Chiến_dịch tấn_công Yelnia_Dorogobuzh_Chiến dịch tấn_công Yelnia_Dorogobuzh là hoạt_động quân_sự mở_đầu cho giai_đoạn 2 của Chiến_dịch Smolensk 1943 Từ ngày 28 tháng 8 đến ngày 16 tháng 9 năm 1943 Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô đã mở nhiều cuộc tấn_công vào Tập_đoàn_quân 4 và cánh trái của Tập_đoàn_quân 9 Đức_Trọng điểm tác_chiến nằm ở hai cụm_cứ_điểm Yelnya và Dorogobuzh trên tuyến phòng_thủ đầu_tiên của quân Đức tại hướng Smolensk_Roslavl_Đây là lần thứ hai quân_đội Liên_Xô tổ_chức một chiến_dịch quân_sự lớn tại khu_vực Yelnya sau trận phản_công Yelnia năm 1941 Diễn ra chỉ trong 10 ngày Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô đã đánh_bại 25 sư_đoàn trong đó có 5 sư_đoàn xe_tăng và cơ_giới của Tập_đoàn_quân 4 và cánh trái của Tập_đoàn_quân 9 Đức giải_phóng hơn 1 500 điểm dân_cư trong đó hai đô_thị quan_trọng là Yelnya và Dorogobuzh bóc gỡ hàng chục cứ_điểm trên tuyến 1 của phòng_tuyến phía Đông do Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức trấn_giữ Kết_thúc chiến_dịch các tập_đoàn_quân của Phương_diện_quân Tây đã tiến gần đến tuyến Smolensk_Roslavl thêm 30 đến 35 km và nắm chắc trong tay chiếc chìa_khoá mở cánh cửa Smolensk để tiếp_tục đánh_đuổi quân_đội Đức Quốc xã về phía Tây_Tình_huống mặt_trận Đến giữa tháng 8 năm 1943 đã có những thay_đổi lớn diễn ra trên mặt_trận Xô_Đức do sự thất_bại của quân_đội Đức Quốc xã trong trận Kursk và trên hướng chiến_lược phía tây_nam Trên hướng Bryansk và phía trước Phương_diện_quân Trung_tâm Liên_Xô đến ngày 20 tháng 8 các lực_lượng Đức đã rút_lui về phòng_tuyến Hagen từ Lyudinovo qua Bryansk đến Sevsk_Chếch về phía Tây_Nam Phương_diện_quân Voronezh và Phương_diện_quân Thảo_nguyên đang chiến_đấu ác_liệt quanh Kharkov_Ở phía Nam_Phương diện quân Tây_Nam và Phương_diện Nam đã phát_động chiến_dịch giải_phóng Donbass_Trong thời_gian đó Phương_diện_quân Volkhov và Phương_diện_quân Tây_Bắc đã tổ_chức đánh chiếm các vị_trí tiền tiêu của Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức phối_hợp với Phương_diện_quân Leningrad nới rộng hành_lang Slissenburg đẩy_lùi liên_quân Đức Phần_Lan trên eo_đất Karelian và phía nam của thành_phố cải_thiện việc tiếp_tế cho Leningrad_Các cấp chỉ_huy quân_đội Đức Quốc xã tung ra tất_cả các biện_pháp để có_thể ngăn_chặn cuộc tiến_công của Hồng_quân Liên_Xô_Quân_Đức tiếp_tục chú_trọng rất cao để bảo_vệ hướng Smolensk và Roslavl_Một lực_lượng đáng_kể đã được rút từ khu_vực Orel khu_vực Bryansk và từ lực_lượng dự_bị được đưa đến đây Vì_vậy hoạt_động tấn_công qua Bryansk lên phía Tây_Nam Roslavl từ hướng của Phương_diện_quân Trung_tâm như kế_hoạch được vạch ra trước thời_điểm diễn ra Trận_Kursk là không còn phù_hợp Trong điều_kiện mới_đó Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh Liên_Xô đã quyết_định