Cây_trồng_biến_đổi_gen Cây_trồng_biến_đổi_gen Genetically_Modified_Crop_GMC là loại cây_trồng được lai_tạo ra bằng cách sử_dụng các kỹ_thuật của công_nghệ_sinh_học hiện_đại hay còn gọi là kỹ_thuật di_truyền công_nghệ gen hay công_nghệ DNA tái tổ_hợp để chuyển một hoặc một_số gen chọn_lọc để tạo ra cây_trồng mang tính_trạng mong_muốn Các tính_năng thường bao_gồm tính kháng sâu_bệnh kháng thuốc trừ cỏ một_số loại bệnh chống chịu với các điều_kiện môi_trường bất thuận hoặc cải_thiện giá_trị dinh_dưỡng của cây_trồng Về mặt bản_chất các giống_lai từ trước đến nay hay còn gọi là giống truyền_thống đều là kết_quả của quá_trình cải_biến di_truyền Điểm khác_biệt giữa giống_lai truyền_thống và giống cây_biến_đổi_gen là gen DNA được chọn_lọc một_cách chính_xác dựa trên khoa_học công_nghệ hiện_đại và chuyển vào giống cây_trồng để đem lại một tính_trạng mong_muốn một_cách có kiểm_soát Tổng_quan Cây_trồng chuyển gen là sự biến_đổi vật_chất di_truyền tiếp_nhận thêm những gen mới kết_quả là xuất_hiện những tính_trạng mới dưới sự tác_động của môi_trường Quá_trình biến_đổi vật_chất di_truyền thêm gen mới nhờ vào công_nghệ chuyển gen nếu so_sánh quá_trình này với quá_trình đột_biến trong tự_nhiên về bản_chất thì hai quá_trình là một bởi_vì quá_trình tiến_hoá của sinh_vật đều phải trông_chờ vào quá_trình biến_đổi vật_chất di_truyền trong đó đột_biến đóng vai_trò quan_trọng Dưới tác_động của các nhân_tố gây đột_biến vật_chất di_truyền được biến_đổi theo hai hướng thêm đoạn hay bớt đoạn Như_vậy quá_trình thêm đoạn nhờ chuyển gen cũng tương_tự như quá_trình thêm đoạn DNA trong đột_biến tự_nhiên Tuy_nhiên hai quá_trình này có nhiều điểm khác nhau Nếu quá_trình chọn_lọc_tự_nhiên chỉ giữ lại những biến_dị có lợi cho quá_trình tiến_hoá của loài thì trong kỹ_thuật chuyển gen cây_trồng chỉ giữ lại tính_trạng có lợi đã được định_hướng trước có lợi về kinh_tế không ảnh_hưởng tới quá_trình tiến_hoá của loài Đây là điểm khác_biệt căn_bản nhất giữa đột_biến tự_nhiên và đột_biến nhờ kỹ_thuật chuyển gen Sản_phẩm của đột_biến tự_nhiên là tính_trạng có lợi cho tiến_hoá còn sản_phẩm của quá_trình chuyển gen là các tính_trạng có lợi cho con_người đây là ưu_điểm nổi_bật nhất của công_nghệ chuyển gen Quá_trình hình_thành tính_trạng mới trong tự_nhiên phải diễn ra hàng trăm_năm triệu năm thậm_chí hàng tỷ năm còn quá_trình hình_thành tính_trạng mới nhờ công_nghệ chuyển gen chỉ diễn ra trong vài năm nhờ tính ưu_việt này mà chúng_ta có_thể rút ngắn được quá_trình chọn tạo giống cây_trồng mới bổ_sung các tính_trạng ưu_việt mới đáp_ứng tốt nhất mục_tiêu chọn giống và phục_vụ sản_xuất Lịch_sử Cây_trồng chuyển_đổi gen được tạo ra lần đầu_tiên vào năm 1982 bằng việc sử_dụng loại cây_thuốc lá chống kháng_sinh Những khu_vực trồng thử_nghiệm cây_thuốc lá có khả_năng chống thuốc diệt cỏ đầu_tiên là ở Pháp và Hoa_Kỳ vào năm 1986 Năm 1987 Plant_Genetic_Systems_Ghent Bỉ được thành_lập bởi Marc_Van_Montagu and Jeff_Schell là công_ty đầu_tiên phát_triển cây_trồng thiết_kế gen di_truyền thuốc_lá có khả_năng chống chịu côn_trùng bằng cách biểu_hiện các gen mã_hoá protein diệt côn_trùng từ vi_khuẩn Bacillus thuringiensis Bt_Trung_Quốc là quốc_gia đầu_tiên chấp_thuận cây_công_nghiệp chuyển_đổi gen với cây_thuốc lá kháng vi_rút được giới_thiệu lần đầu_vào năm 1992 nhưng rút khỏi thị_trường Trung_Quốc vào năm 1997 Cây_trồng_biến_đổi_gen đầu_tiên được phê_chuẩn bán ở Mỹ vào năm 1994 là cà_chua FlavrSavr có thời_gian bảo_quản lâu hơn các loại cà_chua thông_thường Năm 1994 Liên_minh châu_Âu phê_chuẩn cây_thuốc lá có khả_năng chống thuốc diệt cỏ bromoxynil Năm 1995 khoai_tây Bt đã được phê_duyệt an_toàn bởi Cơ_quan Bảo_vệ môi_trường trở_thành cây nông_sản kháng sâu đầu_tiên được phê_duyệt tại Hoa_Kỳ Các loại cây_trồng chuyển_đổi gen sau đó cũng được chấp_thuận giao_dịch ở Mỹ vào năm 1995 cải dầu với thành_phần dầu chuyển_đổi Calgene ngô bắp có vi_khuẩn Bacillus thuringiensis Bt_Ciba_Geigy bông kháng thuốc diệt cỏ bromoxynil Calgene bông kháng côn_trùng Monsanto đậu_nành kháng thuốc diệt cỏ glyphosate Monsanto bí kháng vi_rút Asgrow và cà_chua chín chậm DNAP Zeneca_Peto và Monsanto_Tính đến giữa năm 1996 đã có tổng_cộng 35 phê_chuẩn được cấp cho tám loại cây_công_nghiệp chuyển_đổi gen và một loại hoa cẩm_chướng với 8 điểm khác nhau tại 6 quốc_gia cộng thêm EU Năm 2000 lần đầu_tiên các nhà_khoa_học đã_biến_đổi_gen thực_phẩm để gia_tăng giá_trị dinh_dưỡng bằng việc sản_xuất ra hạt gạo vàng Golden_Rice_Đến năm 2018 một_số nước đã chính_thức cấp phép sử_dụng Gạo vàng làm thực_phẩm như Hoa_Kỳ Canada Úc NewZealand Một số nước hiện_nay cũng đang tiến_hành khảo_nghiệm và phê_duyệt để cấp phép sử_dụng như Philippines Bangladesh Phương_pháp Cây_trồng_biến_đổi_gen được tạo ra trong phòng_thí_nghiệm bằng cách thay_đổi cấu_trúc gen của chúng Để làm được điều này người ta dùng kĩ_thuật di_truyền thêm vào một hoặc nhiều gen trong bộ gen của cây_trồng Hai phương_pháp phổ_biến là phương_pháp bắn gen súng hạt và chuyển gen gián_tiếp thông_qua vi_khuẩn Agrobacterium tumefaciens Các nhà thực_vật_học dựa vào kết_quả từ nghiên_cứu toàn_diện mới_đây về cơ_cấu cây_trồng đã chỉ ra rằng cây_trồng biến_đổi dựa vào công_nghệ_biến_đổi_gen ít có khả_năng gặp phải những đột_biến không mong_đợi hơn là cây_trồng nhân_giống thông_thường Theo nghiên_cứu thuốc_lá và Arabidopsis thaliana cây có hoa nhỏ thuộc họ Cải là những loại cây_trồng_biến_đổi_gen phổ_biến nhất do được dùng phương_pháp biến_đổi tân_tiến tính dễ nhân_giống và hệ gen được nghiên_cứu kĩ Vì_vậy chúng được dùng làm sinh_vật mô_hình cho các loài thực_vật khác Ở phương_pháp bắn gen DNA được đúc trong các hạt vàng hoặc wolfram nhỏ li_ti sau đó được bắn vào mô hoặc tế_bào thực_vật đơn dưới áp_suất cao Các hạt DNA với tốc_độ cao sẽ thâm_nhập vào cả thành và màng_tế_bào Sau đó DNA tách khỏi lớp vỏ kim_loại và được tích_hợp vào bộ gen thực_vật bên trong nhân tế_bào Phương_pháp này đã được áp_dụng thành_công cho rất nhiều loại cây_trồng đặc_biệt là thực_vật một_lá_mầm như