Chiến_dịch tấn_công Beograd_Chiến dịch tấn_công Beograd_Beogradska operacija là hoạt_động quân_sự lớn nhất tại Nam_Tư trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai đồng_thời là một trong các chiến_dịch quan_trọng nhất tại khu_vực Balkan năm 1944 Đây cũng là chiến_dịch có sự phối_hợp tác_chiến lớn nhất giữa Quân_đội Liên_Xô và Quân Giải_phóng Nhân_dân Nam_Tư trong giai_đoạn cuối của cuộc Chiến_tranh_nhân_dân giải_phóng Nam_Tư_Đối phó lại với Tập_đoàn_quân 57 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 và cánh trái của Tập_đoàn_quân 46 thuộc Phương_diện_quân Ukraina 3 Liên_Xô cùng các quân_đoàn Vô_Sản 1 12 và 14 của Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư là Tập_đoàn_quân Serbia Đức gồm các cụm tác_chiến cấp quân_đoàn Shnekenburger và Stetner đóng ở Đông_Serbia_Cụm tác_chiến Muller đóng tại khu_vực Kragulevac_Kragujevac_Krucshevac_Krusevac và Cụm tác_chiến Felber đóng ở giữa sông Pek và sông Morava phía Đông_Beograd_Đối với quân_đội Liên_Xô mục_tiêu của chiến_dịch là giúp Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư giành lại thủ_đô Beograd mở một hành_lang chiến_lược ở Đông_Serbia để chuyển quân sang Hungary và bảo_đảm an_toàn phía sau mặt_trận Xô_Đức trên hướng Balkan và ngăn_chặn quân Đức rút Cụm tập_đoàn_quân F khỏi Hy_Lạp Đối_với Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư chiến_dịch có mục_tiêu chiếm lại thủ_đô Beograd tạo một bàn_đạp tấn_công lớn trên hướng Đông_Nam_Tư để phối_hợp với các binh_đoàn ở phía Tây_Nam Tư bao_vây và tiêu_diệt cụm quân Bosnia_Herzegovina của liên_quân Đức Ustashi tiến tới giải_phóng hoàn_toàn Nam_Tư_Chiến dịch gồm hai giai_đoạn Ở giai_đoạn tạo thế từ 28 tháng 9 đến 10 tháng 10 năm 1944 Tập_đoàn_quân 57 phối_hợp với Quân_đoàn Vô_sản 14 Nam_Tư mở các trận đánh tại khu_vực Vidin_Negotin trên biên_giới Nam_Tư_Bulgaria bao_vây tiêu_diệt chủ_lực của Tập_đoàn_quân Serbia Đức trên khu_vực Đông_Serbia tạo một gọng_kìm ở phía Nam_Beograd_Quân đoàn bộ_binh cận_vệ 10 của Tập_đoàn_quân 46 mở một mũi tấn_công trên hướng Vrshad_Vrsac_Panchevo tạo một gọng_kìm ở phía Bắc_Beograd_Trong giai_đoạn tổng_tấn_công từ 11 tháng 10 đến 20 tháng 10 năm 1944 hai tập_đoàn_quân Liên_Xô và các quân_đoàn Vô_sản 1 và 14 cùng Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 4 Liên_Xô sẽ mở cuộc tấn_công từ bốn phía vào Beograd giải_phóng thành_phố Sau chiến_dịch Quân_đội Liên_Xô sẽ di_chuyển lên biên_giới Hungary Nam_Tư còn Quân giải_phóng nhân_dân Nam_Tư tiếp_tục các chiến_dịch giải_phóng toàn_bộ Nam_Tư với sự phối_hợp của Quân_đội của Mặt_trận Tổ_Quốc Bulgaria Kết_thúc chiến_dịch liên_quân Liên_Xô_NOVJ đánh tan 55 000 quân của Tập_đoàn_quân Serbia Đức và một_số đơn_vị quân nguỵ Serbia quân nguỵ Croatia giải_phóng thủ_đô Nam_Tư và tiến ra tuyến sông Sava_Chỉ khoảng gần 10 000 quân Đức và quân nguỵ Nam_Tư đóng tại Beograd thoát khỏi thành_phố này trong tình_trạng hỗn_loạn và vô_tổ_chức Tướng Willi_Schneckenburger chỉ_huy Cụm quân phòng_thủ Beograd tử_trận ngày 13 tháng 10 năm 1944 Tướng Walter_Stettner_Ritter von Grabenhofen chỉ_huy Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner_Đức tử_trận ngày 18 tháng 10 năm 1944 Quân_đội Liên_Xô và quân_đội NOVJ đều đạt được các mục_tiêu chiến_lược của mình Bối_cảnh Chiến_dịch tấn_công chiến_lược Iaşi_Chişinău của quân_đội Liên_Xô cùng với các cuộc khởi_nghĩa của người Romania và người Bulgaria đã làm cho quân_đội Đức Quốc xã phải rút về phía Tây bán_đảo Balkan và tổ_chức phòng_ngự Tại Nam_Tư hơn 1 triệu quân Đức các loại cùng hơn nửa triệu quân Croatia và Serbia thân Đức vẫn không_thể làm chủ được tình_hình Cuộc chiến_tranh nhân_dân giải_phóng Nam_Tư với nòng_cốt là Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư đã đẩy quân Đức về thế phòng_thủ tại các tuyến giao_thông huyết_mạch và xung_quanh các đô_thị lớn trong đó có Beograd_Việc giữ được các tuyến giao_thông đường_sắt Bắc_Nam ở phía Đông và Tây_Nam Tư không_chỉ có ý_nghĩa sống_còn đối_với các cụm tập_đoàn_quân E F và Tập_đoàn_quân Serbia Đức mà_còn có ý_nghĩa lớn đối_với trận_tuyến phòng_thủ của quân_đội Đức Quốc xã trên chiến_trường Hungary Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Đức Quốc xã đã tính đến trường_hợp