SMS Gneisenau_SMS_Gneisenau là một tàu_tuần_dương bọc thép của Hải_quân Đế_quốc Đức thuộc lớp Scharnhorst được đặt tên theo August von Gneisenau vị tướng_lĩnh người Phổ từng tham_gia chiến_tranh Napoleon_Con tàu được đặt lườn vào năm 1904 tại xưởng tàu của hãng AG Weser ở Bremen được hạ_thuỷ vào tháng 6 năm 1906 và hoàn_tất vào tháng 3 năm 1908 với chi_phí hơn 19 triệu Mác_Gneisenau được trang_bị dàn pháo chính bao_gồm tám khẩu pháo đạt tốc_độ tối_đa và có trọng_lượng choán nước đầy tải khi chiến_đấu lên đến Gneisenau được phân về Hải_đội Đông_Á_Đức_Quốc đặt căn_cứ tại Thanh_Đảo_Trung_Quốc vào năm 1910 tiếp_nối theo con tàu chị_em Scharnhorst_Chúng trở_thành hạt_nhân của lực_lượng được đặt dưới quyền chỉ_huy của Phó đô_đốc Maximilian von Spee Sau khi Chiến_tranh Thế_giới thứ nhất nổ ra vào tháng 8 năm 1914 được tháp_tùng bởi ba tàu_tuần_dương hạng nhẹ và nhiều tàu tiếp than cả hai đã băng ngang Thái_Bình_Dương trong quá_trình lẩn_tránh nhiều lực_lượng hải_quân Đồng_Minh được gửi đi truy_lùng và tiêu_diệt chúng trước khi đi đến bờ biển Nam_Mỹ_Vào ngày 1 tháng 11 năm 1914 Gneisenau cùng phần còn lại của hải_đội đã đối_đầu và áp_đảo một hải_đội Anh trong trận Coronel_Thất bại đau_đớn này đã buộc Bộ Hải_quân Anh phải phái hai tàu_chiến tuần dương đi truy_tìm và tiêu_diệt hải_đội của von Spee kết_thúc bởi trận chiến quần_đảo_Falkland vào ngày 8 tháng 12 năm 1914 nơi toàn_bộ hải_đội Đức kể_cả Gneisenau bị đánh chìm Thiết_kế và chế_tạo Gneisenau được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng AG Weser ở Bremen_Đức vào năm 1904 dưới số_hiệu chế_tạo 144 Nó được hạ_thuỷ vào ngày 14 tháng 6 năm 1906 và được đưa ra hoạt_động gần hai năm sau đó vào ngày 6 tháng 3 năm 1908 Con tàu đã làm tiêu tốn của Chính_phủ Đức 19 243 000 Mác và được thiết_kế để phục_vụ cùng Hạm_đội Biển khơi Đức tuy_nhiên nó tỏ ra quá yếu_kém để có_thể phục_vụ cùng hạm_đội chiến_trận thay vào đó nó được bố_trí hoạt_động ở nước_ngoài một vai_trò mà nó đảm_nhiệm rất tốt Gneisenau có chiều dài chung mạn thuyền rộng và tầm nước Con tàu có trọng_lượng choán nước tiêu_chuẩn và lên đến khi đầy tải Thuỷ_thủ đoàn đầy_đủ của nó bao_gồm 38 sĩ_quan và 726 thuỷ_thủ Con tàu được vận_hành bởi động_cơ hơi_nước ba buồng bành_trướng đốt than cung_cấp một tốc_độ tối_đa Dàn vũ_khí chính của Gneisenau bao_gồm tám khẩu pháo SK L 40 bắn nhanh gồm bốn khẩu trên hai tháp pháo nòng đôi bố_trí phía trước và phía sau cấu_trúc thượng_tầng số còn lại đặt trên những tháp pháo nòng đơn hai bên mạn tàu Dàn pháo hạng hai bao_gồm sáu khẩu SK L 40 bắn nhanh bố_trí trong các tháp pháo ụ kiểu MPL C 06 và mười_tám khẩu pháo SK L 45 bắn nhanh bố_trí trong tháp pháo ụ Nó còn được