Panzer_IV_Panzerkampfwagen_IV Pz_Kpfw_IV thường được gọi là Panzer_IV là xe_tăng hạng trung của Đức Quốc xã được thiết_kế vào cuối những năm 1930 và được sử_dụng rộng_rãi trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai Nó là xe_tăng duy_nhất của Đức hoạt_động từ đầu đến chí cuối chiến_tranh Số_hiệu kỹ_thuật của nó là Sd_Kfz 161 Thiết_kế như một chiếc xe_tăng hỗ_trợ bộ_binh Panzer_IV được dự_định là sẽ yểm_trợ bộ_binh tấn_công chứ không tham_gia giao_chiến với các đơn_vị thiết_giáp của đối_phương nhiệm_vụ vốn được thực_hiện bởi Panzer_III_Tuy nhiên những sai_sót của học_thuyết này trở_nên rõ_ràng khi xe_tăng Đức phải đối_mặt với loại xe_tăng T 34 mạnh_mẽ của Liên_Xô_Panzer_IV sớm đảm_nhận vai_trò chống xe_tăng đối_phương của người anh là Panzer_III vốn ngày_càng tỏ ra lỗi_thời Được Đức sản_xuất rộng_rãi nhất và triển_khai nhiều nhất trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai Panzer_IV được sử_dụng như là cơ_sở cho nhiều phương_tiện chiến_đấu khác bao_gồm cả pháo_tự_hành xung_kích Sturmgeschütz_IV pháo_tự_hành chống tăng Jagdpanzer_IV pháo_tự_hành phòng_không Wirbelwind và pháo_tự_hành Brummbär_Mạnh mẽ và đáng tin_cậy nó phục_vụ trong tất_cả chiến_trường liên_quan đến Đức và có sự khác_biệt với các xe_tăng Đức lúc đó là nó được duy_trì sản_xuất liên_tục trong suốt cuộc_chiến với hơn 8 550 chiếc được chế_tạo từ năm 1936 tới 1945 chưa kể 4 600 pháo_tự_hành được chế_tạo dựa trên khung thân Panzer_IV_Trong giai_đoạn đó Panzer_IV liên_tục có các bản nâng_cấp và sửa_đổi thiết_kế thường được thực_hiện để đáp_ứng với sự xuất_hiện của xe_tăng mới của Đồng_minh nhằm tăng khả_năng chiến_đấu của mình Nói_chung việc nâng_cấp bao_gồm gia_tăng giáp bảo_vệ của Panzer_IV và tăng_cường vũ_khí của nó mặc_dù trong những tháng cuối_cùng của cuộc_chiến với nhu_cầu bức_thiết để thay_thế nhanh_chóng các thiệt_hại việc thay_đổi thiết_kế cũng bao_gồm các biện_pháp để đơn_giản_hoá và tăng tốc_độ sản_xuất Ở mặt_trận phía Tây_Panzer_IV có_thể đối_đầu hiệu_quả với các xe_tăng Anh Mỹ như M4 Sherman xe_tăng Churchill trong suốt cuộc_chiến Trong khi đó ở mặt_trận phía Đông_Panzer_IV được coi là đối_thủ thiết_kế với loại T 34 của Liên_Xô cả hai đều là xe_tăng hạng trung chủ_lực cả Đức và Liên_Xô đều liên_tục nâng_cấp loại xe của mình hòng vượt qua đối_thủ Đến đầu năm 1944 Panzer_IV đã bị đánh_bại bởi phiên_bản nâng_cấp của T 34 là T 34 85 trang_bị pháo 85 mm và tháp pháo cải_tiến Tuy_nhiên do sự thiếu_hụt của xe_tăng Panther để thay_thế Panzer_IV vẫn tiếp_tục là nòng_cốt của các sư_đoàn thiết_giáp của Đức bao_gồm cả các đơn_vị ưu_tú như Quân_đoàn Panzer_SS_II trong suốt chiến_tranh Panzer_IV là xe_tăng xuất_khẩu rộng_rãi nhất của Đức Quốc xã với khoảng 300 chiếc được bán cho các đối_tác như Phần_Lan România Tây_Ban_Nha và Bulgaria Sau chiến_tranh Pháp và Tây_Ban_Nha bán hàng chục chiếc Panzer_IV cho Syria nước này đã dùng Panzer_IV tham_chiến trong cuộc Chiến_tranh Sáu ngày năm 1967 Lịch_sử phát_triển Nguồn_gốc Panzer_IV là đứa con tinh_thần của chiến_tranh thiết_giáp nói_chung và sáng_tạo của nhà lý_luận Đức tướng Heinz_Guderian_Trong khái_niệm nó được dự_định là một chiếc xe_tăng hỗ_trợ cho bộ_binh sử_dụng chống lại pháo chống tăng và công_sự của kẻ_thù Lý_tưởng nhất các tiểu_đoàn xe_tăng của một bộ_phận sư_đoàn thiết_giáp đã từng có ba đại_đội xe_tăng hạng trung Panzer_III và một đại_đội xe hạng nặng Panzer_IV_Ngày 11 tháng 1 năm 1934 quân_đội Đức đã viết các chi_tiết kỹ_thuật cho một thân xe_kéo hạng trung và đã ban_hành cho một_số các công_ty quốc_phòng Để hỗ_trợ các Panzer_III vốn được trang_bị một khẩu súng chống tăng 37 mm 1 46 in chiếc xe mới sẽ có đại_bác nòng ngắn 75 mm 2 95 in là pháo chính_giới_hạn trọng_lượng là trong tầm 24 tấn 26 46 tấn ngắn Sự phát_triển được thực_hiện dưới cái tên Begleitwagen xe đi kèm hay BW để che_giấu mục_đích thực_tế của nó bởi_vì Đức về mặt lý_thuyết vẫn còn bị ràng_buộc bởi Hiệp_ước Versailles_MAN_Krupp và Rheinmetall_Borsig đều phát_triển một nguyên_mẫu cho mình và nguyên_mẫu của Krupp được lựa_chọn để tiếp_tục phát_triển Ban_đầu khung xe đã được thiết_kế với hệ_thống treo đan_xen sáu bánh giống như hệ_thống treo của xe_kéo quân_sự bán bánh xích đang được Đức sử_dụng nhưng quân_đội Đức đã sửa_đổi điều này thành