Phan_Bôi_Phan_Bôi 1911 1947 tức Hoàng_Hữu_Nam là nhà hoạt_động cách_mạng Thứ_trưởng Bộ Nội_vụ Chánh Văn_phòng Phủ Chủ_tịch Đại_biểu Quốc_hội Việt_Nam khoá I Quê_quán Ông sinh năm 1911 trong một gia_đình nổi_tiếng về hiếu_học và yêu nước cách_mạng Ông là con thứ bảy trong gia_đình Gia_đình ông chỉ tính từ thân_phụ Phan_Định và thân_mẫu Lê_Thị_Tiếu có 53 người thì có đến 35 người ở tù 8 liệt_sĩ những nhà trí_thức nhà_lãnh_đạo nổi_tiếng như Phan_Thanh_Phan_Diễn Làng quê Bảo_An tổng Đa_Hoà phủ Điện_Bàn nay thuộc xã Điện_Quang thị_xã Điện_Bàn tỉnh Quảng_Nam là nơi từng sản_sinh nhiều bậc đại_khoa tài cao đức_trọng những nhà trí_thức những nhà cách_mạng dũng_cảm kiên_cường tài_ba đức_độ của xứ Quảng và cả nước Đi học Lúc còn học_sinh khi mới 15 16 tuổi đang học tại Trường Quốc_học Huế khoảng 1925 1927 Phan_Bôi là một trong những người tham_gia lãnh_đạo đấu_tranh đòi thả cụ Phan_Bội_Châu để_tang cụ Phan_Châu_Trinh chống lại việc đuổi học Nguyễn_Chí_Diểu_Hoạt_động cách_mạng Do các hoạt_động chống_đối thực_dân phong_kiến Phan_Bôi bị đuổi học Sau đó Hoàng_Hữu_Nam ra Hà_Nội làm_việc cho nhà_in Ngô_Từ_Hạ và tiếp_tục hoạt_động trong phong_trào thanh_niên học_sinh ở thủ_đô Năm 1929 Phan_Bôi được phân_công vào công_tác hợp_pháp ở Sài_Gòn rồi gia_nhập An_Nam_Cộng sản Đảng Năm 1930 Phan_Bôi được kết_nạp vào Đảng_Cộng_sản_Việt_Nam sinh_hoạt cùng chi_bộ với Hải_Triều và Trần_Văn_Giàu_Là đảng_viên trẻ đầy nhiệt_huyết Phan_Bôi được tổ_chức tin_tưởng giao nhiệm_vụ tham_gia lãnh_đạo Hội phản_đế và Hội học_sinh thành_phố Các Hội này xuất_bản hai tờ báo Tân_học_sinh do Trần_Văn_Giàu phụ_trách và báo Giải_phóng do Phan_Bôi đảm_nhận Ngoài_ra Phan_Bôi còn giảng_dạy lý_luận sơ yêu cho nhiều thanh_niên học_sinh Tháng 01 1931 Ban_chấp_hành Trung_ương Đảng thông_báo cho các tổ_chức Đảng trong cả nước cổ_động cho các ngày Quốc_tế_phụ_nữ 8 3 kỷ_niệm ngày_công xã Paris 18 3 Tháng 02 năm 1931 sau cuộc đình_công của công_nhân Nhà_Bè Xứ_uỷ Nam_Kỳ chỉ_thị cho các chi_bộ Sài_Gòn hưởng_ứng tham_gia phong_trào trong đó có tổ_chức biểu_tình kỷ_niệm cuộc khởi_nghĩa Yên_Bái Chiều ngày 08 02 1931 cuộc mítting kỷ_niệm khởi_nghĩa Yên_Bái được tổ_chức với nội_dung kêu_gọi liên_minh công_nông yêu_cầu tăng lương giảm giờ làm Ban tổ_chức cuộc mít ting có ba người đồng_chí Phan_Bôi lúc này phụ_trách tuyên_truyền của Xứ_uỷ có bí_danh là Quảng được phân_công làm trưởng ban Lý_Tự_Trọng tức Hai làm nhiệm_vụ bảo_vệ Địa_điểm mít ting nằm trên đường Larégnere cạnh một sân bóng_đá Lúc quần_chúng xem bóng vừa đổ ra đứng