Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm 1929 2003 là một Giám_mục Giáo_hội Công_giáo Roma người Việt_Nam Ông từng giữ chức Giám_mục chính toà ở Giáo_phận Thanh_Hoá và Giáo_phận Đà_Lạt Khẩu_hiệu Giám_mục của ông là Chân_lý trong Bác_ái Nguyễn_Sơn_Lâm sinh tại Thanh_Hoá từ nhỏ đã có chí_hướng tu trì Gia_đình quyết_định cho cậu theo con đường tu học từ năm 11 tuổi Trải qua 17 năm tu học chủng_sinh Lâm được truyền chức linh_mục năm 1957 Tân_linh_mục được phân_công thực_hiện công_việc mục vụ trong khoảng thời_gian ngắn tại Tổng giáo_phận Sài_Gòn trước khi gia_nhập Tu hội Xuân_Bích du_học Pháp và Rôma_Trong thời_gian tu học ông tốt_nghiệp với hai văn_bằng cử_nhân Thần_học và Tiến_sĩ Triết_học Trở về Việt_Nam năm 1964 ông làm Giáo_sư tại Đại chủng_viện Vĩnh_Long trước khi đảm_nhiệm vai_trò Giám_đốc Đại chủng_viện Xuân_Bích_Huế từ năm 1966 Tháng 1 năm 1975 Toà_Thánh loan tin chọn linh_mục Nguyễn_Sơn_Lâm làm Giám_mục chính toà Đà_Lạt Lễ_Tấn phong cho Tân_giám_mục cử_hành sau đó vào tháng 3 cùng năm tại Nhà_thờ Đức_Bà Sài_Gòn Trở về nhận nhiệm_sở trong giai_đoạn biến_cố mùa xuân năm 1975 giám_mục Lâm ra nhiều thư chung cũng như tĩnh_tâm động_viên giáo_sĩ giáo_dân và bày_tỏ về nhiều vấn_đề của thời_đại như tự_do tôn_giáo cách sống đạo trong hoàn_cảnh mới việc tôn_giáo đồng_hành cùng dân_tộc và xã_hội Năm 1994 Toà_Thánh thuyên_chuyển giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm về làm Giám_mục Thanh_Hoá theo chính lời đề_nghị của ông Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm đảm_nhận vai_trò tại Thanh_Hoá cho đến khi đột_ngột qua_đời năm 2003 Sau khi ông qua_đời Nhà_nước Việt_Nam truy_tặng ông Huân_chương Đại_đoàn_kết dân_tộc vào năm 2007 Thân_thế và những năm đầu tu_nghiệp Nguyễn_Sơn_Lâm sinh ngày 13 tháng 8 năm 1929 tại giáo_xứ Điền_Hộ Tùng Chính nay thuộc xã Nga Điền huyện Nga_Sơn tỉnh Thanh_Hoá thuộc Giáo_phận Thanh_Hoá Cha_mẹ ông có tám người con trong đó cậu bé Lâm là người con thứ hai và là trưởng_nam Cha_ông là ông Phêrô Nguyễn_Hữu_Phương và mẹ ông là Maria_Mađalêna Trần_Thị Khiêm_Trong gia_đình ngoài Nguyễn_Sơn_Lâm đi theo con đường tu_nghiệp còn có người em_trai là linh_mục Giuse Nguyễn_Hữu_Duyên Nguyễn_Sơn_Lâm được em_trai đánh_giá là một con_người bệnh_tật và sức_khoẻ yếu Ngày 13 tháng 8 năm 1940 gia_đình cho Nguyễn_Sơn_Lâm bắt_đầu con đường tu học và cậu học tại Tiểu_Chủng viện Ba Làng cho đến ngày 11 tháng 6 năm năm 1949 Sau khi hoàn thnàh chương_trình Tiểu chủng_viện chủng_sinh Lâm được điều_động hỗ_trợ mục vụ tại giáo_xứ Đa_Minh và đảm_nhận trách vụ này cho đến năm 1951 Từ năm 1951 đến năm 1954 chủng_sinh Nguyễn_Sơn_Lâm học tại Đại_Chủng viện Xuân_Bích Hà_Nội và theo chủng_viện di_cư vào miền Nam năm 1954 Tại đây cậu tiếp_tục theo học tại Đại chủng_viện Xuân_Bích_Vĩnh_Long rồi chuyển học xuống cơ_sở tại Thị_Nghè đến năm 1957 Linh_mục Sau quá_trình tu học dài_hạn Nguyễn_Sơn_Lâm tiến đến việc được truyền chức linh_mục vào ngày 29 tháng 6 năm 1957 Buổi lễ truyền chức cử_hành tại Nhà_thờ chính toà Đức Bà Sài_Gòn với nghi_thức truyền chức cử_hành bởi giám_mục Đại_diện Tông_Toà_Hạt_Đại diện Tông_Toà_Sài_Gòn Simon_Hoà Nguyễn_Văn Hiền Sau khi được truyền chức linh_mục với hai năm quân_dịch linh_mục Lâm ông được bổ_nhiệm làm Tuyên_uý trại Trần_Hưng_Đạo quản_lý tờ báo Tinh_Thần đặc_san Công_giáo của Quân_đội Việt_Nam Cộng_Hoà Ngoài_ra ông còn là thành_viên tích_cực của nhóm Hoạt_động văn_hoá Năm 1959 linh_mục Lâm được cử đi du_học Pháp sau đó du_học Rôma_Một