Văn_hoá Đồng_Nai Văn_hoá Đồng_Nai chỉ các di_tích khảo_cổ ở Việt_Nam phân_bố trên vùng trung_du và đồng_bằng miền Đông Nam_Bộ ven các sông Đồng_Nai sông Sài_Gòn và sông Vàm_Cỏ thể_hiện một quá_trình diễn_biến văn_hoá từ sơ_kì thời_đại_đồ_đồng đến sơ_kì thời_đại sắt Giữa các di_tích có những khác_biệt nhất_định song chúng cùng có những đặc_trưng chung nên có nhiều ý_kiến xếp chúng vào một nền văn_hoá chung Có người gọi là Văn_hoá Đồng_Nai cũng có ý_kiến gọi là văn_hoá Phước_Tân văn_hoá Bến Đò hay văn_hoá Cù_Lao Rùa_Cho đến nay đã phát_hiện được hàng trăm di_tích ở hầu_khắp các tỉnh miền Đông Nam_Bộ trong đó có các di_tích tiêu_biểu như Cầu Sắt_Suối_Chồn_Bình Đa_Cái_Vạn_Cù Lao Rùa_Hưng_Thịnh_Đồi Xoài_Đồi_Mít_Gò Me_Đồi_Phòng_Không Cái_Lăng_Long_Bửu Bến Đò_Phước_Tân_Gò Đá_Dốc_Chùa_Bù Đốp_Gò_Tháp_Gò Canh_Nông Gò_Cao_Su_An Sơn_Rạch_Núi vv Lịch_sử khám_phá Những di_tích di_vật khảo_cổ_học ở Đồng_Nai được phát_hiện nghiên_cứu rất sớm và trải qua nhiều giai_đoạn lịch_sử Lịch_sử khám_phá buổi ban_đầu của khảo_cổ_học thời tiền sơ sử Đồng_Nai gắn liền với các tên_tuổi của các nhà thám_hiểm du_lịch truyền_giáo và thực_dân châu_Âu như V Holbé_D_Grossin_J Chénieux_E_Cartailhac_A Mougeot_F_Barthère_Loesh J Repelin và các thành_viên thuộc phái_bộ A Pavie làm_việc tại Việt_Nam vào những năm 80 90 của thế_kỷ XIX Đây là giai_đoạn với những phát_hiện lẻ_tẻ và chú_ý sưu_tập hiện_vật tiền_sử cho các viện Bảo_tàng ở Đông_Dương và Pháp Những địa_danh mà vùng_đất Đồng_Nai mà chủ_yếu là dọc hai bờ sông Đồng_Nai cùng các chi_lưu của nó như Lò_Gạch_Bình_Đa Bến Gỗ_Cái_Vạn_An Sơn_Rạch_Núi được nhắc đến trên bản_đồ khảo_cổ_học của thế_giới Đặc_biệt sưu_tập di_vật thời tiền_sử do V Holbé gồm 1 200 di_vật đá 10 rìu đồng được tìm thấy trên 20 địa_điểm ở vùng Biên_Hoà được giới_thiệu trong các công_trình nghiên_cứu của E Hamy 1897 và R Verneau 1904 được trưng_bày tại Hội_chợ quốc_tế Paris năm 1889 Không ít những di_vật tiêu_biểu thời tiền_sử được phát_hiện đầu_tiên ở Đồng_Nai được lưu_giữ tại các bảo_tàng nước Pháp Chặng đường khám_phá tiếp_theo vào những thập_niên đầu của thế_kỷ XX với cuộc khai_quật trên vùng Cù_lao Rùa nằm giữa sông Đồng_Nai cách thành_phố Biên_Hoà khoảng 10 km địa_điểm này ngày_nay thuộc địa_phận thị_xã Tân_Uyên tỉnh Bình_Dương của D Grossin 1902 và A Jordin 1910 Theo H Fontain công_bố vào năm 1970 thì tại riêng tại di_chỉ này đã cung_cấp 383 di_vật đủ kích_cỡ kiểu_dáng làm cơ_sở cho việc nghiên_cứu thời_đại_đồ_đá mới ở Biên_Hoà Đồng_Nai Những di_vật tương_tự ở vùng Cù_lao Rùa còn tìm được tìm thấy ở các nơi khác ở Đồng_Nai trên nhiều địa_hình khác nhau từ nhóm đất_đỏ vàng đến vùng_đất thấp phù_sa cận biển Đặc_biệt trong giai_đoạn này là phát_hiện di_chỉ mộ Hàng Gòn do J Bouchot chủ_trì vào năm 1927 tại vùng Xuân_Lộc Di_tích được khai_quật và công_bố thu_hút được sự quan_tâm của giới nghiên_cứu và được toàn_quyền Đông_Dương xếp_hạng trong danh_mục những di_tích lịch_sử quan_trọng của Liên_Bang năm 1930 Thập_niên 60 và 70 của thế_kỷ XX nghiên_cứu khảo_cổ_học ở Đồng_Nai bắt_đầu mang tính_chất hệ_thống và khoa_học với công_lao to_lớn của những thành_viên Hội địa Chất_Đông_Dương_Trong đó tiêu_biểu là E Saurin_H_Fontain và L Malleret_Trong giai_đoạn này bắt_đầu có sự tham_gia của các nhà_nghiên_cứu nước ta Nghiêm_Thẩm_Hoàng_Thị Thân_Những phát_hiện quan_trọng trong giai_đoạn này là các di_tích đá cũ và cụm di_tích đồng sắt ở Hàng Gòn_Dầu_Giây_Phước Tân_Bến Đò_Hội_Sơn_Phú Hoà_Từ đây bắt_đầu hình_thành sơ_khởi khái_niệm về một vùng văn_hoá đã phát_triển qua các thời_đại_đồ_đá cũ đá mới đồng và sắt sớm ở Đồng_Nai Giai_đoạn thứ tư bắt_đầu sau ngày miền Nam hoàn_toàn giải_phóng cho đến nay Nghiên_cứu khảo_cổ_học được quan_tâm Các nhà_khảo_cổ học Việt_Nam phối_hợp với các cơ_quan_chức_năng tại địa_phương Bảo_tàng Đồng_Nai và các ngành hữu_quan tiến_hành điều_tra khai_quật kiểm_chứng hàng_loạt các địa_điểm di_chỉ trên địa_bàn Đồng_Nai Hàng_loạt các di_tích di_vật qua công_tác khai_quật nghiên_cứu đã góp_phần làm sáng_tỏ một nền văn_hoá cổ_xưa từng tồn_tại và phát_triển trên vùng_đất này Có_thể nói các di_tích khảo_cổ gồm các loại_hình cư_trú công_xưởng mộ_táng đền tháp của cư_dân cổ trải đều trên các địa_hình đặc_trưng của Đồng_Nai từ vùng núi_đồi tiếp_giáp cao_nguyên đến vùng_đất đứt_gãy phun trào đất_đỏ ba zan và cả vùng phù_sa cổ các bồn trũng vùng ngập nước cận sông biển Tổng_quan Khoảng 2 500 năm cách ngày_nay khoảng thế_kỷ V trước Công_nguyên cư_dân cổ Đồng_Nai bước vào một truyền_thống văn_hoá kim_khí phát_triển Nền văn_hoá thời_kỳ đồ sắt ở Đồng_Nai gắn_kết hai giai_đoạn phát_triển đồng_thau và sắt sớm Trong văn_hoá đá đồng đã manh_nha văn_hoá sắt sớm với hàng_loạt di_chỉ như Bình_Đa_Cái_Vạn Suối_Chồn_Hàng_Gòn Long_Giao_Phú_Hoà Thời_kỳ sắt sớm ở Đồng_Nai được xem là giai_đoạn phát_triển hào_hùng của cư_dân cổ Đồng_Nai Với những công_cụ từ kim_khí người cổ Đồng_Nai mạnh lên trong quá_trình chinh_phục tự_nhiên khai_phá làm nông_nghiệp ngày_càng mạnh_mẽ các làng dân_cư nông_nghiệp được khởi nhiều nơi Vùng_đất Đồng_Nai cổ từ một thiên_nhiên hoang_sơ nguyên_thuỷ đã dần trở_thành một địa_bàn kinh_tế dân_cư phát_triển của trung_tâm nông_nghiệp Đồng_Nai Đông_Nam_Bộ thời tiền_sử Sau cuộc hành_trình dài cư_dân cổ Đồng_Nai đã tạo_dựng một nền văn_minh tiền_sử rực_rỡ Nền văn_hoá Đồng_Nai phát_triển lan_toả rộng và bắt_đầu có sự giao_thoa những yếu_tố mới về văn_hoá tộc_người Những bộ sưu_tập hiện_vật tại nhiều di_chỉ như bình gốm đồ trang_sức khuyên tai ba mấu hạt thuỷ_tinh vòng hạt chuỗi mã_não mộ chum đã minh_chứng cho mối liên_hệ qua_lại giã các yếu_tố văn_hoá kỹ_thuật giữa vùng Đồng_Nai và các vùng phụ_cận Chính sự quan_hệ rộng_mở này đã tạo điều_kiện cho cộng_đồng cư_dân cổ Đồng_Nai không ngừng phát_triển hoàn_thiện trên một vùng địa_lý văn_hoá ổn_định Đó là những yếu_tố thuận_lợi cho người cổ Đồng_Nai bước vào những giai_đoạn phát_triển cao hơn trong tiến_trình đi lên của xã_hội loài_người Tham_khảo BULLET Bộ sưu_tập hiện_vật văn_hoá Đồng_Nai
Văn_hoá Đồng_Nai