Charles_Maurice de Talleyrand_Périgord_Charles_Maurice de Talleyrand_Périgord 1754 1838 là một nhà chính_trị một nhà ngoại_giao người Pháp thời cận_đại Ông nổi lên như là một nhân_vật khôn_ngoan quyền_biến và có ảnh_hưởng to_lớn trên vũ_đài chính_trị nước Pháp và thế_giới thời bấy_giờ Dù có một tuổi_thơ bất_hạnh một chân bị què do bị ngã từ lúc nhỏ Nhiều người cho ông là kẻ phản chủ xảo_quyệt gió chiều nào che chiều đấy Nhưng qua cuộc_đời phong_vân của ông ta mới có_thể thấy được tài_năng và những cống_hiến của ông cho nước Pháp trong một giai_đoạn lịch_sử đầy biến_động Huyền biến cơ_trí khôn_khéo nhanh_nhạy và thức_thời tất_cả đã tạo nên một nhà chính_trị một nhà ngoại_giao kiệt suất không bao_giờ bị lật_đổ một nhân_vật đầy cuốn_hút và có ảnh_hưởng sâu_rộng trong lịch_sử nước Pháp một huyền_thoại trong ngành ngoại_giao thế_giới Cuộc_đời và sự_nghiệp Talleyrand sinh ngày 2 tháng 2 năm 1754 tại thành_phố Paris trong một gia_đình quý_tộc lâu_đời của nước Pháp tổ_tiên của ông từ xa_xưa đã có địa_vị cao_quý trong cung_đình nước Pháp Mặc_dù là con nhà quý_tộc nhưng ông có một tuổi_thơ sóng_gió đầy vất_vả và bất_hạnh Từ nhỏ đã phải sống trong cô_độc xa gia_đình Ông bị cha_mẹ đưa ra ngoài ngoại_ô Paris sống với một bà vú nuôi lúc chưa đầy một tuổi Sau đó do nghịch_ngợm ông bị tai_nạn gãy một chân có lần ông bị bệnh đậu_mùa cha_mẹ cũng không hề tới thăm ông sau đó ông lại gặp phải một cú sốc về tinh_thần khác Người anh_cả của ông bị mắc bệnh qua_đời đáng_lý ông là con thứ thì phải được hưởng quyền thừa_kế địa_vị con_cả cũng như tài_sản và tước_vị của cha_mẹ Nhưng cha_mẹ ông đã tước_đoạt quyền thừa_kế đó của ông buộc ông phải vào trường Seminary ở Saint_Sulpice học_hỏi để trở_thành một vị cha_cố Năm năm sống trong Viện thần_học đã biến Talleyrand thành một người ít nói trầm_mặc suốt ngày lặng_lẽ mày_mò đọc sách trong thư_viện Qua những cuốn sách mà ông đã đọc Talleyrand mong_muốn tìm thấy trong đó những tri_thức sẽ giúp ông một ngày nào đó thoát ra khỏi sự ràng_buộc của gia_đình quý_tộc và Giáo_hội Thiên_Chúa đối_với ông Có_thể nói ngay từ thời thơ_ấu Talleyrand đã phải sống xa gia_đình Cuộc_đời ông từ lúc chào_đời rồi đến khi trưởng_thành đã thiếu_thốn tình_cảm của cha_mẹ và những người_thân Sau_này ông thành_đạt trên chính_trường có_thể nói là đến đỉnh_cao của danh_vọng nhưng trong sâu_kín tâm_hồn ông vẫn mang nặng những vết_thương lòng thời thơ_ấu Chính ông cũng đã ghi lại trong tập nhật_ký của mình nhân ngày_sinh 83 như sau 83 năm của đời tôi đã đi qua không để lại một kết_quả nào khác hơn là mệt_mỏi trong thể_xác lẫn tâm_hồn một nỗi đắng_cay khi nhìn về tương_lai và chán_chường khi nhìn lại quá_khứ Năm 1774 khi vừa tròn 20 tuổi và được phong danh_hiệu cha_cố Cũng trong năm 1774 ông tuân theo lời dạy của cha tham_dự lễ gia miện của vua Louis_XVI Sau nghi_lễ vua Louis_XVI trao một nhiệm_vụ tốt_đẹp cho đứa cháu họ ngoại của mình là giữ chức_vụ Viện trưởng tu_viện Saint_Denis tại thành_phố Reims_Chiếc áo giáo_sĩ Kể từ đó Talleyrand mới thực_sự bước chân vào xã_hội thượng_lưu Pháp Tháng 12 năm 1788 vua Louis_XVI lại cử ông giữ chức Tổng_Giám_mục Autun_Nhưng_Talleyrand không phải là một tín_đồ ngoan_đạo của Thượng_đế bởi ngay từ nhỏ ông đã là một kẻ vô_thần thích sống một cuộc_sống phóng_đãng và không chịu mọi sự ràng_buộc Khoác chiếc áo_thụng đen của cha_cố và không cần biết đến địa_vị của mình Talleyrand tha_hồ ăn_chơi đàng_điếm tình_tứ lăng_nhăng với những người phụ_nữ quý_tộc Không dừng lại ở đó Talleyrand còn đến sở_giao_dịch để buôn_bán đầu_cơ tìm đủ cách để kiếm tiền Trong mắt mọi người ông nổi_danh là một kẻ tham_lam hèn_hạ Trong khi Talleyrand đang thả_sức hưởng_thụ sự ngọt_ngào của cuộc_sống hoan_lạc trong xã_hội thượng_lưu tại Paris thì một trận bão_táp cách_mạng chưa từng có đã ập tới Cơn bão này không_những làm thay_đổi cả nước Pháp mà cuộc_đời của Talleyrand cũng vì_thế mà có những bước đại nhảy_vọt Ngày 14 tháng 7 năm 1789 nhân_dân Paris đánh chiếm ngục Bastille là nơi tượng_trưng cho thành_luỹ thống_trị của Chủ_nghĩa phong_kiến chuyên_chế Talleyrand dựa vào phán_đoán chính_trị nhạy_bén của mình ý_thức được lực_lượng cách_mạng to_lớn chắc_chắn sẽ chôn vùi vương_triều phong_kiến hủ_bại Ông biết nếu muốn cho mình không trở_thành vật tế thần của vương_triều phong_kiến thì phải nhanh_chóng bỏ_rơi nó chen_chân vào giai_cấp tư_sản mới vươn lên Đây có_thể nói là bước đột_phá đầu_tiên trên lĩnh_vực chính_trị của Talleyrand_Mùa hè năm 1789 nước Pháp lâm vào_cuộc khủng_hoảng tài_chính nghiêm_trọng Trong phiên họp giải_quyết vấn_đề ruộng_đất của hội_nghị lập_hiến với tư_cách là Tổng_Giám_mục khu Autun_Talleyrand bắt_đầu đi những nước cờ đầu_tiên của mình Talleyrand đã phát_biểu một_cách cởi_mở tại phiên họp phê_bình dữ_dội vấn_đề Giáo_hội đã chiếm lấy một_số lớn ruộng_đất mà_lại không đóng thuế lên_tiếng hô_hào tịch_thu ruộng_đất của Giáo_hội để quốc_gia bán_đấu_giá giải_quyết việc khủng_hoảng tài_chính Talleyrand nhấn_mạnh là việc tịch_thu ruộng_đất của Giáo_hội không hề đụng_chạm tới nguyên_tắc quyền tư_hữu tài_sản là quyền thiêng_liêng bất_khả_xâm_phạm Vì ruộng_đất của Giáo_hội khác hơn tài_sản riêng của cá_nhân trong thế_tục vì tất_cả ruộng_đất đó đều thuộc về toàn_thể tín_đồ cũng tức_là thuộc về mọi công_dân do_vậy quốc_gia có quyền thu_hồi Lời phát_biểu của Talleyrand đã làm xúc_động hầu_hết các đại_biểu tham_dự hội_nghị Thế là cuối_cùng nghị hội lập_hiến đã thông_qua nghị_quyết ruộng_đất của Giáo_hội sẽ do quốc_gia xử_lý Bằng cách này Talleyrand đã trở_thành người anh_hùng trong tâm_khảm của thị_dân Paris_Họ thực_sự cảm_động trước tinh_thần tự_nguyện hy_sinh của ông đến mức gọi ông là người chăn cừu của linh_hồn nhân_loại Nhưng ít ai có_thể hiểu được những ý_nghĩ sâu_kín trong lòng Talleyrand_Kể từ đó Talleyrand dần trở_thành nhân_tố nòng_cốt trong hàng_ngũ những người cách_mạng Ít_lâu sau Talleyrand đắc_cử_chức chủ_tịch nghị hội lập_hiến Nhằm mục_đích thoát khỏi sự ràng_buộc của giáo_hội ngày 24 tháng 8 năm 1790 nghị hội công_bố Luật giáo_sĩ quy_định các giáo_sĩ và Tổng_Giám_mục đều phải được bầu_cử xoá_bỏ tiền quyên_góp đầu năm và yêu_cầu tất_cả các tăng_lữ đều phải tuyên_thệ chấp_hành Giáo_hoàng La_Mã hết_sức giận_dữ chẳng_những không phê_chuẩn pháp_lệnh đó mà_còn ban_hành lệnh khiển_trách Talleyrand vẫn tiếp_tục hành_động trái_ngược với Giáo_hoàng lấy tư_cách là giáo_sĩ tham_gia lễ tuyên_thệ đồng_thời ông còn đứng ra tổ_chức lễ thụ chức cho các giáo_sĩ dự_bị Giáo_hoàng La_Mã hết_sức căm_hận người Tổng_Giám_mục cách_mạng đó tuyên_bố đuổi ông ra khỏi Giáo_hội Talleyrand từ lâu đã chán_ghét chiếc áo_thụng màu đen mà suốt ngày mình phải mặc nên thừa dịp đó vào năm 1791 tuyên_bố không làm giáo_sĩ nữa Tuy_nhiên một_mặt vẫn đi theo cách_mạng mặt_khác Talleyrand vẫn bí_mật cấu_kết với vua Louis_XVI_Hai tháng sau ngày dân_chúng Paris phát_động khởi_nghĩa vũ_trang bắt vua Louis_XVI tống_giam vào ngục phe cách_mạng phát_hiện được một