Chu_Xán_Chu_Xán 621 là một thủ_lĩnh nổi_dậy vào cuối thời Tuỳ_Ông được chú_ý đặc_biệt vì tính tàn_nhẫn và từng dùng thịt người làm quân_lương Ông không lập căn_cứ cố_định cho các hoạt_động quân_sự của mình thay vào đó ông thường cùng binh_sĩ di_chuyển ở khu_vực nay là nam_bộ Hà_Nam tự_xưng là Sở Đế_Ông từng quy_phục Nguỵ công Lý_Mật_Tuỳ_Đế Dương_Đồng_Đường_Cao Tổ và Trịnh_Đế_Vương_Thế Sung Sau khi đổ_vỡ quan_hệ với Đường ông chạy đến kinh_thành Lạc_Dương của Trịnh và đến khi Lạc_Dương thất_thủ trước quân Đường vào năm 621 ông bị xử_tử Bắt_đầu nổi_dậy Chu_Xán là người Hào châu 毫州 nay gần tương_ứng với Bạc_Châu_An_Huy ban_đầu ông là một tá sử tại huyện nhà Sau đó ông tòng_quân chiến_đấu với đội quân nổi_dậy ở Trường Bạch_Sơn_長白山 nay thuộc Tân_Châu Sơn_Đông_Tuy nhiên vào năm 615 hoặc trước đó ông lại trở_thành một thủ_lĩnh nổi_dậy đội quân này được gọi là Khả_Đạt_Hàn tặc 可達寒賊_Chu_Xán tự_xưng là Già Lâu_La Vương_迦樓羅王 có đến hơn 10 vạn lính dưới quyền Cuối_cùng Chu_Xán quyết_định vượt Hoài_Hà về phía nam đến các quận_huyện nay là phía nam tỉnh Hà_Nam phía bắc tỉnh Hồ Bắc và phía nam tỉnh Thiểm_Tây_Chu_Xán được mô_tả là người rất tàn_bạo thường tiến_hành giết_chóc nhân_dân Quy_phục Mặc_dù Chu_Xán đã xưng_vương song ông cũng giao_thiệp với các thủ_lĩnh nổi_dậy khác vào năm 617 ông phái sứ_giả đến xin quy_phục Nguỵ công Lý_Mật được Lý_Mật phong tước Đặng_quốc_công Vào mùa đông năm 617 Chu_Xán đại_bại dưới tay Lý_Hiếu_Cung một người họ_hàng của Lý_Uyên song Lý_Hiếu_Cung đã tha cho các binh_sĩ của Chu_Xán_Vào mùa xuân năm 618 sau khi Lý_Mật giành được một chiến_thắng lớn trước tướng Tuỳ là Vương_Thế_Sung_Chu Xán là một trong số các thủ_lĩnh nổi_dậy cử sứ_giả đến khuyên Lý_Mật xưng_đế song Lý_Mật từ_chối Trong khi đó Chu_Xán tiếp_tục di_chuyển ở nam_bộ Hà_Nam bất_chấp việc chiến_bại trước các bộ_tướng của Đường_Cao Tổ là Mã_Nguyên_Quy_馬元規 và Chu_Siêu_周超_Vào mùa thu năm 618 sau khi Lý_Mật thảm_bại trước Vương_Thế_Sung và phải quy_hàng_Đường_Cao Tổ_Lý_Uyên_Chu Xán đã phái sứ_giả đến quy_phục trên danh_nghĩa Dương_Đồng người được các quan_lại Tuỳ ở Lạc_Dương tôn làm hoàng_đế Dương_Đồng phong cho Chu_Xán làm Sở Vương Vào mùa đông năm 618 các tướng Đường là Mã_Nguyên_Quy và Lã_Tử_Tang_呂子臧 lại đánh_bại Chu_Xán song khi Lã_Tử_Tang đề_xuất thực_hiện một cuộc tấn_công quyết_định chống Chu_Xán_Mã_Nguyên Quy lại không chấp_thuận vì_thế Chu_Xán lại có_thể tập_hợp lại lực_lượng Chu_Xán tự_xưng là Sở Đế đặt niên_hiệu là Xương_Đạt bao_vây Mã và Lã ở Nam_Dương_南陽 nay thuộc Nam_Dương_Hà_Nam chiếm thành và giết chết Mã còn