Khăn liệm Torino_Khăn liệm Turin hoặc Vải liệm Turin tiếng Ý Sindone di Torino_Sacra_Sindone là một tấm vải lanh mang hình_ảnh của một người đàn_ông dường_như đã bị chấn_thương bởi các tác_nhân vật_lý Các dấu_tích phù_hợp với việc bị đóng đinh Nó hiện được lưu_giữ trong nhà_nguyện hoàng_gia của Nhà_thờ chính toà Torino miền bắc nước Ý Hình_ảnh trên tấm vải liệm thường được cho là Chúa_Jesus và đây chính là tấm khăn đã liệm Chúa khi ngài được đem xuống khỏi thập giá và mai_táng trong mộ đá Nó có màu đen và trắng rõ_rệt hơn nhiều so với màu nâu đỏ tự_nhiên Nguồn_gốc của tấm vải liệm và hình_ảnh người đàn_ông trên đó là chủ_đề của các cuộc tranh_luận gay_gắt giữa các nhà_khoa_học nhà thần_học nhà_sử_học và các nhà_nghiên_cứu Các tác_phẩm khoa_học được phổ_biến đã trình_bày nhiều lập_luận khác nhau cho cả tính xác_thực và giả_mạo của tấm vải liệm Nhiều phương_pháp đã được tiến_hành từ_hoá học_sinh học y_khoa pháp_y để phân_tích hình_ảnh quang_học Cho đến nay Giáo_hội Công_giáo không chính_thức xác_nhận cũng không tuyên_bố bác_bỏ tấm vải liệm nhưng vào năm 1958 Giáo_hoàng Pio_XII đã phê_chuẩn hình_ảnh như là Thánh_Nhan_Chúa_Jesus Gần đây Giáo_hoàng Francisco và người tiền_nhiệm là Giáo_hoàng Benedictus_XVI đều mô_tả Khăn liệm Turin như là một biểu_tượng Lịch_sử Các ghi_chép lịch_sử về tấm vải liệm có_thể được chia thành hai khoảng thời_gian trước 1390 và từ 1390 đến nay Giai_đoạn trước năm 1390 là đề_tài tranh_luận và tranh_cãi giữa các nhà_sử_học Không có một hồ_sơ lịch_sử chính_thức nào liên_quan đến tấm vải liệm có từ trước thế_kỷ 14 ngoại_trừ những chi_tiết vụn_vặt Theo trình thuật của Phúc âm Gioan thì sau khi được bà Maria_Madalena chạy về báo hai tông_đồ là Phêrô và Gioan đã chạy ra mồ và nhận thấy xác Chúa_Giêsu không còn ở đó nhưng tấm vải dùng để liệm xác thì vẫn còn Truyền_thống cho rằng chính Phêrô là người đã thu_nhặt tấm vải và đem về nhà Theo ghi_chép của thánh Nino vào thế_kỷ thứ 4 thì tấm vải liệm này sau đó thuộc sở_hữu của vợ tổng_trấn Philato_Tiếp đó theo Giám_mục Eusebius thì một môn_đệ của Chúa_Giêsu tên là Addai đã đem tấm khăn liệm này đến Edessa_Thổ_Nhĩ_Kỳ để tặng cho vua Abgar_V_Theo_Eusebius thì ông vua này đã tôn_kính tấm khăn liệm và được ơn khỏi bệnh Khoảng năm 57 Abgar qua_đời Con ông lên kế ngôi và ra_lệnh cấm đạo Giáo_dân ở Edessa đã đem tấm khăn liệm cất dấu và nó gần như biến mất Năm 525 Edessa bị lụt lớn lúc đó người ta mới thấy tấm vải được dấu trong hốc tường của cổng thành này và nó được gọi là Mandylion_Hoàng đế Justiniano đã ra_lệnh xây_cất tại đây một thánh_đường lớn có tên là Hagia_Sophia để