năm sau đó năm 1960 ông gia nhập Tu hội Xuân_Bích Sau khi du_học Rôma và tốt_nghiệp với các bằng cử_nhân thần_học năm 1961 và tiến_sĩ triết_học năm 1963 hoặc 1964 linh_mục Nguyễn_Sơn_Lâm về Việt_Nam năm 1964 đảm_trách vai_trò Giáo_sư tại Đại_Chủng viện Xuân_Bích_Vĩnh_Long Chỉ hai năm sau ông được chọn đảm_trách vị_trí Giám_đốc Đại_Chủng viện Xuân_Bích tại Kim_Long_Huế_Vì hoàn_cảnh chiến_tranh nhiều lần chủng_viện sắp_xếp cho các linh_mục giáo_sư và chủng_sinh di_tản Nguyễn_Sơn_Lâm đều quyết_định ở lại với câu nói quen_thuộc tôi ở lại giữ nhà Giám_mục Lâm là người_quản_lý Đại chủng_viện trong giai_đoạn chiến_sự ác_liệt với các chiến_dịch quân_sự Tết Mậu_Thân 1968 Mùa hè đỏ_lửa 1972 Giám_mục Đà_Lạt Bổ_nhiệm và tấn_phong Ngày 30 tháng 1 năm 1975 Toà_Thánh công_bố chọn linh_mục Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm giám_đốc Đại chủng_viện Xuân_Bích_Huế làm giám_mục chính toà Giáo_phận Đà_Lạt Lễ tấn_phong giám_mục cho vị tân_chức diễn ra tại Nhà_thờ chính toà Đức Bà Sài_Gòn ngày 17 tháng 3 cùng năm với phần nghi_thức chính_yếu do tổng_giám_mục Henri_Lemaître_Khâm sứ Toà_Thánh chủ phong hai giám_mục phụ phong là Tổng_giám_mục đô_thành Tổng giáo_phận Sài_Gòn Phaolô Nguyễn_Văn_Bình và giám_mục Phanxicô_Xaviê Nguyễn_Văn Thuận giám_mục chính toà Giáo_phận Nha_Trang Khẩu_hiệu của giám_mục Lâm là Chân_lý trong Bác_ái Ngay sau khi được thụ_phong_chức giám_mục tân_giám_mục Lâm bay trên chuyến bay cuối_cùng từ Sài_Gòn về Đà_Lạt Đến tỉnh_lỵ thuộc giáo_phận vào giờ chiều ông nhận thấy thành_phố đã bị bỏ trống vì dân_cư bỏ chạy trước khi chính_quyền mới tiếp_quản Ngày 19 tháng 3 năm 1975 giám_mục Lâm chính_thức nhận Giáo_phận Đà_Lạt đánh_dấu bằng một buổi lễ tổ_chức ở khuôn_viên Nhà_thờ chính toà Đà_Lạt Nhận giáo_phận giám_mục Lâm quyết_định cho các chủng_sinh tạm lánh về gia_đình Ông chính_thức viết Thư Luân_lưu Thư Chung đầu_tiên gửi cộng_đồng tín_hữu Giáo_phận Đà_Lạt vào ngày 1 tháng 4 với mục_đích khuyến_khích giáo_dân giáo_phận tìm ra ý_định của Thiên_Chúa và sống tốt_đẹp trong hoàn_cảnh hiện_tại Những ngày đầu_tiên sau Chiến_tranh Việt_Nam Trong năm đầu_tiên về Đà_Lạt giám_mục Lâm đã chọn linh_mục Giuse_Võ_Đức_Minh làm Thư_ký Toà_giám_mục linh_mục này đảm_trách chức_vụ này cho đến năm 1991 Ngày 19 tháng 4 năm 1975 Nguyễn_Sơn_Lâm ra văn_thư thứ 2 gửi đến giáo_dân giáo_phận Đà_Lạt trong đó đề_cập đến việc chính_quyền mới đã thiết_lập tại hai tỉnh hành_chính thuộc giáo_phận Trong thư giám_mục Lâm nêu ra quan_điểm trước những hoài_nghi về việc liệu Công_giáo có_thể phát_triển và tồn_tại dưới chính_quyền mới bằng việc khẳng_định niềm tin vào chính_sách tự_do tôn_giáo của chính_quyền cách_mạng và đề_cập đến việc giáo_hội Bắc Việt_Nam cũng có sinh_hoạt tôn_giáo Trong thư giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm lên_án những người nêu ra quan_điểm các tu_sĩ và linh_mục bỏ chạy khỏi miền Bắc Việt_Nam vì cho rằng chỉ một_số trong số họ di_cư phần_lớn do thực_hiện việc di_tản các thành_phần giáo_dân dễ tổn_thương ra khỏi vùng chiến_sự Ông cũng cho rằng trước những cảnh xưa cũ đã khiến họ di_cư chính_phủ Việt_Nam đã sửa_sai đồng_thời đề_cập đến việc radio tại Sài_Gòn đã góp_phần làm họ không biết được sự_thật Ngoài_ra giám_mục Lâm cũng cho biết việc dư cư khiến người di_tản mất nhiều thứ và người Công_giáo có nghĩa_vụ thương_xót cũng như trợ_giúp họ Nói về vấn_đề học_tập cải_tạo ông nêu cảm_nghĩ rằng việc học sẽ vất_vả và khó_chịu nhưng cũng có nhiều mặt tốt và nêu thêm nhờ việc