Niệp quân Niệp quân là những lực_lượng_vũ_trang nông_dân hoạt_động tại các khu_vực giáp_ranh của 8 tỉnh An_Huy_Hà_Nam Sơn_Đông_Giang_Tô Hồ Bắc_Thiểm_Tây_Sơn Tây_Hà_Bắc ở phía bắc Trường_Giang chống lại chính_quyền nhà Thanh trong khoảng thời_gian 1851 1868 Mặc_dù không lật_đổ được triều_đại nhà Thanh nhưng cuộc nổi_dậy đã gây ra những thiệt_hại to_lớn về cả kinh_tế lẫn nhân_mạng những nhân_tố lâu_dài dẫn đến sự sụp_đổ nhà Thanh vào đầu thế_kỷ 20 Sự hình_thành Niệp hay Niệm là phương_ngữ Hoài_Bắc được hiểu là một bọn hay một nhóm Niệp đảng được thành_lập vào cuối những năm 1840 bởi Trương_Nhạc_Hành và đến năm 1851 số_lượng người gia_nhập đã lên đến 400 ngàn người Không giống như Cuộc nổi_dậy Thái_Bình Thiên_Quốc_Niệp đảng ban_đầu không có mục_tiêu và định_hướng hoạt_động rõ_ràng ngoại_trừ đem đến những lời chỉ_trích cho triều_đình nhà Thanh_Khẩu hiệu của họ là cướp của người giàu chia cho người nghèo Tuy_nhiên sau một loạt thảm_hoạ môi_trường và những năm mất_mùa liên_tiếp những người trong Niệp đảng bắt_đầu bị kích_động chống lại chế_độ nên quan_lại nhà Thanh mới gọi là giặc Niệp_捻匪_Niệp phỉ Lũ sông Hoàng_Hà năm 1851 đã gây ngập_lụt hàng ngàn dặm vuông gây thiệt_hại to_lớn cho cuộc_sống của người_dân Chính_quyền nhà Thanh bắt_tay vào xử_lý hậu_quả sau thiên_tai nhưng sự cứu_trợ người_dân lại không đạt hiệu_quả bởi sự cạn_kiệt tài_chính sau Cuộc chiến_tranh nha_phiến với Đế_quốc Anh xảy cách đó không lâu và đợt tàn_sát đang diễn ra của Cuộc nổi_dậy Thái_Bình Thiên_Quốc_Thiệt hại từ đợt lũ_lụt này chưa kịp khắc_phục xong thì đập sông Hoàng_Hà tiếp_tục bị vỡ vào năm 1855 nhấn_chìm hàng ngàn người và tàn_phá tỉnh Giang_Tô màu_mỡ Cùng với sự tàn_phá do lũ_lụt gây ra chính là nạn đói ngày_một lan rộng Thời_điểm đó triều_đình nhà Thanh đang phải dốc toàn lực đàm_phán với các cường_quốc châu_Âu tài_chính lại cạn_kiệt nghiêm_trọng tiếp_tục không_thể cứu_trợ thiên_tai hiệu_quả Điều này khiến cho Niệp quân tức_giận họ đổ lỗi cho người châu_Âu đã góp_phần vào những rắc_rối của quốc_gia và ngày_càng coi chính_quyền nhà Thanh là bất_tài Những người nổi_dậy trong Niệp quân dường_như bị ảnh_hưởng bởi Khởi_nghĩa Bạch_Liên_giáo trước đó họ tuyển_mộ người từ các hội và giáo_phái bí_mật như Bạch_Liên_giáo lại tích_cực sử_dụng những biểu_tượng biểu_ngữ của Bạch_Liên_giáo như Anh_em kết_nghĩa Cờ ngũ_hành cờ bát_quái và sử_dụng rộng_rãi các tổ_chức nữ chiến_binh Trương_Nhạc_Hành đã tự_xưng là Đại_Hán_Vĩnh vương hay Đại_Hán_Minh_Mệnh vương gợi nhớ đến vị_trí lãnh_đạo của Bạch_Liên_giáo Một_số nhà_nghiên_cứu như Valerie_Hudson và Andrea den Boer cho rằng sự khốn_khó về kinh_tế liên_quan đến lũ_lụt hàng thập_kỷ đã khiến cho số phụ_nữ giảm_sút mạnh dẫn đến số_lượng lớn thanh_niên không_thể cưới vợ chính là một trong những nguyên_nhân thúc_đẩy cuộc nổi_loạn này Niên_biểu hoạt_động BULLET Năm 1851 Niệp đảng ở các nơi Nam_Dương_Nam_Triệu huyện Đường nay là Đường Hà thuộc nam_bộ Hà_Nam tụ chúng khởi_nghĩa BULLET Năm 1852 bắc_bộ An_Huy gặp hạn_hán lớn nông_dân kéo nhau gia_nhập Niệp_Người_Bạc_Châu là bọn Trương_Nhạc_Hành hay Trương_Lạc_Hành_Cung Đắc_Thụ tụ_tập hơn vạn Niệp tử đánh chiếm Vĩnh_Thành_Hà_Nam Tháng 11 cùng năm Niệp quân ở Mông_Thành_An_Huy uống máu ăn_thề đưa Trương_Nhạc_Hành làm minh_chủ nổi_dậy kháng Thanh gọi là Thập_Bát_Phố tụ_nghĩa BULLET Năm 1853 vào lúc quân Bắc phạt của Thái_Bình Thiên_Quốc đi qua An_Huy_Hà_Nam Niệp đảng ở bắc_bộ An_Huy nhao_nhao hưởng_ứng dân đói khắp_nơi nổi_dậy mỗi năm hai mùa xuân_thu tụ_tập ra ngoài cướp_bóc lương_thực BULLET Năm 1855 Hoàng_Hà vỡ đê một lượng lớn nạn_dân mất nhà_cửa của Sơn_Đông bắc_bộ An_Huy bắc_bộ Giang_Tô_Khai_Phong về phía đông nối nhau gia_nhập Niệp_Niệp đảng ở Bạc_Châu_Mông_Thành đưa Trương_Nhạc_Hành lên làm minh_chủ hiệu là Đại_Hán_Vĩnh vương còn gọi là Đại_Hán_Minh_Mạng vương lấy Trĩ_Hà tập nay là Qua_Dương_An_Huy làm căn_cứ_địa đặt ra 19 điều Hành_quân điều_lệ tổ_chức thành Niệp quân bày ra Ngũ kỳ quân chế vàng_trắng chàm đen_đỏ đạt đến mấy chục vạn người là cao_điểm của phong_trào Nam bắc sông Hoài khắp_nơi đều có Niệp quân BULLET Năm 1856 Trương_Nhạc_Hành chiếm_lĩnh vị_trí xung_yếu của giao_thông thuỷ lục là Tam_Hà_Tiêm thuộc Dĩnh_Châu tiếp_nhận phong hiệu của Thiên vương Hồng_Tú_Toàn dù thực_tế là nghe phong không nghe lệnh nhưng vẫn hợp_tác chặt_chẽ với Trần_Ngọc_Thành_BULLET Năm 1858 đến 1862 Niệp quân chuyển sang chiến_đấu ở các nơi Hà_Nam Sơn_Đông_An_Huy Giang_Tô có thắng có thua Trương_Nhạc_Hành được thăng làm Chinh bắc chủ_tướng phong là Ốc vương BULLET Năm 1860 Niệp quân vì muốn cướp lương_thực của kho thóc bộ Hộ đánh_phá Thanh_Giang_Phố nay là khu Chủ Thành thành_phố Hoài_An_Giang_Tô trọng_trấn thương_nghiệp ven Kinh_Hàng_Đại_Vận Hà bắc_bộ Giang_Tô cũng là nơi đặt trị_sở của Nam hà tổng_đốc rồi thiêu_huỷ hơn 20 dặm phố_xá của nơi này cháy lan đến kho thóc bộ Hộ và 4 xưởng đóng_tàu của bộ Công_Nhưng không_thể công_phá nổi phủ thành Hoài_An nay là khu Sở Châu thành_phố Hoài_An_Giang_Tô trị_sở của Tào vận tổng_đốc cách đó 15 km vì tường thành cao_lớn và kiên_cố Cùng năm Niệp quân đánh hạ các thành_thị chủ_yếu như Khai_Phong và Tế_Ninh_BULLET_Năm 1861 Niệp quân hoạt_động rất mạnh_mẽ đánh_phá Lão Hà_Khẩu và Tương_Dương Phàn_Thành của Hồ Bắc_Một nhánh Niệp quân tiến vào Sơn_Đông áp sát Tế_Nam và Yên_Đài bị quân Anh Pháp đẩy lui BULLET Năm 1863 Tăng_Cách_Lâm_Thấm đánh hạ Trĩ_Hà_Tập_Bạc Châu nay là huyện thành của Qua_Dương_An_Huy Trương_Nhạc_Hành bị bắt BULLET Năm 1864 Thái_Bình Thiên_Quốc diệt_vong Tuân vương Lại_Văn_Quang và bọn Lương vương Trương_Tông_Vũ tổ_chức lại Niệp quân Lại_Văn_Quang chính_thức cho tướng_lĩnh dưới quyền trong Niệp quân nhận các vương hiệu của Thái_Bình Thiên_Quốc_Niệp quân mới áp_dụng chiến_thuật linh_hoạt cơ_động dần phát_triển lên đến hơn 10 vạn bộ kỵ BULLET Ngày 18 tháng 5 năm 1865 Niệp quân tại Tào_Châu_Sơn_Đông nay là huyện Tào_Hà_Trạch_Sơn Đông tiêu_diệt toàn_bộ_đội quân bộ kỵ chủ_lực của tướng nhà Thanh là Tăng_Cách_Lâm_Thấm đuổi nà không tha giết Tăng_Cách_Lâm_Thấm Hoa_Bắc chấn_động Bắc_Kinh giới_nghiêm Nhà Thanh lệnh cho Tằng_Quốc_Phiên tiễu Niệp_Tằng thay biện_pháp đuổi đánh bằng biện_pháp ngăn diệt ở Chu_Gia_Khẩu_Hà Nam nay là khu Xuyên_Hối thành_phố Chu_Khẩu_Hà_Nam Tế_Ninh_Sơn_Đông Từ Châu_Giang_Tô_Lâm Hoài quan An_Huy nay là trấn Lâm_Hoài huyện Phượng_Dương thành_phố Trừ Châu_An_Huy đặt làm 4 trấn đóng 8 vạn Hoài quân và Tương quân bao_vây Niệp quân trong vùng giáp_ranh của Giang_Tô_Hồ_Nam An_Huy_Ngoài ra còn xây_dựng xóm trại tại căn_cứ_địa của Niệp quân ở Hoài_Bắc thanh_tra hộ_khẩu thực_hiện phép Bảo_Giáp_Liên_Toạ Nhưng Niệp quân đột_phá vòng_vây của Tương quân Hoài quân tiến vào Hồ Bắc Sau đó đột_phá phòng_tuyến sông Giả_Lỗ nằm giữa khoảng Khai_Phong_Chu_Tiên trấn tây_nam Khai_Phong chạy đến Sơn_Đông_Tằng_Quốc Phiên bị rút chức Khâm_sai đại_thần Lý_Hồng_Chương kế_nhiệm BULLET Tháng 10 năm 1866 Niệp quân chia