Huỳnh_Thị_Cúc_Huỳnh_Thị_Cúc_黃氏菊 1802 là một trong Tây_Sơn ngũ phụng thư và là một nữ_tướng của triều Tây_Sơn trong lịch_sử Việt_Nam Tiểu_sử Bà là người tỉnh Quảng_Ngãi cùng quê_hương với Nguyễn_Thị_Dung 1802 cũng là một trong Tây_Sơn ngũ phụng thư Tuy không xinh_đẹp nhưng bà có vóc_dáng mảnh_mai tính_nết dịu_dàng lại giỏi võ_nghệ Bà là em ruột Đô_đốc Huỳnh_Văn_Thuận một vị tướng giỏi của quân Tây_Sơn Bà Dung là em của Nguyễn_Văn_Xuân người làng Lạc_Phổ huyện Mộ_Đức Bà Cúc là em Huỳnh_Văn_Thuận người làng Đông_Quang huyện Sơn_Tịnh Hai họ là chỗ quen_thân Ông Xuân và ông Thuận có tài về văn_học Bà Dung và bà Cúc có tài về kiếm_thuật Nghe tiếng Trương_Văn_Hiến bốn anh_em rủ nhau vào xin thọ_giáo Trương công không thu_nạp nữ đồ_đệ Ông Xuân và ông Thuận ở lại An_Thái học văn Hai cô gái được Trương công giới_thiệu lên Xuân_Hoà thụ nghiệp cùng Bùi_Thị_Xuân_Bà Dung và bà Cúc tuổi_tác cùng tài_nghệ tương_đương với bà Nhạn bà Lan_Cả bốn đều tôn Bùi_nữ_tướng làm thầy và coi nhau như ruột_thịt Không rõ bà_gia nhập nghĩa_quân Tây_Sơn vào năm nào chỉ biết bà là tuỳ_tướng của Bùi_Thị_Xuân 1802 Sau khi đã thân_thiết như ruột_thịt bà được bà Xuân truyền dạy cho bài kiếm pháp song_kiếm bí_truyền Năm 1778 Nguyễn_Nhạc xưng_đế Huỳnh_Thị_Cúc chỉ_huy 1 trong 4 lữ_đoàn nữ binh thì do nữ_tướng Bùi_Thị_Xuân tổ_chức và điều_khiển Tháng 2 năm 1802 bà theo Đô_đốc Xuân tham_gia trận Trấn_Ninh còn gọi là trận Đầu Mâu ở Quảng_Bình Khi quân Tây_Sơn đại_bại bà tình_nguyện ở lại ngăn_chặn quân Nguyễn để Bùi_Thị_Xuân đưa vua Cảnh_Thịnh qua sông chạy về phương Bắc_Sáng hôm sau Huỳnh_Thị_Cúc cùng mười nữ binh áo ướt_đẫm máu về đến thành Vừa trông thấy Bùi_nữ_tướng Huỳnh_Thị_Cúc vội_vã chạy đến ngã vào lòng Bùi_nữ_tướng ôm lấy em Huỳnh nữ_kiệt nhìn chị lần cuối rồi tắt_thở Khi ấy bà vẫn chưa có chồng Sách tham_khảo BULLET Quách_Tấn_Quách_Giao Nhà Tây_Sơn Bảo_tàng Bình_Định xuất_bản 2002 BULLET Cao_Tự_Thanh chủ_biên Phụ_nữ Việt_Nam trong lịch_sử tập 1 Nhà_xuất_bản Phụ_Nữ 2011
Huỳnh_Thị_Cúc