Loạn_Tô_Tuấn_Loạn Tô_Tuấn chữ Hán_蘇峻之亂_Tô_Tuấn chi loạn gọi đầy_đủ là loạn Tô_Tuấn_Tổ_Ước chữ Hán_蘇峻_祖約之亂_Tô_Tuấn_Tổ_Ước chi loạn nổ ra vào năm Hàm_Hoà thứ 2 327 đời Đông_Tấn do Lịch_Dương nội sử Tô_Tuấn phát_động liên_kết với Trấn tây tướng_quân Tổ_Ước đến năm thứ 4 329 mới kết_thúc Diễn_biến Dữu_Lượng lầm_lỡ Mùa xuân năm Hàm_Hoà thứ 2 327 Dữu_Lượng muốn gọi Tô_Tuấn về triều không ai dám nói gì một_mình Biện_Khổn tranh_luận rằng binh_lực của Tuấn cường_thịnh Lịch_Dương nhiệm_sở của Tuấn cách chỉ Kiến_Khang một con sông đi_lại không đến một ngày_đường Lượng không nghe Khổn bèn gởi thư nhắn Giang_Châu thứ_sử Ôn_Kiệu làm ngoại_viện Kiệu gởi thư về can_ngăn cho rằng triều_đình không chống nổi Tuấn_Lượng vẫn không nghe Nghe tin Tô_Tuấn từ_chối về triều Ôn_Kiệu muốn đưa quân quay về bảo_vệ Kiến_Khang các quận Tam_Ngô cũng muốn dấy quân cần_vương Lượng đều không nghe còn gởi thư cho Kiệu rằng Ta lo mặt tây Nguyên_văn tây thuỳ hơn là Lịch_Dương anh không được qua khỏi Lôi_Trì dù chỉ một bước Sau khi Tô_Tuấn kháng mệnh Thượng_thư tả thừa Khổng_Thản_Tư đồ tư_mã Đào_Hồi kiến_nghị với Vương_Đạo Nhân lúc Tuấn chưa đến gấp chặn ngang Phụ_Lăng giữ các nơi thuộc Giang_Tây như cửa Đương_Lợi hắn ít ta nhiều một trận là xong Vào lúc Tuấn chưa về còn có_thể đến bức thành_trì của hắn Bây_giờ không ra_tay Tuấn ắt đến trước Tuấn đến thì lòng người sợ_hãi khó mà chiến_đấu_Cơ hội này không_thể bỏ lỡ Đạo đồng_ý nhưng Dữu_Lượng lại không nghe Tháng 12 Cô Thục thất_thủ Lượng mới hối_hận Tháng 2 năm thứ 3 328 Tuấn đã vượt sông Đào_Hồi nói với Dữu_Lượng_Tuấn cho rằng Thạch_Đầu là trọng địa quân_sự không dám xâm_phạm ắt nhắm hướng Tiểu_Đan_Dương theo Nam đạo mà đến nên phục_binh đón đánh của hắn một trận thì có_thể bắt được Lượng không nghe Quả_nhiên Tuấn theo đường ấy gặp nhiều trắc_trở Lượng nghe tin lại hối_hận Tổ_Ước hưởng_ứng Tuấn biết Tổ_Ước oán triều_đình bèn sai tham quân Từ Hội mời Ước làm chủ cùng đánh dẹp Dữu_Lượng_Ước mừng lắm các cháu là Tổ_Trí_Tổ_Diễn khuyên Ước làm theo Tiếu_Quốc nội sử Hoàn_Tuyên can Trí không được đến gặp Ước cũng không được gặp bèn tuyệt_giao với Ước_Trong khi Ước đi Lịch_Dương_Tuyên đưa quân đến đóng trại ở núi Mã_Đầu_Tháng 11 năm Hàm_Hoà thứ 2 327 Ước sai con trai của Tổ_Địch là Bái nội sử Tổ_Hoán em vợ của Tổ_Địch là Hoài_Nam thái_thú Hứa_Liễu đưa quân đến hội_họp với Tuấn_Vợ của Tổ_Địch cũng là chị của Liễu cố can Ước không nghe Triều_đình phòng_bị Dữu_Lượng lấy Biện_Khổn làm Thượng_thư lệnh lãnh Hữu vệ tướng_quân lấy Cối_Kê nội sử Vương_Thư coi việc Dương_Châu thứ_sử Ngô_Hưng thái_thú Ngu_Đàm làm Đốc quân_sự của các quận Tam_Ngô_Nghe tin Cô Thục thất_thủ triều_đình cho giới_nghiêm Kinh_sư lấy Dữu_Lượng làm Giả tiết Đô_đốc chinh thảo chư quân_sự lấy Tả vệ tướng_quân Triệu_Dận làm Lịch_Dương thái_thú sai Tả tướng_quân Tư_Mã Lưu đưa quân giữ Từ Hồ để chống lại Tuấn lấy Xạ_Thanh hiệu_uý tiền_nhiệm Lưu_Siêu làm Tả vệ tướng_quân Thị trung Trử_Sáp giữ chức Chinh thảo