làm 2 bộ đông_tây Đông do Lại_Văn_Quang soái lĩnh Tây do Trương_Tông_Vũ soái lĩnh tiến vào Thiểm_Tây_BULLET_Năm 1867 Đông_Niệp bị Hoài quân của Lý_Hồng_Chương vây khốn đột vây thất_bại tháng 11 Nhiệm_Trụ trong lúc giao_chiến với Lưu_Minh_Truyền bị bộ_hạ làm_phản sát_hại mất đi chủ_lực_quân Tây_Niệp tiến xuống phía đông cứu_viện BULLET Tháng_giêng năm 1868 toàn quân Đông_Niệp tại sông Giao Lai_Sơn_Đông bị tiêu_diệt Lại_Văn_Quang bị bắt giết Tây_Niệp tiến vào Thiểm_Tây phối_hợp dân_quân Hồi tộc tác_chiến sau vì cứu_viện quân Đông_Niệp đã từng áp sát Bảo_Định_Thiên_Tân Tháng 8 Tây_Niệp bị Hoài quân vây khốn tại tây bắc_bộ Sơn_Đông gặp trời mưa lớn liên_tiếp nhiều ngày kỵ_binh không_thể dùng được khiến cho toàn quân tan_rã thất_bại Trương_Tông_Vũ trên đường bỏ trốn thì mất_tích Đến đây cuộc khởi_nghĩa Niệp quân đành cáo_chung Lãnh_tụ BULLET Trương_Nhạc_Hành 1863 bị bắt giết BULLET Trương_Tông_Vũ mất_tích BULLET Lại_Văn_Quang 1827 1868 bị bắt giết BULLET Hầu_Sĩ_Duy 1858 bị nội_bộ sát_hại BULLET Cung_Đắc_Thụ 1861 tử_trận BULLET Tôn_Quỳ_Tâm 1861 bị bộ_hạ sát_hại BULLET Tô_Thiên_Phúc 1863 tử_trận BULLET Nhiệm_Trụ 1867 bị bộ_hạ sát_hại BULLET Trương_Vũ_Tước 1868 tử_trận BULLET Lý_Uẩn_Thái 1868 đầu_hàng nhà Thanh nhưng vẫn bị giết Trận đánh tiêu_biểu BULLET Trận_Cao_Lâu trại BULLET Trận_Vĩnh_Thành_BULLET Trận_Doãn_Long hà BULLET Trận_Bá_Kiều_BULLET Trận_Nhiêu_Dương_BULLET Trận_Trĩ_Hà tập Ý_nghĩa lịch_sử Phong_trào khởi_nghĩa Niệp quân kéo_dài 18 năm trải rộng 8 tỉnh tiêu_diệt hơn 10 vạn quân Thanh và đoàn_luyện địa_phương phối_hợp với Thái_Bình Thiên_Quốc và khởi_nghĩa nông_dân các nơi của phương bắc đả_kích nặng_nề chính_quyền nhà Thanh_Niệp quân chiến_đấu kháng Thanh trong một thời_gian dài hình_thành một dạng chiến_thuật lưu_động thường có_thể khắc chế kẻ địch mà giành chiến_thắng Nhưng lãnh_đạo Niệp quân về chính_trị có tầm nhìn nhỏ_hẹp không_thể lãnh_đạo và chỉ_huy một_cách thống_nhất tập_trung về quân_sự thì thực_hiện Lưu khấu chủ_nghĩa Lưu lưu_động khấu giặc cướp sao_nhãng việc xây_dựng và củng_cố căn_cứ_địa sau đó lại đem quân_lực chia làm hai chỉ_đạo tác_chiến manh_động dẫn đến bị quân Thanh dễ_dàng đánh_phá tiêu_diệt toàn quân Thư_mục BULLET Chu_Thế_Trừng_Hoài quân_bình Niệp ký BULLET Quách_Đình_Dĩ_Cận đại Trung_Quốc sử cương
Niệp quân