lại để nghe nói_chuyện nhưng người được phân_công phụ_trách diễn_thuyết vẫn chưa có_mặt sau_này mới biết là đã bị bắt do_đó đồng_chí Phan_Bôi phải lên thay_thế Cuộc diễn_thuyết diễn ra chớp_nhoáng vừa kết_thúc thì bọn cảnh_sát ập đến Tên Cò Legrand nhảy vào bắt đồng_chí Phan_Bôi lập_tức Lý_Tự_Trọng dùng súng_lục bắn hai phát tên Cò Legrand gục xuống Trong vụ này Phan_Bôi_Lý_Tự Trọng và một_số đồng_chí khác bị bọn thực_dân bắt gia ở khám Catinat rồi đưa vào Khám_Lớn_Sài_Gòn riêng Lý_Tự_Trọng bị kết_án tử_hình Ngày 07 5 1933 Phan_Bôi và một_số đồng_chí bị thực_dân Pháp đưa ra xét_xử trong vụ án mà chúng gọi là Vụ án Đảng Cộng_sản Đông_Dương_Phan_Bôi bị kết_án 20 năm tù_và bị đày ra Côn_Đảo ngày 13 5 1933 Tại Côn_Đảo Phan_Bôi cùng một_số đồng_chí khác lập ra chi_bộ Đảng và có nhiều hoạt_động nhằm giữ vững khí_tiết của người Cộng_sản Năm 1936 Mặt_trận Bình_dân Pháp lên nắm chính_quyền ở_Pháp do sức_ép đấu_tranh của dư_luận bọn thực_dân Pháp ở Đông_Dương buộc phải trả tự_do cho nhiều tù chính_trị trong đó có Phan_Bôi_Từ_Côn Đảo trở về đất_liền đồng_chí tham_gia các phong_trào đấu_tranh đòi dân_sinh dân_chủ ở quê_hương Quảng_Nam Đà_Nẵng nhất là vận_động thanh_niên học_sinh đón phái_bộ do Gô da dẫn_đầu sang Đông_Dương_Ngày 28 02 1937 phái_bộ Gô da đến Đà_Nẵng Nhân_dân đã đứng chật_ních hai bên đường Đường bị tắc_nghẽn Gô da phải đi bộ đi đến đâu quần_chúng theo đến đó Phan_Bôi đã dịch tất_cả tài_liệu tố_cáo ách thống_trị hà_khắc của bọn thực_dân Pháp ở Việt_Nam sang tiếng Pháp và trực_tiếp đưa kiến_nghị của quần_chúng cho phái_bộ Gô da ngay tại Toà đốc_lý Đà_Nẵng Sau sự_kiện này Phan_Bôi trở_lại Hà_Nội và sống tại nhà anh ruột là Phan_Thanh để hoạt_động và tham_gia viết bài cho các báo_công_khai của Đảng như Lao_động Tiếng_nói của chúng_ta Dân_chúng Tin_tức Phan_Bôi cũng là người trực_tiếp chuyển những ý_kiến của Đảng cho Phan_Thanh trong việc đấu_tranh nghị_trường bấy_giờ Phan_Thanh là dân_biểu của Viện_dân_biểu Trung_Kỳ do Đảng Cộng_sản Đông_Dương đưa vào Do các hoạt_động trên Phan_Bôi bị bọn mật_thám đưa vào danh_sách những phần_tử nổi_loạn nguy_hiểm ở Bắc_Kỳ cần cưỡng_chế lao_dịch tại một trung_tâm nhất_định theo sắc_lệnh ngày 21 01 1940 Tháng 5 năm 1940 Phan_Bôi bị thực_dân Pháp bắt và đưa đi an_trí tại Trại Bắc_Mê huyện Vị_Xuyên tỉnh Hà_Giang Đến tháng 11 năm 1941 Phan_Bôi bị đưa về nhà_lao Ninh_Bình sau đó cùng 11 người bị đày đi Madagascar Châu_Phi nơi từng giam_giữ nhiều nhà yêu nước nổi_tiếng của Việt_Nam như Thành Thái_Duy_Tân_Tại đây Phan_Bôi cùng bạn