Cộng_hoà_Xã_hội_chủ_nghĩa Xô_viết Latvia Cộng_hoà_Xã_hội_chủ_nghĩa Xô_viết Latvia Latviyskaya_Sovetskaya_Sotsialisticheskaya_Respublika viết tắt CHXHCNXV Latvia là một trong các nước cộng_hoà của Liên_Xô_Nước cộng_hoà được thành_lập vào ngày 21 tháng 7 năm 1940 như một nhà_nước vệ_tinh trong Chiến_tranh thế_giới thứ hai tại lãnh_thổ của Cộng_hoà Latvia độc_lập trước đó Sự_việc này xảy ra sau khi Latvia sáp_nhập vào Liên_bang Xô_viết ngày 17 tháng 6 năm 1940 theo các điều_khoản trong Hiệp_ước Molotov_Ribbentrop_CHXHCNXV_Latvia chính_thức bị sáp_nhập vào Liên_Xô vào ngày 5 tháng 8 năm 1940 và Latvia trở_thành nước cộng_hoà thứ 15 của Liên_Xô_Lãnh thổ của Latvia Xô_viết sau đó bị Đức Quốc xã xâm_chiếm vào năm 1941 song Liên_Xô đã tái_chiếm lại vào các năm 1944 1945 Cuộc bầu_cử nghị_viện tự_do đầu_tiên của Latvia đã thông_qua Tuyên_bố Chủ_quyền Phục_hồi Độc_lập của Cộng_hoà Latvia vào ngày 4 tháng 5 năm 1990 và đổi tên Cộng_hoà_Xã_hội_chủ_nghĩa Xô_viết Latvia thành Cộng_hoà Latvia Cộng_hoà Latvia tách khỏi Liên_Xô và trở_thành một nước_độc lập từ ngày 21 tháng 8 năm 1991 Lịch_sử 1939 1941 Ngày 24 tháng 9 năm 1939 Liên_Xô tiến vào không_phận của cả ba quốc_gia Baltic tiến_hành nhiều hoạt_động thu_thập tình_báo Đến ngày 25 tháng 9 Moskva yêu_cầu các nước Baltic cho_phép Liên_Xô thiết_lập các căn_cứ_quân_sự và đồn lính trên đất của họ Chính_phủ Latvia đã chấp_thuận tối_hậu_thư ký_kết thoả_thuận tương_ứng vào ngày 5 tháng 10 năm 1939 Ngày 16 tháng 6 năm 1940 sau một tối_hậu_thư khác quân_đội Liên_Xô tiến vào Latvia Ngoại_trưởng Liên_Xô_Vyacheslav_Molotov cáo_buộc Latvia cùng các quốc_gia Baltic khác đã lập ra một âm_mưu chống lại Liên_Xô_Moskva đã đưa ra các tối_hậu_thư yêu_cầu các nhượng_bộ mới trong đó bao_gồm thay_thế các chính_phủ và cho_phép một số_lượng không giới_hạn quân_đội Liên_Xô tiến vào ba nước Hàng trăm nghìn quân Liên_Xô đã vượt biên_giới tiến vào Estonia Latvia Litva Lực_lượng quân_sự của Liên_Xô thậm_chí còn đông hơn số quân của mỗi nước Chính_phủ các nước Baltic quyết_định rằng trong tình_cảnh bị cô_lập quốc_tế và lực_lượng Liên_Xô áp_đảo cả trên biên_giới lẫn trong nội_địa mối quan_tâm của họ là sẽ không kháng_cự và tránh đổ_máu trong một cuộc chiến_tranh mà biết trước không_thể chiến_thắng Việc sáp_nhập các nước Baltic hoàn_thành với việc thành_lập nhà_nước xã_hội_chủ_nghĩa ở mỗi nước do quân_đội Liên_Xô hỗ_trợ Hầu_hết lực_lượng phòng_thủ của các nước Baltic đã đầu_hàng theo lệnh và bị Hồng_quân giải_giáp Song cũng có các trường_hợp kháng_cự nhỏ và riêng_biệt Liên_Xô tiến_hành trục_xuất trên quy_mô lớn đối_với các thành_phần chống Xô_viết tại Litva Latvia và Estonia Trong những tháng