Chiến_dịch Debrecen_Chiến dịch Debrecen 6 tháng 10 28 tháng 10 năm 1944 là một chiến_dịch tấn_công do Hồng_quân Liên_Xô và quân_đội România tổ_chức nhằm tấn_công quân_đội Đức Quốc xã và đồng_minh của nó là vương_quốc Hungary diễn ra trên mặt_trận Xô_Đức thuộc Chiến_tranh thế_giới thứ hai Đây là một chiến_dịch khó_khăn của quân_đội Liên_Xô_Romania khi quân Đức và Hungary đã chống_cự rất kịch_liệt và suýt_nữa đã bao_vây tiêu_diệt Cụm kỵ_binh cơ_giới_hoá Pliyev tại khu_vực Nyíregyháza trên bờ đông sông Tisza_Cả hai phe tham_chiến đều chịu những tổn_thất rất nặng_nề Cuối_cùng sau gần nửa tháng kịch_chiến quân_đội Liên_Xô_Romania đã giải_phóng Debrecen và 1 3 lãnh_thổ Hungary tiến sâu 160 cây_số vượt các chướng_ngại tự_nhiên che_chở Hungary ở vùng Nam_Carpath để chuẩn_bị cho chiến_dịch tấn_công giải_phóng toàn_bộ lãnh_thổ Hungary Chiến_dịch Debrecen là chiến_dịch đầu_tiên trong bốn chiến_dịch quân_sự lớn của Hồng_quân Liên_Xô tại mặt_trận Hungary năm 1944 Đây cũng là một chiến_dịch có diễn_biến khá phức_tạp Đan_xen giữa các hoạt_động quân_sự là các cuộc đàm_phán để ngừng chiến_cuộc đảo_chính ở Budapest và những thay_đổi chính_trị ở phía sau mặt_trận của liên_quân Đức Hungary Những hoạt_động chính_trị đó đã ảnh_hưởng đến kế_hoạch tác_chiến của cả hai bên và đem lại những hậu_quả kéo_dài chiến_tranh và tăng thêm thương_vong Khác với tình_hình ở Romania và Bulgaria từ 1 đến 2 tháng trước trong quá_trình diễn ra chiến_dịch Debrecen quân_đội Đức Quốc xã chủ_động loại khỏi hàng_ngũ đồng_minh của họ tất_cả những người có chủ_trương nghị_hoà với Liên_Xô hoặc mở_cửa biên_giới phía Tây cho đồng_minh Anh Mỹ tiến vào Hungary trong đó có cả những đồng_minh thân_cận như cha_con Nhiếp_chính vương Hungary Horthy_Miklós và bá_tước Géza von Teleki rồi đưa những nhân_vật thuộc phe phát_xít ở Hungary lên nằm chính_quyền ở Budapest_Ngược lại phía Liên_Xô cũng tranh_thủ một_số tướng_lĩnh sĩ_quan trong hàng_ngũ quân_đội Hungary đang dao_động làm suy_giảm một phần sức chiến_đấu của quân_đội Hungary vốn đã chịu nhiều tổn_thất trên chiến_trường Liên_Xô từ 1943 và tại miền Đông_Transilvania năm 1944 Tình_huống mặt_trận Đầu tháng 10 năm 1944 Phương_diện_quân Ukraina 2 Liên_Xô đã hoàn_thành Chiến_dịch tấn_công Bucharest_Arad cùng với quân_đội Romania đồng_minh giải_phóng hầu_hết lãnh_thổ Romania Quân_đội Đức Quốc xã và Hungary chỉ còn trụ lại được tại một_số cụm_cứ_điểm ở phía Tây_Transilvania trên lãnh_thổ mà Romania đang chiếm lại từ Hungary Ở phía Nam_Phương diện quân Ukraina 3 phối_hợp với Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư_NOVJ hoàn_thành Chiến_dịch tấn_công Beograd giải_phóng thủ_đô Nam_Tư áp sát biên_giới Hungary Ở Bosnia_Herzegovina và Croatia Quân_đội NOVJ tiếp_tục gây sức_ép với các cụm tác_chiến còn lại của Cụm tập_đoàn_quân F và đang chuẩn_bị cho một chiến_dịch lớn để giải_phóng hoàn_toàn miền Tây_Nam Tư_Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức ở đồng_bằng Hungary đang phải đối_phó với các trận tấn_công của quân_đội Liên_Xô từ các tuyến phòng_thủ phía Đông và phía Nam_Hungary_Tại_Budapest quan_hệ giữa nước Đức Quốc xã với chính_phủ của Horthy_Miklós bắt_đầu có sự rạn_nứt từ tháng 3 năm 1944 khi một_số quan_chức của vương_triều không vua Horthy_Miklós bắt_đầu tìm đường sang phương Tây và Adolf_Hitler đã cho lục_quân Đức tiến vào Hungary đặt nước này trong quy_chế chiếm_đóng mặc_dù trên danh_nghĩa Hungary vẫn là đồng_minh của Đức Quốc xã Động_thái này đã gây bất_bình trong một_số giới_chức Hungary kể_cả Nhiếp_chính vương Horthy_Miklós và họ càng xúc_tiến các kế_hoạch tiếp_xúc bí_mật với các đồng_minh Anh Mỹ Đến cuối tháng 9 năm 1944 tình_hình chính_trị tại Budapest càng trở_nên bất_ổn hơn đối_với nước Đức Quốc xã khi Hungary bắt_đầu đi_đêm với cả Liên_Xô cũng như Anh và Mỹ những kẻ_thù của nước Đức Quốc xã Trong khi một phái_đoàn của chính_phủ Hungary bí_mật vượt qua trận_tuyến tại khu_vực Tây_Transilvania để đến Moskva đàm_phán với chính_phủ Liên_Xô thì đồng_thời thượng_tướng István_Náday nguyên Bộ_trưởng Bộ Quốc_phòng Hungary cũng đáp máy_bay bí_mật đi Napoli để thương_thuyết với Anh và Mỹ Về khía_cạnh địa quân_sự Debrecen có một vị_trí chiến_lược quan_trọng tại mặt_trận Hungary năm 1944 Theo đánh_giá của Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Liên_Xô chiếm được Debrecen quân_đội Liên_Xô sẽ tạo được một hình_thái tấn_công có lợi trên mấy hướng Từ Debrecen có_thể tiến vào phía sau tuyến phòng_thủ của Tập_đoàn_quân xe_tăng 1 Đức và Tập_đoàn_quân 1 Hungary ở Carpath theo hướng Đông và Đông_Bắc_Nếu tấn_công từ Debrecen lên phía Bắc quân_đội Lien_Xô có_thể chặn được đường rút_lui của hai tập_đoàn_quân Đức và Hungary ở Đông_Carpath_Từ_Debrecen quân_đội Liên_Xô cũng có_thể tấn_công lên hướng Tây_Bắc để chi_viện từ phía Nam cho cuộc khởi_nghĩa của những người yêu nước Tiệp_Khắc ở Trung_Slovakya_Debrecen cũng có_thể trở_thành bàn_đạp cho các cuộc tấn_công trực_diện từ hướng Đông vào Budapest_Với những triển_vọng đó Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô quyết_định mở Chiến_dịch tấn_công Debrecen_Binh lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô và Romania Binh_lực Phương_diện_quân Ukraina 2 do Nguyên_soái R Ya_Malinovsky làm tư_lệnh và thượng_tướng M V Zakharov làm tham_mưu_trưởng Biên_chế của phương_diện_quân đầu tháng 10 năm 1944 gồm có BULLET Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 do thượng_tướng M S Shumilov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh BULLET Quân_đoàn cận_vệ 24 gồm các sư_đoàn cận_vệ 72 81 và Sư_đoàn 6 BULLET Quân_đoàn cận_vệ 25 gồm Sư_đoàn đổ_bộ đường_không cận_vệ 6 Sư_đoàn bộ_binh cận_vệ 36 và Sư_đoàn 53 BULLET Sư_đoàn bộ_binh 227 trực_thuộc tập_đoàn_quân BULLET Pháo_binh BULLET Pháo nòng dài Lữ_đoàn cận_vệ 41 BULLET Pháo chống tăng Các trung_đoàn cận_vệ 114 và 115 BULLET Súng_cối Các trung_đoàn 263 290 và 493 BULLET Pháo_phòng_không Sư_đoàn 5 gồm các trung_đoàn 670 743 1119 và 1181 BULLET Thiết_giáp Lữ_đoàn xe_bọc_thép 38 BULLET Công_binh Lữ_đoàn hỗn_hợp 60 BULLET Đặc_biệt Tiểu_đoàn súng_phun_lửa số 6 BULLET Tập_đoàn_quân 40 do trung_tướng Filip_Feodosyevich_Zhmachenko chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh BULLET Quân_đoàn 50 gồm Sư_đoàn cận_vệ 42 và Sư_đoàn 240 BULLET Quân_đoàn 51 gồm các sư_đoàn 38 133 232 BULLET Các khung sư_đoàn 54 159 trực_thuộc tập_đoàn_quân BULLET Pháo_binh BULLET Lữ_đoàn pháo nòng dài 153 BULLET Pháo chống tăng Trung_đoàn 680 BULLET Súng_cối Trung_đoàn cận_vệ 10 BULLET Thiết_giáp Trung_đoàn xe_bọc_thép 34 BULLET Công_binh Lữ dàn hỗn_hợp số 4 BULLET Đặc_biệt Các tiểu_đoàn súng_phun_lửa 21 và 176 BULLET Tập_đoàn_quân 53 do thượng_tướng Ivan_Mefodievich_Managarov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh BULLET Quân_đoàn cận_vệ 27 gồm các sư_đoàn 297 và 409 BULLET Quân_đoàn 49 gồm Sư_đoàn đổ_bộ đường_không cận_vệ 1 Sư_đoàn cận_vệ 110 và Sư_đoàn 375 BULLET Quân_đoàn 57 gồm