Zingiber gracile Zingiber gracile là một loài thực_vật có hoa trong họ Gừng_Loài này được William_Jack miêu_tả khoa_học đầu_tiên năm 1820 Tên gọi địa_phương tại Mallacca là mempoyang Mẫu định_danh Mẫu định_danh Curtis_C s n thu_thập tháng 4 năm 1890 ở toạ_độ khoảng tại một thác nước trên đảo Penang bang Penang_Malaysia_Mẫu neotype lectotype được lưu_giữ tại Vườn_Thực vật Singapore SING Không còn mẫu xác_thực của Jack đối_với loài này Các mẫu khác gồm có Burkill 16141 Fox 12708 Foxworthy_Burkill s n tháng 11 năm 1921 Mohd_Shah 2460 Ridley 1640 Ridley 7235 Ridley 12700 Các mẫu King s Coll 7954 Hullett s 854 mà Baker 1892 đề_cập có_lẽ là Z elatius và Z aurantiacum Lịch_sử phân_loại Ridley 1899 bổ_sung vào mô_tả Z gracile của Jack và thêm một thứ là Z gracile var elatior Holttum 1950 công_nhận 4 thứ của Z gracile là Z gracile var gracile nguyên chủng Z gracile var elatior Z gracile var aurantiacum Z gracile var petiolatum nhưng Theilade 1998 đã nâng_cấp 3 thứ đề_cập sau thành 3 loài độc_lập tương_ứng là Z elatior Z aurantiacum và Z petiolatum với kích_thước tổng_thể của các loài này là lớn hơn so với Z gracile Schumann 1904 xếp Z gracile trong tổ Lampugium_Zingiber_Thuộc nhóm Zingiber gracile trong tổ Zingiber bao_gồm Z aurantiacum Z elatius Z gracile Z kelantanense Z petiolatum Z raja Z singapurense và Z sulphureum Phân_bố Loài này có tại Malaysia bán_đảo với các hồ_sơ ghi_chép về sự hiện_diện tại Myanmar Việt_Nam và Thái_Lan trừ khu_vực cực nam Thái_Lan và đảo Sumatra_Indonesia là đáng nghi_vấn do Z gracile và các loài có quan_hệ họ_hàng gần trong tổ_hợp Z gracile là cây_thảo thường xanh trong khi 3 quốc_gia nghi_vấn trên đây có khí_hậu gió_mùa không phù_hợp với cây_thảo thường xanh Theilade 1998 cho rằng loài này có tại các bang Penang_Johor_Malacca_Pahang Perak_Selangor_Mô tả Các mô_tả của Baker 1892 Ridley 1899 Schumann 1904 và Holttum 1950 dường_như là sự pha_trộn các đặc_trưng của 4 loài theo nghĩa của Theilade 1998 Mô_tả dưới đây lấy theo Jack 1820 Holttum 1950 phần dạng điển_hình và Theilade 1998 Thân mọc thẳng_đứng hơi uốn ngược thuôn tròn và nhẵn cao 60 100 cm Lá 8 mọc so_le gần như không cuống trên bẹ của nó thuôn dài hình mác rộng tới hình mác hình trứng hình mác dài 15 18 25 cm rộng 4 cm đỉnh thon nhỏ nhọn thon đáy hẹp hình nêm nguyên mặt trên nhẵn_nhụi bóng mặt dưới và gân giữa hơi có lông_tơ hay lông lụa màu xanh lục từ nhạt đến tươi Các bẹ nhẵn với lưỡi bẹ 2 thuỳ dài 1 5 1 8 cm rất mỏng khô xác với các đốm đen thường xé rách ở rìa Cán hoa thẳng_đứng cao 10 30 cm được các bẹ so_le màu từ hồng tươi đến đỏ thắm bao_bọc Cành hoa bông thóc thuôn dài hình_trụ thuôn dài thanh_mảnh 15 1 5 cm nhiều màu_sắc với các lá_bắc xếp lợp Lá_bắc hình trứng nhọn 3 5 5 2 cm màu từ hồng tươi tới da_cam khi non sau chuyển thành đỏ tươi hay đỏ thắm ngắn hơn hoa có lông_tơ đỉnh nhọn Lá_bắc trong lá_bắc con hay tổng bao bao quanh đáy mỗi hoa dài 1 8 2 5 cm mỏng ngắn hơn đài_hoa Đài_hoa dài 2 5 3 cm chỉ khoảng một_nửa chiều dài tràng hoa dạng màng cong chẻ một bên Tràng hoa dài 6 cm màu trắng ánh vàng tới màu kem 3 thuỳ mỗi thuỳ dài 1 5 2 cm các phần nhọn thon phần trên dài hơn và nằm đè lên phiến trong dài tới 6 cm một cánh môi cánh môi 3 thuỳ thuỳ giữa dài 2 2 cm đỉnh tù hoặc chẻ đôi với các mép đảo_ngược các thuỳ bên dài 0 2 cm hình xoan Bao_phấn kết_thúc bằng một sừng uốn cong vào Phấn hoa hình_cầu có vân nổi như vỏ_não Bầu nhuỵ 3 ngăn Vòi nhuỵ hình chỉ dài hơn sừng của bao_phấn được 2 thể nhỏ thẳng ôm ở đáy Quả nang dài 2 5 cm nhẵn_nhụi Hạt nhiều màu nâu hạt_dẻ Xem thêm BULLET Zingiber aurantiacum BULLET Zingiber elatius BULLET Zingiber petiolatum
Zingiber gracile