hệ_thống thanh xoắn điều này được dự_định để cải_thiện hiệu_suất và kíp lái thoải_mái cả trên và không trên đường Tuy_nhiên do yêu_cầu cấp_thiết cho các xe_tăng mới đề_nghị không được thông_qua và Krupp đã trang_bị hệ_thống treo lá lò_xo Nguyên_mẫu yêu_cầu kíp lái gồm năm người_thân tăng có khoang động_cơ phía sau Lái_xe ngồi phía trước bên trái cùng với liên_lạc_viên kiêm xạ_thủ súng_máy ở bên phải Trong tháp pháo chỉ_huy xe_tăng ngồi dưới cửa nắp trong khi xạ_thủ nằm bên trái của súng chính và nạp đạn viên ngồi bên phải Tháp pháo lệch 66 5 mm 2 62 in về bên trái so với trung_tâm khung xe trong khi động_cơ lệch 152 4 mm 6 00 in về bên phải Điều này cho_phép các trục mô men xoắn tránh được trục khung tháp pháo đồng_thời cung_cấp năng_lượng điện để quay tháp pháo trong khi kết_nối với hộp truyền_dẫn được gắn trong thân ở giữa phía trước lái_xe và liên_lạc_viên Do bố_trí không đối_xứng phía bên phải bị gia_tăng khối_lượng người ta đã đưa thùng đạn lên để cân_bằng lại Được sản_xuất với số_hiệu Versuchskraftfahrzeug 622 Vs_Kfz 622 sản_xuất bắt_đầu năm 1936 ở nhà_máy Krupp_Grusonwerke_AG s tại Magdeburg_Ausf_A tới Ausf F1 Loạt sản_xuất đầu_tiên của Panzer_IV là Ausführung_A viết tắt là Ausf_A nghĩa_là Biến_thể A vào năm 1936 Nó chạy bằng động_cơ Maybach_HL 108TR sản_sinh ra và sử_dụng bộ truyền_tải SGR 75 đạt vận_tốc tối_đa trên đường là Vũ_khí chính của xe là pháo Kampfwagenkanone 37 L 24 KwK 37 L 24 75 mm 2 95 in một khẩu pháo có sơ tốc đạn thấp được thiết_kế chủ_yếu là để phá_huỷ công_sự của đối_phương Khi chống lại các mục_tiêu bọc thép thì pháo sử_dụng đạn Panzergranate đạn_xuyên hỗn_hợp cứng với sơ tốc đạn là 430 m s 1 410 ft s KwK 37 có_thể xuyên thủng lớp giáp dày 43 mm 1 69 in ở độ nghiêng 30 độ với phạm_vi lên đến 700 mét 2300 ft Một súng_máy MG 34 7 92 mm 0 31 in được gắn đồng trục với súng chính trong tháp pháo trong khi một khẩu súng_máy thứ hai của cùng loại được gắn ở phía trước của thân tăng Ausf_A được bảo_vệ bởi lớp tấm thép dày 14 5 mm 0 57 in phía trước của khung xe và 20mm trên tháp pháo Lớp giáp này có khả_năng ngăn được mảnh pháo các loại vũ_khí bộ_binh và đầu đạn chống tăng hạng nhẹ Sau khi sản_xuất 35 xe_tăng của các phiên_bản A năm 1937 sản_xuất chuyển đến mẫu Ausf_B_Cải tiến bao_gồm việc thay_thế động_cơ ban_đầu bằng loại mạnh hơn với hơn 300 mã_lực 220 65 kW Maybach_HL 120TR và truyền_tải với bộ truyền_dẫn mới SSG 75 Mặc_dù điều này làm gia_tăng trọng_lượng đến 16 tấn nhưng tốc_độ của xe_tăng vẫn được cải_thiện đến 39 km h 24 mph Các tấm giáp nghiên đã được tăng_cường để có độ dày tối_đa 30 mm 1 18 in và súng_máy gắn trên thân tăng đã được thay_thế 42 chiếc Panzer_IV_Ausf_B được sản_xuất trước khi giới_thiệu mẫu Ausf_C vào năm 1938 Điều này thấy giáp tháp pháo tăng lên 30 mm 1 18 in trọng_lượng của xe_tăng đến 18 14 tấn Khi Đức xâm_lược Ba_Lan vào tháng 9 năm 1939 kết_thúc Đức đã quyết_định mở_rộng quy_mô sản_xuất của Panzer_IV đã được thông_qua vào ngày 27 tháng 9 năm 1939 với số_hiệu là Sonderkraftfahrzeug 161 Sd_Kfz 161 Để đáp_ứng với những khó_khăn của việc xuyên giáp xe_tăng bộ_binh Anh Matilda trong trận chiến nước Pháp người Đức đã thử_nghiệm pháo 50 mm 1 97 in dựa trên pháo chống tăng 5 cm Pak 38 L 60 trên Panzer_IV_Ausf_D Tuy_nhiên với chiến_thắng nhanh_chóng của Đức ở Pháp việc này bị huỷ_bỏ trước khi bước vào sản_xuất Trong tháng 9 năm 1940 phiên_bản Ausf_E được giới_thiệu Phiên_bản này có lớp giáp dày 50 mm 1 97 in bảo_vệ mặt trước các tấm nghiêng thì dày 30 mm 1 18 in Cuối_cùng vòm của chỉ_huy đã được di_chuyển về phía trước tháp pháo Các đời Panzer_IV cũ hơn được trả lại cho nhà_sản_xuất để được trang_bị thêm các tính_năng này 280 Ausf_E đã được sản_xuất từ tháng 12 năm 1939 đến tháng 4 năm 1941 Trong tháng 4 năm 1941 Đức sản_xuất mẫu Panzer_IV_Ausf_F Đặc_trưng của phiên_bản này là có 50 mm giáp ở trước tháp pháo và thân tăng 1 97 in và gia_tăng giáp hông lên 30 mm 1 18 in Trọng_lượng của chiếc xe là 22 3 tấn yêu_cầu sửa_đổi tương_ứng với xích từ 380 đến 400 mm 14 96 15 75 để giảm áp_lực lên mặt_đất Đường_kính xích rộng hơn cũng tạo điều_kiện thuận_lợi việc lắp khớp ly hợp và các bánh_xe và xích cũng được sửa_đổi Phiên_bản Ausf_F được nâng_cấp thành Ausf F1 sau đó là một phiên_bản mới khác_biệt là Ausf