sau các cuộc bầu_cử quốc_hội đã được những người bản_địa trung_thành với Liên_Xô thực_hiện và tất_cả các ứng_cử_viên phi Xô_viết đều bị tuyên_bố là không đủ tư_cách hoặc khiến cho họ không_thể tham_gia Ví_dụ như Khối_Dân chủ Latvia là một trong số_ít các tổ_chức đã cố_gắng vượt qua những khó_khăn và thực_sự tham_gia vào_cuộc bầu_cử song tất_cả đều bị bắt và văn_phòng bầu_cử của họ bị sung_công Tất_cả những quân_nhân Xô_viết hiện_diện tại đất_nước cũng được phép bỏ_phiếu Và kết_quả bầu_cử đã có từ trước các dịch_vụ báo_chí Liên_Xô đã đăng tin từ sớm với kết_quả đã có sẵn mà họ có được đã xuất_hiện trên một tờ báo ở Luân_Đôn đúng 24 giờ trước khi cuộc bầu_cử kết_thúc Kết_quả là cả ba quốc_gia Baltic đều có đa_số đảng_viên cộng_sản trong quốc_hội của họ và đến tháng 8 bất_chấp việc đã tuyên_bố trước bầu_cử rằng sẽ không thực_hiện hành_động này họ đã thỉnh_cầu chính_phủ Liên_Xô về việc gia_nhập Liên_Xô_Lời thỉnh_cầu được chấp_thuận và Latvia chính_thức sáp_nhập vào Liên_Xô_Latvia hợp_nhất vào Liên_Xô vào ngày 5 tháng 8 năm 1940 Chính_phủ Latvia lưu_vong tiếp_tục hoạt_động trong khi nước cộng_hoà nằm dưới quyền kiểm_soát của Liên_Xô_Vào mùa xuân năm 1941 chính_phủ Trung_ương Liên_Xô bắt_đầu kế_hoạch trục_xuất quy_mô lớn các thành_phần chống Xô_viết từ các quốc_gia Baltic bị chiếm_đóng Để chuẩn_bị tướng Ivan_Serov Phó Chính uỷ An_ninh cộng cộng Nhân_dân của Liên_Xô đã ký Chỉ_thị Serov_Trong đến 13 14 tháng 6 năm 1941 15 424 cư_dân Latvia bao_gồm 1 771 người Do Thái và 742 người thuộc sắc_tộc Nga bị trục_xuất đến các trại và khu dân_cư đặc_biệt hầu_hết là ở Siberi 1941 1945 Cuộc xâm_lược của Đức Quốc xã đã diễn ra một tuần sau đó cắt đứt ngay_lập_tức kế_hoạch trục_xuất hàng trăm nghìn người từ vùng Baltic_Quân_đội Đức Quốc xã đã chiếm_đóng Riga vào ngày 1 tháng 7 năm 1941 Ngay sau khi Đức Quốc xã thiết_lập quyền_lực của mình đối_với Latvia họ đã bắt_đầu một quá_trình thanh_trừng người Do Thái và Gypsy các vụ giết người diễn ra tại Rumbula_Các vụ giết người được trao quyền cho Einsatzgruppe_A_Wehrmacht và thuỷ_quân_lục_chiến tại Liepāja cũng như các cộng_tác_viên người Latvia bao_gồm cả 500 1 500 thành_viên của Arajs_Commando khét_tiếng chỉ riêng lực_lượng này đã sát_hại 26 000 người Do Thái và có 2 000 người Latvia hoặc hơn đã trở_thành thành_viên của SD Đến cuối năm 1941 thì gần như toàn_bộ số người Do Thái tại Latvia đều bị giết hoặc bị đưa đến các trại hành_quyết Thêm vào đó có khoảng 25 000 người Do Thái bị đưa đến từ Đức Áo và Cộng_hoà_Séc hiện_nay trong số đó có 20 000 người đã bị giết Người ta tuyên_bố rằng Holocaust đã lấy đi mạng sống của 85 000 người Latvia đại_đa_số họ là người Do Thái_Có