Vương_Diên_Hy_Vương Diên_Hy_王延羲 8 tháng 4 năm 944 được gọi là Vương_Hy_王曦 trong thời_gian trị_vì gọi theo miếu_hiệu là Mân_Cảnh_Tông là một hoàng_đế của nước Mân thời Ngũ_Đại_Thập_Quốc Ông trở_thành quân_chủ của quốc_gia sau một cuộc chính_biến dẫn đến việc phế_truất cháu trai Vương_Kế_Bằng trong năm 939 Do ông cai_trị ác_nghiệt các sĩ_quan cấm_quân là Chu_Văn_Tiến và Liên_Trọng_Ngộ làm_phản thích sát ông và tàn_sát hoàng_tộc họ Vương Sau đó Chu_Văn_Tiến xưng là Mân_Đế_Trước khi trị_vì Vương_Diên_Hy là con trai thứ 28 của Vương_Thẩm_Tri người thường được xem là quân_chủ đầu_tiên của Mân_Khi Mân_Khang Tông_Vương_Kế_Bằng mở tiệc nhân_dịp Tân_La hiến bảo_kiếm Vương_Kế_Bằng giơ kiếm cho Đồng bình chương sự Vương_Đàm_王倓 và nói với người này Có_thể dùng nó để làm gì và Vương_Đàm đáp để trảm kẻ bầy_tôi bất_trung Vương_Diên_Hy được miêu_tả là đương_thời trong lòng có chí khác nghe thấy thì sợ_hãi biến_sắc Do Vương_Kế_Bằng thường nghi_kị sát_hại tông thất Tả bộc xạ Đồng bình chương sự Vương_Diên_Hy phải giả_vờ cuồng_vọng ngu_muội để tránh hoạ Vương_Kế_Bằng do_đó ban cho Vương_Diên_Hy áo của đại sĩ đưa đến Vũ_Di_Sơn song sau đó lại triệu ông về kinh_thành Trường Lạc và giam_cầm trong tư đệ Đêm_ngày Tân_Tị 12 tháng 7 nhuận 29 tháng 8 quân sứ Liên_Trọng_Ngộ dẫn theo binh_sĩ Củng_Thần và Án_Hạc tấn_công vào Trường Xuân cung 長春宮 do Vương_Kế_Bằng đang ở đó cho người đến nghênh Vương_Diên_Hy làm hoàng_đế Vương_Kế_Bằng sau đó bị sát_hại Mân quốc_vương Vương_Diên_Hy tự_xưng là Uy_Vũ tiết_độ_sứ Mân quốc_vương đổi tên thành Hy_曦 cải niên_hiệu xá tội cho tù_nhân ban thưởng trong_ngoài Ông cho người cáo_phó với các nước lân_cận rằng Thần vệ quân sát_hại Vương_Kế_Bằng truy thuỵ hiệu hoàng_đế cho Vương_Kế_Bằng_Ông khiển thương_nhân dâng biểu xưng làm phiên_thuộc của Hậu_Tấn_Cao_Tổ Thạch_Kính_Đường tại Trung_Nguyên song trong nước vẫn đặt các chức quan theo Thiên_tử chế Ông bổ_nhiệm Lý_Chân làm Tư không kiêm Trung thư thị_lang Đồng bình chương sự Ông cũng cho xử_tử đạo_sĩ Trần_Thủ_Nguyên vu giả Lâm_Hưng của Vương_Kế_Bằng và xử_tử nguyên Thị_lang Thái_Thủ_Mông do bán chức quan Vương_Hy cho xây_dựng tân_cung và chuyển đến sống tại đó Tuy_nhiên sau khi trở_thành quân_chủ Vương_Hi kiêu dâm hà_ngược nghi_kị tông_tộc hay dựa vào thù_oán khi trước Kỳ đệ là Kiến châu thứ_sử Vương_Diên_Chính nhiều lần dâng thư khuyến gián Vương_Hy tức_giận và viết thư_lại mắng_chửi Vương_Diên_Chính_Vương Hy khiển thân lại là Nghiệp_Kiều_鄴翹 đến làm giám quân tại Kiến châu của Vương_Diên_Chính và khiển Giáo luyện sứ Đỗ_Hán_Sùng_杜漢崇 đến làm giám quân ở Nam trấn lân_cận Nghiệp_Kiều và Đỗ_Hán_Sùng báo lên Vương_Hy các cáo_buộc của họ rằng Vương_Diên_Chính làm_việc mờ_ám hai huynh_đệ tích thêm nghi_ngờ thù_ghét Một ngày Nghiệp_Kiều và Vương_Diên_Chính