Hipparchus nhà thiên_văn_học Hipparchus xứ Nicaea_Hipparkhos_TCN là một nhà thiên_văn_học nhà địa_lý và nhà toán_học người Hy_Lạp Ông được coi là người sáng_lập ra lượng_giác_học nhưng nổi_tiếng nhất với khám_phá tình_cờ về hiện_tượng tiến động của các điểm phân Hipparchus sinh ra ở Nicaea_Bithynia và có_lẽ mất trên đảo Rhodes_Hy_Lạp_Theo ghi_nhận sự_nghiệp thiên_văn_học của ông diễn ra trong khoảng từ năm 162 đến 127 TCN Hipparchus được coi là nhà quan_sát thiên_văn vĩ_đại nhất_thời cổ_đại và theo một_số người nhận_định ông nhìn_chung nhà thiên_văn vĩ_đại nhất_thời cổ_đại Ông là người đầu_tiên phát_triển các mô_hình chuyển_động mang tính định_lượng có độ_chính_xác cao về Mặt_Trăng và Mặt_Trời mà vẫn còn tồn_tại tới ngày_nay Để làm được điều đó chắc_hẳn ông đã tận_dụng các quan_sát và có_lẽ cả các kỹ_thuật toán_học được tích_luỹ qua nhiều thế_kỷ bởi người Babylon và Meton của Athens thế_kỷ thứ năm trước Công_nguyên Timocharis_Aristyllus_Aristarchus của Samos và Eratosthenes và nhiều người khác nữa Ông đã phát_triển lượng_giác và xây_dựng các bảng lượng_giác cũng như giải_quyết được một_số vấn_đề về lượng_giác cầu Với lý_thuyết về mặt_trời mặt_trăng và lượng thuyết giác của mình ông có_lẽ là người đầu_tiên phát_triển một phương_pháp đáng tin_cậy để dự_đoán nhật_thực Những thành_tựu nổi_tiếng khác của ông bao_gồm việc khám_phá và đo_đạc hiện_tượng tiến động của Trái_đất biên_soạn danh_mục sao toàn đầu_tiên của thế_giới phương Tây_Có_thể ông chính là người phát_minh ra thước trắc tinh cũng như hỗn thiên nghi mà ông đã sử_dụng trong quá_trình biên_soạn danh_mục sao Đôi_khi Hipparchus được nhắc tới như là cha_đẻ của thiên_văn_học danh_hiệu mà Jean_Baptiste_Joseph_Delambre là người đầu_tiên phong cho ông Cuộc_đời và sự_nghiệp Hipparchus sinh ra ở Nicaea tiếng Hy_Lạp là Νίκαια ở Bithynia_Ngày tháng chính_xác về cuộc_đời của ông không được ghi lại nhưng theo Ptolemy thì các quan_sát thiên_văn của ông diễn ra trong giai_đoạn 147 127 TCN một_số được thực_hiện tại Rhodes_Năm sinh của Hipparchus khoảng năm 190 TCN được Delambra tính_toán dựa trên những manh_mối trong công_trình nghiên_cứu của ông Hipparchus chắc chắc vẫn còn sống một khoảng thời_gian nào đó sau năm 127 TCN bởi_vì đó là năm ông phân_tích và xuất_bản những khám_phá của mình Hipparchus thu_thập kiến_thức từ Alexandria cũng như Babylon nhưng không rõ ông đã đến những nơi này hay chưa và nếu có thì khi nào Người ta tin rằng ông qua_đời trên đảo Rhodes đó là nơi ông sống phần_lớn thời_kỳ sau của cuộc_đời Vào thế_kỷ hai và ba xứ Bithynia đúc đồng xu để tượng niệm Hipparchus trên đó ghi tên ông và khắc hình_ảnh ông cùng một khối cầu Tương_đối ít tác_phẩm của Hipparchus còn tồn_tại đến thời hiện_đại Mặc_dù ông biên_soạn ít_nhất mười bốn tựa sách hiện chỉ còn các bình_luận của ông về bài thơ thiên_văn phổ_biến của Aratus là còn tồn_tại nhờ công của những người sao_lục sau thời ông Hầu_hết những điều người ta biết về Hipparchus đến từ tác_phẩm Geography_Địa lý của Strabo và Natural_History_Lịch sử tự_nhiên của Pliny ra_đời vào thế_kỷ thứ nhất tác_phẩm Almagest của Ptolemy vào thế_kỷ thứ hai và những nhận_xét về tác_phẩm Almagest của Pappus và Theo xứ Alexandria vào thế_kỷ thứ tư trong đó có nhắc tới Hipparchus_Hipparchus đứng trong số những người đầu_tiên tính_toán hệ nhật tâm nhưng ông đã từ_bỏ công_trình này bởi các tính_toán cho thấy quỹ_đạo không phải là đường_tròn hoàn_hảo như niềm tin của giới khoa_học lúc bấy_giờ Mặc_dầu Seleucus xứ Seleucia một người sống cùng thời Hipparchus vẫn ủng_hộ mô_hình nhật tâm nhưng sự phủ_nhận mô_hình nhật tâm của Hipparchus được khuyến_khích bởi quan_điểm của Aristotle vẫn duy_trì thắng_thế trong suốt gần 2000 năm mãi cho tới khi thuyết nhật tâm của Copericus đảo_ngược tình_thế Tác_phẩm duy_nhất của Hipparchus còn được bảo_tồn là Τῶν_Ἀράτου καὶ Εὐδόξου φαινομένων ἐξήγησις Bình_luận về Phaenomena của Eudoxus và Aratus_Đây là bộ tác_phẩm hai quyển chỉ_trích mạnh_mẽ bài thơ phổ_biến của Aratus viết dựa theo tác_phẩm của Eudoxus_Hipparchus cũng soạn một danh_sách ghi các tác_phẩm lớn của ông trong đó dường_như đề_cập khoảng mười bốn cuốn sách tuy_nhiên danh_sách này chỉ được các tác_giả sau_này đề_cập tới Danh_mục sao nổi_tiếng của Hipparchus được Ptolemy sử_dụng Có_thể tái_tạo gần như đúng hoàn_toàn số_liệu trong danh_mục sao Hipparchus bằng cách lấy kinh_độ sao trong danh_mục của Ptolemy trừ đi tám phần ba độ Hipparchus có_lẽ là người soạn ra bảng lượng_giác đầu_tiên chính vì_thế hiện_nay ông được tôn làm cha_đẻ của lượng_giác_học
Hipparchus ( nhà thiên_văn_học )