chiếc tủ bí_mật nằm ẩn trong vách tường của điện Tuileries hai bản bị_vong_lục của Talleyrand gửi cho vua Louis_XVI_Chỉ dựa vào bằng_chứng đó cũng đủ đưa Talleyrand lên máy_chém Cuộc_sống lưu_vong Nhưng với sự nhạy_cảm của mình Talleyrand đã kịp đánh_hơi thấy mối nguy_hiểm nên đã trốn sang Anh sống lưu_vong trước khi cuộc cách_mạng nổ ra một tháng Sau khi bị chính_phủ Anh trục_xuất Talleyrand lưu_lạc sang Mỹ và gây_dựng được một gia_tài kha_khá thông_qua việc buôn_bán bất_động_sản Tháng 7 năm 1774 nước Pháp lại xảy ra cuộc đảo_chính giai_cấp tư_sản lên nắm đại quyền và thành_lập ra Chính_phủ Đốc chính Về nước tham_chính với cương_vị Bộ_trưởng Ngoại_giao Khi nghe tin Talleyranđ đã dùng tiền chạy_chọt xin hồi_hương và bằng những mánh_khoé chính_trị ông đã leo lên chức bộ_trưởng Ngoại_giao trong chính_phủ mới Sau khi Talleyrand lên nắm chức_vụ liền dốc hết_sức tiến_hành việc đổi_mới lại bộ_mặt ngoại_giao của nước Pháp Ông cho khôi_phục lại các cơ_quan lãnh_sự ở các nơi quy_định nhiệm_vụ chủ_yếu của các lãnh_sự là bảo_vệ quyền_lợi của các thương_gia người Pháp và sưu_tầm tin_tức tình_báo về thương_vụ Ông còn tổ_chức bời dưỡng rất nhiều nhân_tài ngoại_giao phục_vụ lợi_ích cho nước Pháp Dù đã đạt được sự tin_tưởng của giới chóp_bu trong chính_quyền mới nhưng Talleyrand vẫn chưa hoàn_toàn yên_tâm Sau những phân_tích mang tính chiến_lược Talleyrand nhận ra rằng sự thống_trị của Chính_phủ Đốc chính sẽ không tồn_tại được lâu và tướng_quân Napoléon với những chiến_công hiển_hách sẽ trở_thành vị chúa_tể duy_nhất của nước Pháp trong một tương_lai không xa Điều này đã thúc_đẩy Talleyrand chuyển_hướng sang tiếp_cận với Napoléon_Nhờ giỏi tạo mối quan_hệ trong giao_tiếp Talleyrand đã nhanh_chóng trở_thành một bằng_hữu mật giao với Napoléon một con_người có tham_vọng về chính_trị Ông ta dốc hết_sức mình để hiến_kế cho Napoléon trực_tiếp tham_gia vào những hành_động cướp chính_quyền của Napoléon_Ngày 9 tháng 11 năm 1799 sau khi Talleyrand tuyên_bố từ_chức bộ_trưởng Ngoại_giao của Chính_phủ Đốc chính Napoléon phát_động cuộc đảo_chính lật_đổ Chính_phủ Đốc chính Trong cuộc chính_biến này Talleyrand đã đóng một vai_trò hết_sức quan_trọng Sau khi chính_quyền mới được thành_lập ngay_lập_tức Talleyrand được Napoléon bổ_nhiệm giữ chức bộ_trưởng Ngoại_giao Dưới chính_thể của Napoléon_Đối với chính_sách ngoại_giao của nước Pháp bản_thân Talleyrand đã định sẵn cho mình một chiến_lược hoàn_chỉnh Theo ý ông ta thì nước Pháp cần phải liên_minh với Áo Vì Áo là quốc_gia lớn_mạnh nhất trong các tiểu_bang của Đức nên có_thể trở_thành tấm bình_phong để ngăn_chặn Nga tiến sang phía tây Do giữa Áo và Nga đều muốn có vùng hạ_lưu sông Danube vậy nếu Pháp bằng_lòng ủng_hộ Áo trong vấn_đề này thì có_thể trở_thành Đồng_minh của Pháp Một việc cần phải nói ấy là nếu đứng trên góc_độ phá vỡ liên_minh chống Pháp đảm_bảo sự an_toàn cho nước Pháp thì đường_lối ngoại_giao của Talleyrand là hoàn_toàn đúng_đắn Nhưng với tham_vọng chinh_phục toàn thế_giới của Napoléon thì đường_lối ngoại_giao của Talleyrand đi ngược_lại với quan_điểm của Napoléon_Vì điều Napoléon muốn là liên_minh với Nga để đối_kháng với Anh trên mặt_biển và thông_qua cuộc chiến_tranh bành_trướng buộc các nước nhỏ như Áo và Đức phải thần_phục Trong tình_hình có sự khác nhau về đường_lối ngoại_giao với Napoléon_Talleyrand bỏ chủ_trương riêng của mình nghe theo mệnh_lệnh của Napoléon_Một lòng thực_hiện những chính_sách của Napoléon_Và đó mới là một phần