Trận đèo Kasserine_Trận_Kasserine là tên gọi một chuỗi trận đánh trong Chiến_dịch Tunisia thời Chiến_tranh thế_giới thứ hai diễn ra từ ngày 19 cho đến ngày 22 tháng 2 năm 1943 quanh đèo Kasserine một khe hở rộng 3 2 cây_số trong dãy Tây_Dorsal thuộc miền núi Atlas ở tây trung_bộ Tunisia Lực_lượng tham_chiến bên khối Trục dưới sự thống_lĩnh của Thống_chế Erwin Rommel_Cáo_Sa mạc bao_gồm các đội quân Đức Ý thuộc Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi và Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 còn bên phe Đồng_Minh là một lực_lượng Mỹ Anh Pháp Tự_do với thành_phần chủ_yếu là Quân_đoàn II Mỹ thuộc Tập_đoàn_quân số 1 Anh do Trung_tướng Kenneth_Anderson cầm_đầu Đây được coi là_là cuộc đọ sức quy_mô lớn đầu_tiên giữa quân_đội Hoa_Kỳ với Đức và là một trong những thất_bại tàn_tệ nhất của Hoa_Kỳ trong thế_kỷ 20 Sau khi Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 Đức Ý do Đại_tướng Hans_Jürgen von Arnim chỉ_huy phá được một bộ_phận Quân_đoàn II Hoa_Kỳ dưới quyền Thiếu_tướng Lloyd_Fredendall trong trận Sidi_Bou_Zid 14 17 tháng 2 năm 1943 Tư_lệnh Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi_Rommel dự_định khai_thác cuộc hoảng_loạn của đối_phương bằng một cú thọc vào trung_tâm tiếp_tế của Đồng_Minh tại Tebessa_Tuy rằng Thống_chế Albert_Kesselring_Tổng tư_lệnh Chiến_trường phía Nam của phe Trục tán_đồng với kế_hoạch của Rommel_Bộ_Tư lệnh Tối_cao Ý tại Roma lại hạ_lệnh cho Rommel thúc quân băng qua hai đèo Kasserine và Sbiba trong dãy núi Tây_Dorsal rồi đánh lên Le_Kef sau lưng Tập_đoàn_quân số 1 Anh trên mạn bắc Kesselring cũng đem 2 sư_đoàn thiết_giáp thuộc biên_chế Tập_đoàn_quân số 5 chi_viện cho Rommel để đảm_bảo thắng_lợi của cuộc tiến_công sắp tới Mặc_dù những bất_đồng giữa các tướng chỉ_huy phe Trục đã câu giờ cho quân Đồng_Minh củng_cố phòng_tuyến của mình trên dãy Tây_Dorsal họ vẫn bị choáng_ngợp khi quân_đội phe Trục nổ_súng tấn_công Kasserine và Sbiba ngày 19 tháng 2 Song sự chống_cự mạnh_mẽ của quân Đồng_Minh đã khiến cho các binh_đoàn_Đức chỉ thu được kết_quả hạn_chế trong ngày hôm đó Được sự phối_hợp nhuần_nhuyễn của pháo_binh và không_quân bộ_binh cùng thiết_giáp Đức Ý do Trung_đoàn Bộ_binh Cơ_giới châu_Phi dẫn_đầu xông lên nghiền nát các đơn_vị quân Mỹ Pháp và Anh cố_thủ Kasserine trong ngày hôm sau Cuối chiều ngày 20 toàn_bộ đèo này đã nằm gọn trong quyền kiểm_soát của Rommel_Từ đây ông tung thêm một mũi tiến_công sang Tebessa ở phía tây và một mũi khác lên Thala trên mạn bắc Cả hai mũi tấn_công này đều đã bị chùn lại vào thời_điểm đêm_ngày 21 Mặc_dù bị hao_hụt tinh_thần sau thất_bại ban_đầu của mình Đồng_minh Anh Mỹ đã trấn_tĩnh được lực_lượng và cố sức chặn đánh các đợt công_kích của quân Đức Do thấy quân mình bị kéo căng và thiếu_hụt tiếp_tế Rommel đành tiến_hành triệt binh về hậu_cứ vào ngày 22 tháng 2 năm 1943 Kết_thúc trận đánh Rommel đã đạt được một thắng_lợi chiến_thuật rõ_rệt và gây tổn_thất ghê_gớm cho liên_quân Anh Mỹ Pháp nhưng sự đề_kháng của phe Đồng_Minh cùng với các vấn_đề tiếp_tế hậu_cần đã ngăn_cản ông phát_triển thành_công về chiến_thuật của mình thành một thắng_lợi chiến_lược Các cơ_sở tiếp_tế của Đồng_Minh vẫn còn nguyên_vẹn trong khi Tập_đoàn_quân số 1 Anh không hề bị cô_lập và cục_diện mặt_trận Bắc_Phi đã xoay_chuyển theo hướng hoàn_toàn có lợi của Đồng_Minh Bối_cảnh Tham_vọng của nước Ý phát_xít nhằm mở_rộng hệ_thống thuộc địa của mình ở châu_Phi đã châm ngòi cho chiến_sự bùng_nổ trên mặt_trận Bắc_Phi năm 1940 khi quân Ý xâm_lược Ai_Cập thuộc Anh_Quân Ý ban_đầu đạt được thắng_lợi hạn_chế nhưng chẳng bấy_lâu sau thì thế chủ_động rơi vào tay quân Anh Để lật lại thế cờ cho đồng_minh Ý của mình Quốc_trưởng Đức Adolf_Hitler sai Đại_tướng Erwin_Rommel kéo Binh_đoàn châu_Phi_Afrika_Korps vào Bắc_Phi tiếp chiến Về danh_nghĩa thì Rommel phải chịu sự điều_khiển của Bộ_Tổng_tư_lệnh