xấu nhất không_thể giữ được phần còn lại của bán_đảo Balkan thì sẽ rút các cụm tập_đoàn_quân này lên Hungary để ngăn_chặn các chiến_dịch tấn_công của các phương_diện_quân Ukraina 2 và 3 Liên_Xô hất quân_đội Liên_Xô ra xa biên_giới phía Nam nước Đức Quốc xã bao_gồm cả Áo và Tiệp_Khắc_Địa hình chiến_trường trên hướng Beograd khá phức_tạp Mặc_dù Quân_đoàn bộ_binh 68 Tập_đoàn_quân 57 Liên_Xô đã chiếm được một khu_vực đầu cầu lớn ở hữu_ngạn sông Danub tại ở Vidin nhưng đường đến Beograd bị dãy núi Đông_Serbia chặn ngang Tập_đoàn_quân Serbia bao_gồm các sư_đoàn_Đức và quân nguỵ Serbia tổ_chức phòng_thủ trên các con đèo qua dãy núi này Phía sau dãy núi Đông_Serbia là sông Morava một chướng_ngại tự_nhiên đáng_kể Phía Bắc_Beograd là sông Danub chảy từ đồng_bằng Hungary xuống cùng với các chi_lưu của nó là sông Tissa sông Bega sông Tamish tạo thành một hệ_thống các chướng_ngại sông_nước ngăn_cản các cuộc chuyển quân và tấn_công từ Đông sang Tây_Serbia_Phía_Tây Beograd cũng có hai con sông Sava và Kolubara cũng là những chướng_ngại đáng_kể trên con đường tiến vào thủ_đô Beograd của Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư từ Bosnia_Herzegovina đánh sang Binh_lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô và NOVJ Binh_lực BULLET Tập_đoàn_quân 57 Liên_Xô do trung_tướng Nikolai_Aleksandrovich_Gagen làm tư_lệnh thiếu_tướng P M Verkholovich làm tham_mưu_trưởng Đội_hình tham_gia chiến_dịch gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 75 do thiếu_tướng A Z Akimenko chỉ_huy trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 74 của đại_tá K A Sychev gồm các trung_đoàn bộ_binh 743 744 746 và tiểu_đoàn pháo chống tăng 1740 BULLET Sư_đoàn bộ_binh 233 của đại_tá T I Sidorenko gồm các trung_đoàn bộ_binh 1023 1028 1233 và tiểu_đoàn pháo chống tăng 233 BULLET Sư_đoàn bộ_binh 236 của thiếu_tướng P I Kulizsky chỉ_huy gồm các trung_đoàn bộ_binh 212 và 509 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 68 do thiếu_tướng I V Baldinov chỉ_huy sử_dụng các đơn_vị cánh phải tham_gia chiến_dịch gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 73 của đại_tá S S Kozak gồm các trung_đoàn bộ_binh 211 733 735 và 737 BULLET Lữ_đoàn cơ_giới 5 độc_lập BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 do tướng Vladimir_Ivanovich_Zhdanov chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh cơ_giới Các lữ_đoàn cận_vệ 13 14 15 mỗi lữ_đoàn gồm 3 tiểu_đoàn bộ binh_cơ giới và 1 tiểu_đoàn xe_tăng BULLET Xe_tăng Lữ_đoàn 36 gồm 3 tiểu_đoàn xe_tăng và 1 tiểu_đoàn pháo_tự_hành BULLET Pháo_binh Trung_đoàn lựu_pháo 230 Trung_đoàn súng_cối 140 Trung_đoàn Katyusha 58 Lữ_đoàn pháo chống tăng 42 BULLET Phòng_không Sư_đoàn pháo_phòng_không 22 BULLET Công_binh Tiểu_đoàn hỗn_hợp 218 BULLET Tập_đoàn_quân 46 Liên_Xô do trung_tướng Ivan_Timofeyevich_Shlemin chỉ_huy sử_dụng một quân_đoàn cánh trái tham_gia cánh bắc của chiến_dịch BULLET Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 10 của thiếu_tướng Ivan_Andreyevich_Robanyukh trong biên_chế có các sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 49 59 86 và 109 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 17 do thượng_tướng Vladimir_Aleksandrovich_Sudet chỉ_huy lực_lượng được huy_động cho chiến_dịch gồm có BULLET Máy_bay_tiêm_kích Các sư_đoàn 102 131 144 và 155 BULLET Máy_bay_cường_kích Các sư_đoàn 67 74 92 và 101 BULLET Máy_bay ném bom Các sư_đoàn 112 và 122 BULLET Giang đoàn Danub do Phó đô_đốc Sergey_Georgyevich_Goshkov chỉ_huy huy_động 28 tàu pháo và tàu tên_lửa Katyusha 61 xuồng và cano có vũ_trang tham_gia chiến_đấu 8 tàu vận_tải 15 tàu kéo 18 sà_lan và 12 phà phục_vụ chiến_dịch BULLET Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư huy_động khoảng 89 000 quân tham_gia chiến_dịch được biên_chế thành 3 quân đoàn chủ_lực BULLET Quân_đoàn Vô_Sản 1 do thiếu_tướng Peko_Dapčević chỉ_huy đại_tá Mijalko_Todorović làm chính_uỷ và đại_tá Savo_Drljević làm tham_mưu_trưởng quân_số khoảng 32 000 người thành_phần gồm có BULLET Sư_đoàn Vô_Sản 1 của đại_tá Vaso_Jovanović gồm các lữ_đoàn Vô_Sản 1 3 13 và Lữ_đoàn Montenegro 8 BULLET Sư_đoàn Vô_Sản 6 mang tên Nikola_Tesla của đại_tá Djoko_Jovanović gồm các lữ_đoàn Lika 1 2 3 và Lữ_đoàn