Đập_Nha_Trinh_Đập Nha_Trinh là một đập thuỷ_lợi nằm trên sông_Cái_Phan_Rang tại tỉnh Ninh_Thuận Việt_Nam Qua hơn 800 năm tồn_tại ngày_nay đập nước vẫn giữ vai_trò điều_tiết thuỷ_lợi vừa là khu du_lịch sinh_thái độc_đáo với nhiều cảnh đẹp hấp_dẫn du_khách của tỉnh Ninh_Thuận Thông_số Theo các tài_liệu nghiên_cứu đập Nha_Trinh được xác_định xây_dựng trong thời vua Po_Klong_Garai_Shinhavarmen II từ khoảng năm 1151 1205 nhằm phục_vụ điều_tiết thuỷ_lợi cho một vùng rộng_lớn có tên gọi là Nha_Hố địa_danh này ngày_nay vẫn còn tồn_tại với tên gọi của một thôn ở xã Nhơn_Sơn huyện Ninh_Sơn tỉnh Ninh_Thuận Theo số_liệu đo_đạc hiện_nay đập Nha_Trinh là một công_trình thuỷ_lợi đồ_sộ ngoài phần thân đập chính dài 385m cao 5m và rộng 3m thì còn có một hệ_thống mương dẫn rất dài trong đó Mương_Chăm chính là mương cái do phụ_nữ đào theo truyền_thuyết dài đến 60 cây_số còn mương Đực tức mương do nam_giới đào dài khoảng 50 cây_số Dưới phần thân đập chính Nha_Trinh còn có bốn đập con được xây liền kề để tích nước vào mùa khô Tổng diện_tích đất nông_nghiệp ăn nguồn nước của hệ_thống thuỷ_lợi này lên đến hơn 12 000 ha Giá_trị du_lịch Nha_Trinh vừa là công_trình thuỷ_lợi lớn của tỉnh Ninh_Thuận vừa là khu du_lịch sinh_thái độc_đáo với nhiều cảnh đẹp hấp_dẫn du_khách Trải qua hơn 800 năm chống_chọi với thiên_nhiên đập Nha_Trinh vẫn còn bền_vững và phát_huy tốt vai_trò của nó Hàng năm mỗi dịp tết đến người_dân trong và ngoài tỉnh lại đến_nơi đây thưởng_ngoạn và vui_chơi Truyền_thuyết Truyền_thuyết trong dân_chúng kể lại rằng đập Nha_Trinh theo tiếng Chăm là Chakling sau_này dân Kinh đọc trại đi thành Nha_Trinh do vua Shinhavarmen_III vua Po_Klong_Garai chủ_trì xây_dựng và ông cũng chính là vị thần được dân thờ trong ngôi tháp trên núi Trầu_Nhưng theo các nghiên_cứu sử_học thì vua Po_Klong_Garai chính là Suryavarmadeva một con_người nổi_tiếng bởi máu phiêu_lưu và một thân_thế đầy sóng_gió còn ngôi tháp thờ ông là tác_phẩm của vua Jaya_Simhavarman tức vua Chế_Mân dựng lên để tưởng_nhớ tiền_nhân của dân_tộc mình br Khác với chính_sử chủ_yếu ghi lại chiến_công của các vị vua chăm trên chính_trường và chiến_trường thì các câu_chuyện truyền_thuyết lưu_truyền trong dân_gian lại có nội_dung chủ_yếu ghi_nhớ sự đóng_góp cho đời_sống sản_xuất của chúng dân Nghĩ cũng đúng thôi bởi người_dân thời nào cũng thế chỉ mong một cuộc_sống no lành yên cơm ấm áo đâu thích gì chuyện binh_đao hay tranh quyền đoạt vị Trong nhiều truyền_thuyết về vị vua đã cho xây con đập ngày_nay còn phổ_biến nhất là câu_chuyện kể sau đây br Ngày_xưa ở vùng_đất này có gia_đình vợ_chồng già nọ không con Họ thường cầu_mong trời_đất phù_hộ để ban cho họ một mụn con để đỡ cô_quạnh lúc tuổi già Một hôm họ lội qua bến_nước phía trên đập Nha_Trinh bây_giờ và vô_tình trông thấy một cái bọc trôi lềnh_bềnh giữa sông Ông_bà vội_vàng vớt lên khi mở ra thì thấy bên trong có một bé gái rất xinh Ông_bà rất_đỗi vui_mừng nghĩ là trời phật đã thấu lời khấn nguyện của mình và quyết_định đem bé gái về nuôi Thấm_thoắt cô bế đã lớn_khôn và thường theo