quân_sự Em Lượng là Dữu_Dực được Bạch y lãnh chức đưa mấy trăm người đi phòng_bị Thạch_Đầu_Tuyên_Thành nội sử Hoàn_Di khởi_binh cần_vương đóng quân ở Vu_Hồ_Hàn_Hoảng phá được nhân đó tiến đánh huyện Tuyên_Thành_Di lui về giữ Quảng_Đức_Hoảng cướp_bóc các huyện rồi lui về Từ Châu thứ_sử Si_Giám muốn lãnh quân cần_vương Dữu_Lượng lấy cớ ông ta phải phòng_bị phương bắc không cho Tháng_giêng năm thứ 3 328 quân cần_vương của Ôn_Kiệu về đến Tầm_Dương_Tô_Tuấn tấn_công Tháng 12 năm Hàm_Hoà thứ 2 327 Tô_Tuấn sai bộ_tướng là bọn Hàn_Hoảng_Trương_Kiện tập_kích chiếm được Cô Thục lấy được gạo muối Hàn_Hoảng tập_kích Tư_Mã Lưu ở Từ Hồ Lưu sợ đến phát run vào lúc sắp giao_chiến ăn chả nướng cũng không biết miệng của mình ở đâu Lưu thua trận bị giết Tô_Tuấn soái bọn Tổ_Hoán_Hứa_Liễu đưa 2 vạn quân vượt sông từ bến Hoành_Giang lên bờ ở Ngưu_Chử tiến_quân đến Lăng_Khẩu liên_tiếp đánh_bại đài quân Tháng 2 năm thứ 3 328 Tuấn đến núi Phúc_Chu thuộc Tưởng_Lăng đi qua Tiểu_Đan_Dương bị lạc lại thêm trời tối nhờ tìm được cư_dân địa_phương dẫn đường mới có_thể tiếp_tục tiến lên Trong khoảng thời_gian này phản quân chẳng còn hàng_ngũ trận thế gì cả Kinh_thành thất_thủ Triều_đình lấy Biện_Khổn làm Đô_đốc đại hành đông chư quân_sự cùng Thị trung Chung_Nhã soái bọn Quách_Mặc_Triệu_Dận đưa quân giao_chiến với Tuấn ở Tây_Lăng bọn Khổn đại_bại tử_thương mấy ngàn người Tô_Tuấn tấn_công Thanh_Khê sách Biện_Khổn soái các cánh quân chống_cự không_thể địch nổi Tuấn nương theo chiều gió phóng_hoả đốt các cơ_quan Đàì_Tỉnh cùng Doanh_Tự một lúc thì cháy sạch Trên lưng Khổn có cái nhọt mới khỏi vết_thương còn chưa liền da gắng_sức soái tả_hữu khổ_chiến mà chết hai con trai Chẩn_Hu ở phía sau cũng xông vào phản quân mà chết Đan_Dương doãn Dương_Mạn cầm_quân giữ cửa Vân_Long cùng Hoàng môn thị_lang Chu_Đạo_Lư_Giang thái_thú Đào_Chiêm đều tử_trận Dữu_Lượng soái quân sắp_sửa bày trận ở trong cửa Tuyên_Dương chưa xong tướng_sĩ đều bỏ khí_giới tan chạy Lượng cùng em_trai Dịch_Điều_Dực cùng Quách_Mặc_Triệu_Dận chạy đến Tầm_Dương nương_nhờ Ôn_Kiệu_Quan dân kêu khóc Phản quân vào Đài thành tư_đồ Vương_Đạo gọi thị trung Trử_Sáp đưa Tấn_Thành đế ra khỏi Chánh điện Sáp lập_tức đi qua cửa nách vào cung tự mình ẵm Đế lên điện trước Thái_Cực Đạo cùng Quang lộc đại_phu Lục_Diệp_Tuân_Tung Thượng_thư Trương_Khải đứng quanh Ngự sàng che cho Đế lấy Lưu_Siêu làm Hữu vệ tướng_quân sai cùng Chung_Nhã_Trử_Sáp đứng 2 bên tả_hữu Thái thường Khổng_Du mặc triều_phục giữ Thần miếu Khi ấy bá_quan tan chạy cung_điện tiêu_điều Tuấn đưa quân xông vào nạt Sáp đi xuống Sáp đứng yên tại_chỗ kêu lớn Tô_Quan quân đến gần Chí_tôn quân_nhân sao được phép làm_vậy Vì_thế Tuấn không dám lên điện Nhưng phản quân xông vào hậu_cung từ cung_nhân cho đến những kẻ ở bên cạnh Thái_hậu đều bị cướp_bóc cưỡng_bức Tuấn bắt_bớ bá_quan đi lao_dịch đánh_đập không chừa ai lệnh cho họ khuân_vác lên núi Tưởng_Lại lột sạch quần_áo của mọi người khiến năm nữ đều phải kết cỏ che