lúa_mì hoặc ngô Ở những cây này phương_pháp chuyển gen bằng vi_khuẩn Agrobacterium tumefaciens thường ít hữu_hiệu hơn do có_thể gây ra những hư_hỏng nghiêm_trọng đối_với mô tế_bào Agrobacterium là ký_sinh_trùng thực_vật tự_nhiên khả_năng chuyển gen vốn có của chúng đã góp_phần cung_cấp phương_pháp cho sự phát_triển của thực_vật_biến_đổi_gen Để tạo ra môi_trường sống thích_hợp cho mình các vi_khuẩn Agrobacterium chèn gen của chúng vào thân cây chủ làm tăng nhanh tế_bào thực_vật ở gần mặt_đất tạo khối_u sần_sùi Thông_tin di_truyền cho sự tăng_trưởng của khối_u được mã_hoá trên một đoạn DNA vòng có khả_năng nhân_bản độc_lập gọi là Ti plasmid trên Ti plasmid có đoạn T DNA Khi một vi_khuẩn lây_nhiễm vào thân cây nó chuyển đoạn T DNA này đến một vị_trí ngẫu_nhiên trong hệ gen của cây đó Điều này được ứng_dụng trong công_nghệ_di_truyền bằng cách lấy đoạn gen vi_khuẩn T DNA ra khỏi các plasmid vi_khuẩn và thay_thế bởi các gen mong_muốn bên ngoài Các vi_khuẩn Agrobacterium sau đó hoạt_động như một vector chuyển_tải các gen ngoại_nhập vào trong thân cây Phương_pháp này đặc_biệt hữu_hiệu cho cây hai_lá_mầm như khoai_tây cà_chua và thuốc_lá trong khi ít thành_công ở các loại thực_vật như lúa_mì và ngô Việc đưa những gen mới vào cây_trồng đòi_hỏi một chất hoạt_hoá cụ_thể cho từng khu_vực thể_hiện gen Ví_dụ nếu muốn gen chỉ biểu_hiện ở hạt mà không phải lá gạo thì phải dùng chất hoạt_hoá nội nhũ đặc_trưng Codon của gen cũng phải được tối_ưu_hoá cho sinh_vật do thiên_hướng sử_dụng codon Các sản_phẩm chuyển_hoá gen cũng_nên được biến_tính bằng nhiệt để triệt_tiêu trong quá_trình chế_biến Các loại công_nghệ gen Tìm_hiểu một_số công_nghệ gen hiện_nay 1 Transgenic chuyển gen giữa hai loài hoàn_toàn khác nhau là quá_trình chuyển một đoạn DNA ngoại_lai bằng các kỹ_thuật khác nhau vào cây_trồng Các gen được đưa vào có_thể đến từ các loài trong cùng giới cây với cây hoặc giữa các giới với nhau ví_dụ vi_khuẩn với cây_trồng Trong nhiều trường_hợp DNA chèn vào phải được điều_chỉnh đôi_chút để biểu_hiện chính_xác và hiệu_quả trong sinh_vật chủ Các gen được đưa vào có_thể đến từ các loài trong cùng giới cây với cây hoặc giữa các giới với nhau ví_dụ vi_khuẩn với cây_trồng Trong nhiều trường_hợp DNA chèn vào phải được điều_chỉnh đôi_chút để biểu_hiện chính_xác và hiệu_quả trong sinh_vật chủ Trong phòng_thí_nghiệm thực_vật chuyển gen đã được biến_đổi để tăng khả_năng quang_hợp hiện_nay là khoảng 2 ở hầu_hết các cây_trồng tới tiềm_năng khoảng 9 10 về mặt lý_thuyết Điều này có_thể thực_hiện được thông_qua việc chuyển_hoá enzyme rubisco tức chuyển cây C3 thành cây C4 bằng cách đặt các rubisco trong một carboxysome thêm các ống bơm CO2 vào thành tế_bào từ đó thay_đổi hình_dáng kích_thước lá Cây_trồng cũng đã được nghiên_cứu trong lĩnh_vực phát_quang sinh_học mà trong tương_lai có_thể là một sự thay_thế bền_vững cho việc chiếu sáng bằng điện Cây chuyển gen được gắn gen từ các loài khác vào cơ_thể chúng Các gen được đưa vào có_thể đến từ các loài trong cùng giới cây với cây hoặc giữa các giới với nhau ví_dụ vi_khuẩn với cây_trồng Trong nhiều trường_hợp DNA chèn vào phải được điều_chỉnh đôi_chút để biểu_hiện chính_xác và hiệu_quả trong sinh_vật chủ Cây_trồng chuyển gen được dùng để tạo ra các protein như là Cry_Toxin trong trực_khuẩn Gram dương có tác_dụng giết chết côn_trùng gen kháng thuốc diệt cỏ và kháng_nguyên cho tiêm phòng Cà_rốt_biến_đổi_gen đã được sử_dụng để sản_xuất thuốc Taliglucerase alfa điều_trị bệnh Gaucher 2 Cisgenic chuyển gen trong cùng một loài là quá_trình chuyển gen từ cùng một loài hoặc từ một loài hoặc một loài gần giống tại nơi sinh_sản thực_vật thông_thường xảy ra Một_số nhà lai_tạo và các nhà_khoa_học cho rằng phương_pháp sửa_đổi gen cisgenic là hữu_ích cho các cây khó lai_giống bằng các phương_pháp thông_thường như khoai_tây và các cây trong thể_loại cisgenic không cần phải có sự giảm siats theo quy_định như chuyển gen khác loài Trong phòng_thí_nghiệm thực_vật chuyển gen đã được biến_đổi để tăng khả_năng quang_hợp hiện_nay là khoảng 2 ở hầu_hết các cây_trồng tới tiềm_năng khoảng 9 10 về mặt lý_thuyết Điều này có_thể thực_hiện được thông_qua việc chuyển_hoá enzyme rubisco tức chuyển cây C3 thành cây C4 bằng cách đặt các rubisco trong một carboxysome thêm các ống bơm CO2 vào thành tế_bào từ đó thay_đổi hình_dáng kích_thước lá Cây_trồng cũng đã được nghiên_cứu trong lĩnh_vực phát_quang sinh_học mà trong tương_lai có_thể là một sự thay_thế bền_vững cho việc chiếu sáng bằng điện 3 Subgenic_Thế hệ con thực_vật_biến_đổi_gen cũng có_thể được phát_triển bằng cách sử_dụng loại_bỏ gen hoặc loại_bỏ gen để thay_đổi cấy trúc di_truyền của cây mà không kết_hợp gen từ các cây khác Năm 2014 nhà_nghiên_cứu Trung_Quốc Gao_Caixia đã nộp bằng_sáng_chế về việc tạo ra một chủng lúa_mì có khả_năng kháng bệnh phấn trắng Chủng này thiếu các gen mã_hoá các protein ức_chế sự phòng_vệ chống lại nấm_mốc Các nhà_nghiên_cứu đã xoá cả ba bản_sao gen khỏi bộ gen hexaploid của lúa_mì Gao đã sử_dụng các công_cụ chỉnh_sửa gen TELENs và CRISPR mà không cần thêm hay thay_đổi bất_kì gen nào khác Tuy_nhiên các cây chuyển gen khác cũng đang được điều_chỉnh để khắc_phục ni tơ bao quanh thân cây Cây chuyển gen đồng loài dùng gen trong cùng loài hoặc những loài có họ_hàng gần tương_tự như phương_pháp nhân_giống thông_thường Một_số nhà nhân_giống và các nhà_khoa_học cho rằng_biến_đổi_gen đồng loài sẽ rất hữu_ích cho các cây_trồng khó lai_tạo bằng phương_pháp thông_thường như khoai_tây Họ cũng nhận_định rằng cây_trồng chuyển gen đồng loài không nên đòi_hỏi cùng một mức_độ quy_định pháp_luật như các sinh_vật_biến_đổi_gen khác 4 Multi trait integration Tích_hợp đa tính_trạng tích_hợp nhiều tính_trạng vào một loài cây_trồng mới Tình_hình sử_dụng Trên thế_giới Diện_tích cây_trồng_biến_đổi_gen trên toàn_cầu tăng đáng_kể trong hơn 20 năm từ 1 7 triệu ha vào năm 1996 lên 189 8 triệu ha vào năm 2017 Tính tới năm 2017 đã có 67 quốc_gia sử_dụng cây_trồng BĐG bao_gồm 24 quốc_gia canh_tác