Thực_phẩm_biến_đổi_gen Thực_phẩm_biến_đổi_gen được gọi tắt là GM được dùng để chỉ các loại thực_phẩm có thành_phần từ cây_trồng_biến_đổi_gen động_vật_biến_đổi_gen động_vật chuyển gen hay còn gọi là thực_phẩm GM hoặc còn gọi là thực_phẩm công_nghệ_sinh_học CNSH Tổng_quan Thuật_ngữ thực_phẩm_biến_đổi_gen ban_đầu dùng để chỉ những loại cây_trồng dành cho con_người hoặc gia_súc được tạo ra nhờ công_nghệ_sinh_học để cho những phẩm_chất mong_muốn như tăng khả_năng chống cỏ dại chống sâu_bệnh hay tăng hàm_lượng dưỡng_chất Việc nâng cao chất_lượng giống cây_trồng thường được thực_hiện nhờ phương_pháp nhân_giống song_phương pháp này tốn nhiều thời_gian lại cho kết_quả không chính_xác Ngược_lại kỹ_thuật biến_đổi gien có_thể tạo ra giống cây_trồng như mong_muốn tốn ít thời_gian và có độ_chính_xác cao Trong kỹ_thuật biến_đổi này người ta có_thể thêm hoặc bỏ bớt gen Nếu thêm gen vào một sinh_vật nào đó người ta thường chọn gen từ loài khác Để làm được việc đó người ta có_thể gắn gen ngoại_lai vào một virus rồi đưa vào tế_bào vật_chủ hoặc đưa DNA ngoại_lai vào nhân của tế_bào bằng ống_tiêm Một_số chủng vi_khuẩn cũng có_thể chuyển gene vào tế_bào và giới khoa_học đã tận_dụng chúng để tạo ra GMC Về mặt nguyên_tắc người ta chỉ làm_biến_đổi_gen mang tính có lợi Nghĩa_là chỉ tiến_hành biến_đổi ở những gen không liên_quan gì đến thành_phần giá_trị dinh_dưỡng của thực_phẩm hoặc nếu có thì sẽ làm động_tác theo hướng tăng_cường hàm_lượng mà không làm thay_đổi theo chiều_hướng ngược_lại Do_đó giá_trị dinh_dưỡng của thành_phẩm không hề bị suy_giảm cho_nên Bên cạnh việc cung_cấp dinh_dưỡng thì thực_phẩm_biến_đổi_gen còn cho chúng_ta những vụ mùa bội_thu những vụ mùa tồn_tại ngay cả ở trong điều_kiện sâu_bệnh và khí_hậu khắc_nghiệt Thực_phẩm_biến_đổi_gen thông_dụng hiện_nay là cây_trồng_biến_đổi_gen là những cây mà vật_liệu di_truyền của chúng được biến_đổi theo ý_muốn chủ_quan của con_người nhờ những công_nghệ_sinh_học hiện_đại hay còn gọi là công_nghệ gene Cây_trồng biến_đổi gene đã phát_triển nhiều năm trên thế_giới và việc sử_dụng đang theo xu_hướng gia_tăng trong đó có hai cường_quốc nông_nghiệp châu_Á là Trung_Quốc và Ấn_Độ Thực_vật Cây_thuốc lá_biến_đổi_gen là GMC đầu_tiên được trồng thử_nghiệm trên đồng_ruộng Các nhà_khoa_học gây biến_đổi gene ở cây_thuốc lá để chúng kháng thuốc diệt cỏ rồi trồng thử_nghiệm tại Mỹ và Pháp vào năm 1986 Một thập_kỷ sau đó cây_trồng biến_đổi gene bắt_đầu được trồng đại_trà với mục_đích thương_mại Hoa_Quả và Rau_Củ_Đu đủ được_biến_đổi_gen để_kháng vi_rút