học này các cán_bộ có nhiều đức_tính đáng phục và đáng mến Tuy_vậy giám_mục Lâm bảo_vệ quan_điểm những tư_tưởng duy_vật và vô_thần không nên theo và nhận_định có nhiều người chỉ là vô_thần và duy_vật trong danh_từ và cho rằng họ cũng có niềm tin tinh_thần lí_tưởng và tương_lai tốt_đẹp của nhân_loại Trong khoảng thời_gian chưa đến nửa tháng sau khi công_bố Thư Chung số 2 Nguyễn_Sơn_Lâm viết Thư Chung số 3 gửi giáo_dân Giáo_phận vào ngày 1 tháng 5 năm 1975 Chủ_đề chính của Thư Chung này vị giám_mục Đà_Lạt kêu_gọi giáo_dân tăng tình_yêu mến giáo_hội hữu_hình kêu_gọi mọi người đoàn_kết sống đức_tin Công_giáo cách mãnh_liệt trong thời_đại mới Cuối thư ông kêu_gọi giáo_dân hăng_say phát_triển thế_giới đại_đồng tăng_cường hoạt_động bác_ái Ngày 22 tháng 5 ông viết thư gửi đến các linh_mục xác_định rõ_ràng việc phải duy_trì cử_hành Bí tích Thánh_Thể trong giai_đoạn khó_khăn mới Ngày 24 cùng tháng ông viết thư_tay gửi đến các tu_sĩ dòng Salésiens nói về tình_trạng giới trẻ đã vuột khỏi sự quản_lý của Giáo_hội và việc giáo_dục giới trẻ trong thời_đại mới Nội_dung cấm phòng thường huấn các linh_mục Giáo_phận Đà_Lạt tháng 6 ông đề_cập đến 4 đặc_tính Công_giáo trong giáo_phận thông_qua giám_mục Giám_mục Lâm cũng đề_cập đến năng quyền đặc_biệt của giám_mục khi mất liên_lạc với Toà_Thánh là được chọn và tấn_phong giám_mục phó Riêng việc này giám_mục Lâm cho biết đã gửi thư cho các linh_mục Ông cũng đề_cập đến việc tu trì cho các thanh_niên và đề_nghị các linh_mục chú_ý chăm_sóc các thanh_niên có chí_hướng tu trì Trong thư gửi các linh_mục với nhan_đề Linh_mục trong Tân_Ước Nguyễn_Sơn_Lâm đề_cập đến những ưu_tư của hàng linh_mục đó là chỗ_đứng trong chế_độ mới Ông đánh_giá rằng các linh_mục không ai còn luyến_tiếc thời_kỳ vàng_son không cần các đặc_ân cũ và thực_thi đời_sống hy_sinh khó nghèo bằng việc lao_động Giám_mục Lâm cũng đề_cập đến việc các linh_mục ưu_tư về việc sống trong chế_độ mới Trong thư ông dẫn ra nhiều câu_chuyện thuộc Kinh_thánh nhằm củng_cố niềm tin cho các linh_mục phân_tích Thiên_thời Địa_lợi và Nhân_hoà trong hoàn_cảnh sau chiến_tranh Ông cũng kêu_gọi các hoạt_động tích_cực biểu_thị não trạng và bộ_mặt khác với chính_trị cùng với thời_gian để xoá_bỏ định_kiến giúp xoá_bỏ nghi_ngờ Nguyễn_Sơn_Lâm kêu_gọi gạt bỏ sợ_hãi bi_quan nghi_ngờ để tin_tưởng phó_thác vào Thiên_Chúa_Những năm đầu tại Đà_Lạt giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm gặp nhiều khó_khăn khi đất_nước chuyển_đổi chế_độ chính_trị Tuy_vậy các giáo_sĩ và giáo_dân đã hỗ_trợ và ông đã được thoải_mái hơn trong những năm sau đó Giai_đoạn 1976 1994 Thư Chung số 6 viết năm 1976 gửi đến giáo_dân giáo_phận Đà_Lạt giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm dành riêng cho các giáo_dân tham_gia đến các vùng_kinh_tế_mới Đầu thư giám_mục Lâm động_viên giáo_dân với niềm tin Kitô giáo rằng Thiên_Chúa và các thánh thiên_thần sẽ luôn ở cùng họ và hỗ_trợ họ xây_dựng tương_lai kiến_tạo xã_hội mới cho dân_tộc Vì vấn_đề sinh_hoạt tôn_giáo ở vùng_đất mới gặp khó_khăn giám_mục Lâm liệt_kê những quyết_định mới nhằm hỗ_trợ giáo_dân sống đời_sống Công_giáo trong hoàn_cảnh mới Cuối thư vị giám_mục bày_tỏ tương_lai đầy tính hứa_hẹn về vùng_đất kinh_tế mới và trích_dẫn câu_chuyện về Abraham vâng lời Thiên_Chúa xây_dựng một nơi sinh_sống mới Nhân_dịp lễ Thánh_Giuse_Lao_động năm 1976 giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm có thư viết về đề_tài này Đầu thư ông đề_cao sự_việc nhập thể của Chúa trong gia_đình