thân không còn cỏ thì lấy bùn_đất đắp lên_tiếng kêu khóc vang_dội khắp_nơi Khi ấy trong kho có 20 vạn xúc vải 5000 cân vàng_bạc ức vạn 1 tỷ tiền mấy vạn xúc lụa số_lượng này tuy được nói quá lên nhưng đều bị Tuấn lấy sạch chỉ còn lại mấy thạch gạo để nấu cơm cho Đế_Tuấn làm chiếu đại_xá chỉ không tha cho anh_em Dữu_Lượng_Cho_Vương Đạo giữ nguyên quan_chức Lấy_Tổ_Ước làm Thị trung Thái_uý Thượng_thư lệnh Tuấn tự làm Phiếu kị tướng_quân Lục thượng_thư sự Hứa_Liễu làm Đan_Dương doãn Mã_Hùng làm Tả vệ tướng_quân Tổ_Hoán làm Kiêu kị tướng_quân Dặc_Dương_vương Tư_Mã Dạng đến ca_ngợi công_lao của Tuấn được khôi_phục làm Tây_Dương_vương Thái tể Lục thượng_thư sự Tuấn điều quân tấn_công Ngô_Quốc nội sử Dữu_Băng_Băng bỏ quận chạy đến Cối_Kê_Tuấn lấy Thị trung Thái_Mô làm Ngô nội sử Đào_Khản cần_vương Dữu_Lượng đến Tầm_Dương tuyên chiếu của Thái_hậu phong quan_chức cho Ôn_Kiệu_Si_Giám Kiệu không nhận lại tỏ ra đại_lượng tuy Dữu_Lượng thua chạy vẫn chu_cấp đầy_đủ chia quân phát lương Tháng 3 năm thứ 3 328 Tô_Tuấn dời về phía nam đóng đồn ở Vu_Hồ_Tháng 4 Dữu_Lượng_Ôn_Kiệu sắp dấy_binh dẹp Tô_Tuấn nhường nhau làm minh_chủ Em họ của Kiệu là Ôn_Sung đề_cử Đào_Khản_Kiệu bèn sai Đốc hộ Vương_Khiên_Kỳ đến Kinh_Châu yêu_cầu Khản cùng đi cứu nước Khản vẫn còn hận vì không được dự vào hàng_ngũ Cố_mệnh đại_thần tìm cớ từ_chối Kiệu nhiều lần sai sứ đi_lại theo lời khuyên của Mao_Bảo dốc lòng bày_tỏ thành_ý Khản mới nhận_lời sai Đốc hộ Cung_Đăng đưa quân đến chỗ Kiệu_Kiệu làm chiếu_thư kê tên của Khản trên cả Dữu_Lượng và mình kể tội Tô_Tuấn_Tổ Ước_cáo khắp các trấn Đào_Khản sai người đuổi theo gọi Cung_Đăng trở về Ôn_Kiệu lại gởi thư cho Khản lời_lẽ khẩn_thiết còn dùng cái chết của con Khản là Đào_Chiêm để khích_động Vương_Khiên_Kỳ cũng góp lời Khản mới tự mình lãnh quân cần_vương tang_lễ của Chiêm chưa xong đã lên_đường đêm_ngày không nghỉ Si_Giám ở Quảng_Lăng nhận được chiếu_thư lập_tức lãnh quân cần_vương giữa đường sai bọn Hạ_Hầu_Trường đến nói với Ôn_Kiệu rằng Có tin_đồn giặc muốn đưa Thiên_tử về Cối_Kê nên trước_hết lập doanh luỹ đóng giữ những nơi yếu hại để phòng_ngừa bọn chúng xổng ra lại cắt đứt đường vận lương của giặc rồi sau đó vườn_không_nhà_trống để đợi giặc Giặc đánh thành không được cũng không có chỗ để cướp_bóc đường về miền đông Nguyên_văn Đông đạo bị ngăn_trở ắt tự tan_rã vậy Tam_Ngô dấy_binh Khi trước Tô_Tuấn sai Thượng_thư Trương_Khải làm Quyền đốc đông quân Tư_đồ Vương_Đạo ngầm dùng chiếu lệnh của Thái_hậu kêu_gọi quan_lại Tam_Ngô dấy nghĩa_binh cứu thiên_tử Cối_Kê nội sử Vương_Thư lấy Dữu_Băng làm Hành_Phấn vũ tướng_quân sai Băng đưa 1 vạn quân vượt sông tây tiến đến Chiết_Giang_Vì thế bọn Ngô_Hưng thái_thú Ngu_Đàm_Ngô_Quốc nội sử Thái_Mô_Nghĩa_Hưng thái_thú tiền_nhiệm Cố_Chúng đều cất_binh hưởng_ứng Mô trả lại quận cho Dữu_Băng_Tô_Tuấn nghe tin sai bộ_tướng là bọn Quản_Thương_Trương_Kiện Hoằng_Huy chống lại cùng bọn Ngu_Đàm giao_chiến có thắng có thua chưa đem lại kết_quả