Tuamotu_Quần đảo Tuamotu tiếng Pháp Archipel des Tuamotu hay îles Tuamotu là một chuỗi các đảo và rạn san_hô vòng của Polynésie thuộc Pháp Đây là chuỗi rạn san_hô vòng lớn nhất thế_giới trải dài trên một vùng có diện_tích cỡ Tây_Âu trên Thái_Bình Dương_Dân bản_xứ là người Polynesia với cùng một nền văn_hoá và ngôn_ngữ Nơi này lúc đầu bị người Tahiti gọi là quần_đảo khúm_núm trước khi được nhà cầm_quyền Pháp đổi tên thành Tuamotu quần_đảo xa_xôi Phân_khu hành_chính Polynésie thuộc Pháp là một nhóm đảo bán tự_trị được chỉ_định là xứ hải_ngoại thuộc Pháp Quần_đảo Tuamotu cùng với quần_đảo Gambier hợp_thành Îles_Tuamotu_Gambier một trong năm phân_khu hành_chính của Polynésie thuộc Pháp Quần_đảo Tuamotu gồm 16 xã là Anaa_Arutua_Fakarava_Fangatau Hao_Hikueru_Makemo_Manihi Napuka_Nukutavake_Puka_Puka Rangiroa_Reao_Takaroa_Tatakoto và Tureia Phân khu bầu_cử Các xã ở Tuamotu được phân thành hai khu_vực bầu_cử circonscriptions électorales khác nhau có ghế trong Hội_đồng Lập_pháp Polynésie thuộc Pháp Khu bầu_cử Îles_Gambier et Tuamotu_Est nghĩa_là quần_đảo Gambier và Tuamotu_Đông bao_gồm xã Gambier và 11 xã ở đông Tuamotu là Anaa_Fangatau_Hao_Hikueru Makemo_Napuka_Nukutavake_Pukapuka Reao_Tatakoto và Tureia_Năm xã còn lại ở tây Tuamotu là Arutua_Fakarava_Manihi_Rangiroa và Takaroa thì hợp_thành khu bầu_cử Îles_Tuamotu_Ouest nghĩa_là quần_đảo Tuamotu_Tây_Địa lý Mặc_dầu trải rộng trên một diện_tích biển rất lớn nhưng tổng diện_tích đất nổi của quần_đảo Tuamotu chỉ vào_khoảng 885 km² Khí_hậu nhiệt_đới ấm_áp và không phân mùa rõ_rệt Nhiệt_độ trung_bình năm duy_trì tương_đối với mức 26 C Do không có hồ hay sông để lấy nước nên nước mưa là nguồn cung_cấp nước_ngọt duy_nhất tại quần_đảo Lượng mưa trung_bình trong năm đạt 1 400 mm Giữa các tháng không có sự khác_biệt nhiều về lượng mưa dù_rằng tháng 9 và tháng 11 là những tháng mưa ít hơn cả Địa_chất Các đảo ở Tuamotu đều là các đảo thấp mà về bản_chất là các đê cát nằm trên các ám tiêu san_hô Makatea ở tây_nam quần_đảo Palliser là một trong ba hòn đảo nhiều phosphat nhất trong Thái_Bình_Dương hai hòn còn lại là đảo Banana ở Kiribati và quốc_đảo Nauru Quần_đảo Gambier là một phần của quần_đảo Tuamotu xét về mặt địa_lý khoảng_cách nhưng lại khác_biệt hẳn với quần_đảo này về mặt địa_chất và văn_hoá Rạn san_hô vòng Taiaro ở phía tây bắc của Tuamotu là một ví_dụ hiếm_hoi về rạn san_hô vòng có vụng biển kín hoàn_toàn với đại_dương Tổ_chức Giáo_dục Khoa_học và Văn_hoá Liên_Hợp_Quốc UNESCO đã công_nhận rạn vòng này là Khu dự_trữ sinh_quyển thế_giới vào năm 1977 Quần_đảo có mức ổn_định địa_chất cao do hình_thành từ đới đứt_gãy Phục_Sinh hoạt_động yếu Người ta chưa từng ghi_nhận trường_hợp phun trào núi_lửa nào trong quá_khứ Hệ động_thực_vật Lượng đất ít_ỏi trên các đảo san_hô nơi đây không cho_phép thảm_thực_vật