người lao_động và tình_yêu của Chúa dành cho những người lao_động nghèo_khó Giám_mục Lâm kêu_gọi giáo_dân bắt_chước Giêsu yêu_mến việc lao_động tôn_trọng không khinh_thường rẻ_rúng thành_phần lao_động Ông cho rằng trên phương_diện tôn_giáo lao_động thật đúng là vinh_quang và nêu ý_nghĩa lao_động là hiến sức mình để dựng nước dựng nhà dựng quê_hương dân_tộc và cả thế_giới bằng tình_yêu lao_động Cuối thư ông kêu_gọi tình_yêu lao_động và lên_án thói ích_kỷ thông_qua việc ghét_bỏ lao_động Sau 1975 11 giáo_sư và 2 tu huynh người nước_ngoài bị buộc rời khỏi Việt_Nam quyền quản_trị Giáo_hoàng Học_viện Thánh_Piô_X_Đà Lạt được trao lại cho Giám_mục Đà_Lạt Nguyễn_Sơn_Lâm từ ngày 30 tháng 8 năm 1975 Để thay_thế các giáo_sư ngoại_quốc giám_mục Lâm cho mời một_số linh_mục người Việt_Nam điều_khiển_học viện và huấn_luyện chủng_sinh Học_viện duy_trì được thêm 2 năm đến ngày 9 tháng 8 năm 1977 Cũng trong thời_gian khó_khăn này ông truyền chức được cho 6 linh_mục vào ngày 25 tháng 1 năm 1977 Trong kỳ tĩnh_tâm cho các linh_mục giáo_phận Đà_Lạt năm 1977 giám_mục Lâm triển_khai ý_tưởng mới về vai_trò của giáo_dân trong giáo_hội Ông cho rằng cần chia_sẻ quyền điều_hành trong giáo_hội cho giáo_dân ví_dụ như các việc quản_lý Chủng_viện toà_giám_mục kể_cả giảng_dạy phần_lớn bộ_môn trong tiểu chủng_viện các bài huấn đức về việc tu trì đời_sống gia_đình và đối_nhân_xử_thế Giám_mục Lâm quan_niệm nếu thực_hiện được những việc trên cái nhìn Giáo_hội có 2 giai_cấp thiểu_số lãnh_đạo và đa_số phục_tùng sẽ dần biến mất Sau phầm mở đâu ông lần_lượt triển_khai các nội_dung chính trong thư giáo_hội nhìn giáo_dân giáo_dân đáp lại cái nhìn từ giáo_hội Trong Luân thư 11 viết cuối tháng 5 năm 1978 Nguyễn_Sơn_Lâm đề_cập đến chủ_đề chính là việc thành hoá giáo_dân trong xã_hội mới Ông cũng nêu ngắn_gọn về việc cầu_nguyện cho các linh_mục bị cản_trở không_thể thi_hành tác_vụ linh_mục trong giáo_phận Trong Luân thư 12 viết đầu tháng 8 năm 1978 giám_mục Lâm viết về cuộc_đời và hoạt_động của Giáo_hoàng Phaolô_VI vừa_qua đời Sau khi Giáo_hoàng Gioan_Phaolô_I qua_đời tháng 9 năm 1978 giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm viết một thư_mục vụ loan_báo tin này đồng_thời nhắc_nhở vấn_đề ông cho là nhiệm màu của Thiên_Chúa thông_qua các giáo_hoàng và kể lại khái_quát về cuộc_đời và dư_luận xung_quanh cố giáo_hoàng Trong lá thư Đồng_hành cùng xã_hội viết năm 1978 giám_mục Lâm cho biết để hoà_hợp với chính_quyền cần phải_biết kính_nể hiểu và chia_sẻ quan_điểm của họ Ông nhận_định rằng người bạn này là những người tin vào lịch_sử của giai_cấp công_nhân phê_bình tôn_giáo vì thái_độ họ đánh_giá là ru_ngủ khí_thế cách_mạng Ông cho rằng họ vẫn chấp_nhận vai_trò của tôn_giáo với cái nhìn đây là thực_tại của một nhóm người còn lạc_hậu Nguyễn_Sơn_Lâm nhấn_mạnh người bạn này chỉ trấn_áp các thành_phần phản_động trong tôn_giáo vậy nên cần chứng_minh rằng ta không phản_động Cuối thư giám_mục Lâm nhận_định cần hợp_tác với nhau trong lĩnh_vực công_ích và lưu_ý để tính bác_ái Công_giáo lan_toả Giảng tĩnh_tâm cho Đại chủng_viện tháng 11 năm 1978 giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm cho rằng những người chỉ biết ấm_ức thích ra_lệnh thi_hành là những người hết khả_năng hấp_thụ Vị giám_mục Đà_Lạt cho biết ông chỉ trông_mong vào những người còn có khả_năng hấp_thụ mục_đích nêu ra vấn_đề của ông là nhằm mục_đích xây_dựng và không bịt miệng Ông khuyên chủng_sinh đừng thích vào đời nhập_thế bằng cách ra ngoài lập tổ_hợp và