bố_mẹ vào rừng đốn củi Một hôm trời nắng gắt cô gái khát nước mà khu rừng nơi ba người đang hái củi lại không có khe suối gì cả ông_già khuyên con gái ráng chịu về nhà sẽ uống nước Không chịu nổi cơn khát cô gái lén đi tìm nước uống Đi một quãng xa cô thấy một tảng đá rất to ở giữa tảng đá có một vũng nước trong_vắt Cô gái mừng_rỡ lấy tay vục nước uống Khi ông_bà già tìm thấy cô gái thì vũng nước tự_nhiên cạn dần Ba người cho là điềm lạ đành quay về Từ hôm đó tự_nhiên cô gái thụ_thai Tới tháng cô sinh được một bé trai mình_mẩy ghẻ_lở trông hết_sức kinh_tởm Ông_bà già rất quý cháu nuôi cháu rất cấn thận và đặt tên cháu là Pô_Ông br Lên bảy tuổi Pô_Ông đi chăn bò cho nhà_vua Một hôm vì mê chơi cùng lũ trẻ Pô_Ông để lạc một con bò trong đàn Chạy tìm_kiếm khắp_nơi mà không thấy Pô_Ông bèn trèo lên một cây cao để nhìn và thấy con bò của mình đang bị cột trong vườn một ngôi nhà to_lớn Mừng quá Pô_Ông tụt vội xuống đất làm cho cây rung_chuyển Cây bỗng trở_nên đỏ_chói rồi biến thành một con rồng Con rồng đứng yên nhìn chàng trai một_cách kính_cẩn Pô_Ông nhờ một người_lớn đến xin lại con bò Không ngờ chủ ngôi nhà ấy là một vị thầy_cả có cô con gái xinh_đẹp Thấy Pô_Ông ghẻ_lở đầy mình cô gái vội thưa với cha hãy trả bò cho anh ta và đuổi anh ta đi Nhưng người cha thấy trên người chàng trai có những tướng lạ thì rất vui_mừng Ông nói cho con gái biết_điều đó và hứa gả con gái mình cho Pô_Ông_Một thời_gian sau Pô_Ông kết_thân với một người bạn tên là Pô_Klông_Chanh và rủ nhau đi buôn trầu Thường_ngày hai người về nghỉ ở một chỗ rồi thay phiên nhau về nhà lấy cơm ra cùng ăn Một hôm đến lượt Pô_Klông_Chanh đi lấy cơm còn Pô_Ông thì nằm nghỉ và ngủ thiếp đi Khi Pô_Klông_Chanh trở_lại thì thấy một cảnh_tượng kỳ_lạ một con rồng đang liếm khắp thân mình ghẻ_lở của Pô_Ông bao_nhiêu vết ghẻ_lở của Pô_Ông biến mất còn Pô_Ông thì biến thành một chàng trai đẹp lạ_thường br Một hôm nhớ tới chàng trai chăn bò ghẻ_lở vị thầy_cả tìm đến kết_thân Pô_Ông nhận cô con gái thầy_cả làm vợ Được ít_lâu vị vua băng_hà nhưng không có hoàng_tử kế_vị Trong khi triều_đình lo_nghĩ thì con voi trắng của hoàng_cung phá chuồng chạy thẳng tới chỗ Pô_Ông quỳ xuống và đưa vòi ra tỏ ý mời Tưởng voi có chuyện gì cần đến mình Pô_Ông nhảy lên mình voi Voi đưa chàng trai về kinh_thành Các triều_thần biết đây là ý trời bèn tôn Pô_Ông lên làm vua Pô_Ông đăng cơ với tên gọi là Pô_Klaung_Girai_Pô Ông tỏ ra là một vị vua tài_ba có tài dẫn_thuỷ_nhập_điền Ruộng_vườn trước_kia khô cạn nhờ có ngài mà tươi_tốt Dân_chúng no_ấm hơn xưa Ngài cho làm một chiếc bè bằng thân cây chuối đặt ít đất lên bè rồi thả bè trên sông Dinh đọc thần_chú cho bè trôi ngược dòng Khi chiếc bè trôi đến Nha_Trinh ngài hô dừng lại Lập_tức bè chìm xuống và biến thành cái đập lớn chắn ngang sông Ngài chỉ cho dân đào hai con mương để dẫn nước vào ruộng mà ngày_nay vẫn gọi là mương Chăm_Nữ đào mương bên phải nam đào mương bên trái Vì cứ lo đi chòng_ghẹo các cô gái nên bên nam đào mương rất chậm Con mương bên trái vì_thế đành bỏ_dở không dùng được
Đập_Nha_Trinh