Tối_cao Ý tại Roma nhưng trên thực_tế ông luôn tự_do hành_động Sau khi đặt_chân lên Tripoli thuộc địa_phận Libya vào tháng 2 năm 1941 Rommel dẫn_dắt Binh_đoàn châu_Phi đảo_ngược thế_trận bằng hàng_loạt chiến_thắng ngoạn_mục trước quân_đội Liên_hiệp Anh Lực_lượng Đức Ý dưới quyền Rommel được phát_triển thành Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi_Panzerarmee_Afrika vào ngày 30 tháng 1 năm 1942 Nhưng những khó_khăn về tiếp_tế cùng với sự sa_sút sức_khoẻ của ông và chủ_trương xoáng trọng_tâm vào chiến_trường Đông_Âu của Bộ_Tư_lệnh Tối_cao Lục_quân Đức đã khiến cho Thống_chế Rommel không duy_trì thành_quả của mình được lâu sau khi bị Tập_đoàn_quân số 8 Anh do Đại_tướng Bernard_Montgomery chỉ_huy đánh_bại trong trận El_Alamein lần thứ hai trên đất Ai_Cập năm 1942 ông đành rút quân về phía tây qua Lybia vào miền nam Tunisia Thất_bại tại El_Alamein cùng với cuộc đổ_bộ thành_công của liên_quân Anh Mỹ dưới quyền Đại_tướng Dwight_D_Eisenhower lên Maroc và Algérie đã đẩy quân Rommel vào thế bị kẹp giữa hai khối quân Đồng_Minh Lo_ngại sự thất_bại của khối Trục tại Bắc_Phi sẽ dọn đường cho quân Đồng_Minh xâm_chiếm Ý và các lãnh_thổ của Đức tại Nam_Âu_Hitler điều một lực_lượng lớn từ Pháp và Sicilia xuống Tunisia Thống_chế Albert_Kesselring_Tư lệnh Chiến_trường Phía Nam của Đức từ cuối năm 1941 được giao quyền chỉ_huy toàn_bộ lực_lượng quân Trục tại châu_Phi Vào thời_điểm cuối năm 1942 Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 tân_lập của Đức Ý do Đại_tướng Hans_Jürgen von Arnim chỉ_huy đã ngăn_chặn được ý_đồ của quân Đồng_Minh hòng tiến ra eo_biển trung_bộ Tunisia và cô_lập Rommel khỏi Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 Bằng việc quét sạch quân Anh khỏi Tébourba trên mạn bắc rồi tấn_công dồn_dập vào đội quân Anh Mỹ Pháp trấn_giữ đồi Djebel el Ahmera cho đến khi đoạt được đồi này trong Giáng_sinh 1942 Arnim và người tiền_nhiệm là Thượng_tướng Thiết_giáp Walther_Nehring cũng đã tăng_cường chiều sâu của đầu cầu quân Trục tại Tunisia đồng_thời khoá chặt các nẻo đường đến thủ_đô Tunis xứ này Phía Đồng_Minh sau đó phải tạm ngưng các hoạt_động quân_sự trên bộ của mình do những cơn mưa mùa đông đã biến địa_hình Bắc_Phi thành một mớ bãi bùn_lầy lội Các cuộc tấn_công của Arnim_Nehring và sau đó là Arnim buộc phải dùng Sư_đoàn Superga yếu_kém của Ý để che_chắn sườn phía nam của quân mình vào cuối tháng 12 năm 1942 Trong một cuộc tấn_công đầu năm 1943 3 sư_đoàn Pháp Tự_do do Đại_tướng Alphonse_Juin chỉ_huy đã phối_hợp với Sư_đoàn Thiết_giáp 6 Tập_đoàn_quân số 1 Anh đánh_bại Sư_đoàn Superlag và chiếm_giữ dãy núi Tây_Dorsal cùng phần_lớn dãy Đông_Dorsal trong miền núi Atlas_Để chỉnh_đốn tình_hình Arnim huy_động một chiến đoàn gồm các thành_phần thuộc 2 sư_đoàn Bộ_binh 334 và Thiết_giáp 10 cùng 17 xe_tăng Tiger của Tiểu_đoàn Thiết_giáp Hạng nặng 501 ồ_ạt phản_công vào ngày 18 tháng 1 Mặc_dù quân Anh giữ được phần_lớn trận_địa của mình quân Pháp đã bị đập_tan với thương_vong rất nặng_nề Lính Đức đã dọn sạch quân Pháp ra khỏi đèo Fondouk tóm giữ được 4 000 tù_binh đồng_thời bắn cháy hoặc tịch_thu 24 xe_tăng 55 đại_bác 27 pháo chống tăng cùng 228 xe quân_sự Trong những ngày tới quân Đức cùng sư_đoàn Ý nói trên tiếp_tục đánh tan các đơn_vị Pháp Mỹ và chỉ dừng quân vào đêm_ngày 23 24 tháng 1 do thiếu_hụt tiếp_tế Đến ngày 30 tháng 1 Arnim lại xua hai chiến đoàn thuộc Sư_đoàn Thiết_giáp số 21 Đại_tá Hans_Georg_Hildebrandt chỉ_huy bất_ngờ tấn_công đèo Faid và bao_vây diệt gọn đồn binh Pháp trên đèo Thêm 1 047 quân_nhân 25 xe_bọc_thép và 15 pháo chống tăng của Pháp rơi vào danh_sách tù_binh và chiến_lợi_phẩm của Đức Đáp lời cầu_viện của Juin_Thiếu tướng Tư_lệnh Quân_đoàn II Hoa_Kỳ Lloyd_Fredendall sai Chuẩn_tướng Raymond_Quillin đem Liên_đoàn Thiết_giáp A Sư_đoàn Thiết_giáp số 1 phản_công nhưng bị pháo_binh chống tăng của Hilderbrandt