Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát_Mộ_Dung_Nặc Hạt_Bát 688 tước_hiệu là Ô Địa_Dã_Bạt_Lặc Đậu khả hãn 烏地也拔勒豆可汗 hay giản hoá thành Lặc_Đậu khả hãn 勒豆可汗 tước_hiệu nhà Đường Thanh_Hải vương 青海王 là vị khả hãn cuối_cùng của Thổ_Dục_Hồn_Ông trở_thành khả hãn vào năm 635 sau khi tổ_phụ Bộ Tát_Bát khả hãn Mộ_Dung_Phục_Doãn và cha Cam_Đậu khả hãn Mộ_Dung_Thuận bị sát_hại trong cùng năm Quyền kiểm_soát của mộ Dung_Nặc_Hạt_Bát đối_với thần_dân của mình ban_đầu rất mong_manh và đã phải cần đến sự hiện_diện quân_sự của Đường trong ít_nhất hai lần song đến khi quyền kiểm_soát đã trở_nên vững_chắc hơn ông lại phải đối_mặt với mối đe_doạ từ Thổ_Phồn ở phía tây_nam Năm 663 do không_thể chịu được áp_lực của Thổ_Phồn ông đã đưa bộ chúng di_chuyển đến đất Đường để xin tị_nạn và vào năm 672 Thổ_Phồn đã tiếp_quản toàn_bộ lãnh_thổ trước đó của Thổ_Dục_Hồn_Người Thổ_Dục_Hồn đã định_cư trong lãnh_thổ Đại_Đường còn Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát trở_thành một viên quan của triều_đình Đường Ông vẫn tiếp_tục giữ tước khả hãn cho đến khi qua_đời vào năm 688 tuy_nhiên Thổ_Dục_Hồn được tính là đã diệt_vong vào năm 663 hoặc 672 Thân_thế Không rõ về thời_điểm Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát sinh Năm 635 tổ_phụ của ông là Bộ Tát_Bát khả hãn Mộ_Dung_Phục_Doãn đã bị nhà Đường phái tướng Lý_Tĩnh suất quân tiến_công hậu_quả sau nhiều năm Thổ_Dục_Hồn tiến_hành đột_kích qua biên_giới vào đất Đường Mộ_Dung_Phục_Doãn chết trong khi chạy trốn Cha của Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát là Mộ_Dung_Thuận đã đầu_hàng và được phong làm Cam_Đậu khả hãn để kế_vị song do Mộ_Dung_Thuận đã ở đất Trung_Hoa trong nhiều năm và mẹ của ông ta là Quảng_Hoá công_chúa của nhà Tuỳ ông ta bị xem là quá Hán hoá và không được sự ủng_hộ của thần_dân Cũng trong năm 635 Mộ_Dung_Thuận bị sát_hại Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát khi đó còn nhỏ_tuổi và có tước_hiệu Yên vương trở_thành khả hãn Thái_Tông hoàng_đế đã cử tướng Hầu_Quân_Tập_侯君集 đem quân Đường đến để giúp Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát bình_định người Thổ_Dục_Hồn_Trị vì Vào mùa xuân năm 636 Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát cử sứ_thần sang Đường chịu làm một chư_hầu và phái một hay nhiều người em_trai sang Đường làm con_tin Thái_Tông hoàng_đế phong cho ông các tước_hiệu Hà_Nguyên quận vương và Ô Địa_Dã_Bạt_Lặc Đậu khả hãn hay gọi tắt là Lặc_Đậu khả hãn Tuy_nhiên vào năm 638 Thổ_Dục_Hồn phải đương_đầu với các cuộc tấn_công liên_miên từ Thổ_Phồn của Tùng Tán_Cán_Bố lý_do là vì Tùng Tán_Cán_Bố cho rằng Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát đã cản_trở nỗ_lực kết_hôn với một công_chúa Đường của ông ta Trong các cuộc tấn_công Thổ_Phồn đã bắt được nhiều người_dân Thổ_Dục_Hồn và buộc những người còn lại phải bắc tiến đến khu_vực hồ Thanh_Hải_Năm 639 Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát viếng_thăm kinh_đô Trường An của Đường Thái_Tông hoàng_đế đã phong con gái của một thành_viên trong tông thất làm Hoằng_Hoá công_chúa và gả cho Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát_Vào năm 641 hoặc trước đó thừa_tướng của Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát là Tuyên vương đã nắm quyền kiểm_soát chính_quyền và ông ta lập kế_hoạch tấn_công Hoằng_Hoá công_chúa và bắt_giữ bà cùng Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát rồi đầu_hàng Thổ_Phồn_Khi Mộ Dung_Nặc_Hạt_Bát hay_biết về âm_mưu này ông đã suất khinh kị đến thành Thiện_Thiện đại_tướng Uy_Tín vương suất binh nghênh đón Một viên quan của Đường là Tịch_Quân_Mãi_席君買 đã hợp quân cùng Uy_Tín vương phục_kích và giết chết ba huynh_đệ Tuyên vương Tuy_nhiên Thổ_Dục_Hồn lại rơi vào tình_cảnh hỗn_loạn và Thái_Tông hoàng_đế đã cử dân bộ thượng_thư Đường Kiệm đến giúp Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát bình_định dân_chúng Năm 652 Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát và Hoằng_Hoá công_chúa cùng đến viếng_thăm Trường An_Cao_Tông hoàng_đế đã phong cho Mộ_Dung_Nặc_Hát Bát làm phò_mã đô_uý phong một người con gái trong tông thất làm Kim_Thành huyện chúa để gả cho con trưởng của Mộ_Dung_Nặc_Hát Bát là Mộ_Dung_Tô_Độ Mạc_Mạt_慕容蘇度摸末 Sau khi Mộ_Dung_Tô_Độ Mạc_Mạt mất Cao_Tông hoàng_đế đã phong một người con gái khác trong tông thất làm Kim_Minh huyện chúa để gả cho con thứ của Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát là Lương_Hán vương Mộ_Dung_Tháp_Lô Mạc_Mạt_慕容闒盧摸末_Chạy trốn đến lãnh_thổ Đại_Đường_Trong khi đó mối quan_hệ giữa Thổ_Dục_Hồn và Thổ_Phồn tương_đối hoà_bình trong nhiều năm song đến năm 660 đại_luận thừa_tướng Thổ_Phồn là Lộc_Đông_Tán_祿東贊 đã lệnh cho con trai là Khởi_Chính_起政 phục_hồi các cuộc tấn_công chống lại Thổ_Dục_Hồn lý_do được cho là vì Thổ_Dục_Hồn quy_phục triều Đường Cả Thổ_Phồn và Thổ_Dục_Hồn đều cử sứ_thần sang Đường để cáo_buộc đối_phương và thỉnh_cầu sự giúp_đỡ của Đường_Cao Tông hoàng_đế từ_chối cả hai lời đề_nghị Tuy_nhiên Thổ_Dục_Hồn đã suy_yếu trước các cuộc tấn_công của Thổ_Phồn và vào năm 663 tình_thế càng trở_nên trầm_trọng hơn khi đại_thần Tố_Hoà_Quý_素和貴 của Thổ_Dục_Hồn do bị_cáo buộc phạm_tội nên đã chạy trốn sang Thổ_Phồn và tiết_lộ nhiều bí_mật quốc_gia Quân Thổ_Phồn sau đó đã tấn_công và tiêu_diệt quân Thổ_Dục_Hồn_Mộ Dung_Nặc_Hạt_Bát và Hoằng_Hoá công_chúa đã từ_bỏ lãnh_thổ Thổ_Dục_Hồn và đưa thần_dân đến Lương châu 涼州 nay gần tương_ứng với Vũ_Uy_Cam_Túc của Đường thỉnh_cầu được định_cư