nghị_sự hai bên có bất_đồng Nghiệp_Kiều chạy đến Nam trấn Vương_Diên_Chính phát binh tiến_công Nam trấn đánh_bại_binh đồn_trú tại đây Nghiệp_Kiều và Đỗ_Hán_Sùng chạy về thủ_đô quân biên_thuỳ phía tây của Vương_Hy đều tan_vỡ Tháng 2 năm Canh_Tý 940 Vương_Hy khiển_thống quân sứ Phan_Sư_Quỳ_潘師逵 và Ngô_Hành_Chân_吳行真 đem bốn vạn binh đánh Vương_Diên_Chính_Vương Diên_Chính cầu_cứu Quốc_vương Tiền_Nguyên_Quán của Ngô_Việt đến ngày Nhâm_Tuất 26 cùng tháng 6 tháng 4 Tiền_Nguyên_Quán khiển Ngưỡng_Nhân_Thuyên_仰仁詮 và Tiết_Vạn_Trung_薛萬忠 đem bốn vạn quân cứu Vương_Diên_Chính_Tuy nhiên sau đó quân của Vương_Hy bị Vương_Diên_Chính đẩy lui Sau đó Ngưỡng_Nhân_Thuyên đem quân Ngô_Việt đến Kiến châu Vương_Diên_Chính thỉnh quân Ngô_Việt trở về Ngưỡng_Nhân_Thuyên không chấp_thuận Vương_Diên_Chính sợ_hãi lại khiển sứ xin Vương_Hy xuất binh cứu Vương_Hy bổ_nhiệm huynh tử là Vương_Kế_Nghiệp_王繼業 làm hành_doanh đô_thống đem hai vạn quân đi cứu Vương_Diên_Chính_Vương Hy cũng viết thư trách Ngô_Việt và khiển khinh_binh cắt đứt đường vận lương của Ngô_Việt_Đến khi quân Ngô_Việt hết lương_thực tháng 5 ÂL Vương_Diên_Chính khiển binh xuất_kích kết_quả đại_phá quân Ngô_Việt_Đến ngày Quý_Mùi 18 cùng tháng 26 tháng 6 Ngưỡng_Nhân_Thuyên triệt_thoái Sau đó Hoàng_đế Lý_Cảnh của Nam_Đường khiển Khách tỉnh sứ Thượng_Toàn_Cung_尚全恭 đến Mân hoà_giải giữa Vương_Hy và Vương_Diên_Chính_Tháng 6 ÂL Vương_Diên_Chính khiển nha tướng và nữ nô mang thệ thư và hương lô đến Phúc châu cùng Vương_Hy thề_ước ở Tuyên lăng lăng_mộ của Vương_Thẩm_Tri_Tuy vậy sự nghi_ngờ oán_giận dữa hai người vẫn như cũ Tháng 7 ÂL Vương_Hy cho đắp tây quách của Phúc_Châu nhằm đề_phòng Vương_Diên_Chính_Ngoài ra ông còn khuyến_khích nhân_dân làm tăng nhân nhằm tránh thuế nặng nên nhiều nhân_dân trở_thành tăng nhân tổng_cộng có khoảng 11 000 người Hậu_Tấn_Cao_Tổ trước đó đoạn_tuyệt quan_hệ với Mân do Vương_Kế_Bằng ngạo_mạn sau khi thương_nhân dâng biểu của Vương_Hy cho Hậu_Tấn_Cao_Tổ đến ngày Giáp_Thân 23 tháng 11 24 tháng 12 Hậu_Tấn_Cao_Tổ bổ_nhiệm Vương_Hy làm Uy_Vũ tiết_độ_sứ kiêm Trung thư lệnh phong tước Mân quốc_vương Tháng_giêng năm Tân_Sửu 941 Vương_Diên_Chính thỉnh Vương_Hi thăng Kiến châu làm Uy_Vũ quân và cho mình làm tiết_độ_sứ Vương_Hy lấy lý_do Uy_Vũ quân đặt tại Phúc châu do_vậy thăng Kiến châu làm Trấn_An quân 鎮安 cho Vương_Diên_Chính làm tiết_độ_sứ phong cho tước Phú_Sa vương Tuy_nhiên Vương_Diên_Chính tại đổi tên Trấn_An thành Trấn_Vũ_鎮武_Tháng 4 ÂL Vương_Hy bổ_nhiệm con là Vương_Á_Trừng làm Đồng bình chương sự phán lục_quân chư vệ Vương_Hy nghi_ngờ đệ là Đinh châu thứ_sử Vương_Diên_Hỷ_王延喜 thông mưu với Vương_Diên_Chính khiển tướng_quân Hứa_Nhân_Khâm_許仁欽 đem ba nghìn quân đến Đinh châu để bắt Diên_Hỷ đem về Phúc châu Sau đó do biết Vương_Diên_Chính gửi thư chiêu_dụ Tuyền châu thứ_sử Vương_Kế_Nghiệp_Vương Hy triệu Vương_Kế_Nghiệp về Phúc châu và ban chết giết những con trai của Kế_Nghiệp tại Tuyền châu Làm hoàng_đế Tháng 7 ÂL Vương_Hy xưng là Đại_Mân hoàng lĩnh Uy_Vũ tiết_độ_sứ Vương_Hy và Vương_Diên_Chính tấn_công lẫn nhau khiến quãng đường giữa hai bên đầy xương phơi Khi sứ_giả của Vương_Hy đến Vương_Diên_Chính cho binh ra thị_uy nói những lời gay_gắt mạo phạm với sứ_giả Do lo_sợ người kế_nhiệm Vương_Kế_Nghiệp tại tại Tuyền châu là Vương_Kế_Nghiệm_王繼嚴 con của thứ huynh Vương_Diên_Quân được lòng dân Vương_Diên_Hy bãi_chức và triệu_hồi Vương_Kế_Nghiêm sau đó dùng rượu độc_hại chết Vương_Kế_Nghiêm Không lâu sau Vương_Diên_Hy lập Lang Da vương Vương_Á_Trừng làm Uy_Vũ tiết_độ_sứ kiêm Trung thư lệnh cải hiệu Trường Lạc vương Đến tháng 10 ÂL Vương_Hy tức hoàng_đế vị Tháng_giêng năm Nhâm_Dần 942 Vương_Diên_Hy lập con của Đồng bình chương sự Lý_Chân cũng là mẹ của Vương_Á_Trừng làm hoàng_hậu Theo mô_tả bà thích uống rượu và cố_chấp Vương_Hy sủng_ái song cũng kiêng_sợ bà Sang tháng 3 ÂL Vương_Diên_Hy phong Vương_Á_Trừng làm Mân vương Tháng 6 ÂL Vương_Diên_Chính bao_vây Đinh châu Vương_Hy phát 5 nghìn binh từ Tuyền châu và Chương châu đến cứu Đinh châu đồng_thời khiển các tướng Lâm_Thủ_Lượng_林守亮 Hoàng_Kính_Trung_黃敬忠 và Hoàng_Thiệu_Pha_黃少頗 tiến_công_Kiến châu nhân lúc Vương_Diên_Chính vắng_mặt Tháng 7 ÂL Vương_Diên_Chính rút_lui sau khi đánh 42 trận mà vẫn không chiếm được Đinh châu Sang tháng 8 ÂL Vương_Hy khiển sứ đem chiếu chín trăm kim_khí vạn xâu tiền 640 tướng lại sắc cáo cầu_hoà với Vương_Diên_Chính_Vương Diên_Chính không nhận Cùng tháng Vương_Hy bày tiệc mời quần_thần ở Cửu_Long điện tụng tử Vương_Kế_Nhu_王繼柔 do không uống được rượu nên ngầm giảm số rượu của mình Vương_Hy tức_giận và cho xử_trảm Vương_Kế_Nhu và khách tướng dâng rượu cho Kế_Nhu_Người_Mân đúc tiền sắt lớn Vĩnh_Long thông bảo giá_trị bằng 100 tiền chì Vương_Hy bổ_nhiệm Đồng bình chương sự Dư_Đình_Anh làm Tuyền châu thứ_sử song Dư_Đình_Anh tham_ô bắt con gái nhà dân nói_dối rằng để tuyển_chọn nhằm đưa vào hậu_cung Khi sự_việc bị phát_giác Vương_Hy khiển ngự_sử đi khảo xét Dư_Đình_Anh lo_sợ nên về kinh_thành Trường Lạc_Vương_Hy truy_cứu cho làm thuộc lại Dư_Đình_Anh dâng vạn xâu tiền Vương_Hy hài_lòng và triệu kiến rồi hỏi về cống_vật cho hoàng_hậu và sau khi Dư_Đình_Anh dâng tiền cho Lý hoàng_hậu thì người này được trở về Tuyền châu Từ đó các châu đều dâng cống_vật riêng cho hoàng_hậu Sau đó Vương_Diên_Hy còn triệu Dư_Đình_Anh về làm tể_tướng Diêm thiết sứ Hữu bộ xạ Lý_Nhân Ngộ_李仁遇 con của tể_tướng Lý_Mẫn và là cháu ngoại gọi bằng cậu của ông còn trẻ tuổi lại có dung_mạo xinh_đẹp do_vậy được Vương_Diên_Hy sủng_ái Đến tháng 12 ÂL Vương_Diên_Hy bổ_nhiệm Lý_Nhân Ngộ và Lý_Quang_Chuẩn_李光準 làm Đồng bình