các sư_đoàn 203 228 và 243 BULLET Pháo_binh BULLET Hỗn_hợp Sư_đoàn pháo_binh cận_vệ 5 gồm Lữ_đoàn pháo hạng nặng 71 Lữ_đoàn pháo nòng dài cận_vệ 17 các lữ_đoàn lựu_pháo 47 và 95 Lữ_đoàn Katyusha cận_vệ 18 Lữ_đoàn súng_cối 27 BULLET Lựu_pháo Lữ_đoàn 152 BULLET Pháo chống tăng các lữ_đoàn 11 và 31 trung_đoàn 1316 BULLET Súng_cối Trung_đoàn 461 BULLET Pháo_phòng_không Sư_đoàn 27 gồm các trung_đoàn 1354 1358 1364 và 1370 BULLET Thiết_giáp BULLET Quân_đoàn xe_tăng 18 gồm các Lữ_đoàn xe_tăng 110 170 và 181 Lữ_đoàn cơ_giới 32 Trung_đoàn pháo_tự_hành chống tăng cận_vệ 363 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1438 Tiểu_đoàn mô_tô trinh_sát 78 Trung_đoàn lựu_pháo 452 Trung_đoàn pháo chống tăng 1000 Trung_đoàn súng_cối 292 Trung_đoàn phòng_không 1694 BULLET Công_binh Lữ_đoàn kỹ_thuật 54 BULLET Tập_đoàn_quân 46 do trung_tướng Ivan_Timofeyevich_Shlemin chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh BULLET Quân_đoàn cận_vệ 10 gồm các sư_đoàn cận_vệ 49 59 86 và 109 BULLET Quân_đoàn cận_vệ 31 gồm các sư_đoàn cận_vệ 4 34 và 40 BULLET Quân_đoàn 37 gồm các sư_đoàn 108 cận_vệ và 320 BULLET Pháo_binh BULLET Hỗn_hợp Sư_đoàn 7 gồm Lữ_đoàn pháo hạng nặng 11 Lữ_đoàn pháo nòng dài 17 Lữ_đoàn lựu_pháo 45 Lữ_đoàn Katyusha 105 và Lữ_đoàn súng_cối cận_vệ 3 BULLET Pháo nòng dài Lữ_đoàn 45 BULLET Lựu_pháo Trung_đoàn cận_vệ 92 BULLET Pháo chống tăng Trung_đoàn 437 BULLET Súng_cối Trung_đoàn 462 BULLET Pháo_phòng_không Sư_đoàn 38 gồm các trung_đoàn 1401 1405 1409 và 1712 BULLET Công_binh Lữ_đoàn hỗn_hợp 51 BULLET Tập_đoàn_quân 27 do thượng_tướng Sergey_Grigorysvich_Trofimenko chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh BULLET Quân_đoàn cận_vệ 35 gồm Sư_đoàn đổ_bộ đường_không cận_vệ 3 Sư_đoàn cận_vệ 93 các sư_đoàn 180 và 202 BULLET Quân_đoàn 33 gồm các sư_đoàn 78 và 337 BULLET Quân_đoàn 104 gồm các Sư_đoàn đổ_bộ đường_không cận_vệ 4 các sư_đoàn 163 206 BULLET Pháo_binh BULLET Sư_đoàn hỗn_hợp 11 gồm Lữ_đoàn pháo hạng nặng 31 Lữ_đoàn pháo nòng dài 45 và Lữ_đoàn lựu_pháo 40 BULLET Sư_đoàn hỗn_hợp 16 gồm Lữ_đoàn pháo hạng nặng 49 Lữ_đoàn pháo nòng dài 61 các lữ_đoàn lựu_pháo 52 90 Lữ_đoàn Katyusha 109 Lữ_đoàn súng_cối 14 BULLET Pháo nòng dài Lữ_đoàn 27 BULLET Pháo chống tăng Lữ_đoàn 30 Trung_đoàn cận_vệ 315 BULLET Súng_cối Các trung_đoàn 480 492 BULLET Pháo_phòng_không Sư_đoàn 9 các trung_đoàn 974 993 các trung_đoàn 249 459 BULLET Thiết_giáp BULLET Xe_tăng Lữ_đoàn cận_vệ 27 Tiểu_đoàn 25 độc_lập BULLET Pháo_tự_hành Các trung_đoàn 697 1458 BULLET Công_binh Lữ_đoàn hỗn_hợp 43 BULLET Đặc_biệt Các đại_đội súng_phun_lửa 3 27 BULLET Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 do thượng_tướng xe_tăng A G Kravchenko chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 9 gồm các Lữ_đoàn cơ_giới cận_vệ 30 31 Lữ_đoàn cơ_giới 45 Lữ_đoàn xe_tăng 233 Trung_đoàn pháo_tự_hành 745 Tiểu_đoàn moto 64 Trung_đoàn súng_cối 458 Tiểu_đoàn xe_bọc_thép cận_vệ 35 và Trung_đoàn phòng_không cận_vệ 388 BULLET Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 5 gồm các lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 20 21 22 Lữ_đoàn cơ_giới cận_vệ 6 Trung_đoàn pháo cống tăng tự_hành cận_vệ 375 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1462 Trung_đoàn pháo chống tăng 1667 Tiểu_đoàn moto cận_vệ 15 Trung_đoàn súng_cối 454 Tiểu_đoàn xe_bọc_thép 127 Trung_đoàn phòng_không 1696 BULLET Các đơn_vị trực_thuộc Lữ_đoàn pháo_tự_hành 6 Trung_đoàn xe_tăng độc_lập 49 Trung_đoàn pháo chống tăng tự_hành 346 Trung_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 Trung_đoàn pháo chống tăng 301 Lữ_đoàn công_binh kỹ_thuật 22 BULLET Cụm kỵ_binh cơ_giới_hoá Pliyev do thượng_tướng I A Pliyev chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 trong biên_chế có BULLET Kỵ_binh Các sư_đoàn cận_vệ 9 10 và Sư_đoàn kỵ_binh 30 BULLET Thiết_giáp cơ_giới của quân_đoàn Trung_đoàn pháo_tự_hành 1815 Tiểu_đoàn xe_tăng cận_vệ 4 Trung_đoàn moto cận_vệ 12 BULLET Pháo_binh của quân_đoàn Trung_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 152 Trung_đoàn súng_cối cận_vệ 68 các trung_đoàn phòng_không 2 55 BULLET Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 trong biên_chế có BULLET Kỵ_binh Các sư_đoàn cận_vệ 8 13 và Sư_đoàn kỵ_binh 8 BULLET Thiết_giáp cơ_giới của quân_đoàn Trung_đoàn pháo_tự_hành 1813 Tiểu_đoàn xe_tăng cận_vệ 6 Trung_đoàn moto cận_vệ 11 BULLET Pháo_binh của quân_đoàn Trung_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 142 Trung_đoàn súng_cối cận_vệ 47 Trung_đoàn phòng_không 1732 BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 7 gồm các lữ_đoàn cơ_giới 16 63 64 Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 41 các trung_đoàn pháo_tự_hành 1289 1440 Tiểu_đoàn moto 94 Trung_đoàn pháo chống tăng 109 Trung_đoàn súng_cối 614 Trung_đoàn phòng_không 1713 BULLET Cụm kỵ_binh cơ_giới_hoá Goshkov do trung_tướng S I Gorshkov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 5 trong biên_chế có BULLET Kỵ_binh Các sư_đoàn cận_vệ 11 12 và Sư_đoàn kỵ_binh 63 BULLET Thiết_giáp cơ_giới của quân_đoàn Trung_đoàn pháo_tự_hành 1896 Tiểu_đoàn xe_tăng cận_vệ 5 Trung_đoàn moto cận_vệ 9 BULLET Pháo_binh của quân_đoàn Trung_đoàn pháo chống tăng cận_vệ 150 Trung_đoàn súng_cối cận_vệ 72 Trung_đoàn phòng_không 585 BULLET Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 gồm các lữ_đoàn cơ_giới cận_vệ 4 5 6 Lữ_đoàn xe_tăng cận_vệ 37 Trung_đoàn xe_tăng cận_vệ 30 các trung_đoàn pháo_tự_hành 251 cận_vệ 1509 Tiểu_đoàn moto 99 các trung_đoàn súng_cối 408 cận_vệ 524 Trung_đoàn phòng_không 159 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 5 do thượng_tướng Sergey_Kondratievich_Goryunov chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn cường_kích 2 gồm Sư_đoàn cận_vệ 7 và Sư_đoàn 231 BULLET Quân_đoàn cường_kích 5 gồm Sư_đoàn cận_vệ 4 và các sư_đoàn 264 331 BULLET Quân_đoàn tiêm_kích cận_vệ 3 gồm các sư_đoàn cận_vệ 13 14 BULLET Các đơn_vị trực_thuộc tập_đoàn_quân BULLET Các sư_đoàn ném bom 218 và 312 BULLET Sư_đoàn cường_kích cận_vệ 10 BULLET Các sư_đoàn tiêm_kích 6 cận_vệ và 279 BULLET Trung_đoàn vận_tải 95 BULLET Trung_đoàn trinh_sát 511 BULLET Trung_đoàn liên_lạc cứu_hộ 714 BULLET Trung_đoàn kỹ_thuật 207 BULLET Trung_đoàn công_binh không_quân 18 BULLET Các trung_đoàn phòng_không 1254 1562 1681 và 1975 BULLET Các đơn_vị trực_thuộc Phương_diện_quân BULLET Bộ_binh BULLET Liên_Xô_Sư đoàn bộ_binh cận_vệ 25 và Sư_đoàn bộ_binh 303 BULLET Nước_ngoài Sư_đoàn bộ_binh 1 Romania và Lữ_đoàn bộ_binh 1 Nam_Tư_BULLET_Pháo_binh BULLET Pháo hạng nặng Lữ_đoàn 202 BULLET Pháo chống tăng Các lữ_đoàn 2 12 22 24 và 34 BULLET Súng_cối Các trung_đoàn cận_vệ 17 47 48 57 66 80 97 302 309 324 và 328 BULLET Phòng_không Các sư_đoàn 9 11 26 30 các trung_đoàn cận_vệ 225 và 272 các trung_đoàn 622 và 1651 BULLET Thiết_giáp BULLET Quân_đoàn xe_tăng 23 gồm các lữ_đoàn xe_tăng 3 39 135 Lữ_đoàn cơ_giới 56 Trung_đoàn pháo_tự_hành 1443 Tiểu_đoàn moto 