Thượng_Dương_Hoàng hậu Lý_Thánh_Tông_Dương Hoàng_hậu chữ Hán_李聖宗楊皇后 1073 thường được biết đến với tôn hiệu Thượng_Dương_Hoàng hậu 上楊皇后 hoặc Thượng_Dương_Hoàng thái_hậu 上陽皇太后 là một Hoàng_hậu Hoàng_thái_hậu nhà Lý trong lịch_sử Việt_Nam Bà là chính_thất của Lý_Thánh_Tông và là mẹ đích không phải mẹ đẻ của Lý_Nhân Tông_Cuộc đời bà vẫn còn nhiều điều chưa rõ_ràng nhưng cái chết của bà rất nổi_tiếng và được biết đến rộng_rãi Sau khi Lý_Thánh_Tông băng_hà bà trở_thành Thái_hậu và nhiếp_chính giúp Lý_Nhân Tông khi đó còn quá trẻ Thế nhưng bà cuối_cùng bị Linh_Nhân_Thái hậu lật_đổ và bị ép chết cùng Thánh_Tông_Tiểu sử Không rõ gia_thế của bà thế_nào quê_quán ra sao Chỉ biết bà là vợ đích của Lý_Thánh_Tông và mang họ Dương_楊_Sử sách cho biết bà không có người con nào Cũng theo đó bà thường chăm_sóc các con gái của Thánh_Tông là Động Thiên công_chúa Thiên_Thành công_chúa Ngọc_Kiều công_chúa thay ông Gặp khi Thánh_Tông nạp phi_tần mới chính là Ỷ Lan_Phu nhân 倚蘭夫人 bà cũng không phản_đối gì mà đối_đãi với phu_nhân rất hậu Ỷ Lan có tài trị nước khi Thánh_Tông đánh Chiêm_Thành thì Ỷ Lan được trao quyền trị nước lâm triều chấp_chính Khi Lý_Nhân Tông được sinh ra gọi bà là Hoàng đích_mẫu 皇嫡母 còn Ỷ Lan_Phu nhân là Hoàng sinh mẫu 皇生母_Những khi Ỷ Lan bận việc triều_chính Hoàng_hậu thường chăm_sóc Nhân_Tông khi đó còn là Thái_tử trẻ_thơ Cái chết Khi vua Lý_Thánh_Tông mất 1072 theo lễ_giáo của Thái_sư Lý_Đạo_Thành_李道成 bà sẽ là Hoàng_thái_hậu nhiếp_chính trong khi đó Ỷ Lan_Phu nhân sẽ là Hoàng thái_phi nhưng do Ỷ Lan nghĩ mình đã từng nhiếp_chính lại là mẹ đẻ của hoàng_đế mà không được tham_dự triều_chính nên buồn_bực Sau đó dưới sự ủng_hộ của Thái_uý Lý_Thường_Kiệt_李常傑 Ỷ Lan đắc_thắng lên_ngôi Hoàng_thái_hậu còn bà cùng 72 cung_nhân bị Ỷ Lan hãm_hại giam_lỏng và ép phải chết theo Thánh_Tông_Sách_Đại Việt sử_ký toàn thư Bản kỷ toàn thư quyển 3 chép sơ_lược việc này như sau Cái chết của bà cùng các cung_nữ đã khiến nhiều người chỉ_trích xem_xét công_lao và đạo_đức của Nguyên_phi Ỷ Lan_Tục truyền rằng Nguyên_phi Ỷ Lan sau_này rất hối_hận về việc này nên đã làm nhiều chùa Phật để sám_hối rửa oan Tên gọi Thượng_Dương_Hoàng hậu Theo dã_sử bà được gọi là Thượng_Dương_Hoàng hậu nhưng trong chính_sử cách gọi như_thế chỉ vì bà ở Thượng_Dương cung 上陽宮 và sau khi bà đã là Hoàng_thái_hậu Nói chính_xác ra đương_thời chỉ có_thể gọi bà là Hoàng_hậu hay Dương_Hoàng hậu 楊皇后_Trong_Ngự chế Việt sử tổng vịnh của Tự Đức thấy chép theo Đường thư rằng Thượng_Dương cung là một li cung_cách kinh_đô Lạc_Dương về phía Đông xây_cất giữa niên_hiệu Thượng_Nguyên đời Đường_Cao Tông_Cao_Tông thường ở cung ấy để dự_thính triều_chính Võ_Tắc_Thiên sau khi thoái_vị đã ở cung ấy và giá băng Do_đó triều nhà Lý lấy chữ Thượng_Dương đặt cho tên cung của bà Thái_hậu ở Tham_khảo BULLET Đại_Việt sử_ký toàn thư BULLET Đại_Việt sử lược
Thượng_Dương_Hoàng hậu