Tôn_giáo Đại_Việt thời Trần_Tôn_giáo Đại_Việt thời Trần về cơ_bản cũng giống như thời Lý có ảnh_hưởng lớn của Phật_giáo Tuy_nhiên so với thời Lý_Nho_giáo ngày_càng có vai_trò lớn hơn Phật_giáo Phật_giáo vẫn đóng vai_trò ảnh_hưởng lớn hơn cả Nhiều chùa được xây_cất Các vua Trần_Thái_Tông_Trần Nhân_Tông đi_tu vua Trần_Anh_Tông sai sứ sang Trung_Quốc thu_thập bộ kinh Đại_Tạng về lưu_hành trong dân_gian Nổi_bật nhất trong các vua Trần theo Phật_giáo là vua Trần_Nhân_Tông người đã sáng_lập ra dòng Thiền_Trúc_Lâm_Yên Tử_Trước Trần_Nhân Tông_Hưng_Ninh vương Trần_Tung anh_trai Hưng_Đạo vương Trần_Quốc_Tuấn cũng tu_hành và trở_thành Tuệ_Trung thượng_sĩ Vua_Trần_Nhân_Tông cũng là con rể Hưng_Đạo vương đã chịu chân_truyền của Tuệ_Trung thượng_sĩ Năm 1293 Trần_Nhân_Tông truyền ngôi cho thái_tử Thuyên_Trần_Anh_Tông lên làm thái_thượng_hoàng lui về phủ Thiên_Trường_Ít lâu sau ông xuất_gia tu ở chùa làng Vũ_Lam huyện Gia_Khánh_Ninh_Bình rồi trở về Thiên_Trường mở Vô_Lượng pháp hội tại chùa Phổ_Minh_Năm 1298 ông sáng_lập ra dòng Thiền_Trúc_Lâm_Yên Tử_Dòng_Thiền này đã thống_nhất các dòng Tì ni đa lưu chi Vô_Ngôn Thông_Thảo_Đường cũ dưới quyền lãnh_đạo của Phật hoàng Trần_Nhân_Tông_Ngoài thượng_hoàng Trần_Nhân_Tông phái Trúc_Lâm_Yên_Tử còn có 2 vị tổn nữa là Pháp Loa tôn_sư và Huyền_Quang tôn giả trong đó thượng_hoàng Nhân_Tông được truyền_tụng như Thích_Ca tái_thế Pháp Loa được tôn như Ma_Ha_Ca_Diếp và Huyền_Quang được coi như A Nan_Các chùa trực_tiếp thuộc hệ_thống Trúc_Lâm là Vũ_Lâm ở Ninh_Bình Phổ_Minh ở Nam_Định Lâm_Động và Báo_Ân ở Bắc_Ninh Sùng_Nghiêm ở Hà_Nội khu Yên_Tử là quan_trọng nhất được coi là gốc tổ Do sự thịnh_hành của Phật_giáo các thiền_sư được sự tôn_trọng của xã_hội không tham_gia chính_trị Các chùa thường có ruộng công do làng_xã cấp ngoài_ra còn có đất do những người mộ_đạo cúng_tiến Do có hoa_lợi từ ruộng_đất đời_sống nhà_chùa được đảm_bảo Tuy_nhiên các nhà_tu hành vẫn sống khổ_hạnh nhiều người vẫn tham_gia lao_động sản_xuất theo thuyết hữu tác hữu thực có làm có ăn trong khi vẫn cúng_lễ giảng kinh Tuy Phật_giáo thịnh_hành và được các vua_quan tin theo nhưng vì công_cuộc xây_dựng nhà_nước theo mô_hình Hán_Đường của Trung_Quốc việc tiếp_xúc thường_xuyên với văn_minh Trung_Hoa và việc chống ngoại_xâm đã không cho_phép Phật_giáo phát_triển thành quốc_giáo Các vua_quan