Hách_Liên_Bột_Bột Hách_Liên_Bột_Bột tiếng Hán trung_đại quảng vận 381 425 tên lúc chào_đời là Lưu_Bột_Bột_劉勃勃 佛佛 gọi theo thuỵ hiệu là Hạ_Vũ_Liệt_Đế 夏武烈帝 là hoàng_đế khai_quốc của nước nước Hạ thời Ngũ_Hồ thập_lục quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Ông thường bị coi là một người cai_trị vô_cùng tàn_ác ông đã phụ_bạc tất_cả các ân_nhân của mình và giết nhiều người một_cách quá mức Ông cho xây kinh_đô uy_nghi có tên Thống_Vạn_統萬 nay thuộc Du_Lâm_Thiểm_Tây và khiến cho việc bao_vây thành trở_nên khó_khăn thậm_chí ngay cả trăm_năm sau vào thời Ngũ_Đại_Thập_Quốc Nguỵ thư chép tên của ông là Hách_Liên_Khuất_Kiết Khuất_Cái_赫連屈孑_屈丐 đều thể_hiện sự miệt_thị mà các hoàng_đế của Bắc_Nguỵ là Minh_Nguyên đế Thái_Vũ đế dành cho ông Trước khi lên_ngôi Lưu_Bột_Bột sinh năm 381 khi đó phụ_thân Lưu_Vệ_Thần_劉衛辰 của ông là một tộc_trưởng Hung_Nô quan_trọng và là chư_hầu của Tiền_Tần Không rõ mẫu_thân của ông là chính_thất hay là thê_thiếp của Lưu_Vệ_Thần_Ông là một trong những người con trai nhỏ_tuổi nhất của Lưu_Vệ_Thần Sau khi hoàng_đế Phù_Kiên đại_bại trong trận Phì_Thuỷ vào năm 383 Tiền_Tần sụp_đổ vì các cuộc nổi_loạn Lưu_Vệ_Thần lúc này đang cai quản phần lãnh_thổ của khu_vực Nội_Mông phía nam Hoàng_Hà và cực bắc Thiểm_Tây và mặc_dù chịu làm chư_hầu của cả Hậu_Tần và Tây_Yên thì ông ta vẫn cai_trị lãnh_địa của mình một_cách độc_lập Tuy_nhiên năm 391 Lưu_Vệ_Thần cử một người con trai tên là Lưu_Trực_Lực_Đê 劉直力鞮 đi đánh nước Bắc_Nguỵ của Thác_Bạt_Khuê và Thác_Bạt_Khuê không_chỉ đánh_bại Lưu_Trực_Lực_Đê mà_còn băng qua Hoàng_Hà để tiến đánh đại_bản_doanh của Lưu_Vệ_Thần tại Duyệt_Bạt_悅拔 nay thuộc Ordos_Nội_Mông chiếm được nơi này và buộc Lưu_Vệ_Thần và Lưu_Trực_Lực_Đê phải chạy trốn Ngày hôm sau Lưu_Vệ_Thần bị một thuộc_hạ giết chết còn Lưu_Trực_Lực_Đê thì bị bắt Thác_Bạt_Khuê chiếm lấy lãnh_địa cùng người_dân của Lưu_Vệ_Thần và thảm_sát gia_tộc họ Lưu_Tuy nhiên Lưu_Bột_Bột đã thoát được và chạy trốn đến bộ_lạc Tiết_Can_薛干 và tộc_trưởng Thái_Tất_Phục_太悉伏 đã từ_chối giao_nộp ông bất_chấp lời yêu_cầu của Bắc_Nguỵ_Thay vào đó Thái_Tất_Phục đã đưa Lưu_Bột_Bột đến chỗ một tộc_trưởng Hung_Nô là Cao_Bình công Một Dịch_Can_沒奕干 một chư_hầu của Hậu_Tần và Một Dịch_Can không_chỉ cho Lưu_Bột_Bột nương_náu mà_còn gả một người con gái cho Lưu_Bột_Bột_Lưu Bột_Bột từ thời_điểm này trở đi trở_nên phụ_thuộc nhiều vào nhạc_phụ Trong lúc đó năm 393 do Thái_Tất_Phục đã từ_chối đưa Lưu_Bột_Bột cho mình Thác_Bạt_Khuê đã tiến đánh Thái và thảm_sát người_dân trong bộ_lạc của ông ta còn bản_thân Thái thì chạy thoát đến Hậu_Tần_Sử sách không ghi nhiều về cuộc_sống của Lưu_Bột_Bột trong các năm sau đó Năm 402 em_trai của Thác_Bạt_Khuê là Thác_Bạt_Tuân_拓拔遵 đã tiến đánh đại_bản_doanh của Một Dịch_Can tại Cao_Bình_高平 nay thuộc Cố_Nguyên_Ninh_Hạ và Một Dịch_Can