tôn_kính tấm vải liệm Năm 639 Edessa bị quân Hồi_giáo chiếm_đóng nên tấm vải liệm được đem đi nơi khác để cất_giấu Năm 670 người ta thấy tấm khăn liệm xuất_hiện tại Palestine Và năm 944 nó xuất_hiện tại nhà_thờ Ðức_Mẹ tại thành Constantinopolis_Thổ_Nhĩ_Kỳ Khi thành_phố Constantinopolis bị cướp phá vào năm 1204 tấm vải lại biến mất Học_giả người Anh Ian_Wilson cho rằng tấm khăn liệm Turin chính là khăn liệm mandylion trong tiếng Hy_Lạp Vào năm 1997 học_giả Zanzotto đã tìm thấy trong Thư_viện Vatican thủ bản một bài giảng của Trưởng Phó tế Vương cung_thánh đường Sofia là Gregorio_Il_Referendario Phó_tế Gregorio đã tham_dự việc di_chuyển tấm khăn mandylion từ Edessa về Bisanzio_Bài giảng miêu_tả rằng trên tấm khăn người ta trông thấy cạnh sườn bị đâm thấu của Chúa_Giêsu_Chính điều này đặt ra một nghi_ngờ là tấm khăn mandylion chỉ có gương_mặt của Chúa_Giêsu chứ không phải là hình_ảnh toàn_thân như tấm vải Turin và Mandylion trong tiếng Hy_Lạp có nghĩa là khăn lau mặt hay khăn lau tay chứ không phải là khăn liệm Năm 1349 hiệp_sĩ Geoffrey de Charny đã viết thư gửi Giáo_hoàng đề_nghị được xây một nhà_thờ ở Lirey_Pháp đồng_thời tuyên_bố ông đang sở_hữu tấm vải liệm Chúa_Giêsu_Mặc dù hầu_hết mọi người chấp_nhận tấm vải của Geoffrey chính là Mandylion và nó đã được chính triều_đình Byzantium trao cho các Hiệp_sĩ dòng Đền Nhưng một_số chuyên_gia vẫn rất hoài_nghi về nguồn_gốc và tính xác_thực của nó Một trong những người có tiếng_nói hoài_nghi nhất là Giám_mục Pierre d Arcis_Trong một bức thư gửi Giáo_hoàng vào năm 1389 d Arcis cho rằng Geoffrey đã lừa_gạt giáo_hội bằng một tấm vải được in hình một_cách gian_trá mà ông ta bịa ra đó là tấm vải liệm từng bọc thi_thể Chúa_Giêsu và nó được tạo ra nhằm mục_đích kiếm lợi_nhuận Năm 1418 khăn liệm lại được chuyển về pháo_đài Montfort_Năm 1452 công_chúa Magaret_Charny đã tổ_chức một cuộc triển_lãm cho công_chúng đến chiêm_ngưỡng tấm khăn liệm tại lâu_đài Germolles và sau đó tặng lại nó cho quận công Savoy_Năm 1502 tấm vải liệm được chuyển về lưu_giữ trong nhà_thờ Sainte_Chapelle ở Chambery một công_trình được gia_đình Savoy xây_dựng dành riêng để lưu_giữ khăn liệm Chính tại đây vào năm 1532 một vụ hoả_hoạn đã bùng_phát tấm vải được cứu thoát nhưng bị những vết cháy do đĩa bạc nóng_chảy nhỏ vào và được các bà_xơ vá lại Ngày 17 tháng 9 năm 1578 Philibert de Savoy dời đô về thành Turin và mang tấm khăn vào đặt trong nhà_thờ chính toà của thành_phố này Kể từ đó tấm khăn này được gọi là khăn liệm thành Turin_Năm 1938 Adolf_Hitler thăm nước Ý Nhận thấy rằng các viên_chức Đức quốc xã rất thích tấm khăn liệm cho_nên