phối_hợp với các chiến_đấu_cơ Stuka của Không_quân Đức đè_bẹp Vài ngày sau Arnim lại mở một trận đột_kích vào Lữ_đoàn Constantine_Pháp dưới quyền tướng Joseph_Welvert và một_số thành_phần thuộc Quân_đoàn II Hoa_Kỳ Quân Đức lại thắng lớn Lữ_đoàn Constantine bị huỷ_diệt và hơn 1 000 lính Pháp bị bắt sống trong khi Trung_đoàn Bộ_binh 168 Sư_đoàn Bộ_binh 34 Hoa_Kỳ tổn_hao gần 1 100 quân Đến đây Arnim đã chiếm hầu_hết dãy Đông_Dorsal và mở_rộng đáng_kể đầu cầu Tunisia vừa đúng lúc Rommel mang quân chủ_lực của mình vào xứ này Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi và lập thế_trận phòng_ngự trên phòng_tuyến Mareth dọc theo biên_giới Libya và Tunisia Những chiến_thắng giòn dã của Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 trước liên_quân Pháp Mỹ đã cổ_vũ các chỉ_huy quân Đức mở một chiến_dịch tấn_công mới trên đất Tunisia Rommel hy_vọng tập_trung hai tập_đoàn_quân Trục đánh dứt_điểm các đội quân Mỹ Anh Pháp thuộc Tập_đoàn_quân số 1 Anh dưới quyền Đại_tướng Kenneth_Anderson ở mạn tây trước khi quay sang phía đông để giải_quyết Tập_đoàn_quân số 8 Anh Thủ_trưởng của ông là Kesselring cũng có suy_nghĩ chiến_lược tương_tự và lên kế_hoạch tận_diệt quân_đội Mỹ tại Bắc_Phi_Cụ_thể Kesselring định điều_động Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi tiến đánh quân Mỹ tại thị_trấn ốc_đảo Gafsa trong khi Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 công_kích thị_trấn Sbeitla trên mạn bắc Sau khi vượt xong các ngọn đèo ở hướng đông quân thiết_giáp Đức sẽ quành lên phía bắc và thẳng tiến ra cảng Borne trên biển Địa_Trung_Hải_Nếu thành_công chiến_dịch này có_lẽ sẽ đặt dấu_chấm hết cho sự tồn_tại của Tập_đoàn_quân số 1 Anh hoặc ít_ra thì cũng đem lại cho người Đức một thắng_lợi cần_thiết giúp họ rửa nhục sau thảm_hoạ Stalingrad_Nhưng khác với Rommel và Kesselring_Arnim chỉ đề_xuất khai_thác chiến_thắng Faid và chiếm gọn dãy Dorsal bằng một cuộc tấn_công quy_mô nhỏ vào Sidi_Bou_Zid_Trận Sidi_Bou_Zid_Để giải_quyết bất_đồng giữa hai thuộc_cấp vốn chẳng ưa nhau Kesselring kết_hợp các thành_phần trong kế_hoạch của cả Rommel lẫn Arnim để quyết_định tiến_hành hai cuộc hành_quân riêng_biệt gồm Chiến_dịch Gió xuân Fruehlingswind trong đó Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 sẽ tiến chiếm Sidi_Bou_Zid trên hướng bắc và Chiến_dịch Gió sáng Morganluft trong đó Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi tiến đánh dọc theo tuyến Gafsa_Feriana_Kasserine Sau đó Kesselring nhanh_chóng đề ra một kế_hoạch cụ_thể quy_định Tập_đoàn Thiết_giáp số 5 đánh thọc qua đèo Faid lên Sidi_Bou_Zid để chiếm gọn dãy Đông_Dorsal_Trong đợt tấn_công ban_đầu các Sư_đoàn Thiết_giáp số 10 và 21 sẽ được đặt dưới quyền thống_lĩnh của Thượng_tướng Pháo_binh Heinz_Ziegler_Một khi quân Đồng_minh bị dọn sạch khỏi khu_vực quanh Faid hai sư_đoàn này cùng Tiểu_đoàn Thiết_giáp Hạng nặng 501 sẽ được chuyển sang biên_chế của Tập_đoàn Thiết_giáp châu_Phi_Tiếp theo đó kế_hoạch yêu_cầu Arnim từ Pirchon tràn quân từ Pichon lên phía bắc trong khi Rommel đánh thốc vào Gafsa_Tozeur tiêu_diệt Quân_đoàn II Hoa_Kỳ rồi mở_rộng tấn_công ra Tebessa_Do mưa lớn kéo_dài nên thống_chế Kesselring cho Arnim hoãn tiến_công đến ngày 14 tháng 2 còn Rommel sẽ xuất_quân vào ngày 15 Tổng_cộng lực_lượng tấn_công của khối Trục lên đến 100 000 quân với 74 000 lính Đức và 26 000 lính Ý cùng chưa đầy 300 xe_tăng trong khi riêng Sư_Thiết giáp 1 Hoa_Kỳ đã có tới 300 thiết_giáp Được sự yểm_hộ chặt_chẽ của các chiến_đấu_cơ Stuka và Messerschmitt các chiến_xa Tiger của Tiểu_đoàn Thiết_giáp Hạng nặng 501 dẫn đường cho 2 chiến đoàn thuộc Sư_đoàn Thiết_giáp 10 vượt đèo Faid tấn_công Sư_đoàn Thiết_giáp 1 và Trung_đoàn 168 Hoa_Kỳ vào buổi sáng ngày 14 tháng 2 mở_màn trận Sidi_Bou_Zid_Quân Mỹ bị đánh thảm_bại và Đại_tá Thomas_Drake_Trung đoàn_trưởng Trung_đoàn 168 cùng phần_lớn ban