phát_triển đa_dạng Dừa là loại cây mang ý_nghĩa kinh_tế quan_trọng Ở vài đảo người ta có trồng cây vani Các loại rau quả chủ_yếu là khoai_mỡ khoai_nước xa kê và các loại trái_cây nhiệt_đới Lá cây dứa dại từ lâu được dùng để lợp mái nhà tranh cũng như làm thảm và mũ Các rạn san_hô đa_dạng chủng loài là ngôi nhà của nhiều thực_vật sống dưới nước Các sinh_vật sống nơi nước mặt có_thể kể_ra là chim biển côn_trùng và thằn_lằn Quần_đảo chỉ có 57 loài chim nhưng trong đó mười loài là đặc_hữu như Todiramphus gambieri Acrocephalus atyphus và Prosobonia cancellata Có mười_ba loài bị đe_doạ trên phạm_vi toàn_cầu và một loài đã tuyệt_chủng Dân_cư Theo thống_kê năm 2007 dân_số quần_đảo Tuamotu tính cả quần_đảo Gambier là 18 317 người 8 100 người năm 1983 và 15 862 người năm 2002 Trong số này có 769 người sống trong vòng bán_kính 215 hải_lý 400 km xung_quanh Mururoa và Fangataufa hai khu_vực từng là nơi thử hạt_nhân của Pháp Ngôn_ngữ phổ_biến ở quần_đảo Tuamotu là tiếng Tuamotu riêng ở Puka_Puka thì người ta dùng tiếng Marquises_Dân quần_đảo Gambier gần đó nói tiếng Mangareva_Kinh_tế Kinh_tế quần_đảo Tuamotu chủ_yếu là nông_nghiệp tự_cung_tự_cấp Nguồn thu_nhập bổ_sung quan_trọng nhất là từ hoạt_động nuôi trai đen lấy ngọc và chế_biến cùi dừa khô Thu_nhập từ du_lịch vẫn còn nghèo_nàn đặc_biệt là khi so_sánh với ngành du_lịch của quần_đảo Société gần đó Hạ_tầng du_lịch sơ_sài có ở rạn san_hô vòng Rangiroa và Manihi nơi du_khách có_thể trải_nghiệm lặn biển và bơi ống thở Lịch_sử Nhìn_chung lịch_sử thuở đầu của quần_đảo Tuamotu bị bao_phủ một màn sương bí_ẩn Các phát_hiện khảo_cổ_học dẫn tới kết_luận rằng có người từ quần_đảo Société đến sống ở phần phía tây của quần_đảo vào_khoảng năm 700 Có các nền phẳng dùng để tổ_chức nghi_lễ gọi là marae xây bằng các khối san_hô trên các đảo Rangiroa_Manihi và Mativa_Người ta vẫn chưa biết đích_xác niên_đại của chúng Vào năm 1521 Fernão de Magalhães_Ferdinand_Magellan là người châu_Âu lần đầu_tiên đặt_chân đến quần_đảo Tuamotu_Tiếp sau ông còn nhiều chuyến viếng_thăm khác gồm BULLET Pedro_Fernandes de Queirós thuỷ_thủ người Bồ_Đào_Nha năm 1606 BULLET Willem_Schouten và Jacob_Le_Maire thuỷ_thủ người Hà_Lan năm 1616 BULLET Jakob_Roggeveen năm 1722 ông cũng là người châu_Âu đầu_tiên ghé đảo Phục_Sinh BULLET John_Byron năm 1765 BULLET Louis_Antoine de Bougainville năm 1768 BULLET James_Cook năm 1769 BULLET Domingo de Bonecheanăm 1774 và BULLET Otto von Kotzebue nhà_hàng hải người Đức khi đó phục_vụ cho sa hoàng Nga năm 1815 Các chuyến đi này đều không mang tính chính_trị do quần_đảo khi đó vẫn nằm trong vòng ảnh_hưởng của triều_đình Pomare ở Tahiti_Đầu thế_kỉ 19 các nhà truyền_đạo Kitô đặt_chân đến quần_đảo này Các thương_nhân mang ngọc_trai nơi đây về bán tại thị_trường châu_Âu từ cuối thế_kỉ 19 khiến họ thèm_muốn sở_hữu quần_đảo này Người Pháp cưỡng_ép vua Pomare_V của Tahiti phải thoái_vị và tuyến bố chủ_quyền đối_với quần_đảo dù chưa bao_giờ chính_thức sáp_nhập chúng vào lãnh_thổ của mình Vào năm 1888 nhà_văn Robert_Louis_Stevenson và Fanny_Vandegrift_Stevenson du_lịch qua nhiều đảo thuộc Tuamotu trên du_thuyền Casco và những điều ghi_nhận được từ chuyến đi được xuất_bản trong cuốn sách có nhan_đề In the South_Seas_Nhà văn Jack_London cũng viết truyện The_Seed of McCoy dựa trên sự_kiện tàu Pyrenees dù bị cháy nhưng đã cập bến đảo Mangareva an_toàn năm 1900 Năm 1947 quần_đảo xuất_hiện trên các tít báo khắp thế_giới qua sự_kiện nhà_khảo_cổ học Thor_Heyerdahl vượt biển từ Nam_Mỹ đến Raroia thuộc Tuamotu trên chiếc bè Kon_Tiki của ông Về sau báo_chí còn nhắc đến các rạn san_hô vòng Moruroa và Fangataufa của Tuamotu do đây là những nơi thử hạt_nhân của Pháp Phân nhóm đảo Quần_đảo Tuamotu bao_gồm bảy nhóm đảo rạn san_hô vòng là Quần_đảo Désappointement_BULLET_Puka_Puka BULLET Napuka_BULLET_Tepoto_Nord Quần_đảo Duc de Gloucester_BULLET_Hereheretue_BULLET Anuanuraro_BULLET_Anuanurunga_BULLET Nukutepipi_Nhóm đảo Tuamotu_Viễn_Đông_BULLET Fangatau_BULLET_Fakahina_BULLET Tatakoto_BULLET_Akiaki_BULLET Vahitahi_BULLET_Nukutavake_BULLET Vairaatea_BULLET_Pinaki_BULLET Reao_BULLET_Pukarua_BULLET Vanavana_BULLET_Tureia_BULLET Tematangi_BULLET_Moruroa_BULLET Fangataufa_Nhóm đảo Hao_BULLET_Rekareka_Tehuata BULLET Tauere_BULLET_Amanu_BULLET Hao_BULLET_Paraoa_BULLET Nengonengo_BULLET_Manuhangi_BULLET Ahunui_Nhóm đảo Hikueru_BULLET_Tekokota_BULLET Hikueru_BULLET_Reitoru_BULLET Marokau_BULLET_Ravahere_Quần đảo Roi_Georges_BULLET_Ahe BULLET Manihi_BULLET_Takaroa_BULLET Takapoto_BULLET_Tikei_Quần đảo Palliser_BULLET_Fakarava_BULLET Niau_BULLET_Toau_BULLET Arutua_BULLET_Apataki_BULLET Kaukura_BULLET_Mataiva_BULLET Tikehau_BULLET_Rangiroa_BULLET Makatea_Quần đảo Raevski_BULLET_Anaa_BULLET Faaite_BULLET_Tahanea_BULLET Motutunga_BULLET_Takume_BULLET Raroia_BULLET_Taenga_BULLET Nihiru_BULLET_Makemo_BULLET Katiu_BULLET_Tuanake_BULLET Hiti_BULLET_Tepoto_Sud BULLET Marutea_Nord_BULLET_Haraiki BULLET Aratika_BULLET_Kauehi_BULLET Taiaro_BULLET_Raraka_Các nhóm đảo có liên_quan BULLET Quần_đảo Gambier_Akamaru_Angakauitai_Aukena Kamaka_Kouaku_Makapu_Makaroa Mangareva_Manui_Mekiro_Papuri Puaumu_Taravai_Tokorua và Totengengie_BULLET_Nhóm đảo Ngoại_Gambier_Marutea_Sud Maria_Est_Morane và Temoe_BULLET_Nhóm đảo Actéon_Matureivavao_Tenararo_Tenarunga và Vahanga_Xem thêm BULLET Tỉnh hải_ngoại và lãnh_thổ hải_ngoại thuộc Pháp BULLET Danh_sách đảo do Pháp quản_lý trong Ấn_Độ_Dương và Thái_Bình Dương_Liên kết ngoài BULLET Archipel des Tuamotu_BULLET_Accueil_Portail de l Etat en Polynésie française BULLET Archipel des Tuamotu_Image of the Day_BULLET_Trang du_lịch Tahiti
Tuamotu