buộc phải chạy trốn đến Hậu_Tần bỏ_rơi người_dân trong bộ_lạc mặc_dù vậy sau đó Hậu_Tần đã tái_chiếm Cao_Bình và trao lại thành cho Một Dịch_Căn_Một lúc_nào đó trước năm 407 Lưu_Bột_Bột được biết đến với vẻ tuấn_tú có tài ăn_nói hoạt_bát và thông_minh đã nhận được sự chú_ý của hoàng_đế Diêu_Hưng của Hậu_Tần_Diêu_Hưng rất ấn_tượng với khả_năng của Lưu_Bột_Bột khi ông ta gặp Lưu_Bột_Bột và muốn phong cho Lưu_Bột_Bột làm một trọng tướng để chống lại Bắc_Nguỵ_Tuy nhiên em_trai của Diêu_Hưng là Diêu_Ung_姚邕 đã lên_tiếng chống lại ông ta cho rằng Lưu_Bột_Bột không đáng tin_cậy nói rằng Với lời khuyên_bảo của Diêu_Ung_Diêu_Hưng ban_đầu không ban cho Lưu_Bột_Bột một nhiệm_vụ nào song cuối_cùng vẫn bị thuyết_phục bởi tài_năng của Lưu nên đã phong cho ông làm một tướng với tước công cho ông trấn_giữ quận Sóc_Phương_朔方 cũng thuộc Ordos ngày_nay Năm 407 sau khi phải hứng_chịu một_số thất_bại trước Bắc_Nguỵ_Diêu_Hưng quyết_định thực_thi hoà_bình với Bắc_Nguỵ_Khi hay tin Lưu_Bột_Bột trở_nên giận_dữ vì phụ_thân của ông đã bị Bắc_Nguỵ giết chết và ông đã lên kế_hoạch nổi_loạn Do_đó ông đã thu_giữ những con ngựa mà hãn Uất_Cửu_Lư_Xã Lôn_郁久閭社崙 của Nhu_Nhiên triều_cống cho Diêu_Hưng và sau đó tấn_công bất_ngờ nhạc_phụ Một Dịch_Can chiếm lấy Cao_Bình và giết chết Một đoạt lấy quân_lính của Một Sau đó Lưu_Bột_Bột xưng là một hậu_duệ của Hạ_Vũ người sáng_lập nhà Hạ và đặt tên nước là Hạ_Ông xưng tước_hiệu Thiên vương Thời_kỳ đầu trị_vì Mặc_dù Lưu_Bột_Bột căm_thù Bắc_Nguỵ ông lại tập_trung các nỗ_lực của mình để phá_hoại Hậu_Tần liên_tục quấy_rối các lãnh_thổ phía bắc của Hậu_Tần và làm hao_mòn tài_lực của nước này Vì_thế ông không sống tại kinh_thành mà di_chuyển cùng với các kị_binh liên_tục đến các thành của Hậu_Tần để cướp_bóc Cũng trong năm 407 Lưu_Bột_Bột đã tìm cách kết_hôn với một con gái của vua Thốc_Phát_Nục_Đàn của Nam_Lương song Thốc_Phát_Nục_Đàn đã từ_chối Trong giận_dữ Lưu_Bột_Bột đã mở một cuộc tấn_công nhằm trừng_phạt Nam_Lương nhưng sau đó đã rút quân Thốc_Phát_Nục_Đàn đã đuổi theo quân Hạ và tin_tưởng rằng mình vượt_trội so với Lưu_Bột_Bột nên đã bất_cẩn trong các hành đọng quân_sự Lưu_Bột_Bột đã đưa Thốc_Phát_Nục_Đàn đến mộ hẻm núi và sau đó chặn lối ra bằng băng và các xe_ngựa rối sau đó phục_kích và đánh_bại quân Nam_Lương có ước_chừng từ 60 đến 70 các quan và tướng chính_yếu của Nam_Lương đã chết trong trận này Thốc_Phát_Nục_Đàn thoát_thân Năm 408 Diêu_Hưng cử tướng Tề_Nan_齊難 mở một chiến_dịch lớn để tiến đánh Lưu_Bột_Bột_Lưu Bột_Bột ban_đầu đã rút_lui để khiến cho Tề_Nam tin rằng ông sợ Tề và Lưu_Bột_Bột đã phản_công bất_ngờ và bắt được Tề Sau đó nhiều lãnh_thổ của Hậu_Tần đã rơi vào tay Hạ_Năm 409 Diêu_Hưng đich thân dẫn quân đi đánh Lưu_Bột_Bột song khi đến Nhị_Thành_貳城 nay thuộc Diên_An_Thiểm_Tây ông ta đã gần như rơi vào bẫy