Lỗ_Hoàn công Lỗ_Hoàn công 731 TCN 694 TCN là vị vua thứ 15 của nước Lỗ thời Xuân_Thu trong lịch_sử Trung_Quốc trị_vì từ năm 711 TCN đến 694 TCN Ông mang họ Cơ_姬 tên là Doãn_允 hay Quỹ_軌 và Hoàn_công là thuỵ hiệu của ông Thân_thế Hoàn_công là con trai của Huệ công với chính_thất Trọng_Tử_仲子 con gái của Vũ_công nước Tống_Huệ công cũng có người con trai khác là Tức_Cô sau trở_thành Lỗ_Ẩn công song mẹ của Tức_Cô chỉ là tiểu thiếp Mặc_dù Tức_Cô nhiều tuổi hơn song Hoàn_công đã trở_thành thế_tử nhờ địa_vị của mẹ Lên_ngôi Năm 723 TCN Lỗ_Huệ công qua_đời sau 46 năm trị_vì Mặc_dù Cơ_Doãn khi ấy đang là thế_tử song ông vẫn còn nhỏ nên Ẩn công được người nước Lỗ lập lên kế_vị với thoả_thuận rằng ông ta sẽ cai_trị như một nhiếp_chính cho đến khi Hoàn_công trưởng_thành Năm 712 TCN công_tử Huy đề_nghị Ẩn công giết chết Cơ_Doãn và xin làm thái tể song Ẩn công đã từ_chối vì vẫn có dự_định để lại ngôi cho Cơ_Doãn_Lo ngại mình sẽ bị giết nếu sự_việc này bị lộ ra công tử Huy đã đến chỗ Cơ_Doãn và vu_cáo Ẩn công có kế_hoạch giết chết ông đề_xuất rằng trước_tiên hãy giết chết Ẩn công và Cơ_Doãn đã chấp_thuận Tháng 11 năm 712 TCN trong lúc Lỗ_Ẩn công đi tế công_tử Huy sai người giết chết Ẩn công và lập Cơ_Doãn lên_ngôi tức_là Lỗ_Hoàn công Dù không trực_tiếp sát_hại Lỗ_Ẩn công nhưng Lỗ_Hoàn công vẫn bị một_số sử_gia quy_kết trách_nhiệm giết anh để giành ngôi vua Quan_hệ với láng_giềng Năm 711 TCN Lỗ_Hoàn công cùng Trịnh_Trang công đổi đất cho nhau Trịnh trao Hứa_Điền cho Lỗ_Lỗ trao đất Banh cho Trịnh_Cùng năm Hoa_Đốc nước Tống giết Tống_Thương công Trịnh_Trang công bèn họp các nước Lỗ_Tề_Trần cùng bàn về loạn nước Tống_Hoa_Đốc bèn mang của đút_lót cho cả bốn nước và xin đón công_tử Phùng về nước làm vua Lỗ_Hoàn công và các chư_hầu bằng_lòng vua Trịnh cho Tử_Phùng về nước lên_ngôi tức_là Tống_Trang công Năm 709 TCN Lỗ_Hoàn công cưới con gái Tề_Hy công là Văn_Khương làm vợ Năm 706 TCN Văn_Khương sinh ra một người con trai Vì người con trai này có cùng ngày_sinh với Hoàn_công do_đó được đặt tên là Đồng Ông lập Cơ_Đồng làm thế_tử của nước Lỗ_Năm 697 TCN Tống_Trang công không ủng_hộ Trịnh_Chiêu công nên kêu_gọi chư_hầu các nước Lỗ_Tề Trần_Sái đánh Trịnh để giúp em Chiêu công là Lệ công về nước Lỗ_Hoàn công hưởng_ứng nhưng cuối_cùng liên_quân không thắng được quân Trịnh phải rút_lui Cũng như Lỗ_Ẩn công Lỗ_Hoàn công có chủ_trương lấn đất sang nước Châu nhỏ_bé láng_giềng Năm 705 TCN ông đi đánh Châu_Năm 696 TCN nước Châu nước Mâu và nước Cát phải đến triều_kiến nước Lỗ và cùng ăn_thề Nhưng sau mấy tháng