Năm lục đế Năm của sáu vị Hoàng_đế là đề_cập đến năm 238 trong đó có sáu người được công_nhận là Hoàng_đế La_Mã_Hoàng đế đầu_tiên là Maximinus_Thrax trị_vì từ năm 235 Các nguồn tài_liệu về sau như bộ sử Historia_Augusta đều cho rằng nguyên_nhân dẫn đến sự_kiện này là do sự tàn_bạo và độc_đoán của Maximinus mà ra đến tháng 1 năm 238 một cuộc nổi_dậy đã bùng_nổ ở Bắc_Phi Một số nhà quý_tộc trẻ đã sát_hại_viên quan thu thuế của triều_đình và sau đó tiếp_cận_viên thống_đốc tỉnh là Gordianus và cố nài ông tự_xưng đế Gordianus miễn_cưỡng đồng_ý nhưng lúc này ông đã 80 tuổi nên quyết_định lập con trai mình làm_đồng hoàng_đế với quyền_lực ngang nhau Viện Nguyên_lão đành công_nhận hai cha_con là hoàng_đế với vương hiệu tương_tự Gordianus I và Gordianus II_Triều đại của họ chỉ kéo_dài 20 ngày Capelianus thống_đốc của tỉnh lân_cận Numidia tỏ_vẻ không bằng_lòng trước trước sự phản_nghịch nên đã đứng lên chống lại Gordianus_Ông tuân lệnh triều_đình đã dẫn đại_quân đi dẹp loạn và đánh_bại họ trong trận quyết_chiến ở Carthage_Gordianus_II bại_vong tử_trận và khi nghe được tin này thì Gordianus I cũng treo_cổ tự_vẫn Trong khi đó Maximinus giờ_đây đã bị tuyên_bố là kẻ_thù nhân_dân đã bắt_đầu tiến vào thành Roma với một đội quân khác Các ứng_cử_viên trước_đây của Viện Nguyên_lão là cha_con nhà Gordianus đã thất_bại trong việc tiêu_diệt ông và biết rằng họ sẽ nguy_khốn nếu để Maximinus thành_công do_vậy mà Viện Nguyên_lão rất cần một vị hoàng_đế mới để ngăn_ngừa hiểm_hoạ này Không có ứng_cử_viên khác xem được ngày 22 tháng 4 năm 238 họ bầu hai Nguyên_lão nghị_viên già Pupienus và Balbinus cả hai là một phần của một uỷ_ban nghị_viên đặc_biệt để đối_phó với Maximinus làm_đồng hoàng_đế Tuy_nhiên sự lựa_chọn này lại không hợp lòng dân nên đám đông dân_chúng đã hò_hét phản_đối và ném gạch_đá vào các vị hoàng_đế mới Ngay lúc này có Marcus_Antonius_Gordianus_Pius đứa cháu ngoại mới mười_ba tuổi của Gordianus I được Viện Nguyên_lão chọn làm hoàng_đế nắm quyền trị_vì trên danh_nghĩa chỉ để nhằm xoa_dịu người_dân thủ_đô vốn vẫn còn trung_thành với nhà Gordianus_Pupienus được phái tới thống_lĩnh quân_đội để đương_đầu với Maximinus và Balbinus thì ở lại Roma_Trong khi đó Maximinus cũng gặp phải vấn_đề Vào đầu tháng 2 ông đến thành_phố Aquileia để rồi thấy rằng nơi đây đã tuyên_bố ba kẻ_thù của mình Maximinus tiến_hành vây_hãm thành_phố nhưng không thành_công Đến tháng 4 bất_mãn vì thất_bại này sự thiếu thành_công trong chiến_dịch nói_chung thiếu tiếp_tế và sự phản_đối mạnh_mẽ của Viện Nguyên_lão đã buộc những đạo quân lê_dương của ông phải suy_nghĩ lại về lòng trung_thành của họ Đám binh_sĩ của quân_đoàn lê_dương II Parthica lập_tức nổi_loạn giết chết Maximinus trong quân doanh của ông cùng với đứa con trai Maximus được bổ_nhiệm làm phó hoàng_đế vào năm 236 và đầu_hàng Pupienus vào cuối tháng 6 Thi_thể của hai cha_con Maximinus bị xử_trảm và đầu của họ được mang đến Roma_Để cứu lấy Roma từ một kẻ_thù nhân_dân các binh_sĩ đã được hoàng_đế mới tha tội và gửi trả lại cho địa_phương họ Đồng hoàng_đế sau đó trở về Roma để rồi chợt nhận ra thành_phố đang chìm_ngập trong cơn bạo_loạn đẫm máu Balbinus đã không_thể kiểm_soát được tình_hình và thành_phố bị đốt cháy trong ngọn lửa hùng tàn dẫn đến cuộc nổi_loạn Với cả hai_hoàng_đế hiện_tại tình_hình đã có phần lắng_dịu nhưng sự lo_lắng vẫn còn để lại Những đồng_tiền xu từ triều_đại yểu mệnh của họ cho thấy một trong số họ hiện trên một_mặt và hai bàn_tay siết chặt một_mặt khác thể_hiện quyền_lực chung của họ nhưng mối quan_hệ của họ đã bị lung_lay với sự nghi_ngờ ngay từ đầu với_lại cả hai đều lo_sợ một vụ ám_sát từ những kẻ chống_đối khác Họ dự_tính thực_hiện một chiến_dịch lớn gấp đôi Pupienus thảo phạt người Parthia và Balbinus thảo phạt người Carpia_Grant còn nói có thêm cả người Goth và Ba Tư nhưng họ cãi nhau thường_xuyên và không đồng_ý hoặc không tin_tưởng lẫn nhau Đó là trong một trong những cuộc thảo_luận nghiêm_trọng Vào tháng 5 hoặc ngày 29 tháng 7 đội Cấm_vệ quân Praetorian_Guard quyết_định can_thiệp Họ xông vào phòng chứa các hoàng_đế bắt_giữ cả hai sai người lột đồ ra lôi họ đi trên đường trong tình_trạng loã_thể qua các đường_phố ở thủ_đô tra_tấn khốc_liệt và cuối_cùng là giết chết họ Cùng ngày Gordianus_III được tuyên_bố là vị hoàng_đế duy_nhất 238 244 dù trong thực_tế_viên quan cố_vấn của thiếu đế mới là người nắm giữ hầu_hết quyền_lực của cậu Pupienus và Balbinus cùng nhau trị_vì chỉ vỏn_vẹn 99 ngày Gordianus I và II được Viện Nguyên_lão phong thần Xem thêm BULLET Năm tứ đế 69 BULLET Năm ngũ đế 193 Tham_khảo BULLET Historia_Augusta_BULLET_Herodian BULLET Michael_Grant_The_Roman Emperors 1985 BULLET Henning_Börm_Die_Herrschaft des Kaisers_Maximinus_Thrax und das Sechskaiserjahr 238 Der_Beginn der Reichskrise in Gymnasium 115 2008 pp 69 86 BULLET David_Potter_The_Roman Empire at Bay_London 2004 pp 167 172
Năm lục đế