Trận_Kleidion_Trận_Kleidion hoặc Clidium sau thời Trung_cổ còn được gọi là Trận chiến Belasitsa diễn ra vào ngày 29 tháng 7 năm 1014 giữa Đế_chế Bulgaria và Đế_chế Đông_La_Mã_Đây là kết_quả của cuộc đấu_tranh kéo_dài gần một phần tư_thế kỷ giữa Sa hoàng Samuel của Bungaria và Hoàng_đế Basileios_II của Đông_La_Mã vào những năm cuối thế_kỷ 10 và những năm đầu thế_kỷ 11 với kết_thúc là một chiến_thắng quyết_định của Đông_La_Mã_Cuộc hỗn_chiến diễn ra dưới thung_lũng giữa những ngọn núi Belasitsa và Ograzhden gần ngôi làng Klyuch ngày_nay của Bungaria_Cuộc tấn_công quyết_định xảy ra vào ngày 29 tháng 7 với một đợt tổng_tấn_công vào phía sau hàng_ngũ binh_lính Bulgaria của tướng_quân Nikephoros_Xiphias người đã chọc thủng các đồn_luỹ tiền tiêu của quân Bungaria ở hậu_phương Quân_đội Bulgaria thảm_bại Hơn 15 000 binh_sĩ Bun garia bị bắt sống và bị chọc mù mắt theo lệnh của Basileios II người sau_này được biết đến như là Kẻ giết người Bulgaria Samuel sống_sót sau trận chiến nhưng đã qua_đời hai tháng sau đó bởi một cơn đau tim khi được biết số_phận đội quân xấu_số của mình Mặc_dù sự thảm_bại trong trận chiến đã không làm kết_thúc Đế_chế Bungaria lần thứ nhất ngay_lập_tức nhưng trận Kleidion đã làm huỷ_diệt hoàn_toàn quân_đội của Bulgaria trong cuộc_chiến chống lại Đông_La_Mã và được coi đây là chiến_thắng bước_ngoặt của Đông_La_Mã_Những người thừa_kế sau_này của Samuel đã không có bất_kì một lực_lượng quân_sự nào để chống lại các đợt tấn_công của quân Đông_La_Mã_Cuối cùng vào năm 1018 Đế_chế Bulgaria đã bị huỷ_diệt bởi hoàng_đế Basileios_II_Căng thẳng và xung_đột Nguồn_gốc của cuộc xung_đột bắt_nguồn từ thế_kỷ thứ 7 khi những người Bulgaria dưới quyền Khan_Asparukh đã thành_lập một nhà_nước dọc sông Danube ở một trong các tỉnh tiền tiên của Đế_quốc Đông_La_Mã_Kết quả là một nhà_nước Bungaria non_trẻ buộc phải tiến_hành một loạt các cuộc chiến_tranh với thành Constantinopolis để đảm_bảo sự tồn_tại của nó Năm 968 Bun ga ri bị xâm_lược từ phía bắc bởi Hoàng_tử Kiev_Sviatoslav_Đế chế Bungaria một thời đe_doạ sự tồn_tại của Đông_La_Mã dưới sự trị_vì của Simeon đã bị suy_sụp nghiêm_trọng Quân Nga Kiev đã bị người Đông_La_Mã đánh_bại và thủ_đô Preslav của Bulgaria cũng thất_thủ trước các đợt tấn_công của Đông_La_Mã năm 971 Sa_Hoàng_Bungaria_Boris II đã buộc phải từ_bỏ danh_hiệu Hoàng_đế ở Constantinopolis và giao_nộp các tỉnh phía đông Bulgaria cho triều_đình Đông_La_Mã_Các nghị_sĩ và tướng_lĩnh ở Constantinopolis đã tin rằng hồi kết của một nhà_nước Bulgaria độc_lập đã đến nhưng các vùng_đất phía tây Bulgaria vẫn dưới sự lãnh_đạo của anh_em nhà Comitopuli bao_gồm David_Moses_Aaron và Samuel đã tiến_hành kháng_chiến chống Đông_La_Mã_Khi hoàng_đế Đông_La_Mã_Basileios II ngồi lên ngai_vàng vào năm 976 ông đã coi việc thôn_tính Bulgaria là tham_vọng lớn nhất của mình Mục_tiêu của ông là các tỉnh miền tây Bulgaria dưới sự cai_trị của Sa hoàng Samuel của Bulgaria Chiến_dịch