Tiết_Nhân_Quý_Tiết Lễ_薛禮 613 683 tự Nhân_Quý_仁貴 còn đọc là Nhơn_Quý là một danh_tướng thời nhà Đường phục_vụ qua 2 triều vua Đường_Thái_Tông và Đường_Cao Tông_Ông được biết đến nhiều bởi hình_tượng nhân_vật tiêu_biểu trong văn_hoá phim_ảnh và kinh_kịch Thân_thế Tiết_Nhân_Quý là người Giáng_Châu_Long_Môn nay thuộc Hà_Tân_Sơn_Tây xuất_thân trong một gia_đình thế tộc ở Hà_Đông thuộc dòng_dõi tướng_lĩnh thời Bắc_Nguỵ là Tiết_An_Đô_Tằng tổ_phụ của Tiết_Nhân_Quý là Tiết_Vinh cũng làm quan thời Bắc_Nguỵ đến chức Thái_thú Đô_đốc được phong Trừng_Thành_Huyện công Tổ_phụ là Tiết_Diễn làm Trung_đại phu thời Bắc_Chu cha là Tiết_Quỹ làm quan cho nhà Tuỳ_Cuộc đời Thời trẻ Tiết_Nhân_Quý sống nghèo_khổ làm nghề nông Vợ là Liễu thị_dân gian thường gọi là Liễu_Kim_Hoa_Liễu Ngân_Hoàn_Liễu_Anh Hoàn hoặc Liễu_Nghênh_Xuân_Sách Tân_Đường thư_mục Tể_tướng thế_hệ biểu chép Tiết_Nhân_Quý tên Lễ_Đại tổng quản_đạo Tùng Mạc_Tư_Mã_Quang trong Tư trị thông giám viết Nhân_Quý cháu 6 đời của An_Đô nguyên tên Lễ người ta quen gọi theo tên_tự Năm Trinh_Quán thứ 19 645 Đường Thái tông hạ_lệnh viễn_chinh Cao_Câu_Ly_Tướng quân Trương_Sĩ_Quý chiêu_mộ binh_sĩ bấy_giờ Tiết_Nhân_Quý mới ứng_mộ tòng_quân Tại thành An_Thị nay thuộc Hải_Thành_Liêu_Ninh có biểu_hiện xuất_sắc trong chiến_đấu được Đường Thái tông thăng làm Du_Kích Tướng_quân ban cho ngựa hai con lụa 40 cuộn Năm Hiển_Khánh thứ 3 658 Tiết_Nhân_Quý phò trợ cho Doanh_Châu_Đô đốc kiêm Đông_Di_Đô hộ Trình_Danh_Chấn tại thành Quý_Đoan nay thuộc lưu_vực Hồn_Hà_Liêu_Ninh công_phá quân Cao_Câu_Ly sau đó dẫn quân quay lại Hắc_Sơn đánh_bại quân Khiết_Đan được phong Tả_Vũ_vệ Tướng_quân Năm 662 Tiết_Nhân_Quý được phái đi Tây chinh Hồi Hột nổi_tiếng với giai_thoại Tam tiễn định Thiên_San_Sau chuyển sang chinh_phục bộ_tộc Thiết_Lặc_Năm_Càn Phong nguyên_niên 666 Đường_Cao tông_phái Tiết_Nhân_Quý dẫn binh đánh Cao_Câu_Ly báo_thù vụ Bàng_Đồng_Thiện_Cao Khản sang Cao_Câu_Ly đòi cống_nạp bị Cao_Câu_Ly tập_kích Khi ban sư Tiết_Nhân_Quý được phong Hữu_Uy_vệ Đại_tướng quân Năm 670 Đường_Cao tông phong Tiết_Nhân_Quý làm Hành_quân Đại tổng quản dẫn 5 vạn binh_mã hộ_tống quốc_vương Thổ_Cốc_Hồn đánh quân Thổ_Phồn để phục_quốc Trong trận Đại_Phi_Xuyên giao_chiến với 20 vạn quân Thổ_Phồn bị đại_bại phải lui quân Sau đó được phong làm Tổng quản_đạo Kê_Lâm hiệp trợ tàn_quân Bách_Tế cùng quân Tân_La tác_chiến sau bị biếm làm Thứ_sử Tượng_Châu_Năm_Khai Diệu nguyên_niên 681 xuất nhậm làm Trưởng sử Qua_Châu Không lâu sau thụ chức Hữu_Lĩnh quân vệ Tướng_quân kiểm giáo Đại_Châu Đô_đốc Năm Vĩnh_Thuần nguyên_niên 682 đánh_bại quân Đột_Quyết xâm_nhập Năm Vĩnh_Thuần thứ 2 683 lâm_bệnh qua_đời thọ 70 tuổi được triều_đình truy_tặng Tả_Kiêu_vệ Đại_tướng quân U Châu_Đô đốc Con trưởng Tiết_Nhân_Quý là Tiết_Nột tự Thận_Ngôn nối_nghiệp cha làm đại_tướng nhà Đường thời Đường Huyền_Tông từng đại_phá Đột_Quyết được nối tước cha làm Bình_Dương Quận công Sách Tân_Đường thư chép tính trầm dũng khiêm_tốn giỏi dùng binh gặp đại địch càng mạnh_mẽ Hình_tượng trong tiểu_thuyết dân_gian Tiết_Nhân_Quý được lưu_truyền trong nhiều giai_thoại dân_gian được biết nhiều qua tạp kịch Tiết_Nhân_Quý áo gấm về quê hay tiểu_thuyết Tiết_Nhân_Quý chinh Đông_Đường_Tiết_gia phủ truyện Hình_tượng Tiết_Nhân_Quý mặc bạch giáp tay cầm thiên_hoả kích và cưỡi ngựa trắng là hình_tượng theo Tiết_Nhân_Quý và người_đời theo suốt cuộc_đời viễn_chinh giúp triều Đường đi đến thái_bình trong nhiều thập_kỉ Con trai Tiết_Nột chính là nguyên_mẫu của nhân_vật Tiết_Đinh_San trong Tuỳ_Đường diễn_nghĩa và Tiết_Đinh_San chinh Tây_Xem thêm BULLET Tiết_Tung_Tham khảo BULLET Đường thư quyển 83 BULLET Tân_Đường thư quyển 111 BULLET Tư trị thông giám quyển BULLET Sơn_Tây tần đạo Tiết_Nhơn_Quý
Tiết_Nhân_Quý