Hô_Diên_Tán_Hô Diên_Tán chữ Hán_呼延赞 1000 người Thái_Nguyên Tịnh_Châu là tướng_lĩnh nhà Bắc_Tống trong lịch_sử Trung_Quốc Xuất_thân Họ Hô_Diên đôi_khi phiên_âm sai là Hô_Đình do chữ Diên_延 và Đình_廷 có nét giống nhau có gốc_gác Hung_Nô từ sau đời Lưỡng_Tấn dần được Hán hoá Hô_Diên_Tán sinh ra trong 1 gia_đình quân_sự cha là Truy_Châu mã bộ Đô chỉ_huy sứ Hô_Diên_Tông nhà Hậu_Chu_Tán buổi đầu gia_nhập quân_đội làm lính Kiêu kỵ rồi được Tống_Thái_Tổ đề_bạt làm Kiêu_hùng quân sứ Kiêu_dũng thiện_chiến Năm 964 Tán theo bọn đại_tướng Tây_Xuyên hành_doanh tiền_quân đô bộ thự Vương_Toàn_Bân từ Phượng_Châu tiến xuống phía nam chinh thảo Hậu_Thục đánh hạ cửa_ngõ biên_giới phía bắc của Tứ_Xuyên là Kiếm_Môn_Ông làm_tiền phong xung_phong phá trận chịu nhiều vết_thương Sau khi ban sư nhờ quân_công được thăng làm Phó chỉ_huy sứ Đầu những năm Thái_Bình Hưng_Quốc 976 984 đời Tống_Thái_Tông lại được tuyển làm Thiết kỵ quân chỉ_huy sứ Năm 979 Tán theo Thái_Tông ngự_giá đánh thành Thái_Nguyên đô_thành của Bắc_Hán_Thành bị vây lâu ngày nhưng vẫn ngoan_cường chống_cự ông hăng_hái xông_pha 4 lần ngã khỏi tường lại 4 lần trèo lên có tác_dụng to_lớn cổ_vũ tinh_thần chiến_đấu của quân Tống_Thái_Tông đích_thân thưởng cho Tán rất nhiều vàng lụa Cuối_cùng Bắc_Hán phải dâng thành đầu_hàng Thái_Tông muốn nhân_sĩ khí lên cao để giành lại 16 châu Yên_Vân mà Hậu_Tấn_Cao_Tổ Thạch_Kính_Đường đã dâng cho nhà Liêu đa_phần quần_thần tán_đồng Tán lại nằm trong số_ít bất_đồng với quan_điểm này Quả_nhiên quân Tống đại_bại ở Cao_Lương_Hà_Kém tài quản_trị Cùng năm Thái_Tông muốn tăng_cường phòng_ngự nhà Liêu ở phía bắc mệnh cho ông đi theo Thôi_Hàn trấn_thủ Định_Châu_Về sau lại thăng làm Mã bộ quân phó đô quân đầu Năm 986 nhà Tống bắc phạt lại thất_bại quân Liêu phản_kích xâm_nhập biên_cương và cướp_bóc tan_hoang nhiều địa_phương Tán dâng lên Thái_Tông trận_đồ sách_lược tự đề_cử bản_thân đi đóng đồn ở biên_cương tấn_công Khiết_Đan để rửa nhục Vì_thế Thái_Tông triệu kiến ông mệnh cho biểu_diễn võ_nghệ Tán đánh roi múa sóc rồi lại sai bốn con trai là Tất_Hưng_Tất_Cải Tất_Cầu_Tất_Hiển thay nhau biểu_diễn Thái_Tông rất tán_thưởng ban cho ông vàng lụa ban cho các con của ông áo đai Năm 989 Tán ra ngoài lĩnh chức Phú_Châu thứ_sử Năm 992 lại nhiệm_chức Bảo_Châu thứ_sử Ký_Châu phó đô bộ thự Trong việc tổ_chức quân_đội đồn_trú ông có nhiều khiếm_khuyết vì_thế