Khất_Phục_Càn_Quy Khất_Phục_Càn_Quy 412 thuỵ hiệu là Hà_Nam Vũ_Nguyên vương 河南武元王 là vua thứ 2 nước Tây_Tần thời Ngũ_Hồ thập_lục quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Ông là em_trai của vua khai_quốc là Khất_Phục_Quốc_Nhân và lên_ngôi sau cái chết của anh_trai vào năm 388 do con trai Khất_Phục_Công_Phủ 乞伏公府 của Khất_Phục_Quốc_Nhân khi đó được cho là còn quá trẻ để cai_trị đất_nước Ông sau đó đã mở_rộng quyền_lực và ảnh_hưởng của đất_nước song chỉ ở một mức_độ nhất_định và đến năm 400 sau các thất_bại quân_sự trước Hậu_Tần đất_nước của ông bị Hậu_Tần thôn_tính và bản_thân ông trở_thành một tướng của Hậu_Tần_Tuy nhiên sau khi Hậu_Tần suy_yếu và bại_trận dưới tay nước Hạ của tướng nổi_loạn Lưu_Bột_Bột_Khất Phục_Càn_Quy đã tái tuyên_bố độc_lập vào năm 409 song sau đó chỉ trị_vì được ba năm trước khi bị giết chết trong một cuộc chính_biến của Khất_Phục_Công_Phủ Con trai ông là Khất_Phục_Sí_Bàn đã đánh_bại Khất_Phục_Công_Phủ và trở_thành vị vua kế_tiếp Khất_Phục_Càn_Quy được sử_sách biết đến với việc sử_dụng kế_sách quân_sự tự để lộ các điểm yếu để đánh_lừa kẻ_thù và khiến chúng hành_động một_cách cực nguy_hiểm và sau đó tấn_công khi kẻ_thù trở_nên quá tự_tin Trước khi lên_ngôi Tư_liệu đầu_tiên nói về Khất_Phục_Càn_Quy trong lịch_sử là trong năm 385 khi anh_trai Khất_Phục_Quốc_Nhân của ông xưng làm Thiền vu và cải niên_hiệu do_đó đã trở_nên độc_lập với Tiền_Tần_Vào thời_điểm đó Khất_Phục_Quốc_Nhân phong cho Khất_Phục_Càn_Quy làm một đại_tướng quân Sử_sách không chép lại gì khác về cuộc_đời của ông trước hoặc trong thời_gian trị_vì của Khất_Phục_Càn_Quy ngoại_trừ một ám_chỉ rằng ông đã đánh_bại tướng Vương_Quảng_王廣 của Tiền_Tần trên chiến_trường Năm 388 Khất_Phục_Quốc_Nhân qua_đời Con trai của ông ta là Khất_Phục_Công_Phủ khi ấy được coi là còn quá nhỏ_tuổi để tiếp_nhận vị_trí lãnh_đạo vì_vậy các quan_lại và tướng_lĩnh đã ủng_hộ Khất_Phục_Càn_Quy kế_vị Khất_Phục_Quốc_Nhân với tước_hiệu Đại_Thiền vu và Hà_Nam vương Tước_hiệu Hà_Nam vương không biểu_thị rằng ông thống_trị khu_vực tỉnh Hà_Nam ngày_nay mà đúng hơn là đã biểu_thị quyền thống_trị tại các phần ở phía nam Hoàng_Hà thuộc hai tỉnh Cam_Túc và Thanh_Hải hiện_nay Lần đầu trị_vì Khất_Phục_Càn_Quy lập vợ mình làm Hoàng_hậu và ông cũng thiết_lập một hệ_thống chính_quyền tương_tự như cấu_trúc chính_quyền của người Hán_Trong vài năm sau đó Khất_Phục_Càn_Quy đã sử_dụng một loạt sức_ép quân_sự và ngoại_giao để khiến người_dân ở những vùng xung_quanh thuộc các sắc_tộc Tiên_Ti_Khương và Hán phải khuất_phục Sau đó ông dời đô từ Dũng_Sĩ thành 勇士城 nay thuộc Lan_Châu_Cam_Túc đến Kim_Thành cũng thuộc Lan_Châu ngày_nay Năm 389 hoàng_đế Phù_Đăng của Tiền_Tần đã phong cho Khất_Phục_Càn_Quy làm Kim_Thành vương một tước_hiệu