Đội Quyên_Đội_Quyên 1859 1917 tên thật là Lê_Quyên còn được chép là Lê_Văn_Quyên hiệu Đại_Đẩu là thủ_lĩnh nghĩa_quân chống Pháp trong lịch_sử Việt_Nam thời cận_đại Thân_thế và sự_nghiệp Lê_Quyên tức Đội Quyên_sinh năm Kỷ_Mùi 1859 tại làng Yên_Phúc sau thành xã Đức Phúc huyện Đức_Thọ nay là xã Yên_Hồ huyện Đức_Thọ tỉnh Hà_Tĩnh trong một gia_đình làm_ruộng và làm nghề rèn Ông là hậu_duệ đời thứ 11 của Đệ tam_giáp đồng Tiến_sĩ xuất_thân 1652 Lê_Đắc_Toàn_Hưởng ứng dụ Cần_Vương Năm 26 tuổi 1885 hưởng_ứng dụ Cần_Vương_Lê_Quyên tham_gia cuộc khởi_nghĩa do Lê_Ninh lãnh_đạo Cuối năm 1887 thủ_lĩnh Lê_Ninh mắc bệnh qua_đời ở căn_cứ Lê_Quyên và Lê_Phất còn gọi là Kiểm_Phất cùng với các em của Lê_Ninh_Lê_Khai Lê_Phác_Lê_Trực bèn đến gia_nhập lực_lượng của Phan_Đình_Phùng_Biết Lê_Quyên và Lê_Phất đều là thợ_rèn giỏi thủ_lĩnh họ Phan liền phân_công về xưởng sản_xuất vũ_khí do Cao_Thắng phụ_trách Bằng tài_nghệ và nhiệt_tình của mình ông đã tham_gia chế_tạo ra hàng trăm khẩu súng_trường kiểu 1874 của Pháp nên được phong chức đội tên Đội Quyên có từ khi ấy Ngày 21 tháng 11 năm 1893 Cao_Thắng bị trúng đạn mất trong trận đánh đồn Nu ở Thanh_Chương Nghệ_An Đội Quyên liền được cử làm quản_đốc sản_xuất vũ_khí Trong trận đánh đồn Quả_Cảm năm 1895 trợ_thủ đắc_lực của Đội Quyên là Lê_Phất hy_sinh kể từ đó một_mình ông phải gánh_vác công_việc chế_tạo và sửa_chữa vũ_khí Ngày 28 tháng 12 năm 1895 thủ_lĩnh Phan_Đình_Phùng mất tại căn_cứ vì bị_thương nặng trong một trận kịch_chiến Thừa_cơ quân Pháp rầm_rộ kéo vào đánh_phá căn_cứ Hay tin Đội Quyên liền cho chôn giấu vật_liệu đốt xưởng rồi dẫn quân ra Đông_Thành_Nghệ_An hiệp cùng Lãnh_Ngợi chưa biết họ tên đầy_đủ tiếp_tục kháng Pháp Tham_gia Duy_Tân hội Khi Lãnh_Ngợi hy_sinh Đội Quyên về Hà_Tĩnh định theo Lãnh_binh Ngô_Quảng nhưng không gặp Sau đó ông ra Nam_Đàn Nghệ_An tìm Phan_Bội_Châu_Ông Phan thấy ông là người có tài_năng về quân_sự phân_công ông gây_dựng cơ_sở chống Pháp ở Nam_Đàn Theo Từ_điển nhân_vật lịch_sử Việt_Nam thì trong khoảng thời_gian này ông liên_kết hoạt_động với Ngô_Quảng_Hồ_Bá Phấn và Nguyễn_Thị_Thanh chị Nguyễn_Ái_Quốc_Đến khi quân Pháp truy_lùng Đội Quyên gắt_gao nhất cô Thanh đã đưa ông về nhà mình ở Kim_Liên_Nam_Đàn Nghệ_An ẩn_náu rồi còn tìm nơi an_toàn để ông mở lớp dạy võ cho thanh_niên Trong chuyến về huyện