Đối trận Thạch_Đầu_Tô_Tuấn nghe tin phương tây chỉ Kinh_Châu của Đào_Khản dấy_binh dùng kế của tham quân Giả_Ninh từ Cô Thục về giữ Thạch_Đầu chia quân chống lại bọn Khản_Khi xưa Dữu_Lượng vì muốn đề_phòng Tô_Tuấn cho sửa_sang thành Thạch_Đầu nay Tuấn lại dựa nơi này chống lại quân cần_vương Tô_Tuấn bức Đế dời đến Thạch_Đầu_Vương_Đạo cố ngăn không được Hôm ấy trời mưa lớn đường_sá lầy_lội Lưu_Siêu_Chung_Nhã theo hầu bên cạnh Đế không chịu cưỡi ngựa mà Tuấn cấp cho để tỏ sự bất_bình Tuấn ghét lắm nhưng chưa dám giết họ đành bố_trí bộ_hạ thân_tín giám_sát thật chặt_chẽ sai Tả quang lộc đại_phu Lục_Diệp lưu thủ Đài thành bức_bách tất_cả cư_dân vào ở Hậu_Uyển sai Khuông_Thuật giữ Uyển_Thành_Tháng 5 Đào_Khản soái quân đến Tầm_Dương cùng Dữu_Lượng_Ôn_Kiệu cùng tiến về Kiến_Khang_Binh_sĩ có 4 vạn cờ_xí hơn 700 dặm tiếng chiêng trống vang khắp xa_gần Quân_đội của Đào_Khản_Ôn_Kiệu ở Gia_Tử_Phổ_Khản lấy Vương_Thư làm Giám_Chiết_Đông quân_sự Ngu_Đàm làm Giám_Chiết_Tây quân_sự đều chịu sự chỉ_huy của Si_Giám_Giám soái quân vượt sông hội_họp với bọn Khản ở Gia_Tử_Phổ_Ung Châu thứ_sử Nguỵ_Cai cũng đưa quân đến đấy Liên_quân nhằm thẳng Thạch_Đầu tiến đến Thái_Châu_Khản lập đồn ở Tra_Phổ_Kiệu lập đồn ở Sa_Môn Phổ_Tuấn lên lầu phong_hoả nhìn quân liên_quân rất nhiều có_vẻ sợ nói Tôi vốn biết Ôn_Kiệu rất được lòng người mà Đôi bên giằng_co Dữu_Lượng sai Đốc hộ Vương_Chương lừa đồng_đảng của Tuấn là Trương_Diệu ngược_lại còn bị đánh_bại Lượng đưa cờ tiết đến nhận lỗi với Khản_Khi nghe tin kinh_thành thất_thủ Tuyên_Thành nội sử Hoàn_Di dời từ Quảng_Đức về đồn_trú ở huyện Kính_Trong khi các địa_phương xung_quanh đều đã đầu_hàng Tô_Tuấn_Di vẫn khẳng_khái chống lại sai Du_Túng giữ Lan_Thạch đông bắc huyện Kính_Đến nay Tuấn sai Hàn_Hoảng phá Lan_Thạch_Túng tận_lực mà chết Hoảng tiến đánh Di_Tháng 6 thành vỡ Hoảng bắt được Di giết đi Buổi đầu liên_quân đến Thạch_Đầu lập_tức muốn quyết_chiến Đào_Khản nói Quân giặc đang mạnh khó_lòng đánh nổi nên kéo_dài thời_gian tìm kế mà phá Nhưng mọi người không nghe thành_ra nhiều lần tấn_công không có kết_quả Bộ_tướng của Si_Giám là Lý_Căn_Nguyên văn Giám quân bộ_tướng Lý_Căn xin lập luỹ Bạch_Thạch_Khản nghe theo trong đêm tiến_hành đến sáng thì xong Nghe tiếng trống của phản quân ra_vẻ muốn tấn_công các tướng lo_sợ Khổng_Thản nói Không đâu Nếu Tuấn đánh luỹ ắt đợi gió đông bắc nổi lớn khiến thuỷ_quân ta không_thể đến cứu nay trời trong xanh giặc ắt không đến Sở_dĩ đánh_tiếng ắt điều quân ra Giang_Thừa cướp lấy Kinh_Khẩu về phía đông đấy Quả_nhiên như_vậy Khản sai Dữu_Lượng đưa 2000 người giữ Bạch_Thạch_Tuấn soái hơn vạn bộ kỵ 4 mặt tấn_công nhưng không hạ được Bọn Vương_Thư_Ngu_Đàm mấy lần giao_chiến với phản quân đều thất_bại Khổng_Thản đề_nghị lấy Si_Giám giữ mặt đông nên Đào_Khản lệnh cho Giám cùng Hậu tướng_quân Quách_Mặc về giữ Kinh_Khẩu lập 3 luỹ Đại_Nghiệp_Khúc_A Trang_Đình để chia binh_lực của Tô_Tuấn sai Quách_Mặc giữ Đại_Nghiệp_Tổ_Ước thất_bại Tháng 5 