đầu_tiên của Basileios II với kết_quả thất_bại lớn hoàng_đế may_mắn thoát chết khi quân Bulgaria tàn_sát quân_đội Đông_La_Mã ở Cổng_Trajan năm 986 Trong vòng mười_lăm năm tiếp_theo khi Basileos đang bù_đầu bận_tâm đối_phó với các cuộc nổi_dậy chống lại sự cai_trị của ông ở Anatolia và mối đe_doạ từ Fatimid ở phía Đông_Samuel đã giành lại hầu_hết đất_đai đã mất của Bungaria và tiến_hành một loạt các chiến_dịch vào lãnh_thổ của đối_phương Tuy_nhiên cuộc xâm_lược vào miền Nam_Hy_Lạp mà xa nhất_là tới được Corinth đã dẫn đến một thất_bại lớn trong trận Spercheios vào năm 996 Năm 1000 sau khi đảm_bảo được yên_ổn cho hậu_phương Basileios_II đã phát_động một loạt các cuộc phản_công chống lại Bulgaria Ông chiếm Moesia và tới năm 1003 lực_lượng của ông tiến vào Vidin_Năm sau đó Basileos đã giáng một thất_bại nặng cho Samuel ở trận Skopie_Đến 1005 Basil đã lấy lại quyền kiểm_soát tỉnh Thessalia và các vùng miền nam Macedonia Vài năm tiếp_theo Basileios_II đưa quân từ Tiểu_Á vào châu_Âu và tiến_hành các chiến_dịch tàn_phá lãnh_thổ Bulgaria bao_vây các pháo_đài và cướp_bóc các vùng nông_thôn Sa hoàng Bulgaria bị thua_kém về mặt binh_lực không_thể trực_tiếp đánh nhau với Basileos đã phải tung ra những cuộc tấn_công nghi_binh vào Macedonia và Hy_Lạp Mặc_dù có một_số thành_công những không đạt được bất_kỳ kết_quả lâu_dài nào cũng không_thể buộc Basileos phải từ_bỏ các chiến_dịch của mình ở Bulgaria Một cuộc tấn_công lớn trong năm 1009 của quân Bulgaria không thành_công tại_trận Kreta và mặc_dù không đạt được bất_kỳ thành_công quyết_định nào nhưng cuộc chiến_tranh có phương_thức tiêu_hao của họ đã chiếm dần thành_trì của Bulgaria và dần_dần làm suy_yếu lực_lượng của Sa hoàng Samuel_Theo sử_gia Đông_La_Mã_Ioannes Skylitzes_Hoàng đế Basileios II tiếp_tục tấn_công Bulgaria mỗi năm và tiêu_diệt hoặc tàn_phá tất_cả mọi thứ trên đường đi Samuel không_thể đối_đầu với quân Đông_La_Mã trong chiến_trường mở hoặc tham_gia vào một trận chiến quyết_định bởi Bulgaria phải chịu quá nhiều thất_bại và bắt_đầu mất đi sức_mạnh của mình Đỉnh_điểm của cuộc_chiến là vào năm 1014 khi Samuel hiệu_triệu quân đồng_minh và các chư_hầu nhằm quyết_tâm ngăn_chặn bước_tiến của quân_đội Đông_La_Mã trước khi họ tiến vào miền trung Bungaria_Sự chuẩn_bị của hai đế_quốc Samuel biết rằng quân_đội Đông_La_Mã sẽ phải tiến vào đất_nước của ông bằng cách vượt qua một loạt các con đèo hiểm_trở và như_vậy đây là cách để ngăn bước_tiến của kẻ_thù Người Bulgaria đã xây_dựng những con hào và mương dọc theo biên_giới và tăng_cường phòng_thủ ở nhiều thung_lũng bằng các bức tường và tháp_canh đặc_biệt là ở Kleidion trên bờ sông Struma nơi mà Basil sẽ cần phải vượt qua để đến được miền trung của Bulgaria Samuel tăng_cường củng_cố phòng_bị bên sườn phía bắc của núi Belasitsa và các tiền_đồn ở phía nam và phía đông của lâu_đài Strumitsa_Ioannes_Scylitzes một thung_lũng lớn dọc sông Strumitsa là một nơi thuận_lợi cho việc