của Lưu_Bột_Bột và trốn thoát sau khi quân Hậu_Tần phải chịu thương vương lớn Thất_bại này đã khiến Diêu_Hưng phải huỷ_bỏ một sứ_mệnh do tướng Diêu_Cường_姚強 chỉ_huy để cứu Nam_Yên khỏi bị Đông_Tấn tiêu_diệt Không có viện_trợ của Hậu_Tần_Nam_Yên đã bị tiêu_diệt vào năm 410 Trong vài năm sau đó quân Hạ và Hậu_Tần chiến_đấu liên_tục song đều không đạt được chiến_thắng quyết_định song Hậu_Tần phải chịu tổn hạo tài vật nặng hơn Hạ và kết_quả là Nam_Lương và Tây_Tần đã không còn sẵn_lòng làm chư_hầu của Hậu_Tần như trước Năm 412 khi vua Khất_Phục_Càn_Quy của Tây_Tần bị cháu trai Khất_Phục_Công_Phủ 乞伏公府 ám_sát Lưu_Bột_Bột đã tính đến việc tấn_công Tây_Tần bất_chấp việc nước này là đồng_minh song vì nghe theo ý_kiến của quân_sư Vương_Mãi_Đức_王買德 nên ông đã không làm như_vậy Năm 413 Lưu_Bột_Bột cuối_cùng đã quyết_tâm xây_dựng một kinh_thành Ông đã uỷ_thác cho một viên tướng tàn_bạo tên là Sất_Can_A_Lợi 叱干阿利 làm kiến_trúc_sư trưởng của kinh_thành Ông đặt tên kinh_thành là Thống_Vạn với ý_nghĩa là thống_nhất Trung_Quốc và là chúa_tể của một vạn nước Sất_Can_A_Lợi đã ra_lệnh rằng đất được sử_dụng để xây thành phải được nung vì như_vậy thành sẽ cứng và khó có_thể bị tấn_công và ông ta thường kiểm_tra các bức tường trong thời_gian xây_dựng Lưu_Bột_Bột đích_thân ra các quy_định tàn_nhẫn khi sản_xuất vũ_khí và áo_giáp ví_dụ như ông ta sẽ cho bắn tên vào áo_giáp nếu tên có_thể xuyên thủng áo_giáp thì người thợ_rèn ra áo_giáp sẽ bị xử_tử còn nếu mũi_tên không_thể xuyên qua áo_giáp thì người thợ_rèn sản_xuất ra đầu mũi_tên sẽ bị xử_tử Tuy_nhiên có_lẽ vì_vậy mà Thống_Vạn đã trở_thành một thành có khả_năng phòng_thủ ở mức cao và các vũ_khí và áo_giáp mà ông có đều có chất_lượng cực tốt Cũng trong năm 413 Lưu_Bột_Bột tin rằng cần đổi họ của mình do tổ_tiên của ông đã lấy họ Lưu của hoàng_thất nhà Hán vì tin rằng một trong số các nữ tổ_tiên của mình là một công_chúa nhà Hán song Lưu_Bột_Bột cho rằng điều này không đúng do_đó ông đã cải họ thành Hách_Liên_Ông cũng lệnh cho các quý_tộc đổi họ thành Thiết_Phạt_鐵伐_Năm 414 Hách_Liên_Bột_Bột lập vợ mình Lương phu_nhân làm Thiên vương hậu Không rõ về số_phận của Một phu_nhân sau khi Lưu_Bột_Bột giết chết Một Dịch_Can_Ông lập con trai Hách_Liên_Hội_赫連璝 làm thái_tử và phong tước công cho các con trai khác Năm 415 Hách_Liên_Bột_Bột đã gia_nhập liên_minh với Thư Cừ_Mông_Tốn vua nước Bắc_Lương_Năm 416 Hậu_Tần bị tướng Lưu_Dụ của Đông_Tấn tấn_công Hách_Liên_Bột_Bột tin rằng Hậu_Tần sẽ bị Đông_Tấn tiêu_diệt song Đông_Tấn sẽ không dễ dáng để giữ vùng Quan_Trung_Do đó ông đã tăng_cường các cuộc tấn_công vào Hậu_Tần và chuẩn_bị để đợi thời_cơ Hậu_Tần diệt_vong nhằm chiếm được thêm lãnh_thổ Đến khi Hậu_Tần gần sụp_đổ Hách_Liên_Bột_Bột đã chiếm được lãnh_thổ phía tây của nó trung_tâm là An_Định_安定 nay thuộc Bình_Lương_Cam_Túc