thay_đổi hướng tấn_công chính của Phương_diện_quân Tây với trọng_điểm tập_trung vào tuyến Yelnya_Roslavl_Smolensk_Bây giờ hướng tấn_công chính ở cánh bắc được tập_trung vào Smolensk với sự phối_hợp của cánh trái Phương_diện_quân Kalinin_Trọng điểm tấn_công trong tuần đầu của Phương_diện_quân Tây là Yelnya chiếc chìa_khoá để mở ra cửa_khẩu Smolensk trong điều_kiện đối_phương đã đặc_biệt chú_ý phòng_thủ tại thành_phố này Binh_lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_Hơn một tuần trôi qua kể từ khi Chiến_dịch tấn_công Spas_Demensk buộc phải dừng lại tuyến mặt_trận phía Đông_Smolensk không có thay_đổi lớn Quân_đội Liên_Xô tranh_thủ 8 ngày tạm dừng chiến_dịch để bổ_sung binh_lực vũ_khí đạn_dược và bố_trí lại Quân_đoàn cơ_giới 5 sau khi được củng_cố đã trở_lại đội_hình chiến_đấu Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 được bổ_sung thêm 30 xe_tăng T 34 mới và pháo_tự_hành để thay_thế cho 11 xe_tăng các loại Churchill_Matilda bị bắn cháy và 13 chiếc Valentine bị hỏng chưa có phụ_tùng thay_thế Từ ngày 20 đến ngày 27 tháng 8 Lữ_đoàn pháo_binh 1 được tăng_cường cho Tập_đoàn_quân 21 Lữ_đoàn pháo_binh được tăng_cường cho Tập_đoàn_quân 10 Mặc_dù chính_diện tấn_công trên các hướng đột_kích chủ_yếu được mở_rộng gấp 1 5 lần so với chiến_dịch Spas_Demensk nhưng mật_độ pháo_binh của quân_đội Liên_Xô vẫn bảo_đảm có từ 150 đến 160 khẩu km chính_diện Các trận_địa pháo được công_binh công_trình gia_cố bằng đất đắp các hoả_điểm súng_cối hạng nặng được giấu dưới hầm để đối_phó với không_quân ném bom của Đức và các hoạt_động phản_pháo của pháo_binh Đức Đội_hình tấn_công của quân_đội Liên_Xô không khác về biên_chế so với đội_hình đã thực_hiện Chiến_dịch tấn_công Spas_Demensk nhưng đã được bố_trí lại trên cánh Bắc_Tập đoàn quân 31 được trả về Phương_diện_quân Tây và vẫn chịu trách_nhiệm tấn_công cụm_cứ_điểm Yartsevo_Tập đoàn quân 68 được chuyển lên phía Bắc phối_hợp với Tập_đoàn_quân 5 Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatsinskaya_Quân cơ_giới 5 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 hợp_thành cụm cơ_động tấn_công phối_hợp với Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 tấn_công Yelnia_Các tập_đoàn_quân 33 và 49 có nhiệm_vụ tiến ra tuyến sông Desna_Riêng_Tập đoàn quân 10 tập_trung vào hướng Roslavl do Tập_đoàn_quân 50 đã chuyển cho Phương_diện_quân Bryansk và tuyến phấn giới giữa hai phương_diện_quân Tây và Bryansk đã dịch_chuyển 20 km lên phía Bắc từ phía Nam_Kirov qua Snopot_Prigorye đến Karachev_Mục tiêu chiến_dịch là loại_bỏ hoàn hoàn tuyến phòng_ngự đầu_tiên của các Tập_đoàn_quân 4 và 9 Đức và đột_phá qua tuyến phòng_ngự thứ hai Nếu thời_cơ thuận_lợi thì tiếp_tục đột_phá đến tuyến Smolensk_Pochinok_Roslavl_Quân_đội Đức Quốc xã Do bị mất cụm_cứ_điểm Spas_Demensk quân Đức