tấn_công và được quân Đông_La_Mã chọn làm nơi quyết_đấu nhiều năm trước_đây nay được một đội quân Bulgaria tinh_nhuệ đóng giữ Ngoài_ra Samuel chọn Strumitsa làm nơi đặt phòng_tuyến của mình bởi nó nằm trên con đường từ Thessaloniki dẫn đến Thrace ở phía đông và Ohrid ở phía tây địa_hình gồ_ghề ở phía nam đã được kết_hợp với các hàng_rào cọc nhọn và những bức tường chắc_chắn được chốt giữ bởi các đơn_vị tinh_nhuệ nhất của Bugaria_Samuel quyết_định đối_mặt với Basileios II và quân_đội của ông ta tại Kleidion không_chỉ vì muốn gỡ_gạc cho các thất_bại liên_tiếp mà_còn bởi mối lo_âu về quyền_lực của mình trong mắt của giới quý_tộc vốn bị lung_lay bởi các chiến_dịch của Basileios II_Năm 1005 ví_dụ thống_đốc của cảng Dyrrhachium quan_trọng ở Adriatic đã đầu_hàng và dâng hai tay thành_phố này cho Basileios II_Để đối_mặt với mối đe_doạ này Samuel tập_hợp một đội quân lớn để đối_mặt với Đông_La_Mã theo một_số tài_liệu con_số này là 45 000 quân Basileios II cũng đã chuẩn_bị cẩn_thận trưng_tập một đội quân lớn của riêng mình trong đó bao_hàm một_số tướng_lĩnh kinh_nghiệm nhất của đế_quốc như tổng_đốc Philippopolis hiện_nay là thành_phố Plovdiv_Xiphias_Nikephorros người đã chinh_phục thủ_đô Bulgaria cũ Pliska và Preslav từ Samuel trong năm 1001 Trận chiến Quân_đội Đông_La_Mã hành_quân từ Constantinopolis đi qua Komotini_Drama tới Serres và vượt qua hẻm núi Rupel bên bờ sông Struma_Từ đây đại_quân tiến vào thung_lũng Strumitsa và đến được vùng lân_cận của làng Klyuch nơi dòng sông uốn cong và tiếp_cận Belasitsa và Ozgrazhden_Một phòng_tuyến bằng gỗ dày được các binh_lính Bulgaria canh_gác nghiêm_ngặt đã làm ngừng lại bước_tiến của họ Cuộc tấn_công của quân Đông_La_Mã vào phòng_tuyến bị đẩy lui với tổn_thất nặng_nề bởi các đội gác thành Bulgaria Đáp lại Samuel đã gửi một đội quân lớn dưới quyền một quý_tộc Bungaria có kinh_nghiệm trận_mạc nhất Nestoritsa tấn_công vào phía nam Macedonia nhằm hướng sự chú_ý của Basileios khỏi cuộc bao_vây tiền_đồn Klyuch_Nestoritsa của Bulgaria đến được dưới chân_thành Thessalonika nhưng quân Đông_La_Mã do Theophylact_Botaneiates strategos Tổng_đốc của thành_phố và Mihail con trai của ông chỉ_huy đã đánh_bại họ bên ngoài bức tường thành_phố trong một trận chiến đẫm máu Theophylactus bắt sống được nhiều binh_lính Bulgaria cùng một lượng lớn các thiết_bị quân_sự và hành_quân về phía bắc để hội quân với Basileios II tại Klyuch_Nỗ_lực của Basileios II để áp_đảo những người phòng_thủ không thành_công và quân_đội của ông đã không_thể đi qua thung_lũng được bảo_vệ bởi 15 000 20 000 quân Bulgaria Cho_dù có gặp nhiều khó_khăn nhưng hoàng_đế Đông_La_Mã đã tuyên_bố sẽ không từ_bỏ cuộc tấn_công của mình Ông ra_lệnh cho Nicephorus_Xiphias đem một đội quân_cơ_động đi vòng qua núi Belasitsa và bao_vây quân Bulgaria từ phía sau trong khi Basileios tiếp_tục chỉ_huy các cuộc công thành phía trước mặt quân Bulgaria Xiphias dẫn quân_đội của ông đi dọc theo một