trong tính_cách của Talleyrand nó giúp ông luôn được lòng của các bề_trên Từ năm 1799 đến năm 1807 trong suốt tám năm Talleyrand đã mang nước lại cho Pháp một số_lượng lớn đất_đai và tiền bồi_thường đồng_thời điều_chỉnh bản_đồ ở Châu_Âu hết_sức có lợi cho nước Pháp Bù lại Napoléon đã hết_sức ca_ngợi tài_năng ngoại_giao của Talleyrand gọi ông là người thông_minh và tài_ba nhất trong số các đại_thần của mình và thường ban thưởng trọng_hậu Sau tám năm phục_vụ Talleyrand bắt_đầu mất dần niềm tin đối_với Napoléon_Ông ta tiên_đoán một_cách tỉnh_táo rằng sớm_muộn gì Napoléon cũng bị sụp_đổ do mầm_mống chiến_tranh của ông ta gieo_rắc Vì_vậy vào tháng 8 năm 1807 Talleyrand đã đưa đơn xin từ_chức Ngoại_giao đại_thần Mục_đích của ông là muốn tách dần ra khỏi sự ảnh_hưởng của Napoléon_Napoléon không có cách nào khác hơn là phải tiếp_nhận đơn xin từ_chức của Talleyrand nhưng vẫn xem ông là một người trợ_thủ không_thể thiếu về mặt ngoại_giao Tháng 9 năm 1808 Napoléon và Sa hoàng Alexander I của Nga gặp nhau tại Erfurt và đã ra_lệnh cho Talleyrand vốn đã từ_chức cùng đi theo Trong cuộc gặp_gỡ này Talleyrand đã ầm thầm bắt_tay với Alexander I_Cuộc gặp_gỡ tại Erfurt đã dọn đường cho Talleyrand thoát_ly Napoléon_Ông ta chẳng_những ra_sức cung_cấp văn_kiện cơ_mật cho khối Đồng_minh chống Pháp là Nga và Áo mà thậm_chí còn bán cả_tin tức tình_báo về quân_sự Tháng 3 năm 1811 Talleyrand đã mật_báo cho nước Anh biết là Napoléon sẽ mở cuộc tấn_công nước Nga Một năm sau ngày 9 tháng 5 năm 1812 Napoléon đã mở cuộc tấn_công vào nước Nga Cuối năm 1812 quân Pháp bại_trận ở nước Nga và Napoléon chỉ_dẫn được hơn ba vạn tàn_quân bại_tướng chạy trở về Pháp Trong khi Napoléon chưa kịp ổn_định tình_hình thì tiếng súng đại_bác của khối liên_minh chống Pháp lần thứ_sáu đã bắt_đầu nổ ngoài biên_cương của nước Pháp Tháng 10 năm 1813 quân Pháp bị khối liên_minh chống Pháp đánh_bại tại_ngoại ô thành_phố Leipzig nhưng Napoléon vẫn ngoan_cường nuôi ảo_tưởng mở một cuộc tử_chiến với quân liên_minh chống Pháp một lần nữa Nhưng dưới những ý_kiến của Talleyrand liên_minh chống Pháp đã không để_ý đến việc Napoléon đang đánh giặc ở xa mà nên trực_tiếp xua quân tiến vào Paris_Ngày 31 tháng 3 năm 1814 10 vạn quân liên_minh chống Pháp đã tiến vào Paris lật_đổ Napoléon_Ngay trong ngày quân_đội của khối liên_minh chống Pháp tiến vào Paris_Talleyrand vội_vàng mời Sa hoàng Nga quốc_vương Phổ và đại_biểu của Áo đến tại tư_dinh của ông ta ở Paris mở một phiên họp thảo_luận về vấn_đề tương_lai của nước Pháp Tại phiên họp này Talleyrand đã ra_sức chủ_trương khôi_phục lại vương_triều Bourbons_Ông ta cố_gắng làm cho Sa hoàng tin rằng chỉ có việc vương_triều Bourbons sống trở_lại thì mới có_thể bảo_đảm cho quyền_lợi của các nước Đồng_minh tại Âu châu Ngày 6 tháng 4 Napoléon bắt_buộc phải thoái_vị và bị lưu_đày đến đảo Elba giữa Địa_Trung_Hải_Ngày 5 tháng 3 Louis_XVIII trở về Paris và vương_triều Bourbons chính_thức sống lại Mười ngày sau Louis_XVIII bổ_nhiệm Talleyrand giữ chức ngoại_giao đại_thần đồng_thời cho_phép ông ta vẫn giữ nguyên những chức_vụ mà ông ta được Napoléon đã ban cho và được tiếp_tục sở_hữu vùng Benevento ở Ý Với địa_vị là bộ_trưởng Ngoại_giao của vương_triều Bourbons việc đầu_tiên mà Talleyrand cần làm là đàm_phán để ký_kết hoà_ước với khối liên_minh chống Pháp Ngày 30 tháng 5 Talleyrand ký được hoà_ước Paris là một bản hoà_ước tranh_thủ nhiều quyền_lợi cho nước Pháp vốn là nước bị bại_trận Căn_cứ theo hoà_ước