năm sau Toà_Thánh và hoàng_gia Savoy đã quyết_định mang khăn liệm về tu_viện Biển Ðức tại Avellino vùng Campania miền Nam nước Ý cất_giấu nhằm tránh bị Hitler tịch_thu Nhưng 1983 hậu_duệ của gia_đình Savoy đã trao tấm khăn liệm lại cho Toà_thánh và Toà_Thánh đã cho cất_giữ tại nhà_thờ chính toà Turin cho tới ngày_nay Nhân_dịp năm Toàn Xá 2000 tấm khăn liệm được mang ra trưng_bày cho dân_chúng kính viếng từ ngày 12 tháng 8 đến ngày 22 tháng 10 Tiếp đó vào năm 2010 từ ngày 10 tháng 4 cho đến ngày 23 tháng 5 năm 2010 Trong lần trưng_bày này đã có trên hai triệu người đến chiêm ngắm cả Giáo_hoàng Biển Đức XVI Hình_ảnh của tấm vải liệm cũng được phát_sóng trên truyền_hình vào ngày 30 tháng 3 năm 2013 Quan_điểm tôn_giáo Vị_trí đối_với Vatican Năm 1506 Giáo_hoàng Giuliô_II ban_hành sắc_lệnh Romanus_Pontifex công_nhận tấm khăn liệm là thánh tích thật_sự của Chúa_Giêsu và thiết_lập thánh lễ mừng thánh tích vào ngày 4 tháng 5 hằng năm tại địa_phận nhà_thờ Chambérry là nơi lưu_giữ thánh tích khi đó Giáo_hoàng Gioan_Phaolô_II gọi khăn liệm Turin là biểu_tượng của nỗi thống_khổ ở mọi thời_đại Ngày 12 tháng 6 năm 1998 Joseph_Ratzinger sau_này là Giáo_hoàng Biển Đức XVI khi còn là hồng y đã đến viếng tấm khăn liệm Giáo_hoàng Phanxicô nói về khăn liệm Dung_mạo này có đôi mắt nhắm lại đó là dung_mạo của một Đấng đã chết và thật nhiệm_mầu Ngài đang nhìn chúng_ta và trong im_lặng Ngài nói với chúng_ta Dường_như tấm Khăn_Liệm để cho một năng_lượng bị hạn_chế nhưng mạnh_mẽ trong nó toả sáng nhiều như muốn nói hãy tin đừng mất hy_vọng quyền_năng của tình_yêu Thiên_Chúa quyền_năng của Đấng_Phục_Sinh vượt qua tất_cả mọi thứ Quan_điểm khoa_học Giám_định bằng phóng_xạ cacbon 14 Tháng 4 năm 1988 ba phòng_thí_nghiệm một thuộc Đại_học Oxford_Anh một thuộc Đại_học Arizona_Mỹ và một thuộc Viện Công_nghệ liên_bang Thuỵ_Sĩ ở Zürich đã tiến_hành lấy mẫu và xét_nghiệm tấm vải bằng phương_pháp định tuổi bằng cacbon 14 độc_lập và riêng_rẽ Ngày 13 tháng 10 năm 1988 các kết_quả từ ba phòng_thí_nghiệm được công_bố Tấm vải được xác_định là ra_đời từ khoảng năm 1260 đến 1350 sau Công_nguyên Nghĩa_là tấm vải được làm giả vào thời Trung_cổ Tuy_nhiên trước khi qua_đời vào năm 2005 Ray_Rogers người từng là phụ_trách dự_án đã nói rằng nhiều khả_năng đây là tấm vải từng được dùng để bọc thi_hài Jesus_Theo đó có những sợi vải cotton đã được nhuộm khá kỹ và trong quá_trình vá tấm vải liệm chúng được đổi màu để phù_hợp với màu của miếng vải lanh đó Trong tấm vải liệm có nhiều chất_liệu khác nhau và kết_quả giám_định niên_đại mà chúng_tôi đưa ra là hoàn_toàn không chính_xác Phân_tích