Trận_Kircholm_Trận_Kircholm 27 tháng 9 năm 1605 hoặc 17 tháng 9 theo lịch các nước Tin_Lành là một trong những trận đánh lớn của chiến_tranh Ba_Lan Thuỵ_Điển giai_đoạn 1600 1611 Cục_diện chiến_trường được quyết_định chỉ sau 20 phút tàn_sát của khinh_kỵ_binh Ba_Lan và được xem là một trong những chiến_thắng vĩ_đại nhất của Vương_quốc Ba_Lan và Đại_Công quốc Litva gọi tắt là Liên_Bang Ba_Lan Litva Trước trận chiến Buổi sáng ngày 27 tháng 9 năm 1605 liên_quân và các lực_lượng Thuỵ_Điển gặp nhau gần thị_trấn nhỏ của Kircholm nay là Salaspils ở Latvia cách thủ_đô Riga 18 km về phía Đông_Nam_Karl_IX có tổng_cộng 10 800 quân và 11 khẩu pháo Trong quân_đội Thuỵ_Điển có vài nghìn người Đức và lính_đánh_thuê Hà_Lan cùng vài trăm quân Scotland_Liên quân Ba_Lan dưới quyền chỉ_huy của Jan_Karol_Chodkiewicz bao_gồm khoảng 1 300 bộ_binh 1 040 lính đánh thương và 260 Ngự lâm quân 2 400 kỵ_binh và chỉ có 4 7 khẩu pháo Tuy_nhiên lực_lượng Ba_Lan Litva được nghỉ_ngơi đầy_đủ và kỵ_binh của họ chủ_yếu là khinh_kỵ_binh Towarzysz hay kỵ_binh nặng với thương dài trong khi đó kỵ_binh Thuỵ_Điển chất_lượng kém hơn trang_bị súng_ngắn và súng cacbin ngựa cũng yếu hơn và tất_cả đã mệt_mỏi sau khi hành_quân trong cơn mưa xối_xả đêm hôm trước Phần_lớn kỵ_binh đến từ Đại_Công quốc Litva khoảng 200 của vua Ba_Lan hầu_hết là lính_đánh_thuê hay các đồng_minh gần_gũi của Chodkiewicz_Quân_Ba_Lan Litva cũng được hỗ_trợ bởi một số_ít người Thát_Đát_Triển khai lực_lượng Quân Thuỵ_Điển đóng trên ngọn đồi đối_diện cách người Ba_Lan khoảng một cây_số Quân Thuỵ_Điển dường_như xếp theo thế_trận bàn_cờ hình_thành bởi 13 khối bộ_binh mỗi khối gồm 600 650 lính và 11 liên_đội kỵ_binh 200 220 người mỗi đơn_vị cách nhau một tầm_súng Bảy khối bộ_binh tạo thành hàng_đầu 4600 lính phía sau là 6 liên_đội kỵ_binh 1 500 binh_sĩ Tướng Brandt chỉ_huy cánh trái công_tước Friedrich xứ Lüneburg phụ_trách bên phải Cánh quân thứ 2 gồm 3 700 bộ_binh và 1 000 kỵ_binh dựa lưng vào nhà_thờ Kircholmu_Chiều rộng đội_hình khoảng 800m Kỵ_binh Thuỵ_Điển và Đức phụ_trách bảo_vệ 2 bên sườn các khẩu pháo dàn trước đội_hình Jan_Karol_Chodkiewicz bố_trí lực_lượng của mình theo đội_hình truyền_thống Ba_Lan Litva với cánh trái mạnh hơn đáng_kể và được chỉ_huy bởi Thomas_Dąbrowa 1250 kỵ_binh trong khi cánh phải ít hơn dưới quyền của Paweł_Jan_Sapieha 700 kỵ_binh Khu trung_tâm là đại_đội riêng của Chodkiewicz gồm 300 kỵ_binh do Woyna lãnh_đạo và đơn_vị kỵ_binh Đức do Công_tước xứ Courland gửi đến Bộ_binh Litva trang_bị kiểu Hungary tạo thành hai khối ở trung_tâm Khoảng 280 kỵ_binh cánh trái đóng vai_trò như ngự lâm quân dưới quyền