cây_trồng BĐG 19 nước đang phát_triển và 5 nước công_nghiệp cùng 43 quốc_gia khác trong đó EU được tính là 1 cấp phép chính_thức nhập_khẩu và sử_dụng cây_trồng BĐG với mục_đích làm thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi và chế_biến Báo_cáo này cũng chỉ ra tại những quốc_gia đang trồng cây GMO diện_tích đang có xu_hướng tăng lên sau mỗi năm Cụ_thể tại châu_Âu bốn quốc_gia là Tây_Ban_Nha Bồ_Đào_Nha Séc và Slovakia đã trồng hơn 136 000 héc ta bắp_biến_đổi_gen trong năm 2016 tăng 17 so với năm 2015 Ở châu_Phi_Nam_Phi và Sudan cũng liên_tiếp mở_rộng diện_tích bắp đậu_nành_biến_đổi_gen và đã đạt 2 66 triệu héc ta trong năm 2016 trong khi năm 2015 mới chỉ có 2 29 triệu héc ta Tại châu_Mỹ Brasil có diện_tích canh_tác bắp đậu_nành bông và hạt cải dầu GMO tăng 11 là nước_lớn thứ 2 sau Mỹ về diện_tích trồng GMO Nhiều khả_năng diện_tích trồng cây GMO sẽ còn tiếp_tục tăng trong những năm tới khi một_số nước đang có kế_hoạch đưa cây mía GMO vào trồng đáng chú_ý là khu_vực ASEAN có Indonesia Diện_tích canh_tác ở các nước đang phát_triển đang ngày_càng được mở_rộng Tỷ_trọng diện_tích canh_tác cây_trồng CNSH của nông_dân Mỹ La tinh châu_Á và châu_Phi lên tới 54 trong tổng diện_tích canh_tác cây_trồng CNSH toàn_cầu tăng 2 so với năm 2012 do_đó làm gia_tăng chênh_lệch về diện_tích canh_tác giữa các nước công_nghiệp và các nước đang phát_triển từ khoảng 7 triệu năm 2012 lên đến 14 triệu ha vào năm 2013 Tính chung Nam_Mỹ đã trồng 70 triệu ha hoặc chiếm 41 châu_Á trồng 20 triệu ha chiếm 11 và châu_Phi trồng hơn 3 triệu ha chiếm 2 diện_tích canh_tác cây_trồng CNSH toàn_cầu Các giống đậu_nành BĐG chiếm 50 diện_tích canh_tác cây_trồng CNSH trên thế_giới Xét trên diện_tích canh_tác của từng loại cây_trồng riêng_lẻ 77 diện_tích trồng đậu_nành 80 diện_tích trồng bông 32 diện_tích trồng ngô và 30 diện_tích trồng hạt cải dầu năm 2017 là các giống BĐG Các quốc_gia trồng đậu_nành BĐG với tỷ_lệ lên đến hơn 90 bao_gồm Hoa_Kỳ Brazil Argentina Paraguay Nam_Phi Bolivia và Uruguay Khoảng 90 ngô BĐG được canh_tác tại Mỹ Brazil Argentina Canada Nam_Phi và Uruguay Hơn 90 bông BĐG được trồng tại Mỹ Argentina Ấn_Độ Paraguay Pakistan Trung_Quốc Mexico Nam_Phi và Australia_Hoa_Kỳ và Canada trồng hạt cải dầu BĐG với tỷ_lệ ứng_dụng là 90 Quan_trọng hơn các quốc_gia này cũng là cũng là nơi xuất_khẩu thực_phẩm chính tới các khu_vực của thế_giới bao_gồm các nước đang phát_triển lớn Liên_minh châu_Âu vốn là nơi có diện_tích cây_trồng CNSH khiêm_tốn nhất cũng bắt_đầu có những thay_đổi tích_cực khi diện_tích canh_tác cây_trồng CNSH trong năm 2013 đã tăng lên 15 so với các năm trước Tây_Ban_Nha dẫn_đầu khối các nước EU với diện_tích trồng ngô đột_biến gen là 136 962 ha Tháng 12 năm 2017 Uỷ_ban châu_Âu đã cấp phép cho sáu cây_trồng_biến_đổi_gen được sử_dụng làm thực_phẩm và thức_ăn chăn_nuôi bao_gồm 4 loại đậu_tương hạt cải dầu và ngô Các GMO đã được phê_duyệt đều đã trải qua một quy_trình cấp phép toàn_diện bao_gồm cả đánh_giá lợi_ích khoa_học của Cơ_quan an_toàn thực_phẩm châu_Âu_EFSA the European_Food_Safety_Authority Tại Trung_Quốc cây_bông CNSH ở Trung_Quốc đã đem lại lợi_ích kinh_tế trên 15 tỷ USD trong vòng 12 năm từ năm 1996 đến năm 2012 Trung_Quốc hiện_nay là nhà nhập_khẩu đậu_nành và hạt cải dầu_biến_đổi_gen hàng_đầu Đầu năm 2019 Trung_Quốc đã cho_phép nhập_khẩu 5 mặt_hàng nông_sản_biến_đổi_gen được công_bố trên trang_web của Bộ nông_nghiệp Trung_Quốc Các sản_phẩm được thông_qua gồm ngô DP4114 Qrome và đậu_nành DAS 44406 6 của công_ty DowDuPont đậu_nành đậu_nành SYHT0H2 do Bayer_CropScience và Syngenta hiện quyền_sở_hữu của công_ty hoá_chất Đức BASF phát_triển Hai sản_phẩm còn lại gồm hạt cải dầu RF 3 của BASF và hạt cải dầu MON 88302 của công_ty Monsanto_Theo_Reuters hai mặt_hàng này đã phải chờ 6 năm để được cấp phép Năm 2018 Chính_phủ Bangladesh đã phê_duyệt cho canh_tác các giống lúa_gạo_biến_đổi_gen đầu_tiên với tên gọi BRRIdhan 86 nhằm phát_triển ngành trồng_trọt một trọng_tâm hướng tới xây_dựng Bangladesh thịnh_vượng tới năm 2021 Giống mới này được kỳ_vọng sẽ giúp tăng thêm khoảng 0 5 tấn gạo thu_hoạch trên mỗi ha so với giống lúa phổ_biến được trồng rộng_rãi nhất hiện_nay tại quốc_gia này đồng_thời cũng sẽ giúp nông_dân tiết_kiệm được công lao_động và thu_hoạch dễ_dàng hơn bằng máy_gặt so với các giống_lai truyền_thống Không_chỉ có Bangladesh chấp_nhận trồng gạo GMO mà cả những quốc_gia có nền kinh_tế phát_triển như Úc và New_Zealand cũng bắt_đầu cấp phép cho dòng sản_phẩm này Cụ_thể vào cuối tháng 2 2018 trong thông_báo liên_bang Úc đã phê_duyệt để đưa giống gạo vàng giàu vitamin A GR2E vào Danh_mục Chuẩn thực_phẩm của Úc NewZealand Việt_Nam_Tình hình thực_tế Cây_trồng_biến_đổi_gen có_thể là câu trả_lời cho rất nhiều vấn_đề nan_giải mà ngành nông_nghiệp Việt_Nam đang gặp phải Tính đến thời_điểm này ngô vẫn là một trong những mặt_hàng nông_sản được nhập_khẩu nhiều nhất vào Việt_Nam trong 10 năm trở_lại đây với sản_lượng liên_tục tăng từ 4 4 triệu tấn năm 2014 lên 8 3 triệu tấn năm 2017 Đáng chú_ý là nguồn nhập_khẩu ngô của Việt_Nam chủ_yếu có xuất_xứ từ thị_trường Brasil Argentina Mỹ Ấn_Độ Thái_Lan chiếm tới hơn 90 những nước có diện_tích trồng cây_biến_đổi_gen lớn nhất thế_giới Để hạn_chế thực_trạng nhập_khẩu loại thực_phẩm này việc đưa ngô_biến_đổi_gen vào đã trở_thành chủ_trương và theo báo_cáo của Bộ Nông_nghiệp và Phát_triển Nông_thôn sau gần 4 năm cấp phép diện_tích canh_tác ứng_dụng ngô chuyển gen tại Việt_Nam mỗi năm tăng từ 12 5 ngàn ha năm 2015 đến khoảng 28 5 ngàn ha năm 2018 Theo tính_toán lợi_nhuận thu được từ việc trồng giống ngô chuyển gen là 30 1920 000 đồng ha so với giống ngô thường là 22 195 000 đồng ha Chênh_lệch lợi_nhuận giữa trồng ngô chuyển gen và ngô thường là 7 997 000 đồng ha Ứng_dụng giống ngô chuyển gen đã giúp giảm được nhân_công và chi_phí làm_cỏ kết_hợp với năng_suất tăng vì_thế đã hạ giá_thành sản_phẩm làm hiệu_quả sản_xuất ngô được nâng cao rõ_rệt Theo báo_cáo của Chi_Cục Trồng_trọt và Bảo_vệ Thực_vật tỉnh