này nước Pháp vẫn có_thể bảo_lưu lãnh_thổ của nước mình như năm 1792 Sau khi đế_quốc Napoléon bị sụp_đổ rất nhiều khu_vực xuất_hiện tình_trạng không có thế_lực thống_trị Phải phân_phối những khu_vực đó như_thế_nào đã trở_thành một vấn_đề mà các cường_quốc ở Âu châu đều quan_tâm Ý_đồ của nước Nga là rõ_rệt nhất Họ muốn chiếm_lĩnh công_quốc Warsaw mà Napoléon để lại còn Phổ thì có ý_đồ sáp_nhập vương_quốc Saxony vào bản_đồ của mình riêng nước Anh thì vẫn giữ nguyên_tắc cân_bằng truyền_thống của họ chống lại việc nước Nga có_thể trở_thành một quốc_gia mạnh hơn còn Áo nguyên là một liên_bang lớn_mạnh nhất trong các liên_bang của Đức giờ_đây Phổ đã trở_thành một lực_lượng uy_hiếp đến địa_vị bá_chủ của Áo cho_nên Áo không bằng_lòng để cho Phổ sáp_nhập Saxony vào lãnh_thổ của họ để trở nên cường_thịnh hơn Bốn quốc_gia nói trên đều là những quốc_gia chiến_thắng cho_nên họ có quyền phát_ngôn mạnh nhất đối_với vấn_đề phải cư_xử với nước Pháp như_thế_nào Ngày 1 tháng 10 năm 1814 hội_nghị Vienna khai_mạc Đến dự cuộc hội_nghị này gồm có các nước Anh Nga Áo Phổ_Pháp và một_số nước nhỏ khác Trưởng_đoàn đại_biểu của nước Pháp là Bộ_trưởng Ngoại_giao Talleyrand_Trước khi đến dự cuộc hội_nghị này Tal1eyrand đã có sự chuẩn_bị rất chu_đáo Ông ta biết cuộc hội_nghị là một sự_kiện lớn tương_quan tới việc sống_còn của nước Pháp và chính bản_thân ông ta Nước Pháp là một nước bại_trận đối_với bốn nước kia là nước yếu hơn Tal1eyrand quyết_tâm bảo_vệ toàn_vẹn lãnh_thổ của nước Pháp và cố hết_sức bảo_vệ quyền_lợi cho nước này Đồng_thời ông ta cũng cần phải giành được một sự thắng_lợi to_lớn trong cuộc hội_nghị để củng_cố địa_vị trong nước của ông ta Talleyrand biết rõ nước Pháp cần phải chui vào phạm_vi nòng_cốt của cuộc hội_nghị thì mới có_thể phát_huy được ảnh_hưởng to_lớn Với sự sáng_suốt và sự lão_luyện trong nghề ngoại_giao Talleyrand biết rõ mối mâu_thuẫn giữa bốn nước chiến_thắng nên ông ta bắt_đầu đi tìm bạn đồng_minh của mình Trước_hết ông ta mời vị đại_thần ngoại_giao của nước Anh là Robert_Stewart_Castlereagh đến Paris hứa_hẹn sẽ giúp nước Anh chống lại việc nước Nga muốn thôn_tính Đại công_quốc Warszawa làm cho nước Anh và nước Pháp trở_thành bạn đồng_minh trong cuộc hội_nghị Đối_với vấn_đề Sachsen_Talleyrand gặp ngoại_giao đại_thần của Áo là Klemens_Metterlúch_Ông ta nói cho ngoại_giao đại_thần của nước Áo_nước Pháp cũng giống như nước Áo đối_với tương_lai của Saxony luôn rất quan_tâm và lập_trường cũng hoàn_toàn nhất_trí với nước Áo Sau khi ba nước Anh Áo Pháp đã nhất_trí với nhau về lập_trường thì họ liền bí_mật ký_kết một điều_ước phòng_ngự giữa ba nước thành_lập một khối liên_minh riêng để cùng chống lại Nga và Phổ là hai nước đang có nhiều tham_vọng Tối_ngày 3 tháng l năm 1815 ba nước chính_thức ký_kết thành một khối liên_minh Một điều lý_thú hơn ấy là vị đại_thần ngoại_giao của nước chiến_bại lại ký_tên vào điều_ước trên cả hai vị ngoại_giao đại_thần của hai nước chiến_thắng Thứ_tự ký_tên trong điều_ước là Talleyrand_Metternich_Castlereagh Sau khi điều_ước được ký_kết thì tình_hình cuộc hội_nghị Vienna đã có một sự thay_đổi đầy kịch_tính Metternich và Castlereagh cương_quyết yêu_cầu Talleyrand phải đứng vào nhóm cốt_lõi của hội_nghị Ngày 11 tháng 1 Talleyrand rốt_cuộc đã chen vào được hội_nghị của bốn nước chiến_thắng làm cho nước Pháp được dự cuộc hội_nghị với tư_cách bình_đẳng với bốn nước chiến_thắng Do Alexander I tỏ ra quá ngang_ngược nên ba nước Đồng_minh phải nhượng_bộ đối_với vấn_đề đại công_quốc Warsaw nhưng riêng nước Phổ thì không_thể chiếm trọn vùng Saxony_Talleyrand chẳng_những lợi_dụng điều_ước bí_mật giữa ba nước để chui vào các quốc_gia nòng_cốt của cuộc hội_nghị Vienna mà_còn lợi_dụng điều_ước này đế ngăn_chặn sự bành_trướng của Phổ_Điều đó chẳng khác_nào nước Pháp từ địa_vị của một nước chiến_bại chuyển thành một nước chiến_thắng Talleyrand còn đề_xuất nguyên_tắc Chủ_nghĩa chính_thống có tác_dụng quyết_định tại hội_nghị Vienna_Ông ta lợi_dụng nguyên_tắc chuyên_chế của chế_độ_quân_chủ phong_kiến để bảo_vệ cho giai_cấp tư_sản của nước Pháp Talleyrand chỉ rõ Các nước ở Âu châu đều khôi_phục lại biên_giới khi bắt_đầu cuộc cách_mạng Pháp năm 1792 cũng tức_là nước Pháp sẽ bảo_lưu lãnh_thổ của mình như năm 1792 Các vương_triều chính_thống đã bị lật_đổ trong cuộc cách_mạng Pháp cũng như trong thời_kỳ Napoléon đều nhất luạt được khôi_phục Như_vậy cũng có nghĩa là đại công_quốc Warsaw và vương_quốc Saxony đều nên bảo_lưu Nga và Phổ không được thôn_tính một_mình Trước khi Talleyrand đề_xuất nguyên_tắc Chủ_nghĩa chính_thống ông ta đã thương_lượng qua với Metternich và Castlereagh và đã được họ đồng_ý Do_vậy khi ông ta đề_xuất thì đại_đa_số các quốc_gia đều đồng_ý theo như hai nước Anh và Áo Sau mấy tháng đấu_tranh công_khai hoặc âm_thầm Talleyrand đã giành được thắng_lợi nghiễm_nhiên trở_thành vị cứu_tinh của nước Pháp Những thoả_ước đạt được đã giúp cho nước Pháp sau một năm bị chiến_bại lại đứng trở vào hàng_ngũ các cường_quốc Tuy mọi việc không_thể quy công toàn_bộ cho cá_nhân của Talleyrand nhưng qua khả_năng hiểu_biết đối_với những mối mâu_thuẫn giữa các nước cũng như qua kỹ_xảo ngoại_giao khôn_khéo của Talleyrand đã khiến cho mọi người đều phải khâm_phục Giữa lúc các nước quân_chủ tại Châu_Âu đang bận_rộn lo phân_chia chiến_lợi_phẩm thì đầu tháng 3 năm 1815 Napoléon đã trốn thoát khỏi đảo Elba trở_lại nước Pháp và xây_dựng vương_triều của ông ta một lần nữa Ngày 13 tháng 3 tám nước tham_gia hội_nghị đã công_bố một bản tuyên_ngôn chung lên_án Napoléon phá_rối hoà_bình thế_giới là kẻ_thù của nhân_loại Người ký_tên đầu_tiên vào bản tuyên_ngôn chung này chính là Talleyrand_Thế nhưng Napoléon hoàn_toàn không để_ý tới việc Talleyrand đã làm điều đó mà vội_vàng phái người đi tìm Talleyrand để cử ông ta giữ một chức_vụ trong vương_triều mới của mình Theo Napoléon_Talleyrand sẽ nhận ngay lời mời của mình vì Napoléon đã nắm trong tay một con_bài chủ ấy là khi Napoléon tiến vào Paris vua Louis_XVIII vội_vàng bỏ chạy không kịp lấy theo bản điều_ước liên_minh ba nước Anh Áo Pháp Sau khi Napoléon phát_hiện được văn_kiện này liền phái người đưa ngay đến cho Sa hoàng Alexander I muốn dùng việc đó để ly_gián giữa các nước Nga và Anh Áo Nhưng ý_định đó của Napoléon hoàn_toàn không đúng vì Alexander I mặc_dù đối_với bản điều_ước bí_mật chống Nga đó tỏ ra hết_sức tức_giận nhưng mối thù không_đội_trời_chung giữa ông ta với Napoléon còn lớn hơn Alexander I đã đốt bản hiệp_định nói trên trước mặt Metternich ngỏ ý không quan_tâm tới điều đó Mặt_khác Talleyrand cũng dứt_khoát từ_chối lời mời của Napoléon_Ngày 18 tháng 6 khối liên_minh quân_sự chống Pháp lần thứ Bảy đã đánh_bại triệt_để Napoléon tới làng Waterloo ở biên_giới của nước Bỉ khiến việc trở_lại lần thứ hai của Napoléon chỉ kéo_dài có 100 ngày thì kết_thúc Louis_XVIII lại ngồi lên ngai_vàng của nước Pháp đồng_thời triệu_hồi Talleyrand cử ông ta làm thủ_tướng Việc cần làm đầu_tiên của