F2 xuất_hiện Tổng_cộng 464 Ausf_F sau_này là F1 được sản_xuất từ tháng 4 năm 1941 đến tháng 3 năm 1942 trong đó có 25 chiếc được chuyển_đổi sang F2 Ausf F2 tới Ausf_J_Ngày 26 tháng năm 1941 chỉ vài tuần trước Chiến_dịch Barbarossa trong một cuộc họp với Hitler_Đức đã quyết_định cải_thiện trang_bị vũ_khí chính của Panzer_IV_Krupp đã được trao hợp_đồng để để lắp khẩu pháo 50 mm 1 97 Pak 38 L 60 vào tháp pháo Nguyên_mẫu đầu_tiên được chuyển_giao ngày 15 tháng 11 năm 1941 Trong vòng vài tháng cú sốc gặp phải xe_tăng hạng trung T 34 và xe_tăng hạng nặng KV 1 đòi_hỏi Panzer_IV phải được nâng_cấp trang_bị pháo chính mạnh hơn rất nhiều Trong tháng 11 năm 1941 các quyết_định nâng_cấp pháo của Panzer_IV lên cỡ nòng 50 mm 1 97 bị huỷ_bỏ và Krupp_Rheinmetall đã được ký hợp_đồng phát_triển để nâng_cấp pháo chính Panzer_IV lên 7 5 cm Pak 40 L 46 Sau đó do chiều dài và độ giật không phù_hợp với tháp pháo của xe_tăng nên cơ_chế giật và ngăn đạn đã được rút ngắn Điều này dẫn đến sự ra_đời của 75 mm 2 95 KwK 40 L 43 Khi bắn đạn_xuyên giáp sơ tốc đạn của súng đã được tăng từ 430 m s 1 410 ft s lên đến 990 m s 3 250 ft s Ban_đầu súng được gắn với một khoang đạn bộ hãm nòng nên độ giật được giảm tới 50 Loại pháo này bắn đạn Panzergranate 39 KwK 40 L 43 có_thể xuyên tới 77 mm 3 03 in giáp thép ở phạm_vi 1 830 m 6000 ft Phiên_bản sau của xe_tăng Ausf_F mang pháo dài hơn nó sử_dụng pháo KwK 40 75mm L 43 được đặt tên là Ausf F2 với số_hiệu là Sd_Kfz 161 1 Trọng_lượng tăng lên 23 6 tấn 175 chiếc Ausf F2 đã được sản_xuất từ tháng 3 năm 1942 đến tháng 7 năm 1942 Ba tháng sau khi bắt_đầu sản_xuất Panzer_IV_Ausf F2 đã được đổi tên thành Ausf_G_Trong suốt thời_gian sản_xuất từ tháng 5 năm 1942 đến tháng 6 năm 1943 Panzer_IV_Ausf_G đã thông_qua sửa_đổi thêm bao_gồm nâng_cấp giáp Các nhà_thiết_kế cho rằng chiếc xe_tăng đã đạt đến giới_hạn thiết_kế của nó nên để tránh tăng trọng_lượng tăng lên các tấm chắn 20 mm trên tháp pháo 0 79 in đã bị gỡ bỏ mà thay vào đó là tấm thép dày tăng lên đến 30 mm 1 18 in Trọng_lượng xe lại tăng về phía trước trong đó có 30 mm 1 18 in thép tấm chắn hàn sau_này bắt vít làm tăng độ dày giáp trước thân xe lên đến 80 mm 3 15 in Quyết_định gia_tăng lớp giáp phía trước thu được sự ủng_hộ của các tổ lái theo báo_cáo của quân_đội vào ngày 8 tháng 11 năm 1942 mặc_dù vấn_đề kỹ_thuật của hệ_thống lái_xe do trọng_lượng thêm vào Tại thời_điểm này đã có 50 của Panzer_IV sản_xuất được trang_bị với tấm áo_giáp 30mm Sau đó vào ngày 5 tháng 1 năm 1943 Hitler quyết_định sản_xuất Panzer_IV với 80 mm giáp trước thân xe giáp trước tháp pháo thì giữ nguyên độ dày 50 mm Để đơn_giản_hoá sản_xuất các cửa_quan sát ở hai bên của tháp pháo và trên mặt trước tháp pháo phải được loại_bỏ trong khi một giáp phụ hai bên xích xe đã được trang_bị để bảo_vệ ở phía bên của thân tăng Bổ_sung này khung cho bảy liên_kết theo_dõi phụ_tùng đã được thêm vào các tấm bảo_vệ mặt trước Đối_với hoạt_động ở nhiệt_độ cao thông gió của động_cơ được cải_thiện bằng cách tạo ra khe hở trên các boong động_cơ phía sau của khung xe và hiệu_suất làm mát bằng không_khí đã được thúc_đẩy mạnh_mẽ bằng cách thêm một thiết_bị nước làm mát động_cơ như 1 vòi phun nước Một loại đèn mới thay_thế các đèn_pha ban_đầu và cổng tín_hiệu trên tháp pháo đã được gỡ bỏ Ngày 19 tháng 3 năm 1943 Panzer_IV với giáp bọc Schürzen trên các cạnh của nó và tháp pháo được trưng_bày Vào tháng 4 năm 1943 KwK 40 L 43 được thay_thế bởi pháo 75 mm 2 95 in KwK 40 L 48 với một mõm phanh được thiết_kế lại đa van đổi có hiệu_quả giật được cải_thiện Phiên_bản tiếp_theo Ausf_H bắt_đầu sản_xuất vào tháng 4 năm 1943 với số_hiệu Sd_Kfz 161 2 Biến_thể có giáp bảo_vệ mặt trước được cải_thiện bằng cách sản_xuất nó như là một tấm thép đồng_nhất dày tới 80 mm 3 15 in Để ngăn_chặn mìn chống tăng Đức lo_ngại sẽ được Đồng_Minh sử_dụng với số_lượng lớn nên đã dán Zimmerit đã được bổ_sung cho tất_cả các bề_mặt thẳng_đứng của giáp xe_tăng Giáp hông của xe và tháp pháo được bảo_vệ bởi việc bổ_sung 5 mm thép 0 20 in tới 8 mm 0 31 in Lỗ trên nóc được thiết_kế để sử_dụng Nahverteidigungswaffe được đậy một tấm thép tròn do thiếu vũ_khí này Những sửa_đổi này có nghĩa là trọng_lượng của xe_tăng nhảy_vọt lên 25 tấn làm giảm giảm tốc_độ của nó tình_hình không được