Họ Cá_liệt Họ Cá_liệt hay họ Cá ngãng danh_pháp khoa_học Leiognathidae là một họ cá theo truyền_thống xếp trong bộ Cá_vược Họ Cá_liệt chứa 10 chi với khoảng 51 loài nhưng gần đây được đề_xuất tách ra và xếp cùng họ Chaetodontidae trong bộ mới lập_là bộ Cá bướm Chaetodontiformes_Fish_Base 2021 xếp họ này trong bộ Cá đuôi gai Acanthuriformes_Đây là họ cá trong đó có chứa nhiều loài có giá_trị kinh_tế và là nguyên_liệu để chế_biến thành những món ăn Đặc_điểm Cơ_thể đầy nhớt ép dẹp mạnh Vảy nhỏ Đầu trần_trụi mang các chỏm xương trên bề_mặt trên Các màng mang hợp_nhất với eo mang phần thịt lồi ra chia tách các khe mang Miệng nhỏ và có_thể dễ_dàng kéo_dài ra được Không có răng trên vòm_miệng Không có giả mang Một mảng nhỏ các sợi giống như mang trên bề_mặt trong của nắp mang gần chỗ nối_liền của tiền nắp mang Vây lưng liên_tục với 8 hay 9 gai hơi nhô cao hơn ở phần trước của vây lưng phần sau với 14 16 tia vây mềm Ba_gai trên vây hậu_môn Các gai trên vây lưng và vây hậu_môn với cơ_chế khoá Màng bọc dạng vảy ở gốc vây lưng và vây hậu_môn Đốt_sống 22 23 Chiều dài cơ_thể 5 28 cm Tất_cả các loài đều có các cơ_quan phát sáng trên thực_quản Cũng đáng chú_ý vì sự sản_sinh chất nhầy Phổ_biến trong các vùng nước nông duyên_hải và các lạch thuỷ_triều nơi chúng kiếm_ăn là các loài động_vật không xương_sống sinh_sống ở đáy Dễ_dàng đánh_bắt bằng lưới vét hay lưới kéo Là nguồn cá thực_phẩm quan_trọng tại vùng duyên_hải Phân_bố Họ Cá_liệt chủ_yếu là cá biển nhỏ phân_bố ở vùng_biển Ấn_Độ_Dương và phía tây Thái_Bình_Dương như ở Singapore Sumatra_Madagascar_Java_New Caledonia_Samoa_Ấn_Độ Thái_Lan Philippin Trung_Quốc và Việt_Nam Một loài Equulites klunzingeri sinh_sống trong khu_vực Hồng_Hải và Địa_Trung_Hải_Ở vịnh Bắc_Bộ Việt_Nam tìm được 17 loài 5 chi trong đó 2 loài có giá_trị kinh_tế Fish_Base liệt_kê 16 19 loài 3 loài bị nghi_ngờ là phân_loại sai trong 9 chi có ở vùng_biển Việt_Nam Các loài BULLET Chi_Aurigequula_BULLET_Aurigequula fasciata Cá_liệt gai lưng dài BULLET Chi_Deveximentum_BULLET_Deveximentum hanedai đồng_nghĩa Secutor hanedai BULLET Deveximentum indicium đòng nghĩa Secutor indicius BULLET Deveximentum insidiator đồng_nghĩa Secutor insidiator Cá_liệt chấm BULLET Deveximentum interruptum đồng_nghĩa Secutor interruptus BULLET Deveximentum megalolepis đồng_nghĩa Secutor megalolepis BULLET Chi_Equulites_BULLET_Equulites absconditus BULLET Equulites aethopos BULLET Equulites elongatus Cá_liệt dài BULLET Equulites klunzingeri BULLET Equulites laterofenestra BULLET Equulites leuciscus BULLET Equulites lineolatus Cá_liệt sọc to BULLET Equulites oblongus BULLET Equulites popei BULLET Equulites rivulatus Cá bâu vệt hay cá ngãng sọc BULLET Chi_Eubleekeria_BULLET_Eubleekeria jonesi Cá_liệt Jones_BULLET_Eubleekeria kupanensis Cá_liệt Kupang_BULLET_Eubleekeria rapsoni Cá_liệt Rapson_BULLET_Eubleekeria splendens Cá_liệt vằn xanh cá_liệt xanh cá_liệt BULLET Chi_Gazza_BULLET_Gazza achlamys BULLET Gazza dentex BULLET Gazza minuta Cá ngãng BULLET Gazza rhombea BULLET Gazza squamiventralis BULLET Chi_Karalla_BULLET_Karalla daura Cá_liệt sọc vàng BULLET Karalla dussumieri Cá_liệt đúc xu BULLET Chi_Leiognathus_BULLET_Leiognathus berbis Cá_liệt bè BULLET Leiognathus brevirostris Cá_liệt trơn cá_liệt mõm ngắn BULLET Leiognathus equula Cá ngãng ngựa hay cá_liệt lớn BULLET Leiognathus longispinis BULLET Leiognathus mazavasaoka đồng_nghĩa Secutor mazavasaoka BULLET Leiognathus parviceps BULLET Leiognathus robustus BULLET Leiognathus ruconius đồng_nghĩa Secutor ruconius Cá_liệt vằn lưng cá ngãng sạo BULLET Leiognathus striatus BULLET Chi_Nuchequula_BULLET_Nuchequula blochii BULLET Nuchequula blochii BULLET Nuchequula flavaxilla BULLET Nuchequula gerreoides BULLET Nuchequula glenysae BULLET Nuchequula longicornis BULLET Nuchequula mannusella BULLET Nuchequula nuchalis BULLET Chi_Photolateralis_BULLET_Photolateralis moretoniensis BULLET Photolateralis polyfenestrus BULLET Photolateralis stercorarius BULLET Chi_Photopectoralis_BULLET_Photopectoralis aureus BULLET Photopectoralis bindus Cá_liệt vây bồng cá_liệt vây hồng cá_liệt mõm ngắn cá bâu bâu BULLET Photopectoralis hataii BULLET Photopectoralis panayensis Giá_trị Nhìn_chung họ Cá_liệt có nhiều chủng_loại nhưng chung_quy nó được xếp vào loại cá rẻ_tiền Ở Việt_Nam có hai loại cá_liệt có giá_trị là cá_liệt ngang và cá_liệt bầu Cá_liệt ngang là món ngon trong bữa ăn mùa hè của người vùng_biển Tại Quảng_Nam cá_liệt ngang hiện_diện nơi hạ_lưu sông Thu_Bồn ở các vùng nước_lợ mùa cá_liệt chừng tháng ba đến tháng sáu Đây là loại cá có giá_trị kinh_tế được đánh_bắt để bán và dùng làm nguyên_liệu chế_biến thành những món ăn ngon như canh chua cá_liệt cháo cá_liệt Trong đó có Cá_liệt lớn Leiognathus equulus là loài lớn nhất trong họ Cá_liệt Cá_liệt lớn thân có hình_thoi dẹt bên Vây bụng dài tới gần vây hậu_môn Cơ_thể cá có màu sáng với các đường chấm mờ_nhạt gần nhau trên lưng Vây lưng không màu trong suốt vây hậu_môn có mày vàng lợt Cá_liệt to bằng ba bốn ngón tay cá có nhiều xương_xương cứng ít thịt Thường dùng làm bột cá Cá_liệt búa to gấp ba lần cá_liệt nhớt Cá_liệt ngang to cỡ bốn ngón tay người_lớn chụm lại thịt trắng thơm ngọt trắng_phau ít xương béo ngọt Cá_liệt ngang mới đánh_bắt lên mắt sáng bụng căng tròn Thịt cá rất lành hàm_lượng đạm cao chứa nhiều calci nhiều vitamin Cá_liệt bầu thân nhỏ xương nhiều nhưng thịt trắng thơm ngọt được xem là một đặc_sản Tại Quảng_Ngãi theo một ước_tính thì vào mùa cá một đêm ra khơi mỗi tàu đánh_bắt được từ 2 8 tấn cá_liệt búa Với giá_thành tại thời_điểm năm 2008 là 3 000đồng kg cá tươi Cá_liệt búa được chế_biến thành cá khô tẩm gia_vị xuất_khẩu Cá_liệt ngang thường được chế_biến thành nhiều món ăn bổ_dưỡng rất ngon Một món khá phổ_biến là cá_liệt kho tiêu Cá_liệt ngang còn được dùng nấu canh chua Canh chua cá_liệt ngang ăn nóng Cá_liệt bầu nấu canh ăn mát bổ khoẻ Cá_liệt tươi thường chế_biến theo kiểu đơn_giản hạn_chế gia_vị Tránh dầu_mỡ thì phải tránh món kho Chỉ có nướng và nấu canh Tuy_nhiên nướng hơi khô_khan nên nấu canh là hợp_lý Trong văn_hoá Cá_liệt là hình_ảnh trong các câu ca_dao ở Việt_Nam như BULLET Cá_liệt mà nấu canh chua Anh thương em đấy quê_mùa vẫn thương BULLET Nước_mắm ngon dầm con cá_liệt Em có chồng nói thiệt anh hay
Họ Cá_liệt