hình_ảnh Trong cuộc trưng_bày vào tháng 5 năm 1898 Nhiếp_ảnh nghiệp_dư tên là Secondo_Pia là người đầu_tiên được phép chụp ảnh tấm khăn liệm Pia đã vô_cùng kinh_ngạc khi nhận thấy tấm kẽm âm_bản cho một hình_ảnh gần giống như 3 D ba chiều rõ hơn và thật hơn so với khi quan_sát trực_tiếp Hình_ảnh người đàn_ông trên tấm vải hiện lên chi_tiết qua ảnh âm_bản đã dẫn đến những suy_luận mới về nguồn_gốc huyền_diệu của nó Vào năm 2002 Giáo_sư Giulio_Fanti của trường Đại_học Padua của Ý cho rằng ông đã nhìn thấy hình mờ ở mặt sau của tấm vải liệm Hình này ít khi được nhìn thấy vì nó bị giấu ở dưới một miếng của tấm vải được các nữ tu khâu vào năm 1534 sau khi nó bị lửa làm hư Fanti cho rằng Tấm hình này rất mờ nhưng những nét như mũi mắt tóc râu cằm và ria thì có_thể nhìn thấy rõ Tuy_nhiên có một_vài điểm khác_biệt nhỏ với khuôn_mặt đã từng được biết trước_đây Ví_dụ lỗ mũi ở mặt sau của tấm vải liệm cũng rộng giống như hình trước nhưng về kích_thước thì nó lại không giống Năm 2009 kết_quả nghiên_cứu của nhà_tư_vấn đồ_hoạ Lillian_Schwartz tại trường Nghệ_thuật thị_giác ở New_York khẳng_định tấm vải liệm in hình gương_mặt của Leonardo da Vinci chứ không phải của Chúa_Giêsu và Leonardo đã tạo nên hình_ảnh đó bằng cách sử_dụng kỹ_thuật chụp ảnh thô_sơ Sử_dụng máy_quét Schwartz nhận thấy gương_mặt in trên tấm vải liệm Turin và chân_dung tự hoạ của Leonardo da Vinci có những kích_thước tương_đương nhau Năm 2012 Giáo_sư Paolo_Di_Lazzaro dẫn_đầu một nhóm nghiên_cứu cho rằng hình_ảnh trên tấm vải liệm được tạo ra bởi thứ ánh_sáng tương_tự như tia laser cực tím công_nghệ vượt ngoài khả_năng của những người làm giả thời Trung_cổ Nó có_thể được gắn với ánh_sáng chớp loé như mô_tả khi Chúa_Phục_Sinh_Tuy nhiên Raymond_Rogers một thành_viên Dự_án Sturp lại cho rằng Nếu có bất_cứ dạng bức_xạ nào làm suy biến_chất xen lu lô trong sợi vải lanh để tạo ra màu thì nó phải xuyên thấu qua toàn_bộ đường_kính của sợi vải Nhưng lõi của sợi vải ở tấm vải liệm Turin thì không bị biến màu Phân_tích mẫu vải Ngày 24 tháng 11 năm 1973 11 chuyên_gia được phép trực_tiếp kiểm_tra khăn liệm và lấy mẫu để xét_nghiệm Giáo_sư Gilbert_Raes của Viện Công_nghệ vải_sợi Ghent đã được phép lấy hai mẫu vải để kiểm_tra dưới kính_hiển_vi điện_tử Các mẫu này cho thấy có dấu_vết sợi bông Ai_Cập trong thành_phần tấm vải Một thành_viên khác là nhà tội_phạm_học Thuỵ_Sĩ Max_Frei đã thu_gom mẫu phấn hoa từ tấm vải để kiểm_tra và xác_định dấu_vết phấn hoa từ các loại cây bản_địa ở Israel và Thổ_Nhĩ_Kỳ Tháng 10 năm 1978 Dự_án Nghiên_cứu vải liệm thành Turin viết tắt là STURP bao_gồm 24 nhà_khoa_học