Kiểm_soát chất_lượng phòng xét_nghiệm Kiểm_soát chất_lượng phòng xét_nghiệm được đưa ra nhằm phát_hiện giảm_thiểu và chỉnh_sửa những sai_sót trong quy_trình phân_tích tại phòng xét_nghiệm trước khi trả kết_quả cho bệnh_nhân nhằm nâng cao chất_lượng kết_quả xét_nghiệm của phòng xét_nghiệm Kiểm_soát chất_lượng là một_phép đo_lường độ_chính_xác nói cách khác là đo_lường khả_năng đưa ra những kết_quả xét_nghiệm giống nhau tại các thời_điểm khác nhau và ở các điều_kiện thực_hiện khác nhau Một mẫu dùng cho kiểm_soát chất_lượng phòng xét_nghiệm thường được chạy khi bắt_đầu mỗi ca làm_việc sau khi một dụng_cụ hay máy_móc được đưa vào sử_dụng khi thay_đổi lô hoá_chất sau khi ti chuẩn máy và khi kết_quả của bệnh_nhân có dấu_hiệu thiếu chính_xác Mẫu kiểm_soát chất_lượng phải gần giống với các mẫu bệnh_phẩm trong đó phải kể đến các đặc_tính như độ nhớt độ đục thành_phần và màu_sắc Mẫu nên dễ sử_dụng và sự khác_biệt giữa các đơn_vị mẫu tính trên từng ống_nghiệm phải được hạn_chế đến tối_thiểu vì sự sai khác đó có_thể bị hiểu nhầm là lỗi hệ_thống của phương_pháp hoặc dụng_cụ xét_nghiệm Mẫu phải có_thể được bảo_quản ổn_định trong khoảng thời_gian dài với lượng chất trong một lô mẫu đủ dùng ít_nhất trong một năm Các mẫu kiểm chuẩn ở dạng dung_dịch thường tiện_dụng hơn so với các mẫu kiểm chuẩn ở dạng đông khô vì sẽ không cần phải hoà_tan nên giảm được sai_số do pipet Giải_thích Việc diễn_giải các dữ_liệu kiểm_soát chất_lượng sử_dụng cả phương_pháp đồ_thị và phương_pháp thống_kê Có_thể dễ_dàng biểu_diễn dữ_liệu kiểm_soát chất_lượng bằng đồ_thị Levey_Jennings trục X đại_diện cho ngày tiến_hành phân_tích và trục Y biểu_diễn các kết_quả kiểm_soát Giá_trị trung_bình mean và 3 giới_hạn độ lệch chuẩn 1SD 2SD và 3SD cũng được biểu_diễn trên trục Y Xem_xét xu_hướng các điểm được đánh_dấu trên đồ_thị cho ta một_cách_thức đơn_giản để phát_hiện các lỗi ngẫu_nhiên và các dịch_chuyển hay thiên_hướng sai_lệch trong quy_trình ti chuẩn Đồ_thị kiểm_soát Các đồ_thị kiểm_soát là sự tập_hợp dữ_liệu thống_kê cho việc nghiên_cứu về mức_độ biến_đổi của quy_trình sản_xuất nhằm mục_đích nâng cao hiệu_quả kinh_tế của quy_trình Các phương_pháp này dựa trên việc giám_sát liên_tục sự biến_đổi của quy_trình Đồ_thị kiểm_soát còn được biết đến là đồ_thị Shewhart hay đồ_thị quy_trình chạy máy là một công_cụ thống_kê dùng để đánh_giá tính biến_đổi trong một quy_trình và làm đơn_giản_hoá công_việc dự_báo và quản_lý Đồ_thị kiểm_soát là dạng đặc_hiệu hơn của đồ_thị chạy Đồ_thị kiểm_soát là một trong bảy công_cụ cơ_bản của kiểm_soát chất_lượng bao_gồm biểu_đồ cột biểu_đồ kết_hợp