tù trao_đổi về Chủ_nghĩa MácLeNin về duy_tâm duy_vật luôn tin_tưởng vào sự thắng_lợi cuối_cùng của cách_mạng Việt_Nam và mong_muốn ngày trở về Tổ_quốc để góp_phần giành độc_lập cho nước_nhà Tháng 11 năm 1942 quân Anh chiếm toàn_bộ Madagascar những người theo De_Gaulle thay_thế chính_quyền Petain_Tháng 6 năm 1943 Phan_Bôi được phóng_thích khỏi Madagascar và được đưa sang Ấn_Độ Để có cơ_hội về nước tham_gia hoạt_động cách_mạng được tổ_chức Đảng trong nước đồng_ý Phan_Bôi cùng 6 đồng_chí khác cùng bị giam ở Madagascar nhận làm_tình báo cho Anh Phan_Bôi và Lê_Giản còn bí_mật bắt nối liên_lạc với Đảng Cộng_sản Ấn_Độ Gần cuối năm 1944 sau khi dự huấn_luyện nghề tình_báo Phan_Bôi được quân Anh đưa về Việt_Nam Nhảy_dù xuống Cao_Bằng sau một thời_gian bắt nói được với cơ_sở đồng_chí được đưa về công_tác ở cơ_quan Trung_ương Đảng Nhóm tình_báo được phép liên_lạc với người Anh như kế_hoạch ban_đầu Bác_Hồ khuyên nhóm tình_báo không cần_thiết phải đốt dù và căn_dặn có bắt liên_lạc với Trung_tâm chỉ_huy ở Can_Cút_Ta_Ấn Độ để xin thêm vũ_khí điện_đài thuốc chữa bệnh và vẫn công_tác khuôn_khổ mục_tiêu chống phát_xít Cách_mạng tháng 8 năm 1945 thành_công Phan_Bôi cùng một_số đồng_chí khác trong đó có Phạm_Văn_Đồng được Bác_Hồ phân_công ở lại củng_cố cơ_sở vì Người biết chắc rằng thế_nào cuộc kháng_chiến sẽ xảy ra ở vùng rừng_núi này Tham_gia Chính_phủ Cách_mạng Ông đổi tên thành Hoàng_Hữu_Nam_Tháng 01 năm 1946 Hoàng_Hữu_Nam được Mặt_trận Việt_Minh tỉnh Quảng_Nam giới_thiệu ra ứng_cử và trúng vào Quốc_hội khoá đầu_tiên nước Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà Tháng 3 năm 1946 Chính_phủ Liên_hiệp kháng_chiến được thành_lập Với chính_sách đại_đoàn_kết dân_tộc nhiều nhân_sĩ trí_thức danh_tiếng được mời tham_gia vào trong Chính_phủ Cụ Huỳnh_Thúc_Kháng người Quảng_Nam giữ chức Bộ_trưởng Bộ Nội_vụ Để có người trực_tiếp giúp cụ Huỳnh trong mọi công_việc quan_trọng ông tiếp_tục được cử làm Thứ_trưởng Bộ Nội_vụ Năm 1946 ông được giao thêm nhiệm_vụ Trưởng ban Liên kiểm Việt_Pháp_Trong thời_gian này ông đã tham_gia nhiều quyết_định quan_trọng của Trung_ương để bảo_vệ chính_quyền còn non_trẻ trước tình_hình phức_tạp lúc bấy_giờ Ngày 13 8 1946 ông được cử làm Đặc_phái_viên Quân_uỷ hội Ngày 24 9 1946 ông là Chính_trị_viên Quân_đội Tiếp_phòng Việt_Nam Tổng_chỉ_huy là Lê_Thiết_Hùng_Ngày 7 11 1946 ông được cử làm Trưởng_đoàn Việt_Nam trong Uỷ_ban Binh_bị Việt_Pháp để thi_hành bản Tạm_ước Việt_Pháp ngày 14 tháng 9 năm 1946 Khi mặt_trận Hà_Nội vỡ ông cùng Chính_phủ rút lên