ringspot PSRV SunUp là một giống đu_đủ Hoàng_hôn đỏ chuyển gen có tính đồng hợp_tử về gen protein PRSV Cầu_vồng là giống_lai F1 màu vàng được phát_triển bằng cách lai SunUp với Kapoho màu vàng không chuyển gen Thời báo New_York tuyên_bố Vào đầu những năm 1990 ngành công_nghiệp đu_đủ của Hawaii đã phải đối_mặt với thảm_hoạ vì vi_rút ringpot đu_đủ gây chết người Vị cứu_tinh duy_nhất là giống được chỉnh_sửa có khả_năng kháng lại vi_rút Nếu không có chúng ngành công_nghiệp đu_đủ của bang đã sụp_đổ Ngày_nay 80 đu_đủ Haiwaii được_biến_đổi_gen và vẫn không có phương_pháp hữu_cơ hay thông_thường nào để kiểm_soát vi_rút ringspo Cây_trồng_biến_đổi_gen đã được phê_duyệt tại Hawaii vào năm 1998 Ở Trung_Quốc một loại đu_đủ_biến_đổi_gen kháng PRSV được phát_triển bởi Đại_học Nông_nghiệp Nam Trung_Quốc và được phê_duyệt trồng thương_mại vào năm 2006 Đến năm 2012 95 lượng đu_đủ được trồng ở Quảng_Đông và 40 được trồng ở Hải_Nam là đu_đủ_biến_đổi_gen Ở Hồng_Kông nơi được cho_phép trồng và phát_hành bất_kỳ loại đu_đủ_biến_đổi_gen nào có 80 số_lượng đu_đủ được trồng hay nhập_khẩu là đu_đủ_biến_đổi_gen Khoai_tây New_Leaf một loại thực_phẩm_biến_đổi_gen được phát_triển sử_dụng vi_khuẩn tự_nhiên tìm thấy trong đất có tên là Bacillus thuringiensis Bt được chế_tạo để cung_cấp một phương_thức bảo_vệ khỏi bọ khoai_tây Colorado làm mất năng_suất Khoai_tây New_Leaf được đưa vào thị_trường bởi công_ty Monsanto vào cuối những năm 1990 và phát_triển cho thị_trường thức_ăn nhanh Tuy_nhiên chúng đã bị rút khỏi thị_trường vào năm 2001 khi các nhà_bán_lẻ từ_chối chúng và các nhà chế_biến thực_phẩm gặp vấn_đề về xuất_khẩu Đến năm 2005 khoảng 13 lượng bí_đao Zucchini được trồng ở Mỹ là giống_biến_đổi_gen chống 3 loại vi_rút Giống bí này cũng được trồng ở Canada Vào năm 2014 USDA đã phê_duyệt một loại khoai_tây biến_đổi mười gen được phát_triển bởi công_ty J R Simplot có_thể ngăn_ngừa tím bầm và sản_xuất ít acrylamide khi chiên Các sửa_đổi đã loại mỏ protein cụ_thể từ khoai_tây thông_qua can_thiệp RNA thay_vì cung_cấp các gen mới Tháng 2 năm 2015 táo Bắc_Cực đã được USDA chấp_thuận trở_thành loại táo biển đổi gen đầu tiền được chấp_thuận bán tại Hoa_Kỳ Gen triệt âm được sử_dụng để làm giảm sự biểu_hiện của polyphenol oxyase PPO do_đó ngăn chăn trái_cây bị nâu Ngô_Ngô được sử_dụng làm thực_phẩm và rượu etylic đã được_biến_đổi_gen để dung_nạp các loại thuốc diệt cỏ khác nhau và để thể_hiện protein từ Bacillus thuringiensis Bt tiêu_diệt một_số côn_trùng nhất_định Năm 2010 khoảng 90 ngô trồng ở Mỹ đã được_biến_đổi_gen Ở Mỹ năm 2015 81 diện_tích ngô có tính_trạng Bt và 89 diện_tích ngô có tính_trạng chịu được glyphosate Ngô có_thể được chế_biến thành yến_mạch bột mịn hay tinh_bột mì và là thành_phần trong bánh kếp bánh muffin bánh_rán bánh_mì và các loại bột làm bánh cũng như thực_phẩm trẻ_em các sản_phẩm thịt ngũ_cốc và một_số sản_phẩm lên_men Bột masa từ ngô được sử_dụng để sản_xuất vỏ taco bim_bim ngô và bánh ngô Đậu_nành Hạt đậu_nành_biến_đổi_gen để chống lại thuốc diệt cỏ và sản_xuất dầu tốt cho sức_khoẻ hơn Năm 2015 94 diện_tích đậu_nành ở Mỹ là cây biến_đổi gien để chịu được glyphosate Lúa_mì Từ tháng 12 năm 2017 lúa_mì_biến_đổi_gen đã được đưa vào đánh_giá trong các thử_nghiệm thực_địa nhưng chưa được phát_hành thương_mại Ứng_dụng Do thực_tế dân_số tăng lên mà lương_thực thì có nguy_cơ thiếu do_đó nhân_loại muốn có những giống cây_trồng vật_nuôi có một đặc_tính ưu_việt nào đó có khả_năng cung_cấp đủ thực_phẩm ăn_người ta muốn có những thực_vật có khả_năng chịu hạn tốt những cây_trồng có khả_năng chống chịu sâu_bệnh cao nhằm làm tăng năng_suất mùa_màng từ đó thúc_đẩy nghiên_cứu chế_tạo ra loại thực_phẩm này người ta còn sử_dụng thực_phẩm_chuyển_gen nhằm tạo ra những thực_phẩm có một đặc_tính dinh_dưỡng ưu_việt nào đó Hoặc cũng có_khi là nhằm tổng_hợp ra các chế_phẩm sinh_học hay các thuốc dùng trong điều_trị bệnh Theo báo_cáo của Tổ_chức Quốc_tế về Tiếp_thu các ứng_dụng công_nghệ_sinh_học trong nông_nghiệp ISAAA diện_tích cây_trồng_biến_đổi_gen đã tăng gấp 110 lần sau 21 năm thương_mại_hoá cùng với đó là sự mở_rộng của thực_phẩm biến gen để cung_cấp đủ thực_phẩm cho dân_số thế_giới cũng trên đà tăng mạnh Tính tới năm 2017 đã có 67 quốc_gia sử_dụng cây_trồng BĐG bao_gồm 24 quốc_gia canh_tác cây_trồng BĐG 19 nước đang phát_triển và 5 nước công_nghiệp cùng 43 quốc_gia khác trong đó EU được tính là 1 cấp phép chính_thức nhập_khẩu và sử_dụng cây_trồng BĐG với mục_đích làm thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi và chế_biến Từ năm 1996 đến năm 2012 cây_bông CNSH ở Trung_Quốc đã đem lại lợi_ích kinh_tế trên 15 tỷ USD riêng năm 2013 đã đạt 2 2 tỷ USD Trung_Quốc hiện_nay là nhà nhập_khẩu đậu_nành và hạt cải dầu_biến_đổi_gen hàng_đầu Đầu năm 2019 Trung_Quốc đã cho_phép nhập_khẩu 5 mặt_hàng nông_sản_biến_đổi_gen được công_bố trên trang_web của Bộ nông_nghiệp Trung_Quốc Các sản_phẩm được thông_qua gồm ngô DP4114 Qrome và đậu_nành DAS 44406 6 của công_ty DowDuPont đậu_nành đậu_nành SYHT0H2 do Bayer_CropScience và Syngenta hiện quyền_sở_hữu của công_ty hoá_chất Đức BASF phát_triển Hai sản_phẩm còn lại gồm hạt cải dầu RF 3 của BASF và hạt cải dầu MON 88302 của công_ty Monsanto_Cây trồng_biến_đổi_gen có nhiều tác_động to_lớn lên_đời sống kinh_tế xã_hội môi_trường đặc_biệt là công_nghệ_biến_đổi_gen kháng sâu_bệnh và chống chịu thuốc trừ cỏ đã giúp làm giảm 8 2 lượng thuốc_trừ_sâu cần sử_dụng tăng thu_nhập cho các nông_hộ 186 1 tỷ USD tăng 659 triệu tấn sản_lượng nông_nghiệp trên toàn_cầu và làm giảm 27 1 tỷ khí_thải nhà_kính Tính tới năm 2017 có 67 quốc_gia sử_dụng cây_trồng_biến_đổi_gen bao_gồm 24 quốc_gia canh_tác cây_trồng_biến_đổi_gen 19 nước đang phát_triển và 5 nước công_nghiệp cùng 43 quốc_gia khác trong đó EU được tính là 1 cấp phép chính_thức nhập_khẩu và sử_dụng cây_trồng_biến_đổi_gen với mục_đích làm thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi và chế_biến Việt_Nam Tại Việt_Nam cây_trồng_biến_đổi_gen đã được đưa vào thử_nghiệm gần 5 năm Từ năm 2015 Chính_phủ đã cho_phép đưa 3 giống ngô_biến_đổi_gen gồm NK66BT mang gen chuyển Bt11 NK66GT mang gen chuyển GA21 và NK66bt GT mang gen chuyển Bt1 và GT đây được xem như một bước đột_phá trong công_nghệ_sinh_học Bởi_vậy ở Việt_Nam các loại ngô và thực_phẩm làm từ ngô đều có_thể là ngô_biến_đổi_gen Đậu_nành cũng là một loại thực_phẩm_biến_đổi_gen rất phổ_biến và Monsanto vẫn là tập_đoàn nắm giữ độc_quyền phân_phối giống đậu_nành_biến_đổi_gen trên khắp thế_giới với khoảng 90 Đậu_nành là một loại thực_phẩm cung_cấp đạm rất phổ_biến có nhiều trong đậu_phụ các loại bánh sữa_tươi sữa công_thức cho trẻ_em bột ngũ_cốc bánh_kẹo Bởi_vậy khả_năng những sản_phẩm này được làm từ đậu_nành_biến_đổi_gen là rất lớn Ở Việt_Nam đậu_nành_biến_đổi_gen đang chiếm hơn 90 thị_trường đậu_nành Riêng trong năm 2013 Việt_Nam bắt_đầu nhập 1 3 triệu tấn đậu_nành từ Brazil Ấn_Độ Mỹ Đây đều là những quốc_gia có diện_tích đậu_nành_biến_đổi_gen lớn nhất thế_giới Một cuộc khảo_sát năm 2010 cho thấy 111 323 mẫu thực_phẩm gồm bắp đậu_nành khoai_tây gạo cà_chua đậu Hà_Lan chọn ngẫu_nhiên ở 17 chợ siêu_thị trên địa_bàn thành_phố được kiểm_nghiệm cho kết_quả là sản_phẩm_biến_đổi_gen trong đó có bắp Mỹ bắp trái non bắp non đóng_hộp bột bắp bắp giống có nguồn_gốc trong nước và nước_ngoài dương_tính với promoter 35S hoặc terminator nos một dạng_biến_đổi_gen Trong đó có 45 mẫu bắp 29 mẫu đậu_nành 11 mẫu gạo 15 mẫu khoai_tây 10 mẫu cà_chua Đáng chú_ý là người tiêu_dùng các nhà_phân_phối và cả ban quản_lý các siêu_thị chợ trên địa_bàn thành_phố hầu_như không hiểu_biết gì về thực_phẩm_biến_đổi_gen Trước tình_trạng đó một_số nhà_sản_xuất đã bắt_đầu quan_tâm đến việc công_bố nguồn_gốc nguyên_liệu sản_xuất để người tiêu_dùng có quyền lựa_chọn sản_phẩm mình mua có được làm từ thực phẩm_biến_đổi_gen hay không Quan_điểm Thực_phẩm_biến_đổi_gen trở_thành chủ_đề gây tranh_cãi trên phạm_vi toàn_cầu Theo Cơ_quan Quản_lý dược_phẩm và thực_phẩm Hoa_Kỳ FDA các loại thực_phẩm từ thực vật_biến_đổi_gen cần phải đáp_ứng quy_định an_toàn như các loại thực_phẩm không_biến_đổi_gen Những loại sinh_vật_biến_đổi_gen khác nhau sẽ bao_gồm các loại gen khác nhau và được đưa vào bằng nhiều cách khác nhau Điều này có nghĩa là để đánh_giá mức_độ an_toàn của thực_phẩm_biến_đổi_gen cần được đánh_giá đối_với từng loài cụ_thể và không_thể đưa ra được một khẳng_định chung về tất_cả các loại thực_phẩm_biến_đổi_gen có an_toàn hay không Hiện_tại vẫn chưa có chứng_cứ khoa_học nào khẳng_định sử_dụng thực_phẩm_biến_đổi_gen có hại cho sức_khoẻ Những hậu_quả về mặt sức_khoẻ khi ăn các loại động_vật đã trải qua_biến_đổi_gen vẫn còn là một bí_ẩn lớn Trên thế_giới cũng chia ra các luồng quan_điểm khác nhau Theo WHO những thực_phẩm_biến_đổi_gen trên thị_trường quốc_tế hiện_nay phải trải qua giai_đoạn đánh_giá an_toàn rất nghiêm_ngặt và thường sẽ không gây ra nguy_cơ gì với sức_khoẻ con_người Tại các quốc_gia chấp_nhận sử_dụng thực_phẩm_biến_đổi_gen cũng chưa quan_sát được ảnh_hưởng nào lên sức_khoẻ con_người do tiêu_thụ thực_phẩm_biến_đổi_gen cả Tuy_nhiên nhóm không ủng_hộ thực_phẩm_biến_đổi_gen đưa ra các quan_điểm rằng sử_dụng thực_phẩm GMO lâu_dài sẽ gây dị_ứng kháng kháng_sinh thậm_chí gây ung_thư Trên thực_tế vẫn có khả_năng tồn_tại độc_tố trong thực_phẩm_biến_đổi_gen bởi_vì cây_trồng truyền_thống và cây_trồng chuyển gen chỉ khác nhau về gen quy_định tính_trạng mong_muốn lượng độc_tố tự_nhiên nếu có tồn_tại trong cây_trồng truyền_thống cũng sẽ có_mặt trong cây_trồng chuyển gen 9 Tuy_nhiên có một thực_tế là trong thực_phẩm chúng_ta ăn từ xưa đến nay đều tồn_tại độc_tố ở hàm_lượng nhất_định 9 hầu_hết ở mức_độ an_toàn với người sử_dụng Hiện_nay có một nhóm các chuyên_gia đã lên_tiếng bảo_vệ thực_phẩm_biến_đổi_gen cụ_thể như BULLET Thực_phẩm công_nghệ_sinh_học ít có khả_năng gây dị_ứng hơn so với các loại thực_phẩm thông_thường khác bởi chúng thường được sàng_lọc trước để bảo_đảm không chứa DNA tương_tự như trình_tự để mã_hoá cho các protein gây dị_ứng Hơn_nữa các nhà_nghiên_cứu đang theo_đuổi một loạt các phương_pháp tiếp_cận nhằm loại_bỏ tác_nhân gây dị_ứng thực_phẩm phổ_biến hiện_nay đã đe_doạ người tiêu_dùng Ngoài việc nghiên_cứu phương_pháp này trên đậu_nành thì còn đang tiến_hành mở_rộng ở nhiều loại thực_phẩm khác như đậu_phộng sữa Cây_trồng công_nghệ_sinh_học cũng đang làm cho thực_phẩm an_toàn hơn bằng cách giảm dư_lượng thuốc bảo_vệ thực_vật và giảm khả_năng nhiễm_độc tố nấm_mốc với trường_hợp của cây bắp Bt_BULLET_Thực phẩm_biến_đổi_gen cũng không phải là nguyên_nhân làm tăng khả_năng kháng thuốc kháng_sinh Các nghiên_cứu về sự phát_triển của vi_khuẩn kháng thuốc kháng_sinh trong cơ_thể người bằng gen chỉ_thị được sử_dụng trong một_số giống cây_trồng công_nghệ_sinh_học thương_mại_hoá đầu_tiên chứng_minh một_cách thuyết_phục rằng căn_nguyên của vấn_đề này chính là do sử_dụng quá liều một loại thuốc kháng_sinh thương_mại riêng_biệt Hơn_nữa một nghiên_cứu thực_hiện vào năm 2010 cho thấy những người trồng bắp truyền_thống bên cạnh bắp Bt được hưởng lợi từ việc giảm áp_lực sâu_đục_thân bắp giống châu_Âu_BULLET_Đặc biệt thực_phẩm_biến_đổi_gen là thực_phẩm giàu đạm hơn so với thực_phẩm truyền_thống Các chất đạm lại đóng vai_trò quan_trọng đối_với sức_khoẻ con_người và các loại vật nói_chung Những cây_trồng có giá_trị dinh_dưỡng được cải_thiện gồm giống Gạo vàng 2 cung_cấp tiền sinh_tố A để khắc_phục tình_trạng thiếu vitamin A ở nhóm dân_số tiêu_dùng gạo ngô Lysine cung_cấp chất lyzin chức_năng cho thức_ăn chăn_nuôi lợn và gia_cầm và đậu_nành SDA có chứa dầu đậu này bổ_sung hàm_lượng axít béo Omega 3 tốt cho tim_mạch Thông_tin an_toàn Tổ_chức Y_tế thế_giới WHO Tổ_chức Nông_Lương_Liên hợp quốc FAO Cục Dược_Phẩm và Thực_Phẩm Hoa_Kỳ FDA đã thiết_lập ra các hệ_thống quy_chuẩn để đánh_giá và quản_lý an_toàn của thực_phẩm GM Mọi thực_phẩm GM đều phải được chứng_nhận không có nguy_cơ về sức_khoẻ với con_người dựa trên Tiêu_chuẩn Thực_phẩm quốc_tế Codex thiết_lập bởi WHO mới được đưa ra thương_mại_hoá Tính an_toàn của cây_trồng_biến_đổi_gen đã được khẳng_định bởi nhiều tổ_chức khác bao_gồm Hiệp_hội Y_khoa Mỹ Hiệp_hội độc_chất học Viện Khoa_học sự sống Quốc_tế Viện Khoa_học hàn_lâm Hoa_Kỳ Hiệp_hội Hoàng_gia Vương_quốc_Anh Tổ_chức Y_tế thế_giới Viện Công_nghệ thực_phẩm Tổ_chức Nông lương Liên_hiệp_quốc Cơ_quan An_toàn thực_phẩm châu_Âu và Uỷ_ban Liên_minh châu_Âu_Kể từ khi cây_trồng GM được thương_mại lần đầu_tiên vào năm 1996 1996 2012 các cơ_quan quản_lý thuộc 59 quốc_gia đã tiến_hành đánh_giá khoa_học mở_rộng và khẳng_định sự an_toàn của cây_trồng GM với 2 497 phê_duyệt đối_với 319 tính_trạng GM khác nhau trên 25 đối_tượng cây_trồng Theo thông_tin báo_chí phát đi từ Cộng_đồng chung Châu_Âu về kết_quả 10 năm nghiên_cứu_sinh vật_biến_đổi_gen cũng cho thấy báo_cáo tóm_tắt kết_quả của 50 đề_án nghiên_cứu chủ_yếu tập_trung vào tính an_toàn của sinh_vật_biến_đổi_gen đối_với môi_trường sức_khoẻ của con_người và vật_nuôi Các nghiên_cứu đó được tiến_hành trong giai_đoạn 2001 2010 được tài_trợ bởi Cộng_đồng chung Châu_Âu với nguồn kinh_phí khoảng 200 triệu Euro_Theo kết_quả của dự_án tính đến thời_điểm hiện_tại khẳng_định không có bất_cứ bằng_chứng khoa_học cho thấy mối liên_hệ giữa sinh_vật_biến_đổi_gen với những rủi_ro lớn hơn đối_với môi_trường và sự an_toàn của thực_phẩm thức_ăn chăn_nuôi so với các sinh_vật và cây_trồng truyền_thống Tại Việt_Nam để đảm_bảo an_toàn cho người sử_dụng Bộ Nông_nghiệp Phát_triển nông_thôn đã yêu_cầu thực_vật_biến_đổi_gen trước khi đưa vào sử_dụng bắt_buộc phải đăng_ký giấy xác_nhận tại cơ_quan thường_trực của Bộ Nông_nghiệp và Phát_triển nông_thôn Dán nhãn sản_phẩm Ở Liên_minh châu_Âu các thực_phẩm và thức_ăn cho gia_súc_biến_đổi_gen phải được dãn nhãn phân_biệt Tuy_nhiên quy_định này không bắt_buộc cho những thực_phẩm từ những động_vật dùng thức_ăn_biến_đổi_gen Bắt_đầu từ tháng 1 2016 đã có quy_định về việc bắt_buộc dán nhãn ghi rõ_biến_đổi_gen bằng tiếng Việt trên bao_bì các loại thực_phẩm_biến_đổi_gen Theo đó các loại thực_phẩm có ít_nhất 1 thành_phần nguyên_liệu_biến_đổi_gen 5 tổng nguyên_liệu đều phải ghi nhãn Đây là một trong những động_thái cho thấy sự cảnh_giác đối_với nguy_cơ của các loại thực_phẩm_biến_đổi_gen đối_với người tiêu_dùng Việt_Nam Nhưng mặt hạn_chế vẫn là quy_định trên chỉ áp_dụng được với các loại thực_phẩm đóng_gói sẵn Còn đối_với các loại thực_phẩm tươi khô đông_lạnh các loại thức_ăn chăn_nuôi thì người tiêu_dùng vẫn phải dè_chừng về nguồn_gốc Trước những cảnh_báo của các nhà_khoa_học về các loại thực_phẩm_biến_đổi_gen người tiêu_dùng Việt_Nam vẫn sẽ hoang_mang trước hàng_loạt sản_phẩm thực_phẩm_biến_đổi_gen được bày_bán Xem thêm BULLET Gạo vàng BULLET Vệ_sinh an_toàn thực_phẩm BULLET Cây_trồng_biến_đổi_gen Liên_kết ngoài BULLET Cảnh_báo mối nguy_hại của cây_trồng_biến_đổi_gen BULLET Mua sữa_đậu_nành đừng quên kiểm_tra nguồn_gốc BULLET Transparenz für Gentechnik bei Lebensmitteln_BULLET 20 questions on genetically_modified_foods World_Health_Organization_BULLET Thực_phẩm_biến_đổi_gen và minh_bạch thông_tin Báo Đất Việt_BULLET_Bạn biết gì về thực_phẩm_biến_đổi_gen Dantri_BULLET_Thực phẩm_biến_đổi_gen Người Việt biến thành chuột_bạch Vietnamnet_BULLET_Băn khoăn với thực_phẩm_biến_đổi_gen Tuoitre
Thực_phẩm_biến_đổi_gen