Tần_Huệ_Văn vương Tần_Huệ_Văn vương chữ Hán_秦惠文王 354 TCN 311 TCN là vị vua thứ 31 của nước Tần chư_hầu nhà Chu trong lịch_sử Trung_Quốc Ông trị_vì từ năm 338 TCN đến năm 311 TCN tổng_cộng 27 năm Năm 325 TCN Tần_Huệ_Văn vương xưng Vương sau đó Hàn_quốc Triệu quốc Yên quốc Trung_Sơn quốc và Tống quốc cũng đồng_loạt xưng Vương sự_kiện này được gọi là Ngũ quốc tương Vương_五國相王_Lịch sử Giết_Thương_Ưởng_Doanh Tứ sinh vào năm 354 TCN là con trai của Tần_Hiếu công Doanh_Cừ_Lương vua thứ 30 của nước Tần_Khác với cha mình Doanh_Tứ đã tỏ ra khinh_thường những biện_pháp cải_cách của Thương Ưởng đặc_biệt với sự nhấn_mạnh rằng mọi người đều phải bị trừng_phạt cho tội_ác bất_kể thân_phận tôn quý Hiếu công luôn ủng_hộ cải_cách của Thương Ưởng đồng_ý ra_lệnh trừng_phạt cắt mũi thái_sư và thái_phó của Tứ vì thiếu_sót trong việc giáo_dục công_tử Vì_thế ông vẫn đem_lòng thù_oán Ưởng_Năm 338 TCN Tần_Hiếu công chết ông lên kế_vị ngôi quốc quân nước Tần_Sẵn thù_oán Thương Ưởng và biết nhiều tông thất nước Tần cũng oán Thương Ưởng ông liền thực_hiện ý_định trả_thù Không lâu sau Công_Tử Kiền nói với ông rằng Thương Ưởng muốn mưu phản Huệ_Văn công vốn ghét Thương Ưởng nên tin là thật sai quân truy bắt Thương Ưởng trốn sang nước Nguỵ_Do trước đó Thương Ưởng nhiều lần đánh_bại quân Nguỵ nên bị người nước Nguỵ ghét đuổi về nước Tần_Tần_Huệ_Văn công ra_lệnh đem Thương Ưởng tứ mã phân thây rồi giết sạch cả gia_tộc Mặc_dù vậy ông vẫn tiếp_tục các cải_cách do cha mình và Thương Ưởng thiết_lập Xưng_Vương phạt Tam_Tấn an Nghĩa Cừ diệt Ba Thục_Năm 337 TCN sau khi Tần_Huệ_Văn công lên_ngôi các vua chư_hầu lân_cận là Hàn_Chiêu hầu Sở Uy vương Nguỵ hầu Oanh_Triệu_Túc hầu và vua Thục đến triều_kiến ông Sang năm 336 TCN Chu_Hiển vương thấy nước Tần lớn_mạnh bèn tìm cách lấy_lòng trao việc tế_tự Chu_Văn_Vương_Chu Vũ_Vương cho ông Năm 333 TCN sau khi giết Thương Ưởng_Tần_Huệ_Văn công trọng_dụng người nước Nguỵ là Công_Tôn_Diễn phong làm Đại lương tạo Năm 330 TCN Công_Tôn_Diễn mang quân giao_chiến với quân Nguỵ ở Điêu_Dương_Công_Tôn Diễn đánh_bại quân Nguỵ bắt được tướng Nguỵ là Long_Giả và giết hơn 4 vạn quân Nguỵ Sau trận thua đó nước Nguỵ phải cắt đất Tấn_Âm cho nước Tần_Tần_Huệ_Văn công bèn đổi tên thành Ninh_Thái_Năm 329 TCN Tần_Huệ_Văn công trọng_dụng Trương_Nghi dùng làm tướng_quốc cách_chức Công_Tôn_Diễn_Công_Tôn_Diễn trở về nước Nguỵ được Nguỵ_Huệ vương phong làm tướng_quốc Năm 328 TCN Tần_Huệ_Văn công_sai Trương_Nghi mang quân đánh Nguỵ chém 8 vạn quân Nguỵ_Nguỵ_Huệ vương sợ sức_mạnh của nước Tần phải dâng 15 huyện thuộc Thượng_Quận cho nước Tần_Sang năm 327 TCN Tần_Huệ_Văn công thiết_lập huyện tại đất Nghĩa Cừ vua nước Nghĩa Cừ xin thần_phục nước Tần_Tần_Huệ_Văn công lại trả Tiêu_Thành và Khúc_Yểu cho nước Nguỵ đổi tên đất Thiếu_Lương thành Hạ_Dương_Năm 326 TCN Tần_Huệ_Văn công lại đánh Nguỵ_Quân Tần vượt sông Hoàng_Hà đánh chiếm đất Phần Âm và Bì_Thị_Ông lại sai Trương_Nghi mang quân đi đánh dất Thiểm đuổi hết dân Thiểm châu về nước Nguỵ_Năm 325 TCN ông xưng Vương Vào năm 324 TCN ông sai Trương_Nghi du_thuyết các nước Tề và Sở theo kế liên hoành Tề và Sở đồng_ý liên hoành