chương sự Tháng 2 ÂL năm Quý_Mão 943 Vương_Diên_Chính xưng_đế ở Kiến châu đặt quốc_hiệu là Đại_Ân_Trong khi đó Vương_Hy nạp con của Kim ngô sứ Thượng_Bảo_Ân_尚保殷 làm hiền phi Theo mô_tả hiền phi rất xinh_đẹp được Vương_Hy sủng_ái Theo ghi_chép khi ông say rượu hiền phi muốn ông giết người hay tha_thứ thì ông cũng làm theo Trong một bữa tiệc có một người hiến kiếm cho Vương_Hy_Vương_Hy nhớ đến chuyện Vương_Đàm năm_xưa nên hạ_lệnh đào mộ Vương_Đàm và chặt thi_thể Cuối năm đó Vương_Hy gả công_chúa và khi ông phát_hiện ra có 12 triều sĩ không chúc_mừng họ đều bị đánh trượng ở triều_đường Do Ngự_sử trung thừa Lưu_Tán 劉贊 không tiến_hành hạch tội Vương_Diên_Hy cũng xử_phạt đánh trượng Lưu_Tán Lưu_Tán không chịu nhục và muốn tự_sát Khi Gián nghị đại_phu Trịnh_Nguyên_Bật_鄭元弼 nói giúp cho Lưu_Tán Vương_Hy nói Khanh muốn làm theo Nguỵ_Trưng hả Trịnh_Nguyên_Bật nói Thần xem bệ_hạ là Đường Thái_Tông nên mạo_muội làm theo Nguỵ_Trưng_Cơn giận của Vương_Hy giảm bớt ông cho thả Lưu_Tán song cuối_cùng Lưu_Tán vẫn buồn_rầu mà chết Tháng 4 năm Quý_Mão 943 Hoàng_đế Lý_Cảnh của Nam_Đường khiển sứ đem thư cho Vương_Hy và Vương_Diên_Chính trách việc huynh_đệ đánh lẫn nhau Vương_Hy viết thư đáp lại dẫn việc Chu công diệt_trừ Quản_Sái và Đường Thái_Tông giết Kiến_Thành_Nguyên_Cát Vương_Diên_Chính thì viết thư_lại chê_trách họ Lý_Nam_Đường đoạt nước của họ Dương_Ngô_Lý_Cảnh giận_dữ và cắt đứt quan_hệ với Ân_Củng thần đô chỉ_huy sứ Chu_Văn_Tiến_Các môn sứ Liên_Trọng_Ngộ của Mân do khi trước giết Vương_Kế_Bằng nên thường lo_sợ cho tính_mạng của bản_thân Họ càng trở_nên lo_sợ khi Vương_Diên_Hy trong khi say rượu đã giết đồng_đảng của họ là Khống hạc chỉ_huy sứ Nguỵ_Tòng_Lãng_魏從朗 Vương_Diên_Hy từng uống rượu rồi ngâm thơ của Bạch_Cư_Dị duy hữu nhân_tâm tương_đối gian chỉ xích chi tình bất năng liệu khi đó hai người cũng có_mặt Trong khi đó Lý hậu đố_kỵ hiền phi do hiền phi được Vương_Diên_Hy sủng_ái bà muốn giết Vương_Diên_Hy để Vương_Á_Trừng kế_vị vì_thế sai người nói với Chu_Văn_Tiến và Liên_Trọng_Ngộ rằng Vương_Hy nghi_ngờ họ Khi đó hậu phụ Lý_Chân có bệnh ngày Ất_Dậu tháng 13 3 năm Giáp_Thìn 8 tháng 4 năm 944 Vương_Hy đến phủ_đệ của Lý_Chân để thăm_hỏi Chu_Văn_Tiến và Liên_Trọng_Ngộ sai Củng thần mã bộ sứ Tiền_Đạt_錢達 ám_sát Vương_Hy ngay trên ngựa Họ triệu_tập bá quân đến triều_đường tuyên_bố rằng Mân_Thái_Tổ_Vương Thẩm_Tri lập Mân quốc song tử tôn dâm ngược hoang truỵ rằng Trời chán_ghét Vương thị nên đổi sang chọn người có đức để lập làm vua Sau đó Chu_Văn_Tiến tự_xưng là Mân_Chủ bắt_giữ tông_tộc Vương thị và tàn_sát tại Trường Lạc trong đó có Lý hoàng_hậu và Vương_Á_Trừng_Chu Văn_Tiến cho chôn_cất Vương_Hy truy thuỵ là Duệ_Văn_Quảng_Vũ_Minh_Thánh_Nguyên_Đức Long_Đạo_Đại_Hiếu Hoàng_đế miếu_hiệu là Khang_Tông
Vương_Diên_Hy