con đường_mòn dốc dẫn họ ra phía sau phòng_tuyến của Bulgaria Vào ngày 29 tháng 7 Xiphias đã tấn_công vào sau lưng các đội lính gác Bulgaria và vây họ lại trong thung_lũng Những người lính Bungaria bỏ chạy khỏi vị_trí của mình phải đối_mặt với quân của Xiphias trong khi đó Basileios đã dễ_dàng vượt qua chiến_tuyến và phá_huỷ các bức tường rồi thúc quân tràn vào Trong cuộc tháo_lui đầy hỗn_loạn hàng ngàn quân Bungaria đã bị giết và phần còn lại cố_gắng trong tuyệt_vọng chạy tháo_thân về phía tây Samuel và con trai của ông Gabriel_Radomir đã vội dẫn_đầu một đội quân tiến về phía đông từ đại_bản_doanh của họ ở pháo_đài Strumitsa để tiếp_ứng cho tàn_quân của họ nhưng trong cuộc chiến_đấu tuyệt_vọng gần làng Mokrievo ngày_nay thuộc Cộng_hoà Macedonia họ đã bị quân Đông_La_Mã áp_đảo một_cách nhanh_chóng Hàng nghìn binh_sĩ Bungaria đã bị giết tại Mokrievo và nhiều hơn thế nữa đã bị bắt sống Sa_Hoàng_Samuel đã có_thể tử_trận hoặc bị bắt sống nếu không nhờ sự dũng_cảm của con trai ông người đã dìu cha mình trên con ngựa của mình và đưa ông đến được nơi an_toàn ở Prilep_Từ_Prilep_Samuel trở về Prespa trong khi Gabriel_Radomir đi về phía Strumitsa để tiếp_tục cuộc_chiến Giao_tranh tiếp_diễn Sau chiến_thắng của mình Basileios II tiến_quân về phía Strumitsa cửa_ngõ thung_lũng Vardar_Trên đường đi đến thành_phố quân Đông_La_Mã đã chiếm_giữ pháo_đài Matsukion ở phía đông làm nơi đồn_trú tạm_thời Hoàng_đế Đông_La_Mã cũng đã gửi một đội quân dưới quyền tướng Botaneiates đi_tiêu diệt tất_cả các thành_luỹ Bulgaria ở phía nam và gửi công_hàm tới Thessalonica để yêu_cầu gửi thêm quân tiếp_viện Trong khi đó Basileios chỉ_huy số quân_lính còn lại vây_hãm thành_phố Tướng_quân Botaneiates tiến xuống phía nam đè_bẹp các pháo_đài Bulgaria còn ngoan_cố không chịu đầu_hàng một_cách dễ_dàng nhưng ông và quân_đội của ông đã bị phục_kích bởi quân Bungari trong một thung_lũng chật_hẹp ngay sau khi nhiệm_vụ của họ vừa được hoàn_tất Trong trận chiến này Botaneiates hoàn_toàn bị đánh_bại và chỉ_huy Bungaria_Gabriel_Radomir đã đâm chết Botaneiates bằng mũi giáo của mình Nghe tin quân mình đại_bại Basileios_II buộc phải từ_bỏ cuộc bao_vây Strumitsa và rút_lui Nhờ tài hùng_biện của Sergius thuyết_phục được những người bảo_vệ Melnik đầu_hàng đây là một đòn nặng_nề cho Bulgaria bởi đây là thành_phố bảo_vệ con đường chính dẫn đến Sofia từ phía nam Số_phận các tù_binh Các hồ_sơ của Skylitzes đã ghi lại đầy_đủ chiến_dịch của Basileios ở Bungaria và theo Skylitzes quân Đông_La_Mã bắt được tới 15 000 tù_binh Bulgaria sau trận chiến 14 000 tù_binh theo Kekaumenos_Tuy nhiên các sử_gia hiện_đại chẳng_hạn như Vasil_Zlatarski cho rằng những con_số này được phóng_đại Vào thế_kỷ 14 Biên_niên_sử Manasses đã ghi rằng số_lượng các tù_binh chỉ vào_khoảng 8 000 người Basileios chia các tù_nhân vào những nhóm 100 người 99 người trong mỗi nhóm bị chọc mù mắt và một người còn lại bị chọc mù một mắt để có_thể dẫn