tham_mưu của ông bị bắt sống Hôm sau Thiếu_tướng Tư_lệnh Sư_đoàn Thiết_giáp 1 Orlando_Ward tung quân dự_bị phản_công nhưng bị các Sư_đoàn Thiết_giáp 10 và 21 của Đức bẻ gãy với thương_vong ghê_gớm Cũng trong ngày 15 Đại_tá Otto_Menton chỉ_huy Cụm Đặc_nhiệm 288 Sư_đoàn Khinh_chiến 90 dẫn_đầu đoàn quân của Rommel tiến chiếm làng Gafsa nhưng phát_hiện ra rằng quân Mỹ đã rút hết khỏi nơi này Tin rằng Arnim sẽ tăng_viện Sư_Thiết giáp số 21 cho mình Rommel lên kế_hoạch đánh tới ngôi làng kế_tiếp là Ferriana nơi con đường chia ngả và đem lại cho ông hai phương_án khả_thi hoặc là thọc lên phía bắc đánh Tebessa thuộc xứ Algérie hoặc là thọc qua Theplete đánh Kasserine trên mạn đông bắc Ông sai Menton dẫn một lực_lượng trinh_sát được trang_bị mạnh vào Ferriana để tìm sự lựa_chọn tốt nhất cho kế_hoạch mới của ông Cuộc bại_trận tại Sidi_Bou_Zid đã buộc Anderson phải phát lệnh rút toàn_bộ Quân_đoàn II Hoa_Kỳ từ dãy Đông_Dorsal về trấn_giữ khu_vực phía tây Bên kia chiến_tuyến Arnim quyết_định duy_trì chiến_dịch tấn_công của mình và huy_động Sư_Thiết giáp 21 tiếp_tục tiến_công Sbeitba trong khi Sư_Thiết giáp 10 đánh về Fondouk_Ông viện cớ Rommel đã chiếm được mục_tiêu của mình Gafsa và Sư_Thiết giáp 21 còn bận chiến_đấu quanh Sidi_Bou_Zid để từ_chối tiếp_viện Mặc_dù quân thiết_giáp Đức giành được thắng_lợi sự truy_kích chậm_chạp của Ziegler đã tạo điều_kiện cho quân Đồng_Minh di_tản an_toàn khỏi dãy Đông_Dorsal trong đêm_ngày 17 18 Sau khi rút chủ_lực Sư_đoàn Thiết_giáp 1 Mỹ về Tebessa_Fredendall chia một bộ_phận quân Mỹ Pháp đi đóng giữ đèo Kasserine trong dãy Tây_Dorsal_Lực_lượng này bao_gồm Trung_đoàn Công_binh số 19 của đại_tá Anderson_Moore_Tiểu đoàn I Trung_đoàn Bộ_binh số 26 Sư_đoàn Bộ_binh số 1 Anh_cả Đỏ 2 khẩu_đội bích kích pháo 105 ly thuộc Tiểu_đoàn Pháo dã_chiến 33 Mỹ 1 khẩu_đội pháo 75 ly do ngựa kéo có niên_đại từ Chiến_tranh thế_giới thứ nhất của Pháp và Tiểu_đoàn Pháo_tự_hành chống tăng 894 Mỹ Đại_tá Alexander_N_Stark_Trung đoàn_trưởng Trung_đoàn Bộ_binh 26 được Fredendall cử làm chỉ_huy trưởng đội quân này Trong khi đó tại Sbiba bộ_chỉ_huy Tập_đoàn_quân số 1 bố_trí Lữ_đoàn Vệ_binh số 1 Anh Trung_đoàn 18 Mỹ 3 tiểu_đoàn thuộc Sư_đoàn 34 Mỹ Tiểu_đoàn 2 Trung_đoàn Hampshire 3 tiểu_đoàn pháo dã_chiến Mỹ các thành_phần thuộc 2 trung_đoàn pháo chống tăng Anh một_vài binh_đội Pháp và Trung_đoàn Thương kỵ 16 5 Lữ_đoàn Thiết_giáp 26 Anh vừa được trang_bị xe_tăng M4 Sherman_Thị trấn Thala cách đèo Kasserine 24 km về mạn bắc được trấn_thủ bởi 2 trung_đoàn_thiết kỵ thuộc Lữ_đoàn Thiết_giáp 26 của Chuẩn_tướng Charles_A_L_Dunphie Tiểu_đoàn 10 Lữ_đoàn Súng_trường Tiểu_đoàn 2 5 Trung_đoàn Leicestershire 3 khẩu_đội pháo dã_chiến 1 khẩu_đội pháo phòng tăng và 1 khẩu_đội pháo_cối hạng nặng của Anh Toàn_bộ lực_lượng Đồng_Minh phía bắc và tây bắc Kasserine được đặt dưới sự thống_lĩnh của Chuẩn_tướng C G G Nicholson_Sư đoàn phó Sư_đoàn Thiết_giáp 6 Anh Kế_hoạch của khối Trục Vào buổi sáng ngày 17 tháng 2 Rommel điều quân đánh chiếm làng Feriana và Thelepte nơi đặt căn_cứ không_quân chính của Đồng_Minh trong khu_vực phía nam của Tập_đoàn_quân số 1 Các đơn_vị lính Mỹ cản đường quân ông đều bị đè_bẹp Sau đó Rommel đánh điện gợi_ý Arnim hiệp_lực cùng ông đánh Tebessa nhưng Arnim hồi_đáp rằng do dãy núi Đông_Dorsal rất khó giữ nên quân ông chỉ được bám_trụ trên dãy chứ không được tiến đâu xa hơn Câu trả_lời này làm Rommel phẫn_nộ vì ông cảm_thấy Arnim đang để yên cho đội quân non kinh_nghiệm của Mỹ chạy thoát Lúc 14h30 ngày 18 tháng 2 Rommel đánh điện thỉnh_cầu Kesselring giao ông chỉ_huy các Sư_đoàn Thiết_giáp 10 và 21 đồng_thời cho hai sư này di_chuyển đến khu_vực Theplete để Rommel thực_hiện kế_hoạch vượt đèo Kasserine và tiến_công quân Mỹ tại Tebessa cách Theplete 72 4 km trên hướng tây bắc Bằng cách đó Rommel sẽ thu được một lượng hàng tiếp_tế lớn của Mỹ ở phía