Serbia 22 BULLET Sư_đoàn Xung_kích 5 Krajina của đại_tá Milutin_Morača gồm các lữ_đoàn Krajina 1 4 10 và Lữ_đoàn Serbia 21 BULLET Sư_đoàn Xung_kích Serbia 21 của đại_tá Miloje_Milojević gồm các lữ_đoàn Serbia 4 5 và Lữ_đoàn Vô_sản 2 BULLET Sư_đoàn Xung_kích 17 Đông_Bosnia gồm Lữ_đoàn Krajina 2 Lữ_đoàn Vô_Sản 6 và Lữ_đoàn Majevica 15 BULLET Quân_đoàn Xung_kích 12 do thiếu_tướng Danilo_Lekić chỉ_huy đại_tá Stefan_Mitrović làm chính_uỷ quân_số khoảng 36 000 người thành_phần gồm có BULLET Sư_đoàn Xung_kích Krajina 11 của đại_tá Miloš_Šiljegović gồm các lữ_đoàn Krajina 5 12 và Lữ_đoàn Serbia 32 BULLET Sư_đoàn Xung_kích Vojvodina 16 của trung_tá Marko_Peričin gồm các lữ_đoàn Vojvodina 1 2 và 4 BULLET Sư_đoàn Xung_kích Slavonia 28 của đại_tá Radojica_Nenezić gồm các lữ_đoàn Slavonia 17 21 và 25 BULLET Sư_đoàn Xung_kích Vojvodina 36 của trung_tá Radoslav_Jović gồm các lữ_đoàn Vojvodina 3 5 và 6 BULLET Quân_đoàn Serbia 14 của thiếu_tướng Radivoje_Jovanovic_Bradonja đại_tá Radisav_Nedeljkovic_Raja làm chính_uỷ quân_số khoảng 21 000 người thành_phần gồm có BULLET Sư_đoàn Serbia 23 của trung_tá Miladin_Ivanović gồm các lữ_đoàn Serbia 7 8 9 BULLET Sư_đoàn Serbia 25 của đại_tá Radisav_Nedeljkovic_Raja gồm các lữ_đoàn Serbia 16 18 và 19 BULLET Sư_đoàn Serbia 45 gồm các Lữ_đoàn Serbia 12 23 24 Kế_hoạch Cuối năm 1944 Phương_diện_quân Ukraina 2 tuy ở gần Beograd hơn nhưng họ lại có một nhiệm_vụ quan_trọng khác là tấn_công vòng qua dãy núi Nam_Carpath để tiến ra đồng_bằng Hungary bao_vây chủ_lực Cụm tập_đoàn_quân quân Nam_Đức tại khu_vực Budapest_Nhiệm vụ phối_hợp với Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư tấn_công quân Đức tại Serbia được giao cho Phương_diện_quân Ukraina 3 Nguyên_soái Liên_Xô_Fyodor_Ivanovich Tolbukhin cho rằng trở_ngại lớn nhất đối_với quân_đội Liên_Xô trên hướng này là sông Danub và dãy núi Đông_Serbia với nhiều cứ_điểm và chốt chặn của Cụm tác_chiến tập_đoàn_quân Serbia Đức trên các con đèo qua núi Tuy_nhiên đến đầu tháng 9 năm 1944 khi Tập_đoàn_quân 57 của tướng N A Gagen chiếm được một bàn_đạp rộng_lớn tại khu_vực Vidin_Tây_Bắc_Bulgaria thì triển_vọng tấn_công trên hướng Vidin_Beograd lại trở_nên sáng_sủa hơn Dãy núi Đông_Serbia tạo thành thế chia_cắt Cụm tác_chiến tập_đoàn_quân Serbia Đức thành hai phần Phía đông là Cụm tác_chiến Serbia phía Tây dãy núi này và kéo_dài đến Beograd là Cụm tác_chiến Felber_Tại_Đông_Serbia quân Đức bị kẹp giữa hai quân_đội Liên_Xô_Ở phía Đông và NOVJ ở phía Tây_Trên cơ_sở tình_huống mới xuất_hiện Bộ Tham_mưu Phương_diện_quân Ukraina 3 và Bộ_Tổng_tư_lệnh NOVJ vạch kế_hoạch tấn_công Beograd bằng 2 giai_đoạn trên 6 hướng tấn_công Trong giai_đoạn thứ nhất Quân_đoàn bộ_binh 75 và Quân_đoàn bộ_binh 68 Liên_Xô sẽ bao_vây và tiêu_diệt Cụm tác_chiến Serbia tại khu_vực Negotin_Để bảo_đảm hai bên sườn cho cuộc bao_vây này Quân_đoàn Serbia 14 NOVJ sẽ chiếm_lĩnh các cứ_điểm và các con đèo băng qua dãy núi Đông_Serbia ngăn_chặn Cụm tác_chiến Felber từ hướng Beograd đem quân tiếp_ứng sang phía Đông dãy núi Đông_Serbia_Trong giai_đoạn 2 mũi tấn_công của Quân_đoàn bộ_binh 75 và Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 sẽ từ Negotin vượt qua dãy núi Đông_Serbia tấn_công dọc theo thung_lũng sông Danub đánh vào Đông_Nam_Beograd_Quân đoàn Vô_Sản 1 và Quân_đoàn Xung_kích 12 sẽ tấn_công Beograd từ phía Tây và Tây_Nam Để bảo_đảm sườn phía Nam cho mũi tấn_công này Quân_đoàn bộ_binh 68 sau khi hoàn_thành nhiệm_vụ ở khu_vực Negotin sẽ tấn_công theo hướng Kraguevac_Quân đoàn 64 cũng tấn_công song_song theo hướng Krushevac các lữ_đoàn du_kích độc_lập Montenegro và Serbia sẽ tấn_công phối_hợp từ phía Tây_Trên cánh Bắc_Tập đoàn quân 46 thuộc Phương_diện_quân Ukraina 2 sử_dụng Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 10 từ sườn phía Tây dãy núi Nam_Carpath tấn_công theo hướng Vrsats_Beograd phối_hợp với Giang đoàn Danub thu_hút một phần lực_lượng quân Đức sang hướng Bắc_Beograd tạo điều_kiện thuận_lợi cho mũi tấn_công chính và nếu thời_cơ xuất_hiện sẽ vượt sông Danub tấn_công đánh chiếm Beograd từ phía Bắc_Quân_đội Đức Quốc xã và quân nguỵ Nam_Tư_Binh_lực Cụm tập_đoàn_quân F Đức đóng tại bán_đảo Balkan do thống_chế Maximilian_Freiherr von Weichs