhật_Bản do chỉ tồn_tại một triều_đại duy_nhất từ thuở khai_quốc đến nay nên không có ngoại thiện tất_cả các cuộc nhường ngôi đều diễn ra trong nội_bộ vương thất trừ vương_quốc Lưu_Cầu lúc đó chưa phải lãnh_thổ Nhật_Bản có một cuộc ngoại thiện giữa vương_triều Thuấn_Thiên và vương_triều Anh Tổ 2 Việt_Nam BULLET Tại Việt_Nam sự thay_đổi triều_đại đều rất êm_thấm không phải thiện vị thì cũng tôn vị trừ ba triều_đại có được giang_sơn nhờ vũ_lực là Nhà Đinh_Nhà Nguyễn_Tây Sơn và Nhà Nguyễn_Dưới đây là các cuộc ngoại thiện BULLET 1 Đinh_Lê_BULLET 2 Lý_Trần_Hồ_BULLET 3 Lê_Mạc_Còn nội thiện đã quy_định thành một chế_độ rõ_rệt từ thời Nhà Trần các triều_đại sau cứ theo đó mà bắt_chước Tuy_nhiên các trường_hợp nội thiện sau_này đều không suôn_sẻ nếu không phải do giải_pháp tình_thế bởi chiến_tranh loạn_lạc thì cũng bị gượng_gạo vì quyền_thần ép_buộc mà ra 3 Bán_đảo Triều_Tiên BULLET Trên bán_đảo Triều_Tiên có duy_nhất một trường_hợp ngoại thiện giữa nhà Cao_Ly và nhà Triều_Tiên tất_cả các trường_hợp nhường ngôi còn lại đều là nội thiện Chế_độ Thiện nhượng thời_kỳ cận_đại BULLET Năm 1777 tại Nam_Dương quần_đảo La_Phương_Bá xây_dựng nên hình_thức chính_thể cộng_hoà đầu_tiên ở châu_Á áp_dụng dân_chủ tổng_tuyển_cử kết_hợp truyền thừa thiện nhượng Theo đó vị nguyên_thủ đương_nhiệm trước khi từ_chức sẽ tiến_cử một thuộc_hạ kế_vị mình để đa_số công_dân phê_chuẩn nguyên_tắc này là 國之大事皆眾議而行_Quốc chi đại_sự giai chúng nghị nhi hành khi có việc quan_trọng của quốc_gia thì mọi quyết_định đều phải thông_qua hội_nghị đại_chúng của các công_dân Chế_độ Thiện nhượng trong văn_hoá hiện_đại BULLET Tháng 5 năm 2013 thông_cáo nghị_quyết của Trung_ương Đảng Cộng_sản Trung_Quốc cho rằng cuộc chuyển_giao quyền_lực giữa các lãnh_đạo tối_cao của họ mang màu_sắc Thiện nhượng hiện_đại Phương_châm đó là 一黨領導_全國選拔_長期培養_年齡限制 定期更替_Nhất đảng lãnh_đạo toàn_quốc tuyển bạt trường_kỳ bồi_dưỡng niên linh hạn_chế định_kỳ canh thế Một đảng lãnh_đạo cả nước bầu_chọn bồi_dưỡng lâu_dài nhiệm_kỳ hạn_chế định_kỳ thay_đổi BULLET Tại nước Cộng_hoà_xã_hội_chủ_nghĩa_Việt_Nam khi thế_hệ lãnh_đạo này mãn_nhiệm hoặc bị bãi_nhiệm vì một lý_do khách_quan nào đó thường giới_thiệu những nhân_vật khác có uy_tín trong Bộ_Chính_trị và Ban_Chấp_hành Trung_ương Đảng để thay_thế mình và sau đó họ đều đắc_cử Tuy không nhắc tới thuật_ngữ Thiện nhượng nhưng cơ_chế hoạt_động chẳng khác gì cộng_hoà Lan_Phương và cách_thức cũng