nội_các mới là ký_kết một bản hoà_ước với các nước liên_minh chống Pháp Talleyrand là người từng lặn lộn trên chiến_trường ngoại_giao lại được phái đi tham_gia đàm_phán Lần này ông đứng trước tình_hình còn nghiêm_trọng hơn cả cuộc hội_nghị Vienna lần trước vì nước Pháp là một quốc_gia bại_trận hai lần Cuối_cùng sự trọn_vẹn lãnh_thổ của nước Pháp vẫn được giữ vững Lãnh_thổ của nước Pháp vẫn được bảo_lưu như năm 1790 Mặc_dù diện_tích có thu_hẹp hơn nhưng đối_với Phổ là nước láng_giềng của Pháp vẫn không giành được gì nhiều không đủ sức tạo nên một sự uy_hiếp to_lớn đối_với nước Pháp Ngày 20 tháng 11 vua Louis_XVIII đã ký_kết vào bản hoà_ước Paris lần thứ hai và nhờ đó nước Pháp đã được ổn_định trở_lại Đến đây thì sứ_mạng của Talleyrand dường_như đã hoàn_thành Vương_triều Bourbons không còn cần đến vị thủ_tướng từng phản_bội mình nữa Ngày 24 tháng 9 năm 1815 vua Louis_XVIII lấy lý_do có sự khống thống_nhất ý_kiến đã tiếp_nhận đơn xin từ_chức của Talleyrand_Thế là Talleyrand rời khỏi sân_khấu chính_trị một_cách bất_ngờ Khoảng trống Mặc_dù về hưu nhưng Talleyrand vẫn theo sát những biến_động của tình_hình chính_trị Năm 1824 vua Louis_XVIII qua_đời người kế_vị là em_trai của nhà_vua tức Charles_Artois và xưng là Charles_X_Nhà vua này so với Louis_XVIII còn phản_động hơn Sau khi Charles_X lên kế_vị không bao_lâu thì Talleyrand nhanh_nhạy đoán biết nhà_vua này sẽ không được dân_chúng hoan_nghênh do_vậy ông ta bắt_đầu liên_hệ chặt_chẽ với phái tự_do thuộc giai_cấp tư_sản để bàn_bạc về tình_thế Qua đôi mắt tinh_tường của Talleyrand ông ta nhanh_chóng chú_ý tới công_tước Orléans là Louis_Philippe_Hai người tiếp_xúc rất mật_thiết và trở_thành bạn chí_thân Ngày 27 tháng 7 nhân_dân Paris đã phát_động cuộc khởi_nghĩa vũ_trang Ngày 29 quần_chúng khởi_nghĩa tấn_công chiếm điện Tuileries_Đó chính là cuộc cách_mạng tháng 7 rất vang_dội Vai_trò trong cuộc cách_mạng tháng 7 Talleyrand thấy thời_cơ đã chín_muồi nên hai hôm sau khi cuộc khởi_nghĩa bùng nở ông viết thư cho Louis_Philippe khuyên ông ta nên đứng ra giải_quyết tình_hình Louis_Philippe vội_vàng tới ngay Paris đứng về phía những người khởi_nghĩa Nhưng vua Charles_X sau khi tuyên_bố thoái_vị vào ngày 30 tháng 7 đã trao ngôi vua cho đứa cháu nhỏ của ông ta là đại công Bordeaux chỉ đề_cử Louis_Philippe làm người giám_hộ Do_vậy Louis_Philippe phải đứng trước hai sự chọn_lựa nên_chăng đứng ra làm người giám_hộ hay là tự mình đứng ra làm vua Trong khi ông ta đang hoang_mang chưa_thể quyết_định liền nghĩ ngay tới Talleyrand và phái người đi_cầu cứu Talleyrand kiên_quyết chủ_trương Louis_Philippe nên trực_tiếp lên_ngôi vua Ngày 9 tháng 8 năm 1830 Louis_Philippe được giai_cấp tư_sản đại_công_nghiệp và tài_chính đưa lên làm quốc_vương Sự thống_trị nước Pháp của vương_triều Bourbons đến đây thì chấm_dứt Sự thắng_lợi của cuộc cách_mạng tháng 7 tại Pháp đã làm cho các vương_triều ở Châu_Âu đều sợ_hãi trong đó Sa hoàng Nga là Nikolaj I tỏ ra hốt_hoảng nhất Ông ta đã liên_tiếp tuyên_bố là cần phải dùng vũ_lực để khôi_phục lại vương_triều Bourbons_Đồng thời mời Phổ cùng ra_quân để can_thiệp vào tình_hình chính_trị của nước Pháp Nhậm_chức Đại_sứ tại Anh Đứng trước tình_trạng bất_lợi đó Talleyrand đã bày mưu hiến_kế cho Louis_Philippe_Ông ta cho rằng chỉ có cách tranh_thủ được nước Anh thừa_nhận chính_phủ mới_rồi sau đó đại_liên hợp với Áo thì mới có_thể ổn_định được tình_hình Louis_Philippe đã tiếp_nhận kiến_nghị của Talleyrand_Ngày thứ_sáu sau khi