năm thứ 3 328 tướng của Ôn_Kiệu là Mao_Bảo tập_kích tư_mã của Tổ_Ước là Hoàn_Phủ lấy được lương_thực mà Tô_Tuấn gởi cho Ước giết hơn vạn tên địch Ước do_vậy mà bị đói_kém Kiệu lấy Bảo làm Lư_Giang thái_thú Tổ_Ước sai Tổ_Hoán_Hoàn_Phủ tập_kích Bồn_Khẩu nơi này thuộc Tầm_Dương căn_cứ của Ôn_Kiệu_Đào_Khản sai Mao_Bảo đi cứu Giữa đường Hoán_Phủ tấn_công Tiếu_Quốc nội sử Hoàn_Tuyên ở núi Mã_Đầu_Bảo đến cứu Tuyên trước thua sau thắng Hoán_Phủ bỏ trốn Tuyên theo về với Ôn_Kiệu_Bảo tấn_công quân_đội của Tổ_Ước ở Đông_Quan nhổ được đồn_thú Hợp_Phì gặp lúc Kiệu triệu_hồi nên quay về Thạch_Đầu_Các tướng của Tổ_Ước ngầm thông mưu với Hậu_Triệu nhận làm nội_ứng Tướng Triệu là Thạch_Thông_Thạch_Kham đưa quân vượt sông Hoài đánh Thọ_Xuân Tháng 7 quân_đội của Ước tan_rã Ước chạy về Lịch_Dương_Tâm phúc của Tô_Tuấn là bọn Lộ_Vĩnh_Khuông_Thuật Giả_Ninh nghe tin Tổ_Ước thất_bại khuyên Tuấn giết bọn đại_thần Vương_Đạo Tuấn kính_trọng Đạo không cho Vĩnh sinh ra hai_lòng Đạo sai tham quân Viên Đam chắt của Viên Hoán đời Tam_Quốc phụng_sự Tào_Tháo ngầm dụ Vĩnh quy_thuận Tháng 9 Đạo đem theo hai con cùng Vĩnh chạy đến Bạch_Thạch_Kết quả Tô_Tuấn tử_trận Đôi bên giằng_co lâu ngày Tô_Tuấn chia quân cướp_bóc khắp_nơi không ai địch nổi lòng người sợ_hãi Ôn_Kiệu tuy lớn_tiếng quát_mắng đưa quân ra đánh thì cũng thua trận đâm_ra kiêng_dè Kiệu hết lương đến mượn Đào_Khản_Khản nổi_giận trách Kiệu làm trái lời giao_ước binh_lương tự_túc khi mới hội quân đòi lui về Kinh_Châu_Kiệu lấy đại_nghĩa can_ngăn nhưng chỉ là lời suông Mao_Bảo xin đến gặp Khản hiến_kế đốt lương của Tô_Tuấn_Khản thấy khả_thi bèn chia cho Kiệu 5 vạn thạch gạo giữ Bảo ở lại làm Đốc hộ Bảo đốt kho lương của Tô_Tuấn ở 2 huyện Cú_Dung_Hồ_Thục Tô_Tuấn rơi vào cảnh đói_kém Khản không đi_nữa Bọn Trương_Kiện_Hàn_Hoảng đánh Đại_Nghiệp rất gấp Trong luỹ thiếu nước người phải uống cả nước phân Quách_Mặc sợ đột vây ra ngoài để quân_đội ở lại giữ luỹ Tham quân của Si_Giám là Tào_Nạp khuyên Giám lui về Quảng_Lăng ngày sau sẽ cất_quân cần_vương Giám gọi tất_cả bộ_hạ đến chém Nạp làm_gương lòng ngươi mới yên Đào_Khản theo kế vi Nguỵ cứu Triệu của Trưởng sử Ân_Tiện anh của Ân_Dung vì quân Kinh_Châu quen thuỷ_chiến hơn bộ chiến nên đánh gấp Thạch_Đầu thay_vì cứu Đại_Nghiệp_Khản đưa thuỷ_quân hướng về Thạch_Đầu_Dữu_Lượng Ôn_Kiệu_Triệu_Dận lên bờ ở phía nam Bạch_Thạch khiêu_chiến phản quân Tô_Tuấn đưa 8000 quân đón đánh sai con trai Tô_Thạc cùng bộ_tướng Khuông_Hiếu áp sát Triệu_Dận đánh_bại cánh quân này Tuấn đang uý_lạo tướng_sĩ gặp lúc say rượu trông thấy Dận chạy trốn nói Hiếu có_thể phá giặc ta lại không được sao Nhân đó cho mọi người nghỉ_ngơi đưa vài kỵ_binh phá trận nhưng chưa vào được muốn quay về gò Bạch_Mộc thì ngựa bị vấp Tướng của Khản là bọn Bành_Thế_Lý_Thiên lấy mâu mà ném Tuấn nhào khỏi đầu ngựa bị băm nát đốt cả xương Liên_quân đều hô vạn_tuế phản quân tan_vỡ Giành lại Thạch_Đầu_Hàn_Hoảng nghe tin Tô_Tuấn đã chết kéo quân về giữ Thạch_Đầu_Bọn_Tư