82 các trung_đoàn pháo chống tăng 1501 1669 Trung_đoàn súng_cối 457 Tiểu_đoàn súng_phun_lửa tự_hành 739 Trung_đoàn phòng_không 1697 BULLET Không_quân Các trung_đoàn vận_tải trinh_sát 85 và 1001 BULLET Công_binh Lữ_đoàn công_binh công_trình 5 Lữ_đoàn kỹ_thuật 14 Lữ_đoàn rà phá mìn 27 các lữ_đoàn cầu_phà 1 và 2 Lữ_đoàn vận_tải 8 các lữ_đoàn làm đường 61 và 72 Quân_đội Romania BULLET Tập_đoàn_quân Romania 1 do trung_tướng Vasile_Atanasiu chỉ_huy Biên_chế gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 4 BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 2 4 11 BULLET Kỵ_binh Sư_đoàn 1 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 7 BULLET Bộ_binh Sư_đoàn tình_nguyện 2 Khor_Kloshka_Shea_Krishan Sư_đoàn bộ_binh 2 BULLET Kỵ_binh Trung_đoàn 1 Ion_Luca_Caragiale_BULLET Pháo_binh Trung_đoàn 1 pháo hạng nặng BULLET Công_binh Trung_đoàn xung_kích 7 BULLET Tập_đoàn_quân Romania 4 do trung_tướng Gheorghe_Avramescu chỉ_huy Biên_chế gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 2 BULLET Bộ_binh Sư_đoàn tình_nguyện 1 Tudor_Vladimirescu các sư_đoàn 8 20 BULLET Kỵ_binh Trung_đoàn 4 Ion_Luca_Caragiale_BULLET Pháo_binh Trung_đoàn 2 pháo hạng nặng BULLET Công_binh Trung_đoàn xung_kích 2 BULLET Quân_đoàn sơn chiến gồm các sư_đoàn bộ_binh 3 6 và Sư_đoàn sơn chiến 1 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 6 gồm các sư_đoàn bộ_binh 7 9 21 BULLET Quân_đoàn không_quân Romania 1 Tổng quân_số 698 200 người được trang_bị 750 xe_tăng và pháo_tự_hành 10 200 đại_bác và súng_cối 1 100 máy_bay Kế_hoạch Kế_hoạch Chiến_dịch Debrecen nằm trong kế_hoạch tổng_thể hoạt_động của quân_đội Liên_Xô trong mùa đông 1944 1945 tại Trung_Âu trong đó trọng_điểm là mặt_trận Hungary do vị_trí trung_tâm vùng của nước này tiếp_giáp với Áo Nam_Tư_Romania_Tiệp Khắc_Slovakia và có nguồn dầu_mỏ duy_nhất còn lại mà Đức Quốc xã đang khai_thác Ban_đầu nguyên_soái R Ya_Malinovsky tổ_chức các trận tấn_công vỗ mặt của Tập_đoàn_quân 27 Liên_Xô và Tập_đoàn_quân 4 Romania ở Turda của Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 Liên_Xô ở Turgu_Muresh_Targu_Mures của Tập_đoàn_quân 40 ở Rodna_Tuy nhiên cuộc tấn_công này đã bị Tập_đoàn_quân 2 Hungary và Tập_đoàn_quân 8 Đức trong đó các sư_đoàn xe_tăng 3 13 Sư_đoàn cơ_giới 19 các Quân_đoàn bộ_binh 29 và 72 Đức chặn_đứng Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô nhận thấy ít có khả_năng giành những bước_ngoặt thuận_lợi cho tình_hình của Phương_diện_quân Ukraina 2 trên hướng Turda_Trong khi đó tình_hình cánh trái của Phương_diện_quân Ukraina 2 lại xuất_hiện nhiều diễn_biến khả_quan Do tuyến phòng_ngự của Tập_đoàn_quân 6 Đức và Tập_đoàn_quân 3 Hungary trên hướng Nam_Debrecen yếu hơn nên đến giữa tháng 9 năm 1944 các tập_đoàn_quân 46 53 xe_tăng cận_vệ 6 và Tập_đoàn_quân 1 Romania đã đánh chiếm Arad và Timisoara tiến ra tuyến Petrovgrad_Belgrad_Nam_Tư Mako_Salonta phía Nam_Oradia_Oradea trên biên_giới Romania Hungary STAVKA nhận thấy triển_vọng tấn_công của quân_đội Liên_Xô và Romania trên hướng này có_thể tiến vào sau lưng cánh quân Đức Hungary đang phòng_ngự vững_chắc tại khu_vực Tây_Transilvania_Trả lời bức_điện của Đại_bản_doanh về triển_vọng tấn_công tại mặt_trận Hungary ngày 23 tháng 9 từ mặt_trận sông Visla_Nguyên soái G K Zhukov nhận_định Vì Phương_diện_quân Ukraina 2 tấn_công trong điều_kiện quân_đội Đức Quốc xã và Hungary vẫn còn những lực_lượng lớn đóng tại Đông_Carpath cũng như Cụm tập_đoàn_quân F Đức tại Nam_Tư lúc_nào cũng có_thể cơ_động đến hướng Debrecen nên Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Liên_Xô yêu_cầu cánh phải của Phương_diện_quân Ukraina 4 và cánh trái của Phương_diện_quân Ukraina 1 phải có những hoạt_động nhằm thu_hút Tập_đoàn_quân xe_tăng 1 Đức và Tập_đoàn_quân 1 Hungary về hướng Bắc_Ở phía Nam_Phương diện quân Ukraina 3 phối_hợp với Quân Giải_phóng nhân_dân Nam_Tư cần mở các chiến_dịch giam chân Cụm tập_đoàn_quân F Đức tại Nam_Tư_Cánh trái của Phương_diện_quân Ukraina 2 tấn_công trên hướng Debrecen_Tập đoàn quân xe_tăng cận_vệ 6 Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev_Tập đoàn quân 53 và Tập_đoàn_quân 1 Romania phải đặc_biệt chú_ý cảnh_giới hai bên sườn Quân_đội Đức Quốc xã Binh_lực Cụm Tập_đoàn_quân Nam được tổ_chức lại từ Cụm Tập_đoàn_quân Nam_Ukraina do thượng_tướng Johann_Friessner làm tư_lệnh Binh_lực gồm có BULLET Tập_đoàn_quân 6 Đức do trung_tướng pháo_binh Maximilian_Fretter_Pico chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 3 do thượng_tướng Hermann_Breith chỉ_huy Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 3 BULLET Sư_đoàn xe_tăng 13 BULLET Sư_đoàn xe_tăng 23 BULLET Sư_đoàn cơ_giới xung_kích Feldhernhalle_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 46 BULLET Quân_đoàn xe_tăng 4 do thượng_tướng Ulrich_Kleemann chỉ_huy Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 1 Đức của trung_tướng Eberhard_Thunert_BULLET_Sư đoàn xe_tăng 24 Đức BULLET Sư_đoàn xe_tăng 2 Hungary BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn kỵ_binh 22 SS BULLET Quân_đoàn bộ_binh 72 do trung_tướng August_Schmidt chỉ_huy Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 76 Đức của trung_tướng Siegfried von Rekowski_BULLET_Sư đoàn bộ_binh dự_bị 4 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh dự_bị 12 Hungary BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn Siebenbuergen_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 7 Hungary Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 7 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh 9 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh 25 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh sơn chiến 2 Hungary BULLET Lữ_đoàn bộ_binh sơn chiến 1 Hungary BULLET Cụm tác_chiến Von_Kessel_BULLET_Tập đoàn quân 8 Đức do trung_tướng bộ_binh Otto_Wöhler chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 29 Đức của tướng Kurt_Röpke_Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn kỵ_binh 8 SS Florian_Geyer_BULLET_Sư đoàn bộ_binh sơn chiến 4 BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn Winkler_BULLET_Cụm tác_chiến sư_đoàn Schopper_BULLET_Sư đoàn bộ_binh 9 Hungary BULLET Quân_đoàn bộ_binh 17 Đức của tướng Hans_Kreysing_Trong biên_chế gồm có BULLET Sư_đoàn bộ_binh sơn chiến 27 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh xung_kích 8 Đức BULLET Sư_đoàn bộ_binh nhẹ 9 Đức BULLET Lữ_đoàn bộ_binh biên_phòng Hungary BULLET Cụm tác_chiến sư_đoàn Rath_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 9 Hungary Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn sơn chiến 3 Đức BULLET Sư_đoàn bộ_binh dự_bị 2 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh 46 Hungary BULLET Lữ_đoàn bộ_binh 9 Hungary BULLET Tập_đoàn_quân 3 Hungary do trung_tướng Heszlényi_József chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 57 của tướng Friedrich_Kirchner_Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 