Quỳnh_Lưu vận_động cách_mạng thì Đội Quyên bị quân Pháp bắt Không biết ông là thủ_lĩnh nghĩa_quân nên họ chỉ giam tạm ông ở đồn Can_Lộc Sau đó ông đã thuyết_phục_viên quyền trưởng đồn cho mình trốn thoát Năm 1904 Đội Quyên có_mặt trong ngày thành_lập Duy_Tân hội ở Quảng_Nam do Phan_Bội_Châu_Nguyễn Hàm còn có tên là Nguyễn_Thành Nguyễn_Tiểu La chủ_trương Dự họp xong ông được phân_công trở về Nghệ_An làm công_tác vận_động tài_chính cho hội để đưa thanh_niên ra nước_ngoài học_tập phong_trào Đông_Du Năm 1905 Đội Quyên cùng Tú_Ngô chưa biết họ tên đầy_đủ Giám_Hành_Hoàng_Xuân Hành_Cử nhân Vương_Thúc_Quý và cô Nguyễn_Thị_Thanh phát_động phong_trào chống Pháp trong huyện Thực_hiện chủ_trương của Phan_Bội_Châu_Đội Quyên và Phạm_Văn_Ngôn đã lên Yên_Thế Bắc_Giang để thoả_thuận với thủ_lĩnh Hoàng_Hoa_Thám lập đồn_điền Tú_Nghệ ở Phồn_Xương đồng_thời phát_động phong_trào chống Pháp ở Nghệ_An Hà_Tĩnh để phối_hợp Tham_gia Việt_Nam Quang phục Hội Năm 1912 do thắng_lợi của Cách_mạng Tân_Hợi ở Trung_Quốc Phan_Bội_Châu giải_tán Duy_Tân hội thành_lập Việt_Nam Quang phục Hội thì Đội Quyên và Nguyễn_Thị_Thanh lại chuyển sang hoạt_động cho tổ_chức này Bằng tài_nghệ và kinh_nghiệm của mình ông đã thành_lập xưởng chế_tạo súng để trang_bị cho đội quân Quang phục quân của hội Tại hội_nghị của tổ_chức Việt_Nam Quang phục Hội ở Nghệ_An Hà_Tĩnh Đội Quyên được cử làm Tổng_chỉ_huy Quang phục quân ở địa_bàn này Sau đó ông gấp_rút xây_dựng căn_cứ kháng_chiến ở Bố Lư ở huyện Thanh_Chương Tuẫn_tiết Theo sách 284 anh_hùng hào_kiệt của Việt_Nam thì trong một đợt đi công_tác Đội Quyên bị bệnh phải nằm lại nhà bạn là Đặng_Nguyên_Cẩn ở Lương_Điền_Thanh_Chương Nghệ_An thì bị mật_báo Đêm 20 tháng 8 năm 1917 Đinh_Tỵ quân Pháp kéo đến vây bắt ông Mặc_dù bị bệnh ông vẫn chống_cự kịch_liệt nhưng rồi tự_sát vì không muốn sa vào tay đối_phương Lúc ấy ông 58 tuổi Thông_tin liên_quan Tương_truyền Đội Quyên có bài thơ tỏ chí như sau Ghi_nhận công_lao của Đội Quyên ở phường Cửa Nam thuộc thành_phố Vinh_Nghệ_An có con đường mang tên ông Sách tham_khảo chính BULLET Nguyễn_Q_Thắng Nguyễn_Bá_Thế_Từ điển nhân_vật lịch_sử Việt_Nam Nhà_xuất_bản Khoa_học_xã_hội 1992 BULLET Vũ_Thanh_Sơn 284 anh_hùng hào_kiệt của Việt_Nam tập 3 Nhà_xuất_bản Công_an Nhân_dân 2009 Bản điện_tử Lê_Quyên còn là tên Đường ở quận 8 tp hcm
Đội Quyên