Thái_Nguyên năng_suất thực_thu của ngô_biến_đổi_gen so với ngô lai thường trong cùng một điều_kiện canh_tác khí_hậu chế_độ chăm_sóc bón phân có những chênh_lệch về thu_nhập Cụ_thể năng_suất trung_bình của ngô_biến_đổi_gen giống NK4300 Bt_GT đạt 7 582 kg ha trong khi đó giống ngô thường NK4300 chỉ đạt 6 580 kg ha tức ngô_biến_đổi_gen cho năng_suất cao hơn 15 so với ngô thường Lượng nhập_khẩu đậu_nành ngô từ các thị_trường có diện_tích cây_trồng_biến_đổi_gen lớn như Bắc_Mỹ châu_Âu mỗi năm đều rất lớn Hầu_hết các sản_phẩm này phục_vụ cho chăn_nuôi và gieo_trồng nông_nghiệp Nhiều chuyên_gia cho biết Thực_phẩm_biến_đổi_gen đã có_mặt khá lâu trên thị_trường Việt_Nam hầu_hết người_dân nào cũng đã dùng qua những sản_phẩm này Tuy_nhiên có một thực_tế là không phải người tiêu_dùng nào cũng có những hiểu_biết cần_thiết về loại thực_phẩm mà họ đang sử_dụng Theo quy_định hiện_hành thực_phẩm_biến_đổi_gen bao_gói sẵn có ít_nhất một thành_phần nguyên_liệu_biến_đổi_gen lớn hơn 5 tổng nguyên_liệu được sử_dụng đều phải ghi nhãn khi lưu_thông tại thị_trường Việt_Nam Kể từ khi thông_tư này có hiệu_lực những thực_phẩm_biến_đổi_gen đang lưu_thông trên thị_trường sẽ buộc phải ghi nhãn theo quy_định Các thực_phẩm_biến_đổi_gen không ghi nhãn theo quy_định sẽ không được tiếp_tục sản_xuất và nhập_khẩu sau 8 1 Tuy_nhiên quy_định trên đây chỉ áp_dụng đối_với những mặt_hàng đóng_gói sẵn Các thực_phẩm tươi_sống thực_phẩm chế_biến nhưng không bao_gói không thuộc phạm_vi quy_định này Hành_lang_pháp_lý Tại Việt_Nam cây_trồng_biến_đổi_gen đã được đầu_tư nghiên_cứu và khảo_nghiệm từ năm 2006 sau khi Chương_trình trọng_điểm phát_triển và ứng_dụng công_nghệ_sinh_học trong lĩnh_vực nông_nghiệp và phát_triển nông_thôn đến năm 2020 được phê_duyệt tại Quyết_định số 11 2006 QĐ TTg Vào năm 2011 việc đưa ngô_biến_đổi_gen vào sản_xuất thương_mại tại Việt_Nam được dự_kiến triển_khai vào năm 2012 sau hai đợt khảo_nghiệm trên diện rộng Đến 2013 Bộ NN PTNT đã công_nhận kết_quả khảo_nghiệm 5 giống ngô_biến_đổi_gen để trình Bộ Tài_nguyên và Môi_trường cấp phép an_toàn sinh_học Thời_gian qua Bộ NN PTNT đã ban_hành hàng_loạt nghị_định thông_tư để đẩy_mạnh ứng_dụng công_nghệ_sinh_học như Nghị_định số 69 2010 NĐ CP về an_toàn sinh_học đối_với sinh_vật biến_đổi gien mẫu_vật di_truyền và sản_phẩm của sinh_vật biến_đổi gien Quyết_định số 418 QĐ TTg về việc phê_duyệt Chiến_lược phát_triển KH và CN giai_đoạn 2011 2020 Thông_tư 72 2009 TT BNNPTNT ngày 17 tháng 11 năm 2009 ban_hành danh_mục loài cây_trồng_biến_đổi_gen được phép khảo_nghiệm đánh_giá rủi_ro đối_với đa_dạng_sinh_học và môi_trường cho mục_đích làm giống cây_trồng ở Việt_Nam_Bộ TN MT đã ban_hành Thông_tư số 08 2013 TT BTNMT ngày 16 5 2013 về Đánh_giá an_toàn sinh_học đối_với cây_trồng_biến_đổi_gen trong đó quy_định thành_lập Tổ chuyên_gia có trách_nhiệm hỗ_trợ kỹ_thuật cho Hội_đồng ATSH đối_với từng sự_kiện_biến_đổi_gen cụ_thể Thông_tư số 02 2014 TT BNNPTNT ngày 24 1 2014 quy_định trình_tự thủ_tục cấp và thu_hồi giấy xác_nhận thực_vật_biến_đổi_gen đủ điều_kiện sử_dụng làm thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi Đặc_biệt ngày 11 tháng 8 năm 2014 Bộ NN PTNN chính_thức công_bố cấp phê_duyệt 04 sự_kiện ngô_biến_đổi_gen đủ điều_kiện sử_dụng làm thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi Các sự_kiện được phê_duyệt lần này bao_gồm sự_kiện Bt 11 và MIR162 của công_ty TNHH Syngenta Việt_Nam và MON 89034 Bộ TNMT cấp Giấy chứng_nhận ATSH vào ngày 27 tháng 8 năm 2014 và NK603 của công_ty TNHH Dekalb Việt_Nam_Monsanto Giấy xác_nhận phê_duyệt được ban_hành sau quá_trình xem_xét kỹ_lưỡng và được chấp_thuận bởi Hội_đồng An_toàn Thực_phẩm và Thức_ăn chăn_nuôi_biến_đổi_gen là không có bất_kỳ ảnh_hưởng bất_lợi nào đối_với con_người và vật_nuôi theo đúng trình_tự được quy_định theo thông_tư 02 2014 TT BNNPTNT Đây là 4 sự_kiện_biến_đổi_gen đầu_tiên được công_nhận đủ điều_kiện sử_dụng làm thực_phẩm và thức_ăn chăn_nuôi tại Việt_Nam Đến năm 2019 Bộ NN PTNN đã cấp Giấy xác_nhận đủ điều_kiện làm Thực_phẩm Thức_ăn chăn_nuôi cho gần 30 sự_kiện_biến_đổi_gen trên cây_trồng ngô và đậu_tương Giấy xác_nhận phê_duyệt được ban_hành sau quá_trình xem_xét kỹ_lưỡng và được chấp_thuận bởi Hội_đồng An_toàn Thực_phẩm và Thức_ăn chăn_nuôi_biến_đổi_gen là không có bất_kỳ ảnh_hưởng bất_lợi nào đối_với con_người và vật_nuôi theo đúng trình_tự được quy_định theo thông_tư 02 2014 TT BNNPTNT Đồng_thời các sự_kiện đều đã được phê_duyệt tại ít_nhất 5 quốc_gia thuộc khối OECD trước đó Đây được xem như một hàng_rào kép giúp quản_lý và đảm_bảo tính an_toàn của các sản_phẩm_biến_đổi_gen trước khi đến tay người sử_dụng tại Việt_Nam Ngày 3 tháng 11 năm 2014 Bộ Tài_nguyên và Môi_trường đã ban_hành Quyết_định số 2485 và 2486 QĐ BTNMT cấp Giấy chứng_nhận an_toàn sinh_học cho ngô_biến_đổi_gen mang sự_kiện GA21 và NK603 Các sự_kiện ngô_biến_đổi_gen được cấp Giấy chứng_nhận an_toàn sinh_học nêu trên đều mang đặc_tính chống chịu thuốc trừ cỏ Đồng_thời cũng theo các quy_định về an_toàn sinh_học cho tới nay Bộ Tài_nguyên và Môi_trường đã cấp 05 Giấy chứng_nhận an_toàn sinh_học cho 5 sự_kiện ngô_biến_đổi_gen với các tính_trạng kháng sâu và chống chịu thuốc trừ cỏ được phép canh_tác tại Việt_Nam Theo dự_kiến tới năm 2015 ngô biến_đổi được đưa vào trồng đại_trà Đến năm 2019 Bộ NN PTNN đã cấp Giấy xác_nhận đủ điều_kiện làm Thực_phẩm Thức_ăn chăn_nuôi cho gần 30 sự_kiện_biến_đổi_gen trên cây_trồng ngô và đậu_tương Giấy xác_nhận phê_duyệt được ban_hành sau quá_trình xem_xét kỹ_lưỡng và được chấp_thuận bởi Hội_đồng An_toàn Thực_phẩm và Thức_ăn chăn_nuôi_biến_đổi_gen là không có bất_kỳ ảnh_hưởng bất_lợi nào đối_với con_người và vật_nuôi theo đúng trình_tự được quy_định theo thông_tư 02 2014 TT BNNPTNT Đồng_thời các sự_kiện đều đã được phê_duyệt tại ít_nhất 5 quốc_gia thuộc khối OECD trước đó Đây được xem như một hàng_rào kép giúp quản_lý và đảm_bảo tính an_toàn của các sản_phẩm_biến_đổi_gen trước khi đến tay người sử_dụng tại Việt_Nam Đồng_thời cũng theo các quy_định về