tây dãy Atlas xoá_sổ nguy_cơ quân Đồng_Minh tấn_công hành_lang eo_biển nối_liền Mareth với Tunis và đồng_thời uy_hiếp mạn sườn phía nam của Tập_đoàn_quân số 1 Anh Cá_nhân Kesselring rất tán_đồng với kế_hoạch này và ông đệ_trình nó lên Bộ_Tư_lệnh Tối_cao Ý tại Roma để xin sự chấp_thuận tối_hậu của các thủ_trưởng Ý Chỉ vài tiếng đồng_hồ sau Kesselring chính_thức cử Rommel làm tư_lệnh tất_cả mọi lực_lượng cơ_động của phe Trục ở châu_Phi kể_cả các Sư_đoàn Thiết_giáp số 10 và 21 Mừng_rỡ Rommel lập_tức phát lệnh tổng_tấn_công Kasserine trong buổi sáng ngày 19 tháng 2 Nhưng vị thống_chế không_thể phấn_khởi được lâu trong một chỉ_thị vào sáng hôm sau Bộ_Tư_lệnh Tối_cao Ý đồng_ý chuyển_giao hai sư_đoàn thiết_giáp cho Rommel nhưng lại ra_lệnh ông đem quân vượt các đèo Kasserine_Sbiba nhằm đánh thọc lên Thala và Le_Kef 1 thị_trấn toạ_lạc sau lưng Quân_đoàn XIX Pháp và cách Tebessa 161 km trên phía bắc chiếm_giữ toàn_bộ dãy Tây_Dorsal và uy_hiếp sườn của Tập_đoàn_quân số 1 Anh Đây chính là phương_án tấn_công mà các chỉ_huy cấp cao của Anh Mỹ dự_đoán Rommel sẽ tiến_hành Trái_lại Rommel muốn đánh lên mạn tây bắc chứ không phải mạn bắc vì ông hiểu rằng một mũi thọc theo hướng Thala và Le_Kef sẽ buộc ông phải chia nhỏ quân mình và dễ_dàng bị hở sườn sau khi vượt xong các đèo Mặc_dù Rommel hiểu rằng kế_hoạch đánh Tebessa của ông có ẩn_chứa một_số rủi_ro thành_công của kế_hoạch này sẽ mang lại cho quân Trục những hàng tiếp_tế hết_sức cần_thiết đồng_thời thủ_tiêu nguy_cơ quân Đồng_Minh mở_rộng hoạt_động quân_sự vào miền trung Tunisia và có_lẽ sẽ đem lại cho Không_quân Đức một căn_cứ tiền tiêu tại Youks les Bains về hướng tây Tébessa_Do đó vị thống_chế cay_đắng chỉ_trích đường_lối của Bộ_Tư_lệnh quân Ý là thiển_cận đến mức đáng kinh_ngạc và ghê_sợ Dù_cho Rommel có tuân_thủ thượng lệnh hay không thì ông vẫn phải tấn_công và chiếm đèo Kasserine nơi người Mỹ đang tập_trung và chỉnh_đốn lực_lượng của mình Trận đánh Đèo Kasserine có hình_dạng chữ X chỉ rộng 732 m ở khu_vực hẹp nhất của nó Mặc_dù địa_hình con đèo không phải là bất_khả_xâm_phạm việc tấn kích Kasserine mang lại rủi_ro cho quân Đức do nó dễ bị gài mìn và phạm_vi tiến_công có_thể bị thu_hẹp vào các con đường đèo Bên phía Đồng_Minh Fredendall đã thỉnh_cầu bộ_chỉ_huy cấp trên đem hết mìn sẵn có tại Bắc_Phi chi_viện cho chiến_trường Tunisia và Eisenhower đã nhanh_chóng đáp_ứng đề_nghị này Chớp lấy cơ_hội đại_tá Moore cùng 1 400 công_binh thuộc quyền ông đã xây_dựng một vành_đai 3 vòng gồm các bãi mìn chống tăng và chống người Đằng sau hệ_thống mìn bẫy dày_đặc ấy là trận_địa phòng_ngự chính của Lực_lượng Stark_Stark_Force tên gọi các đơn_vị Mỹ Pháp dưới sự chỉ_huy chung của đại_tá Stark_Diễn biến ngày 19 tháng 2 Với hy_vọng hàng_ngũ quân Mỹ còn tơi_tả sau các thất_bại trước đó và dễ_dàng bị đánh dứt_điểm Rommel xua Tiểu_đoàn Trinh_sát số 33 do Đại_tá Hans von Luck chỉ_huy thuộc Chiến đoàn Binh_đoàn Phi châu dưới quyền Thiếu_tướng Karl_Bülowius xông vào tấn_công đèo Kasserine lúc 6h30 sáng ngày 19 tháng 2 Do bộ_chỉ_huy Đồng_Minh tưởng rằng Rommel sẽ đánh theo hướng bắc chứ không phải là hướng tây bắc sự xung_phong ào_ạt của quân Đức ban_đầu đã khiến cho phía Mỹ choáng_ngợp Tuy_vậy quân Mỹ đã kịp_thời chỉnh_đốn hàng phòng_ngự của mình và các đơn_vị bộ_binh thiết_giáp cùng pháo_tự_hành chống tăng ở trung_tâm con đèo tập_trung hoả_lực cản_phá đà tiến_công của tiểu_đoàn Luck_Bị hao_tổn nặng_nề Tiểu_đoàn Trinh_sát số 33 đành phải thoái_lui sang hướng tây_nam đèo Kasserine mang theo một_số tù_binh Mỹ thuộc Lực_lượng Stark Sau bước khởi_đầu không mấy suôn_sẻ này Buelowius ra_lệnh cho Đại_tá Menton đem 40 xe vận_tải chở lính Trung_đoàn Bộ_binh Cơ_giới Phi châu vào_cuộc và 2 tiểu_đoàn của Menton ào_ạt tấn_công Tiểu_đoàn I Trung_đoàn Bộ_binh 26 Mỹ vào lúc 9h30 sáng Quân_cơ giới Đức đánh cho quân Mỹ thiệt_hại nặng_nề và buộc nhiều đơn_vị bộ_binh Mỹ phải lùi_bước nhưng vẫn không_thể mở được cửa đột_phá qua tuyến phòng_ngự quân Mỹ Điều này buộc Buelowius phải thảy cả đơn_vị tăng chủ_lực của mình là Tiểu_đoàn Thiết_giáp Stotten vào trận trong buổi trưa ngày hôm ấy Sau cả một ngày giao_chiến các mũi tấn_công của Chiến đoàn Binh_đoàn Phi châu chỉ thu được kết_quả hạn_chế và đèo Kasserine vẫn nằm dưới sự kiểm_soát của quân Mỹ khi màn đêm buông xuống Trong khi đó Sư_đoàn Thiết_giáp số 21 do Đại_tá Hildebrandt chỉ_huy cũng không đạt được kết_quả tốt_đẹp hơn khi tiến đánh quân Đồng_Minh ở Sbiba_Rommel hết_sức bất_bình với Hildebrandt vì ông này phải mất 4 tiếng đồng_hồ mới chiếm được 24 km đất trước khi vấp phải sự đề_kháng quyết_liệt của quân Đồng_Minh và bị 1 bãi mìn buộc phải dừng bước Rommel bèn phát lệnh cho Hildebrant tràn quân sang phía tây rồi đánh thọc lên phía bắc để tiêu_diệt bộ_binh Mỹ Trong mưa to gió lớn Hildebrandt đem 25 xe_tăng Pz_Kpfw_IV và một_số đơn_vị bộ_binh cơ_giới tiêu_diệt một toán quân được trang_bị xe_tăng Mk_III của Trung_đoàn Thương kỵ 16 5 Anh Nhưng vào cuối buổi chiều hôm đó quân ông lọt vào một ổ phục_kích của Đồng_Minh và chiến đoàn của ông bị Tiểu_đoàn Pháo dã_chiến 151 Mỹ bắn cho tan_tác Hildebrandt đành phải thu_quân về hậu_cứ bỏ lại 13 xe_tăng ở ngoài trận_địa Cùng ngày hôm đó Sư_đoàn Thiết_giáp số 10 tổ_chức tiến_công phòng_tuyến Anh Mỹ nhưng chỉ đạt được những bước_tiến chậm_chạp do lực_lượng tấn kích mỏng yếu Trái với thượng lệnh của Kesselring_Arnim đã giữ lại phân_nửa sư_đoàn với những chiếc tăng Tiger mà Rommel mong_mỏi trông_đợi trong địa_bàn hoạt_động của mình Đến đêm Rommel phát lệnh cho lực_lượng tấn_công của Sư_đoàn Thiết_giáp số 11 chuyển trục hành_quân sang Kasserine và theo chân chiến đoàn Bülowius đánh chiếm đèo vào hôm sau Đằng sau mặt_trận Kasserine bộ_tổng_tư_lệnh Đồng_Minh đã hợp_nhất các Tập_đoàn_quân số 1 và 8 Anh thành Cụm Tập_đoàn_quân 18 vào ngày 19 tháng 2 năm 1943 Đại_tướng Anh Harold_Alexander được phân_công làm tư_lệnh cụm tập_đoàn_quân này Kể từ đây các lực_lượng lục_quân Đồng_Minh tại Bắc_Phi được hoạt_động dưới sự điểu khiền của một bộ_chỉ_huy thống_nhất Vừa_mới nhậm_chức xong Alexander liền phát lệnh cho quân_sĩ phải tử_thủ dãy Tây_Dorsal bằng mọi giá Để tăng_cường tăng_cường lực_lượng cho Stark_Lữ trưởng Lữ_Thiết giáp 26 Anh Dunphie đã sai Trung_tá A C Gore dẫn 1 khối xe_tăng bộ_binh Valentine gồm 10 chiếc 1 khẩu_đội pháo dã_chiến một_số khẩu pháo phòng tăng và 1 đại_đội bộ_binh đến chốt giữ điểm đầu phía bắc đèo Kasserine_Việc thực_thi mệnh_lệnh của Alexander là không hề dễ_dàng cuối buổi chiều hôm ấy quân Đức tập_trung súng_cối phản_lực 6 nòng Nebelwerfer bắn phá phòng_tuyến Kasserine làm tiêu_hao nhiều sinh_lực quân Mỹ Đây là lần đầu_tiên loại loại vũ_khí thần_kỳ Wunderwaffe này được sử_dụng trên chiến_trường Bắc_Phi_Âm thanh đặc_biệt chói tai của pháo_cối Nebelwerfer đã khiến cho tinh_thần lính Mỹ xuống_dốc trầm_trọng Tình_hình càng trở_nên tồi_tệ cho lực_lượng phòng_thủ đèo Kasserine vào nửa_đêm khi quân Đức tổ_chức tập_kích diệt gọn Đại_đội A Tiểu_đoàn I Mỹ và đánh tơi_tả các đại_đội bộ_binh khác của Stark_Diễn biến các ngày 20 21 tháng 2 Sáng hôm sau Rommel quyết_định ngưng đánh Sbiba và thọc mũi chủ_công của mình vào đèo Kasserine nhưng quân ông triển_khai tấn_công một_cách lề_mề Rommel bèn đích_thân ra trận và đề_nghị tướng Friedrich von Broich_Sư đoàn_trưởng Sư_đoàn Thiết_giáp 10 giải_thích về thái_độ chần_chừ của ông ta Broich lý_giải rằng ông ta đang chờ lực_lượng bộ_binh cơ_giới đến yểm_trợ cho cuộc tiến_quân của Sư_Thiết giáp 10 Rommel cả giận quát Hãy tự đi mà tìm tiểu_đoàn bộ binh_cơ giới về đây Và anh phải dẫn tiểu_đoàn ấy vào trận chiến luôn Nghe vậy Broich liền đem xe_tăng Panzerkampfwagen_IV đánh thọc vào đèo Kasserine mà không cần đợi sự tiếp_viện của bộ_binh cơ_giới mặc_dù