cải_thiện bởi các quyết_định thông_qua sử_dụng bộ truyền_tải SSG 77 Panzer_III kém hơn so với mô_hình trước đó Panzer_IV_Mặc dù giải_quyết các vấn_đề tính di_động được giới_thiệu bởi các mô_hình trước đó phiên_bản sản_xuất cuối_cùng của Panzer_IV là Ausf_J được coi là đi ngược từ các Ausf_H_Do sự cần_thiết để thay_thế tổn_thất nặng_nề phiên_bản này đã được đơn_giản_hoá rất nhiều để tăng tốc_độ sản_xuất Máy_phát_điện để quay tháp pháo của xe_tăng đã được gỡ bỏ do_đó tháp pháo chỉ có_thể được quay bằng tay Không_gian đã được sau đó được sử_dụng cho việc cài_đặt của một bồn chứa nhiên_liệu phụ 200 lít 44 gallon khiến phạm_vi hoạt_động do_đó tăng lên tới 320 km 198 84 dặm Súng_ngắn và ống quan_sát trong tháp pháo đã bị gỡ bỏ và bộ tản nhiệt của động_cơ đã được đơn_giản_hoá bằng cách thay_đổi các bên nghiêng bên thẳng Ngoài_ra ống_khói trụ được thay_thế bởi hai ống_khói giảm âm Đến cuối năm 1944 lớp bảo_vệ chống mìn Zimmerit đã không còn được áp_dụng cho các xe_bọc_thép của Đức và giáp phụ Panzer_IV đã được thay_thế bằng giáp lồng thép Các biện_pháp này đã làm tốc_độ sản_xuất tăng lên Trong một nỗ_lực để tăng_cường hoả_lực của Panzer_IV một nỗ_lực được thực_hiện để kết_hợp tháp pháo mang pháo 75 mm 2 95 in L 70 của Panther để thay cho Panzer_IV_Điều này đã không thành_công và các nhà_thiết_kế khẳng_định rằng khung tăng của Panzer_IV đạt đến giới_hạn nâng_cấp cả về trọng_lượng và thể_tích nó không_thể mang được các khẩu pháo mạnh hơn_nữa Sản_xuất Panzer_IV được dự_định ban_đầu chỉ được sử_dụng trên một quy_mô hạn_chế vì_vậy ban_đầu Krupp là nhà_sản_xuất duy_nhất của nó Trước cuộc tấn_công Ba_Lan chỉ có 262 Panzer_IV đã được sản_xuất 35 Ausf_A 42 Ausf_B 140 Ausf_C và 45 Ausf_D Sau khi xâm_lược Ba_Lan Đức quyết_định thông_qua rằng Panzer_IV là trụ_cột của sư_đoàn thiết_giáp của Đức sản_xuất đã được mở_rộng nhà_máy Nibelungenwerke_Steyr_Daimler_Puch quản_lý tại Áo Ausf_E đã được giới_thiệu với 223 xe_tăng chuyển_giao cho quân_đội Đức Năm 1941 462 Panzer_IV_Ausf_F đã được lắp_ráp và nâng_cấp lên Ausf F2 Tổng_sản_lượng hàng năm đã tăng gấp bốn lần kể từ khi bắt_đầu cuộc_chiến Sau khi phiên_bản cuối_cùng của Panzer_IV xuất_hiện một nhà_máy sản_xuất thứ ba là Vomag nằm ở thành_phố Plauen bắt_đầu lắp_ráp Năm 1941 trung_bình 39 xe_tăng mỗi tháng được sản_xuất và tăng lên 83 chiếc vào năm 1942 252 chiếc trong năm 1943 và 300 chiếc trong năm 1944 Tuy_nhiên vào tháng 12 năm 1943 một_số nhà_máy của Krupp đã chuyển sang sản_xuất Sturmgeschütz_IV và vào mùa xuân năm 1944 các nhà_máy Vomag bắt_đầu sản_xuất Jagdpanzer_IV để cho Nibelungenwerke là nhà_máy duy_nhất lắp_ráp Panzer_IV_Với việc ngành công_nghiệp Đức chịu các cuộc không_kích và các chiến_dịch tấn_công mặt_đất của Đồng_Minh trong tháng 10 năm 1944 nên nhà_máy Nibelungenwerke đã bị hư_hại trong một cuộc đột_kích ném bom vào tháng ba và tháng 4 năm 1945 mức_độ sản_xuất đã giảm xuống trước năm 1942 với chỉ có khoảng 55 xe_tăng một tháng hoàn_thành dây_chuyền lắp_ráp Chi_phí Một_vài nguồn của Đồng_Minh tính rằng Panzer_IV_Ausf_G có giá khoảng 103 462 RM Mức giá này ở mức trung_bình so với mức giá của các loại xe_tăng Đức khác 96 163 RM của Panzer_III_Ausf_N 82 500 RM của StuG_III 117 100 RM của xe_tăng Panther 250 800 RM của Tiger I và 321 500 RM của Tiger II_Các số_liệu chi_phí trên không kể giá_thành vũ_khí kính ngắm và bộ điện_đàm Nếu tính cả chi_phí cho vũ_khí kính ngắm và bộ điện_đàm thì mỗi chiếc Panzer_IV_Ausf F2 có giá_thành là 115 962 RM và mỗi chiếc Panzer_IV_Ausf_G có giá_thành là 125 000 RM Xuất_khẩu Panzer_IV là xe_tăng được xuất_khẩu nhiều nhất của quân Đức trong chiến_tranh thế_giới thứ hai Vào năm 1942 Đức cung_cấp 11 xe_tăng cho Romania và 32 chiếc cho Hungary nhiều chiếc trong số đó bị mất ở mặt_trận phía Đông vào cuối năm 1942 dến đầu năm 1943 Romania đã nhận khoảng 120 chiếc Panzer_IV gồm nhiều biến_thể cho đến cuối cuộc_chiến Còn Bulgaria được Đức cung_cấp 46 chiếc hay 91 chiếc Panzer_IV và cung_cấp cho Ý 12 xe_tăng để tạo thành hạt_nhân của một bộ_phận bọc thép mới Chúng được sử_dụng để đào_tạo kíp lái Ý trong khi nhà độc_tài Ý Benito_Mussolini đã bị lật_đổ nhưng đã được tái_chiếm bởi Đức trong thời_gian chiếm_đóng Ý vào giữa năm 1943 Chính_phủ Tây_Ban_Nha kiến_nghị cung_cấp 100 Panzer_IV