trang_bị bốn ống_phóng ngư_lôi ngầm gồm một trước mũi một phía đuôi và một mỗi bên mạn giữa tàu tất_cả đều được đặt trên mặt_nước Lịch_sử hoạt_động Trước chiến_tranh Thống_chế Alfred von Schlieffen cựu Tham_mưu_trưởng Bộ Tổng_tham_mưu Đức đã đỡ_đầu cho con tàu khi Gneisenau được đưa ra hoạt_động vào ngày 6 tháng 3 năm 1908 Đại_tá Hải_quân Franz von Hipper là vị chỉ_huy đầu_tiên của con tàu nhận nhiệm_sở khi nó được đưa vào hoạt_động và được giao nhiệm_vụ tiến_hành chạy thử máy vốn kéo_dài từ ngày 26 tháng 3 đến giữa tháng 7 Nó chính_thức gia_nhập hạm_đội vào ngày 12 tháng 7 Sau đó con tàu khởi_hành đi sang Viễn_Đông nhưng Hipper đã rời tàu khi tiếp_nhận quyền chỉ_huy Đội tàu phóng lôi 1 tại Kiel_Gneisenau được phân về Hải_đội Đông_Á_Đức_Quốc Ostasiengeschwader vào năm 1910 cùng với con tàu chị_em Scharnhorst vốn được phái đến đây một năm trước đó cả hai hình_thành nên hạt_nhân của hải_đội với Scharnhorst đảm_nhiệm vai_trò soái hạm cho tư_lệnh hải_đội Phó đô_đốc Maximilian von Spee_Chúng là những con tàu xuất_sắc về tác xạ Gneisenau đã bốn lần thắng giải Cúp_Kaiser trong suốt quãng đời hoạt_động gồm hai lần tại vùng_biển nhà Đức vào năm 1908 và 1909 và hai lần tại châu_Á vào các năm 1910 và 1911 trong khi Scharnhorst cũng hai lần về hạng nhì trong các năm 1913 và 1914 Vào tháng 6 năm 1914 chuyến đi tuần_tra thường_lệ hàng năm của Hải_đội Đông_Á bắt_đầu Gneisenau gặp_gỡ Scharnhorst tại Nagasaki_Nhật_Bản nơi chúng được tiếp đầy than Hai con tàu lên_đường hướng về phía Nam đi đến Truk vào đầu tháng 7 trên đường đi chúng nhận được tin_tức về vụ ám_sát Franz_Ferdinand của Áo Ngày 17 tháng 7 hải_đội đi đến Ponape thuộc quần_đảo Caroline_Tại đây Đô_đốc von Spee có_thể truy_cập được mạng_lưới vô_tuyến của Đức nơi ông biết được Áo Hung đã tuyên_chiến với Serbia và Nga tuyên_bố tổng_động_viên Đến ngày 31 tháng 7 tin_tức bay đến về việc Đức ra tối_hậu_thư về hạn_định cuối_cùng mà Nga phải giải_giáp Von_Spee ra_lệnh cho các con tàu chuẩn_bị chiến_tranh Ngày 2 tháng 8 Hoàng_đế Wilhelm_II ra_lệnh tổng_động_viên chống lại Pháp và Nga Mở_màn Chiến_tranh Thế_giới thứ nhất Khi Chiến_tranh Thế_giới thứ nhất bùng_nổ Hải_đội Đông_Á_Đức_Quốc bao_gồm Gneisenau tàu chị_em Scharnhorst các tàu_tuần_dương hạng nhẹ Emden_Nürnberg và Leipzig Vào ngày 6 tháng 8 năm 1914 Scharnhorst_Gneisenau tàu tiếp_liệu Titania và tàu tiếp than Nhật_Bản Fukoku_Maru vẫn còn ở lại Ponape von Spee ra_lệnh triệu_hồi các tàu_tuần_dương hạng nhẹ vốn đang phân_tán trên nhiều chuyến đi khác nhau khắp Thái_Bình Dương_Nürnberg gia_nhập với von Spee cuối ngày hôm đó ông quyết_định nơi tốt nhất để tập_trung lực_lượng dưới quyền là ở đảo Pagan về phía Bắc quần_đảo