biểu_thị quyền_thế ít hơn so với tước_hiệu cũ là Hà_Nam vương bởi quận Kim_Thành chỉ tương_ứng với Lan_Châu ngày_nay song Khất_Phục_Càn_Quy vẫn chấp_thuận Năm 390 vua của nước Thổ_Dục_Hồn là Mộ_Dung_Thị_Liên 慕容視連 đã khuất_phục Tây_Tần và trở_thành một chư_hầu Khất_Phục_Càn_Quy đã lập ông ta làm Bạch_Lan vương Tuy_nhiên sau khi Mộ_Dung_Thị_Liên chết vào cuối năm và người con trai có nhiều tham_vọng hơn là Mộ_Dung_Thị_Bi 慕容視羆 lên kế_vị vị vua Thổ_Dục_Hồn này đã từ_chối tước_hiệu đó Năm 391 tướng Việt_Chí_Cật_Quy 越質詰歸 nổi_loạn song sau khi Khất_Phục_Càn_Quy đích_thân dẫn quân đến đánh dẹp Việt_Chí_Cật_Quy đã đầu_hàng và Khất_Phục_Càn_Quy đã gả một người con gái của mính cho một thành_viên thị_tộc Việc Chí điều này cho thấy xu_hướng cố_gắng kết_nối bản_thân với các tộc_trưởng bộ_lạc để khiến họ khuất_phục của Khất_Phục_Càn_Quy Tuy_nhiên cuối năm 391 kế_sách này có_lẽ đã cho thấy sự phản_tác_dụng khi tộc_trưởng Một Dịch_Can_沒奕干 ban_đầu đã khuất_phục và cử hai người con trai làm con tim đến chỗ của Khất_Phục_Càn_Quy tìm_kiếm sự trợ_giúp của ông để chiến_đấu với một tộc_trưởng khác là Đại_Đâu_大兜_Khất Phục_Càn_Quy đã trợ_giúp cho ông và Đại_Đâu bị đánh_bại và sau đó đã gửi hai con trai của Một Dịch_Can về bộ_lạc để khiến Một thấy biết_ơn hơn_nữa Tuy_nhiên Mộ_Dịch_Can thay vào đó đã quay lưng lại với Khất_Phục_Càn_Quy và kết_liên minh với tộc_trưởng Hung_Nô là Lưu_Vệ_Thìn_劉衛辰 và Khất_Phục_Càn_Quy trong giận_dữ đã tấn_công Một Dịch_Căn và trong trận chiến đã bắn một mũi_tên vào mắt của Một Tuy_nhiên trong khi ông đang tiến_hành chiến_dịch chống lại Một Dịch_Can vua Lã_Quang của Hậu_Lương đã nắm lấy cơ_hội để tấn_công Tây_Tần buộc Khất_Phục_Càn_Quy phải rút_lui để đối_phó Sự_việc này đã khởi_đầu cho nhiều năm giao_chiến liên_tục giữa Tây_Tần và Hậu_Lương_Năm 393 Khất_Phục_Càn_Quy lập con trai là Khất_Phục_Sí_Bàn làm thái_tử Năm 394 sau cái chết của hoàng_đế Diêu_Trường của Hậu_Tần hoàng_đế Phù_Đăng của Tiền_Tần đã chuẩn_bị một cuộc tổng_tiến_công chống lại tân_hoàng_đế Diêu_Hưng của Hậu_Tần trong lúc chuẩn_bị ông ta đã yêu_cầu viện_trợ của Khất_Phục_Càn_Quy và phong cho Khất_Phục_Càn_Quy làm Hà_Nam vương và ban cho ông cửu tích Tuy_nhiên chiến_dịch của Phù_Đăng đã thất_bại Phù_Quảng_苻廣 cùng con trai Phù_Sùng đã rời bỏ căn_cứ của họ buộc Phù_Đăng phải chạy trốn vào trong rừng Ông ta sau đó gả em_gái là Đông_Bình công_chúa cho Khất_Phục_Càn_Quy để làm vương hậu và lập ông làm Lương vương Khất_Phục_Càn_Quy cử em_trai là Khất_Phục_Ích_Châu 乞伏益州 đến trợ_giúp cho Phù_Đăng song khi Phù_Đăng ra khỏi vùng đồi_núi để đến chỗ quân của Khất_Phục_Ích_Châu Diêu_Hưng đã cho quân_phục kích và bắt_giữ được ông ta rồi sau đó giết chết Khất_Phục_Ích_Châu sau đó rút quân Con trai của Phù_Đăng