tương_tự đường_lối chủ_trương của đảng cộng_sản Trung_Quốc Thư_mục Sử_sách Trung_Hoa_BULLET_Thanh Hồng_Di_Huyên_BULLET Tác_giả Đường Lý_Thái_Chú giải Hạ_Thứ_Quân_Quát địa_chí tập hiệu Quát địa_chí ISBN 9787101045284 Trung_Hoa thư cục 2 1980 BULLET Tác_giả Hán_Tư_Mã_Thiên Sử_ký Dịch_giả_tác dẫn Đường Tư_Mã Trinh chính_nghĩa Đường Trương_Thủ_Tiết_ISBN 9787101003048 Trung_Hoa thư cục 11 1982 BULLET Thiếu_niên nhi_đồng xuất_bản xã 1991 BULLET Khảo_cổ học_Tập uỷ_viên hội Trung_Quốc đại bách_khoa_toàn_thư ISBN 9787500059493 Trung_Quốc đại bách_khoa_toàn_thư xuất_bản xã 1986 BULLET Tác_giả Xuân_Thu Khổng_Tử_Chú giải Sái_Thẩm_Thư kinh Kinh thư ISBN 9787532505036 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã đệ nhất bản 3 1987 BULLET Tác_giả Tấn_Thường_Cừ_Hiệu chú Lưu_Lâm_Hoa_dương quốc chí hiệu chú Hoa dương quốc chí ISBN 9786661705874 Tân_văn phong xuất_bản xã 11 1988 BULLET Hàn_Phi_Tử_Hàn Phi_Tử_ISBN 9787532506101 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã 1989 BULLET Tề_Lương_Thích_Tăng Hựu và Đường Thích_Đạo_Tuyên_Hoằng minh tập Quảng hoằng minh tập ISBN 9787532509287 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã 1 8 1991 BULLET Tác_giả Trương_Tú_Bình và Vương_Hiểu_Minh 100 sự_kiện Trung_Quốc Quảng_Tây_Nhân dân xuất_bản xã 1993 Nhóm biên_dịch Phạm_Việt_Chương_Xuân Kính_Huy_Sanh và Nguyễn_Trần_Phụng_Nhà xuất_bản Văn_hoá Thông_tin Hà_Nội 1998 BULLET Thi_Tuyên_Viên và Lâm_Diệu_Sâm_Thiên cổ chi mê Trung_Quốc văn_hoá sử 500 nghi_án tục tinh ISBN 9787534812088 Trung_Châu cổ tịch xuất_bản xã 01 08 1996 BULLET Tác_giả Tấn_Hoàng_Phủ_Mật Dịch_giả Hoàng_Vĩnh_Niên_Đế vương thế_kỷ ISBN 9787538247725 Liêu_Ninh giáo_dục xuất_bản xã 3 1997 BULLET Tống_La_Bì_Lộ sử ISBN 9787501320042 Bắc_Kinh đồ_thư quán xuất_bản xã 2003 BULLET Tác_giả Chiến_Quốc_Tuân_Khanh Huống_Thích chú Tôn_An_Bang và Mã_Ngân_Hoa_Tuân Tử_ISBN 9787805985336 Sơn_Tây cổ tịch xuất_bản xã 1 2003 BULLET Cố_Hiệt_Cương_Cổ sử biện ISBN 9787544309943 Hải_Nam xuất_bản xã 01 06 2003 BULLET Tống_Lưu_Thứ_Trùng tân_hiệu_chính tập chú phụ_âm tư trị thông giám ngoại kỷ Thông giám ngoại kỷ ISBN 9787501322282 Quốc_gia đồ_thư quán xuất_bản xã 7 2003 BULLET Hùng_Tiêu_Xuân_Công chúa thị chẩm dạng sinh_hoạt đích ISBN 9787801157881 Đương_đại thế_giới xuất_bản xã 1 2004 BULLET Bách_Dương_Trung_Hoa nhân sử cương ISBN 9787807161219 Đồng_Tâm xuất_bản xã 9 2005 BULLET Phương_Thi_Danh và Vương_Tu_Linh_Cổ bản Trúc thư kỷ niên tập chứng ISBN 9787532541911 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã 01 10 2005 BULLET Tác_giả Bách_Dương_Dịch giả Quách_Y_Động_Đế vương chi_tử ISBN 9787020054473 Nhân_dân văn_học xuất_bản xã 5 2006 BULLET Tác_giả Hạ_Bá_Ích_Dịch giả Lý_Nhuận_Anh và Trần_Hoán_Lương_Sơn hải kinh ISBN 9787806657294 Nhạc lộc thư_xã 5 2006 BULLET Xuân_Thu Khổng_Tử_Luận ngữ ISBN 9787101054187 Trung_Hoa thư cục 12 2006 BULLET Tác_giả Kỳ_Ngạn_Thần_Người Trung_Quốc và những hiểu lầm về lịch_sử Dịch_giả Dương_Danh Dy_Mã sách TT05 Nhà_xuất_bản Công_an nhân_dân 12 2007 BULLET Tác_giả Đường Lưu_Tri_Kỷ_Thông thích Phố Khởi_Long chỉnh_lý Vương_Hú_Hoa_Sử thông thông thích Sử thông ISBN 9787532553310 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã 2009 BULLET Tác_giả Chiến_Quốc_Mạnh_Kha Dịch_giả Phương_Dũng_Mạnh tử ISBN 9787101072754 Trung_Hoa thư cục 6 2010 BULLET Lưu_Bác và Dương_Liễu 99 đích Trung_Quốc nhân bất tri đạo đích lịch_sử chân_tướng ISBN 9787536061644 Hoa_Thành xuất_bản xã 1 2011 BULLET Thôi_Chung_Lôi_Trung Quốc vị giải chi mê đại toàn ISBN 7550605203 ISBN 9787550605206 Phượng_hoàng xuất_bản xã 1 6 2011 BULLET Phạm_Tường_Ung_Cổ bản Trúc thư kỷ niên tập hiệu_đính bổ ISBN 9787532558469 Thượng_Hải_Cổ_tịch xuất_bản xã 10 2011 BULLET Mã_Thừa_Nguyên_Thượng Hải bác_vật quán tàng Chiến_Quốc_Sở trúc thư ISBN 9787532530144 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã 1 11 2011 BULLET Tác_giả Tấn_Hoàng_Phủ_Mật Hội_hoạ Thanh_Nhậm_Vị_Trường Sa_Anh_Soạn văn Lưu_Hiểu_Nghệ_Cao_sĩ truyện ISBN 9787532575046 Thượng_Hải cổ tịch xuất_bản xã 12 2014 BULLET Tác_giả Ôn_Hùng_Phi_Tổng chủ_biên Chu_Bội_Nam_dương hoa_kiều thông_sử ISBN 9787215105249 Hà_Nam Nhân_dân xuất_bản xã 2016 BULLET Tác_giả Nguyên Quách_Cư_Nghiệp_Nhị thập tứ hiếu Dịch_giả Lý_Văn_Phức chuyển sang thể thơ Song_thất_lục_bát Giáo_xứ Đa_Minh_Ba_Chuông địa_chỉ 190 Lê_Văn_Sỹ phường 10 quận Phú_Nhuận Thành_phố Hồ_Chí_Minh Thư_tịch Việt_Nam BULLET Nguyễn_Hiến_Lê_Khổng Tử_Nhà xuất_bản Tổng_hợp Thành_phố Hồ_Chí_Minh 1996 BULLET Nguyễn_Thị_Chân_Quỳnh Khoa_Cử Việt_Nam Tập Thượng_Tranh ảnh mượn của Archives de l Indochine_Bách khoa thư bằng tranh S Baron_BAVH_BEFEO_Michel Đức Chaigneau_John_Crawford_P Doumer_L_Illustration_Mai_Ưng Nguyễn_Bá_Triệu Nguyễn_Khắc_Ngữ Nguyễn_Trọng_Niết_Salles Trần_Văn_Giáp_Từ_Điển Văn_Học Võ_Quang_Yến_An Tiêm xuất_bản lần thứ nhất Paris 2002 BULLET Trần_Trọng_Kim_Nho_giáo