làm tư_lệnh trung_tướng August_Winter đến 15 10 1944 và trung_tướng Heinz von Gyldenfeldt làm tham_mưu_trưởng Cụm tập_đoàn_quân này kiêm quản cả Cụm tập_đoàn_quân E Đức đóng tại Hy_Lạp và Macedonia Trên hướng Đông_Serbia_Cụm tập_đoàn_quân F có các lực_lượng BULLET Cụm tác_chiến quân_đoàn Schneckenburger_Liên_Xô và NOVJ gọi là Cụm tác_chiến Felber do tướng Willi_Schneckenburger chỉ_huy đến 13 tháng 10 và tướng Hans_Felber chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đội BULLET Sư_đoàn phòng_không 20 BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn von Rudno_BULLET_Cụm phòng_thủ pháo_đài Beograd_BULLET_Lữ đoàn pháo_tự_hành 191 BULLET Lữ_đoàn phòng_thủ 440 gồm các tiểu_đoàn 1440 1441 và 1442 BULLET Trung_đoàn 737 thuộc Sư_đoàn sơn chiến 117 BULLET Trung_đoàn 750 thuộc Sư_đoàn sơn chiến 118 BULLET Trung_đoàn pháo_phòng_không cơ_giới 38 thiếu BULLET Trung_đoàn dự_bị 146 gồm các tiểu_đoàn 1461 1462 và 1463 BULLET Trung_đoàn cơ_giới 5 BULLET Tiểu_đoàn xe_tăng 12 BULLET Tiểu_đoàn xe_tăng 202 BULLET Tiểu_đoàn huấn_luyện của Sư_đoàn bộ_binh 7 SS Prinz_Eugen_BULLET_Tiểu đoàn công_binh Kostolca_BULLET_Các lực_lượng an_ninh cảnh_sát BULLET Trung_đoàn cảnh_sát SS 18 gồm các tiểu_đoàn 181 182 và 183 BULLET Trung_đoàn cảnh_sát 1 gồm các tiểu_đoàn 110 và 111 BULLET Trung_đoàn cảnh_sát 2 gồm các tiểu_đoàn 210 và 212 BULLET Trung_đoàn cảnh_sát 3 gồm các tiểu_đoàn 313 và 315 BULLET Trung_đoàn cảnh_sát 9 gồm các tiểu_đoàn 900 và 901 BULLET Trung_đoàn hiến_binh Beograd gồm các tiểu_đoàn hiến_binh 76 108 và 109 BULLET Tiểu_đoàn an_ninh 28 BULLET 3 tiểu_đoàn cảnh_sát Beograd người Serbia BULLET Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner_Liên_Xô và NOVJ gọi là Cụm tác_chiến Serbia do tướng Walter_Stettner_Ritter von Grabenhofen chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Sư_đoàn sơn chiến 1 gồm các Trung_đoàn sơn chiến 98 99 và 2 tiểu_đoàn của trung_đoàn bộ_binh 737 BULLET Sư_đoàn bộ_binh Brandenburrg_BULLET_Trung đoàn bộ_binh nhẹ 777 BULLET Tiểu_đoàn 2 của Trung_đoàn dự_bị 146 BULLET Tiểu_đoàn lê_dương Turmenistan_BULLET_Tiểu đoàn phòng_không 931 của Trung_đoàn phòng_không 38 BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn Wittman gồm các đơn_vị BULLET Lữ_đoàn cơ_giới 92 được tăng_cường 1 tiểu_đoàn pháo_binh từ Trung_đoàn phòng_không cơ_giới 38 và Tiểu_đoàn phòng_không SS BULLET Lữ_đoàn pháo_tự_hành 191 BULLET Trung_đoàn sơn chiến Rhodos_BULLET_Tiểu đoàn 2 của Trung_đoàn bộ_binh 373 BULLET Tiểu_đoàn trinh_sát 116 BULLET Tiểu_đoàn pháo chống tăng 44 BULLET Từ ngày 17 tháng 10 Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner được tổ_chức lại gồm có BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn Wittman_BULLET_Trung đoàn sơn chiến 98 BULLET Trung_đoàn sơn chiến 99 BULLET tiểu_đoàn còn lại của Trung_đoàn bộ_binh 737 BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn Hilebrant_BULLET_Lữ đoàn cơ_giới 92 BULLET Trung_đoàn bộ_binh 1 Brandenburrg_BULLET_Trung đoàn bộ_binh 2 Brandenburrg_BULLET_Cụm tác_chiến sư_đoàn Langrok_BULLET_Trung đoàn bộ_binh 54 BULLET Trung_đoàn cảnh_sát 3 BULLET Tiểu_đoàn trinh_sát 116 BULLET Cụm tác_chiến quân_đoàn Müller trên cánh Bắc_Cụm tập_đoàn_quân E gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh SS 7 Prinz_Eugen_BULLET_Sư đoàn bộ_binh xung_kích 104 Kế_hoạch Sau những thất_bại tại Romania và Bulgaria cuối năm 1944 quân_đội Đức Quốc xã không đủ lực_lượng để phòng_thủ trên mặt_trận Balkan đang bị bổ đôi từ Bắc xuống Nam_Nguy cơ bị chia_cắt đang treo trên đầu Cụm Tập_đoàn_quân E của tướng Alexander_Löhr cũng như cánh Nam của Cụm tập_đoàn_quân F của tướng Maximilian von Weichs_Do đó Tổng_hành_dinh quân_đội Đức Quốc xã chủ_trương phòng_ngự cứng_rắn trên hướng Beograd để có_thể trong thời_gian ngắn nhất rút_lui các lực_lượng chủ_yếu của các Cụm tập_đoàn_quân E và F về giữ các tuyến sông Tissa và Danub tại mặt_trận Hungary Cụm tác_chiến tập_đoàn_quân Serbia có nhiệm_vụ ngăn_chặn quân_đội Liên_Xô trên dãy núi Đông_Serbia tuyến 1 và trên bờ tây các con sông Morava và Danub tuyến 2 Ở phía tây những tuyến này quân_đội Đức Quốc xã buộc phải sử_dụng binh_lực yếu hơn của các đơn_vị hiến_binh an_ninh và cảnh_sát vũ_trang kể_cả