4 SS BULLET Sư_đoàn kỵ_binh 1 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh 20 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 8 Hungary Trong biên ché có BULLET Sư_đoàn xe_tăng 1 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh 23 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh dự_bị 8 Hungary BULLET Tập_đoàn_quân 2 Hungary do trung_tướng Veress_Lajos chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 2 Hungary Trong biên_chế có BULLET Sư_đoàn bộ_binh 15 Đức BULLET Sư_đoàn bộ_binh 25 Hungary BULLET Sư_đoàn bộ_binh dự_bị 7 Hungary BULLET Lữ_đoàn cơ_giới 2 Hungary BULLET Lực_lượng dự_bị trực_thuộc cụm tập_đoàn_quân BULLET Sư_đoàn cơ_giới 10 Đức BULLET Sư_đoàn bộ_binh 337 Đức BULLET Sư_đoàn bộ_binh 6 Hungary Một phần Cụm Tập_đoàn_quân F Toàn_bộ thành_phần binh_lực gồm 35 sư_đoàn 5 cụm tác_chiến sư_đoàn 3 lữ_đoàn được trang_bị 300 xe_tăng và pháo_tự_hành 3 500 đại_bác và súng_cối 350 máy_bay Kế_hoạch Thượng_tướng Johann_Friessner chỉ_huy Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức cho rằng việc quân_đội Liên_Xô dừng lại tại khu_vực Arad để mở các cuộc tấn_công vào Turda là đã bỏ lỡ một cơ_hội để mở_đường vào Budapest_Tuy nhiên một trong những lý_do để quân_đội Liên_Xô tạm dừng tấn_công trên hướng trực_diện vào lãnh_thổ Hungary là các cuộc đàm_phán giữa phái_đoàn của Hungary và phía Liên_Xô tại Moskva đã tiến được khá xa Trong khi đàm_phán đang tiếp_tục quân_đội Liên_Xô chưa_thể tổ_chức các hoạt_động quân_sự trên lãnh_thổ Hungary nhằm không làm cho phía Hungary cảm_thấy mình bị xúc_phạm Phương_diện_quân Ukraina 2 chỉ có_thể cùng với các tập_đoàn_quân Romania tiếp_tục các hoạt_động quân_sự tại Tây_Transilvania để thu_hồi nốt vùng lãnh_thổ này cho Romania theo thoả_thuận giữa hai bên Nắm được tình_hình này Bộ tham_mưu Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức đã triển_khai song_song các hoạt_động quân_sự tại mặt_trận đồng_thời tổ_chức đảo_chính để phá vỡ các cuộc đàm_phán Hungary Liên_Xô_Bộ_Tổng tham_mưu lục_quân của quân_đội Đức Quốc xã đặt yêu_cầu phải giữ được Debrecen và tuyến sông Tisza_Đây là tuyến phòng_thủ có vai_trò như một tấm bình_phong che_chở cho Budapest_Tướng_Johann_Friessner bố_trí Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức thành ba cụm phòng_thủ trên ba hướng tạo thành hai vành_đai phòng_thủ ở phía Đông_Hungary_Cụm quân lớn nhất gồm các tập_đoàn_quân 6 8 Đức và Tập_đoàn_quân 2 Hungary bố_trí tại_chỗ lồi Tây_Transilvania có các trung_tâm phòng_ngự mạnh được bố_trí tại Cluj_Oradea và Dej_Bên sườn phía Bắc là Tập_đoàn_quân 1 Hungary Bên sườn phía Nam là Tập_đoàn_quân 3 Hungary Phía sau các đơn_vị này là các cụm phòng_thủ mạnh bố_trí dọc theo sông Tisza Kế_hoạch phòng_thủ cũng dự_tính thu_hút sự chi_viện từ phía Nam của Cụm tập_đoàn_quân F Đức đang đóng tại Nam_Tư_Tại mặt Bắc của chỗ lồi Tây_Transilvania tướng Johann_Friessner hy_vọng với Tập_đoàn_quân 1 Hungary và Quân_đoàn 17 Đức gồm các đơn_vị sơn chiến sẽ ngăn_chặn được Phương_diện_quân Ukraina 4 chỉ có 2 tập_đoàn_quân và 1 quân_đoàn bộ_binh Sở_chỉ_huy chính của Cụm tập_đoàn_quân đặt tại Budapest_Sở chỉ_huy tiền_phương đặt tại thành_phố Satu_Mare_Diễn biến Quân_đội Liên_Xô giải_phóng Debrecen 7 giờ sáng ngày 6 tháng 10 sau các loạt pháo_kích chuẩn_bị như thường_lệ cánh quân xung_kích của Phương_diện_quân Ukraina 2 gồm Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev và cánh trái của Tập_đoàn_quân 27 bắt_đầu tấn_công lên phía Bắc_Bên sườn trái Tập_đoàn_quân 53 mở các mũi tiến_công về hướng Solnok_Szolnok Chủ_lực của Tập_đoàn_quân 46 Liên_Xô và Tập_đoàn_quân 1 Romania có Quân_đoàn xe_tăng 18 đi kèm cũng mở các đòn đột_kích nhằm vào Seget và Senta_Ở sườn phải các tập_đoàn_quân 40 và cận_vệ 7 vẫn tiếp_tục duy_trì sức_ép lên Tập_đoàn_quân 8 Đức nhằm giữ_chân tập_đoàn_quân này tại khu_vực Dej_Trên hướng đột_kích chủ_yếu Tập_đoàn_quân 6 Đức và Tập_đoàn_quân 2 Hungary chống_cự kịch_liệt trên tuyến phòng_thủ từ Oradea đến phía nam Cluj buộc Tập_đoàn_quân xe_tăng 6 Liên_Xô phải dừng lại trên tuyến sông Krishul_Repele từ ngày 7 đến ngày 8 tháng 10 Đến ngày 9 tháng 10 Tập_đoàn_quân 27 vẫn chưa vượt qua được điểm nút ở Turda_Bên cánh trái Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev đã thu được những thành_công lớn trong ngày tấn_công đầu_tiên vào điểm tiếp_giáp giữa Tập_đoàn_quân 6 Đức và Tập_đoàn 3 Hungary 12 giờ trưa ngày 6 tháng 10 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 của tướng S V Sokolov đã đánh chiếm thị_trấn Gyula_Đến cuối ngày Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 đã đánh chiếm thị_trấn nhà_ga Békéscsaba cách chiến_tuyến buổi sáng cùng ngày 11 km Ngày 7 tháng 10 Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 7 bất_ngờ đánh chiếm thị_trấn Bekesh_Bekes và vượt sông Koros tiến lên phía Bắc tạo ra nguy_cơ chia_cắt giữa Tập_đoàn_quân 6 Đức và Tập_đoàn_quân 3 Hungar_Để cứu_vãn tình_hình tướng Heszlényi_József tung Sư_đoàn xe_tăng 1 và Sư_đoàn bộ_binh 20 Hungary phản_kích tại khu_vực Kamut_Kondorosh và kìm_giữ Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 7 tại đây đến hết ngày 7 tháng 10 Ngày 8 tháng 10 cả ba_quân đoàn của Cụm kỵ_binh cơ_giới Pliyev tiếp_tục vượt sông Kharmash phối_hợp với Tập_đoàn_quân 53 tấn_công lên Solnok_Đến cuối ngày 8 tháng 10 Cụm kỵ_binh cơ_giới của I A Pliev đã cắt đứt đường_sắt từ Debrecen qua Solnok đi Budapest tại các thị_trấn Heidi_Soboslo_Hajduszoboszlo_Nadudvar Pyushpek_Kartsag_Karcag_Kishuysallash Kisujszallas và Kenderesh_Kenderes_Ở giữa mặt_trận ngày 10 tháng 10 Nguyên_soái R Ya_Malinovsky phải điều_chỉnh lại binh_lực Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng S I Gorshkov từ thê_đội dự_bị tăng_cường cho Tập_đoàn_quân 27 Quân_đoàn bộ_binh 33 Tập_đoàn_quân 27 được điều_động phối_thuộc cho Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 Ngày 11 tháng 10 Tập_đoàn_quân 27 và Cụm kỵ_binh cơ_giới Gorshkov đánh chiếm Cluj trung_tâm phòng_ngự của Tập_đoàn_quân 2 Hungary tại Transilvania_Tuy nhiên Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 vẫn chưa chiếm được trung_tâm phòng_ngự Oradea của Tập_đoàn_quân 6 Đức Các sư_đoàn xe_tăng 1 và 23 Đức cùng các sư_đoàn bộ_binh 7 9 27 Hungary đã tạo thành một vành_đai phòng_thủ cứng_rắn ở phía Nam_Oradea_Đêm 8 rạng ngày 9 tháng 10 tướng I A Pliyev nhận được mệnh_lệnh mới từ Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Ukraina 2 yêu_cầu thay_đổi hướng tấn_công Cụm kỵ_binh cơ_giới được giao nhiệm_vụ tách một quân_đoàn kỵ_binh tấn_công lên Debrecen_Quân đoàn cơ_giới cận_vệ 7 và quân_đoàn kỵ_binh còn lại phải quay sang phía Đông phối_hợp với Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 phá vỡ tuyến phòng_thủ Oradea của quân Đức và đánh chiếm thành_phố này Phát_hiện mũi tấn_công của kỵ_binh cơ_giới Liên_Xô từ phía Tây ngày 10 tháng 10 tướng Maximilian_Fretter_Pico tung Sư_đoàn xe_tăng 2 và các sư_đoàn bộ_binh 2 và 25 Hungary quay