Nhà_xuất_bản Văn_học 03 2017 ISBN 9786046994398 Nhà phát_hành Minh_Thắng_Mã sản_phẩm 8935236407762 Tham_khảo BULLET Tần_Giác_Thạch_Nghiêu Thuấn thiện nhượng Người cộng_tác Thẩm_Diệp_Đình_Dân phong ấn thư_quán 1953 BULLET Vương_Hiểu_Nghị và Kim_Long_Tòng_Đào tự di_chỉ đích khảo_cổ tân_phát_hiện khán Nghiêu_Thuấn thiện nhượng Sơn_Tây tỉnh khảo_cổ nghiên_cứu sở Sơn_Tây Thái_Nguyên 030001 Vận_Thành thị văn_vật công_tác điếm Sơn_Tây Vận_Thành 011000 Sơn_Tây sư đại_học báo Xã_hội khoa_học bản Journal of Shanxi_Teachers_University_Social Science_Edition_Trung đồ phân_loại hiệu K21 Văn_hiến tiêu chức mã A Văn_chương biên hiệu 001 5957 2004 03 0087 05 Kỳ 3 quyển 31 tháng 7 năm 2001 BULLET Sarah_Allan_Thế tập dữ Thiện nhượng cổ_đại Trung_Quốc đích vương_triều canh thế truyền_thuyết Dịch_giả Tôn_Lâm_Phỉ_ISBN 9787301047354 Bắc_Kinh_Đại học xuất_bản xã 01 01 2002 BULLET Dương_Vĩnh_Tuấn_Thiện nhượng chính_trị nghiên_cứu ISBN 9787800603808 Học uyển xuất_bản 7 2005 BULLET Trương_Chình_Thiện nhượng Trung_Quốc lịch_sử thượng đích nhất chủng quyền_lực du_hý ISBN 9787801066961 Tiền trang thư cục 7 2007 BULLET Choi_Chang_Ruek_Gal Hui và Kwon_Young_Seung_Thần thoại Trung_Hoa từ tập 32 Thuấn người con hiếu_thảo đến tập 38 Thời_đại của đế Thuấn_Người dịch Nguyễn_Minh_Trang_Nhà xuất_bản Kim_Đồng 2007 Xuất_bản theo hợp_đồng chuyển_nhượng bản_quyền của nhà_xuất_bản Gana 2006 Reading by Comics_Chinese_Myth by Choi_Chang_Ruek_Gal Hui_Kwon_Young_Seung Copyright_Gana_Publishing_Co LTD All rights reserved Originally published in Korea by Gana_Publishing_Co_LTD Seoul_Vietnam translation rights arranged with Gana_Publishing_Co_LTD BULLET Trương_Kiện_Hợp_Nghiêu Thuấn_Vũ diễn_nghĩa Hoa nhân bách_khoa ISBN 9787203063834 Sơn_Tây Nhân_dân xuất_bản xã 01 03 2009 BULLET Thiện nhượng nhất cá mĩ_lệ đích truyền_thuyết Trương_Hải_Yến 2009年02月24日18 13 Lai nguyên Quang_minh nhật_báo Trung_Quốc cộng_sản đảng tân_văn võng Tác_giả đơn_vị Trung_Quốc xã_hội khoa_học viện lịch_sử nghiên_cứu sở Trách_nhiệm biên_tập Tần_Hoa_BULLET_Nghiêu Thuấn thời_đại hữu quá thiện nhượng chế ma Thượng_Hải xã_hội khoa_học viện 22 04 2012 BULLET Lịch_sử đích thiện nhượng hoà thiện nhượng đích lịch_sử Nghiêu_Thuấn thiện nhượng diễn_biến sử khảo biện Hoa_Hạ kinh vĩ võng 07 01 2013 BULLET Đại thoại Trung_Quốc lịch_sử đệ_tứ chương Nghiêu_Thuấn_Vũ dữ Thiện nhượng chế Tân_lãng độc thư Lịch_sử tiểu_thuyết 2013年06月19日16 