cho rằng đây là những việc phí thời_gian Giám_mục Lâm bác_bỏ mình có xu_hướng trí_thức và cho rằng ít chủng_sinh muốn hoạt_động theo phương_cách của ông Ông khuyên chủng_sinh ở nhà_nghiên_cứu trau_dồi để sau_này trở_thành các linh_mục hoạt_động tích_cực cho giáo_phận Giám_mục Lâm từng được lòng chính_quyền Việt_Nam với đề_cử làm Tổng_giám_mục phó Hà_Nội thời Hồng y Giuse_Maria_Trịnh_Văn Căn chưa có giám_mục phụ_tá Phanxicô_Xaviê Nguyễn_Văn Sang giai_đoạn từ 1978 đến 1981 Nhân_dịp đầu năm mới Âm_lịch năm 1980 đề ngày 8 tháng 2 Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm viết thư chúc tuổi giáo_hữu Giáo_phận Đà_Lạt Giám_mục Lâm kêu_gọi giáo_dân trong năm mới này cần sống tốt đời đẹp đạo loan_báo về chuyến viếng_thăm Toà_Thánh Ad_Limina mà ông sẽ tham_dự Nhân_dịp đầu năm nối_tiếp thư_mục vụ trước đó nhắc về hôn_nhân và giáo_dục con_cái giám_mục Lâm kêu_gọi giáo_dân đồng_hành mỗi gia_đình cộng_tác với giáo_xứ để giáo_dục đức_tin Công_giáo cho con_trẻ trong nhà Ông cũng chúc cho các thành_niên trưởng_thành về nhân_đức để trở_thành những con_người có_ích cho Giáo_hội và xã_hội Nói về năm mới với nếp sống mới Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm kêu_gọi vận_dụng đạo vào đời làm phong_phú cuộc_sống trần_thế Thư mùa chay năm 1980 giám_mục Lâm dành nhiều phần thư tiếp_tục nói về chủ_đề hôn_nhân Công_giáo Vị giám_mục Đà_Lạt nhắc_nhở tín_hữu một gia_đình thánh_thiện cần có Thiên_Chúa ở giữa gia_đình và mỗi gia_đình cần có vị_trí cho Kinh_Thánh và Thánh_giá vị_trí xứng hợp tại bàn_thờ Ông cũng dành thời_gian nói về chủ_đề hôn_nhân khác đạo kế_hoạch_hoá gia_đình theo chủ_trương của Giáo_hội Công_giáo Cuối thư giám_mục Lâm kêu_gọi giáo_hữu đóng_góp vào công_ích xã_hội bảo_vệ ngôi nhà Việt_Nam làm cho đất_nước ngày_càng giàu_mạnh Vấn_đề thứ năm được giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm đề_cập đến trong kỳ tĩnh_tâm linh_mục Giáo_phận Đà_Lạt năm 1980 là vấn_đề Hội_thánh Công_giáo và Xã_hội Phần đầu ông chứng_minh mục_đích của Giáo_hội Công_giáo là phục_vụ loài_người Giám_mục Lâm thừa_nhận khi từ phía ngoài nhìn vào chỉ thấy nhóm người Kitô giáo sống biệt_lập và riêng_rẽ các linh_mục chỉ quan_tâm đến giáo_dân đặc_biệt là giáo_dân nhiệt_thành Ông cho rằng Giáo_hội cần truyền_giáo Vị giám_mục Đà_Lạt cho rằng vinh_dự cho người linh_mục là đạo tạo được người giáo_dân biết quan_tâm đến các vấn_đề xã_hội Ông lên_án những linh_mục tưởng mình là lãnh_đạo xã_hội quên mất vai_trò phụng vụ trong Công_giáo và mong_muốn các linh_mục có thao_thức phụng vụ vô_vị lợi Giám_mục Lâm cho rằng Nhà_nước Việt_Nam e_ngại tôn_giáo vì ngoài vấn_đề tôn_giáo còn có các vấn_đề về chính_trị và xã_hội Ông cho rằng các linh_mục không nên làm chính_trị không nên pha_trộn vào đời_sống các lĩnh_vực không phải của Giáo_hội Tuy_vậy giám_mục Lâm thừa_nhận tình_trạng trong một quốc_gia yêu_cầu chứng_minh sự đoàn_kết và yêu nước của người Kitô giáo thì việc từ_chối các việc xã_hội là không_thể Nói với các linh_mục giám_mục Lâm cho biết thế_gian tuy tội_lỗi nhưng rất ngặt và có quyền rất ngặt đối_với khuyết_điểm của các linh_mục Ông kêu_gọi các linh_mục lắng_nghe dư_luận và những lời khuyên_bảo Ông cho rằng các linh_mục nếu không có lòng chấp_nhận chế_độ chính_trị hiện_tại thì sẽ tỏ ra lưu_luyến chế_độ khác và như_vậy là không tốt đời đẹp đạo và trái với tinh_thần Hội_Thánh Nguyễn_Sơn_Lâm kết_luận cần loại_bỏ các thái_độ làm mất_lòng người khác trong cử_hành thánh lễ Về việc đọc Kinh_Thánh trong các