Chiến_khu Việt_Bắc và tiếp_tục công_tác trong Hội_đồng_Chính_phủ Ông là người lãnh_đạo ưu_tú của ngành Công_an và là người cộng_tác đắc_lực cho Chủ_tịch Hồ_Chí_Minh Tai_nạn qua_đời Ông mất ngày 24 4 1947 trên đường công_tác tại Tuyên_Quang chết_đuối an_táng tại Tuyên_Quang Cuộc họp Hội_đồng_Chính_phủ ngày 30 4 1947 đã tổ_chức tưởng_niệm Hoàng_Hữu_Nam và cụ Huỳnh_Thúc_Kháng từ_trần trước đó 3 ngày tức 21 4 1947 Trong tập nhật_ký của một Bộ_trưởng Bộ_trưởng Lê_Văn_Hiến ghi lại việc này như sau Hội_đồng hôm_nay có hai tin_buồn cái chết của cụ Huỳnh và Nam_Cụ tức Bác_Hồ nói qua lịch_sử chiến_đấu của hai chiến_sĩ trong Chính_phủ sau khi tất_cả đều mặc_niệm một phút Mọi người đều cảm_động trước cái chết đau_thương của hai người trong lúc quốc_dân đang cần nhân_tài để đảm_đương việc nước Cụ Chủ_tịch nói với một giọng rất đau_đớn như mất một người anh và một người con vậy Tháng 4 năm 1948 nhân một năm ngày mất của Hoàng_Hữu_Nam Bác_Hồ đã gửi thư cho gia_đình Hoàng_Hữu_Nam và theo chỉ_thị của Bác Bộ_trưởng Tài_chính Lê_Văn_Hiến đã giúp vợ Hoàng_Hữu_Nam một_số tiền để chi_tiêu hàng ngày Vinh_danh Khi chính_phủ về Thủ_đô Hà_Nội đã cho cải_táng mộ ông về Nghĩa_trang Mai_Dịch Hà_Nội Ông được truy_tặng Huân_chương Kháng_chiến Hạng Nhất_Ghi nhận những đóng_góp của ông chính_quyền thành_phố Đà_Nẵng đã quyết_định đặt tên một con đường mang tên Phan_Bôi dài 700m rộng 5 5m nối từ đường Ngô_Quyền đến đường Nguyễn_Công_Trứ thuộc quận Sơn_Trà Cùng một mục_đích tương_tự như_thế chính_quyền Thành_phố Hồ_Chí_Minh đã quyết_định đặt tên một con đường mang tên Hoàng_Hữu_Nam thuộc phường Long_Thạnh_Mỹ quận 9 nay là thành_phố Thủ_Đức Gia_đình Người bạn_đời của Hoàng_Hữu_Nam là bà Trịnh_Thị_Tuyến nguyên là vợ một người đồng_chí hoạt_động với nhau từ năm 1930 và cùng bị đày ra Côn_Đảo Trong chuyến vượt_ngục về đất_liền người đó có dặn lại với Hoàng_Hữu_Nam nếu mình có mệnh_hệ gì thì nhờ ông thay_mặt mình chăm_sóc vợ_con Đồng_chí đó đã hy_sinh trên đường vượt_ngục Theo lời nguyện đó Hoàng_Hữu_Nam khi trở về đất_liền đã đến tìm bà Tuyến và kết_hôn với nhau Bà Tuyến là một trong 5 người phụ_nữ Việt_Nam đầu_tiên tham_gia Hội Việt_Nam cách_mạng thanh_niên Ông có người con tên là Phan_Nhã được du_học tại Liên_Xô_Nguồn tham_khảo BULLET http vbqppl moj gov vn vbpq Lists Vn 20bn 20php 20lut View _ Detail aspx ItemID 591 BULLET http thuvienphapluat vn archive Sac lenh Sac lenh 185 cu Le_Thiet_Hung giu chuc Tong chi huy Hoang_Huu_Nam_Chinh tri uy vien Quan doi Tiep phong Viet nam vb36114t18 aspx
Phan_Bôi