những người còn lại về nhà Hành_động này được dùng để trả_thù cho cái chết của tướng_quân Botaneiates cố_vấn và sủng thần số_một của Basileios và cũng là để đè_bẹp tinh_thần chiến_đấu của người Bungari Một lý_do khác có_thể là trong mắt người Đông_La_Mã người Bulgaria là những kẻ nổi_loạn chống lại triều_đình và chọc mù là hình_phạt thông_thường cho các phiến_quân Đối_với hành_động này Basil đã nhận được biệt_hiệu Boulgaroktonos_Kẻ giết người Bulgaria Samuel đã chết vì một cơn đau tim vào ngày 06 tháng 10 năm 1014 khi nhìn thấy binh_lính của ông ta mù_loà trở về nhà Sau trận chiến Cái chết của Botaneiates và bốn năm chiến_tranh sau đó chỉ ra rằng sự thành_công Byzantine là không trọn_vẹn Một_số sử_gia hiện_đại nghi_ngờ rằng sự thất_bại Bulgaria không hoàn_thành như những gì Skylitzes và Kekaumenos đã viết Một sử_gia khác còn nhấn_mạnh rằng cái chết của Hoàng_đế Samuel hai tháng sau đó mới chính là định_mệnh cho Bulgaria Người thừa_kế của ông Gabriel_Radomir và Ivan_Vladislav đã không_thể chống lại được các cuộc tấn_công của Basileios II và Bulgaria đã hoàn_toàn bị đánh_bại năm1018 Trong năm đó Hoàng_đế Ivan_Vladislav đã bị giết chết trong một trận chiến ở Dyrrhachium và Bulgaria đã trở_thành một tỉnh của đế_quốc Đông_La_Mã cho đến khi cuộc nổi_dậy do anh_em nhàAsen lãnh_đạo thành côngnăm 1185 Các tài_liệu khác còn tranh_cãi về tầm quan_trọng của trận chiến Như trong trận Belasitsa quân_đội Bungaria bị_thương vong nặng_nề đến mức không_thể phục_hồi Khả_năng của triều_đình đối_với việc kiểm_soát các tỉnh bên ngoài và nội_bộ của đế_quốc đã suy_giảm các hành_động của các thống_đốc ở tỉnh và địa_phương đã quyết_định kết_quả của cuộc chiến_tranh với Đông_La_Mã_Nhiều người trong số họ tự_nguyện đầu_hàng Basileios_II_Cuộc chiến cũng đã có một tác_động lớn trên Serbia và Croatia và họ đã buộc phải thừa_nhận uy_quyền của Hoàng_đế Đông_La_Mã sau năm 1018 Croatia Các biên_giới của Đế_quốc Đông_La_Mã đã được khôi_phục ở Danube lần đầu_tiên kể từ thế_kỷ thứ 7 cho_phép Constantinopolis để kiểm_soát toàn_bộ bán_đảo Balkan từ sông Danube_Peloponnese tới Biển Adriatic và Biển Đen_Đọc thêm BULLET John_Skylitzes_Synopsis_Historion được dịch bởi Paul_Stephenson_BULLET_Treadgold Warren_T_A_History of the Byzantine_State and Society_Stanford_Stanford_University Press 1997 ISBN 0 8047 2630 2 BULLET Mutafchiev_Petar_Book about the Bulgarians_Kniga za balgarite Книга за българите in Bulgarian_Bulgarian_Academy of Sciences_Publishing_House_Sofia 1992 ISBN 954 430 128 3 BULLET Mutafchiev_Petar_Lecture notes on Byzantine history Lektsii po istoria na Vizantia_Лекции по история на Византия in Bulgarian_Vol_II_Anubis Publishers_Sofia 1995 ISBN 954 426 063 3 т 2 BULLET Gyuzelev_Vasil_Bulgaria from the second quarter of tenth to the beginning of 11th century Balgaria ot vtorata chetvart na X do nachaloto na XI vek България от втората четвърт на Х до началото на ХІ век in Bulgarian_In_Dimitrov_Ilcho