sau thời Trần_Nhân_Tông đã xa_rời dần Phật_giáo Sang thế_kỷ 14 sau thời_kỳ hưng_thịnh của dòng Thiền_Trúc_Lâm_Yên Tử 1298 1344 Phật_giáo có dấu_hiệu suy_thoái Các vị tổ qua_đời và không có các môn_đệ xuất_sắc kế_tục Các Nho_sĩ chịu ảnh_hưởng của Tống nho cùng thời ở triều_đình nhà Nguyên bên Trung_Quốc đã diễn ra sự kỳ_thị Phật_giáo khiến Phật_giáo ngày_càng ít ảnh_hưởng với các vua Tại Đại_Việt xảy ra điều tương_tự khiến vai_trò ảnh_hưởng của Phật_giáo giảm đi Các sách kinh thường được tụng_niệm theo nguyên_văn chữ Hán và ít được giảng_dạy trong dân_chúng Sự thờ_phụng chỉ có hình_thức ít người hiểu được giáo_lý trong xã_hội nhiều người đi_tu không phải vì mộ_đạo mà chỉ để trốn binh_dịch Do_đó Trương_Hán_Siêu trong bài ký tế tháp Linh_Tế núi Dục_Thuý_Ninh_Bình đã tỏ ý bất_bình vì lắm kẻ trốn việc quan đi ở chùa và phê_phán một_số vị sư sa_đoạ Năm 1396 đời vua Trần_Thuận_Tông thái_sư Tuyên_Trung_Vệ quốc đại_vương Lê_Quý_Ly ra_lệnh sa_thải bớt tăng_đồ ai chưa tới 50 tuổi mà học_vấn ít đều phải hoàn_tục để tòng_quân Nho_giáo Nho_giáo hình_thành ảnh_hưởng trong xã_hội qua hệ_thống giáo_dục và khoa_cử Vì văn_học mở_mang nên lực_lượng sĩ_phu ngày_càng đông Họ noi gương Khổng_Tử_Mạnh_Tử Trong xã_hội bắt_đầu hình_thành tầng_lớp nho_sĩ và nảy_sinh việc phê_phán Phật_giáo Các nho_sĩ Đại_Việt đương_thời chịu ảnh_hưởng của Tống_Nho với quan_điểm là hợp_lý thực_tế và kỳ_thị Vua_Trần_Thái_Tông tuy chân_thành mộ_đạo Phật nhưng cũng chịu ảnh_hưởng nhất_định của các Nho_sĩ theo Tống nho trong cách biện_giải triết_lý nhà Phật vua đều lấy Nho_học làm phương_tiện chính Sau_này 3 vị tổ dòng Thiền_Trúc_Lâm_Yên Tử_Trần_Nhân_Tông Pháp Loa và Huyền_Quang đều theo cách đó của vua Thái_Tông và điều đó được xem là bước chuyển_dịch từ Phật_giáo qua Nho_giáo thời Trần_Ngoài_Trương_Hán Siêu phê_phán một_số tăng_đồ Lê_Văn_Hưu cũng phê_phán nhà Lý quá sùng_đạo Phật nên tiêu_phí tiền của vào việc xây_cất Tuy_nhiên việc phê_phán Phật_giáo của tầng_lớp Nho_sĩ chỉ ở hình_thức bên ngoài mà không bàn_luận tới giáo_lý Các nhà Nho nổi_tiếng thời Trần có Lê_Văn_Hưu_Mạc Đĩnh_Chi Nguyễn_Trung Ngạn_Trương_Hán_Siêu Hàn_Thuyên Nguyễn_Sĩ Cố_Chu_Văn_An Tuy Nho_giáo có ảnh_hưởng lớn hơn thời_kỳ đầu nhưng chưa thực_sự thấm sâu chủ_yếu đáng_kể ở việc đề_cao tư_cách đạo_đức của người quân_tử tôn_trọng nghi_thức thờ_tự và kỷ_cương triều_đình Có 3 nhà Nho từng được thờ_tự ở Văn_Miếu là Chu_Văn_An_Trương Hán_Siêu và Đỗ_Tử_Bình nhưng sau đó Trương_Hán_Siêu và Đỗ_Tử_Bình bị tước bỏ chỉ còn lại Chu_Văn_An Lê_Văn_Siêu cho rằng từ nửa cuối thế_kỷ 14 nhà Trần có dấu_hiệu suy_yếu có phần ảnh_hưởng từ tôn_giáo Phật_giáo không còn được sùng_kính còn Nho_giáo cũng chưa ra Nho_giáo chính_thống tinh_thần của toàn xã_hội không có ngọn cờ nào dẫn đường ngoài những hấp_dẫn của danh và lợi Đạo_giáo Tuy đã xâm_nhập vào Đại_Việt và cũng được sự trọng_thị của triều_đình Đạo_giáo không có đội_ngũ đông_đảo truyền giảng đạo như Phật_giáo và Nho_giáo Do_đó Đạo_giáo thời Trần không có những tín_đồ thực_sự chỉ có một_số người tu tiên và các thầy_cúng cầu_phúc trừ_tà Tam_giáo đồng nguyên Tư_tưởng Tam_giáo đồng nguyên kế_tục từ thời Lý tiếp_tục tồn_tại tới thời Trần_Nhà_Trần cũng thực_hiện chế_độ khoa_cử bằng các khoa thi Tam_giáo đòi_hỏi người thi phải thông_hiểu cả ba tôn_giáo Phật_Nho và Đạo_Người đỗ Tam_giáo gọi là Tam_giáo xuất_thân Tuy_nhiên từ sau năm 1247 chế_độ khoa_cử Tam_giáo không còn được áp_dụng nữa Công_giáo Tuy Công_giáo chưa chính_thức xâm_nhập Đại_Việt nhưng dưới thời Trần đã ghi_nhận sự xuất_hiện của một nhà truyền_giáo tại đây Vào giữa thế_kỷ 14 nhà truyền_giáo Odorico de Pardonone_Thánh_Odorico de Pardonone đã đặt_chân lên lãnh_thổ Việt_Nam Khoảng 200 năm sau dưới thời Mạc việc Công_giáo truyền_đạo vào Đại_Việt bắt_đầu được xúc_tiến Tín_ngưỡng dân_gian Ngoài 3 tôn_giáo Phật_Lão và Nho tín_ngưỡng dân_gian hình_thành từ nhiều đời vẫn rất phổ_biến Bên cạnh những phong_tục ngày_càng được mở_rộng như thờ_cúng tổ_tiên thờ_cúng các anh_hùng dân_tộc người có công với làng với nước các tục thờ nguyên_thuỷ vạn_vật hữu linh vẫn còn nhiều Triều_đình cũng tham_gia vào đời_sống tín_ngưỡng với dân_gian Xem thêm BULLET Tôn_giáo Đại_Việt thời Lý_BULLET_Văn_hoá Lý_Trần_Tham khảo BULLET Đại_Việt sử_ký toàn thư BULLET Trương_Hữu_Quýnh_Đinh_Xuân_Lâm_Lê_Mậu Hãn chủ_biên 2008 Đại_cương lịch_sử Việt_Nam Nhà_xuất_bản Giáo_dục BULLET Trần_Xuân_Sinh 2006 Thuyết_Trần_Nhà xuất_bản Hải_Phòng BULLET Viện sử_học 2007 Lịch_sử Việt_Nam tập 4 Nhà_xuất_bản Khoa_học_xã_hội BULLET Lê_Văn_Siêu 2006 Việt_Nam văn_minh sử Nhà_xuất_bản Văn_học BULLET Lê_Thái_Dũng 2008 Giở trang sử Việt_Nhà xuất_bản Đại_học Quốc_gia Hà_Nội
Tôn_giáo Đại_Việt thời Trần