thánh lễ giám_mục Đà_Lạt nhắc_nhở các linh_mục tránh diễn_dịch theo quan_điểm cá_nhân để công_kích người khác Cuối thư giám_mục Lâm nhắc_nhở các linh_mục quản xứ cần đào_tạo tốt các cộng_sự_viên phụng vụ tong thánh lễ và một_số ý_tưởng khác cho việc mục vụ giáo_phận Sau chuyến viếng_thăm Ad_Limina dịp cận_kề lễ Giáng_sinh Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm viết thư gửi giáo_dân Đà_Lạt Trong thư ông trích_dẫn lời Giáo_hoàng Gioan_Phaolô_II với giáo_dân hãy biết trông cây vào Thiên_Chúa đồng_thời yêu nước thương nòi phục_vụ quê_hương cách can_đảm và chân_thành Giám_mục Lâm cũng kêu_gọi giáo_dân nhiệt_tình với đất_nước hợp_nhất với đồng_bào để mọi người được chung hưởng hạnh_phúc là mục_đích của việc Thiên_Chúa giáng_sinh Trong những năm đầu_tiên quản_lý giáo_phận Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm chú_trọng việc đào_tạo linh_mục Các bài giảng tĩnh_tâm và thường huấn linh_mục là ý_nghĩa và cách thi_hành tác_vụ linh_mục Ông cũng chú_trọng củng_cố đời_sống phụng tự và hợp_nhất của linh_mục đoàn giáo_phận Sau khi Việt_Nam bước vào thời Đổi_Mới Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm cho mở_rộng Toà_giám_mục nằm đáp_ứng nhu_cầu sinh_hoạt tôn_giáo của linh_mục và tu_sĩ chấp_nhận cũng như hỗ_trợ xây_dựng các nhà_thờ Công_giáo thuộc Giáo_phận Ông cũng quan_tâm đến vấn_đề truyền_giáo và khai_triển nhiều điểm truyền_giáo mới Hồng y Giuse_Maria_Trịnh_Văn Căn cử giám_mục Phanxicô_Xaviê Nguyễn_Văn Sang cùng hai giám_mục khác là giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm và Phaolô_Huỳnh_Đông_Các đến Rôma tham_gia nghi_lễ tuyên phong Hiển_thánh cho các Thánh tử đạo Việt_Nam vào năm 1988 Tuy_nhiên việc này chính_phủ không cho_phép Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm chọn một giám_mục phó với quyền kế_vị tại Giáo_phận Đà_Lạt Ngày 11 tháng 10 năm 1991 Toà_Thánh bổ_nhiệm linh_mục Phêrô Nguyễn_Văn_Nhơn làm giám_mục phó Đà_Lạt Sau đó ông tự ứng_cử với Toà_Thánh để trở về quê_hương Thanh_Hoá làm giám_mục cai_quản giáo_phận cùng tên Trước khi rời giáo_phận quan_tâm đến sự phát_triển của hàng giáo_sĩ là các linh_mục cũng như đời_sống tôn_giáo cho giáo_dân Nguyễn_Sơn_Lâm cho luân_chuyển các linh_mục quản xứ tuy_vậy vẫn tôn_trọng nguyện_vọng của các linh_mục nếu họ bày_tỏ ý_kiến của mình Trong thời_kỳ quản_lý giáo_phận Đà_Lạt những năm đầu_tiên ông củng_cố đời_sống phụng tự_tôn_giáo và xây_dựng hàng linh_mục trong tinh_thần yêu_thương và hiệp nhất Ngoài_ra ông chú_tâm đến việc giáo_dục giáo_dân thông_qua việc tĩnh_tâm linh_mục với các đề_tài về sứ vụ Tiên_tri và Tư tế của linh_mục Nguyễn_Sơn_Lâm cải_thiện và thúc_đẩy phát_triển đời_sống tôn_giáo chăm_sóc đời_sống tinh_thần hướng_dẫn chủng_sinh theo đường_hướng Công đồng Vatican II Về các cơ_sở tôn_giáo ông làm đơn xin sửa_chữa hỗ_trợ tài_chính xây_dựng các công_trình này Ngoài_ra giám_mục Lâm cũng góp_phần vào Thư Chung của Hội_đồng Giám_mục Việt_Nam năm 1980 với đường_lối Sống_Phúc_Âm giữa lòng dân_tộc Sau khi Việt_Nam tiến_hành chính_sách đổi_mới Giám_mục Lâm cho mở_rộng Toà_giám_mục để hỗ_trợ công_việc mục vụ của giáo_sĩ giáo_dân cả trong và ngoài giáo_phận Đà_Lạt với tên gọi Nhà Tông_Đồ khánh_thành cuối tháng 8 năm 1991 Số_liệu Giáo_phận Đà_Lạt theo báo_cáo của Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm về Toà_Thánh Vatican năm 1994 cho biết giáo_phận có 151 146 giáo_dân trong tổng_số dân_cư khoảng 650 000 người giáo_phận có 80 linh_mục triều và 41 linh_mục dòng 64 giáo_xứ 