sang phía Tây chặn kích Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 7 Liên_Xô trên sông Beret_Tướng_I_A Pliyev huy_động hoả_lực của tất_cả các khẩu_đội Katyusha pháo_tự_hành và súng_cối có trong tay để yểm_hộ cho công_binh bắc_cầu và làm đường ngầm vượt sông Sáng 12 tháng 10 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 và Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 7 đã tiếp_cận phía Tây_Oradea và phối_hợp với Tập_đoàn_quân xe_tăng 6 tấn_công thành_phố 18 giờ chiều 12 tháng 10 các sư_đoàn xe_tăng 1 23 Đức và 2 Hungary bị thiệt_hại nặng buộc phải bỏ thành_phố rút về Debrecen_Mất_Oradea và Cluj tuyến phòng_thủ của liên_quân Đức Hungary tại Tây_Transilvania sụp_đổ Để tránh khỏi bị bao_vây tướng Johann_Friessner buộc phải ra_lệnh cho Tập_đoàn_quân 8 Đức rút khỏi khu_vực Dej về phía Tây_Sở chỉ_huy tiền_phương của Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức cũng được rời về Mishkol_Mặc dù Johann_Friessner báo_cáo rằng quyết_định rút Tập_đoàn_quân 8 Đức ra khỏi cái túi Transilvania do ông ta đưa ra nhưng trong bức_điện ngày 17 tháng 10 năm 1944 Adolf_Hitler vẫn yêu_cầu xử_phạt tướng Otto_Wöhler vì đã tự_tiện đưa ra quyết_định rút quân Do phòng_tuyến của Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức ở Transilvania đã bị phá vỡ Nguyên_soái R Ya_Malinovsky chỉ để lại Tập_đoàn_quân 40 phối_hợp với Tập_đoàn_quân 4 Romania tổ_chức truy_kích Tập_đoàn_quân 8 Đức dọc theo các triền núi qua Baya_Mare đến Satu_Mare_Tập đoàn quân cận_vệ 7 được rút khỏi khu_vực Dej và di_chuyển đến khu_vực Solnok thay cho Tập_đoàn_quân 53 đang tấn_công lên phía Tây_Debrecen_Ngày 14 tháng 10 Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev đã hội đủ 3 quân_đoàn phối_hợp với Quân_đoàn xe_tăng cận_vệ 5 Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 và Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 Cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng S I Gorshkov chuẩn_bị tấn_công từ ba hướng vào Debrecen_Tuy nhiên cuộc tấn_công bị Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô ra_lệnh hoãn lại do tại cuộc đàm_phán ở Moskva phía Hungary đề_nghị quân_đội Liên_Xô ngừng tấn_công quân Hungary để có thời_gian tập_hợp lại lực_lượng quay súng chống quân Đức Ngày 15 tháng 10 tại Budapest nổ ra cuộc đảo_chính quân_sự Tướng Ferenc_Szálasi người của Đảng Quốc xã Hungary được đưa lên thay Horthy_Miklós đã ra_lệnh cho các tập_đoàn_quân Hungary tiếp_tục chống lại Hồng_quân Ngày 16 tháng 10 các tập_đoàn_quân Liên_Xô và Romania tiếp_tục tấn_công Ở hướng Nam_Hungary_Tập đoàn quân cận_vệ 4 Liên_Xô được điều từ lực_lượng dự_bị ra_mặt trận đã phối_hợp với Tập_đoàn_quân 46 vượt sông Tisza đánh chiếm Szeged_Subotica_Szombor_Sombor và phát_triển đến tuyến Apatin_Batina_Baya_Baja trên bờ Đông sông Danub_Tập đoàn quân 46 áp sát thành_phố Kechkemet và chỉ còn cách thủ_đô Hungary khoảng 90 km về phía Đông_Nam_Trên hướng Bắc ngày 16 tháng 10 các tập_đoàn_quân 27 40 Liên_Xô và Tập_đoàn_quân 4 Romania đều vượt biên_giới Romania và tấn_công về hướng Mishkolc_Ngày 18 tháng 10 các cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev và S I Goshkov cùng Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 bắt_đầu công_kích Debrecen_Lực_lượng Đức Quốc xã và Hungary phòng_thủ tại thành_phố gồm Sư_đoàn xe_tăng 23 Sư_đoàn 1 SS Đức và Sư_đoàn bộ_binh 6 Hungary được trang_bị 120 xe_tăng và 3 trung_đoàn pháo hạng nặng đã cố sức chống_trả Sáng 19 tháng 10 sau loạt pháo bắn chuẩn_bị kéo_dài 40 phút các đơn_vị xe_tăng và kỵ_binh Liên_Xô bắt_đầu tấn_công vào thành_phố Cuộc_chiến diễn ra ác_liệt trên từng dãy nhà từng con phố Mỗi_một công_trình xây_dựng kiên_cố đều được quân Đức và Hungary biến thành một pháo_đài nhỏ hoặc một ổ_đề_kháng Đến cuối ngày 19 tháng 10 quân_đội Liên_Xô chỉ chiếm được nửa phía Nam thành_phố nhưng quân_đội Đức Quốc xã và quân Hungary hầu_như đã không còn lực_lượng dự_bị Sáng 20 tháng 10 Tập_đoàn_quân xe_tăng cận_vệ 6 và các quân_đoàn kỵ_binh Liên_Xô tiếp_tục quét nốt những ổ_đề_kháng còn lại của quân Đức và Hungary Tàn_quân của Sư_đoàn bộ_binh 6 Hungary và Sư_đoàn xe_tăng 23 Đức rút lên phía Bắc về hướng Nyíregyháza trong cuộc truy_đuổi sát gót của Cụm kỵ_binh cơ_giới Liên_Xô_Chính phủ Hungary nghị_hoà Trong khi các trận đánh tại khu_vực Tây_Transilvania đang diễn ra ác_liệt thì cuộc đàm_phán tại Moskva giữa phái_đoàn của Chính_phủ Hungary của Horthy_Miklós do bá_tước thượng_tướng Gábor_Farago dẫn_đầu với phái_đoàn của Chính_phủ Liên_Xô có sự tham_gia của các đại_diện Anh và Mỹ tại Moskva đã sắp_sửa đi đến một hoà_ước giữa Hungary với các nước đồng_minh chống phát_xít Tuy_nhiên các đại_biểu đến từ Budapest chỉ được uỷ_nhiệm ký_kết hoà_ước nếu trong đó có hai điều quy_định Một là quân_đội Liên_Xô thoả_thuận với quân_đội Anh và Mỹ để cùng chiếm_đóng Hungary hai là cho quân_đội Đức Quốc xã được tự_do rút_lui khỏi Hungary Đại_diện các nước đồng_minh nêu rõ quan_điểm rằng họ kiên_quyết tôn_trọng nền độc_lập và tự_chủ của Hungary với hai điều_kiện Hungary phải cắt đứt mọi quan_hệ với nước Đức Quốc xã và quân_đội Hungary phải quay súng chống lại quân_đội Đức Quốc xã Ngoài_ra Hungary phải rút quân_đội của họ khỏi lãnh_thổ các nước Romania kể_cả vùng Tây_Transilvania_Nam_Tư Slovakia Cuối_cùng phái_đoàn Hungary phải chấp_nhận những điều_kiện đó Ngày 11 tháng 10 Chính_phủ Liên_Xô và Chính_phủ Hungary ký_kết một thoả_thuận sơ_bộ về việc ngừng_bắn giữa hai bên trên mặt_trận Hungary Đổi lại phái_đoàn Hungary đề_nghị quân_đội Liên_Xô ngừng tấn_công trên hướng Budapest với lý_do họ cần có thời_gian để tập_trung lực_lượng Hungary về khu_vực thủ_đô để chống lại các đòn đột_kích của quân Đức Chính_phủ Liên_Xô đồng_ý tạm ngừng_bắn từ ngày 14 tháng 10 Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô đã chỉ_thị cho Phương_diện_quân Ukraina 2 tạm ngừng tấn_công Đây là một trong những lý_do khiến cho tốc_độ của chiến_dịch tấn_công Debrecen bị chậm lại và tướng Johannes_Frießner có thời_gian để rút Tập_đoàn_quân 8 Đức khỏi Transilvania Sau đó tập_đoàn_quân này được Bộ_tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức sử_dụng để mở cuộc phản_công tại khu_vực Nyíregyháza_Quá trình nghị_hoà của chính_phủ Hungary cũng không nhất_quán vì trên thực_tế Bộ Tổng_tham_mưu Hungary không điều_khiển được quân_đội của mình Bộ_máy SS và mật_thám Gestapo của Đức giám_sát chặt_chẽ mọi hành_động của các sĩ_quan chỉ_huy Hungary Vì_vậy trên chiến_trường quân_đội Hungary vẫn tiếp_tục kháng_cự và không có dấu_hiệu rút về thủ_đô như dự_tính của tướng Gábor_Farago_Dấu hiệu về chính_sách hai mặt của chính_phủ Horthy_Miklós càng rõ_ràng khi Bộ Tổng_tham_mưu Hungary cử đến Szeged một đại_tá quân_nhu hoàn_toàn không nắm được tình_hình và không có quyền chỉ_huy quân_đội để đàm_phán với nguyên_soái R Ya_Malinovsky_Tại cuộc đàm_phán này phía Liên_Xô yêu_cầu Hungary phải rút ngay quân_đội của họ khỏi tuyến sông Tisza về Budapest và sử_dụng