một số_lượng lớn người Latvia chống lại sự chiếm_đóng của Đức Phong_trào kháng_chiến bị phân_chia thành các đơn_vị ủng_hộ độc_lập dưới quyền Hội_đồng Trung_ương Latvia và các đơn_vị du_kích Xô_viết của Phong_trào Du_kích Latvia có trụ_sở tại Moskva_Đức_Quốc xã có kế_hoạch Đức hoá vùng Baltic sau chiến_tranh Vào năm 1943 và 1944 hai sư_đoàn của Waffen_SS đã hình_thành từ các tình_nguyện_viên người Latvia để giúp người Đức chống lại Hồng_quân Hậu_Thế chiến II Năm 1944 quân_đội Liên_Xô đạt được bước_tiến trên chiến_trường và trên lãnh_thổ Latvia đã xảy ra các trận chiến khốc_liệt giữa Liên_Xô và Đức Quốc xã kết_quả là người Đức thất_bại Trong suốt quá_trình diễn ra chiến_tranh cả hai lực_lượng này đều huy_động người Latvia gia_nhập quân_đội của họ Năm 1944 một phần lãnh_thổ Latvia lại một lần nữa nằm dưới quyền kiểm_soát của Liên_Xô_Liên_Xô ngay_lập_tức đã bắt_đầu việc khôi_phục lại hệ_thống Xô_viết Sau khi người Đức đầu_hàng các du_kích dân_tộc chủ_nghĩa Latvia đã cùng các cộng_tác_viên người Đức tiến_hành cuộc_chiến chống lại Liên_Xô_Những năm đầu_tiên sau chiến_tranh khoảng 120 000 cư_dân người Latvia đã bị cầm_tù hoặc bị trục_xuất đến các trại_tập_trung của Liên_Xô_Gulag vì bị kết_tội cộng_tác với Đức Quốc xã Một_số người đã thoát ra được và gia_nhập vào Anh_em Rừng 130 000 người Latvia đã chạy sang phương Tây để trốn_tránh quân_đội Xô_viết Ngày 25 tháng 3 năm 1949 43 000 cư_dân nông_thôn kulak và những người dân_tộc chủ_nghĩa Latvia đã bị trục_xuất đến Siberi trong một hành_động mang tên Beachcomber tại toàn_bộ ba nước Baltic đã được lên kế_hoạch sẵn ở Moskva vào ngày 29 tháng 1 năm 1949 Một chương_trình giáo_dục song_ngữ đã được tiến_hành ở Latvia theo đó giới_hạn việc sử_dụng các ngôn_ngữ thiểu_số và ủng_hộ việc dùng tiếng Latvia và tiếng Nga Trong một_số lĩnh_vực tồn_tại Nga hoá hoặc Latvia hoá Trong thời_kỳ hậu_chiến Latvia áp_dụng phương_pháp nông_trại Xô_viết và các cơ_sở_hạ_tầng kinh_tế đã phát_triển trong những năm 1920 và 1930 đã bị tiệt_trừ Khu_vực nông_thôn bị buộc phải tiến_hành tập_thể_hoá Do Latvia vẫn duy_trì được một cơ_sở_hạ_tầng phát_triển và có các chuyên_gia được đào_tạo nên chính_quyền Moskva đã quyết_định rằng một_số trong số các nhà_máy chế_tạo tiên_tiến nhất của Liên_Xô sẽ đặt tại Latvia Các ngành công_nghiệp mới được hình_thành tại Latvia bao_gồm một nhà_máy sản_xuất máy_móc chính cho máy_bay và các nhà_máy kĩ_thuật điện cũng như một_số nhà_máy chế_biến thực_phẩm và lọc hoá_dầu Tuy_nhiên không có đủ nhân_lực để vận_hành các nhà_máy mới được xây_dựng Để mở_rộng sản_xuất công_nghiệp công_nhân từ bên ngoài CHXHCNXV Latvia chủ_yếu là người Nga đã chuyển_cư đến nước cộng_hoà khiến tỉ_lệ người thuộc sắc_tộc Latvia giảm một_cách đáng_kể Vào nửa cuối thập_niên 1980 nhà_lãnh_đạo Liên_Xô_Mikhail_Gorbachev đã bắt_đầu tiến_hành các cải_cách chính_trị và kinh_tế tại Liên_Xô chúng được gọi là glasnost và Perestroika Vào mùa hè năm 1987 các cuộc biểu_tình lớn đầu_tiên đã được tổ_chức tại Riga ở tại Đài tưởng_niệm Tự_do biểu_tượng của độc lập Vào mùa hè năm 1988 một phong_trào dân_tộc đã kết_hợp lại thành Mặt_trận Nhân_dân Latvia CHXHCN Latvia cùng với các nước Baltic khác được cho_phép có quyền tự_trị lớn hơn vào năm 1988 và quốc_kì Latvia trước_đây được cho_phép sử_dụng thay_thế quốc_kì Latvia Xô_viết với vị_thế quốc_kì chính_thức vào năm 1990 Mặt_trận Nhân_dân Latvia ủng_hộ độc_lập đã giành được hai_phần_ba số ghế trong Hội_đồng Tối_cao trong cuộc bầu_cử vào tháng 3 năm 1990 Ngày 4 tháng 5 Hội_đồng tuyên_bố ý_định muốn khôi_phục lại độc_lập hoàn_toàn cho Latvia sau một thời_gian chuyển_tiếp thông_qua các cuộc đàm_phán với Liên_Xô_Đây cũng là ngày CHXHCNXV Latvia đổi tên thành Cộng_hoà Latvia Tuy_nhiên chính_quyền trung_ương tại Moskva tiếp_tục xem Latvia là một cộng_hoà Xô_viết Tháng 1 năm 1991 các lực_lượng chính_trị và quân_sự Liên_Xô đã tiến_hành các nỗ_lực nhằm lật_đổ chính_quyền Cộng_hoà Latvia song đã không thành_công Trong thời_gian chuyển_tiếp này Moskva vẫn duy_trì nhiều cơ_quan nhà_nước trung_ương có thẩm_quyền tại Latvia Mặc_dù vậy 73 tất_cả các cư_dân Latvia đã khẳng_định rằng mình ủng_hộ mạnh_mẽ trong cuộc trưng_cầu_dân_ý không rằng buộc vào ngày 3 tháng 3 năm 1991 Cộng_hoà Latvia tuyên_bố chấm_dứt thời_kỳ chuyển_tiếp và khôi_phục độc_lập hoàn_toàn vào ngày 21 tháng 8 năm 1991 sau Cuộc đảo_chính Xô_viết năm 1991 thất_bại Latvia cùng với Litva và Estonia trên thực_tế đã không còn là một bộ_phận của Liên_Xô bốn tháng trước khi nó chính_thức chấm_dứt tồn_tại 26 tháng 12 năm 1991 Ngay sau đó vào ngày 6 tháng 9 nền độc_lập của các nước Baltic được Liên_Xô công_nhận Ngày_nay Cộng_hoà Latvia và các quốc_gia Baltic còn lại xem mình là kế_thừa các quốc_gia có chủ_quyền tồn_tại từ 1918 1940 và không chấp_thuận kế_thừa tính pháp_lý với CHXHCN Latvia trước đó Sau khi độc_lập Đảng Cộng_sản Latvia ngưng hoạt_động và một_số quan_chức cấp cao của CHXHCNXV Latvia đã phải đối_mặt với các hành_động truy_tố vì vai_trò của họ trong các hành_vi vi_phạm nhân_quyền trong chế_độ CHXHCNXV Latvia Các Chủ_tịch Cộng_hoà_Xã_hội_Chủ_nghĩa Xô_viết Latvia BULLET 1 Vilis_Lācis 1940 1959 BULLET 2 Jānis_Peive 27 11 1959 23 4 1962 BULLET 3 Vitālijs_Rubenis 23 4 1962 5 5 1970 BULLET 4 Jurijs_Rubenis 5 5 1970 6 10 1988 BULLET 5 Vilnis_Edvīns_Bresis 1988 1990
Cộng_hoà_Xã_hội_chủ_nghĩa Xô_viết Latvia