với Tần hội tại Niết_Tang_Sang năm 323 TCN ông phong Trương_Nghi làm tướng_quốc Vua các nước Hàn_Nguỵ lo_sợ sai thái_tử sang triều_kiến vua Tần_Nhưng giữa năm đó theo kế hợp tung của Công_Tôn_Diễn 5 nước Hàn_Nguỵ cùng Triệu_Yên và Trung_Sơn cùng xưng_vương và liên_kết chống lại khối Tần_Tề_Sở_Trương Nghi bèn sang Nguỵ du_thuyết Nguỵ_Huệ_Thành vương khiến vua Nguỵ gạt bỏ Công_Tôn_Diễn và thăng Nghi làm tướng_quốc Nhưng không lâu sau Công_Tôn_Diễn thuyết_phục các nước liên_minh hợp tung khiến Nguỵ_Huệ vương lại bỏ Trương_Nghi khiến Nghi phải trở về nước Tần_Cuối năm 323 TCN Sở Hoài vương cùng liên hoành với Tần mang quân tấn_công nước Nguỵ chiếm_đóng 8 ấp của Nguỵ_Năm 322 TCN Trương_Nghi từ nước Tần sang nước Nguỵ thuyết_phục vua Nguỵ liên hoành với nước Tần và Hàn để tấn_công Tề và Sở Nguỵ_Huệ vương đang thất_thế nên hoà với nước Tần để có đồng_minh chống Sở Sau đó Nguỵ_Huệ vương cũng không chịu thần_phục nước Tần nữa Tần_Huệ_Văn vương bèn ra_quân đánh Nguỵ_Thấy thế các nước Tề_Sở_Yên_Triệu cùng mời Công_Tôn_Diễn tham_gia bàn_thảo kế_sách cho nước mình Năm 319 TCN Nguỵ đuổi Trương_Nghi trở về nước Tần và đưa Công_Tôn_Diễn trở_lại làm tướng_quốc chủ_trì chính sự được Huệ_Văn vương cho làm tướng_quốc Vua nước Nghĩa Cừ đến triều_kiến nước Nguỵ_Tê_Thủ nghe tin Trương_Nghi lại làm thừa_tướng nước Tần ghét Nghi bèn nói với vua nước Nghĩa Cừ rằng nếu các nước ở Sơn_Đông không làm gì thì Tần được dịp cướp_bóc nước Nghĩa Cừ nếu các nước đánh Tần_Tần sẽ phải mang lễ_vật để biếu nước Nghĩa Cừ_Quả nhiên Tần_Huệ_Văn vương lo_ngại các chư_hầu liên_hợp tấn_công mình nên nghe theo lời Trần_Chẩn sai sứ mang lễ_vật tặng vua Nghĩa Cừ để được yên_ổn biên_giới với Nghĩa Cừ_Năm 318 TCN liên_quân hợp tung Hàn_Triệu_Nguỵ dưới sự kêu_gọi của Công_Tôn_Diễn tấn_công nước Tần_Quân 3 nước tiến đến cửa Hàm_Cốc thì bị tướng Tần là Thứ_trưởng Sư_Lý_Tật đánh phủ_đầu Vì tổ_chức quân 3 nước lỏng_lẻo nên không địch nổi quân Tần_Sang năm 317 TCN Sư_Lý_Tật đánh_bại quân Hàn_Triệu_Nguỵ tại Tu_Ngư hơn 8 vạn quân chư_hầu bị giết tướng Thân_Sai bị Tần bắt sống Nhưng trong lúc quân Tần đối_phó với quân 3 nước thì vua Nghĩa Cừ lại phát binh đánh Tần đánh_bại quân Tần ở gần ấp Lý_Bá_Tần_Huệ Văn vương lại dùng Trương_Nghi làm tướng_quốc Năm 316 TCN nhân cơ_hội hai nước Ba và Thục xảy ra xung_đột ông sai Tư_Mã Thác mang quân đánh diệt Ba Thục sau đó sai công_tử Thông sang cai_trị phong làm Thục hầu Cùng lúc quân Tần tấn_công nước Triệu đánh thành Trung_Đô và Tây_Dương_Trước thế mạnh của nước Tần_Hàn_Tuyên_Huệ vương buộc phải sai thái_tử Hàn_Thương sang Tần làm con_tin Quân Tần vẫn tấn_công Hàn chiếm đất Thạch_Chương lại đánh Triệu chiếm đất Nê rồi tấn_công sang nước Nghĩa Cừ lấy 25 thành Năm 315 TCN tướng Sư_Lý_Tật đánh chiếm Tiêu_Thành của nước Nguỵ cùng lúc quân Tần đánh_bại quân Hàn một trận nữa giết hơn 1 vạn người chiếm thành Nhạn_Môn khiến tướng Hàn bỏ chạy Năm 314 TCN Tần_Huệ_Văn vương hội với Nguỵ_Tương vương tại đất Lâm_Tấn_Tướng_Tần là Sư_Lý_Tật lại tấn_công Triệu bắt tướng Triệu là Triệu_Trang Sau đó Tần_Huệ_Văn vương đem quân đánh Nghĩa Cừ chiếm 25 thành Công_phạt Sở Cùng năm 