mã Nhiệm_Nhượng lập Tô_Dật em của Tuấn làm chủ đóng chặt cửa thành cố thủ_Tướng của Tô_Tuấn là Quản_Thương_Hoằng_Huy đánh luỹ Trang_Đình_Đốc hộ Lý_Hoành_Khinh xa_trưởng sử Đằng_Hàm phá được Thương đầu_hàng Dữu_Lượng còn lại đều về với Trương_Kiện_Tháng giêng năm thứ 4 329 Quang lộc đại_phu Lục_Diệp cùng em_trai là Thượng_thư tả bộc xạ Lục_Ngoạn thuyết_phục được Khuông_Thuật dâng Uyển_Thành đầu_hàng Hữu vệ tướng_quân Lưu_Siêu_Thị trung Chung_Nhã cùng bọn Kiến_Khang lệnh Quản_Mô mưu_tính đưa Đế ra với liên_quân Việc bị tiết_lậu Tô_Dật sai Nhiệm_Nhượng đem quân vào cùng bắt Siêu_Nhã_Đế ôm lấy họ mà khóc Trả thị trung hữu vệ của ta Nhượng giật lấy hai người mà giết đi Tô_Dật_Tô_Thạc Hàn_Hoảng ra_sức đánh Đài thành bị Mao_Bảo đẩy lui Tháng 2 liên_quân tấn_công Thạch_Đầu_Kiến uy trưởng sử Đằng_Hàm được thăng chức đánh_bại Tô_Dật_Tô_Thạc đưa mấy trăm dũng_sĩ vượt sông Hoài giao_chiến bị Ôn_Kiệu chém chết Bọn Hàn_Hoảng sợ muốn chạy về với Trương_Kiện ở Khúc_A không mở được cửa đợi đến đêm thì trèo qua phản quân_tử thương đến vài vạn Liên_quân bắt được Tô_Dật chém đi Bộ_tướng của Đằng_Hàm là Tào_Cư ẵm Đế lên thuyền của Ôn_Kiệu quần_thần dập đầu xin tha tội Tây_Dương_vương Tư_Mã Dạng và những người hưởng_ứng Tô_Tuấn bị giết Đào_Khản vì tình quen_biết cũ xin tha cho Nhiệm_Nhượng_Đế nhớ oán cũ sai đem chém Quét sạch tàn_dư Trong lúc liên_quân đánh Thạch_Đầu_Quan quân tướng_quân Triệu_Dận sai bộ_tướng Cam_Miêu đánh Tổ_Ước ở Lịch_Dương_Ước đưa mấy trăm bộ_hạ chạy sang Hậu_Triệu còn lại đều ra hàng Sau khi phản quân mất Thạch_Đầu_Trương_Kiện ngờ bọn Hoằng_Huy hai_lòng đều giết đi Kiện đưa thuỷ_quân từ huyện Duyên_Lăng muốn vào Ngô_Hưng_Dương liệt tướng_quân Vương_Doãn_Chi cùng quân_đội các nơi ở Ngô_Hưng đánh_bại phản quân bắt hơn vạn nam_nữ Kiện lại cùng bọn Hàn_Hoảng_Mã_Hùng chạy về phía tây nhắm đến huyện Cố_Chướng_Si_Giám sai Lý_Hoành đuổi theo bắt kịp ở núi Bình_Lăng vây đánh rất gấp Hoảng xuống núi giao_chiến bắn chết rất nhiều quan_quân hết tên mới bị giết Bọn Kiệu đầu_hàng đều bị bêu đầu Loạn_Tô_Tuấn_Tổ Ước đến đây kết_thúc Ảnh_hưởng Sau loạn kinh_thành hoang_tàn người vật điêu_linh mọi người đổ lỗi cho Dữu_Lượng_Vì thế Lượng xin ra ngoài để hiệu_lực được trấn_thủ Vu_Hồ làm Dự_Châu thứ_sử Nhưng Lượng là ngoại thích tuy ở ngoài vẫn có_thể khống_chế triều_đình khiến Phụ chánh đại_thần Vương_Đạo không an lòng Mâu_thuẫn giữa hai sĩ tộc lớn Vương_Dữu ngày_càng sâu_sắc hơn 10 năm sau đó Lượng nhiều lần tìm cách phế trừ Đạo bởi Si_Giám phản_đối mà tránh được một trường tranh_đấu trong nội_bộ chính_quyền Đông_Tấn_Từ khi Đông_Tấn dựng nước nội_loạn nổ ra ở thượng_du triều_đình chỉ nhờ vào sự giúp_đỡ của Hoài_Âm_Hợp_Phì nếu có gì bất_trắc Kiến_Khang rơi vào cảnh_ngộ nguy_hiểm Các quận ở miền đông là nguồn cung_ứng duy_nhất cho kinh_thành trong loạn Tô_Tuấn nhờ Si_Giám giữ vững Kinh_Khẩu đảm_bảo thắng_lợi cuối_cùng của liên_quân Si_Giám dùng lưu_dân ở Kinh_Khẩu_Quảng_Lăng xây_dựng lực_lượng