Nguyễn_Phan Nguyễn_Phan 1711 1784 là tướng nhà Lê_trung_hưng trong lịch_sử Việt_Nam Ông có công đánh dẹp các cuộc khởi_nghĩa nông_dân Đàng_Ngoài giữa thế_kỷ 18 Sự_nghiệp Nguyễn_Phan người làng Hà_Dương huyện Hoằng_Hoá tỉnh Thanh_Hoá Việt_Nam Ông gia nhập quân_đội đến cuối thời Lê_Ý_Tông vẫn là lính Khi Trịnh_Doanh lên_ngôi bèn thăng ông lên làm Trung_uý theo các tướng đi đánh dẹp các cuộc nổi_dậy nông_dân ở Bắc_Hà lúc đó Do dũng_cảm xông_pha trận_mạc nhiều lần ra vào nơi nguy_hiểm lập_công Nguyễn_Phan được thăng lên làm Đốc tướng Sơn_Tây tước Phan_Phái hầu Năm 1750 Nguyễn_Phan theo Trịnh_Doanh đi đánh quân khởi_nghĩa Nguyễn_Danh_Phương tức quận Hẻo cát_cứ ở Tam_Đảo gần 10 năm Ông được giao làm_tiền quân tiến đến đồn Úc Kỳ_Quân khởi_nghĩa mang hết lực_lượng ra kháng_cự bắn tên đạn như mưa Nguyễn_Phan cởi chiến_bào mặc áo lụa quay lại hô_hào các thủ_hạ quyết_chiến Quân Trịnh hăng_hái xông lên không chịu lui đánh hạ được đồn Úc Kỳ_Thừa thắng quân Trịnh đánh hạ luôn đồn Hương_Canh_Quân quận Hẻo rút vào núi Ngọc_Bội Quân Trịnh đuổi đánh cuối_cùng bắt được quận Hẻo Nguyễn_Phan được lệnh chém thủ_hạ của quận Hẻo là Lễ cùng 61 người khác Ông được luận công đứng thứ 3 thăng làm Thiếu phó trấn_thủ Thanh_Hoa_Năm 1767 Trịnh_Sâm bàn đánh Hoàng_Công_Chất cát_cứ ở Hưng_Hoá nhiều người định tiến_cử ông nhưng vì Thanh_Hoá ra bắc xa_xôi nên chúa Trịnh không triệu ông Năm 1769 sau khi diệt con Hoàng_Công_Chất là Hoàng_Công_Toản_Trịnh Sâm quyết_định đánh dẹp nốt Trấn_Ninh do hoàng_thân Lê_Duy_Mật cát_cứ từ 30 năm trước Trịnh_Sâm bèn cử ông làm Chánh thống_lĩnh đạo quân Thanh_Hoá cùng hai đạo quân Nghệ_An và Hưng_Hoá tiến đánh Tháng 9 năm 1769 Nguyễn_Phan vượt sông Lương đến Yên_Định gặp quân Lê_Duy_Mật_Nguyễn Phan chia quân làm 3 cánh đánh gấp bắt và giết được khá nhiều quân nổi_dậy Sau đó ông thúc quân đánh Mông_Sơn quân Trấn_Ninh thua chạy Nguyễn_Phan đốt_phá 4 đồn nhỏ rồi tiến lên núi đánh được 2 đồn lớn là Nhân_Hựu_Khang_Chính Quân nổi_dậy bỏ chạy Tháng 10 năm đó quân Trịnh tiến vào Trấn_Ninh_Lê_Duy Mật cố_thủ không ra Tháng_giêng năm 1770 Nguyễn_Phan hội quân với cánh quân Nghệ_An của Bùi_Thế_Đạt trèo núi tiến vào căn_cứ Trình_Quang_Quân nổi_dậy nhiều người ra hàng Lê_Duy_Mật biết thất_bại bèn tự_thiêu mà chết Bàn công trận Trấn_Ninh Nguyễn_Phan được thăng 18 lần công một lúc lên chức Thái tể tước quận công Năm 1774 ông xin nghỉ hưu Năm 1775 ông lại được gọi ra làm Đốc lĩnh hai đạo Hưng_Hoá_Thanh_Hoa đánh_đuổi quân Lào lấn ở động Mãnh_Thiên_Khi Nguyễn Phan đến_nơi thì quân Lào trốn đi ông bèn thu_quân về Năm 1782 Trịnh_Sâm chết Trịnh_Tông lên thay Kiêu_binh ở kinh_thành cậy có công_lập Trịnh_Tông nên ngang_ngược làm càn Trịnh_Tông lại gọi ông là người có vũ_dũng uy vọng ra làm Chánh đề lĩnh ở kinh_thành Tháng 7 năm 1784 ông mất thọ 74 tuổi được phong làm_phúc thần Nhận_định Sử_gia Phan_Huy_Chú nhận_định về ông như sau Xem thêm BULLET Nguyễn_Danh_Phương_BULLET Lê_Duy_Mật_Tham khảo BULLET Phan_Huy_Chú 2008 Lịch triều hiến_chương loại chí tập 1 Nhà_xuất_bản Giáo_dục
Nguyễn_Phan