Anh tuyên_bố thừa_nhận chính_phủ mới của nước Pháp thì Talleyrand được cử giữ chức đại_sứ Pháp trú đóng tại Anh Khi tin_tức truyền đến Peterburg_Sa hoàng Nikolaj I cảm_thấy sự liên_minh giữa Anh và Pháp đã được củng_cố nên dứt bỏ ý_định ra_quân để can_thiệp vào nước Pháp Như_vậy Talleyrand một lần nữa lại ổn_định được tình_hình chính_trị của nước Pháp Ngày 24 tháng 9 năm 1803 Talleyrand đến Luân_Đôn_Ông được dân_chúng của nước Anh đứng chật hai bên đường nghênh đón Sau mười_lăm năm rời khỏi chính_giới Talleyrand trở_lại quan_trường một_cách đắc_ý nhưng đối_với chức_vụ đại_sứ tại nước Anh ông ta tỏ ra không mấy vừa_lòng Ông thường_trực tiếp liên_hệ với nhà_vua chứ không thông_qua bộ_trưởng Bộ Ngoại_giao Cơ_quan ngoại_giao của ông ta tại Luân_Đôn trên thực_tế đã trở_thành Bộ Ngoại_giao thực_sự của nước Pháp Tháng 8 năm 1830 cuộc chiến_tranh_giành độc_lập của nhân_dân Bỉ một phần thuộc Hà_Lan nổ ra Talleyrand đứng trên quyền_lợi của nước Pháp cho rằng nên giúp cho Bỉ giành độc_lập để cho nước này trở_thành một quốc_gia hữu_nghị láng_giềng và làm tấm bình_phong cho Pháp ở vùng Đông bắc Do_vậy ông ta kiến_nghị triệu_tập một cuộc hội_nghị quốc_tế tại Luân_Đôn có các nước Anh Nga Phổ_Áo_Hà_Lan Pháp tham_gia Ngày 4 tháng 11 năm 1830 hội_nghị Luân_Đôn được tổ_chức Talleyrand là thành_viên của đoàn đại_biểu Pháp và là một những đại_biểu chủ_chốt của Pháp trong các vấn_đề đàm_phán Cuộc đàm_phán tại Luân_Đôn tương_đối gay_go Ba nước Nga Áo Phổ vì muốn duy_trì sự cân_bằng về thực_lực tại lục_địa Châu_Âu nên họ cần có một nước Hà_Lan tương_đối lớn_mạnh nằm về phía Đông bắc để kiềm_chế thực_lực của Pháp Chính vì_vậy họ phản_đối việc để cho nước Bỉ được độc_lập Talleyrand một lần nữa lại trổ_tài hoạt_động ở hậu_trường giành được sự ủng_hộ của nước chủ nhà là Anh và sau hết đã đạt được hiệp_ước có lợi cho nước Pháp Kế đó Talleyrand tại tiến_cử Leopold I là vị hoàng_thân mà ông ta ưa_thích lên làm quốc_vương của Bỉ Do người vợ trước của Leopold nguyên là người chuẩn_bị kế_vị Nữ_hoàng Anh cho_nên được Anhủng hộ Cuối_cùng các nước lại một lần nữa đồng_ý theo ý_kiến của Tal1eyrand Ngày 21 tháng 7 năm 1831 Leopold I tuyên_thệ lên_ngôi tại Brussels_Ngày 15 tháng 11 đại_biểu các nước ký_kết tại Luân_Đôn một nghị_định_thư bảo_vệ tình_trạng trung_lập vĩnh_viễn của Bỉ Vấn_đề Bỉ được giải_quyết một_cách toàn_vẹn trở_thành một kiệt_tác của Talleyrand lúc làm đại_sứ tại Anh đồng_thời cũng là thành_tựu ngoại_giao cuối_cùng trong đời ông Với tuổi 78 ông đã hoàn_thành được một sự_nghiệp như_vậy rõ_ràng là không phải dễ Talleyrand thậm_chí còn được những kẻ_thù chính_trị của ông khen_ngợi Cuối đời Tháng 11 năm 1834 sau một thời_gian làm quan lâu_dài Talleyrand rời khỏi chốn quan_trường Ngày 17 tháng 5 năm 1838 Talleyrand qua_đời tại nơi cư_trú của mình là Valencay tại Paris Trước khi qua_đời Giáo_hoàng La_Mã đã tha_thứ cho hành_động phản_bội đối_với Giáo_hội của ông cho_phép cha_cố đến làm lễ cho ông trước khi lâm_chung Talleyrand trong nghệ_thuật Trong tiểu_thuyết Bí_ẩn bộ cờ Montglane của tác_giả Katherine_Neville_Talleyrand được coi là nhân_vật hết_sức lôi_cuốn Ngoài_ra ông còn xuất_hiện trong các tác_phẩm điện_ảnh về lịch_sử khác Câu nói nổi_tiếng Lời_nói được trao cho người đàn_ông để anh ta có_thể che_giấu ý_nghĩ của mình Đen như quỷ_sứ nóng như địa_ngục tinh_khiết như thiên_thần ngọt_ngào như tình_yêu câu nói cảm_nhận của ông về cà_phê
Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord