Leo I hoàng_đế Leo I 401 474 là Hoàng_đế Đông_La_Mã từ năm 457 đến 474 Vốn là dân vùng Dacia_Aureliana gần xứ Thracia trong lịch_sử vì_vậy mà ông còn được gọi là Leo người xứ Thracia_Leōn ha ho Thrax_Trị vì Đế_quốc Đông_La_Mã trong gần 20 năm từ 457 đến 474 Leo tỏ ra là một nhà_lãnh_đạo tài_ba ông đã giám_sát nhiều kế_hoạch chính_trị và quân_sự đầy tham_vọng nhằm mục_đích chủ_yếu trợ_giúp cho Đế_quốc Tây_La_Mã đang dần suy_yếu và phục_hồi vùng các vùng lãnh_thổ của họ như xưa Ông nổi_danh vì là vị Hoàng_đế Đông_La_Mã đầu_tiên làm_luật viết bằng tiếng Hy_Lạp chứ không phải là tiếng Latinh như trước_đây Ông được Giáo_hội Chính_Thống_giáo phương Đông tưởng_niệm như một vị Thánh trong ngày lễ diễn ra vào ngày 20 tháng 1 hằng năm Triều_đại Leo I hay còn gọi là Leo_Marcellus lúc nhỏ sinh ở xứ Thracia hoặc tại tỉnh Dacia_Aureliana vào năm 401 trong một gia_đình La_Mã gốc Thracia_Học giả Candidus_Isaurus còn đề_cập đến gốc_gác Dacia của ông trong khi John_Malalas tin rằng ông xuất_thân từ dòng_dõi Bessian_Hồi còn trẻ Leo vốn từng phục_vụ trong quân_đội La_Mã rồi sau do đạt được nhiều chiến_công hiển_hách mà ông được thăng lên chức comes Leo là người cuối_cùng trong một loạt hoàng_đế được đưa lên_ngôi báu từ tay viên Đại_tướng quân Đông_La_Mã gốc man tộc Alan là Aspar vì nghĩ rằng Leo sẽ là một ông vua bù_nhìn dễ_bề chi_phối Trái_lại Leo ngày_càng trở_nên độc_lập với Aspar gây nên căng_thẳng giữa đôi bên mà sẽ lên đến đỉnh_điểm trong vụ ám_sát sau_này Lễ đăng_quang của Leo diễn ra vào ngày 7 tháng 2 năm 457 ông là người đầu_tiên được biết đến có liên_quan đến chức Thượng phụ thành Constantinopolis_Leo_I đã vội liên_minh với người Isauria nhằm mục_tiêu loại_bỏ tên quyền_thần Aspar_Cái giá của liên_minh là Leo phải gả con gái của mình cho Tarasicodissa thủ_lĩnh của người Isauria cùng một_cách mà Zeno đã làm khi trở_thành hoàng_đế vào năm 474 Năm 469 Aspar đã cố_gắng phái người ám_sát Zeno nhưng bất_thành Cuối_cùng vào năm 471 con trai của Aspar là Ardabur có liên_can đến một âm_mưu chống lại Leo và chẳng_mấy_chốc cả hai đều bị thủ_hạ do ông phái đến ám_sát Leo đánh_giá quá cao khả_năng của mình và ông đã mắc phải một_số sai_lầm đe_doạ đến trật_tự nội_bộ của Đế_quốc Vùng Balkan đã bị người Ostrogoth tàn_phá tơi_bời sau một bất_đồng giữa Hoàng_đế và vị thủ_lĩnh trẻ tuổi Theodoric_Đại đế đã xảy ra tại triều_đình của Leo ở Constantinopolis nơi ông đang đắm_chìm với những chiến_thuật quân_sự và bộ_máy cai_trị của Đế_quốc La_Mã_Ngoài ra còn có một_số cuộc tấn_công của người Hun_Tuy nhiên những kẻ tấn_công đã không_thể_nào chiếm được Constantinopolis nhờ vào các bức tường thành kiên_cố mà đã được xây_dựng lại và củng_cố dưới thời