một phần lực_lượng mở một mũi đột_kích vào quân Đức đang phòng_thủ tại khu_vực Szolnok các cấp chỉ_huy Hungary phải ra_lệnh cho quân_đội của mình bắt_đầu chiến_đấu chống lại quân Đức và bắt liên_lạc ngay với các đơn_vị Liên_Xô để phối_hợp tác_chiến R Ya_Malinovsky cũng yêu_cầu đúng 8 giờ ngày 16 tháng 10 phía Hungary phải đem đến Szeged những tin_tức đầy_đủ về tình_hình các lực_lượng Đức và Hungary bao_gồm biên_chế nơi đóng quân các kế_hoạch hoạt_động Tuy_nhiên phía Hungary không có hồi_âm Ngày 14 tháng 10 Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô yêu_cầu chính_phủ của Horthy_Miklós phải thực_hiện ngay trách_nhiệm của họ trong điều_khoản thoả_thuận sơ_bộ Đó là việc cắt đứt ngay các quan_hệ với nước Đức Quốc xã rút quân_đội Hungary khỏi Romania Nam_Tư và Tiệp_Khắc thông_báo cho phía Liên_Xô những tin_tức về vị_trí đóng quân của quân Đức và Hungary đồng_thời cử các đại_diện có thẩm_quyền đến phối_hợp với quân_đội Liên_Xô trong việc điều_động quân_đội Hungary Tuy_nhiên tất_cả những cố_gắng nhằm sớm đem lại hoà_bình ở Hungary đã bị phá vỡ bởi cuộc đảo_chính ngày 15 tháng 10 tại Budapest_Đảo chính ở Budapest 2 giờ sáng ngày 15 tháng 10 năm 1944 Nhiếp_chính vương Hungary Horthy_Miklós lên đài_phát_thanh Budapest tuyên_bố cắt đứt quan_hệ với nước Đức Quốc xã và rút Hungary ra khỏi cuộc_chiến Bản tuyên_bố có đoạn viết Tuy_nhiên quân_đội Hungary đã tuột khỏi tay chính_quyền của Horthy_Miklós_Bằng các hoạt_động có tổ_chức phe phát_xít trong quân_đội Hungary do tướng Ferenc_Szálasi cầm_đầu được sự bảo_trợ của bộ_máy SS ở Hungary đã thay_thế các sĩ_quan Hungary có tư_tưởng cầu_hoà bằng những người của Đảng Quốc xã Hungary Những người ủng_hộ việc đình_chỉ chiến_sự chống lại Liên_Xô và các nước đồng_minh đều bị đàn_áp bằng vũ_lực Tại Budapest tướng Johann_Friessner đã bố_trí Sư_đoàn xe_tăng 24 chiếm_đóng thành_phố Dĩ_nhiên sư_đoàn này mới là những ông chủ thực_sự ở Budapest chứ không phải là Horthy_Miklós_Trong khi đài_phát_thanh Budapest còn đang truyền đi bản tuyên_bố của Horthy_Miklós thì tướng Erich von dem Bach_Zalewski và thiếu_tá Otto_Skorzeny đã điều_động và bố_trí các đơn_vị biệt_kích Đức vào các vị_trí khống_chế thành_phố và hoàng_cung Một cuộc đảo_chính quân_sự chống lại Horthy_Miklós đã diễn ra ngay trong ngày 15 tháng 10 năm 1944 Mờ sáng ngày 15 tháng 10 toán biệt_kích SS mật_hiệu Margarete I thuộc lực_lượng đặc_biệt Friedenthal do thiếu_tá đặc_nhiệm SS Otto_Skorzeni chỉ_huy đi trên một xe_tải và bốn xe_con dân_sự đã bất_ngờ đột_nhập hoàng_cung ở Budapest_Hai lính gác tại cổng hoàng_cung bị hạ bởi các loạt đạn tiểu_liên MP 38 40 từ cự_ly 10 đến 15 m Không vấp phải một sự kháng_cự đáng_kể nào toán biệt_kích SS xông thẳng vào nơi ở của Nhiếp_chính Horthy_Miklós_Thêm hai sĩ_quan cận_vệ của nhiếp_chính vương bị hạ tại sảnh chính Toán lính cận_vệ của hoàng_cung từ nhà ở phía sau xông đến sảnh chính Nhưng những khẩu súng_trường của những người lính chỉ quen duyệt_binh hơn là đánh trận không chống lại được tiểu_liên và những quả thủ_pháo trong tay đám biệt_kích thiện_chiến của Otto_Skorzeni_Thêm ba lính gác Hungary bị hạ số còn lại bỏ chạy Otto_Skorzeni và toán biệt_kích Đức xông vào phòng làm_việc của Horthy_Miklós_Tại đây còn có con trai của Nhiếp_chính vương và viên sĩ_quan bí_thư của Horthy_Cả ba_bị áp_giải lên một xe_con Mercedes đã chờ sẵn trước sảnh chính Để không gây sự chú_ý đám lính biệt_kích Đức đã nhanh_chóng dọn_dẹp các xác_chết và gói vào những tấm thảm chất lên xe_tải chở đi Tất_cả sự_kiện chỉ diễn ra trong vòng không quá 15 phút đồng_hồ Horthy_Miklós được đưa đến gặp tướng Wenck tại một khách_sạn trên một ngọn đồi gần Budapest_Tại đây đã diễn ra cuộc thoả_thuận về vận_mạng của Horthy_Miklós 14 giờ chiều 15 tháng 10 một đoạn băng ghi_âm ngắn được phát trên đài_phát_thanh Budapest_Trong đó Horthy_Miklós tuyên_bố từ_nhiệm và chấm_dứt hiệp_định hoà_bình sơ_bộ vừa ký_kết với Liên_Xô_Ngay sau đó tướng Ferenc_Szálasi lãnh_tụ Đảng Quốc xã Hungary còn có tên là Đảng Mũi_tên chữ_thập tuyên_bố nhậm_chức Nhiếp_chính vương Hungary và ra_lệnh cho quân_đội Hungary tiếp_tục chiến_đấu chống lại quân_đội Liên_Xô_Tại_Budapest tướng Erich von dem Bach_Zalewski đã điều_động hai trung_đoàn của Sư_đoàn đặc_nhiệm SS Brandenburg phối_hợp với Trung_đoàn xe_tăng hạng nặng của Sư_đoàn xe_tăng 24 Đức chiếm_đóng các vị_trí quan_trọng trong thành_phố như nhà Quốc_hội Hungary Toà thị_chính Budapest bưu_điện nhà_ga đài_phát_thanh nhà_máy điện Các đơn_vị quân_đội Hungary tại Budapest được lệnh cấm trại Thủ_đô Budapest bị đặt trong tình_trạng giới_nghiêm Các đơn_vị quân_đội Hungary tại mặt_trận và cả Bộ Tổng_tham_mưu quân_đội Hungary cũng đều bị đặt trực_thuộc Bộ_tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức_Hai cha_con Horthy_Miklós được đưa lên tàu_hoả sang Đức Những diễn_biến chính_trị thay_đổi đột_ngột ở Budapest đã gây ra những xáo_động tâm_lý trong quân_đội Hungary Ngày 16 tháng 10 năm 1944 thượng_tướng Béla_Miklós_Dálnoki_Miklós Béla tư_lệnh Tập_đoàn_quân Hungary 1 cùng một sĩ_quan tham_mưu của tập_đoàn_quân và 2 trung_sỹ quân_đội Hungary đã chạy sang trận_tuyến của quân_đội Liên_Xô để đầu_hàng tại khu_vực của Sư_đoàn bộ_binh 16 Hungary Tại Sở_chỉ_huy của Phương_diện_quân Ukraina 4 tướng Béla_Miklós đã đồng_ý thảo bản Mệnh_lệnh đình_chỉ các hành_động quân_sự với quân Nga và bắt_đầu chiến_đấu chống lại quân_đội Đức Ngày 17 tháng 10 tướng Béla_Miklós đã đọc bản_mệnh lệnh này trên Đài_phát_thanh Moskva_Trong đó có đoạn viết Từ Phương_diện_quân Ukraina 4 thượng_tướng L Z Mekhlis báo_cáo bằng văn_bản với Đại_bản_doanh Liên_Xô về việc trong bốn năm ngày gần đây mỗi ngày có hàng nghìn quân_nhân Hungary chạy sang trận_tuyến của phương_diện_quân và Phương_diện_quân Ukraina 4 đã áp_dụng nhiều biện_pháp binh_vận để gọi hàng quân_đội Hungary Tuy_nhiên sau khi chiến_dịch Budapest và chiến_dịch Đông_Carpath kết_thúc Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô mới xác_định được rằng tướng L Z Mekhlis đã thổi_phồng sự_thật Số tù_binh Hungary ra hàng tại dải mặt_trận của Phương_diện_quân Ukraina 4 trong nửa đầu tháng 10 năm 1944 không quá 1 000 người Sự_kiện tướng Béla_Miklós ra hàng quân_đội Liên_Xô cùng những báo_cáo lạc_quan_tếu của tướng L Z Mekhlis_Uỷ_viên Hội_đồng quân_sự Phương_diện_quân Ukraina 4 đã kích_động trí tưởng_tượng của I V Stalin khiến cả Đại_bản_doanh và Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô đều cho rằng quân_đội Hungary đang trên đà tan_rã và tuyến phòng_thủ của quân Đức Hungary sẽ nhanh_chóng suy_yếu Tuy_nhiên đến cuối tháng 10 năm 1944 Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô mới nhận được những tin_tức chính_xác về những biện_pháp đặc_biệt mà Cụm tập_đoàn_quân Nam_Đức vừa áp_dụng tại Budapest về sự thay_đổi chính_phủ ở Hungary và quân_đội Hungary hiện đang thực_thi các mệnh_lệnh của chính_phủ mới do tướng Ferenc_Szálasi cầm_đầu Việc nắm tình_hình muộn_màng cùng