tích_cực củng_cố các cụm_cứ_điểm phòng_thủ Yelnya_Dorogobuzh và Yartsevo bằng pháo chống tăng Các cứ_điểm tiền tiêu quan_trọng tại Voronovo và Mitishkovo cũng được gia_cố tăng_cường thêm các hoả_điểm cối súng_máy và các bãi mìn chống tăng Cánh_Nam của Tập_đoàn_quân 4 Đức thiết_lập thêm hai lớp phòng_thủ đệm trên các con sông Ugra và Uzha_Cánh_Bắc của Tập_đoàn_quân 9 cũng lập thêm hai lớp phòng_thủ dọc theo các sông Snopot và Desna Sau khi đánh lui cuộc tấn_công của Phương_diện_quân Kalinin_Tập đoàn quân 4 Đức rút bớt 2 sư_đoàn bộ_binh trên hướng này và điều nó đến tăng_cường cho khu phòng_thủ Yelnia_Quân đoàn xe_tăng 56 Đức nhận được 1 sư_đoàn xe_tăng và 1 sư_đoàn cơ_giới được điều từ Roslavl đến Voronovo 1 sư_đoàn bộ_binh cũng được điều từ Roslavl đến tuyến sông Snopot tăng_cường cho Quân_đoàn bộ_binh 12 Mặc_dù được gia_cố bằng các sư_đoàn mới được bổ_sung như quân Đức vẫn giữ nguyên đội_hình phòng_ngự như trước ngày 7 tháng 8 Trừ khu_vực Spas_Demensk đã bị quân_đội Liện_Xô thu_hồi Cáng_Đông của Tập_đoàn_quân 4 Đức gồm 1 quân_đoàn xe_tăng và 2 quân_đoàn bộ_binh Quân_đoàn xe_tăng 39 giữ hướng Yartsevo_Smolensk_Quân đoàn bộ_binh 9 giữ hướng Yelnya_Smolensk_Quân đoàn bộ_binh 12 giữ hướng Pochinok_Cánh_Bắc của Tập_đoàn_quân 9 có 2 quân_đoàn bộ_binh Quân_đoàn bộ_binh 56 giữ hướng Voronovo_Yekimovichi_Quân đoàn bộ_binh 55 giữ hướng Mileevo_Roslavl_Tại khu_vực Dorogobuzh_Yelnya_Voronovo quân Đức đã lợi_dụng các khu rừng lớn các đầm lầy các vùng_đất ngập nước và vùng đồng_bằng ngập lũ dọc theo các con sông Ugra_Desna_Snopot để xây_dựng các lớp phòng_thủ mạnh_mẽ ở đây Các công_sự kiên_cố nhất được xây_dựng tại các điểm_cao của các thành_phố thị_trấn Diễn_biến Sáng 28 tháng 8 pháo_binh của Phương_diện_quân Tây khai_hoả với mật_độ dày_đặc như đợt thứ nhất Tại hướng tấn_công chính hướng Yelnya có 170 khẩu pháo và súng_cối từ 76 mm trở lên trên 1 km chính_diện Trên hướng phụ công Dorogobuzh mật_độ pháo_binh cũng lên đến 150 nòng súng trên 1 km chính_diện Thời gia bắn pháo chuẩn_bị kéo_dài đến 90 phút Trong đó 20 phút pháo_kích cuối_cùng có sự tham_gia của hơn 200 dàn hoả_tiễn Katyusha Sau 15 phút pháo_kích đầu_tiên trong khoảng_cách 600 đến 700 m tính từ tiền_duyên các hoả_điểm pháo chống tăng và súng_máy của quân Đức hầu_như bị dập tắt hoàn_toàn Trong quá_trình chuyển làn bắn sâu vào phía trong tuyến phòng_thủ của quân Đức từ 1 đến 10 km pháo_binh Liên_Xô cũng ngăn_chặn có hiệu_quả các đòn phản_pháo của pháo_binh Đức Trong ngày đầu_tiên của cuộc tấn_công đột_phá_khẩu được mở_rộng đến 25 km với chiều sâu từ 6 đến 8 km Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 tấn_công trong dải của Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 đã phối_hợp tốt với bộ_binh thọc_sâu vào tuyến phòng_ngự thứ hai của Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức 10 km đánh chiếm các cứ_điểm phòng_ngự quan_trọng ở Koshelevo và Novo_Berezovka gây_rối loạn hậu_cứ của Tập_đoàn_quân 4 Đức Ngày 29 tháng 8 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 đánh_bật Sư_đoàn bộ_binh 337 và 131 Đức về bờ Tây sông Ugra và nhanh_chóng vượt sông đánh chiếm cây cầu_đường sắt Cánh phải của Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 cũng vượt sông Ugra ở Mitishkovo và tấn_công sang phía Tây_Trên cánh Bắc_Tập đoàn quân 5 từ bàn_đạp Sikarevo mở cuộc tấn_công vu_hồi vào Tây_Nam cụm_cứ_điểm Dorogobuzh phối hộ với cánh trái của Tập_đoàn_quân 31 5 sư_đoàn bộ_binh 2 lữ_đoàn xe_tăng tấn_công từ phía Bắc xuống Hỗ_trợ cho Tập_đoàn_quân 5 Tập_đoàn_quân 68 đã đẩy_lùi chủ_lực_Quân đoàn bộ_binh 9 Đức sang bên kia sông Uzha_Ở phía Nam_Tập đoàn quân 33 có Quân_đoàn cơ_giới 5 yểm_hộ đã tấn_công sâu đến 10 km đánh chiếm các làng Koshelevo và Novo_Berezovka_Sáng 29 tháng 9 Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 và Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 đã đánh chiếm nhà_ga Yelnya và bắt_đầu đột_phá vào các cụm phòng_ngự của quân Đức quanh phía Bắc thành_phố Cùng ngày Tập_đoàn_quân 10 ở phía cực Nam của chiến_dịch đã đánh chiếm trung_tâm phòng_ngự Voronovo và đột_phá về tuyến sông Snopot_Tập đoàn quân 49 cũng tiến về phía Tây 5 km trong ngày tấn_công đầu_tiên Đến cuối ngày 29 tháng 8 cửa đột_phá đã mở_rộng thành 30 km ở cả phía Bắc và phía Nam_Yelnya có chiều sâu lên đến 15 km Để phát_huy chiến_quả tư_lệnh Tập_đoàn_quân 21 tướng N I Krylov quyết_định đưa Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 Tatinskaya vào chiến_đấu trên khu_vực Prechistoye_Byvalka_Ngày 30 tháng 8 Tập_đoàn_quân cận_vệ 10 tấn_công Yelnya từ phía Bắc_Tập đoàn quân 21 tấn_công từ phía Nam lên Cùng ngày Sư_đoàn cơ_giới SS Đại_Đức được điều từ Rudnya tấn_công từ Mutishe vào đội_hình của Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 2 nhưng các đợt công_kích của xe_tăng Đức đều bị hoả_lực của pháo_tự_hành chống tăng Liên_Xô đánh lui Đếm 30 rạng ngày 31 tháng 8 quân Đức tại Yelnya bỏ thành_phố tháo_chạy Ngày 31 tháng 8 các sư_đoàn bộ_binh 29 và 76 các lữ_đoàn xe_tăng 25 26 và Lữ_đoàn tăng cận_vệ 23 tiến vào giải phòng Yelnya_Tối 31 tháng 8 Moskva bắn đại_bác cấp 3 chào_mừng Phương_diện_quân Tây chiếm lại Yelnya lần thứ hai Mất cụm_cứ_điểm Yelnya quân Đức tại cụm_cứ_điểm Dorogobuzh bị bao_vây ba mặt Đêm 1 tháng 9 quân Đức đặt mìn phá_huỷ các công_trình xây_dựng cầu_cống đường_sắt nhà_ga tại Dorogobuzh để cản đường quân_đội Liên_Xô và chuẩn_bị rút quân Các làng Korovino_Belyaevka_Karevskye_Yakovlevo Vyovks_Mazenko_Lozya và các thị_trấn khác đều bị đốt_phá Lửa cháy đỏ_rực cả một góc trời Tướng V S Polenov tư_lệnh Tập_đoàn_quân 5 đã quyết_định tấn_công ngay