Trung_đoàn Bộ_binh Cơ_giới Phi châu Đức và Trung_đoàn Bersaglieri số 5 Ý xuất_hiện trên trận_địa không lâu sau đó Được sự yểm_hộ đắc_lực của pháo_binh cùng không_quân bộ_binh và thiết_giáp phe Trục do Trung_đoàn Bộ_binh Cơ_giới Phi châu dẫn_đầu nhanh_chóng xuyên thủng hàng phòng_ngự của quân Mỹ Sở_chỉ_huy của Đại_tá Moore sớm bị tràn_ngập và mọi liên_lạc giữa Trung_đoàn Công_binh 19 với ban chỉ_huy của Stark đều bị cắt đứt Không_những thế một_số đại_đội công_binh Mỹ bỏ chạy bán_sống_bán_chết khỏi đèo và quân thiết_giáp Đức tức_tốc cô_lập các đơn_vị Mỹ thuộc 2 sư_đoàn Bộ_binh 1 và Anh_cả Đỏ ở lối vào phía bắc của Kasserine_Các pháo_thủ Pháp thuộc quyền Stark cũng đua nhau chạy tứ_tán về hướng tây và bỏ lại hết đại_bác 75 ly của mình trận_địa Để vãn_hồi thế_trận Thiếu_tá Biebly được lệnh mang khối xe_tăng Valentine của Lực_lượng Gore phản_kích vào các mũi tấn_công của đối_phương Quân Trục nhanh_chóng loại phần_lớn đội_hình xe_tăng này ra ngoài vòng chiến_đấu làm bị_thương Biebly và buộc Lực_lượng Gore dần_dần lùi_bước Sau đó quân Đức tiếp_tục tiến như vũ_bão và chỉ còn cách sở_chỉ_huy của Stark 18 m trong buổi chiều hôm ấy buộc Stark cùng ban tham_mưu phải dời về phía sau Ngoại_trừ Lực_lượng Gore và một_số ổ kháng_cự đơn_lẻ lực_lượng phòng_thủ Kasserine coi như đã bị tiêu_diệt Trong cơn tuyệt_vọng quân Anh mở thêm một cuộc phản_công nữa vào Sư_đoàn Thiết_giáp số 10 nhưng chẳng bấy_lâu sau thì xe_tăng chỉ_huy của Biebly bị trúng đạn trực_tiếp và ông lập_tức thiệt_mạng Trước tình_hình đó quân Đồng_Minh huy_động 6 chiến_xa M3 Grant của Sư_đoàn Thiết_giáp số 1 Mỹ phối_hợp với các tổ pháo_thủ chống tăng Anh chặn đánh đoàn chiến_xa Panzerkampfwagen_IV để yểm_trợ cho cuộc thối_lui của tàn_binh Lực_lượng Gore_Trong một trận giao_chiến ngắn_ngủi quân Đức bắn cháy được 4 chiếc Grant và đè_bẹp hoàn_toàn Lực_lượng Gore cả ba chiếc Valentine còn lại đều bị loại khỏi vòng chiến và chỉ một khẩu pháo chống tăng duy_nhất của Gore là không bị phá_huỷ Vào thời_điểm đêm xuống quân_đội phe Trục đã khai_thông hoàn_toàn đèo Kasserine Sau thắng_lợi giòn_giã trên mặt_trận Kasserine_Rommel tiếp_tục chia quân làm 3 mũi tấn_công ở hướng tây Chiến đoàn Binh_đoàn Phi châu của Buelowius tiến đánh các chốt phòng_ngự của quân Mỹ tại Tebessa ở hướng bắc Sư_đoàn Thiết_giáp số 10 tiến_công Le_Kef theo đường Thala_Sư đoàn Thiết_giáp số 21 tiến theo hướng tây bắc và vòng lên mạn bắc để đánh Le_Kef theo con đường Sbeitla_Sbiba_Trong những ngày kế_tiếp của trận đánh quân Trục tấn_công rất chậm trên cả ba hướng và chỉ có cánh quân trung_tâm Sư_Thiết giáp 10 do Broich chỉ_huy là giành được thắng_lợi Bên cánh phải của Rommel các đợt tấn_công của Chiến đoàn Binh_đoàn Phi châu vào Tebessa đều bị các thành_phần quân Mỹ thuộc Liên_đoàn Thiết_giáp B và Sư_đoàn Bộ_binh 1 đẩy_lùi Tình_hình cánh quân bên trái của Đức cũng không khá gì hơn khi Lữ_đoàn Vệ_binh 1 Anh Trung_đoàn Bộ_binh 18 Mỹ và nhiều đơn_vị Mỹ Anh Pháp chặn_đứng hoàn_toàn Sư_đoàn Thiết_giáp số 21 ở phía nam Sbiba_Mặc dù Rommel rất bất_bình với sự kém tài của đại_tá Hildebrandt và đe_doạ huyền_chức ông ta vị thống_chế không_thể làm_vậy ngay vì quân Đức ở Bắc_Phi hiện không còn người nào đủ năng_lực thay Hildebrandt chỉ_huy Sư_Thiết giáp 21 Dù_vậy Hildebrandt sẽ không_thể duy_trì cương_vị này được lâu Tàn cuộc Tờ_mờ sáng ngày 22 tháng 2 Đại_tá French_Blacke vô_tình dẫn tàn_binh của Trung_đoàn_thiết kỵ Lothian số 2 Anh vào địa_bàn đóng quân của Sư_đoàn Thiết_giáp số 10 Đức Ngay_lập_tức quân thiết_giáp Đức phá_huỷ 7 chiếc Valentine trong vòng 7 phút và Trung_đoàn Lothian số 2 bị xoá_sổ Tuy_vậy sự hiện_diện của trung_đoàn này giữa sư_đoàn ông đã gây quan_ngại lớn cho Broich người vừa được dân Ả_Rập thân Đức thông_báo về việc quân Mỹ chi_viện 3 tiểu_đoàn pháo_binh cho Sư_đoàn Thiết_giáp số 6 Anh tại Thala và Lữ_đoàn Vệ_binh số 1 Anh đang