với những thông_tin sai_lạc do tướng L Z Mekhlis từ Phương_diện_quân Ukraina 4 báo_cáo về đã dẫn I V Stalin và Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô đến một sai_lầm Đó là ra mệnh_lệnh yêu_cầu Phương_diện_quân Ukraina 2 phải tấn_công Budapest ngay khi Chiến_dịch Debrecen kết_thúc mà không có thời_gian chuẩn_bị dù chỉ là 5 ngày như R Ya_Malinovsky đã yêu_cầu Cũng chỉ đến ngày 24 tháng 10 khi đã thấy rõ là mệnh_lệnh của tướng Béla_Miklós không có tác_động đáng_kể lên tinh_thần quân_đội Hungary I V Stalin mới ra quyết_định Quân_đội Đức Quốc xã phản_công Sau khi chiếm Debrecen_Tập đoàn quân xe_tăng cận_vệ 6 Liên_Xô được giao nhiệm_vụ ở lại bảo_vệ thành_phố và nới rộng phạm_vi kiểm_soát đến bờ Đông sông Tisza chuẩn_bị tấn_công vào Budapest_Quân đoàn xe_tăng 23 cũng được Nguyên_soái R Ya_Malinovsky điều_động từ lực_lượng dự_bị của Phương_diện_quân Ukraina 2 lên tuyến đầu Các cụm kỵ_binh cơ_giới của tướng I A Pliyev và tướng S I Gorshkov được lệnh tiếp_tục tấn_công lên phía Bắc đánh chiếm bàn_đạp Miskolc từ đó tạo thành một mũi vu_hồi tấn_công vào Budapest từ hướng Đông_Bắc_Về tác_chiến chiến_dịch cụm quân của tướng S I Gorshkov được đặt dưới sự chỉ_đạo tác_chiến của tướng I A Pliev_Ngày 21 tháng 10 Quân_đoàn xe_tăng 23 3 quân_đoàn kỵ_binh và 2 quân_đoàn cơ_giới Liên_Xô tiếp_tục tấn_công theo hướng Nyíregyháza_Ngày 22 tháng 10 Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 và Quân_đoàn xe_tăng 23 đánh chiếm Nyíregyháza_Sự phối_hợp không ăn_ý giữa tư_lệnh và uỷ_viên hội_đồng quân_sự Phương_diện_quân Ukraina 4 đang hoạt_động bên sườn phải của Phương_diện_quân Ukraina 2 đã đem lại hậu_quả xấu cho các cuộc tấn_công của các tập_đoàn_quân 27 40 Liên_Xô 4 Romania và các cụm kỵ_binh cơ_giới Liên_Xô_Mặc dù báo_cáo lạc_quan về tuyến phòng_thủ của quân Đức tại Đông_Carpath đang suy_yếu nhưng khi Bộ Tổng_tham_mưu Liên_Xô yêu_cầu Phương_diện_quân Ukraina 4 mở các cuộc tấn_công trên hướng Uzhgorod đi Chov để chia_cắt phòng_tuyến của quân Đức thì L Z Mekhlis lại đề_nghị cho hoãn lại với lý_do không đủ lực_lượng Phương_diện_quân Ukraina 4 chỉ có các tập_đoàn_quân 1 cận_vệ 18 và Quân_đoàn bộ_binh 17 Tận_dụng thời_gian đó ngày 22 tháng 10 tướng Johann_Friessner đã điều_động Quân_đoàn xe_tăng xe_tăng 3 Quân_đoàn bộ_binh 17 Quân_đoàn bộ_binh 29 và Quân_đoàn bộ_binh 9 Hungary mở cuộc phản_công tại khu_vực Nyíregyháza_Quân đoàn xe_tăng 4 Đức và 3 sư_đoàn bộ_binh của Quân_đoàn bộ_binh 72 Đức cũng mở cuộc phản_công từ Szolnok sang bờ Đông sông Danub_Nếu như trên hướng Szolnok_Quân đoàn xe_tăng 4 Đức bị Tập_đoàn_quân 53 phối_hợp với Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 Liên_Xô vừa cơ_động tới chặn_đứng ở phía Tây sông Kharmash và buộc phải rút về bờ Tây sông Danub sau ba ngày tấn_công thì tại khu_vực Nyíregyháza quân Đức đã thu được những thành_công đáng_kể Các quân_đoàn bộ_binh 17 và 29 Đức đã lập thành một vành_đai phòng_thủ vững_chắc từ phía Nam_Chov đến Nadkallo_Nagykallo_Các quân_đoàn này đã chặn_đứng các mũi tấn_công của Tập_đoàn_quân 40 Liên_Xô_Tập đoàn quân 4 Romania và bắt_đầu tiêu_hao các đơn_vị phái đi trước của Tập_đoàn_quân 27 Trên tuyến sông Tisza_Quân đoàn xe_tăng 3 Đức phối_hợp với Quân_đoàn bộ_binh 9 Hungary tổ_chức đột_kích vào sườn trái của Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 Liên_Xô đang tấn_công sang phía Tây_Nyíregyháza_Khi đó Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 7 Liên_Xô đang tấn_công vào thị_trấn Teglash_Teglas_Quân đoàn kỵ_binh cận_vệ 5 đang cố_gắng đánh chiếm thị_trấn Hayduhadhaz_Hajduhadhaz phía Tây_Nam Nyíregyháza_Phát hiện mũi tấn_công mới của quân Đức ở bờ Đông sông Tisza tướng I A Pliyev lệnh cho tướng S V Sokolov chỉ_huy Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 rút về Nadkallo nhưng không kịp Chiều 22 tháng 10 Sư_đoàn kỵ_binh 8 SS Florian_Geyer và Sư_đoàn bộ_binh sơn chiến 4 Đức đã chiếm_đóng Kalloshemen_Kallosemjen và Nadkallo_Sư đoàn kỵ_binh 30 và Lữ_đoàn cơ_giới cận_vệ 6 Liên_Xô đã bị đánh thiệt_hại nặng Ngày 23 tháng 10 Quân_đoàn xe_tăng 23 Liên_Xô đã được điều_động lên phía Bắc_Debrecen để khôi_phục cuộc tấn_công Vừa tới chiến_trường quân_đoàn này đã mở cuộc tấn_công đánh chiếm thị_trấn nhỏ Haydudorog_Hajdudorog và phát_động cuộc tấn_công vào Haydunanash_Hajdunanas_Cảm nhận được nguy_cơ quân_đội Liên_Xô đang đe_doạ cắt đứt các Quân_đoàn bộ_binh 17 và 29 khỏi tuyến sông Tisza ngày 24 tháng 10 tướng Maximilian_Fretter_Pico điều_động hai trung_đoàn bộ_binh và 75 xe_tăng chặn đánh mũi tấn_công của các lữ_đoàn xe_tăng 39 và 135 Liên_Xô hai trung_đoàn bộ_binh và hơn 50 xe_tăng chống lại_mũi tấn_công của Lữ_đoàn xe_tăng 3 và Lữ_đoàn cơ_giới 56 ba trung_đoàn bộ_binh Hungary và 25 xe_tăng tấn_công Haydudorog_Mũi tấn_công chính của tướng Maximilian_Fretter_Pico gồm 2 sư_đoàn bộ_binh và 80 xe_tăng của Sư_đoàn xe_tăng 23 tấn_công thẳng vào Nyíregyháza_Để giữ Nyíregyháza ngày 25 tháng 10 tướng I A Pliyev phải điều tới đây các sư_đoàn kỵ_binh 8 63 Nguyên_soái R Ya_Malinovsky cũng tăng_viện cho cụm kỵ_binh cơ_giới Liên_Xô_Sư đoàn đổ_bộ đường không 3 lấy từ Tập_đoàn_quân 27 và Trung_đoàn xe_tăng 30 lấy từ Quân_đoàn cơ_giới cận_vệ 2 Trong ba ngày 25 26 và 27 tháng 10 các trận đánh đẫm máu diễn ra ác_liệt xung_quanh khu_vực Nyíregyháza và các thị_trấn trong vùng như Denecher_Székely_Tura và Napkor_Ngày 27 tháng 10 Sư_đoàn đổ_bộ đường không 3 và Trung_đoàn xe_tăng 30 Liên_Xô bị đánh_bật khỏi Nyíregyháza_Các quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 4 5 6 và Quân_đoàn xe_tăng 23 phải rút về tuyến Orosz_Sazkut_Trong đó Quân_đoàn kỵ_binh cận_vệ 6 bị thiệt_hại nặng Tướng I A Pliyev thừa_nhận Phương_diện_quân Ukraina 3 vừa để mất một đầu cầu rất có lợi để phát_triển tấn_công Ngày 28 tháng 10 Nguyên_soái R Ya_Malinovsky ra_lệnh cho tất_cả các tập_đoàn_quân thuộc Phương_diện_quân Ukraina 2 chuyển sang tư_thế phòng_ngự Trong khi đó STAVKA lại ra_lệnh cho Phương_diện_quân Ukraina 2 phải tổ_chức tấn_công ngay vào Budapest trong ngày 29 tháng 10 năm 1944 Kết_quả đánh_giá và ảnh_hưởng Kết_quả Về mục_tiêu chiến_dịch quân_đội Liên_Xô và quân_đội Romania hoàn_toàn đạt được mục_tiêu thứ nhất Đó là đuổi quân Đức ra khỏi vùng Tây_Transilvania thu_hồi toàn_bộ vùng lãnh_thổ của Romania mà năm 1940 Hitler đã cắt cho Hungary Đối_với mục_tiêu thứ hai Chiến_dịch Debrecen là một chiến_thắng không trọn_vẹn đối_với quân_đội Liên_Xô và quân_đội Romania Họ mới chỉ đạt được mục_tiêu tiến đến tuyến sông Tisza ở giữa mặt_trận Tập_đoàn_quân 46 thu được kết_quả lớn hơn cả ở cánh trái của mặt_trận khi họ vượt qua sông Tisza đánh chiếm hai thành_phố quan_trọng là Subotisa và Szeged và tiếp_cận tuyến sông Danub_Tuy nhiên quân_đội Đức Quốc xã đã tổ_chức nhiều đợt phản_kích làm tiêu_hao binh_lực của Tập_đoàn_quân 46 nên ngày 29 tháng 10 năm 1944 Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô phải điều Tập_đoàn_quân cận_vệ 4 từ lực_lượng dự_bị đến Phương_diện_quân