đường và cột pareto chart bảng ghi_chép đồ_thị kiểm_soát sơ_đồ nguyên_nhân và kết_quả biểu_đồ tiến_trình và biểu_đồ phân_tán Đồ_thị kiểm_soát giúp tránh những điều_chỉnh không cần_thiết trong quy_trình cung_cấp thông_tin về hiệu_suất của quy_trình cung_cấp thông_tin chẩn_đoán và là một kỹ_thuật đã được kiểm_chứng cho việc nâng cao năng_suất Đồ_thị Levey_Jennings_Đồ thị Levey_Jennings là đồ_thị mà trong đó dữ_liệu kiểm_soát chất_lượng được vẽ lên để đưa ra đánh_giá hữu_hình xem liệu một xét_nghiệm nào đó có tốt không Khoảng_cách từ giá_trị trung_bình được đo bằng đơn_vị độ lệch chuẩn SD Thuật_ngữ này được sử_dụng sau khi S Levey và E R Jennings năm 1950 đề_xuất sử_dụng đồ_thị kiểm_soát các cá_thể của Shewhart trong phòng xét_nghiệm y_học Trên trục X hiển_thị thông_tin ngày và thời_gian hoặc thường gặp hơn là số lần chạy kiểm_soát Điểm_A được vẽ để đánh_giá khoảng_cách từ kết_quả thực_tế tới giá_trị trung_bình là giá_trị mong_muốn của mẫu kiểm chuẩn Đường nối các giá_trị kết_quả này đi qua đường giá_trị trung_bình và cũng có_thể là đường 1SD 2SD và đôi_khi là 3SD ở một trong hai phía của đường giá_trị trung_bình Điều này cho_phép dễ_dàng quan_sát xem kết_quả chính_xác tới mức nào Các nguyên_tắc chẳng_hạn như nguyên_tắc Westgard có_thể được áp_dụng để đánh_giá xem kết_quả của các mẫu bệnh_phẩm sau khi đã tiến_hành chạy kiểm chuẩn liệu có_thể được công_bố hay cần phải chạy lại Công_thức trong nguyên_tắc Westgard dựa trên các phương_pháp thống_kê Nguyên_tắc Westgard thường được dùng để phân_tích dữ_liệu trong đồ_thị kiểm_soát Shewhart_Nguyên tắc Westgard được ứng_dụng để xác_định các giới_hạn biểu_thị đặc_hiệu cho một phân_tích cụ_thể và có_thể dùng để phát_hiện các lỗi hệ_thống và lỗi ngẫu_nhiên Nguyên_tắc Westgard được lập_trình trong các máy xét_nghiệm tự_động để đánh_giá khi nào thì một phân_tích nên bị loại_trừ Các nguyên_tắc này cần được áp_dụng cẩn_trọng để các lỗi thực_sự sẽ được phát_hiện trong khi những sự loại_trừ nhầm_lẫn được hạn_chế tối_thiểu Nguyên_tắc được áp_dụng cho các dòng máy sinh_hoá và huyết_học đời cao phải đưa ra những đánh_giá loại_trừ nhầm_lẫn với tỷ_lệ thấp Đồ_thị Levey_Jennings khác với đồ_thị kiểm_soát các cá_thể của Shewhart trong việc đánh_giá chỉ_số sigma tức độ lệch chuẩn Đồ_thị Levey_Jennings sử_dụng đánh_giá dài_hạn như dân_số của chỉ_số sigma trong khi đó đồ_thị Shewhart lại sử_dụng đánh_giá ngắn_hạn như trong phạm_vi nhóm con tỉ_lệ Xem thêm BULLET Kiểm_soát chất_lượng BULLET Đảm_bảo chất_lượng BULLET Đánh_giá chất_lượng Liên_kết ngoài BULLET www Westgard com
Kiểm_soát chất_lượng phòng xét_nghiệm