mà không đợi đến khi trời sáng Đến trưa ngày 2 tháng 9 các sư_đoàn bộ_binh 207 và 312 Liên_Xô đã hoàn_toàn làm chủ Dorogobuzh_Ngày 3 tháng 9 Tập_đoàn_quân 5 Liên_Xô tiến ra tuyến thượng_nguồn sông Dniepr_Sư đoàn bộ_binh 154 đã đánh chiếm Ustom một đầu cầu quan_trọng trên con sông nhỏ này Sư_đoàn bộ_binh 187 cũng áp sát Mileevo_Tập đoàn quân 31 sau khi đánh chiếm lại cứ_điểm Safonovo đã phối_hợp với chủ_lực Tập_đoàn_quân 5 tiến thêm 25 km về phía Tây chỉ còn cách Yartsevo 10 km Ngày 5 tháng 9 Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức sử_dụng cả hai sư_đoàn xe_tăng 2 và 8 và Sư_đoàn cơ_giới Đại_Đức thiết_lập vành_đai phòng_thủ vững_chắc quanh Yartsevo chặn_đứng cuộc tấn_công của Tập_đoàn_quân 31 Liên_Xô_Ngày 6 tháng 9 Tập_đoàn_quân 68 Liên_Xô tiến đến bờ Đông thượng_nguồn sông Dniepr các tập_đoàn_quân 21 cận_vệ 10 33 49 và 10 cũng tiến đến tuyến sông Desna_Chiến dịch kết_thúc thắng_lợi Chiếc chìa_khoá vào Smolensk đã nằm trong tay quân_đội Liên_Xô_Kết quả Chiến_dịch tấn_công Yelnya_Dorogobuzh của Phương_diện_quân Tây đã đẩy quân_đội Điức_Quốc xã lùi thêm 35 đến 40 km về hướng Smolensk_Roslavl_Tuyến phòng_ngự thứ nhất rất kiến cố của quân_đội Đức Quốc xã trên hướng Đông_Smolensk gồm các cụm_cứ_điểm phòng_ngự mạnh tại Yelnya_Dorogobuzh và các cứ_điểm tiền tiêu dọc theo các tuyến sông Ugra_Uzha và Snopot bị quân_đội Liên_Xô đánh sập Tuy phải tạm dừng trên tuyến sông Desna ở phía Nam và tuyến thượng_nguồn sống Dniepr ở phía Bắc nhưng quân_đội Liên_Xô vẫn chiếm lợi_thế khi tạo ra những sự uy_hiếp đối_với tuyến phòng_thủ chính của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Dức từ Vitebsk qua Smolensk_Pochinok_Roslavl đến Bryansk_Chiến dịch tấn_công Yelnya_Dorogobuzh của Phương_diện_quân Tây thắng_lợi đã tạo điều_kiện cho phương_diện_quân Bryansk người láng_giềng của nó ở phía Nam liên_tục tấn_công trong nửa cuối tháng 8 đến tháng 10 năm 1943 mà không lo bị hở sườn ở cánh phải Phương_diện_quân Kalinin có thêm thời_gian để chuẩn_bị kỹ_lưỡng cho chiến_dịch tấn_công cuối_cùng trên khu_vực tiêu_diệt các cụm_cứ_điểm phòng_ngự mạnh của quân Đức tại Dukhovshchina_Demidov phối_hợp với Phương_diện_quân Tây tiêu_diệt cụm_cứ_điểm Yartsevo_Đến đầu tháng 10 năm 1943 thì và cả ba phương_diện_quân trên hướng Tây của quân_đội Liên_Xô cùng tấn_công đánh chiếm tuyến phòng_thủ của quân Đức từ Smolensk qua Pochinok_Roslavl_Bryansk đến Novgorod_Seversky và đến cuối năm 1943 đã đánh_đuổi quân Đức đến biên_giới Nga Belarus Liên_kết ngoài BULLET Bản_đồ tổng_thể các chiến_dịch trên hướng Tây của Quân_đội Liên_Xô từ tháng 8 đến tháng 12 năm 1943 BULLET Bản_đồ tổng_thể Chiến_dịch Smolensk 1943 BULLET Lược_đồ tổng_thể chiến_dịch Smolensk 7 8 đến 2 10 1943 BULLET Lược_đồ chiến_dịch Yelnya_Dorogobyzh
Chiến_dịch tấn_công Yelnia–Dorogobuzh