Giải_phẫu đầu và cổ Giải_phẫu đầu và cổ tập_trung nghiên_cứu cấu_trúc đầu và cổ của cơ_thể người bao_gồm não các xương cơ mạch_máu thần_kinh tuyến tiết mũi miệng răng lưỡi và họng Đây là khu_vực thường được nghiên_cứu sâu bởi các nhà phẫu_thuật nha_sĩ kĩ_thuật_viên nha_khoa nhà ngôn_ngữ trị_liệu Hệ vận_động Đầu được cố_định trên phần trên của cột_sống liên_kết hộp sọ với đốt_sống cổ C 1 đốt đội Phần cấu_trúc xương của đầu và cổ tạo nên phần trên của bộ xương trục và bao_gồm hộp sọ xương móng các xương con của tai và các đốt_sống cổ Hộp sọ được phân_chia sâu hơn thành 2 phần a Khối xương sọ 8 xương_xương trán xương sàng xương chẩm xương bướm hai xương thái_dương hai xương đỉnh br b Khối xương mặt 15 xương 2 xương hàm trên 2 xương khẩu cái 2 xương gò_má 2 xương xoăn mũi dưới 2 xương lệ 2 xương mũi xương lá_mía xương hàm dưới và xương móng Trong quá_trình phát_triển bào_thai các xương đầu_mặt thường hình_thành từng cặp sau đó hợp lại làm một Trong quá_trình dính liền xương can xương được tạo thành ở các khớp nối giữa các xương Trên trẻ sơ_sinh tại nơi gặp nhau của 2 xương đỉnh với các xương trán và xương chẩm có các thóp trước và thóp sau hay vùng mềm Việc không dính liền các mảnh xương sọ tại thời_điểm sinh tạo điều_kiện cho đầu_thai nhi đi qua được âm_đạo của người mẹ hay đai_chậu 2 xương đỉnh và xương chẩm có thê chồng lên nhau trong âm_đạo để tạo thành dị_dạng đầu hình_chóp ở trẻ sơ_sinh khi được sinh bằng con đường tự_nhiên qua âm_đạo Xương chẩm khớp nối với đốt đội ở gần lỗ lớn xương chẩm Đốt đội khớp với lồi cầu chẩm ở phía trên và đốt trục C 2 ở phía dưới Tuỷ_sống đi ngang qua lỗ lớn xương chẩm cho_phép sự liên_tục của hệ thần_kinh_trung_ương HTKTW Vận_động cổ bao_gồm gấp duỗi gật đầu và xoay lắc_đầu Hệ tuần_hoàn Máu lưu_thông trong vòng tuần_hoàn trên bắt_đầu từ cung động_mạch chủ và bao_gồm thân động_mạch tay đầu động_mạch cảnh chung trái và động_mạch dưới đòn trái máu từ vùng đầu và cổ trở về theo đường tĩnh_mạch cảnh và tĩnh_mạch dưới đòn Máu đi cung_cấp Thân động_mạch tay đầu hay thân tay đầu là động_mạch đầu_tiên và lớn nhất phân nhánh cho động_mạch cảnh chung phải và động_mạch dưới đòn phải Động_mạch này cung_cấp máu cho vùng ngực phải trên cánh_tay phải cổ và não qua một nhánh của thân tay đầu là động_mạch đốt_sống phải Hai nhánh trái và phải của động_mạch đốt_sống hợp lại thành động_mạch nền và đi lên động_mạch não sau là động_mạch cung_cấp cho phần_lớn não bộ lượng máu được oxy_hoá Động_mạch não sau và động_mạch thông sau đều nằm trong đa_giác Willis_Động mạch cảnh chung trái cho 2 nhành cùng động_mạch cảnh trong ICA cung_cấp máu cho não và động_mạch cảnh ngoài ECA cấp máu cho vùng cổ và mặt Động_mạch dưới đòn trái và động_mạch dưới đòn phải ở mỗi bên cơ_thể