có tác_dụng vừa khống_chế miền đông vừa bảo_vệ Kiến_Khang trở_thành một nhân_tố trọng_yếu ổn_định cục_diện Giang_Tả Sau này Tạ_Huyền tổ_chức Bắc_Phủ_binh Lưu_Dụ kiến_lập nhà Lưu_Tống bắt_đầu từ lực_lượng này Lưu_dân được Tô_Tuấn_Tổ_Ước lãnh_đạo làm_loạn đối_với chính_quyền_sĩ tộc nhà Đông_Tấn là một sự đả_kích rất lớn một bài_học rất sâu_sắc Cho đến 70 năm sau nội_bộ chính_quyền Đông_Tấn nhiều lần nổ ra tranh_đấu nhưng không dám động đến binh_đao được yên_ổn thêm một thời_gian Dật sự Khi chạy khỏi Kiến_Khang_Dữu_Lượng chỉ có thuyền nhỏ Phản quân đuổi đến bộ_hạ của Lượng vãi tên mà bắn nào_ngờ lại bắn trúng người lái thuyền Thuyền chòng_chành muốn lật mọi người sợ_hãi Lượng ngồi yên nói Thủ_hạ thế_này sao có_thể đánh giặc được tất_cả mới bình_tâm trở_lại Dữu_Băng chạy khỏi Ngô_Quận đến Chiết_Giang_Tuấn đuổi rất gấp tên lính Ngô_Linh_Hạ đưa Băng vào thuyền lấy chiếu trúc đắp lên hò lớn mà chèo ngược dòng mà đi Mỗi lần gặp tuần canh liền lấy gậy gõ thuyền nói Nơi nào tìm được Dữu_Băng_Dữu_Băng chính là ở đây Lính canh cho là người say không nghi_ngờ Băng mới thoát được Dữu_Lượng sai Vương_Chương lừa Trương_Diệu không xong đến_nỗi thua trận phải xin_lỗi chủ_tướng liên_quân là Đào_Khản_Tư mã của Lượng là Ân_Dung đến gặp Khản xin_lỗi rằng Tướng_quân làm_việc này không phải ý_định của chúng_tôi Vương_Chương đến nói Chương tự làm_việc này tướng_quân không biết gì Khản nói Xưa_Ân_Dung làm quân_tử Vương_Chương làm tiểu_nhân nay Vương_Chương làm quân_tử Ân_Dung làm tiểu_nhân Liên_quân giành lại Thạch_Đầu_Vương_Đạo vào thành dùng lại cờ tiết cũ Đào_Khản cười nói Cờ tiết của Tô_Vũ vốn không như thế_này Đạo lấy_làm xấu_hổ Hồ Tam_Tỉnh chú Tư trị thông giám BULLET Nhà Hán đặt Ngô_Quận nhà Đông_Ngô chia Ngô_Quận để đặt thêm quận Ngô_Hưng nhà Tấn lại chia một phần Ngô_Hưng_Đan_Dương đặt quận Nghĩa_Hưng đây là Tam_Ngô_Lịch_Đạo Nguyên chép Người_đời gọi Ngô_Quận Ngô_Hưng Cối_Kê là Tam_Ngô_Đỗ_Hữu chép Trong khoảng thời_gian đời Đông_Tấn_Lưu_Tống lấy Ngô_Quận Ngô_Hưng Đan_Dương làm Tam_Ngô_BULLET_Tây thuỳ chỉ Đào_Khản_BULLET_Huyện Phụ_Lăng thuộc quận Hoài_Nam_Tấn chí chép rằng Phụ_Lăng thời Hán_Minh đế chìm dưới Ma_Hồ_Phụ_Lăng dựa vào Ma_Hồ hiểm_trở để giữ các cửa như Đương_Lợi ngăn quân_đội của Tuấn không_thể vượt sông BULLET Cối_Kê_鄶稽 ban_đầu viết là 會稽_Bính âm kuài jī Chữ 會 ở đây được phiên_âm 翻 là 工_外 công ngoại hay 古_外 cổ ngoại Tấn thư Vương_Thư truyện chép rằng Khi Dữu_Lượng triệu Tô_Tuấn_Vương_Đạo muốn để Thư ra làm ngoại_viện cho thụ chức Cối_Kê nội sử Thư lấy cớ cha tên là Hội 會_Bính âm huì từ_chối Triều_đình cho rằng chữ giống nhưng âm khác không cần phải tránh Thư nhất_định xin đổi quận khác vì_thế triều_đình cho đổi chữ 會 ra chữ 鄶_BULLET_Trị sở của quận Tuyên_Thành là huyện Uyển_Lăng trong quận còn có huyện Tuyên_Thành_BULLET_Bến Lâm_Giang thuộc Cô Thục là nơi thuyền_bè hội_họp nhà Tấn chứa gạo muối ở đấy BULLET Núi Ngưu_Chử nay ở 30 dặm về phía bắc huyện Đương_Đồ châu Thái_Bình