Ukraina 3 và bố_trí nó tại khu_vực Sombor bên cánh trái Tập_đoàn_quân 46 của Phương_diện_quân Ukraina 2 Tại cánh phải Các cụm kỵ_binh cơ_giới và Quân_đoàn xe_tăng 23 Liên_Xô không_những không tiếp_cận được tuyến sông Tisza mà_còn bị thiệt_hại khá nặng Nguyên_soái R Ya_Malinovsky trong báo_cáo gửi STAVKA thừa_nhận việc Phương_diện_quân Ukraina 2 bị tổn_thất khoảng 300 xe_tăng Phương_diện_quân Ukraina 2 cũng không thực_hiện được ý_đồ tiến nhanh lên phía Bắc_Budapest để bao_vây cụm quân Đức Hungary tại đây làm cho Chiến_dịch giải_phóng Hungary kéo_dài thêm gần 5 tháng nữa với những tổn_thất không nhỏ Tuy không thành_công trong việc nhanh_chóng tiến vào Budapest nhưng quân_đội Liên_Xô và Romania đã tiến sâu từ 60 120 dặm giành được những vị_trí bàn_đạp thuận_lợi để tiến đánh vào Budapest_Các hoạt_động chiến_sự tại đây cũng đã thu_hút rất nhiều binh_lực của Đức sang đây để hổng nhiều khu_vực khác trên mặt_trận Xô_Đức_Và cuối_cùng quân_đội Liên_Xô cũng đã giải_phóng 1 3 lãnh_thổ Hungary vượt qua tấm bình_phong vùng Nam_Carpath che mặt Budapest và ngăn không cho quân Đức sử_dụng các vị_trí hiểm_trở này làm nơi phòng_thủ và trú đông Đối_với quân_đội Đức Quốc xã và Hungary cuộc phản_công ở Nyíregyháza là một thành_công mặc_dù đây là lần cuối_cùng mà quân Đức có_thể đẩy lui một mũi tấn_công có binh_lực khá mạnh của quân_đội Liên_Xô_Nhờ đó quân Đức và Hungary đã có_thể thành_lập được một phòng_tuyến cứng_rắn và cứu cho cụm quân Wöhler thoát khỏi thảm_hoạ bị bao_vây tiêu_diệt tại Tây_Transilvania_Tuy nhiên thành_công này chỉ đủ để trì_hoãn ngày tận_thế của Đệ tam Đế_chế vì không lâu sau đó ngày 30 tháng 10 Nyíregyháza rơi vào tay quân_đội Liên_Xô và đến ngày 7 tháng 11 thì họ đã tiến tới vùng ngoại_vi của Budapest_Đánh giá Ý_định của Phương_diện_quân Ukraina 2 nhằm bao_vây Tập_đoàn_quân 8 Đức và một phần Tập_đoàn_quân 2 Hungary ở Tây_Transilvania không phải là một ý_định tồi Nhưng để thực_hiện được điều đó giống như tại Chiến_dịch Iaşi_Chişinău cần sự phối_hợp của ít_nhất 2 phương_diện_quân Ngoài Phương_diện_quân Ukraina 2 đang giao_chiến với các lực_lượng xe_tăng mạnh của Tập_đoàn_quân 6 Đức từ phía Nam_Transilvania còn cần đến sự tham_gia của Phương_diện_quân Ukraina 4 đang tấn_công ở Đông_Slovakia tiếp_giáp với mặt bắc của Transilvania_Trong trường_hợp này chỉ giao nhiệm_vụ đó cho Phương_diện_quân Ukraina 2 là không đủ Trong báo_cáo gửi về STAVKA ngày 28 tháng 10 Nguyên_soái Liên_Xô_S_K Timoshenko đại_diện của STAVKA tại các phương_diện_quân trên hướng Đông_Nam châu_Âu cho rằng Phương_diện_quân Ukraina 2 bị phân_tán trên mấy hướng chiến_dịch ở phía Đông_Bắc_Budapest_Mishkol Eger_Hatván và phía Đông_Nam_Budapest_Szolnok Kechkemet_Szerszard nên binh_lực phân_tán và rải đều Chỉ có Tập_đoàn_quân cận_vệ 7 có ưu_thế hơn một_chút nên không đủ lực_lượng để đột_phá trên tuyến sông Tisza Sau chiến_dịch Debrecen_S_K_Timoshenko đã lập_tức đến Phương_diện_quân Ukraina 4 để tìm_hiểu tại_chỗ về mối quan_hệ giữa I E Petrov tư_lệnh Phương_diện_quân và L Z Mekhlis_Uỷ_viên Hội_đồng quân_sự Phương_diện_quân cũng như những nguyên_nhân mà phương_diện_quân này không_thể phối_hợp với Phương_diện_quân Ukraina 2 trong các hoạt_động quân_sự tại Transilvania_Sự chấp_chới trong các hoạt_động quân_sự xen_lẫn với các cuộc đàm_phán ngoại_giao đã gây ra sự chậm_trễ cho cuộc tấn_công của Phương_diện_quân Ukraina 2 Lợi_dụng cuộc đàm_phán giữa Chính_phủ của Horthy_Miklós với Chính_phủ Liên_Xô cũng như những thoả_thuận ngừng_bắn sơ_bộ giữa quân_đội Liên_Xô và quân_đội Hungary quân Đức đã rút được một số_lượng đáng_kể các sư_đoàn_Đức và Hungary khỏi Transilvania để đưa về củng_cố tuyến phòng_ngự ở khu_vực Tisza Sau khi hoàn_thành cuộc điều quân_quan trọng đó tướng Johann_Friessner mới tiến_hành một cuộc đảo_chính chớp_nhoáng để vô_hiệu_hoá toàn_bộ kết_quả cuộc đàm_phán Hungary Liên_Xô trước đó Trong trường_hợp này phía Liên_Xô đã không tính đến khả_năng Hitler dám loại_bỏ một đồng_minh chính_trị của mình là Horthy_Miklós để đưa Ferenc_Szálasi một người mà Berlin hoàn_toàn có_thể tin_cậy được cả về chính_trị và quân_sự lên đốc_thúc quân_đội Hungary tiếp_tục chiến_đấu Đối_với quân_đội Đức Quốc xã kết_quả của những diễn_biến chính_trị quân_sự này còn quan_trọng hơn chính kết_quả của cái mà người ta vẫn gọi là trận đấu xe_tăng lớn gần Debrecen_Nó cho_phép quân_đội Đức Quốc xã và quân_đội Hungary củng_cố vững_chắc hơn tuyến phòng_ngự phía Đông thủ_đô Hungary và kéo_dài sự tồn_tại của Đế_chế thứ ba thêm nửa năm nữa buộc quân_đội Liên_Xô_Romania và Bulgaria phải tiến_hành cuộc tấn_công bao_vây kéo_dài và tốn máu ở khu_vực Budapest_Ảnh hưởng Chiến_dịch Debrecen không hoàn_thành mục_tiêu đã ảnh_hưởng tiêu_cực đến kết_quả tác_chiến của quân_đội Liên_Xô và các đồng_minh mới của họ Romania và Bulgaria tại mặt_trận Hungary Quân_đội Đức Quốc xã hoàn_toàn ý_thức được rằng với binh_lực hiện có họ không_thể đẩy quân_đội Liên_Xô ra khỏi bờ Đông sông Tisza trên khu_vực Nyíregyháza trống_trải mà muốn dùng đầu cầu này để uy_hiếp phía sau các tập_đoàn_quân Liên_Xô đang tấn_công trên hướng trực_tiếp uy_hiếp Budapest hướng Kunmadarat_Hatván_Vì vậy cánh quân sườn phải của Phương_diện_quân Ukraina 2 buộc phải phân_tán sang hướng Mishkol_Điều đó cũng có nghĩa là cánh quân chủ_lực của phương diên quân này trên hướng chủ_yếu nhằm vào Budapest sẽ yếu đi Điều đó được chứng_minh bằng sự kéo_dài của Chiến_dịch Budapest một trong những chiến_dịch ác_liệt khó_khăn và kéo_dài nhất đối_với quân_đội Liên_Xô trong giai_đoạn cuối của cuộc Chiến_tranh Xô_Đức từ 29 tháng 10 năm 1944 đến 13 tháng 2 năm 1945 Bài_học của Chiến_dịch Debrecen cũng như thất_bại trong cuộc đàm_phán với Horthy_Miklós cũng rất đắt_giá đối_với phía Liên_Xô_Nó cho thấy một điều rằng khi bị dồn đến chân tường nước Đức Quốc xã có_thể còn có những hành_động rất quyết_liệt để_kháng cự và không có một cuộc đàm_phán hoà_bình nào có_thể thay_thế được các hoạt_động quân_sự trên chiến_trường Khác với Romania và Bulgaria những nơi mà trong xã_hội hiện_hữu nhiều luồng tư_tưởng muốn rút quốc_gia của mình khỏi chiến_tranh và những nhân_vật chính_trị có tư_tưởng đó nắm những địa_vị quan_trọng trong chính_phủ và quân_đội mà bộ_máy SS và mật_thám Đức không_thể vô_hiệu_hoá được thì tại Hungary bằng những biện_pháp đặc_biệt được tiến_hành ở hậu_phương của Cụm tập_đoàn_quân Nam những nguy_cơ về một sự phản_bội đã bị loại_trừ theo cách nói của tướng Johann_Friessner_Về khía_cạnh quân_sự bài_học của Debrecen cũng giúp cho quân_đội Liên_Xô rút ra những kinh_nghiệm xương_máu để đạt được thành_công trong Chiến_dịch phòng_ngự hồ Balaton bảo_đảm chắc_chắn cho thắng_lợi của Chiến_dịch Budapest_Liên kết ngoài BULLET Bản_đồ các diễn_biến trên Mặt_trận Hungary từ 6 10 1944 đến 13 2 1945 BULLET Lược_đồ Chiến_dịch Debrecen_BULLET_Bản đồ chiến_dịch tần công Debrecen_BULLET_Bản đồ địa_hình khu_vực Debrecen và một phần vùng Đông_Bắc_Hungary
Chiến_dịch Debrecen