Nhà_nguyện Toà tổng_giám_mục Thành_phố Hồ_Chí_Minh Nhà_nguyện Toà tổng_Giám_mục Thành_phố Hồ_Chí_Minh là một ngôi nhà cổ toạ_lạc trong khuôn_viên toà tổng_giám_mục Tổng giáo_phận Thành_phố Hồ_Chí_Minh Đây được xem là ngôi nhà kiến_trúc cổ lâu_đời nhất tại thành_phố này Lịch_sử Trong bối_cảnh hai người đã tạo được mối thân_tình vào năm 1790 Nguyễn_Ánh cho dựng một ngôi nhà bằng tre lợp mái tranh bên hữu_ngạn rạch Thị_Nghè để làm nơi Giám_mục Pigneau de Behaine tức Bá_Đa_Lộc ở và dạy_học cho hoàng_tử Nguyễn_Phúc_Cảnh_Thừa sai Lestrade gọi ngôi nhà đó là dinh Giám_mục mặc_dù đó chỉ là ngôi nhà rất thô_sơ Năm 1799 Nguyễn_Ánh cho làm lại dinh Giám_mục bằng gỗ lợp ngói cho đến khi Giám_mục Pigneau de Behaine từ_trần ngày 9 tháng 10 năm 1799 thì ngôi nhà trở_thành nơi trọ cho một linh_mục thừa sai tên là Liot từ năm 1799 đến 1811 Năm 1819 tác_giả John_White ghi_nhận dinh Giám_mục trở_thành kho chứa quân cụ Sau Hoà_ước Nhâm_Tuất 1862 vua Tự Đức giao ngôi nhà gỗ lợp ngói đó cho Giám_mục Dominique_Lefèbre 1844 1864 Giám_mục_tiên khởi của giáo_phận Tây_Đàng_Trong tiền_thân Tổng giáo_phận Thành_phố Hồ_Chí_Minh ngày_nay làm toà Giám_mục Nhưng sau đó Giám_mục Lefèbre từ_trần và thừa sai Colombert thư_ký của Giám_mục Miche 1864 1873 vẫn trọ tại toà Giám_mục để lui_tới họ_đạo Thị_Nghè và Cầu Bông thăm_viếng giáo_dân và cử_hành các bí tích cho cộng đoàn Công_giáo Năm 1864 để nhường đất xây_dựng Thảo_cầm_viên Sài_Gòn nên ngôi nhà này được đi dời về khu đất các thừa sai mà hiện_nay là Sở Ngoại_vụ Thành_phố Hồ_Chí_Minh nằm ở đường Alexandre de Rhodes gần dinh Độc_Lập Năm 1897 khi đề_cập đến ngôi nhà gỗ lợp ngói đó học_giả Trương_Vĩnh_Ký gọi là Dinh_Tân_Xá_Năm 1911 toà Giám_mục kiên_cố được xây_dựng đường Nguyễn_Đình_Chiểu ngày_nay Giám_mục Mossard 1899 1920 cho di_dời ngôi nhà gỗ lợp ngói về trong khuôn_viên này để làm nhà_nguyện Năm 1962 Tổng_Giám_mục Phaolô Nguyễn_Văn_Bình cho xây tường gạch thay một_số vách ván mục_nát của ngôi nhà_nguyện cổ và cho gia_cố một_số cột mục vào năm 1980 Năm 2011 ngôi nhà_nguyện cổ đó lần_lượt xuất_hiện những chỗ mục_nát sụp_đổ dấu_hiệu của tình_trạng xuống_cấp trầm_trọng xem_ra không còn có_thể phục_chế hay gia_cố nữa nên Ban Văn_hoá Công_giáo của tổng giáo_phận cùng với Ban Quản_lý Toà_Giám_mục được giao nhiệm_vụ nghiên_cứu và thực_hiện phục_chế toàn_bộ theo kiến_trúc cổ_kính như xưa Kiến_trúc Mặt_bằng ngôi nhà có dạng hình chữ Nhất tuy xây_dựng phục_vụ cho việc thờ thượng Công_giáo nhưng ngôi nhà vẫn được quay về hướng nam theo quan_điểm dựng nhà truyền_thống của người Việt_Nhìn chung ngôi nhà được dựng theo kiểu ba gian hai chái Nam_Bộ gian giữa rộng nhất dùng cho việc thờ phượng Thiên_Chúa_Mái ngói_âm_dương khung cửa và các cánh cửa đều chạm_trổ hoa_lá như tạo thêm sức_sống cho mặt_tiền của căn nhà Trên cao là một khám thờ bằng gỗ để mộc chạm_trổ các đề_tài song phượng triều dương hai chim phượng chầu mặt_trời ở trên tam phúc ba con dơi ở bao lam hình hoa_lá ở phần chân Chính_diện gian giữa là nơi đặt án thờ cầu_nguyện hầu_hết chi_tiết bên trong được giữ nguyên từ hơn 200 năm trước Tuy là một khám thờ Chúa_Giêsu_Đức_Mẹ Maria cùng Thánh_Giuse qua các tượng bằng thạch_cao nhưng hai bên có cặp câu_đối bằng chữ Hán lấy ý từ sách Trung_Dung của Khổng_Tử_Thần chi cách tư Đức kỳ thạch hĩ việc thần_thánh không_thể lường được cái đức của thần_thánh thịnh lắm thay Dưới khánh thờ là một bàn lễ đặt trên bục gỗ cao có một căn nhà tạm nơi lưu_giữ Mình_Thánh_Chúa đặt ở giữa Ngoài_ra còn có tượng thánh Têrêsa và thánh Antôn bằng thạch_cao đặt cao trên thân cột Bên dưới là các dãy băng ghế dành cho giáo_dân cầu_nguyện
Nhà_nguyện Toà tổng_giám_mục Thành_phố Hồ_Chí_Minh