tiến gấp từ Sbiba tới Thala_Họ khẳng_định với Broich rằng quân Đồng_Minh đang chuẩn_bị tổ_chức một cuộc phản_kích quy_mô lớn Mặc_dù thông_tin này là không chính_xác điều không_thể chối_cãi là phía Đồng_Minh đang tập_trung những lực_lượng dự binh hùng_hậu của mình để chặn đánh Tập_đoàn Thiết_giáp Phi châu và tốc_độ tấn_công của quân Trục đang suy_giảm trên khắp mặt_trận Do_vậy Broich quyết_định chuyển sang thế phòng_ngự Trong khi Trung_đoàn Pháo_binh Thiết_giáp số 90 đấu pháo với liên_quân Anh Mỹ Rommel thân_hành ra_mặt trận để đánh_giá tình_hình và đề ra quyết_định phù_hợp Mưa lớn trong suốt 3 ngày liền đã biến chiến_trường Tunisia thành 1 bãi lầy_lội gây trở_ngại không nhỏ cho các cuộc hành_quân cơ_động của Đức và Ý Thêm vào đó quân Trục đang bị kéo căng và thiếu_hụt trầm_trọng về xăng_dầu đạn_dược trong khi phía Đồng_Minh tận_dụng tiềm_lực vượt_trội về nhân_lực và tài_lực của họ để tăng_cường phòng_thủ Do_vậy trong cuộc hội_kiến với thủ_trưởng Kesselring và Đại_tá Siegfried_Westphal Trưởng_phòng tác_chiến Bộ_Tư_lệnh Chiến_trường phía Nam vào chiều hôm đó Rommel cho rằng thời_tiết xấu sự kiệt_sức của Tập_đoàn Thiết_giáp Phi châu và việc Arnim giữ lại dàn xe_tăng Tiger cùng một_số tiểu_đoàn bộ_binh ở dãy Đông_Dorsal đã khiến ông không còn cơ_hội đánh thọc ra Borne_Do vậy Rommel khẳng_định giải_pháp tốt nhất lúc này là chấm_dứt tấn_công Tập_đoàn_quân số 1 và chuyển trọng_tâm xuống miền nam Tunisia để đánh dứt_điểm Tập_đoàn_quân số 8 khi Montgomery còn chưa hội đủ lực_lượng của mình Mặc_dù Kesselring và Westphal gắng_sức thuyết_phục Rommel tiếp_tục đánh dãy Tây_Dorsal họ không_thể lay_chuyển quyết_định của vị thống_chế và đành phải bỏ_cuộc Ngay trong đêm_ngày 22 Rommel bắt_đầu rút toàn_bộ binh_lực khỏi dãy Tây_Dorsal_Quân_Mỹ thuộc Trung_đoàn Bộ_binh 16 Sư_đoàn Bộ_binh 1 và Liên_đoàn Thiết_giáp B đơn_vị duy_nhất còn nguyên_vẹn của Sư_đoàn Thiết_giáp số 1 trở_lại đóng giữ đèo Kasserine vào ngày 24 tháng 2 Kết_cục Các trận đánh ngày 19 22 tháng 2 năm 1943 ở Tunisia gọi chung là trận đèo Kasserine đã kết_thúc với thắng_lợi chiến_thuật không nhỏ của quân_đội Đức Ý Bên phía Đồng_Minh chỉ riêng Quân_đoàn II Hoa_Kỳ đã bị hao_tổn đến 20 sinh_lực chiến_đấu với 300 quân_nhân tử_trận 3 000 bị_thương 183 xe_tăng 194 xe háp trắc 208 khẩu đại_bác cùng 512 xe_tải và jeep bị phá_huỷ Quân Anh và quân Pháp cũng bị_thương vong rất nặng_nề Không_những thế Tập_đoàn Thiết_giáp Phi châu đã bắt được 4 026 tù_binh đồng_thời thu_giữ 61 xe_tăng và háp trắc 161 phương_tiện mô_tô 45 tấn đạn_dược 36 khẩu pháo và vô_số khí_tài trang_thiết_bị khác Thiệt_hại về nhân_lực của phe Trục chỉ bao_gồm 989 sĩ_quan và binh_lính trong số đó 201 tử_trận 536 bị_thương và 252 mất_tích Trận đèo Kasserine thường được xem là trong những thảm_hoạ ghê_gớm nhất trong suốt chiều dài lịch_sử quân_sự Hoa_Kỳ Bên cạnh đó sự kháng_cự bền_bỉ của quân Đồng_Minh cùng với những rắc_rối về tiếp_tế của quân Đức Ý và thái_độ bất_hợp_tác của Arnim một người có hiềm_khích với Rommel đã biến trận đánh thành một thất_bại về tác_chiến và chiến_lược của Tập_đoàn Thiết_giáp Phi châu Các kế_hoạch của Kesselring_Rommel và Bộ_Tổng_tư_lệnh Ý nhằm đánh chiếm các căn_cứ tiếp_tế quân Đồng_Minh và cô_lập Tập_đoàn_quân số 1 Anh coi như bị phá_sản Ngay sau khi trận đánh kết_thúc Bộ_Tổng_tư_lệnh Ý thành_lập Cụm Tập_đoàn_quân Phi châu và phân_công Rommel làm tư_lệnh của cụm quân này vào ngày 23 tháng 2 năm 1943 Tuy_vậy sự_kiện này không_thể ngăn_chặn việc cục_diện Mặt_trận Bắc_Phi đang thay_đổi theo chiều_hướng có lợi cho Đồng_Minh phương Tây_Liên kết ngoài Facing_The_Fox_In The_Kasserine_Pass_Entry in the Leaders_Battles_Database_BULLET Kasserine_Pass_Battles_Staff Rides_Background_Materials_Collection Primary_Sources and Analysis of the Battle compiled by the United_States_Army_Center of Military_History
Trận đèo Kasserine