Tsangpa_Tsangpa hay Tạng_Ba là một triều_đại thống_trị phần_lớn Tây_Tạng từ năm 1565 đến 1642 Đây là triều_đại hoàng_gia Tây_Tạng cuối_cùng cai_trị dùng tên triều_đại của mình Chính_quyền do Karma_Tseten thành_lập ông nguyên là một hầu_cận của lãnh_chúa triều_đại Nhân_Bạng_Ba và được giao cai_quản Shigatse tại Tsang_Tây_Trung_Tây Tạng từ năm 1548 Thay_thế Nhân_Bạng_Ba_Vào thế_kỷ 16 Tây_Tạng bị phân_chia giữa các phe nhóm kình_địch nhau cũng như giữa các hệ phái tôn_giáo và các dõng dõi vương_triều Triều_đại Phách_Mộc_Trúc_Ba cũ để mất tất_cả quyền_lực trên danh_nghĩa từ sau năm 1564 còn Nhân_Bạng_Ba kình_địch cũng không_thể đạt được sự thống_nhất trên toàn_bộ Tây_Tạng_Trong các_tông phái Phật_giáo Ca nhĩ cư phái hoàn_toàn chống lại Cách lỗ phái là giáo_phái có người đứng đầu về sau được gọi là Đạt lại Lạt_ma Theo tư_liệu cổ Karma_Tseten có được một đội kị_binh bằng cách thay_đổi một tài_liệu do lãnh_chúa Nhân_Bạng_Ba của mình đưa ra Ông sau đó nổi_loạn vào năm 1557 và thay_thế Nhân_Bạng_Ba vào năm 1565 Được biết đến với tên gọi Depa_Tsangpa hay Tsang_Desi ông trở_thành vua của Thượng_Tsang và liên_minh với Karmapa_Mũ đỏ thứ năm hay chủ_trì Shamarpa của tông_phái Karma_Kagyu_Köncho_Yenlak Cuộc_chiến chống lại Cách lỗ phái Lịch_sử triều_đại dưới thời những người kế_vị gần nhất của Karma_Tseten không được biết rõ song vào đầu thế_kỷ 17 thì triều_đại thường_xuyên được đề_cập đến như là một đối_thủ cạnh_tranh quyền_lực tại Tây_Tạng_Gia tộc này thường phản_đối Cách lỗ phái và Đạt lại Lạt_ma trong khi đó quyền_lực của Đạt lại Lạt_ma lại gia_tăng ở Ü Đông_Trung_Tây_Tạng Người cai_trị Tạng_Ba_Karma_Phuntsok Namgyal hay theo một nguồn khác là Karma_Tensung đã phản_ứng bằng cách xâm_nhập Ü từ căn_cứ tại Tsang vào năm 1605 và tấn_công các tu_viện Phật_giáo Drepung và Sera 5 000 sư tăng được cho là đã bị tàn_sát trong sự_kiện này Tạng_Ba trục_xuất quân Mông_Cổ đễn hỗ_trợ Đạt lại Lạt_ma thứ 4 Vân đan Gia thố bản_thân vị Lạt_ma này xuất_thân là một hoàng_tử Mông_Cổ Vân đan Gia thố đã phải chạy trốn và người cai_trị Tạng_Ba đã tiến gần hơn đến chỗ trở_thành vua của toàn cõi Tây_Tạng_Năm 1612 và 1613 ông khuất_phục một_số thế_lực địa_phương tại miền tây của Tây_Tạng_Ngari_Gyalpo Lhopa và Changpa_Ông đã không quá thành_công khi chống lại Bhutan nơi một kình_địch của ông tên là Ngawang_Namgyal trụ_trì của Ralung đang nương_náu Mở_rộng và đối_phó người Mông_Cổ Năm 1618 Tạng_Ba đưa quân sâu hơn_nữa vào Ü và đánh_bại các lãnh_đạo địa_phương là Kyishod và Tsal_Đến năm 1619 vương_quốc Mang_Vực_Cống_Đường Mangyül_Gungthang ở miền tây của Tây_Tạng đã bị chinh_phục Tuy_nhiên quyền bá_chủ của Tạng_Ba chỉ tồn_tại trong một thời_gian ngắn_ngủi Sau cái chết của Vân đan Gia thố Đạt lại Lạt_ma kế_vị là La tang Gia thố 1617 1682 đã nhận được sự giúp_đỡ từ các bộ_lạc Mông_Cổ Người Mông_Cổ tiến vào Ü vào năm 1621 và 1635 đánh_bại quân Tạng_Ba_Cùng lúc đó người cai_trị Tạng_Ba là Karma_Tenkyong bị Ladakh ở phía tây đe_doạ mặc_dù hai bên không bao_giờ xảy ra chiến_tranh trên thực_địa Chiến_thắng của Đạt lại Lạt_ma Năm 1641 người lãnh_đạo của bộ_lạc Khoshut_Hoà_Thạc_Đặc của người Mông_Cổ tại vùng Kokonor_Cố_Thuỷ_Hãn Gushri_Khan từ vùng_đất của mình bắt_đầu tấn_công vua của Beryli thuộc Kham_Đông_Tây_Tạng đây là vị vua hành_đạo Bön và ngược_đãi các Lạt_ma Phật_giáo Sau khi đánh_bại Beryli ông tiến_công và bắt Karma_Tenkyong vào năm 1642 Sau một cuộc nổi_dậy của những người ủng_hộ Tạng_Ba vào cùng năm Cố_Thuỷ_Hãn đã ra_lệnh đưa Karma_Tenkyong và một túi bằng da_bò và khiến vị vua cũ chết_đuối trong một con sông Cố_Thuỷ_Hãn dâng Ü Tsang và một phần Đông_Tây Tạng cho Đạt lại Lạt_ma Điều này đã khởi_đầu cho một nhà_nước Tây_Tạng dựa trên cơ_sở pháp đạo tồn_tại cho đến năm 1950 Danh_sách người cai_trị BULLET Karma_Tseten 1565 trước 1582 BULLET Karma_Thutob_Namgyal không rõ thời_điểm con trai BULLET Khunpang_Lhawang_Dorje đực nói đến vào năm 1582 anh_em BULLET Karma_Tensung mất 1611 anh_em BULLET Karma_Phuntsok_Namgyal trước 1603 1620 con trai của Karma_Thutob_Namgyal_BULLET Karma_Tenkyong 1620 1642 con trai Đọc thêm BULLET K H Everding 2000 Das_Königreich_Mangyul_Gungthang Vol I_II_Bonn BULLET H Hoffmann 1986 Tibet_A_Handbook_Bloomington BULLET T W D Shakabpa 1967 Tibet_A_Political_History New_Haven_BULLET_G Tucci 1949 Tibetan_Painted_Scrolls_Rome BULLET A Survey of Tibetan_History_BULLET_第悉藏巴的历史
Tsangpa