Teodor_Lacki_Diễn biến trận chiến Trong suốt ba giờ hai bên giữ vị_trí chỉ thỉnh_thoảng trao_đổi vài phát đại_bác Quân Thuỵ_Điển không muốn rời khỏi ngon đồi nơi phòng_thủ hiệu_quả các đợt tấn_công của kỵ_binh Cuối_cùng Chodkiewicz quyết_định dùng một đòn đánh nhử để dụ đối_phương Những người Thuỵ_Điển theo Karl tưởng rằng người Litva và viện quân Ba_Lan đang rút_lui do_đó dâng cao dãn đội_hình của mình để dễ_dàng đuổi theo Đó là những gì Chodkiewicz đang chờ_đợi Hoả_lực của liên_quân bắt_đầu gây ra một_số thiệt_hại cho người Thuỵ_Điển lúc này các khinh_kỵ_binh nhanh_chóng tập_hợp thành_đội hình tác_chiến và quay lại tấn_công Vì khoảng_cách xa quân trên đồi đã không kịp tiếp_ứng và như_vậy do đánh_giá sai tình_hình quân Thuỵ_Điển chỉ còn một_nửa khi giáp_mặt người Ba_Lan tuy_nhiên vẫn có số_lượng đông_đảo hơn Chodkiewicz nhận thấy cánh trái của Thuỵ_Điển mạnh hơn cánh phải ông quyết_định tấn_công vị_trí này Trận chiến bắt_đầu với cuộc đột_kích vào sườn trái Thuỵ_Điển Đồng_thời khoảng 300 khinh kỵ quấy_rối bộ_binh ở trung_tâm ngăn_cản họ hỗ_trợ hai cánh Lính_đánh_thuê Đức không có cơ_hội nào khi xáp chiến với kỵ_binh mạnh nhất châu_Âu và bỏ chạy sau vài phút chiến_đấu Thấy kỵ_binh địch bị đánh lui Chodkiewicz ra_lệnh ngay cho cánh trái của mình và tất_cả các đơn_vị dự_bị còn lại tấn_công sườn phải quân Thuỵ_Điển Kỵ_binh đánh thuê nhanh_chóng vỡ cả hai cánh và bộ_binh ở trung_tâm bị tấn_công từ ba mặt cùng một lúc Tướng Anders_Lenartssona và công_tước Frederick xứ Lüneburg tử_trận Bị bám riết kỵ_binh Thuỵ_Điển chạy loạn xéo lên bộ_binh của chính mình người Thuỵ_Điển mất hết tinh_thần và sụp_đổ chỉ trong chốc_lát Thảm_hoạ bắt_đầu Vua_Thuỵ_Điển mình đầy vết_thương có_lẽ đã không_thể sống_sót nếu không có Wrede_Henry người đã nhường vua con ngựa của mình trước khi hy_sinh vì sự hy_sinh này vợ goá ông ta được ban_tặng đất_đai ở Phần_Lan năm 1608 và con_cháu được nữ_hoàng Kristina phong danh_hiệu nam_tước Sau 20 đến 30 phút giao_tranh cường_quốc Bắc_Âu hoàn_toàn bị đánh_bại Quân_đội của Karl_IX đã mất ít_nhất một_nửa có_lẽ nhiều hơn hai_phần_ba sức_mạnh ban_đầu của nó 70 quân_số và 90 bộ_binh theo các tài_liệu thời đó Phía Ba_Lan Litva khoảng 100 người chết trong số này chỉ có 13 kỵ_binh và 250 con ngựa 200 người bị_thương mặc_dù phần_lớn ngựa còn lại đều gặp phải vấn_đề do các vết_thương trong khi giao_chiến và cần được thay_thế Như tất_cả các chiến_thắng mang tính huỷ_diệt trong thời_kỳ này quân Thuỵ_Điển phải chịu tổn_thất nặng_nề khi rút chạy bởi những cánh rừng rậm và đầm lầy trên đường trở_lại Riga_Nông dân địa_phương cũng tham_gia truy_đuổi để trả_thù các vụ cướp phá Tướng Brandt bị bắt cùng 500 tù_binh một_số nhỏ khác được tha Thương_vong nhẹ phía Ba_Lan Litva phần_lớn do tốc_độ ấn_tượng của chiến_thắng Trong các đợt xung_phong liên_hồi tổn_thương lớn nhất thuộc về những con ngựa trong khi đa_số kỵ_binh được bảo_vệ bởi đầu và cổ con ngựa họ cưỡi Ngày hôm sau trong trại quân Thuỵ_Điển ở Riga những người chiến_thắng thu được thực_phẩm đạn_dược toàn_bộ pháo dùng trong cuộc vây_hãm thậm_chí cả tủ quần_áo khảm bạc của vua Charles_IX_Theo lệnh của Chodkiewicz tướng Lennartsson được chôn_cất với đầy_đủ nghi_thức quân_đội tại nhà_thờ Riga và thi_thể Công_tước xứ Lüneburg được gửi về cho Charles_IX Sau trận chiến Sau thất_bại Charles_IX buộc phải từ_bỏ cuộc bao_vây thành Riga rút về bằng tàu qua biển Baltic và Thuỵ_Điển mất quyền kiểm_soát Bắc_Latvia và Estonia Tuy_nhiên phía Liên_Bang không_thể khai_thác triệt_để chiến_thắng này vì không còn tiền trả cho binh_lính trong tình_hình đã nợ lương nhiều tháng Họ thiếu lương_thực thức_ăn cho ngựa và các thiết_bị quân_sự khác vì_vậy những chiến_dịch tiếp_theo chỉ tiến_hành nửa_vời Một yếu_tố khác là không dễ bổ_sung số_lượng lớn ngựa_chiến vốn đòi_hỏi công huấn_luyện và chăm_sóc chu_đáo Cuối_cùng một hoà_ước đã được ký_kết trong năm 1611 khi Nga can_thiệp vào xung_đột vùng Baltic và tuy đạt những chiến_thắng rất quan_trọng song việc các lãnh_đạo Liên_Bang bất_hoà cộng với tham_gia nhiều mặt_trận đã cho Thuỵ_Điển cơ_hội xây_dựng lại lực_lượng Đến 1617 chiến_tranh lại tiếp_tục nhưng với kết_quả đảo_ngược Năm 1621 nhà_vua Thuỵ_Điển mới Gustavus_Adolphus đổ_bộ xuống gần Riga và đánh chiếm thành_phố này sau một cuộc bao_vây ngắn xoá đi trong mắt người Thuỵ_Điển phần_lớn sự tủi_nhục tại Kircholm 400 năm sau Ngày 27 tháng 9 năm 2005 lại một lần nữa quốc_kỳ Ba_Lan tung bay trên chiến_trường 400 năm_tuổi này Tại Salaspils trước 1917 là Kircholm có một tượng_đài kỷ_niệm trên đó khắc những dòng chữ_viết bằng tiếng Ba_Lan và Latvia Tại đây ngày 27 tháng 9 năm 1605 diễn ra một trong những trận chiến lớn nhất trong lịch_sử Kircholm_Salaspils_Các lực_lượng Ba_Lan Đại công_quốc Litva và Công_quốc Courland dưới sự chỉ_huy của Hetman_Jan_Karol_Chodkiewicz đã đánh_bại hoàn_toàn quân_đội của nhà_vua Thuỵ_Điển Charles_IX_Lễ kỷ_niệm chính_thức diễn ra khiêm_tốn đặt hoa đọc diễn_văn và quay_phim chụp ảnh Thành_phần tham_gia gồm đại_diện Đại_sứ_quán Ba_Lan ở Latvia đại_sứ Litva đại_sứ Thuỵ_Điển tuỳ_viên quân_sự Thuỵ_Điển đoàn đại_biểu Liên_minh người Ba_Lan ở Latvia và chính_quyền thành_phố Điều thú_vị là các bài phát_biểu được đọc tại đài tưởng_niệm phía Thuỵ_Điển không phải của Ba_Lan
Trận_Kircholm