đến từ Mỹ Thuỵ_Sĩ Italia đã tiến_hành một cuộc kiểm_tra tấm vải liên_tục trong 5 ngày Họ đã chụp ảnh chụp X quang tháo đường may và dùng máy hút để lấy mẫu bụi và phấn hoa Cùng năm đó chuyên_gia về vi_thể một thành_viên của STURP là Walter_McCrone sử_dụng kính_hiển_vi điện_tử để kiểm_tra gần 32 mẫu vải và sợi lấy từ các vùng khác nhau của tấm vải liệm Ông đưa ra kết_luận Hơn một_nửa số mẫu bao_gồm những mẫu lấy ở vùng thân mình của người đàn_ông và những nơi có vết máu có chứa một lượng đáng_kể thuốc_nhuộm làm từ oxide sắt và màu_keo McCrone tuyên_bố tấm vải liệm là một bức tranh hoàn_hảo Tuy_nhiên không lâu sau đó McCrone xin rút khỏi dự_án và những bài báo thuộc dự_án xuất_bản sau đó đã đưa ra những bằng_chứng chống lại kết_luận của McCrone_Trong một cuộc họp_báo tại Hội_nghị quốc_tế lần thứ 16 về thực_vật_học Avinoam_Danin và Uri_Baruch hai nhà thực_vật_học tại Ðại_Học_Do_Thái ở Jerusalem nói rằng hoa phấn hoa và nhiều thành_phần khác của cây_cỏ đã để lại dấu_vết trên tấm khăn liệm Kết_quả cuộc phân_chất cho thấy rằng phấn hoa có trong tấm khăn liệm là từ một loại thảo_mộc mà người ta chỉ tìm thấy vào tháng Ba và tháng Tư tại vùng Jerusalem_Phấn của một loài hoa có tên khoa_học là Gundelia tournefortii được tìm thấy trên phần vải có hình vai của người đàn_ông Một_số nhà_khoa_học cho rằng đây có_thể là loại hoa được kết thành mão gai gắn trên đầu Chúa_Giêsu_Đặc biệt mẫu phấn hoa này được cho là trùng khớp với mẫu phấn hoa trên tấm vải được cất_giữ tại nhà_thờ chính toà Oviedo_Tây_Ban_Nha mà truyền_thống cho rằng đây chính là tấm vải che mặt Chúa_Giêsu khi tẩm_liệm Cả hai tấm vải này đều có chứa những vết máu thuộc loại nhóm AB Trong cuốn sách Il_Mistero della Sindone_Bí ẩn của tấm vải liệm ra_mắt vào ngày 29 tháng 3 năm 2013 Các tác_giả là Giáo_sư Giulio_Fanti chuyên_gia về đo_đạc nhiệt và kỹ_thuật tại Đại_học Padua và nhà_báo Saverio_Gaeta đã tiến_hành giám_định các sợi vải từ tấm vải liệm dựa vào mẫu vải đã được xét_nghiệm vào năm 1988 và so_sánh chúng với các mẫu từ năm 3 000 trước CN đến thời hiện_đại Họ đã dùng ánh_sáng hồng_ngoại rồi đến phương_pháp quang_phổ học Raman để đo bức_xạ thông_qua bước_sóng Kết_quả của hai thí_nghiệm cho thấy các sợi vải xuất_hiện vào giai_đoạn năm 300 trước CN đến năm 400 sau CN có nghĩa là bao_gồm thời_gian Chúa_Giêsu sống Giải_phẫu_học và sinh_học Năm 1902 Vignon một nhà sinh_học người Pháp báo_cáo lên Viện_Hàn_lâm Khoa_học Pháp giả_thuyết hình_ảnh trên tấm vải được tạo ra bởi sự kết_hợp giữa hơi người và những gia_vị được dùng để xức vào thi_thể người chết trong nghi_lễ chôn_cất Vignon tin