là Phù_Sùng chạy đến Hoàng_Trung_湟中 nay thuộc Tây_Ninh Thanh_Hải tức vùng_đất đang nằm dưới sự kiểm_soát của Khất_Phục_Càn_Quy và xưng_đế tại đó Tuy_nhiên vào mùa đông năm 394 Khất_Phục_Càn_Quy đã trục_xuất Phù_Sùng và người này đã chạy đến chỗ một trong những tướng còn lại của cha mình là Dương_Định_楊定_Dương Định đã dẫn quân hợp với Phù_Sùng để tiến đánh Khất_Phục_Càn_Quy Khất_Phục_Càn_Quy đã cử Khất_Phục_Ích_Châu và hai tướng khác là Khất_Phục_Kha_Đàn 乞伏軻彈 và Việt_Chí_Cật_Quy đi đánh Dương_Định và Phù_Sùng song Dương_Định ban_đầu đã đạt được thắng_lợi Tuy_nhiên ba tướng_quân của Tây_Tần sau đó đã phản_công và giết chết Dương_Định cùng Phù_Sùng trong trận chiến Khoảng tết năm 395 Khất_Phục_Càn_Quy xưng làm Tần vương một tước_hiệu lớn hơn và ngầm thông_báo mình là đối_thủ của Hậu_Tần và đất_nước của ông vì_thế được biết đến nhiều trong sử_sách với cái tên Tây_Tần_Đến mùa hè ông cử Khất_Phục_Ích_Châu đi đánh một tộc_trưởng người Đê không chịu khuất_phục là Khương_Nhũ_姜乳 bất_chấp cảnh_báo rằng Khất_Phục_Ích_Châu đã trở_nên kiêu_ngạo kể từ sau các chiến_thắng của ông ta Khất_Phục_Ích_Châu đã thật_sự lơ_là và bị Khương_Nhũ đánh_bại Cũng trong năm đó Khất_Phục_Càn_Quy dời đô từ Kim_Thành đến Tây_Thành_西城 nay thuộc Bạch_Ngân_Cam_Túc Vào mùa thu năm 395 Lã_Quang đã cho thực_hiện một cuộc tấn_công lớn nhắm vào Tây_Tần_Theo lời khuyên của hai triều_thần là Mật_Quý_Chu_密貴周 và Mạch_Giả_Cổ_Đê 莫者羖羝_Khất_Phục_Càn Quy đã chịu khuất_phục Lã_Quang trở_thành chư_hầu và gửi hoàng_tử Khất_Phục_Sắc_Bột 乞伏敕勃 đến chỗ Lã_Quang để làm con_tin và Lã_Quang đã cho rút quân Tuy_nhiên Khất_Phục_Càn_Quy đã sớm hối_tiếc về việc này và cho giết chết Mật và Mạch_Giả_Năm 397 để trừng_phạt Khất_Phục_Càn_Quy Lã_Quang đã mở một chiến_dịch lớn tiến đánh Tây_Thành_Các triều_thần của Khất_Phục_Càn_Quy khiếp_sợ đến_nỗi họ đã đề_xuất việc rút_lui đến Thành Kỉ_成紀 nay thuộc Thiên_Thuỷ_Cam_Túc ở phía đông song Khất_Phục_Càn_Quy đã nhìn thấy điểm yếu của quân Hậu_Lương nên vẫn quyết_định ở nguyên vị_trí Quân Hậu_Lương ban_đầu đã thắng_lợi và chiếm được một_số thành lớn của Tây_Tần song Khất_Phục_Càn_Quy đã lừa tướng Lã_Diên_呂延 tin rằng ông đã rút_lui Lã_Diên đã rơi vào bẫy của Khất_Phục_Càn_Quy và bị giết Lã_Quang lo_sợ và đã rút_lui về kinh_đô Cô Tang_姑臧 nay thuộc Vũ_Uy_Cam_Túc của Hậu_Lương_Năm 398 Khất_Phục_Càn_Quy cử Khất_Phục_Ích_Châu đi đánh Hậu_Lương và Tây_Tần đã lấy lại được một_số lãnh_thổ đã mất trước đó Đến năm 398 Khất_Phục_Ích_Châu đã giao_chiến và đánh_bại được Mộ_Dung_Thị_Bi 慕容視羆_Mộ_Dung_Thị Bi lo_sợ và đã cử con trai là Mộ_Dung_Đãng_Khải 慕容宕豈 đến làm con_tin để cầu_hoà Khất_Phục_Càn_Quy đã gả một người con gái của một người trong thị_tộc của cho Mộ_Dung_Đãng_Khải Năm 400 Khất_Phục_Càn_Quy dời đô