Lỗ_Hoàn công lại cùng nước Tống và nước Vệ sang đánh_phá nước Châu_Năm 698 TCN cha vợ ông là Tề_Hy công qua_đời và người anh vợ là Tề_Tương công lên kế_vị Dù là anh vợ Lỗ_Hoàn công Tề_Tương công vẫn mang quân đánh Lỗ vì Lỗ ủng_hộ nước Kỷ vốn có thù với Tề_Hai bên đánh nhau không phân thắng_bại Bị hại Sau đó Tề và Lỗ giảng_hoà Tháng 4 năm 694 TCN Lỗ_Hoàn công cùng vợ sang thăm nước Tề dù có lời can_ngăn nhưng ông không nghe theo Phu_nhân Văn_Khương trước khi lấy ông đã thông_dâm với Tề_Tương công dù hai người là anh_em ruột Hai vua gặp nhau ở đất Lạc_Tề_Tương công gặp lại em_gái hai người lại lén tư_thông Lỗ_Hoàn công biết chuyện rất giận trách_mắng Văn_Khương và nói rằng thế_tử Đồng không phải con mình mà là con vua Tề_Văn_Khương nói lại với Tề_Tương công Vua_Tề xấu_hổ tính_chuyện giết Lỗ_Hoàn công bèn mời ông đến dự tiệc chuốc cho ông uống say Sau đó Tương công_sai lực_sĩ Bành_Sinh đưa Lỗ_Hoàn công ra xe và dặn giết Hoàn_công Bành_Sinh bế ông lên xe nhân đó bóp gãy xương sườn giết chết ông Khi xe Lỗ_Hoàn công về đến nước mọi người thấy vua Lỗ đã chết người nước Lỗ rất tức_giận trước tội_ác của Tương công nên trách nước Tề_Tề_Tương công bèn quy tội cho Bành_Sinh ra_lệnh giết Bành_Sinh để xin_lỗi nước Lỗ_Lỗ_Hoàn công làm vua được 18 năm Người nước Lỗ lập thế_tử Đồng năm đó 13 tuổi lên nối_ngôi tức_là Lỗ_Trang công Những người con khác Ngoài Trang công_Văn_Khương và Hoàn_công còn có hai người con trai khác tên là Thúc_Nha_叔牙 và Quý_Hữu_季友_Hoàn công cũng có một người con trai lớn_tuổi hơn tên là Khánh_Phụ_慶父 với một thê_thiếp Khánh_Phụ_Thúc_Nha và Quý_Hữu là những người sáng_lập ra ba gia_tộc hùng_mạnh mà sau_này kiểm_soát quyền_lực nước Lỗ_Họ được gọi là Tam_Hoàn do đều là hậu_duệ của Hoàn_công Gia_tộc của Quý_Hữu được gọi là Quý tôn thị cuối_cùng đã lập ra nước Phí_費_Trong tiểu_thuyết Đông_Chu liệt quốc Lỗ_Hoàn công được biết đến trong tiểu_thuyết Đông_Chu liệt quốc qua vụ_việc sang thăm nước Tề và bị sát_hại Tề_Tương công và Văn_Khương bị quy trách_nhiệm cho cái chết của ông Vì Tề_Tương công mang công_tử Bành_Sinh ra giết để che_giấu tội_lỗi sau_này công_tử Bành_Sinh đã hiện hồn báo_oán khiến các tướng nổi_loạn là Liên_Xưng và Quản_Chí_Phủ phát_hiện nơi ẩn_nấp của vua Tề và giết Tương công Xem thêm BULLET Tề_Tương công BULLET Văn_Khương_Tham khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Lỗ_Chu công thế_gia BULLET Tề_Thái công thế_gia BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Khổng_Tử 2002 Xuân_Thu tam truyện tập 1 Nhà_xuất_bản TP Hồ_Chí_Minh
Lỗ_Hoàn công