vào tháng 3 năm 1943 nhưng chỉ có 20 chiếc được giao vào tháng 12 Phần_Lan mua 30 chiếc nhưng chỉ nhận được 15 chiếc Panzer_IV vào năm 1942 cúng năm đó Phần_Lan cũng đã mua đợt thứ hai với số_lượng 62 chiếc hay 72 chiếc để gửi tới Hungary khoảng 20 chiếc trong số đó được chuyển sang bù thiệt_hại Đức tổng_cộng có khoảng 297 chiếc Panzer_IV được cung_cấp cho đồng_minh của Đức Lược sử chiến_đấu Panzer_IV là loại xe_tăng duy_nhất của Đức được sản_xuất và chiến_đấu trong suốt chiến_tranh_thể giới thứ hai và tổng_cộng các tính_toán trong cuộc_chiến thì Panzer_IV bao_gồm 30 của tổng_số xe_tăng của Wehrmacht_Mặc dù mới phục_vụ vào đầu năm 1939 trong thời_gian chiếm_đóng Tiệp_Khắc tại thời_điểm bắt_đầu của cuộc_chiến thì phần_lớn các xe_tăng hạng nhẹ của Đức đã lỗi_thời như Panzer I và Panzer II_Panzer_I đặc_biệt đã được chứng_minh rằng kém hơn so với xe_tăng Liên_Xô chẳng_hạn như T 26 trong cuộc nội_chiến Tây_Ban_Nha Mặt_trận phía Tây và Bắc_Phi 1939 1942 Khi Đức xâm_lược Ba_Lan vào ngày 01 tháng 9 năm 1939 quân_đoàn thiết_giáp của Đức bao_gồm 1 445 Panzer I 1223 Panzer II 98 Panzer_III và 211 Panzer_IV_Như vậy các xe_tăng hạng trung hiện_đại Panzer_III và Panzer_IV chỉ chiếm ít hơn 10 sức_mạnh thiết_giáp của Đức Sư_đoàn Panzer I đã có một sự cân_bằng tương_đương của các loại với 17 Panzer I 18 Panzer II 28 Panzer_III và 14 Panzer_IV mỗi tiểu_đoàn Các sư_đoàn thiết_giáp còn lại chủ_yếu là các xe_tăng hạng nhẹ đã lỗi_thời trang_bị chúng với 34 Panzer I 33 Panzer II 5 Panzer_III và 6 Panzer_IV mỗi tiểu_đoàn Mặc_dù quân_đội Ba_Lan chỉ sở_hữu ít hơn 200 xe_tăng có khả_năng bắn xuyên giáp các xe_tăng hạng nhẹ của Đức pháo chống tăng Ba_Lan đã chứng_tỏ là một mối đe_doạ củng_cố niềm tin của Đức vào giá_trị của sự hỗ_trợ chặt_chẽ của xe_tăng hạng trung mới như Panzer_IV_Mặc dù sản_xuất ngày_càng tăng của các xe Panzer_III và IV trước khi diễn ra cuộc xâm_lược của Đức vào Pháp ngày 10 tháng 5 năm 1940 phần_lớn các xe_tăng Đức trong chiến_dịch này vẫn còn là các loại xe_tăng hạng nhẹ Theo Heinz_Guderian_Wehrmacht_Lục quân Đức xâm_lược Pháp với 523 chiếc Panzer I 955 chiếc Panzer II 349 chiếc Panzer_III 278 chiếc Panzer_IV 106 chiếc Panzer 35 t và 228 chiếc Panzer 38 t Thông_qua việc sử_dụng sóng_vô_tuyến chiến_thuật và chiến_thuật vượt_trội người Đức đã có_thể qua_mặt và đánh_bại lực_lượng thiết_giáp của Pháp và Anh Tuy_nhiên Panzer_IV được trang_bị với pháo xe_tăng KwK 37 75 mm L 24 2 95 in cho thấy nó khó_khăn để xuyên giáp các xe_tăng Pháp như Somua S35 và Char B1 Somua S35 có giáp dày tối_đa là trong khi KwK 37 L 24 chỉ có_thể xuyên qua lớp thép dày tại khoảng_cách Tương_tự như_vậy xe_tăng Matilda_Mk_II cũng có giáp rất dày với ít_nhất khoảng ở mặt trước và tháp pháo và trung_bình 65 mm ở mặt bên Mặc_dù Panzer_IV đã được triển_khai đến Bắc_Phi với sư_đoàn Afrika_Korps của Đức cho đến khi các biến_thể mang pháo mạnh hơn còn bắt_đầu sản_xuất Panzer_IV tốt hơn Panzer_III với đối_với việc xuyên giáp Cả hai loại Panzer_III và IV đều có khó_khăn trong việc xuyên giáp dày của xe_tăng Anh Matilda II trong khi pháo của Matilda là 40 mm QF 2 có_thể hạ gục xe_tăng Đức bất_lợi chính của Matilda là tốc_độ thấp Đến tháng 8 năm 1942 Rommel chỉ nhận được 27 Panzer_IV_Ausf F2 được trang_bị với pháo L 43 triển_khai mũi_nhọn chiến_dịch tấn_công bọc thép của ông Pháo này có_thể xuyên thủng giáp của tất_cả các xe_tăng Mỹ và Anh trên chiến_trường ở khoảng_cách lên đến Mặc_dù đã có các xe_tăng mới chuyển đến Bắc_Phi giữa tháng tám và tháng 10 năm 1942 con_số của chúng là không đáng_kể so với số_lượng trang_bị thiết_giáp được vận_chuyển tới của quân_đội Anh Panzer_IV cũng đã tham_gia vào_cuộc xâm_lược Nam_Tư và cuộc xâm_lược Hy_Lạp vào đầu năm 1941 Mặt_trận Xô_Đức 1941 1945 Với việc phát_động Chiến_dịch Barbarossa ngày 22 tháng 6 năm 1941 quân Đức có trong lực_lượng của mình gần 500 chiếc Panzer_IV thuộc nhiều phiên_bản đều được trang_bị pháo nòng ngắn 75 mm L 24 Loại pháo này chủ_yếu dùng để phá công_sự nhưng cũng có_thể hạ gục các loại xe_tăng hạng nhẹ của Liên_Xô như BT 7 T 26 khá dễ_dàng Giáp trước dày 50mm của Panzer_IV_Ausf_F cũng đủ để chống lại pháo 45mm trên các loại tăng hạng nhẹ này Sự xuất_hiện bất_ngờ của các xe_tăng KV 1 và T 34 của Liên_Xô khiến Panzer_IV bị