314 TCN Trương_Nghi lại đi du_thuyết sang nước Sở để chia_rẽ hợp tung Sở và Tề ra điều_kiện nếu Sở cắt quan_hệ với Tề thì Tần sẽ hiến 600 dặm đất cho Sở Sở Hoài vương tin theo bèn cự_tuyệt ngoại_giao với nước Tề và sai người theo Trương_Nghi sang Tần nhận đất Nhưng lúc đó Tần_Huệ_Văn vương làm như thoả_thuận đó là của riêng Trương_Nghi nên không chấp_nhận cắt đất khiến Sở Hoài vương khởi_binh đánh Tần nước Tề_Mẫn vương bị Sở cự_tuyệt cũng đề_nghị Tần hợp binh đánh Sở Năm 312 TCN Tần_Huệ_Văn vương sai tướng Nguỵ_Chương mang quân hợp với quân Tề đánh Sở giết tướng Sở là Khuất_Cái và hơn 8 vạn quân Sở Sau đó quân Tần thừa_thắng tiến lên đánh thắng quân Sở lần thứ 2 tại Hán_Trung chiếm 600 dặm đất Sở lập ra quận Hán_Trung_Năm 311 TCN Sở Hoài vương tức_giận điều quân đánh Tần vây đất Ung_Thị_Tần_Huệ Văn vương điều quân đánh Sở chiếm đất Thiệu_Lăng_Cùng lúc nước Tần đã phá được thế hợp tung của các nước Sơn_Đông khiến Hàn và Nguỵ liên hoành Vua_Tần sai Sư_Lý_Tật giúp Hàn đánh Tề và sai Đáo_Mãn giúp Nguỵ đánh Yên_Vua hai nước nhỏ là Lê và Đan đến xin hàng nước Tần_Băng hà Năm 311 TCN Tần_Huệ_Văn vương qua_đời thọ 44 tuổi Ông ở ngôi được 27 năm xưng Vương 15 năm Con ông là Doanh_Đãng lên nối_ngôi tức_là Tần_Vũ vương Gia_quyến BULLET Thân_phụ Tần_Hiếu công BULLET Anh_em Sư_Lý_Tật em_trai khác mẹ BULLET Hậu_cung Huệ_Văn vương có nhiều phi_tần nhưng chỉ 2 người được ghi lại chính_thức BULLET 1 Huệ_Văn_Hậu_惠文后 305 TCN dòng_dõi công thất nước Nguỵ sinh Vũ vương Doanh_Đãng người_đời xưng là Nguỵ phu_nhân 魏夫人_BULLET 2 Mị_Bát_Tử_芈八子 dòng_dõi vương thất nước Sở sau được Chiêu_Tương vương_tôn phong là Tuyên_Thái_Hậu_宣太后 Sủng phi của Tần_Huệ_Văn_Vương là sinh mẫu của Chiêu_Tương vương Doanh_Tắc_BULLET_Hậu duệ BULLET 1 Tần_Vũ vương Doanh_Đãng_嬴蕩 mẹ là Huệ_Văn hậu BULLET 2 Công_tử Tráng_公子壮_BULLET 3 Công_tử Ung_公子雍_BULLET 4 Tần_Chiêu_Tương vương Doanh_Tắc_贏稷 mẹ là Tuyên thái_hậu BULLET 5 Công_tử Thông_公子通_BULLET 6 Công_tử Uẩn_公子恽_BULLET 7 Công_tử Thị_公子市 sau phong Cao_Lăng quân 高陵君 mẹ là Tuyên thái_hậu BULLET 8 Công_tử Khôi_公子悝 sau phong Kính_Dương quân 泾阳君 mẹ là Tuyên thái_hậu BULLET 9 Một con gái là Vương hậu của Yên_Dịch vương Truyền_thuyết Theo Sưu thần ký năm thứ 27 đời Tần_Huệ vương sai Trương_Nghi xây thành ở Thành_Đô nhiều lần bị sụp Bỗng có con rùa lớn nổi trên sông bơi tới góc Đông_Nam của tử thành phía Đông thì chết Nghi đem việc ấy hỏi vu sư vu sư nói Xây thành giống hình rùa Nghi liền làm theo gọi là thành Quy_Hoá_Trong đó chữ quy hoá 亀化 khá gần tự_dạng cổ loa 古螺_Xem thêm BULLET Tần_Hiếu công BULLET Tần_Vũ vương BULLET Tần_Chiêu_Tương vương BULLET Năm nước xưng_vương Tham_khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên thiên BULLET Tần bản kỉ BULLET Cát_Kiếm_Hùng chủ_biên 2006 Bước thịnh_suy của các triều_đại phong_kiến Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin BULLET Lê_Đông_Phương_Vương_Tử_Kim 2007 Kể chuyện Tần_Hán_Nhà xuất_bản Đà_Nẵng BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Chu_Thiệu_Hầu 2003 Tổng_tập lược truyện các Tể_tướng trong lịch_sử Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin
Tần_Huệ_Văn vương