an_toàn sinh_học cho tới nay Bộ Tài_nguyên và Môi_trường đã cấp 05 Giấy chứng_nhận an_toàn sinh_học cho 5 sự_kiện ngô_biến_đổi_gen với các tính_trạng kháng sâu và chống chịu thuốc trừ cỏ được phép canh_tác tại Việt_Nam Quan_điểm Ủng_hộ Tính đến năm 2050 ước_tính dân_số sẽ chạm mốc 9 tỷ người Theo Uỷ_ban Nông_Lương_Liên hợp quốc điều này có nghĩa là lượng thực_phẩm cần sản_xuất để đáp_ứng nhu_cầu cho toàn_cầu trong giai_đoạn 2000 2050 tương_đương với tổng lương_thực cần trong 10 000 năm trước_đây trong khi diện_tích đất canh_tác nông_nghiệp ngày_càng thu_hẹp biến_đổi khí_hậu gay_gắt trên toàn_cầu Báo_cáo của FAO về Hiện_trạng Thực_phẩm và Nông_nghiệp năm 2016 đã chỉ rõ Công_nghệ_sinh_học dù ở trình_độ cao hay thấp đều có_thể giúp các nhà_sản_xuất đặc_biệt nông_hộ quy_mô nhỏ có_thể linh_hoạt và ứng_phó tốt hơn với các thách_thức đến từ biến_đổi khí_hậu Trong khi những phương_pháp phụ chủ_yếu thông_qua đổi_mới về các biện_pháp quản_lý một trong số các phương_pháp khác có_thể phụ_thuộc vào kết_quả của việc ứng_dụng công_nghệ_sinh_học ví_dụ như cải_thiện giống cây_trồng Tiến_sỹ Graham_Brookes_Giám đốc PG Economics và đồng_tác_giả trong nghiên_cứu về tác_động môi_trường và kinh_tế xã_hội chia_sẻ Nguy_cơ mất an_ninh lương_thực toàn_cầu là một vấn_đề lớn tại các quốc_gia đang phát_triển với khoảng 108 triệu người hiện vẫn đang bị ảnh_hưởng bởi khủng_hoảng lương_thực Trong hơn 20 năm chúng_ta đã chứng_kiến việc ứng_dụng CNSH cây_trồng tại các nước đang phát_triển đóng_góp như_thế_nào vào việc cải_thiện năng_suất giúp sản_xuất an_toàn hơn tăng thu_thập cho nông_dân góp_phần giảm đói_nghèo và suy_dinh_dưỡng tại các khu_vực dễ bị ảnh_hưởng bởi mất an_ninh thực nhất trên thế_giới Nghiên_cứu của PG Economics cũng cho thấy các bước_tiến lớn đã được thực_hiện nhằm giảm bớt tác_động môi_trường từ canh_tác nông_nghiệp giảm_thiểu và thích_ứng với biến_đổi khí_hậu Nghiên_cứu mới nhất nhấn_mạnh việc sử_dụng CNSH trong nông_nghiệp tiếp_tục góp_phần giảm_phát thải khí nhà_kính BULLET Việc mở_rộng diện_tích ứng_dụng CNSH đã đồng_thời giúp cải_thiện tình_trạng sụt_giảm dinh_dưỡng trên cây_trồng nhờ đưa vào các tính_trạng dinh_dưỡng có lợi Ngoài_ra giá_trị dinh_dưỡng cây_trồng cũng có_thể được cải_thiện khi thêm vào các tính_trạng dinh_dưỡng có lợi trên gạo chuối khoai_tây lúa_mỳ đậu_gà đậu triều và mù_tạt từ đó đem lại lợi_ích cho người tiêu_dùng và các nhà_sản_xuất thực_phẩm Các nghiên_cứu cho thấy biến_đổi khí_hậu có_thể dẫn tới sụt_giảm hàm_lượng protein kẽm và sắt trong các cây_trồng chủ_lực đặt 1 4 triệu trẻ_em vào nguy_cơ thiếu sắt nghiêm_trọng vào năm 2050 BULLET Báo_cáo năm 2017 của ISAAA cũng cho thấy có nhiều hơn những sản_phẩm CNSH được thương_mại_hoá với những lợi_ích trực_tiếp đối_với người tiêu_dùng Hai thế_hệ khoai_tây Innate đã được cấp phép tại Mỹ và Canada một với tính_trạng giảm thâm và chống đốm_nâu cùng hàm_lượng acrylamide thấp và một với các tính_trạng nói trên kết_hợp cùng mức_độ đường khử thấp và kháng bệnh mốc sương giống táo không thâm Arctic tại Mỹ và giống cà_tím kháng sâu tại Bangladesh Đây đều là những sản_phẩm mang lại lợi_ích bền_vững hơn cho người tiêu cùng cũng như cho môi_trường BULLET Trong tổng lợi_ích thu_nhập canh_tác 49 tương_đương với 48 tỷ USD có được nhờ năng_suất thu_hoạch cao hơn do giảm sâu hại áp_lực về cỏ dại và hệ gen được cải_thiện còn lại nhờ việc giảm_thiểu chi_phí canh_tác BULLET Phần_lớn 51 thu_nhập từ canh_tác năm 2011 đã đến trực_tiếp với người nông_dân của các quốc_gia đang phát_triển 90 của nhóm này là những nông_hộ nhỏ và nghèo Tổng_cộng từ năm 1996 2011 khoảng 50 tổng lợi_ích thu về đã đến được với nông_dân ở các quốc_gia đã và đang phát_triển BULLET Báo_cáo ISAAA cho thấy diện_tích canh_tác cây_trồng BĐG toàn_cầu đã tăng lên 3 tương_đương với 4 7 triệu héc ta vào năm 2017 Khi ngày_càng nhiều các quốc_gia đang phát_triển mở_rộng diện_tích canh_tác cây_trồng BĐG và tạo điều_kiện cho nông_dân ứng_dụng CNSH trong sản_xuất thực_phẩm lợi_ích được của CNSH được thể_hiện rõ_rệt đối_với các nông_hộ nhỏ Trên thực_tế các nước đang phát_triển hiện chiếm 53 diện_tích canh_tác cây_trồng BĐG trên toàn_cầu BULLET Theo báo_cáo của PG Economics từ năm 1996 2016 cây_trồng BĐG đã mang về 186 1 tỷ đô_la cho khoảng 17 triệu nông_dân trên toàn_cầu rất nhiều trong số đó là phụ_nữ và các nông_hộ nhỏ lực_lượng chịu trách_nhiệm nuôi sống toàn_gia_đình và cộng_đồng nơi họ sinh_sống BULLET Cây_trồng công_nghệ_sinh_học có khả_năng chống chịu với thuốc trừ cỏ không_chỉ làm giảm việc dùng thuốc diệt cỏ mà_còn làm cho đất và nước_sạch hơn thúc_đẩy việc áp_dụng phương_pháp canh_tác không làm đất để giảm_thiểu sự xói_mòn đất và hiện_tượng thải ra carbon làm biến_đổi khí_hậu vào khí_quyển Theo tính_toán của Hội_đồng Khoa_Học Nông_nghiệp và Công_nghệ CAST cho rằng công_nghệ mới như bắp và đậu_nành có hàm_lượng acid phytic thấp có_thể giúp giảm nitơ và bài_tiết phospho ở heo và gia_cầm tương_ứng 40 và 60 Hệ_thống tiêu_hoá của bò được cải_thiện có_thể làm giảm bài_tiết nitơ lên đến 34 và giảm bài_tiết phosphor đến 50 BULLET Cây_trồng CNSH góp_phần giảm hiệu_ứng_nhà_kính từ quá_trình canh_tác nhờ việc giảm lượng năng_lượng sử_dụng tăng lượng cacbon lưu_trữ trong đất nhờ giảm việc_làm đất Điều này tương_ứng với việc trong năm 2011 hơn 23 tỷ kg cacbon dioxide đã được ngăn_ngừa không bị thải vào môi_trường lượng khí_thải giảm_thiểu tương_đương với việc chặn thành_công 10 2 triệu xe ô_tô lưu_thông trên đường trong 1 năm BULLET GSTS Lê_Huy_Hàm_Viện trưởng Viện di_truyền nông_nghiệp nhiều năm nghiên_cứu trong lĩnh_vực di_truyền khẳng_định Nói về kiểm_soát độ an_toàn có_thể nói là hệ_thống kiểm_soát an_toàn sinh_học sản_phẩm_biến_đổi_gen hiện_nay ở Việt_Nam hoạt_động khá hiệu_quả Đó là quy_chế sản_phẩm_biến_đổi_gen chỉ được sử_dụng ở Việt_Nam sau khi đã được sử_dụng ở 5 nước phát_triển với cùng mục_đích Do_đó người tiêu_dùng có_thể tin rằng tất_cả các sản_phẩm_biến_đổi_gen được nhập_khẩu về Việt_Nam đều đã được các nước như Hoa_Kỳ Nhật_Canada_Australia_Hàn Quốc_EU sử_dụng với cùng mục_đích Ngoài_ra tất_cả các quyết_định liên_quan đến sử_dụng sản_xuất sản_phẩm_biến_đổi_gen ở Việt_Nam đều có sự tham_gia của đại_diện 5 Bộ Khoa_Học Công_Nghệ Y_Tế Nông_Nghiệp Công_Thương Tài_Nguyên Môi_Trường và Viện_Hàn_Lâm Khoa_Học Công_Nghệ Việt_Nam Mọi khía_cạnh đều được cân_nhắc rất kỹ trước khi đưa ra quyết_định BULLET Năm 2011 một báo_cáo với tên gọi 10 năm nghiên_cứu_Sinh vật_Biến_đổi_gen được bảo_trợ bởi Cộng_đồng chung Châu_Âu EU với nguồn kinh_phí khoảng 200 triệu Euro được xuất_bản Đây là một báo_cáo toàn_diện cung_cấp thêm thông_tin cho những tranh_cãi liên_quan đến vấn_đề BĐG khi các kết_quả khoa_học và nghiên_cứu đánh_giá của các cơ_quan có thẩm_quyền được công_bố Trong suốt hơn 25 năm qua có khoảng 500 nhóm nghiên_cứu độc_lập đã tham_gia vào dự_án này Theo kết_quả của dự_án tính đến thời_điểm hiện_tại KHÔNG có bất_cứ bằng_chứng khoa_học cho thấy mối liên_hệ giữa sinh_vật BĐG với những rủi_ro lớn hơn đối_với môi_trường và sự an_toàn của thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi so với các sinh_vật và cây_trồng truyền_thống BULLET Vào năm 2016 hơn 100 học_giả đoạt giải Nobel đã cùng ký bức thư_ngỏ kêu_gọi Tổ_chức Greenpeace_Hoà bình xanh thay_đổi quan_điểm ngưng các hoạt_động phản_đối thực_phẩm_biến_đổi_gen BĐG Bức thư có viết Chúng_tôi kêu_gọi Greenpeace nhanh_chóng tái đánh_giá những trải_nghiệm của nông_dân và người tiêu_dùng trên toàn thế_giới về những cây_trồng thực_phẩm được cải_tiến bởi công_nghệ_sinh_học công_nhận những phát_hiện nghiên_cứu của các tổ_chức khoa_học có thẩm_quyền và cơ_quan_chức_năng và ngừng chiến_dịch chống lại cây_trồng BĐG GMO nói_chung và giống lúa_gạo Vàng Golden rice nói_riêng BULLET Bức thư cũng đề_cập Các tổ_chức khoa_học và cơ_quan_chức_năng trên thế_giới liên_tục khẳng_định chắc_chắn sự an_toàn của cây_trồng và thực_phẩm có sự can_thiệp của công_nghệ_sinh_học nếu không muốn nói là an_toàn hơn bất_cứ phương_pháp nuôi_trồng nào khác Đến nay chưa có bất_kỳ trường_hợp được xác_thực nào xác_minh những hệ_quả xấu cho sức_khoẻ từ việc tiêu_thụ sản_phẩm BĐG của người và động_vật Cả vấn_đề môi_trường cây_trồng BĐG cũng được chứng_minh rất ít gây ảnh_hưởng tiêu_cực không_những thế còn đóng_góp lợi_ích vào hệ_sinh_thái đa_dạng toàn_cầu BULLET Báo_cáo Mức_độ phổ_biến và tác_động của thức_ăn chăn_nuôi_biến_đổi_gen lên động_vật xuất_bản vào năm 2014 đã dựa trên các dữ_liệu của Bộ Nông_nghiệp Hoa_Kỳ USDA trên hơn 100 tỉ động_vật được nuôi bằng thức_ăn có thành_phần từ cây_trồng_biến_đổi_gen kết_luận không có bất_kỳ dấu_hiệu nào cho thấy cây_trồng_biến_đổi_gen gây tác_động tiêu_cực đối_với sức_khoẻ vật_nuôi BULLET Tất_cả các nước đang phát_triển đã được hưởng lợi từ công_nghệ_sinh_học thông_qua việc nhập_khẩu hàng_hoá rẻ hơn mức_độ độc_tố mycotoxin thấp hơn và năng_suất cây_trồng cao hơn và sạch hơn để trồng trong nước Các nước đã phát_triển cây_trồng công_nghệ_sinh_học cũng được hưởng lợi từ việc giảm sử_dụng hoá_chất năng_suất cao hơn và nông_nghiệp mang tính cạnh_tranh hơn xuất_khẩu sản_phẩm nông_nghiệp_biến_đổi_gen mang một nguồn thu ổn_định và giải_quyết vấn_đề việc_làm cho một bộ_phận lớn người_dân các nước này Người nông_dân tại các quốc_gia đang phát_triển chính là đối_tượng thụ_hưởng lợi của những ích_lợi đang ngày_càng gia_tăng này Môi_trường cũng được bảo_vệ tốt hơn nhờ việc nông_dân ngày_càng áp_dụng phương_pháp canh_tác ít ảnh_hưởng đến lớp đất phủ quản_lý cỏ dại bằng cách sử_dụng các thuốc diệt cỏ lành_tính và giảm_thiểu lượng thuốc_trừ_sâu sử_dụng nhờ ứng_dụng cây_trồng_biến_đổi_gen kháng sâu hại Việc giảm phun thuốc_trừ_sâu và chuyển_đổi sang phương_thức canh_tác không làm đất ngày_càng đóng vai_trò tích_cực trong giảm hiệu_ứng_nhà_kính gây ra do canh_tác nông_nghiệp BULLET Có nhiều thông_tin cho rằng Châu_Âu là nơi cấm thực_phẩm_biến_đổi_gen Tuy_nhiên trên thực_tế Châu_Âu là nơi vừa cho_phép sử_dụng các sản_phẩm_biến_đổi_gen vừa cho_phép canh_tác một_số cây_trồng_biến_đổi_gen Châu_Âu có một hệ_thống pháp_luật quy_định việc nhập_khẩu phát_triển và thương_mại_hoá các loại cây_trồng và thực_phẩm công_nghệ_sinh_học cây_trồng_biến_đổi_gen Mỗi năm châu_lục này đang nhập hơn 30 triệu tấn đậu_nành công_nghệ_sinh_học từ Mỹ và Nam_Mỹ để sử_dụng làm thực_phẩm và thức_ăn chăn_nuôi Bên cạnh đó Tây_Ban_Nha là một nước đã canh_tác ngô_biến_đổi_gen hơn 20 năm qua Bên cạnh những lợi_ích cơ_bản của cây_trồng_biến_đổi_gen theo một_vài nhà_khoa_học thế_giới thì loại thực_phẩm này cũng tiềm_ẩn nhiều nguy_cơ ảnh_hưởng lâu_dài tới sức_khoẻ cộng_đồng môi_trường Tranh_cãi về ảnh_hưởng đối_với môi_trường BULLET Cây_trồng_biến_đổi_gen mang các yếu_tố chọn_lọc chịu lạnh hạn mặn hay kháng sâu_bệnh phát_triển tràn_lan trong quần_thể thực_vật Có một_số quan_ngại cho rằng điều này có_thể dẫn đến mất cân_bằng hệ_sinh_thái và làm giảm tính đa_dạng_sinh_học của loài cây được chuyển gen Tuy_nhiên cho tới nay chưa có bằng_chứng cho thấy cây_trồng_biến_đổi_gen là nguy_hại hơn đối_với môi_trường và cân_bằng sinh_thái so với cây_trồng truyền_thống hoặc cây_trồng hữu_cơ Một nghiên_cứu được tiến_hành bởi các nhà_khoa_học nhà_khoa_học Tony_Conner và Glare_Travis người New_Zealand và Jan_Peter_Nap người Hà_Lan đã xem_xét 250 tài_liệu nghiên_cứu đã công_bố về một loạt các tác_động lên môi_trường về quá_trình tạo cỏ dại về quá_trình chuyển dòng gen ngang sinh_thái_học đa_dạng_sinh_học và các mối quan_tâm khác về công_nghệ gen họ đã kết_luận rằng nhiều vấn_đề được đặt ra phản_bác cây_trồng công_nghệ_sinh_học thực_ra không tồn_tại và những vấn_đề đó đều có_thể diễn ra như nhau ở cây_trồng truyền_thống và cả cây_trồng hữu_cơ BULLET Cây_trồng_biến_đổi_gen mang các gen kháng thuốc diệt cỏ có_thể thụ_phấn với các cây dại cùng loài hay có họ_hàng gần_gũi làm lây_lan gen kháng thuốc diệt cỏ trong quần_thể thực_vật Việc gieo_trồng cây_trồng_biến_đổi_gen kháng sâu_bệnh trên diện rộng ví_dụ kháng sâu_đục_thân có_thể làm phát_sinh các loại sâu_đục_thân mới kháng các loại