từ Tây_Thành đến Uyển_Xuyên_苑川 cũng thuộc Bạch_Ngân ngày_nay Vào mùa hè năm 400 một tướng của Hậu_Tần và cũng là thúc_phụ của Diêu_Hưng_Diêu_Thạc Đức 姚碩德 đã phát_động một chiến_dịch lớn chống lại Tây_Tần_Ban đầu Khất_Phục_Càn_Quy đã thành_công trong việc cắt đứt đường tiếp_tế của Diêu_Thạc_Đức song sau đó Diêu_Hưng đã đích_thân đến viện_trợ cho Diêu_Thạc_Đức_Khất Phục_Càn_Quy chia quân để cố xác_định được mục_đích của quân Hậu_Tần song các đội quân đã bị mất liên_lạc trong sương_mù và quân Hậu_Tần đã đến tấn_công và đánh_bại quân Tây_Tần gần như toàn_bộ quân Tây_Tần bị bắt Diêu_Hưng tiến về Phu_Hãn_枹罕 nay thuộc Lâm_Hạ_Cam_Túc buộc Khất_Phục_Càn_Quy phải quay trở_lại Kim_Thành Tuy_nhiên với đội quân còn lại Khất_Phục_Càn_Quy đi đến kết_luận rằng ông không_thể duy_trì đất_nước hơn_nữa và lệnh cho các quan_lại đầu_hàng Hậu_Tần trong khi bản_thân ông đầu_hàng vua Thốc_Phát_Lợi_Lộc Cô của Nam_Lương_Em trai của Thốc_Phát_Lợi_Lộc Cô là Thốc_Phát_Câu_Diên 禿髮俱延 nghi_ngờ ý_định của Khất_Phục_Càn_Quy và đề_nghị Thốc_Phát_Lợi_Lộc Cô đày ông đến chỗ bộ_lạc Ất_Phất_乙弗 có_thể ở phía tây_hồ Thanh_Hải song Thốc_Phát_Lợi_Lộc Cô đã từ_chối Tuy_nhiên lo_ngại về việc Khất_Phục_Càn_Quy có_thể cố tái_lập đất_nước vua Nam_Lương đã cho quân theo sát ông Khất_Phục_Càn_Quy do lo_sợ sẽ bị giết nên sau đó đã lấy lại lòng tin_tưởng của Thốc_Phát_Lợi_Lộc Cô bằng cách cử Khất_Phục_Sí_Bàn các huynh_đệ của mình và mẫu_thân của họ đến kinh_thành Tây_Bình của Nam_Lương làm con tim Tuy_nhiên ngay sau khi lính Nam_Lương nới lỏng canh_giữ Khất_Phục_Càn_Quy đã đến Phu_Hãn và đầu_hàng Hậu_Tần_Tướng của Hậu_Tần_Khi Khất Phục_Càn_Quy đến kinh_thành Trường An của Hậu_Tần_Diêu_Hưng phong cho ông làm Quy_Nghĩa hầu Năm 401 Diêu_Hưng không hiểu vì sao đã trao toàn_bộ số quân_lính bị bắt cho Khất_Phục_Càn_Quy và cho ông ta trấn_thủ kinh_thành của Tây_Tần trước_đây là Uyển_Xuyên vì_vậy trên thực_tế Khất_Phục_Càn_Quy lại có được vị_trí vốn có trước đó song nay là một chư_hầu của Hậu_Tần_Ông đã nhanh_chóng lập lại cấu_trúc chính_quyền song các quan_lại nay có tước_vị thấp hơn để thể_hiện sự khuất_phục trước Hậu_Tần_Đến năm 401 Diêu_Hưng cử Khất_Phục_Càn_Quy làm phụ_tá cho Diêu_Thạc_Đức trong một chiến_dịch lớn chống lại hoàng_đế Lã_Long của Hậu_Lương buộc Lã_Long phải chịu khuất_phục Năm 402 Khất_Phục_Sí_Bàn người trước đó đã không thành_công trong việc đào_thoát khỏi Nam_Lương để đến chỗ phụ_thân nay đã có_thể chạy đến Uyển_Xuyên_Vua_Thốc Phát_Nục_Đàn của Nam_Lương đã gửi vợ của Khất phục Sí_Bàn có_lẽ là con gái của Thốc_Phát_Nục_Đàn và những người con đến chỗ ông Năm 403 Lã_Long đã quyết_định trao đất_nước của mình lúc này chỉ bao_gồm Cô Tang và các vùng lân_cận cho Hậu_Tần_Hậu_Lương diệt_vong và Khất_Phục_Càn_Quy là