rằng dầu lô hội và Ô_liu đã kết_hợp với khí amonia tự_nhiên thoát ra từ thi_thể tạo ra một phản_ứng sinh ra dấu_vết trên tấm vải Mặc_dù tiến_hành làm thí_nghiệm nhiều lần nhưng ông cũng không_thể đạt được những đường vạch rõ nét như hình_ảnh xuất_hiện trên tấm vải Một_số nhà_khoa_học cho rằng chi_tiết giải_phẫu của hình_ảnh trên tấm vải là chính_xác Nhà giải_phẫu_học và sinh_vật_học người Pháp Yves_Delage đã hợp_tác với Vignon để tìm ra câu trả_lời cho giả_thuyết giải_phẫu_học của họ Hai người quyết_định rằng hình_ảnh người đàn_ông không_thể là một tác_phẩm nghệ_thuật bởi nó quá chính_xác về mặt giải_phẫu Tuy_vậy nhiều nhà_khoa_học khác lại cho rằng hình_ảnh đó không phải hoàn_toàn đúng về phương_diện giải_phẫu_học Các cuộc đo_đạc đối_với người đàn_ông trên tấm vải đã phát_hiện nhiều đặc_điểm bị phóng_đại không cân_xứng hoặc quá bất_thường mặt và đầu dường_như quá nhỏ và tách_biệt so với phần thân còn lại cánh_tay cũng dài bất_thường dường_như không có ngón tay cái rõ trên hai bàn_tay và tóc dường_như cũng không tự_nhiên Năm 1933 nhà giải_phẫu_học và khảo_cổ người Pháp Pierre_BarbetBarbet nhận thấy các vết máu màu đỏ trông rõ hơn và có_vẻ như độc_lập so với phần còn lại của tấm vải liệm Màu của vết máu cũng gây nghi_ngờ về tính xác_thực của tấm khăn liệm thay_vì chuyển thành màu nâu sậm như các vết máu bình_thường những vết máu này vẫn giữ màu đỏ năm 2009 giáo_sư_hoá hữu_cơ tại Đại_học Pavia_Italia_Luigi_Garlaschelli cho biết ông đã làm được một bản_sao giống_hệt tấm vải liệm thành Turin dựa vào các chất_liệu và phương_pháp có từ thời Trung_cổ Garlaschelli tin rằng chất màu trên tấm vải liệm thành Turin đã mờ đi một_cách tự_nhiên qua nhiều thế_kỷ rồi người ta thêm vào đó những vệt máu các vết cháy sém Bản văn giấy chứng tử Năm 1978 Aldo_Marastoni giáo_sư tiếng Latinh thuộc Đại_học Công_giáo Milan đã trông thấy các chữ_viết này với mắt thường chứ không dùng dụng_cụ nào Nó được tiếp_tục nghiên_cứu bởi giáo_sư người Pháp là André_Marion và học_trò của ông là Anne_Laure_Courage vào năm 1997 Họ đã nhận ra trên Tấm_Khăn_Liệm các chữ_viết bằng tiếng Latinh_Hy_Lạp và Do thái Sau khi nghiên_cứu kỹ_lưỡng các bản chụp âm_bản của Tấm_Khăn_Liệm cả ba giáo_sư đều đi tới kết_luận là các chữ đó đã không được in trên Tấm_Khăn_Liệm nhưng chắc_chắn do sự đụng_chạm của Tấm_Khăn_Liệm với giấy chứng tử việc_làm thông_dụng trong thế_giới Hy_Lạp Rôma và Ai_Cập xưa kia Năm 2009 trong cuốn sách tựa đề Tấm_Khăn_Liệm của Đức Giêsu thành Nagiarét bà Barbara_Frale nhân_viên thuộc Văn_Khố Mật của Toà_Thánh Vatican và là chuyên_viên nghiên_cứu các tài_liệu cổ cho rằng Các chữ đọc được trên Tấm_Khăn_Liệm là In nece từ tiếng Latinh in necem có nghĩa là chết neazare chắc_hẳn là Nazareth và các mảnh từ ghép lại thành issie esy snct i sere str mà theo giáo_sư Marastoni chúng là một lời nguyện Iesu sanctissime miserere nostri Lạy_Chúa_Giêsu rất thánh xin thương_xót chúng con Ngoài_ra còn có các chữ Do thái nữa Frale cho biết có nhiều chữ đã bị mất chẳng_hạn Chúa_Giêsu được nói đến là I esou s Nnazarennos và trong từ Tiberiou chỉ còn thấy được là iber Tuy_nhiên theo công_trình phục_hồi của bà thì giấy chứng tử có_thể đọc như sau Năm thứ 16 triều_đại Hoàng_đế Tiberius_Giêsu người Nazareth được tháo xuống vào buổi chiều sau khi bị một thẩm_phán Roma kết_án tử vì một thẩm_quyền Do thái thấy là có tội nay được cho đem đi chôn_cất với thể_lệ chỉ được trao về gia_đình sau một năm tròn Cuối_cùng là những từ_ngữ ký bởi nhưng chữ_ký đã không còn Thông_tin sai_lệch thường gặp Cuộc họp_báo vào tháng 10 năm 1988 ở London là của 3 phòng_thí_nghiệm thuộc các trường đại_học Oxford_Tucson_Zürich họp công_bố báo_cáo thí_nghiệm bằng phương_pháp đồng_vị_phóng_xạ cacbon C14 Sau đó Toà_Thánh chỉ công_nhận là kết_quả thí_nghiệm của họ đã hoàn_thành và kết_quả các phòng_thí_nghiệm đưa ra là Khăn liệm được làm trong khoảng năm 1260 đến 1390 nhưng kết_quả thí_nghiệm đúng hay sai và Khăn_Liệm_Thánh là thật hay giả thì Toà_Thánh không bình_luận Tuy_nhiên kết_quả kiểm_tra phóng_xạ này bị thẩm_vấn ngay sau đó dựa trên cơ_sở rằng đám cháy tại Chambéry có_thể gây ra đủ bức_xạ của vải để bù_đắp lượng carbon phóng_xạ đã mất đúng và nhiều khoảng 1100 năm Lý_thuyết lập_luận rằng sự hiện_diện của cả vi_khuẩn và nấm trên tấm vải liệm có_thể đã tạo ra một sự không chính_xác bổ_sung trong quá_trình phóng_thích đồng_vị_phóng_xạ carbon C14 dịch thoát Lễ kính thánh tích Khăn_Liệm_Thánh được Giáo_hoàng Julius_II lập năm 1506 nhưng không lập cho rộng_rãi toàn Hội_Thánh Lễ này chỉ giới_hạn cho địa_phận Nhà_thờ Chambéry khi đó đang lưu_giữ thánh tích Sau đó Giáo_hoàng Gregory_XIII mở_rộng đến những nơi thuộc địa trong giới_hạn của dòng_họ Savoy cả bên này lẫn bên kia dãy Alps_Nên ngày_nay ở nhiều nơi trên thế_giới ngay cả Việt_Nam cũng không thấy lễ này trong niên lịch Phụng_Vụ chung Ngày 4 tháng 5 năm 1990 khi Thánh_Lễ_Kính_Khăn Liệm_Thánh tại Nhà_Nguyện Hoàng_Gia Cappella della Sindone cử_hành vừa dứt một kiệt_tác của kiến_trúc_sư Guarino_Guarini thế_kỉ 17 một tảng đá trên mái vòm rơi xuống từ độ cao hơn 30 mét 98 feet Ngay sau sự_cố này thẩm_quyền Hội_Thánh ra_lệnh đóng_cửa phần Nhà_Nguyện để có biện_pháp sửa_chữa và trùng_tu
Khăn liệm Torino