Mariana một lãnh_thổ vẫn dưới quyền kiểm_soát của Đức tại trung_tâm Thái_Bình Dương_Mọi tàu tiếp than tàu tiếp_liệu và tàu_biển chở hành_khách đang có đều được lệnh đi đến gặp_gỡ Hải_đội Đông_Á tại đây Ngày 11 tháng 8 von Spee đi đến Pagan nơi ông được tháp_tùng bởi Emden chiếc tàu buôn tuần dương vũ_trang Prinz_Eitel_Friedrich cùng nhiều tàu tiếp_liệu Gneisenau và Scharnhorst hội quân cùng với Emden và Nürnberg bốn con tàu bắt_đầu rời khu_vực trung_tâm Thái_Bình_Dương hướng về phía Chile Ngày 13 tháng 8 hạm trưởng của Emden_Thiếu tướng Hải_quân Karl von Müller thuyết_phục von Spee cho tách con tàu của mình ra làm nhiệm_vụ cướp phá tàu buôn Ngày 14 tháng 8 Hải_đội Đông_Á lên_đường từ Pagan hướng đến đảo san_hô Enewetak thuộc quần_đảo_Marshall Các con tàu được tiếp đầy than khi đến_nơi vào ngày 20 tháng 8 Để giúp cho Bộ_chỉ_huy tối_cao Đức được thông_tin đầy_đủ von Spee cho tách Nürnberg ra vào ngày 8 tháng 9 đi đến Honolulu gửi thông_tin thông_qua các nước trung_lập Nürnberg mang lại thông_tin về việc lực_lượng Đồng_Minh đã xâm_chiếm thuộc địa Samoa của Đức Scharnhorst và Gneisenau đi đến Apia để khảo_sát tình_hình nhưng không tìm thấy mục_tiêu thích_hợp Trong trận Papeete vào ngày 22 tháng 9 Gneisenau cùng với phần còn lại của Hải_đội Đông_Á đã bắn phá phần thuộc địa của Pháp này Trong trận bắn phá pháo_hạm Pháp cũ Zélée bị hoả_lực từ các con tàu Đức đánh chìm Tuy_nhiên ý_định của von Spee muốn chiếm lấy số dự_trữ than tại đây bị ngăn_trở do ông e_ngại lối vào cảng bị cài mìn Đến ngày 12 tháng 10 Gneisenau cùng với phần còn lại của Hải_đội Đông_Á đi đến đảo Phục_Sinh tại đây chúng được tháp_tùng thêm bởi sự có_mặt của Dresden và Leipzig vốn đi đến từ vùng_biển Hoa_Kỳ Dresden vốn đặt căn_cứ tại vùng_biển Caribe nhưng lại đang có_mặt tại San_Francisco khi von Spee ra_lệnh tập_trung mọi lực_lượng hải_quân Đức trong khu_vực Sau một tuần_lễ tại khu_vực này các con tàu khởi_hành đi Chile Trận_Coronel_Để đối_đầu lại với hải_đội Đức ngoài khơi bờ biển Nam_Mỹ_Hải quân Hoàng_gia Anh chỉ có những nguồn_lực hiếm_hoi dưới quyền chỉ_huy của Chuẩn đô_đốc Christopher_Cradock là các tàu_tuần_dương bọc thép Good_Hope và Monmouth tàu_tuần_dương hạng nhẹ Glasgow và tàu_tuần_dương phụ_trợ Otranto_Hải đội này còn được tăng_cường bởi chiếc thiết_giáp_hạm tiền dreadnought cũ Canopus và chiếc tàu_tuần_dương bọc thép Defence tuy_nhiên chiếc cuối_cùng này chỉ đến_nơi sau khi trận Coronel đã kết_thúc Canopus bị Cradock cho để lại phía sau vì ông e_ngại tốc_độ chậm của nó sẽ ngăn_trở việc đối_đầu hiệu_quả với các con tàu Đức Chiều_tối ngày 26 tháng 10 Gneisenau cùng với phần còn lại của hải_đội khởi_hành từ Mas a Fuera_Chile hướng sang phía Đông_Von_Spee biết được Glasgow bị phát_hiện đang ở tại Coronel vào ngày 31 tháng 10 nên quay mũi về phía cảng này Ông đến_nơi vào xế trưa ngày 1 tháng 11 và bất_ngờ đụng_độ với cả Good_Hope_Monmouth và Otranto cũng như Glasgow_Canopus còn tụt lại phía sau khoảng hộ_tống các tàu tiếp than Anh Lúc 17 giờ 00 Glasgow nhìn thấy các con tàu Đức Cradock lập đội_hình với Good_Hope dẫn_đầu tiếp_nối bởi Monmouth_Glasgow và Otranto ở phía sau_cùng Von_Spee quyết_định kìm lại cuộc tấn_công cho đến khi mặt_trời lặn thêm lúc mà các con tàu Anh sẽ soi bóng trên nền trời Cradock nhận ra sự vô_dụng của Otranto trong hàng chiến_trận nên cho tách nó ra Lúc 19 giờ 00 các con tàu Đức tiếp_cận để tấn_công Chỉ trong vòng năm phút hoả_lực hải pháo của các tàu_tuần_dương Đức đã gây hư_hại nặng cho Good_Hope rồi bị phá_huỷ sau một vụ nổ hầm đạn khủng_khiếp Monmouth tìm cách rút_lui về phía Nam nó bị cháy dữ_dội và các khẩu pháo của nó đã im tiếng Cùng lúc đó Nürnberg tiếp_cận ở tầm bắn thẳng để tấn_công Monmouth nả đạn pháo vào nó Glasgow bị buộc phải bỏ lại Monmouth lúc 20 giờ 20 phút trước khi chạy thoát về phía Nam để gặp_gỡ Canopus_Monmouth cuối_cùng lật úp và chìm lúc 21 giờ 08 phút có trên 1 600 người thiệt_mạng từ hai chiếc tàu_chiến Anh bị đánh chìm trong đó có cả đô_đốc Cradock_Thiệt hại về phía Đức là nhẹ tuy_nhiên các con tàu Đức đã tiêu_phí hết 40 lượng đạn dự_trữ của chúng Trận chiến quần_đảo_Falkland Khi tin_tức thất_bại của trận chiến đến London_Hải quân Hoàng_gia Anh tổ_chức một lực_lượng để truy_tìm và tiêu_diệt Hải_đội Đông_Á_Đức_Nhằm mục_đích này hai tàu_chiến tuần dương mới mạnh_mẽ Invincible và Inflexible được cho tách ra từ Hạm_đội Grand và đặt dưới quyền chỉ_huy của Phó đô_đốc Doveton_Sturdee_Hai chiếc tàu_chiến rời Devonport ngày 10 tháng 11 và trên đường_hướng đến quần_đảo_Falkland chúng được tháp_tùng bởi các tàu_tuần_dương bọc thép Carnarvon_Kent và Cornwall cùng các tàu_tuần_dương hạng nhẹ Bristol và Glasgow cùng với Otranto_Lực_lượng tám chiếc tàu_chiến Anh đi đến Falkland vào ngày 7 tháng 12 nơi chúng lập_tức được tiếp than Gneisenau và Nürnberg hai chiếc dẫn_đầu đội_hình hải_đội Đức cũng tiếp_cận Falkland sáng ngày hôm đó với ý_định phá_huỷ trạm thu_phát vô_tuyến của Anh tại đây Trinh_sát_viên trên Gneisenau nhìn thấy hai chiếc tàu_chiến tuần dương trong cảng Stanley và khi các quả đạn pháo được bắn từ Canopus vốn được cho mắc_cạn như một tàu bảo_vệ những con tàu Đức quay mũi rút chạy Lực_lượng Đức nhắm về hướng Đông_Nam với tốc_độ von Spee lập đội_hình với Scharnhorst là con tàu trung_tâm với Gneisenau và Nürnberg dẫn trước cùng Dresden và Leipzig tiếp_nối theo sau Tuy_nhiên những tàu_chiến tuần dương mới của đối_phương nhanh_chóng tăng áp_lực hơi_nước và tiến ra khỏi cảng đuổi theo Hải_đội Đông_Á_Đức_Quốc Đến 13 giờ 20 phút các tàu_chiến Anh nhanh hơn đã đuổi kịp Scharnhorst và các con tàu cùng đi và bắt_đầu nả pháo ở khoảng_cách Von_Spee nhận_thức các tàu_tuần_dương bọc thép của mình không_thể thoát khỏi các tàu_chiến tuần dương nhanh hơn nhiều của đối_phương nên ra_lệnh cho ba chiếc tàu_tuần_dương hạng nhẹ tìm cách tách ra trong khi ông quay mũi Scharnhorst và Gneisenau giao_chiến với lực_lượng Anh Tuy_nhiên Sturdee cũng khôn_ngoan tách các tàu_tuần_dương bọc thép và tàu_tuần_dương hạng nhẹ dưới quyền đuổi theo các tàu hạng nhẹ Đức trong khi giữ các tàu_chiến tuần dương của mình đối_phó với Scharnhorst và Gneisenau_Invincible khai_hoả nhắm vào Scharnhorst trong khi Inflexible tấn_công Gneisenau_Sturdee tìm cách nới rộng khoảng_cách bằng cách bẻ_lái 2 point về phía Bắc nhằm ngăn không cho von Spee tiếp_cận đến tầm bắn hiệu_quả của dàn pháo nhỏ hơn Tuy_nhiên von Spee phản_công bằng cách bẻ_lái nhanh về phía Nam buộc Sturdee cũng bẻ_lái theo về hướng Nam điều này cho_phép Scharnhorst và Gneisenau tiến đến đủ gần để đối chiến bằng pháo hạng hai hoả_lực của chúng khá hiệu_quả đến mức buộc phía Anh phải tạm_thời tránh ra xa Lúc 16 giờ 04 trinh_sát_viên của Inflexible trông thấy Scharnhorst nghiêng mạnh sang mạn trái và nó chìm lúc 16 giờ 17 phút Không lâu trước khi nó chìm von Spee truyền đi mệnh_lệnh sau_cùng đến Gneisenau_Nỗ_lực để thoát đi nếu động_cơ không bị đánh trúng Tuy_nhiên những hư_hại cho các phòng nồi_hơi khiến tốc_độ của nó bị giảm còn dù_sao nó vẫn tiếp_tục kháng_cự Gneisenau ghi một phát bắn trúng vào Invincible lần cuối_cùng lúc 17 giờ 15 phút Tuy_nhiên đến 17 giờ 30 phút nó đã trở_thành một xác tàu cháy bùng bị nghiêng nặng sang mạn phải và chết_đứng giữa biển Mười phút sau các con tàu Anh tiếp_cận và lá cờ chiến_trận trên cột ăn ten trước của Gneisenau được hạ xuống đến 17 giờ 50 phút Sturdee ra_lệnh cho các con tàu ngừng_bắn Hạm trưởng của Gneisenau ra_lệnh đánh đắm tàu vì họ đã bắn hết đạn và động_cơ đã hỏng hoàn_toàn Con tàu_chậm chạp lật nghiêng và chìm nhưng chỉ sau khi khoảng 200 người sống_sót thoát ra được Trong số đó nhiều người chết nhanh_chóng do phải phơi ra với nước lạnh Có tổng_cộng 598 người trong số_thành_viên thuỷ_thủ đoàn của Gneisenau đã tử_trận trong trận đánh Leipzig và Nürnberg cũng bị đánh chìm riêng Dresden tìm cách lẫn thoát nhưng cuối_cùng cũng bị theo_dõi và bị đánh chìm tại đảo Juan_Fernández_Việc_Hải đội Đông_Á bị tiêu_diệt hoàn_toàn đã gây tổn_thất khoảng 2 200 sĩ_quan và thuỷ_thủ Đức trong đó có cả hai người con của Đô_đốc von Spee
SMS Gneisenau