một trong các tướng mà Diêu_Hưng cử đi hộ_tống Lã_Long về Trường An và hộ_tống người thay_thế ông ta là tướng Vương_Thượng_王尚 đến Cô Tang song tại thời_điểm đó vùng Cô Tang bị bao quanh bởi Nam_Lương và Bắc_Lương hai chư_hầu của Hậu_Tần_Trong vài năm sau đó Khất_Phục_Càn_Quy ngày_càng hành_động một_cách độc_lập hơn Ví_dụ như vào năm 405 có_vẻ như trong khi chưa có sự phê_chuẩn của Hậu_Tần ông đã tiến đánh nước Thổ_Dục_Hồn của Mộ_Dung_Đại_Hài 慕容大孩 và sau đó trong cùng năm ông đã chiến_đấu với Dương_Thịnh_楊盛 người cai_trị Cừu_Trì trong khi Cừu_Trì cũng là chư_hầu của Hậu_Tần_Khoảng tết năm 407 Khất_Phục_Càn_Quy đi viếng_thăm chính_thức Trường An_Diêu_Hưng lúc này do lo_sợ trước sức_mạnh và sự độc_lập của Khất_Phục_Càn_Quy nên đã giữ ông lại kinh_thành để làm quan tại đây còn quyền chỉ_huy của ông thì giao cho Khất_Phục_Sí_Bàn Năm 408 Thốc_Phát_Nục_Đàn người trước đó đã khuất_phục chịu trở_thành chư_hầu của Hậu_Tần đã trở_nên hành_động một_cách độc_lập Diêu_Hưng quyết_tâm tiêu_diệt Nam_Lương và Khất_Phục_Càn_Quy là một trong các tướng được cử đi cùng với đội quân dưới sự chỉ_huy của con trai ông ta là Diêu_Bật_姚弼 nhằm diệt Nam_Lương_Tuy nhiên chiến_dịch của Diêu_Bật đã thất_bại và mặc_dù sau đó Thốc_Phát_Nục_Đàn trên danh_nghĩa vẫn tiếp_tục khuất_phục trong một thời_gian ông ta đã nhanh_chóng tuyên_bố độc_lập hoàn_toàn Năm 409 Khất phục Càn_Quy đã trốn thoát và trở về Uyển_Xuyên_Trong cùng năm ông tái_lập nước Tây_Tần và xưng là Tần vương đồng_thời cải niên_hiệu Trị_vì lần thứ hai Sau khi phục_quốc Khất_Phục_Càn_Quy một lần nữa lại lập vợ mình làm Hoàng_hậu và con trai Khất_Phục_Sí_Bàn làm thái_tử kinh_đô của Tây_Tần được tạm_thời đặt tại Độ_Kiên sơn 度堅山 nay thuộc Bạch_Ngân_Cam_Túc Năm 410 ông tấn_công quận Kim_Thành của Hậu_Tần và cuối_cùng đã chiếm được quận này và đến năm 410 kinh_thành Tây_Tần lại chuyển về Uyển_Xuyên_Ông sau đó cũng chiếm được một_vài quận khác của Hậu_Tần_Tuy nhiên vào mùa xuân năm 411 ông đã trao_trả các quan bị bắt cho Hậu_Tần và cầu_hoà một lần nữa trở_thành chư_hầu Diêu_Hưng lập Khất_Phục_Càn_Quy làm Hà_Nam vương Tuy_nhiên vào mùa đông năm 411 ông lại tiếp_tục chiếm một_số quận của Hậu_Tần_Mùa xuân năm 412 ông dời đô đến Đàm_Giao_譚郊 nay thuộc Lâm_Hạ_Cam_Túc và cho Khất_Phục_Sí_Bàn trấn_thủ Uyển_Xuyên_Vào mùa hè năm 412 con trai của Khất_Phục_Quốc_Nhân là Khất_Phục_Công_Phủ đã giết chết Khất_Phục_Càn_Quy trong một cuộc chính_biến ngoài_ra Khất_Phục_Công_Phủ còn giết hơn mười người con trai khác của Khất_Phục_Càn_Quy Sau một chiến_dịch ngắn_ngủi giữa Khất_Phục_Công_Phủ và Khất_Phục_Sí_Bàn Khất_Phục_Sí_Bàn đã chiến_thắng và giết chết Khất_Phục_Công_Phủ rồi lên_ngôi vua Tham_khảo BULLET Tấn thư BULLET Tư trị thông giám các quyển
Khất_Phục_Càn_Quy