dưới núi có cù_lao đá nguyên_văn ki là nơi dùng làm bến đỗ thuyền cùng bến Hoành_Giang thuộc Hoà_Châu đối_diện nhau Lăng_Khẩu nay ở đông bắc núi Ngưu_Chử tức_là Đông_Lăng_Khẩu_BULLET Lăng là gò đất Tưởng_Lăng là gò đất thuộc núi Tưởng_Núi_Phúc_Chu có hình_dáng như chiếc thuyền lật úp Chu thuyền Phúc lật úp BULLET Quận trị của quận Đan_Dương nhà Hán là huyện Uyển_Lăng_Năm_Thái Khang thứ 2 281 thời Tấn_Vũ đế chia quận Đan_Dương làm 2 quận Đan_Dương_Tuyên_Thành Quận trị của Tuyên_Thành là Uyển_Lăng còn quận trị của Đan_Dương dời đến Kiến_Nghiệp_Kiến_Nghiệp vốn là Mạt_Lăng đời Hán nhà Đông_Ngô đổi gọi là Kiến_Nghiệp nhà Tấn lại gọi là Mạt_Lăng đến năm Thái_Khang thứ 3 282 chia phần Mạt_Lăng ở phía bắc sông Tần_Hoài làm Kiến_Nghiệp sau vì kiêng huý Tấn_Mẫn đế đổi gọi là Kiến_Khang Sau khi Tấn_Nguyên đế kiến_lập nhà Đông_Tấn ở Kiến_Khang đặt chức Đan_Dương doãn trị_sở ở phía tây Đài thành còn trị_sở cũ của Đan_Dương thái_thú đặt huyện Mạt_Lăng tục gọi là Tiểu_Đan_Dương_BULLET Tấn thư Biện_Khổn truyện chép Tuấn đến Đông_Lăng_Khẩu cùng Khổn giao_chiến ở phía tây Lăng_Nguyên văn Lăng tây Tấn thư Thành đế kỷ lại chép là Tây_Lăng_BULLET_Đỗ_Hữu chép Tống_Tề có hiệu Tam đài Ngũ tỉnh Tam đài cao hơn hẳn chức_danh cũ đời Lưỡng_Hán_Ngũ tỉnh là Thượng_thư tỉnh Trung thư tỉnh Môn_hạ tỉnh Bí_thư tỉnh Tập thư tỉnh BULLET Tô_Tuấn khi trước nhờ công đánh dẹp Thẩm_Sung được tiến hiệu Quan_quân tướng_quân nên Trử_Sáp mới gọi như_vậy BULLET Núi Tưởng tức_là núi Chung nay cách huyện Thượng_Nguyên về phía đông bắc 18 dặm Dư_địa_chí tác_giả Cố_Dã_Vương 519 581 chép rằng Xưa gọi là núi Kim_Lăng nhân đó có tên huyện lại có tên là núi Tưởng là do cuối đời Hán_Mạt_Lăng uý Tưởng_Tử_Văn dẹp giặc tử_trận ở đây Ngô_Đại đế tức Tôn_Quyền vì_vậy lập miếu tổ của Tử_Văn có huý là Chung nên đổi gọi là núi Tưởng_Tôi tức Hồ Tam_Tỉnh cho rằng tổ của Tôn_Quyền cũng có huý là Chung nên mới nhân đó đổi tên núi BULLET Tư_Mã Dạng bị giáng tước vào năm Hàm_Hoà đầu_tiên 326 BULLET Thời ấy lấy Ngô_Quận làm Ngô_Vương_Quốc_Thái thú làm Nội sử BULLET khảo_dị được Tấn_Xuân_Thu chép là anh họ nay dựa theo Tấn thư Ôn_Kiệu truyện BULLET Lương_thực ở Đô_thành Kiến_Khang nhà Đông_Tấn đều trông vào Tam_Ngô nên Si_Giám đòi trước_tiên cắt đứt Đông đạo Loạn_Vương_Đôn loạn Tô_Tuấn nổ ra mưu_lược khôi_phục phần_nhiều là của Si_Giám_BULLET_Thái Châu cù_lao ở bờ tây Thạch_Đầu_Tra_Phổ bến sông ở nam Trường_Giang nhìn thẳng vào cửa_sông Tần_Hoài_BULLET_Bấy giờ các tướng đồng_minh không có người nào có chức_vụ là Giám quân_sự ý riêng Hồ Tam_Tỉnh cho rằng Lý_Căn là bộ_tướng của Si_Giám_Sách sử bỏ_qua chữ Si gây ra lầm_lẫn Luỹ_Bạch_Thạch ở đông bắc Thạch_Đầu hình_thế hiểm_trở Đỗ_Hữu chép Làng Bạch_Thạch ở phía tây Đài thành BULLET gò Bạch_Mộc ở phía đông Đông_Lăng_BULLET_Đạo từ lúc dẹp Vương_Đôn được làm Giả tiết ông vào lúc chạy khỏi Thạch_Đầu phải bỏ lại Tham_khảo BULLET Tấn thư BULLET Tư trị thông giám BULLET Tư trị thông giám âm chú
Loạn_Tô_Tuấn