trong lãnh_thổ Đại_Đường_Cao_Tông hoàng_đế đã cử tướng Tô_Định_Phương_蘇定方 đưa quân về phía tây nhằm bảo_vệ tàn_dư của Thổ_Dục_Hồn song không thực_hiện cuộc tấn_công nào chống lại Thổ_Phồn song ông cũng cử sứ_thần đến trách_mắng Lộc_Đông_Tán khi Lộc_Đông_Tán cử sứ_thần đến để buộc_tội Thổ_Dục_Hồn và thỉnh_cầu quốc hôn với triều Đường Năm 665 khi Thổ_Phồn đưa ra một đề_xuất hoà_bình thỉnh_cầu hoà thân với Thổ_Dục_Hồn và xin được chăn_thả gia_súc tại khu_vực Xích_Thuỷ_赤水 có_thể là đầu nguồn của Hoàng_Hà_Cao_Tông hoàng_đế đã từ_chối đề_xuất Khoảng năm 666 Cao_Tông hoàng_đế phong Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát làm Thanh_Hải quận vương một tước_hiệu cao_cấp hơn tước_hiệu Hà_Nguyên quận vương có_lẽ để nhằm thể_hiện cho Thổ_Phồn rằng ông ta vẫn có ý khôi_phục Thổ_Dục_Hồn_Năm 669 Cao_Tông hoàng_đế lệnh dân Thổ_Dục_Hồn định_cư tại Kỳ_Liên_Sơn song nhiều đại_thần cho rằng điều này sẽ khiến họ gặp nguy_hiểm trước các cuộc tấn_công của Thổ_Phồn và rằng trước_tiên cần có một cuộc tấn_công chống lại Thổ_Phồn_Tể tướng Diêm_Lập_Bản_閻立本 phản_đối và giải_thích rằng phần_lớn Đại_Đường đã chịu cảnh mất_mùa vào năm 668 và không đủ khả_năng thực_hiện một chiến_dịch quân_sự lớn và do_đó người Thổ_Dục_Hồn đã không được định_cư tại Kỳ_Liên_Sơn_Năm 670 Thổ_Phồn tiến_hành các cuộc tấn_công lớn nhằm vào các đơn_vị đồn_trú của Đường tại Tây_Vực_Đáp lại Cao_Tông hoàng_đế cử tướng Tiết_Nhân_Quý với sự trợ_giúp của các tướng A Sử_Na_Đạo_Chân 阿史那道真 và Quách_Đãi_Phong_郭待封 đi thu_hồi lại lãnh_thổ Thổ_Dục_Hồn để cho những người_dân Thổ_Dục_Hồn có_thể quay trở_lại lãnh_thổ của họ Tuy_nhiên các chiến_dịch chịu ảnh_hưởng từ bất_đồng giữa Tiết_Nhân_Quý và Quách_Đãi_Phong và quân Đường cuối_cùng đã phải chịu một thất_bại lớn trước Luận_Khâm_Lăng_論欽陵 con trai và người kế_thừa của Lộc_Đông_Tán chấm_dứt hy_vọng người Thổ_Dục_Hồn có_thể trở về quê_hương Năm 672 Cao_Tông hoàng_đế đã cho định_cư người Thổ_Dục_Hồn tại Thiện châu 鄯州 nay thuộc Hải_Đông_Thanh_Hải song ngay cả Thiện châu cũng được xem là quá nguy_hiểm trước các cuộc tấn_công của Thổ_Phồn và người Thổ_Dục_Hồn lại sớm phải dời đến định_cư tại Linh châu 靈州 gần tương_ứng với Ngân_Xuyên_Ninh_Hạ ngày_nay song triều_đình lập một châu riêng cho họ là An_Lạc châu 安樂州_Mộ_Dung_Nặc Hạt_Bát trở_thành An_Lạc châu thứ_sử Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát qua_đời vào năm 688 Người con trai Mộ_Dung_Trung_慕容忠 kế_thừa tước_hiệu của ông và các tước_hiệu này được truyền qua ít_nhất là bốn đời nữa trước khi dòng_tộc này không có người kế_tự mặc_dù trên thực_tế đã không còn cơ_hội nào để khôi_phục Thổ_Dục_Hồn_Tham khảo BULLET Tư trị thông giám các quyển BULLET Cựu_Đường thư BULLET Tân_Đường thư
Mộ_Dung_Nặc_Hạt Bát