52 BULLET Tiền_Diệu_Bằng_Trung Nguyên_văn vật Nghiêu_Thuấn thiện nhượng cố sự đích khảo_cổ_học nghiên_cứu 20 12 2014 BULLET Từ_Thiện nhượng đến Dân_chủ Khổ_Trà 2013 04 05 22 42 30 BULLET Hạ triều đích kiến_lập Thế_tập chế thủ đại Thiện nhượng chế Lịch_sử nhất điểm thông 2017 03 09 20 29 BULLET Nghiêu_Thuấn thiện nhượng khai thiên tích địa Trung_Hoa sáng thế_thần thoại liên_hoàn hoạ hội hệ liệt Tác_giả Trần_Xô_Hội hoạ Trương_Hiểu_Ca_ISBN 9787558604362 Thượng_Hải nhân mĩ xuất_bản xã 01 07 2017 BULLET Nghiêu_Thuấn truyền_thuyết Nghiêu_Thuấn_Vũ thiện nhượng dữ Ngũ_Đế văn_hoá Lai nguyên Quan_điểm sưu tác phân_loại Tân_văn đản đản tán 2017 11 14 18 18 36 BULLET Luận_Thiện nhượng chế xã_hội đáo Thế_tập xã_hội tài_liệu ý_nghĩa đích chuyển_biến Học_hiệu 121230031 chuyên_nghiệp nghệ_thuật thiết_kế hội triển phương_hướng BULLET Thượng_cổ sử thực hoặc thị Nho_học tu_từ Nghiêu_Thuấn thiện nhượng mĩ_học đích tái tư khảo Tác_giả Lâm_Mạnh_Cẩn_Đài Nam_nữ trung_cao tam nhất ban Chỉ_đạo giáo_sư Trần_Trác_Hân_BULLET Nghiêu_Thuấn dữ thiện nhượng chính_trị Ân_Vĩ_Chương_Trung Quốc xã_hội khoa_học viện khảo_cổ nghiên_cứu sở giáo viện BULLET Trung_Hoa ngũ thiên niên lịch_sử cố sự động hoạ hệ liệt Nghiêu_Thuấn thiện nhượng BULLET Vưu_Nhuệ_Thiện nhượng Chiến_Quốc thời_kỳ quan ư bình_đẳng chủ_nghĩa dữ quân_chủ quyền_lực đích luận tranh Xem thêm BULLET Sào_Phủ_Hứa_Do BULLET Danh_sách những cuộc nhường ngôi trên Thế_Giới ngoài Hán quyển Liên_kết ngoài BULLET Thử tìm_hiểu thế_nào là đời Nghiêu_Thuấn_Cao_Đài Nantes_BULLET_Chuyện vua Nghiêu nhường ngôi cho vua Thuấn Nguyễn_Văn_Sang 16 01 06 12 2013 BULLET Trương_Vũ_Thuận_Nghiêu Thuấn thiện nhượng Công_tác thất biên_tập chế_tác tiểu ngưu đốn điện_tử thư chế_tác đoàn đội biên_tập 2013 Comics_Graphic_Novels_BULLET Vua_Nghiêu vua Thuấn tôn_kính Hứa_Do chùa Bửu_Đà mục Nếp_Sống_Đạo 26 08 2015 21 23 theo Tinh_Hoa BULLET Hoàng_đế chủ_động nhường ngôi cho người không thân_thích Chuyện khó tin nhưng có thật Mã_Lương 11 40 14 11 2015 BULLET Vua_Nghiêu tuyển quan chọn người tài_đức chứ không chọn con trai mình Theo Epoch_Times_Thứ hai 13 02 2017 16 00 BULLET Vua_Thuấn_Lòng hiếu_thảo cảm_động trời bởi Hoằng_Hoá Xã 19 02 2017 Hoà_thượng Tuyên_Hoá giảng BULLET Nhường ngôi người hiền vua Nghiêu bởi Hoằng_Hoá Xã 30 03 2017 Hoà_thượng Tuyên_Hoá giảng BULLET Nghiêu_Thuấn nhường ngôi Biên_niên_sử lịch_sử Trung_Quốc 5000 năm Thể_loại Thoái_vị
Thiện nhượng