các lực_lượng nguỵ_quân Serbia và Croatia để chống lại các quân_đoàn của Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư_Trong ba cụm tác_chiến quan_trọng tại Serbia Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner đóng vai_trò tiền tiêu trong thế_trận phòng_thủ hình chữ A hướng về phía Đông có nhiệm_vụ ngăn_chặn quân_đội Liên_Xô tại khu_vực phía Tây dãy núi Đông_Serbia_Cụm tác_chiến quân_đoàn Schneckenburger và Cụm tác_chiến quân_đoàn Müller được bố_trí ở phía Tây sông Morava và phía Nam sông Danub đóng vai_trò tuyến 2 của thế_trận phòng_thủ để giữ con đường giao_thông huyết_mạch phía Đông_Nam_Tư dọc theo các con sông Morava và Nam_Morava từ Hy_Lạp qua Beograd lên Hungary Trong chuỗi cứ_điểm dọc theo sông Morava có các thành_phố trọng_điểm như Nis_Krushevac_Beograd và ngã ba đường_sắt Velic_Plano được bảo_vệ bằng các đơn_vị cơ_giới và SS Điểm yếu nhát trong thế_trận phòng_thủ của quân_đội Đức Quốc xã tại phía Đông_Nam_Tư là không có lực_lượng dự_bị chiến_dịch Mặc_dù Cụm tập_đoàn_quân E do tướng Alexander_Löhr chỉ_huy đóng tại Hy_Lạp có_thể đảm_nhận nhiệm_vụ dự_bị trong quá_trình rút quân nhưng chính cụm tập_đoàn_quân này lại có lực_lượng mỏng yếu và ô_hợp nhất trong số các lực_lượng Đức và chư_hầu tại Balkan với quy_mô chỉ bằng một tập_đoàn_quân được tăng_cường Hai đơn_vị chủ_lực đáng_kể khác của quân_đội Đức Quốc xã tại Nam_Tư là Tập_đoàn_quân xe_tăng 2 thực_chất chỉ còn là một tập_đoàn_quân bộ_binh và Quân_đoàn bộ_binh 34 lại bị kéo ra hai hướng Bắc_Nam giáp biên_giới Hungary và phía Nam_Nam_Tư trên lãnh_thổ Nam_Serbia_Montenegro và Makedonia_Vì vậy chỗ hiểm_yếu nhất của tuyến phòng_thủ này lại chính là hướng Beograd nằm ở giữa mặt_trận Diến biến Quân_đội Liên_Xô và NOVJ tạo thế Ngày 28 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 10 của tướng I A Robanyuk mở cuộc tấn_công từ thượng_nguồn sông Nera trên đất Romania vào Oravica_Oravita thu_hút một phần_lớn lực_lượng của Cụm tác_chiến Felber sang hướng này Ngày 2 tháng 10 Sư_đoàn bộ_binh 109 đánh chiếm thành_phố Vrshats_Ngày 5 tháng 10 các sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 49 59 và 86 đã quét sạch bờ tả_ngạn sông Danub đánh chiếm Bela_Tsrkva_Bela_Crkva và Pancevo một đầu_mối giao_thông quan_trọng trên bờ sông Danub cách Beograd 15 km về phía Đông_Ngày 10 tháng 10 mũi tấn_công chủ_lực của Quân_đoàn bộ_binh cận_vệ 10 đã tiến đến bờ sông Danub cùng với Giang đoàn Danub cơ_động từ Berzaska_Berzasca đến uy_hiếp phía Bắc_Beograd_Tuy nhiên những sự_kiện chủ_yếu của chiến_dịch lại diễn ra trên biên_giới Bulgaria Serbia Cùng ngày 28 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh 75 và cánh phải của Quân_đoàn bộ_binh 68 Liên_Xô từ Brza_Palanka và tuyến sông Timok giáng hai đòn đột_kích đồng_quy vào hai bên sườn Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner_Đức đang phòng_ngự tại phía đông dãy núi Đông_Serbia_Theo đúng kế_hoạch phối_hợp các sư_đoàn du_kích Serbia 23 và 25 NOVJ đột_kích vào các chốt phòng_thủ của quân Đức trên dãy núi Đông_Serbia đánh chiếm các con đèo cô_lập Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner_Đức tại phía Đông dãy núi này với các lực_lượng khác của quân Đức tại Serbia Ngày 4 tháng 10 các quân_đoàn bộ_binh 68 và 75 đã bao_vây các lực_lượng chủ_yếu của Cụm tác_chiến quân_đoàn Stettner_Đức tại khu_vực Negotin_Ptubik_Gần 10 000 quân Đức và nguỵ Serbia trong vòng_vây bị tiêu_diệt và bắt làm tù_binh sau năm ngày chống_cự Con đường tiến qua dãy núi Đông_Serbia đã được mở ra Ở tuyến sông Morava và Nam_Morava_Quân đoàn bộ_binh 64 Liên_Xô phối_hợp với Sư_đoàn Serbia 45 NOVJ từ hai hướng đối_diện đánh chiếm Zaechar_Zajecar_Bolevac_Boljevac Knijajevac_Knjazevac bên sườn phía Tây dãy núi Đông_Serbia áp sát sông Morava hình_thành hai gọng_kìm uy_hiếp Cụm tác_chiến Muller của quân Đức Ngày 8 tháng 10 Sư_đoàn bộ_binh 19 Liên_Xô và Sư_đoàn Serbia 45 NOVJ đánh chiếm Zaechar gần 1 600 quân Đức và quân nguỵ Serbia bị bắt làm tù_binh Sau khi tuyến tấn_công qua dãy núi Đông_Serbia được khai_thông Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô ra mệnh_lệnh Ngày 30 tháng 9 thống_chế Maximilian von Weichs mở một cuộc phản_công của 2 sư_đoàn_Đức và 1 sư_đoàn nguỵ Serbia từ Doni_Milanovo_Đọnii_Milanovac vào sau lựng Quân_đoàn bộ_binh 75 Tướng Kosa_Popovic đã điều_động Quân_đoàn Vô_sản 14 của NOVJ chặn_đứng cuộc phản_công này đánh chiếm Klakochevats_Klokocevat và Doni_Milanovo đẩy quân Đức lùi về tuyến sông Pek_Trong quá_trình phản_công các sư_đoàn thuộc Quân_đoàn Vô_Sản 1 NOVJ đã chiếm được các đầu cầu_vượt sông ở Velika_Plana hiệp_đồng với Quân_đoàn bộ_binh 75 Liên_Xô tổ_chức vượt sông Morava đẩy_lùi Quân_đoàn bộ_binh 34 Đức trong trận phản_kích ngày 5 tháng 10 vào khu_vực bàn_đạp chiến_lược này Tại Nis_Tập đoàn quân 2 Bulgaria phối_hợp với Sư_đoàn Serbia 47 thuộc Quân_đoàn 13 NOVJ từ bốn phía vây_ép Sư_đoàn bộ_binh 7 SS Đức tại thành_phố này Cụm quân Đức nguỵ Serbia tại Leskovac cũng bị Sư_đoàn Serbia 24 NPVJ và Sư_đoàn bộ_binh 6 Bulgaria tấn_công Ngày 10 tháng 10 Quân Đức buộc phải bỏ tuyến sông Nam_Morava rút về phía Tây sườn trái mũi đột_kích chủ_yếu của Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Liên_Xô vào Beograd đã được bảo_đảm Giải_phóng Beograd_Giai đoạn tổng_tấn_công giải_phóng Beograd bắt_đầu bằng các đòn đánh trực_diện của Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Liên_Xô phối_hợp với Quân_đoàn Vô_Sản 1 NOVJ vào khu_vực Topola_Mladenovac_Quân đoàn bộ_binh 68 Liên_Xô cũng tổ_chức vượt sông Morava ở Velika_Popovic_Mali_Popovic có Lữ_đoàn cơ_giới độc_lập 5 mở_đường ngày 13 tháng 10 Quân_đoàn bộ_binh 68 đã phối hộp với Sư_đoàn xung_kích 17 Đông_Serbia và Sư_đoàn Serbia 21 đánh_bật Quân_đoàn bộ_binh 34 Đức khỏi Kragujevac và áp sát đầu_mối đường_sắt Cacak trên bờ sông Tây_Morava_Ở cánh trái Quân_đoàn bộ_binh 64 Liên_Xô cũng phối_hợp với các lữ_đoàn du_kích Kosovo tiến_công Kralevo_Kraljevo_Bị kẹp giữa hai quân_đoàn Liên_Xô và 3 sư_đoàn NOVJ Quân_đoàn bộ_binh 34 Đức phải lùi về giữ Cacak và tuyến sông Tây_Morava_Trên hướng Beograd ngày 12 tháng 10 Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 36 và các lữ_đoàn cơ_giới cận_vệ 14 và 15 tổ_chức đột_kích từ phía Nam_Mladenovac dọc theo đường_sắt lên phía Nam_Beograd_Do bộ_binh Nam_Tư không theo kịp nên các xe_tăng Liên_Xô bị hoả_lực pháo chống tăng bắn thẳng của quân Đức gây một_số thiệt_hại Ngày 14 tháng 10 sau khi các sư_đoàn 1 5 và 6 của Quân_đoàn Vô_Sản 1 Nam_Tư đã tập_kết tại Mladenovac các xe_tăng Liên_Xô đã chở theo bộ_binh Nam_Tư tiếp_tục tấn_công Trên sông Danub_Giang đoàn Danob_Liên_Xô đã triển_khai 18 tàu tên_lửa Katyusha_Ở phía Tây các sư_đoàn của Quân_đoàn Xung_kích 12 NOVJ cũng sẵn_sàng tấn_công vào thành_phố Trong khi đó những lực_lượng chủ_yếu của Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber từ 13 tháng 10 năm 1944 lại tập_trung binh_lực ở Đông_Nam_Beograd để đón đợi cuộc đột_kích của Quân_đội Liên_Xô và Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư trên hướng này Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Ukraina 3 không muốn tổ_chức các trận đánh trong nội_đô Beograd bởi quân Đức có_thể dựa vào các công_trình kiên_cố tổ_chức phòng_thủ buộc Quân_đội Liên_Xô và NOVJ phải tổ_chức vây_hãm Beograd và các trận đánh công kiến rất khó_khăn và tốn_kém sinh_mạng vũ_khí đạn_dược Những trận đánh như_vậy thường để lại nhiều hậu_quả tàn_phá rất lớn cho thành_phố Bởi_vậy Nguyên_soái F I Tolbukhin cùng với Nguyên_Soái J B Tito hạ_lệnh cho các đơn_vị Liên_Xô và NOVJ phải tiến vào thành_phố càng nhanh càng tốt không để cho Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber kịp rút các lực_lượng chủ_yếu về phòng_thủ trong nội_đô Beograd_Đêm 14 tháng 10 Lữ_đoàn cơ_giới 13 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 và Lữ_đoàn cơ_giới độc_lập 5 được lệnh rời khỏi hướng chính_diện ở phía Nam_Beograd_Lợi dụng đêm_tối hai lữ_đoàn cơ_giới bí_mật di_chuyển dọc sông Morava lên ngã ba sông Danub_Morava ở Smederevo phối_hợp với các tiểu_đoàn hải_quân_đánh_bộ của Giang đoàn Danub tấn_công vào Umiara trên sườn phía Đông cánh quân chủ_lực của Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber tại khu_vực Koshtanica_Smederevo_Đến ngày 17 tháng 10 tuyến phòng_thủ của quân Đức tại Smederevo_Umiara đã nằm trong tay quân_đội Liên_Xô_Trong khi tướng Hans_Felber đang bận đối_phó với đòn tấn_công từ phía Đông thì ngày 16 tháng 10 chủ_lực_Quân đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Liên_Xô gồm Lữ_đoàn xe_tăng 36 các lữ_đoàn cơ_giới 14 15 chủ_lực_Quân đoàn bộ_binh 75 Liên_Xô và các sư_đoàn 1 5 6 11 16 21 28 và 36 NOVJ đã từ phía Tây và phía Nam đột_kích thẳng vào Beograd_Hơn 20 000 quân Đức và nguỵ Serbia của Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber bị bao_vây tại khu_vực Koshtanica_Đông_Nam_Beograd Quân Đức dựa vào các công_trình phòng_thủ chống_trả quyết_liệt Các trận đánh tại khu_vực pháo_đài Kalemerdan diễn ra rất ác_liệt Đến chiều 16 tháng 10 Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber_Đức bị chia_cắt thành ba mảnh Tướng Hans_Felber buộc phải tổ_chức lại các cụm này nhưng các cuộc công_kích liên_tục của quân_đội Liên_Xô và NOVJ đã nhanh_chóng phá vỡ kế_hoạch đó Ngày 17 tháng 10 tướng Hans_Felber ra_lệnh cho các viên tướng chỉ_huy các cụm tác_chiến Wittman_Hilebrant và Langrok rút về phía Tây dựa vào dãy núi Alava để chống_cự Tuy_nhiên đây lại là vùng hoạt_động của Quân_đoàn xung_kích 12 NOVJ nên hầu_hết tàn_quân của các đơn_vị Đức rút sang đây đều bị tiêu_diệt hoặc bị bắt làm tù_binh 9 giờ sáng ngày 20 tháng 10 nhóm quân Đức cuối_cùng tại Beograd phòng_thủ ở pháo_đài Kalemerdan hạ vũ_khí đầu_hàng Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber_Đức bị xoá_sổ 1 287 ngày chiếm_đóng của quân_đội Đức Quốc xã tại Beograd đã kết_thúc Chiều 20 tháng 10 năm 1944 tại Beograd đã diễn ra cuộc mít_tinh lớn mừng thành_phố được giải_phóng Tối 20 tháng 10 Moskva bắn đại_bác cấp 1 với 224 khẩu pháo đã tung 24 loạt pháo_hoa lên bầu_trời Moskva chúc_mừng Quân_đội Liên_Xô và Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư đã giành lại Thủ_đô Beograd_Kết quả đánh_giá và ảnh_hưởng Kết_quả Theo thống_kê của Nam_Tư chỉ từ ngày 14 đến ngày 20 tháng 10 năm 1944 tại khu_vực Beograd_Hơn 20 000 quân Đức thuộc Cụm tác_chiến quân_đoàn Felber đã bị tiêu_diệt và bị bắt làm tù_binh Tại Beograd hơn 200 khẩu pháo các cỡ và khoảng 1 500 ô_tô các loại đã bị NOVJ thu_giữ Trong giai_đoạn đầu của chiến_dịch từ ngày 28 tháng 9 đến ngày 10 tháng 10 khoảng 10 000 quân Đức thuộc Cụm tác_chiến Đông_Serbia cũng bị thiệt_mạng gần 1 600 người bị bắt làm tù_binh trong các trận chiến tại khu_vực Negotin dãy núi Đông_Serbia và các khu_vực khác ở Đông_Serbia và Bắc_Macedonia Sau khi giải_phóng Beograd công_binh Liên_Xô đã phải tháo_gỡ mìn do quân Đức gài lại tại 845 địa_điểm trong đó có 85 ngôi nhà cao_tầng Tổng_số vật_liệu nổ thu_giữ được gồm 3 179 quả mìn 3 540 quả bộc_phá 12 thùng thuốc nỏ có công_suất cao đã lắp kíp nổ tổng trọng_lượng thuốc_nổ được gỡ kíp lên đến 28 656 kg Ngoài_ra công_binh NOVJ còn thu_giữ 7 kho thuốc_nổ đang trong tình_trạng niêm_cất Trong chiến_dịch Beograd quân_đội Liên_Xô tổn_thất 960 quân_nhân trong số 6 500 quân_nhân Liên_Xô bị chết trong các chiến_dịch ở Nam_Tư_Quân_Giải phóng nhân_dân Nam_Tư cũng tổn_thất 2 953 người trong Chiến_dịch giải_phóng Beograd_Đánh giá Ngay sau khi Beograd được giải_phóng ngày 21 tháng 10 năm 1944 Nguyên_soái Josip_Broz_Tito_Tổng bí_thư Đảng cộng_sản Nam_Tư_Tổng tư_lệnh tối_cao Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư đã gửi điện chúc_mừng đến Nguyên_soái Fyodor_Ivanovich_Tolbukhin tư_lệnh Phương_diện_quân Ukraina 3 Liên_Xô_Hơn 2 000 tướng_lĩnh sĩ_quan binh_sĩ Liên_Xô được AVNOJ quyết_định trao_tặng Huy_chương dũng_cảm và các giải_thưởng Nguyên_soái Fyodor_Ivanovich_Tolbukhin tư_lệnh Phương_diện_quân Ukraina 3 và Trung_tướng V I Zhdanov tư_lệnh Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 được phong danh_hiệu Anh_hùng nhân_dân Nam_Tư_Quân đoàn cơ_giới cận_vệ 4 được mang tên Beograd_Chính phủ Liên_Xô cũng tặng Huy_chương dũng_cảm cho hơn 300 tướng_lĩnh sĩ_quan và binh_sĩ NOVJ Thượng_tướng Nam_Tư_Peko_Dapčević được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_Ngày 19 tháng 6 năm Năm 1945 Xô_Viết tối_cao Liên_Xô cũng ban_hành Huân_chương giải_phóng Beograd để tặng_thưởng cho các dơn vị và các quân_nhân Liên_Xô đã lập_công xuất_sắc trong Chiến_dịch giải_phóng Beograd_Huân chương này đã được tặng cho hơn 70 000 sĩ_quan chiến_sĩ và cựu_chiến_binh Liên_Xô tham_gia các chiến_dịch ở Nam_Tư trong những năm Chiến_tranh thế_giới thứ hai Năm 1994 Ngân_hàng