thất_thế Khẩu pháo 75mm L 24 nòng ngắn của Panzer_IV_Ausf_F không_thể xuyên được giáp trước của T 34 và KV 1 trong khi pháo 76mm L 42 của T 34 lại xuyên thủng được giáp trước của Panzer_IV_Ausf_F từ cự_ly lên tới 1 200 mét Khi gặp phải T 34 nếu đấu trực_diện thì Panzer_IV_Ausf_F gần như không có cơ_hội thắng nó thường phải tìm cách lẻn tới để bắn vào hông của T 34 hoặc tệ hơn là phải bỏ chạy rồi gọi các khẩu_đội pháo chống tăng cỡ 88mm tới ứng_cứu Điều này buộc Đức phải nâng_cấp pháo của Panzer_IV lên khẩu 75 mm 2 95 in L 43 Cỡ nòng giữ nguyên nhưng chiều dài nòng đã tăng rất nhiều để bắn đạn_xuyên giáp động_năng với sơ tốc cao thích_hợp cho việc chống lại xe_tăng đối_phương Khi dùng loại pháo này nó có_thể bắn xuyên giáp trước tháp pháo T 34 76 ở khoảng_cách lên đến 1 200 m 3 900 ft ở góc đối_diện Pháo_KwK 40 L 43 trên Panzer_IV có_thể xuyên giáp T 34 ở bất_kỳ vị_trí nào ở khoảng_cách từ và đối đa đến Lô hàng biến_thể đầu_tiên có gắn những khẩu pháo 75mm mới được định_danh là Ausf F2 bắt_đầu được sản_xuất vào mùa xuân năm 1942 và trong cuộc tấn_công mùa hè 1942 đã có khoảng 135 Panzer_IV với pháo L 43 Vào thời_điểm đó những xe_tăng Panzer_IV đã có_thể bắn xuyên được giáp trước xe_tăng Liên_Xô như T 34 KV 1 Nó đóng một vai_trò quan_trọng trong các sự_kiện xảy ra giữa tháng 6 năm 1942 tới tháng 3 năm 1943 và Panzer_IV trở_thành trụ_cột chính của các sư_đoàn xe_tăng Đức Vào cuối tháng 9 năm 1942 Tiger I đã xuất_hiện nhưng chưa đủ nhiều để gây ảnh_hưởng cũng như nó bị các vấn_đề nghiêm_trọng về bánh_răng trong khi loại xe_tăng Panther đã không được gửi các đơn_vị Đức ở Liên_Xô cho đến tháng 5 năm 1943 Mức_độ phụ_thuộc Đức vào Panzer_IV trong thời_gian này được phản_ánh bởi mất_mát của chúng 502 chiếc đã bị phá_huỷ trên mặt_trận phía Đông vào năm 1942 Panzer_IV tiếp_tục đóng một vai_trò quan_trọng trong quá_trình hoạt_động năm 1943 bao_gồm cả trận Kursk_Loại xe_tăng mới hơn như Panther gặp vấn_đề độ tin_cậy nên hiệu_quả chiến_đấu của nó bị hạn_chế Có 841 chiếc Panzer_IV đã tham_gia vào trận chiến Trong suốt năm 1943 quân_đội Đức bị mất 2 352 Panzer_IV tại Mặt_trận phía Đông một_số sư_đoàn thiết_giáp đã bị giảm xuống còn 12 18 xe_tăng vào cuối năm Năm 1944 có thêm 2 643 chiếc Panzer_IV đã bị phá_huỷ và thiệt_hại đó đang trở_nên ngày_càng khó_khăn để thay_thế Từ giữa năm 1944 Panzer_IV đã bị áp_đảo bởi phiên_bản nâng_cấp của T 34 là T 34 85 với trang_bị pháo 85 mm 3 35 in và giáp trước tháp pháo dày hơn 90mm vát nghiêng Kể_cả Panzer_IV các phiên_bản nâng_cấp mới nhất cũng yếu hơn T 34 85 cả về hoả_lực và vỏ giáp Những mô_hình xe_tăng hạng nặng của Liên_Xô như xe_tăng IS 2 mang pháo 122 mm 4 80 in thì có_thể dễ_dàng tiêu_diệt Panzer_IV ở cự_ly rất xa Tuy_nhiên do sự thiếu_hụt của xe_tăng Panther để thay_thế Panzer_IV tiếp_tục là nòng_cốt của các sư_đoàn thiết_giáp của Đức bao_gồm cả các đơn_vị ưu_tú như Quân_đoàn Panzer_SS_II suốt năm 1944 Vào tháng 1 năm 1945 287 Panzer_IV đã bị mất trên mặt_trận phía Đông_Người ta ước_tính rằng khi chiến_đấu chống lại các lực_lượng Liên_Xô thì khoảng 6 153 chiếc Panzer_IV bị phá_huỷ chiếm khoảng 75 số Panzer_IV của Đức bị phá_huỷ trong suốt thời_gian chiến_tranh Mặt trân phía Tây 1944 1945 Panzer_IV chiếm khoảng một_nửa xe_tăng Đức có trên Mặt_trận phía Tây trước khi cuộc đổ_bộ của Đồng_minh của Normandy vào ngày 06 tháng 6 năm 1944 Hầu_hết 11 sư_đoàn thiết_giáp Đức đóng gần vùng Normandy ban_đầu đều gồm có một trung_đoàn thiết_giáp tiểu_đoàn Panzer_IV và Xe_tăng con báo tổng_cộng khoảng 160 xe_tăng mặc_dù các đơn_vị xe_tăng Waffen_SS là lớn hơn và được trang_bị tốt hơn Heer_Nâng cấp thường_xuyên Panzer_IV đã giúp duy_trì danh_tiếng của nó như là một đối_thủ ghê_gớm Mặc_dù có ưu_thế áp_đảo Đồng_Minh đã gặp rất nhiều khó_khăn khi đánh chiếm vùng nông_thôn phía Bắc_Bocage xe_tăng Đức và súng chống tăng gây ra tổn_thất nặng_nề cho xe thiết_giáp Đồng_minh trong chiến_dịch Normandy_Tuy nhiên Panzer_IV_Panther và các loại xe_bọc_thép khác cũng bị tổn_thất nặng tại Bocage bởi bộ_binh Đồng_Minh trang_bị vũ_khí chống tăng cá_nhân pháo_tự_hành chống tăng và súng chống tăng cũng như máy_bay ném bom chiến_đấu ở khắp mọi nơi Địa_hình nhiều bụi cây hàng_rào nông_trại tại đây là không phù_hợp với xe_tăng nhiều chiếc Panzer_IV_Ausf_H