cây_trồng_biến_đổi_gen này Việc sử_dụng thuốc_trừ_sâu sinh_học Bt đã cho_phép phòng_trừ hiệu_quả sâu_bệnh nhưng sau 30 năm sử_dụng một_số loại sâu_bệnh đã trở_nên nhờn thuốc ở một_vài nơi BULLET Ngoài_ra một bộ_phận các nhà_khoa_học lo_ngại đến khả_năng chuyển gen từ cây_trồng vào các vi_khuẩn trong đất Tuy_nhiên khả_năng xảy ra điều này là vô_cùng nhỏ Hiện_nay các chuyên_gia CNSH đang cố_gắng giảm_thiểu các rủi_ro nêu trên và theo_dõi cẩn_thận các thử_nghiệm cây_trồng_biến_đổi_gen trong phòng_thí_nghiệm cũng như ngoài đồng_ruộng trước khi đưa ra thị_trường thương_mại Nếu được thiết_kế và sử_dụng đúng phương_pháp thì có_thể quản_lý được các nguy_cơ của cây_trồng_biến_đổi_gen đối_với môi_trường một_cách hiệu_quả Phản_đối Có nhiều tranh_cãi về GMO đặc_biệt là về việc chúng được trồng bên ngoài môi_trường phòng_thí_nghiệm Tranh_cãi liên_quan đến người tiêu_dùng nhà_sản_xuất các công_ty công_nghệ_sinh_học các cơ_quan quản_lý của chính_phủ các tổ_chức phi_chính_phủ và các nhà_khoa_học Nhiều mối quan_tâm trong số này liên_quan đến việc cây_trồng_biến_đổi_gen và thực_phẩm sản_xuất từ chúng liệu có an_toàn hay không và tác_động của việc trồng cây biến_đổi gien lên môi_trường Những tranh_cãi này đã dẫn đến kiện_tụng tranh_chấp thương_mại quốc_tế và phản_đối và hạn_chế đối_với các sản_phẩm thương_mại quy_định ở một_số quốc_gia Hầu_hết các phản_đối xoay quanh ảnh_hưởng đến sức_khoẻ và môi_trường của GMO Những điều này bao_gồm liệu chúng có_thể gây ra phản_ứng dị_ứng hay không liệu gen đột_biến có_thể chuyển sang tế_bào người hay không và các gen không_thể được hấp_thụ bởi con_người có nguy_cơ xâm_nhập vào chuỗi cung_ứng thực_phẩm Ngoài_ra cũng theo nhiều chuyên_gia nếu trồng đại_trà thực_phẩm biến_đổi gene thì một_số lợi_ích kinh_tế có_thể bị nguy_hại như người nông_dân bị ép_giá do lệ_thuộc vào các công_ty cung_ứng giống môi_trường nông_nghiệp bị biến_đổi những công_ty xuyên quốc_gia trong lĩnh_vực này đang sử_dụng cây giống_biến_đổi_gen nhằm khiến cho nông_dân ngày_càng phụ_thuộc vào họ để đạt mục_tiêu lợi_nhuận Có một sự đồng_thuận khoa_học rằng chưa có bằng_chứng cho thấy thực_phẩm có nguồn_gốc từ cây_trồng_biến_đổi_gen gây rủi_ro lớn hơn cho sức_khoẻ con_người so với thực_phẩm thông_thường nhưng mỗi loại thực_phẩm_biến_đổi_gen cần phải được thử_nghiệm nghiêm_túc trên cơ_sở từng trường_hợp cụ_thể trước khi đưa vào sử_dụng Tuy_nhiên công_chúng có xu_hướng ít nhận_thức thực_phẩm_biến_đổi_gen là an_toàn so với các nhà_khoa_học Tình_trạng pháp_lý và quản_lý của thực_phẩm_biến_đổi_gen là khác nhau tuỳ theo quốc_gia với một_số quốc_gia cấm hoặc hạn_chế chúng và một_số quốc_gia khác cho_phép sử_dụng chúng với các mức_độ quy_định khác nhau Vào cuối những năm 1990 cây_trồng_biến_đổi_gen xâm_nhập vào các quần_thể hoang_dã được cho là khó xảy ra và hiếm gặp và nếu nó xảy ra thì nó rất dễ bị tiêu_diệt Người ta cho rằng điều này sẽ không làm tăng thêm chi_phí hoặc rủi_ro về môi_trường ngoài những ảnh_hưởng đã gây ra bởi việc sử_dụng thuốc_trừ_sâu Tuy_nhiên trong 2 thập_kỷ kể từ đó một_số ví_dụ như_vậy đã được quan_sát thấy Trao_đổi gen giữa cây_trồng_biến_đổi_gen và cây_trồng tương_thích cùng với việc tăng_cường sử_dụng thuốc diệt cỏ đã ngày_càng mở_rộng có_thể làm tăng nguy_cơ kháng thuốc diệt cỏ ở quần_thể các loài cỏ dại Tranh_luận về mức_độ và hậu_quả của dòng gen đột_biến đã diễn ra gay_gắt vào năm 2001 khi một bài báo được xuất_bản cho thấy gen biến_đổi đã được tìm thấy trong cây ngô tự_nhiên ở Trung_tâm đa_dạng_sinh_học tại Mexico Dòng gen từ cây_trồng_biến_đổi_gen chuyển sang các sinh_vật khác nói_chung thường thấp hơn so với những gì xảy ra tự_nhiên Để giải_quyết một_số mối lo_ngại này một_số GMO đã được phát_triển với các đặc_điểm để giúp kiểm_soát sự lan rộng của chúng Ví_dụ để ngăn cá_hồi_biến_đổi_gen vô_tình sinh_sản với cá_hồi hoang_dã tất_cả cá được nuôi làm thực_phẩm đều là cá cái tam bội 99 là vô_sinh về mặt sinh_sản và được nuôi ở những khu_vực mà cá_hồi sổng chuồng sẽ không_thể sống_sót Vi_khuẩn cũng đã được_biến_đổi_gen để phụ_thuộc vào các chất dinh_dưỡng không_thể tìm thấy trong tự_nhiên và công_nghệ hạn_chế sinh_sản đã được phát_triển mặc_dù chưa được đưa ra thị_trường khiến thế_hệ thứ hai của cây_biến_đổi_gen sẽ trở_nên vô_sinh Các mối quan_tâm khác về môi_trường và nông_học bao_gồm giảm đa_dạng_sinh_học gia_tăng các loài gây hại thứ cấp và thúc_đẩy sự tiến_hoá của côn_trùng gây hại kháng thuốc_trừ_sâu Ở các khu_vực của Trung_Quốc và Hoa_Kỳ với cây_trồng biến_đổi gien sự đa_dạng_sinh_học tổng_thể của côn_trùng đã tăng lên và tác_động của các loài gây hại thứ cấp là rất ít Sự kháng thuốc_trừ_sâu được phát_hiện là chậm phát_triển nếu các quy_định trồng_trọt tốt nhất được tuân theo Tác_động của cây_trồng biến_đổi gien đối_với các sinh_vật không phải mục_tiêu gây hại đã trở_thành một vấn_đề tranh_cãi công_khai sau khi một bài báo năm 1999 cho rằng chúng có_thể gây độc cho bướm vua Các cáo_buộc rằng các nhà_khoa_học đang cố đóng vai Thượng_Đế và vấn_đề tôn_giáo đã được gán cho công_nghệ này ngay từ đầu Với khả_năng_biến_đổi_gen có những lo_ngại về đạo_đức rằng công_nghệ này sẽ tiến xa đến mức nào hoặc liệu nó có nên được sử_dụng hay không Nhiều cuộc tranh_luận xoay quanh ranh_giới giữa điều_trị và tăng_cường gen và liệu các sửa_đổi này có nên được kế_thừa hay không Các mối quan_tâm khác bao_gồm sự suy_giảm của nguồn cung_cấp thực_phẩm không_biến_đổi_gen sự nghiêm_ngặt của quy_trình quản_lý củng_cố quyền kiểm_soát nguồn cung_cấp thực_phẩm cho các công_ty sản_xuất và bán GMO phóng_đại lợi_ích của việc chỉnh_sửa gen hoặc lo_ngại về việc sử_dụng thuốc diệt cỏ có glyphosate Các vấn_đề khác được nêu ra bao_gồm việc khó xác_định cha_mẹ sinh_học và việc sử_dụng các quyền sở_hữu_trí_tuệ Có sự khác_biệt lớn trong sự chấp_nhận của người tiêu_dùng đối_với GMO người châu_Âu có nhiều khả_năng nhìn_nhận thực_phẩm_biến_đổi_gen một_cách tiêu_cực hơn so với người Bắc_Mỹ_GMOs xuất_hiện khi niềm tin của công_chúng vào an_toàn thực_phẩm đang