90 nhà_thờ và 503 tu_sĩ Giám_mục Thanh_Hoá và qua_đời Ngày 23 tháng 3 năm 1994 Toà_Thánh tuyên_bố quyết_định thuyên_chuyển giám_mục giáo_phận Đà_Lạt Nguyễn_Sơn_Lâm về làm giám_mục chính toà Giáo_phận Thanh_Hoá Ngày 24 tháng 6 năm 1994 ông chính_thức về nhận nhiệm_sở mới Lễ nhậm_chức đồng tế bởi 15 giám_mục 200 linh_mục và với sự tham_gia của hơn 30 000 giáo_dân Việc bổ_nhiệm này là lần đầu_tiên một giáo_sĩ miền Nam ra miền Bắc cai_quản một giáo_phận Một đoàn gồm 10 000 người đã tiếp_đón tân_giám_mục Thanh_Hoá nhậm_chức cùng một_số giám_mục miền Nam và đầy_đủ các giám_mục miền Bắc_Ngay trong ngày tiếp_quản giáo_phận ông đã thực_hiện việc truyền chức linh_mục cho 12 chủng_sinh tốt_nghiệp vào tháng 5 Nhiều linh_mục Đà_Lạt quyết_định chuyển ra Thanh_Hoá cùng giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm để hỗ_trợ việc quản_trị giáo_phận mới Viết trong hồi_ký của mình giám_mục Phaolô_Lê_Đắc_Trọng ghi lại lời báo của nhân_viên bộ nội_vụ cho Tổng_giám_mục Hà_Nội Phaolô_Giuse_Phạm_Đình Tụng_Cụ có biết ông Lâm ra Thanh_Hoá để làm_bàn đạp lên Hà_Nội không Sau khi chính_thức nhậm_chức Giám_mục Thanh_Hoá giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm tiến_hành tổ_chức các chuyến đi mục vụ kinh_lý các giáo_xứ thuộc Giáo_phận Các chuyến viếng_thăm này giúp giám_mục Lâm nhận_định được tình_hình khó_khăn cả về cơ_sở tôn_giáo lẫn đời_sống giáo_dân Giáo_phận Thanh_Hoá thời_điểm giám_mục Lâm nhậm_chức chỉ còn 13 linh_mục các cơ_sở tôn_giáo như Nhà_thờ Chính toà Toà_giám_mục các nhà_thờ giáo_xứ_giáo họ đều hoang_tàn Trong thời_gian cai_quản giáo_phận Nguyễn_Sơn_Lâm góp_phần cải_thiện đời_sống tinh_thần cho giáo_dân giáo_phận Thanh_Hoá Ông quan_tâm cải_thiện cả về đởi sống tôn_giáo lẫn đời_thường Một_số công_tác xã_hội có_thể kể đến là mời chuyên_gia thánh nhạc và giáo_lý để đào_tạo ca viên và giáo_lý_viên xin học_bổng từ Enfants du Mekong cho trẻ_em nghèo và cho khai_triển quỹ hỗ_trợ các gia_đình nghèo_khó phát_triển kinh_tế Ông cũng chú_tâm đến công_tác đào_tạo linh_mục cho giáo_phận này Kết_quả trong chín năm đảm_nhận vai_trò Giám_mục Thanh_Hoá ông đã cải_thiện con_số 13 vị lúc nhậm_chức lên con_số 47 vị vào năm 2003 Ngoài_ra ông xây_dựng cơ_sở vật_chất như Toà_giám_mục củng_cố Đại chủng_viện Vinh_Thanh nhà Dòng Mến_Thánh_Giá nhà_thờ các giáo_xứ và các giáo họ Ông cũng cải_thiện đời_sống tinh_thần đời_sống đạo_đức và đời_sống vật_chất cho giáo_dân trong Giáo_phận Giám_mục Lâm chú_trọng nhắc_nhở giáo_dân về vấn_đề từ_thiện xã_hội bác_ái và truyền_giáo nhắc_nhở các tu_sĩ linh_mục về vấn_đề mục vụ hàng tháng tại Toà_giám_mục thông_qua hình_thức tĩnh_tâm Hướng đến dịp kỷ_niệm 75 năm thành_lập giám_mục Lâm cho điều_tra tổng_số giáo_hữu trong giáo_phận năm 2000 Từ ngày 19 tháng 4 đến ngày 15 tháng 5 năm 1998 Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm là thành_viên Thượng_Hội đồng Giám_mục Á_Châu nhóm_họp tại Rôma_Trong thời_kỳ này giám_mục Lâm còn giữ nhiều chức_vụ quan_trọng trong Hội_đồng Giám_mục Việt_Nam như Chủ_tịch Uỷ_ban Phụng_Tự của Hội_đồng Giám_mục Việt_Nam từ_khoá III đến khoá V từ năm 1986 đến năm 1995 và Tổng_Thư_ký Hội_đồng Giám_mục Việt_Nam khoá VI và VII kéo_dài từ năm 1995 đến năm 2001 Với vai_trò Chủ_tịch Uỷ_ban Phụng tự Nguyễn_Sơn_Lâm đôn_đốc việc hoàn_thành và xuất_bản sách lễ Rôma xin chuẩn nhận bản dịch Các Giờ kinh Phụng vụ Với vai_trò Tổng_Thư_ký Hội_đồng Giám_mục ông soạn_thảo nhiều văn_thư tài_liệu và tham_dự nhiều Hội_nghị quốc_tế có liên_quan Thời_kỳ đảm_trách các vai_trò trong Hội_đồng Giám_mục ông liên_tục và vận_động cho hợp_thức_hoá Bản tin Hiệp_Thông bản tin được định_nghĩa là tiếng_nói của Hội_đồng Giám_mục Giấy_phép cho bản tin này được cấp vào cuối tháng 7 năm 2001 với số_lượng được xuất_bản là 100 Ông từng tham_gia bốn chuyến viếng_thăm Ad_Limina trong suốt thời_gian làm giám_mục vào các năm 1980 1990 1996 và 2002 Một_số người trong và ngoài nước không đánh_giá cao giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm điều này làm ông cô_đơn vì bị hiểu lầm và xa_lánh Để giải_thích về những điều mà dư_luận đồn_đại đặc_biệt là để phản_bác bài tường_thuật lời phát_biểu của giám_mục Lâm chưa đúng sự_thật khiến nhiều người chỉ_trích ông quyết_định viết tập hồ_sơ và di_chúc Tuy_vậy những bản_thảo trên đã bị đánh_cắp Giám_mục Lâm quan_niệm Tôi không làm giám_mục để được lòng dân tôi cũng không làm giám_mục để làm vừa_lòng các nhà_báo tôi làm giám_mục để đem lại lợi_ích cho dân Chúa và ngăn_cản những người có ý_định đứng ra bênh_vực cho ông vì cho rằng việc này có_thể tạo nên sự chia_rẽ Nguyễn_Sơn_Lâm qua_đời ngày 9 tháng 6 năm 2003 Cái chết của ông được nhận_định là gây bất_ngờ vì cố giám_mục chỉ mắc bệnh tim và đang chữa bệnh trước khi qua_đời Nghi_thức tẩm_liệm thi_hài cố giám_mục Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm được tổ_chức vào 15 giờ ngày 10 tháng 6 Sau khoảng thời_gian để các đoàn_thể đến viếng_thăm lễ an_táng cố giám_mục được cử_hành vào 8 giờ sáng ngày 13 tháng 6 cùng năm Lễ an_táng cố giám_mục Lâm có sự tham_dự của 20 giám_mục giám_quản viện phụ và gần 500 linh_mục cùng đông_đảo giáo_dân trong đeo khăn tang tu_sĩ cùng nhân_thân nhân và bằng_hữu Thi_hài ông được an_táng tại Nhà_thờ chính toà Thanh_Hoá Nhận_định Hồng_Đức viết trong bài đăng Tấm lòng Mục_Tử có vài dòng nói về giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm_Tông truyền Giám_mục Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm được tấn_phong giám_mục năm 1975 dưới thời Giáo_hoàng Phaolô_VI bởi BULLET Chủ phong Tổng_giám_mục Henri_Lemaître_Khâm sứ Toà_Thánh BULLET Hai vị phụ phong Tổng_giám_mục đô_thành Tổng giáo_phận Sài_Gòn Phaolô Nguyễn_Văn_Bình và giám_mục Phanxicô_Xaviê Nguyễn_Văn Thuận giám_mục chính toà Giáo_phận Nha_Trang Giám_mục Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm là giám_mục truyền chức linh_mục cho giám_mục BULLET Năm 1994 Đa_Minh Nguyễn_Văn Mạnh hiện là giám_mục Giáo_phận Đà_Lạt Giám_mục Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm đóng vai_trò chủ phong trong nghi_thức truyền chức giám_mục cho BULLET Năm 1991 Phêrô Nguyễn_Văn_Nhơn hiện là Hồng y_nguyên tổng_giám_mục đô_thành Tổng giáo_phận Hà_Nội Giám_mục Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm đóng vai_trò phụ phong trong nghi_thức truyền chức giám_mục cho các giám_mục sau BULLET Năm 1994 Phaolô_Lê_Đắc_Trọng cố giám_mục phụ_tá Tổng giáo_phận Hà_Nội BULLET Năm 1999 Phaolô_Bùi_Văn_Đọc cố Tổng_giám_mục đô_thành Tổng giáo_phận Thành_phố Hồ_Chí_Minh Liên_kết ngoài BULLET Hình linh_mục Tân_giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm 1975 BULLET Hình lễ Truyền chức Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm_BULLET Hình kỷ_niệm Giám_mục Nguyễn_Sơn_Lâm_BULLET ĐỨC_CHA BARTÔLÔMÊÔ NGUYỄN_SƠN_LÂM Bút_Tích và Thư Chung 1975 1977 BULLET Lễ mừng Ngân khánh Giám_mục Ðức_Cha_Bartôlômêô_Nguyễn Sơn_Lâm BULLET ĐỨC_CHA BATÔLÔMÊÔ THĂM GIÁO_PHẬN ĐALẠT BULLET ĐỨC_CHA BATÔLÔMÊÔ THĂM GIÁO_PHẬN ĐALẠT
Bartôlômêô Nguyễn_Sơn_Lâm