đã bị bắn hỏng do bị bộ_binh Đồng_Minh phục_kích bắn vào hông xe với những vũ_khí chống tăng như PIAT của Anh hoặc súng bazooka của Mỹ Tất_cả các đơn_vị thiết_giáp của Đức đã vô_cùng bực_tức vì giáp phụ bị xé rời trong quá_trình di_chuyển qua các vườn cây_ăn_trái và hàng_rào dày_đặc Quân Đồng_minh cũng đã được phát_triển chương_trình cải_tiến nguy_hiểm của riêng của họ Quân Mỹ thiết_kế được sử_dụng rộng_rãi phương_tiện xe_tăng M4 Sherman loại này có máy_móc đáng tin_cậy nhưng giáp mỏng và pháo không đủ mạnh Chống lại các phiên_bản cũ của Panzer_IV M4 Sherman có_thể đủ sức nhưng với khẩu pháo M3 75 mm của nó thì không_thể chống lại các phiên_bản cuối của Panzer_IV và không_thể bắn thủng giáp phía trước của xe_tăng Panther và Tiger tại bất_cứ phạm_vi nào Các phiên_bản cuối Panzer_IV có 80 mm 3 15 giáp trước có_thể dễ_dàng chịu được pháo 75 mm 2 95 in trên Sherman ở phạm_vi chiến_đấu bình_thường mặc_dù hai bên hông xe vẫn còn dễ bị tổn_thương Người Anh nâng_cấp Sherman với pháo chống tăng QF 17 kết_quả trong Sherman_Firefly cho_phép xe_tăng Đồng_minh có khả_năng đối_phó với tất_cả các xe_tăng Đức lúc đó trong phạm_vi chiến_đấu bình_thường nhưng số_lượng của chúng rất ít khoảng 300 có trong thời_gian cho cuộc tấn_công Normandy_Xe tăng Cruiser_Mk_VIII_Challenger của Anh không_thể tham_gia vào_cuộc đổ_bộ và phải chờ tàu_đổ_bộ Phải cho đến tháng 7 năm 1944 khi mà Sherman của Mỹ được trang_bị với pháo M1 76mm 3 inch L 53 loại xe này mới đạt mức cân_bằng hoả_lực với Panzer_IV_Tuy nhiên bất_chấp sự vượt_trội xe_bọc_thép quân Đức bị áp_đảo về quân_số cũng như bị không_quân Đồng_Minh tấn_công liên_tục Ngày 29 Tháng_Tám 1944 các binh_sĩ còn lại thuộc Quân_đoàn Panzer số 5 và số 7 đã bắt_đầu rút_lui về phía Đức gây nên thảm_hoạ kép đồi với Đức là trận Pocket_Falaise và việc vượt sông Seine của quân Đồng_Minh và cái giá_mà các đơn_vị thiết_giáp Wehrmacht phải trả là rất lớn Trong số 2 300 xe_tăng và pháo_tự_hành của Đức tham_chiến tại Normandy bao_gồm cả khoảng 750 Panzer_IV khoảng 2 200 xe đã bị mất hoặc bị hỏng nặng Thống_soái Walter_Model gửi báo_cáo cho Hitler là những sư_đoàn xe_tăng còn lại của ông trung_bình chỉ còn khoảng 5 6 xe mỗi sư_đoàn Trong mùa đông 1944 1945 Panzer_IV là một trong những chiếc xe_tăng được sử_dụng rộng_rãi nhất trong cuộc tấn_công Ardennes nhưng thiệt_hại thêm nặng_nề do để thiếu nguồn cung_cấp nhiên_liệu làm cho khiến hoạt_động chính xe_bọc_thép của Đức mặt_trận phía Tây bị hạn_chế và suy_giảm đáng_kể Panzer_IV tham_chiến là những chiếc sống_sót sau trận chiến ở Pháp giữa tháng 6 và tháng 9 năm 1944 với khoảng 260 Panzer_IV_Ausf_J phát_hành là quân tiếp_viện Các nước sử_dụng khác Trong những năm 1960 Syria đã nhận được một_số Panzer_IV từ Pháp và thay_thế súng_máy ở tháp pháo bằng 1 súng 12 7 mm do Liên_Xô sản_xuất 0 50 Chúng được sử_dụng để tấn_công các khu định_cư Israel ở Cao_nguyên Golan và chống lại xe_tăng Centurion của Israel Syria cũng đã nhận được 17 chiếc Panzer_IV từ Tây_Ban_Nha những chiếc này đã tham_chiến trong cuộc Chiến_tranh Sáu ngày năm 1967 Phần_Lan đã mua 15 mới Panzer_IV_Ausf_J trong năm 1944 với giá 5 000 000 markka Phần_Lan mỗi chiếc khoảng hai lần giá sản_xuất Các xe_tăng đến quá muộn để chống lại Liên_Xô nhưng thay vào đó nó được sử_dụng chống lại Đức trong Chiến_tranh Lapland Sau chiến_tranh họ đã sử_dụng nó làm xe_tăng huấn_luyện và một chiếc đóng giả làm xe_tăng KV 1 của Liên_Xô trong bộ phim The_Unknown_Soldier vào năm 1955 Sau năm 1945 Bulgaria kết_hợp Panzer_IV còn lại sau chiến_tranh trong các lô_cốt phòng phủ trên biên_giới với Thổ_Nhĩ_Kỳ cùng với T 34 Hàng phòng_ngự được biết đến như là Line_Krali_Marko vẫn được sử_dụng cho đến khi nhà_nước cộng_sản_chủ_nghĩa sụp_đổ vào năm 1989 Hầu_hết các xe Panzer_IV mà Romania đã nhận được đã bị mất trong năm 1944 và năm 1945 trong chiến_đấu Những xe_tăng còn tồn_kho của quân_đội đã được sử_dụng bởi trung_đoàn thiết_giáp số 2 Đến ngày 09 tháng 5 năm 1945 chỉ có hai chiếc Panzer_IV còn lại Romania nhận được thêm 50 xe_tăng Panzer_IV từ Hồng_quân sau khi kết_thúc chiến_tranh Các xe_tăng này gồm nhiều phiên_bản khác nhau và trang_bị nghèo_nàn Nhiều chiếc trong số đó bị mất các bộ_phận và giáp phụ Các xe_tăng Panzer_IV vẫn phục_vụ cho đến năm 1950 khi