suy_giảm do các mối đe_doạ thực_phẩm gần đây như Bệnh bò điên và các vụ bê_bối khác liên_quan đến quy_định của chính_phủ đối_với các sản_phẩm ở Châu_Âu Điều này cùng với các chiến_dịch do nhiều tổ_chức phi_chính_phủ NGO thực_hiện đã rất thành_công trong việc ngăn_chặn hoặc hạn_chế việc sử_dụng cây_trồng_biến_đổi_gen Các tổ_chức phi_chính_phủ như Hiệp_hội người tiêu_dùng hữu_cơ Tổ_chức Hoà_bình xanh và các nhóm khác cho rằng rủi_ro của GMO là chưa được xác_định và quản_lý đầy_đủ và có những câu hỏi chưa được giải_đáp liên_quan đến tác_động lâu_dài có_thể xảy ra đối_với sức_khoẻ con_người từ thực phẩm có nguồn_gốc biến_đổi gien Họ đề_xuất ghi nhãn bắt_buộc với loại sản_phẩm này hoặc ra_lệnh cấm đối_với các sản_phẩm như_vậy Thuật_ngữ Biến_đổi khí_hậu Thuật_ngữ này thường chỉ một thay_đổi nghiêm_trọng từ một điều_kiện khí_hậu này sang điều_kiện khác biến_đổi khí_hậu đã được sử_dụng hoán_đổi với thuật_ngữ nóng lên trên toàn_cầu để chỉ những thay_đổi lớn và dài_hạn của khí_hậu trên trái_đất và cấu_trúc thời_tiết Cây_trồng kháng vi_rút Các cây_trồng có khả_năng chịu được các bệnh vi_rút trên cây Được phát_triển nhờ phương_pháp nhân_giống truyền_thống hoặc thông_qua kỹ_thuật di_truyền ví_dụ đu_đủ kháng bệnh đốm vỏ Cỏ dại Một loại cây phát_triển ở các khu_vực không mong_muốn và có_thể xâm_lấn các loại cây_trồng khác do phát_triển dày hút hết dinh_dưỡng và độ_ẩm trong đất lẽ_ra được sử_dụng cho cây_trồng khác hiệu_quả hơn Công_nghệ_sinh_học Ứng_dụng khoa_học_sinh_học để tăng_cường các thuộc_tính của cây_trồng vật_nuôi và các sinh_vật khác hoặc để cải_thiện các biện_pháp sản_xuất lương_thực gồm các kỹ_thuật như lên_men tinh_lọc enzim nhân_giống cây_trồng và vật_nuôi DNA Chứa_đựng thông_tin di_truyền của hậu hết các hệ_thống sống Phân_tử DNA gồm 4 prô tê in cơ_bản adenine cytosine guanine and thymine và một chất chính là đường phốt_phát được bố_trí thành hai dải kết_nối tạo thành vòng xoắn kép các đặc_tính của nó Bộ gen tất_cả các thông_tin di_truyền trong một sinh_vật sống ngoài các phân_tử DNA đơn xác_định các đặc_tính của sinh_vật Gen_Đơn vị di_truyền gốc Một gen gồm có các thiết_kế để xây_dựng các prô tê in trong một cấu_trúc cụ_thể mà xác_định các đặc_tính của một cây_trồng vật_nuôi hoặc các sinh_vật khác và những đặc_điểm này sẽ được chuyển_giao từ thế_hệ này tới thế_hệ sau Nó là một phần cụ_thể trong một nhiễm_sắc_thể Giống cây_trồng Một nhóm các loại cây_trồng mà có các đặc_tính di_truyền thống_nhất ổn_định và khác nhau giữa các nhóm cùng một loài Kháng thuốc_trừ_sâu Phát_triển hoặc lựa_chọn các đặc_tính có_thể di_truyền các gen của một cộng_đồng sâu_bệnh cho_phép chúng có_thể tồn_tại trong điều_kiện bị sử_dụng thuốc_trừ_sâu lẽ_ra có_thể làm suy_yếu hoặc giết chết chúng Sự tồn_tại của những sâu_bệnh kháng thuốc nay sẽ làm giảm hiệu_quả của thuốc_trừ_sâu trong kiểm_soát và quản_lý sâu_bệnh Kiểm_tra hoặc thử_nghiệm tại mặt ruộng Kiểm_tra một loại giống cây_trồng mới gồm loại giống có sử_dụng công_nghệ_sinh_học được tiến_hành bên ngoài phòng_thí_nghiệm với các yêu_cầu cụ_thể về địa_điểm quy_mô ruộng thử_nghiệm biện_pháp Kiểu gen Đặc_tính gen của một cá_nhân Kiểu gen thường là một bằng_chứng của các tính_cách bên ngoài nhưng cũng có_thể được phản_ánh theo các cách hoá_sinh tinh_vi hơn không phải là bằng_chứng có_thể nhìn thấy được Khuẩn bacillusthuringiensis Bt_Một vi_sinh_vật phổ_biến trong đất có trong thuốc_trừ_sâu sinh_học do nông_dân sử_dụng gồm sản_xuất hữu_cơ và làm_vườn gia_đình để kiểm_soát sâu_bệnh với tác_động môi_trường nhỏ nhất Lượng khí_thải các bon Lượng khí nhà_kính đặc_biệt là dioxide các bon và các hợp_chất các bon khác phát thải bởi các cá_nhân công_ty hoặc các quốc_gia như hoạt_động của con_người hoặc nhà_máy sản_xuất một sản_phẩm và giao_thông trong một giai_đoạn Chỉ_số chất_lượng không_khí thường được sử_dụng để đo tác_động môi_trường của một thực_thể Nông_nghiệp bền_vững Một hệ_thống tổng_hợp các thực_tiễn trồng_trọt và chăn_nuôi về dài_hạn sẽ thoảm ãn nhu_cầu thực_phẩm và quần_áo của con_người nâng cao chất_lượng môi_trường và tài_nguyên thiên_nhiên mà ngành kinh_tế nông_nghiệp phụ_thuộc sử_dụng hiệu_quả nhất các nguồn tài_nguyên không_thể tái_tạo và kết_hợp kiểm_soát các chu_trình sinh_học tự_nhiên duy_trì tính khả_thi về kinh_tế cho trong sản_xuất nông_nghiệp tăng_cường chất_lượng cuộc_sống của nông_dân và toàn xã_hội Phản_ứng do dị_ứng Phản_ứng của hệ_miễn_dịch trong cơ_thể tạo thành một cơn dị_ứng thường là do một prô tê in protein Thực_phẩm chứa nhiều loại prô tê in có_thể tạo ra phản_ứng miễn_dịch Các triệu_chứng dị_ứng gồm nóng rát phát_ban và trong một_số trường_hợp nguy_hiểm là khó thở không thở được hoặc bất_tỉnh Thuốc_trừ_sâu Một loạt các sản_phẩm bảo_vệ cây_trồng bao_gồm bốn loại chính thuốc_trừ_sâu được sử_dụng để kiểm_soát sâu_bệnh thuốc diệt cỏ được sử_dụng để kiểm_soát cỏ dại thuốc diệt các loại gặm nhắm để sử_dụng để kiểm_soát chuột và thuốc chống nấm được sử_dụng để kiểm_soát các loại nấm_mốc Cả nông_dân và người tiêu_dùng sử_dụng thuốc_trừ_sâu ở gia_đình và sân vườn để kiểm_soát mối và gián làm sạch nấm_mốc trên rèm tắm ngăn cỏ dại trên các bãi cỏ giết bọ_chét và ve trên vật_nuôi cảnh khử_trùng hồ bơi Thuốc_trừ_sâu sinh_học Bất_cứ vật_liệu nào được sử_dụng để kiểm_soát sâu_bệnh có trên các sinh_vật sống như vi_khuẩn các tế_bào động_thực_vật Ví_dụ khuẩn bacillus thuringiensis Bt prô tê in từ vi_khuẩn và Pyrethrum làm từ nhuỵ của một_số loại hoa_cúc khô cả hai đều được sử_dụng để kiểm_soát sâu_bệnh Xem thêm BULLET Thực_phẩm_biến_đổi_gen Liên_kết ngoài BULLET Tóm_tắt báo_cáo tác_động của cây_trồng_biến_đổi_gen từ 1996 2012 theo PGEcnomics_BULLET_Những câu hỏi thường gặp về cây_trồng_biến_đổi_gen được tổng_hợp bởi GMOs_Answer_BULLET_Tương lai cây_trồng_biến_đổi_gen ở Việt_Nam dưới góc nhìn của Tiến_sĩ người Anh Dantri_BULLET Việt_Nam và cây_trồng biến_đổi gene Sao phải vội_vàng với cây thực_phẩm Báo Dân Việt_BULLET_Ngô_biến_đổi_gen Thế_giới lo_sợ Việt_Nam nhập về Vietnamnet
Cây_trồng_biến_đổi_gen