bị đổi làm Liêu_Châu thứ_sử Nhưng Tán không có tài quản_trị vì_vậy quay lại đảm_nhiệm các loại quân chức như Đô quân đầu sau đó được lĩnh chức Phù_Châu thứ_sử_gia Khang_Châu đoàn_luyện sứ An_phận giữ_mình Năm 999 Tán theo Tống_Chân_Tông tuần_hành đến Đại_Danh đảm_nhiệm Hành_cung nội_ngoại đô tuần_kiểm Chân_Tông muốn bổ_nhiệm thêm các tướng_lĩnh mọi người tranh nhau kể công chỉ có ông là tự nhận mình lương_bổng dư_dật mà chưa làm gì để báo_ơn nước xin lui về Người hiểu chuyện đều khen ông biết an_phận giữ_mình Năm sau 1000 triều_đình mệnh cho Tán nắm đội nghi_vệ ở Viên Lăng của Lý thái_hậu Sau khi trở về thì qua_đời Con trai là Hô_Diên_Tất_Hiển thay chức Phó đô quân đầu Tán có hai hậu_duệ dưới thời Nam_Tống_Một hậu_duệ là Hô_Diên_Thứ_Thăng là thuộc tướng của Tông_Trạch người còn lại là Hô_Diên_Thông là tuỳ_tướng của Hàn_Thế_Trung từng đánh_bại quân Kim nhiều lần dưới thời Tống_Cao_Tông_Tính cách Tán can_đảm dũng_mãnh nhưng hung_tợn khinh_suất thường nói muốn chết trên chiến_trường Ông xăm trên mình mấy chữ xích tâm sát tặc còn làm như_vậy với thê_thiếp và nô_bộc trong nhà Các con trai thì trước_sau bị xăm mấy chữ xuất môn vong gia vi quốc lâm_trận vong tử_vi chủ Tán có tính_cách quái_đản hành_vi bất_kể tình lý Vào lúc trời rét đậm ông dùng nước lạnh tắm cho con trai hy_vọng sau_này lớn lên thằng bé sẽ chịu được cái lạnh mà khoẻ_mạnh hơn người Khi con trai có bệnh ông cắt đùi để nấu canh mà chữa Tán chế ra các thứ khí_giới Phá trận đao Hàng ma xử chày lại có Thiết chiết thượng cân khăn đội đầu làm từ những miếng sắt hai bên có mũi_nhọn Những thứ này đều nặng mười mấy cân Ông thường chít khăn đỏ cưỡi ngựa Chuy phục_sức quái_dị Trong văn_học Bộ tiểu_thuyết thông_tục Thuyết_Hô toàn truyện còn gọi là Kim tiên ký Hô gia hậu đại toàn truyện hay Hô gia tướng lấy chuyện các đời cháu Hô_Diên_Thủ_Dụng Hô_Diên_Thủ_Tín chắt Hô_Diên_Khánh của Hô_Diên_Tán chống lại bè_lũ gian_thần của Thái_sư Bàng_Văn hay Bàng_Tịch làm tuyến chính Nhân_vật Hô_Diên_Khánh còn xuất_hiện trong nhiều tiểu_thuyết thông_tục ra_đời vào cuối đời Thanh như Hô_Dương hợp binh Tiểu tướng Hô_Diên_Khánh_Hô Diên_Khánh đả lôi Hô_Diên_Khánh xuất_thế Hô_Diên_Khánh chinh bắc Hô_Diên_Khánh chinh tây Hô_Diên_Khánh tiến kinh Hô_Diên_Khánh quải soái Nhân_vật Hô_Diên_Chước trong Thuỷ_Hử truyện là hậu_duệ của Hô_Diên_Tán_Tham khảo Tài_liệu BULLET Tống_sử
Hô_Diên_Tán