Trung_ương Nga đã phát_hành đồng Kopek để kỷ_niệm 50 năm sự_kiện giải_phóng Beograd trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai Ngày 20 tháng 10 năm 2009 Tổng_thống Nga Dmitri_Medvedev và Tổng_thống Serbia Boris_Tadic đã cùng các cựu_chiến_binh Chiến_tranh thế_giới thứ hai của Nam_Tư đặt_vòng hoa tại Đài tưởng_niệm Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư và Đài Tưởng_niệm chiến_sĩ Hồng_quân Liên_Xô tại Beograd nhân kỷ_niệm 65 năm thành_phố được giải_phóng khỏi ách phát_xít Ảnh_hưởng Đối_với quân_đội Đức Quốc xã chiến_dịch Beograd có một ảnh_hưởng rất tồi_tệ lên thế_trận của họ trên chiến_trường Đông_Nam châu_Âu_Vì_Beograd giữ vị_trí là trung_tâm của các con đường_sắt chạy dọc theo phía Đông và Tây_Nam Tư từ Hy_Lạp lên nên Cụm tập_đoàn_quân E Đức không còn thời_gian để rút khỏi Hy_Lạp một_cách có tổ_chức Chỉ có những nhóm nhỏ quân Đức luồn theo đường rừng qua các dãy núi ở Tây_Macedonia_Kosovo_Monenegro để về đến Bosnia_Herzegovina_Cụm tập_đoàn_quân F chỉ còn lại non nửa lực_lượng đóng tại Bosnia_Herzegovina không đủ để chống lại_sức ép của bốn tập_đoàn_quân Nam_Tư đang tấn_công vào Bosnia_Herzegovina từ cả hướng Serbia và hướng Tây_Croatia_Tướng_Đức Kurt_Von_Tippelskirch xác_nhận Không_những thế Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức chịu trách_nhiệm phòng_thủ trên hướng Áo Hung đã bị hở sườn phải trên một địa đoạn rất rộng tại biên_giới phía Nam_Hungary_Đó là chưa kể đến việc bốn tập_đoàn_quân Nam_Tư của NOVJ đang uy_hiếp trên hướng Sarajevo_Zagreb_Thống chế Đức Johannes_Frießner_Tư lệnh Cụm tập_đoàn_quân Nam tái_lập bày_tỏ sự lo_lắng cho số_phận của các tuyến phòng_thủ dẫn đến phía Nam nước Đức vì Cụm tập_đoàn_quân Nam không còn trông_chờ vào Cụm tập_đoàn_quân F bên sườn phải của nó Đối_với quân_đội Liên_Xô chiếm được Beograd không_chỉ đơn_giản là việc loại khỏi vòng chiến_đấu một Cụm tác_chiến tập_đoàn_quân lớn của quân_đội Đức Quốc xã trên hướng Nam_Tư mà_còn mở ra con đường tiếp_cận đồng_bằng Hungary từ phía Nam để từ đó các Phương_diện_quân Ukraina 2 và 3 có_thể trực_tiếp phối_hợp với nhau trong chiến_dịch Budapest sắp tới theo kế_hoạch đã được STAVKA vạch ra Việc Phương_diện_quân Ukraina 3 phối_hợp với NOVJ đánh chiếm Beograd cũng tạo ra một lợi_thế chính_trị lớn cho Liên_Xô_Kể từ khi Beograd được giải_phóng uy_tín của quân_đội và nhà_nước Liên_Xô được nâng cao hơn trong con mắt người_dân Nam_Tư nói_riêng và người_dân Balkan nói_chung Và điều đó cũng có nghĩa là ảnh_hưởng của Anh và Hoa_Kỳ bị giảm_sút tại khu_vực này Chỉ trừ Hy_Lạp là nơi quân Anh đã từ_chối hoạt_động phối_hợp với các đội du_kích cộng_sản trong các chiến_dịch đổ_bộ lên Hy_Lạp của họ Đối_với Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư việc giải_phóng Beograd đem lại cho họ những lợi_thế chính_trị rất lớn Chỉ một tuần sau khi được giải_phóng toàn_bộ trụ_sở của Đảng Cộng_sản Nam_Tư_AVNOJ và NOVJ đã được rời về Beograd_Ngày 29 tháng 10 đích_thân Nguyên_soái Josip_Broz_Tito đã chỉ_huy một cuộc duyệt_binh lớn ở Beograd với sự tham_gia của đơn_vị đại_diện cho tất_cả các quân đoàn chủ_lực của NOVJ Với sự giúp_đỡ mà không phải là làm thay của quân_đội Liên_Xô những người kháng_chiến Nam_Tư chống phát_xít đã tự nâng cao được địa_vị của mình ở châu_Âu và tại Balkan khi họ trở_thành quốc_gia lớn nhất tại vùng Balkan sau Chiến_tranh thế_giới thứ hai Về quân_sự việc đánh chiếm Beograd và một loạt các vị_trí phòng_thủ của quân Đức tại Đông_Nam_Tư đã cho_phép Bộ_Tổng_tư_lệnh NOVJ suy_nghĩ đến một chiến_dịch quân_sự lớn nhất của họ trong cuộc Chiến_tranh_nhân_dân giải_phóng Nam_Tư_Đó là tập_hợp lực_lượng của 12 quân đoàn chủ_lực NOVJ cùng hàng chục sư_đoàn du_kích độc_lập tiến_hành một cuộc tổng_tiến_công vào khu_vực Bosnia_Herzegovina và Tây_Croatia giải_phóng hoàn_toàn Nam_Tư sau hơn 3 năm bị quân_đội Đức Quốc xã và các quân_đội chư_hầu của Đức chiếm_đóng Liên_kết ngoài BULLET Chiến_dịch Beograd_Trang web Nam_Tư trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai Vojska net BULLET Chiến_dịch giải_phóng Beograd 1944 BULLET Bản_đồ các chiến_dịch giải_phóng Nam_Tư_Albania và Hy_Lạp cuối năm 1944 đầu năm 1945 BULLET Bản_đồ Chiến_dịch giải_phóng Beograd
Chiến_dịch tấn_công Beograd