Theodosius II nhằm để chống lại những khí_cụ công thành đầy uy_lực của kẻ_thù Triều_đại của Leo còn đáng chú_ý vì ảnh_hưởng của ông lên Đế_quốc Tây_La_Mã đã được chứng_tỏ bằng việc sắc_phong Anthemius làm Hoàng_đế Tây_La_Mã vào năm 467 Ông đã cố_gắng vun_đắp thành_tích chính_trị này bằng một cuộc viễn_chinh chống lại người Vandal vào năm 468 để rồi bị thảm_bại do sự kiêu_ngạo của người em rể Basiliscus_Thảm hoạ này làm tiêu_hao binh_lính và tiền_bạc của Đế_quốc Cuộc viễn_chinh này có chi_phí lên đến 130 000 bảng_vàng và 700 bảng bạc bao_gồm 1113 tàu chở 100 000 quân nhưng đến lúc cuối bị mất 600 tàu Sau thất_bại này người Vandal càng tăng_cường đột_kích vùng bờ biển Hy_Lạp cho đến khi buộc Leo phải ký_kết một thoả_thuận hoà_bình tốn_kém với Genseric nhằm kết_thúc cuộc_chiến quá tốn_kém này Về cuối đời Leo mắc bệnh lỵ nghiêm_trọng dù được các danh_y tận_tình cứu_chữa nhưng ông đã không qua khỏi và mất vào ngày 18 tháng 1 năm 474 ở tuổi 73 Gia_đình Leo và Verina có ba người con Con gái lớn của họ là Ariadne được sinh ra trước khi Marcianus qua_đời trị_vì 450 457 Ariadne có một người em_gái là Leontia_Leontia lần đầu_tiên được hứa gả cho Julius_Patricius con trai của Aspar thế nhưng hôn ước của họ đã bị huỷ_bỏ khi Aspar và một người con khác của ông là Ardabur bị ám_sát vào năm 471 Leontia sau đó kết_hôn với Marcianus một người con của Hoàng_đế Anthemius và Hoàng_hậu Marcia_Euphemia_Cặp đôi này đã dẫn_đầu một cuộc nổi_dậy bất_thành chống lại Zeno vào_khoảng năm 478 479 Cuộc nổi_dậy bị đàn_áp đẫm máu và cả hai đều bị đày biệt_xứ đến chốn Isauria_Một người con trai không rõ danh_tính khác của ông được sinh ra năm 463 nhưng mất sớm sau năm_tháng hạ sinh Những nguồn tài_liệu duy_nhất viết về ông là từ một lá số tử_vi của Rhetorius và một cuốn tiểu_sử các vị Thánh của Daniel_Nhà_Ẩn_sĩ Trong cuốn Biên_niên_sử Gruzia một bộ sử có từ thế_kỷ thứ 13 dựa theo những nguồn tài_liệu trước_đây kể lại cuộc hôn_nhân của vua Vakhtang I xứ Iberia với công_chúa Helena nước Byzantium và xác_nhận bà chính là con gái của vị vua quá_cố trước Zeno_Vị vua tiền_nhiệm này có_lẽ là Leo I câu_chuyện có nhắc đến người con gái thứ ba của Leo_Cyril_Toumanoff đã xác_nhận vị hoàng_đế này có hai người con từ cuộc hôn_nhân này là Mithridates xứ Iberia và Leo xứ Iberia_Người con thứ hai Leo này chính là cha của Guaram I xứ Iberia_Tính chính_xác về dòng_dõi này hiện vẫn còn mơ_hồ Tham_khảo BULLET Profile of Leo in The_Prosopography of the Later_Roman_Empire_BULLET Stephen_Williams_Gerard_Friell The_Rome that Did_Not_Fall_The Survival of the East in the Fifth_Century_Routledge_Press 1999 ISBN 0 415 15403 0 Liên_kết ngoài BULLET Leo I_Timeline
Leo I ( hoàng_đế )