đều cho các nhánh bên động_mạch ngực trong động_mạch đốt_sống thân giáp cổ và thân sườn cổ Động_mạch dưới đòn đổi tên thành động_mạch nách tại bờ ngoài xương sườn đầu_tiên Động_mạch dưới đòn trái còn cấp máu cho vùng ngực trái trên và cánh tay_trái Hàng_rào máu não Hàng_rào máu não HRMN là màng bán thấm kiểm_soát khả_năng thấm của mao_mạch trong hệ tuần_hoàn Trong phần_lớn các bộ_phận cơ_thể mạch_máu nhỏ nhất gọi là mao_mạch được phủ bởi các tế_bào nội mô giữa mỗi tế báo có các khoảng trống giúp các chất có_thể di_chuyển ra vào mao_mạch dễ_dàng Tuy_nhiên điều này không còn đúng ở não Trong não tế_bào nội mô xếp khít nhau tạo nên một vùng bít chặt và các chất không_thể ra khỏi dòng máu Các tế_bào thần_kinh đệm biệt hoá gọi là tế_bào hình sao tạo một mối liên_kết chặt hay hàng_rào bảo_vệ xung_quanh các mạch_máu não và có_thể có vai_trò quan_trọng trong việc phát_triển của HRMN Tế_bào hình sao còn có_thể có vai_trò trong việc vận_chuyển các ion điện giải từ não vào máu Máu trở về Máu từ não và cổ chảy theo các con đường 1 bên trong sọ qua 2 tĩnh_mạch cảnh trong tiếp_nối từ xoang tĩnh_mạch xích ma Tĩnh_mạch cảnh ngoài trái và phải nhận máu từ tuyến nước_bọt mang_tai các cơ vùng mặt da đầu vào 2 tĩnh_mạch dưới đòn Tĩnh_mạch đốt_sống phải và trái nhận máu từ đốt_sống và cơ theo tĩnh_mạch dưới đòn phải vào tĩnh_mạch chủ trên và đổ vào tâm_nhĩ phải của tim Hệ bạch_huyết Hệ bạch_huyết nhận từ đầu và cổ dịch gian bào dư_thừa qua mạch bạch_huyết hay mao_mạch đồng_thời vào ống bạch_huyết phải và ống ngực Các hạch bạch_huyết phủ trên cột_sống cổ và vùng cổ cũng như dọc theo vùng mặt và hàm Các hạnh_nhân a mi đan cũng là những mô bạch_huyết hỗ_trợ điều_hoà tiêu_hoá mầm bệnh Hạnh_nhân trong cơ_thể người bao_gồm kể từ trên xuống dưới là hạnh_nhân hầu adenoids hạnh_nhân khẩu cái và hạnh_nhân lưỡi Các mô bạch_huyết này hợp với nhau thành vòng bạch_huyết quanh họng hay vòng bạch_huyết Waldeyer_Ổ miệng Miệng còn gọi là ổ miệng hay khoang miệng là phần đầu_tiên của hệ tiêu_hoá chứa nhiều bộ_phận chức_năng cả chính và phụ trong sự tiêu_hoá Miệng được thiết_kế hỗ_trợ cho việc nhai nuốt và ngôn_ngữ phát_âm Hai hàm_răng được nâng_đỡ bởi các xương mặt thuộc hộp sọ xương hám trên phía trên và xương hàm dưới ở phía dưới Răng được bao quanh bởi lợi một phần của mô quanh răng mô hỗ_trợ cho sự bảo_vệ ổ miệng Cùng với răng các cấu_trúc khác hỗ_trợ việc nhai là môi má lưỡi khẩu cái cứng khẩu cái mềm và nền ổ miệng Răng_Cơ_thể người thông thưởng tạo ra 2 bộ răng bộ răng đầu_tiên hay răng_sữa và bộ răng thứ hai hay răng vĩnh_viễn Răng là vật_chất cứng nhất trong cơ_thể được tìm thấy hơn cả xương về mật_độ và độ chắc Men răng cung_cấp độ chắc_chắn lớn vào cấu_trúc của răng Sự hình_thành một chiếc răng đang phát_triển