Ô_rô cạn Ô_rô cạn danh_pháp khoa_học Cirsium japonicum còn gọi là Đại kế Thích kế Thiết thích ngãi Dã thích thái Thích khải tư Hồ kế Mã kế Dã hồng_hoa Sơn ngưu bàng Hê hạng thảo là một thực_vật có hoa thuộc họ Cúc_Asteraceae_Cây được trồng làm_thuốc hoặc làm cảnh Mô_tả Ô_rô cạn là thực_vật thân thảo sống nhiều năm Đây là loài bản_địa của vùng Viễn_Đông phân_bố ở Nhật_Bản Trung_Quốc Tại Việt_Nam cây mọc hoang trong các xavan ở các tỉnh miền Bắc_Ninh Bình_Thanh_Hoá_Quảng Bình và ở cả khu_vực miền Trung_Ô rô cạn cũng được gieo_trồng bằng hạt ở một_số nơi Nơi sống thích_hợp của cây là các sườn đồi nhiều nắng ở các vùng_đất thấp hoặc ở chân các triền đồi_núi Cây dễ trồng thích_hợp với nhiều loại đất điều_kiện yêu_cầu nhiều nắng Hạt nảy mầm trong vòng 2 8 tuần tại nhiệt_độ 20 độ bách phân Thân nhỏ mảnh thẳng cao từ 50 80 cm màu xanh lục có nhiều lông và trên có những rãnh dọc như các đường kẻ chỉ Rễ trụ phình thoi dài có nhiều rễ phụ Lá mọc so_le không có cuống dài 20 40 cm hay hơn rộng 5 10 cm Phiến_lá có những rãnh sâu chia phiến thành 4 5 thuỳ mép lá có răng to mặt trên nhẵn méo có nhiều gai dài Càng lên ngọn lá càng nhỏ dần ít chia thuỳ hơn Cụm hoa hình đầu màu tím đỏ mọc ở kẽ lá hay đầu cành đường_kính 3 5 cm hoa lưỡng tính Lá_bắc hẹp nhọn không đều ít lông gân chính giữa nổi rất rõ với lá ngoài ngắn và rất nhọn còn lá trong có đầu mềm hơn Quả bế thuôn hơi dẹt cao 2 3 mm lông mào dài 1 5 cm Hạt có nhiều dầu Cây ra hoa vào tháng 5 7 và kết_quả vào tháng 8 10 Được thụ_phấn nhờ các loại côn_trùng như ong_bướm bọ cánh_cứng hoặc có_thể tự thụ_phấn Sử_dụng trong Đông_y Theo Đông_y ô_rô cạn có vị ngọt đắng tính bình vào kinh can có tác_dụng lương huyết chỉ huyết làm tan máu ứ tiêu sưng tấy giúp sinh máu mới cầm máu Chủ_trị các chứng lạc huyết nục huyết chảy_máu cam băng_huyết rong kinh thổ_huyết tiểu_tiện ra máu cao huyết_áp nói_chung là các bệnh về máu do nhiệt và xuất_huyết do tổn_thương Ngoài_ra cũng có tác_dụng tiêu thủng trị mụn_nhọt ghẻ_lở thông sữa trị viêm gan thận vú viêm ruột_thừa Theo các nghiên_cứu thực_nghiệm hiện_đại nước thuốc ngâm kiệt rượu_cồn và nước có tác_dụng hạ huyết_áp trên chó mèo thỏ Rễ sắc nước hoặc cả cây cất lấy nước với nồng_độ 1 4 000 ngâm cồn với nồng_độ 1 30 000 có tác_dụng ức_chế trực_khuẩn bạch_hầu 100 dịch rễ tươi lá tươi có tác_dụng ức_chế liên_cầu_khuẩn A trực_khuẩn Flexner_Thực nghiệm cũng cho thấy cây có tác_dụng chống tiểu_đường ở chuột tăng_cường quá_trình hấp_thu glucose và biệt hoá tế_bào mỡ Thành_phần hoá_học chủ_yếu của cây bao_gồm các alkloit tinh_dầu taraxasteryl axetat stigmasterol alpha amyrin beta amyrin beta sitosterol pectolinarin Bộ_phận dùng làm_thuốc là toàn_bộ cây bao_gồm thân cành lá cụm hoa và rễ Cây được thu_hoạch vào mùa hè và mùa thu lúc hoa nở thu hái cả toàn cây rửa sạch phơi khô dùng dần Có tài_liệu ghi_nhận rằng cây được thu_hoạch vào cuối mùa thu lúc đã già Nếu chủ_yếu sử_dụng rễ cây thì thu hái vào mua thu rễ sẽ to hơn Liều dùng 10 30g rễ khô ngày đối_với cây tươi là 30 60g dùng đắp ngoài da thì không hạn_chế Dùng ngoài có_thể dùng bột trộn mật_ong đắp tuy_nhiên dùng tươi giã nát đắp hoặc vắt nước đắp có tác_dụng tốt hơn dùng khô Thuốc sao cháy có tác_dụng thu liễm cầm máu Khi trị bệnh cao huyết_áp thì dùng rễ tốt hơn có_thể dùng độc vị một loại duy_nhất trong thang_thuốc hoặc phối_hợp với các vị thuốc Hạ khô thảo Hi_thiêm_thảo Người_bệnh có tỳ_vị hư hàn thì thận_trọng khi sử_dụng loại thuốc này Xem thêm BULLET Bài viết Đại kế của Lương_y Nguyễn_Văn_Hiếu trên báo Thuốc Sức_khoẻ số 431 ngày 1 7 2011 trang 12 ISSN 1859 1922 BULLET Đại kế trên Y_học cổ_truyền Tuệ_Tĩnh_BULLET_Cirsium japonicum DC tại Plants for a Future_BULLET_Liao_Z Wu_Z_Wu_M Cirsium japonicum flavones enhance adipocyte differentiation and glucose uptake in 3T3 L1 cells Đăng tại www ncbi nlm nih gov
Ô_rô cạn