quân_đội đã quyết_định chỉ sử_dụng thiết_bị của Liên_Xô_Đến năm 1954 tất_cả các xe_tăng Đức đã bị loại_bỏ Biến_thể Để phù_hợp với triết_lý thiết_kế thời_chiến của Đức gắn một khẩu súng chống tăng hiện có trên một vị_trí thuận_lợi trên một loại khung tăng nào đó một_số pháo_tự_hành chống tăng và súng bộ_binh hỗ_trợ đã được thiết_kế trên thân tăng Panzer_IV_Cả_Jagdpanzer IV ban_đầu được trang_bị với các pháo 75 mm 2 95 L 48 và Krupp sản_xuất Sturmgeschütz_IV gắn trên thân của Panzer_IV tỏ ra có hiệu_quả cao trong việc phòng_thủ Rẻ hơn và nhanh hơn hơn so với xe_tăng nhưng khá bất_lợi là góc_quay của pháo rất hạn_chế khoảng 1 980 Jagdpanzer_IV và 1 140 Sturmgeschütz_IV được sản_xuất Một pháo_tự_hành chống tăng Panzer_IV 70 sử_dụng pháo 75 millimeter L 70 của Panther_Một biến_thể của Panzer_IV là xe_tăng chỉ_huy Panzerbefehlswagen_IV_Pz_Bef Wg_IV_Chuyển đổi này kéo_theo việc lắp_đặt thêm bộ phát_thanh lắp giá đỡ máy biến_áp hộp tiếp_nối dây_điện ăng ten và một máy_phát_điện phụ_trợ Để nhường chỗ cho các thiết_bị mới kho đạn_dược đã được giảm từ 87 xuống 72 viên đạn Chiếc xe có_thể phối_hợp với lực_lượng thiết_giáp bộ_binh gần đó hoặc thậm_chí máy_bay Mười_bảy chiếc Panzerbefehlswagen được chuyển_đổi từ khung xe Ausf_J trong khi khác 88 chiếc khác dựa trên khung gầm nâng_cấp Panzerbeobachtungswagen_IV_Pz_Beob Wg_IV là một xe quan_sát được lắp dặt trên khung gầm Panzer_IV_Được trang_bị được thiết_bị vô_tuyến_điện và máy_phát_điện được đặt ở góc bên trái phía sau của khoang chiến_đấu Panzerbeobachtungswagens làm_việc với các loại pháo_tự_hành Wespe và Hummel_Cũng dựa trên khung gầm Panzer_IV là pháo_tự_hành xung_kích hỗ_trợ bộ_binh Sturmpanzer_IV_Brummbär 150 mm 5 91 in hỗ_trợ bộ_binh súng tự_hành Những chiếc xe này chủ_yếu được cấp đến bốn đơn_vị Sturmpanzer số 216 217 218 và 219 và được sử_dụng trong trận Vòng_cung Kursk và ở Ý vào năm 1943 Hai phiên_bản riêng_biệt của Sturmpanzer_IV còn mà không có một khẩu súng_máy trong vật che đạn của pháo_thủ nhưng có một khảu súng_máy lắp gần pháo chính Hơn_nữa một khẩu súng pháo 105 mm 4 13 in đã được gắn trong một tháp pháo thử_nghiệm trên một khung gầm Panzer_IV_Biến_thể này được gọi là Heuschrecke hoặc Grasshopper_Một nguyên_mẫu 105 mm pháo_binh chống tăng là 10 5 cm K gp Sfl có biệt_danh Dicker_Max_Bốn loại pháo_tự_hành phòng_không đã được thiết_kế trên thân tăng Panzer_IV_Flakpanzer_IV Möbelwagen được trang_bị một khẩu pháo_phòng_không 37 mm 1 46 in 240 chiếc được chế_tạo từ năm 1944 và 1945 Trong cuối năm 1944 một loại Flakpanzer mới Wirbelwind được thiết_kế bọc giáp để bảo_vệ kíp lái và súng tháp quay được trang_bị với hệ_thống phòng_không 20mm Flakvierling ít_nhất 100 chiếc được sản_xuất Sáu mươi năm tương_tự như đã được sản_xuất tên là Ostwind nhưng với một khẩu pháo_phòng_không 37 mm 1 46 in Chiếc xe này được thiết_kế thay_thế Wirbelwind_Mô hình cuối_cùng là Flakpanzer_IV_Kugelblitz trong đó chỉ có năm được sản_xuất Chiếc xe có một tháp pháo được trang_bị các khẩu pháo_phòng_không đôi 30 mm 1 18 in Mặc_dù không phải là một sửa_đổi trực_tiếp của Panzer_IV chỉ có một_số thành_phần của nó kết_hợp với các bộ_phận từ Panzer_III đã được sử_dụng để làm khung cho loại pháo_tự_hành dược sử_dụng rộng_rãi trong chiến_tranh Geschützwagen_III_IV_Khung này là cơ_sở của pháo Hummel trong đó có 666 chiếc đã được sản_xuất và cũng như pháo chống tăng 88 mm 3 46 in Nashorn với 473 chiếc được sản_xuất Để tiếp_tế cho pháo_tự_hành trong lĩnh_vực này loại xe vận_chuyển đạn_dược được sản_xuất trên khung Geschützwagen_III_IV_Một biến_thể hiếm gặp khác là xe sửa_chữa Bergepanzer_IV Một số đã được chuyển_đổi 21 chiếc đã được chuyển_đổi từ thân tăng đang sửa_chữa từ tháng 10 năm 1944 đến tháng 1 năm 1945 Việc chuyển_đổi gồm loại_bỏ tháp pháo và thêm một tấm ván bằng gỗ bao_gồm với cửa nắp tại nơi dặt tháp pháo trước đó Ngoài_ra cần kéo và các thanh kéo cũng được trang_bị Xem thêm BULLET Danh_sách xe quân_sự trong thế_chiến thứ hai BULLET Danh_sách xe_tăng và xe_bọc_thép của Đức Quốc xã trong thế chiên thứ II BULLET Danh_sách các loại xe mang số_hiệu SdKfz_Liên kết ngoài BULLET The_Restoration of a panzer IV in running condition to the Tank_Museum of SAUMUR FRANCE BULLET Giới_thiệu sơ Panzer_IV trong thế_chiến thứ hai
Panzer_IV