Ed_Short_History of Bulgaria Kratka istoria na Balgaria_Кратка история на България in Bulgarian_Science and Arts_Publishers_Sofia 1983 BULLET Bozhilov_Ivan_Tsar_Simeon the Great 893 927 The_Golden_Century of Medieval_Bulgaria_Tsar_Simeon Veliki 893 927 Zlatniyat vek na Srednovekovna_Balgaria_Цар_Симеон Велики 893 927 Златният век на Средновековна_България in Bulgarian_Fatherland_Front_Publishers Sofia 1983 BULLET Pirivatrich_Sardzan_The_State of Samuel_Territory and Characteristics_Samuilovata darzhava Obhvat i harakter Самуиловата държава Обхват и характер AGATA A Publishing_Group_Sofia 2000 ISBN 954 540 020 X BULLET Selected sources of Bulgarian history Podbrani izvori na balgarskata istoria Подбрани извори за българската история Vol II_Bulgarian_States and Bulgarians in the Middle_Ages_Balgarskite darzhavi i balgarite prez Srednovekovieto_Българските държави и българите през Средновековието_TANGRA_TanNakRA_IK Publishers in Bulgarian_Sofia 2004 ISBN 954 9942 40 6 BULLET Angelov_Dimitar and Boris_Cholpanov_Bulgarian_Military History in the Middle_Ages 10th 15th centuries Balgarska voenna istoria prez srednovekovieto X XV vek Българска военна история през средновековието Х XV век in Bulgarian_Bulgarian_Academy of Sciences_Publishers_Sofia 1994 ISBN 954 430 200 X BULLET Ostrogorsky_George_History of Byzantium_Istoria na vizantiyskata darzhava История на византийската държава in Bulgarian_Sofia 1998 ISBN 954 8079 92 5 BULLET Zlatarski_Vasil_History of Bulgaria in the Middle_Ages_Istoria na balgarskata darzhava prez srednite vekove История на българската държава през средните векове in Bulgarian_Vol 1 Part 2 Marin_Drinov_Academic_Publishers Sofia 1994 ISBN 954 430 299 9 That work can be found in the Internet taken from the site Books for Macedonia in Bulgarian on 29 01 2008 BULLET Pavlov_Plamen_The_Sunset of the First_Bulgarian_Kingdom 1015 1018 Zalezat na Parvoto balgarsko tsarstvo 1015 1018 Залезът на Първото българско царство 1015 1018 in Bulgarian_Marin_Drinov_Academic Publishers_Sofia 1999 ISBN 954 430 630 7 BULLET Ćirković_Sima_Doseljavanje slovena i dukljanska država from Montenegrina digitalna biblioteka crnogorske kulture on ngày 20 tháng 11 năm 2007 BULLET Holmes_Catherine_Basil_II A D 976 1025 publ in De_Imperatoribus_Romanis_An Online_Encyclopedia of Roman_Emperors retrieved on ngày 16 tháng 11 năm 2007 BULLET Vasiliev_А_History of the Byzantine empire retrieved on ngày 20 tháng 11 năm 2007 BULLET Runciman_Steven_A_History of the First_Bulgarian_Empire_The end of an Empire retrieved on ngày 28 tháng 1 năm 2008 BULLET Stevenson_Paul 2003 The_Legend of Basil the Bulgar_Slayer_Cambridge_University Press ngày 15 tháng 9 năm 2003 ISBN 0 521 81530 4 BULLET The battle of Kleidion bằng tiếng Anh retrieved on ngày 28 tháng 1 năm 2008 BULLET The battle of Kleidion bằng tiếng Pháp retrieved on ngày 28 tháng 1 năm 2008 BULLET pp 195 200
Trận_Kleidion