Lã thì đã chết khi Chu_Xán vây thành Lúc này Chu_Xán có 20 vạn lính ông tiếp_tục di_chuyển trong khu_vực chiếm các thành và đoạt lấy kho lương Khi ông muốn dời đi mà kho lương vẫn chưa dùng hết ông đều cho lính đốt số lương_thực còn lại dân_chúng trong vùng vì_thế gặp phải nạn đói Cuối_cùng nguồn cung lương_thực trong khu_vực cũng gần hết do quân của Chu_Xán không tiến_hành trồng_trọt Để đối_phó với tình_cảnh khánh_kiệt Chu_Xán khuyến_khích binh_sĩ giết phụ_nữ và trẻ sơ_sinh để ăn thịt Thịt người là ngon nhất Khi nào trong nước còn có người chúng_ta chẳng cần phải lo_lắng Chu_Xán cũng lệnh cho các thành nằm dưới quyền kiểm_soát đưa người già_yếu và trẻ_em đến các doanh_trại làm quân_lương Các thành không_thể chấp_thuận các lệnh này và đã tiến_hành nổi_dậy chống lại ông Vào mùa xuân năm 619 Dương_Sĩ_Lâm_楊士林 và Điền_Toản_田瓚 thủ_lĩnh các hào tộc tại Hoài_An_淮安 nay thuộc Trú_Mã_Điếm_Hà Nam đã suất quân tiến_công Chu_Xán các thành khác cũng hưởng_ứng Chu_Xán bị đánh_bại phải tập_hợp tàn_quân và chạy đến Cúc_Đàm_菊潭 nay thuộc Nam_Dương Sau đó ông phái sứ_giả đến xin quy_phục triều Đường_Đường Cao_Tổ phong Chu_Xán làm Sở vương và sau đó phái tán kị thường thị Đoàn Xác_段確 đến uý_lạo Chu_Xán_Bị đánh_bại và qua_đời Đoàn Xác vốn là người hay chè_chén say_sưa ông ta đến Cúc_Đàm vào mùa hè năm 619 Một ngày sau một bữa tiệc_rượu Đoàn Xác có ý xúc_phạm Chu_Xán hỏi Nghe nói rằng khanh từng ăn thịt người thế mùi_vị của nó thế_nào Chu_Xán đáp Mùi_vị thịt của kẻ thích uống rượu thì giống như thịt lợn ngâm rượu vậy Đoàn Xác cảm_thấy bị xúc_phạm chửi_rủa Chu_Xán_Cuồng tặc Một_khi nhập triều ngươi sẽ chỉ là một tên nô_lệ lẽ_nào ngươi còn được ăn thịt người thêm nữa sao Chu_Xán cho bắt_giữ Đoàn Xác cùng vài chục người đi cùng nấu họ rồi ăn thịt Tuy_nhiên sau khi hồi tỉnh lại Chu_Xán nhận ra rằng mình đã phá vỡ mối quan_hệ với triều Đường vì_thế ông chạy đến Lạc_Dương quy_phục Vương_Thế_Sung được trao chức Long_Tương đại_tướng quân Chu_Xán tiếp_tục phụng_sự cho Vương_Thế_Sung sau khi Vương_Thế_Sung ép Dương_Đồng phải thiện nhượng lập ra nước Trịnh_Năm 620 Đường_Cao Tổ phái hoàng_tử Lý_Thế_Dân tiến_công nước Trịnh và đến năm 621 Vương_Thế_Sung buộc phải đầu_hàng Lý_Thế_Dân tha cho Vương_Thế_Sung song xử_tử một_số các quan_lại cấp cao trong đó có Chu_Xán_Sử sách mô_tả rằng người_dân Lạc_Dương khinh_miệt Chu_Xán do tính tàn_nhẫn của ông và họ đã ném đá vào thi_thể của ông nhiều đến_nỗi chúng chất thành một đống giống như một mồ_mả cao Tham_khảo BULLET Đường thư BULLET Cựu_Đường thư BULLET Tư trị thông giám các quyển
Chu_Xán