bao_gồm quá_trình tạo thành ngà răng xem thêm Sự tạo thành ngà răng và hình_thành men răng xem thêm Sự tạo thành men răng Răng này dần đâm xuyên qua lợi để vào ổ miệng Sự hình_thành của răng bắt_đầu ngay từ thời_kì đầu của thai_nhi và trải qua 6 giai_đoạn BULLET 1 giai_đoạn mở_đầu tuần thứ 6 7 BULLET 2 giai_đoạn mầm tuần thứ 8 BULLET 3 giai_đoạn hình nắp tuần thứ 9 10 BULLET 4 giai_đoạn hình chuông tuần thứ 11 12 BULLET 5 giai_đoạn ghép_nối BULLET 6 giai_đoạn trưởng_thành Men răng lúc đầu có màu trăng nhưng dễ_dàng nhiễm bẩn do sử_dụng các chất như cà_phê hay thuốc_lá Khớp răng là khớp giữa răng với các ổ biệt hoá trên xương hàm hay huyệt răng Răng được cố_định đúng vị_trí bởi dây_chằng nha_chu cùng sự hỗ_trợ của chất xương răng Phần màu trắng của răng mà ta nhìn thấy được gọi là thân răng lâm_sàng Các mấu tròn nhô trên mặt nhai của các răng_hàm gọi là núm Lớp ngoài cứng màu trắng bao_phủ răng gọi là men răng Răng nhọn dần dưới mức nướu Chân răng giữ răng vào xương Cổ răng nối_liền chân và thân răng Thành_phần bên trong của răng gồm ngà răng một mô dạng xương và tuỷ Tuỷ răng là một vùng mô mềm chứa các dây_thần_kinh và mạch_máu để nuôi dưỡi và bảo_vệ răng nằm ở bên trong buồng tuỷ răng Răng có nhiều hình_dạng với các nhiệm_vụ khác nhau Ví_dụ như khi nhai các răng trên phối_hợp với các răng dưới cùng hình_dạng để cắn nhai và xé thức_ăn Tên_riêng của các răng trên là BULLET 1 Răng_cửa là tám răng nằm ở phía trước của miệng bốn răng phía trên và bốn răng phía dưới Thân răng_cửa sắc hình lưỡi đục dùng để cắt thức_ăn BULLET 2 Răng_nanh là bốn răng nằm ở mặt ngoài các răng_cửa Răng_nanh có lưỡi nhọn dùng để xé thức_ăn BULLET 3 Răng tiền cối là bốn cặp răng_hàm nằm cạnh răng_nanh dùng để nghiền và xé thức_ăn BULLET 4 Răng cối gồm mười_hai răng_hàm theo bộ ba chiếc nằm ở phía sau ổ miệng Chúng có_mặt nhai rộng dùng để xay thức_ăn Ở người_lớn có 32 răng vĩnh_viễn còn ở trẻ_em có 20 răng_sữa Tuyến nước_bọt Tuyến nước_bọt gồm ba cặp tuyến lớn tuyến mang_tai tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi Các tuyến ngoại_tiết này tiết nước_bọt cho việc trộn lẫn thức_ăn và cung_cấp enzym để bắt_đầu chuỗi phản_ứng phân_giải hoá_học Nước_bọt còn giúp kết_dính thức_ăn sau khi được nhai bã để nuốt Nước_bọt hợp_thành chủ_yếu từ nước các ion Amylase nước_bọt các lysozyme và một lượng nhỏ urê Mô quanh răng Mô quanh răng bao_gồm toàn_bộ các mạc hỗ_trợ của cấu_trúc nha_khoa bao_bọc và bảo_vệ bộ răng như là lợi và các bề_mặt màng gắn vào Nó bao_gồm các biểu mô thượng bì các mô liên_kết dây_chằng và xương mô cơ và mô thần_kinh Lưỡi_Lưỡi là một cơ_vân biệt hoá chuyên_biệt thích_nghi cho việc phát_âm nhai phát_triển cảm_giác khẩu_vị vị_giác và nuốt Lưỡi bao_gồm hai loại nhóm cơ các cơ trong lưỡi tác_động hình_dạng của lưỡi các cơ ngoại_lai tác_động chuyển_động của lưỡi Lưỡi dính liền với xương móng Danh_pháp mang nghĩa lưỡi có bao_gồm glosso và lingual Niêm_mạc Các mô bảo_vệ của ổ miệng liên_tục với thực_quản được gọi là niêm_mạc Niêm_mạc phủ ở miệng mũi và ống tai ngoài tai cung_cấp độ trơ và sự bảo_vệ chống lại các mầm bệnh Niêm_mạc là một lớp thượng mô vảy xếp tầng thường chứa khoảng ba tầng tế_bào Môi cũng được bảo_vệ bởi các tế_bào thụ_cảm biệt hoá gọi là tế_bào Meissner_Các_tế bảo ở mặt trong ổ miệng được gọi là niêm_mạc má Hệ thần_kinh Hệ thần_kinh ở người bao_gồm hệ thần_kinh_trung_ương HTKTW và hệ thần_kinh_ngoại_biên HTKNB Hệ thần_kinh_trung_ương gồm não bộ và tuỷ gai tuỷ_sống hệ thần_kinh_ngoại_biên có các dây_thần_kinh sọ và dây_thần_kinh gai Hệ thần_kinh_trung_ương kiểm_soát và điều_phối toàn_bộ mười một hệ cơ_quan và sử_dụng hệ nội_tiết để tạo nội_tiết_tố là những tin nhắn hoá_học có_thể được vận_chuyển qua máu để chi_phối sự hoạt_động của từng tế_bào riêng_lẻ và mô cơ_quan hệ cơ_quan liên qua đến tế_bào đó trong cơ_thể người HTKTW tiếp_nhận tín_hiệu cảm_giác hướng_tâm từ HTKNB và hướng dòng thông_tin đến nơron liên_hợp nơron trung_gian để tạo ra các phản_hồi synáp hoá_học Đến lượt nó các phản_hồi này gây nên sự hình_thành vận_động thần_kinh ly_tâm đáp_ứng lại các tác_nhân kích_thích Các nơron liên_hợp khu_trú trong chất_xám của dây tuỷ_sống hay não bộ HTKTW được bảo_vệ bởi hộp sọ cột_sống màng não tuỷ dịch não tuỷ Dây_sống tuỷ gai là một phần mở_rộng của não bộ Dây tuỷ_sống và thân não nối với nhau ở vùng nền của hộp sọ tại lỗ lớn xương chẩm Đa_số các chức_năng ở vùng đầu và cổ được tác_động trực_tiếp bởi não bộ và được dẫn_truyền đến HTKNB thông_qua các dây_thần_kinh sọ và các dây_thần_kinh thuộc phần cổ tuỷ gai HTKNB gồm 2 thành_phần BULLET Hệ thần_kinh thể_chất HTKTC Hệ thần_kinh thể_chất không_chỉ liên_quan đến việc điều_khiển tự_nguyện các chuyển_động thân_thể thông_qua hoạt_động của cơ_vân mà cả việc tiếp_nhận kích_thích từ bên ngoài BULLET Hệ thần_kinh tự_chủ HTKTC Hệ thần_kinh tự_chủ là một yếu_tố chính trong việc duy_trì cân_bằng nội môi HTKTC lại được chia thành 2 hệ nhỏ hơn hệ thần_kinh giao_cảm HTKGC và đối giao_cảm HTKĐGC Hai hệ thần_kinh giao_cảm và đối giao_cảm thường có tác_động đối_lập nhau trung cùng một cơ_quan hay hệ cơ_quan Tham_khảo BULLET http www med ed virginia edu courses rad cspine anatomy1 html BULLET http www pediatric orthopedics com Topics_Bones_Skull_Skullduggery Foramen _ Magnum foramen _ magnum html BULLET Skull bones BULLET ADHA Dental_Hygiene_BULLET_Medline Crohn disease BULLET Brain blood barrier University of Washington_BULLET_Skin nerve receptors BULLET Cells_Alive_Anatomy of a splinter
Giải_phẫu đầu và cổ