và sau đó chuẩn_bị cho một cuộc đối_đầu cuối_cùng với quân Đông_Tấn_Đông_Tấn đã diệt Hậu_Tần vào năm 417 và chiếm được kinh_thành Trường An Vào mùa đông năm 417 Lưu_Dụ có ý_định muốn đoạt lấy ngai_vàng Đông_Tấn nên đã để Trường An lại cho người con trai mới 11 tuổi tên là Lưu_Nghĩa_Chân_劉義真 trấn_thủ Lưu_Dụ cũng để lại một_số tướng có_thể giúp_sức cho Lưu_Nghĩa_Chân các tướng này tuy_vậy lại mâu_thuẫn với nhau và cuối_cùng sát_hại lẫn nhau còn Lưu_Nghĩa_Chân tin rằng người phụ_tá chính tên là Vương_Tu_王脩 có ý nổi_loạn nên đã cho giết chết Vương_Trong khi đó Hách_Liên_Bột_Bột đã cử thái_tử Hách_Liên_Hội cũng một con trai khác là Hách_Liên_Xương và Vương_Mãi_Đức chỉ_huy một đội quân tiến về phía nam ban_đầu không giao_chiến với quân Đông_Tấn mà cô_lập Trường An với lãnh_thổ còn lại của Đông_Tấn nhiệm_vụ này trở_nên dễ_dàng hơn khi Lưu_Nghĩa_Chân lệnh cho quân Đông_Tấn ở gần Trường An đều phải đến Trường An_Lưu_Dụ hay tin đã cử tướng Chu_Linh_Thạch_朱齡石 đến thay_thế Lưu_Nghĩa_Chân và triệu_hồi Lưu_Nghĩa_Chân về kinh song ngay sau khi Lưu_Nghĩa_Chân và quân của người này rời khỏi Trường An họ đã bị Hách_Liên_Hội chặn lại và đánh_bại Lưu_Nghĩa_Chân đã chạy thoát song phần_lớn quân Đông_Tấn đã bị bắt Hách_Liên_Bột_Bột xếp chồng các thủ_cấp của lính Đông_Tấn đã chết thành một khối trông giống như một ngọn đồi Trong khi đó người_dân Trường An vốn đã sẵn tức_giận vì quân của Lưu_Nghĩa_Chân đã cướp phá thành_phố trước khi rút đi họ đã trục_xuất Chu_Linh_Thạch_Hách Liên_Bột_Bột vì_thế đã có_thể tiến vào Trường An một_cách dễ_dàng Hách_Liên_Bột_Bột sau đó xưng_đế Thời_kỳ trị_vì cuối Hầu_hết các quan của Hách_Liện_Bột_Bột đề_xuất rằng nên dời đô đến Trường An song ông lại tin rằng Thông_Vạn có vị_trí tốt hơn để phòng_thủ chống lại Bắc_Nguỵ nên đã từ_chối và vẫn định_đô tại Thông_Vạn cho thái_tử Hách_Liên_Hội đi trấn_giữ Trường An_Chiến dịch chống lại Đông_Tấn đã thể_hiện tài_năng của Hách_Liên_Bột_Bột song vào thời_điểm này ông cũng ngày_càng trở_nên tàn_nhẫn Ông được các sử_gia mô_tả Năm 424 không rõ vì lý_do gì Hách_Liên_Bột_Bột đã phế_truất ngôi_vị thái_tử của Hách_Liên_Hội và lập một con trai khác là Tửu_Tuyền công Hách_Liên_Luân_赫連倫 làm thái_tử Khi hay tin Hách_Liên_Hội đã dẫn quân về phía bắc từ Trường An và tấn_công Hách_Liên_Luân_Quân hai bên gặp nhau ở Cao_Bình và Hách_Liên_Hội đã đánh_bại và giết chết Hách_Liên_Luân_Tuy nhiên một người con trai khác của Hách_Liên_Bột_Bột là Hách_Liên_Xương sau đó đã tiến_hành tấn_công bất_ngờ Hách_Liên_Hội giết chết người này và đoạt lấy binh_lính của ông ta đưa họ trở_lại Thông_Vạn_Hách_Liên Bột_Bột hài_lòng và lập Hách_Liên_Xương làm thái_tử Vào mùa hè năm 425 Hách_Liên_Bột_Bột qua_đời Hách_Liên_Xương kế_vị ông Tham_khảo BULLET Tấn thư BULLET Nguỵ thư BULLET Tư trị thông giám
Hách_Liên_Bột_Bột