Protease_Protease còn được gọi là proteinase hay peptidase EC 3 4 là nhóm enzym thuỷ phân có khả_năng cắt mối liên_kết peptide CO NH trong các phân_tử polypeptide protein và một_số cơ chất khác tương_tự thành các amino acid tự_do hoặc các peptide phân_tử thấp Trong cùng một phản_ứng các protease khác nhau có các hướng xúc_tác khác nhau Phân_loại Trong hệ_thống hệ_thống danh_pháp MEROPS phân_loại protease subtilisin EC 3 4 21 62 thuộc phân nhánh SB của nhóm serine protease EC 3 4 21 với điểm đặc_trưng là sử_dụng đơn phân serine Ser nằm trong trung_tâm xúc_tác phản_ứng của enzyme Ngoài subtilisin trong phân nhánh SB còn có các protease liên_quan đến quá_trình xử_lý tiền hormone như KEX2 protease furin và PC2 Tính_chất hoá_học Những protease trong họ S8A đều có một domain bảo_thủ với 7 nếp gấp β được bao_bọc bởi 9 vòng xoắn α Trung_tâm hoạt_động của enzyme này là bộ 3 amino acid truyền_thống của serine proease theo thứ_tự là Asp_His_Ser_Nhóm serine protease là nhóm peptidase lớn nhất và được phát_hiện ở mọi giới sinh_vật như sinh_vật nhân thực sinh_vật nhân sơ cổ khuẩn và virus Những enzyme này đều có chung một cơ_chế xúc_tác phản_ứng thuỷ_phân thông_qua hai bước chính Barrett 1994 a Bước 1 acyl hoá hình_thành liên_kết cộng hoá_trị giữa nhóm OH của serine với nguyên_tử cácbon trong nhóm cácboxyl của phân_tử cơ chất nhờ có hỗ_trợ của nhóm imidazole từ histidine b Bước 2 khử acyl hoá phức_hệ acyl enzyme bị thuỷ phân bởi phân_tử H2O theo chiều ngược_lại của bước một Trong đó nhóm imidazole chuyển proton của gốc OH từ serine cho nhóm amine để tái_sinh lại enzyme Ứng_dụng Chất tẩy_rửa Protease là một trong những thành_phần không_thể thiếu trong tất_cả các loại chất tẩy_rửa từ chất tẩy_rửa dùng trong gia_đình đến những chất làm sạch kính hoặc răng giả và kem đánh răng Việc ứng_dụng enzyme vào các chất tẩy_rửa nhiều nhất là trong bột_giặt Các protease thích_hợp để bổ_sung vào chất tẩy_rửa thường có tính đặc_hiệu cơ chất rộng để dễ_dàng loại_bỏ các vết bẩn do thức_ăn máu và các chất do cơ_thể con_người tiết ra Công_nghiệp thuộc da Quá_trình chế_biến da bao_gồm một_số công_đoạn như ngâm ướt tẩy lông làm mềm da và thuộc da Thông_thường các phương_pháp thuộc da thường dùng các hoá_chất độc_hại như natri sunfit làm ảnh_hưởng rất nghiêm_trọng đến môi_trường khi nước_thải của nhà_máy này thải ra sông Việc sử_dụng enzyme để thay_thế các hoá_chất đã rất thành_công trong việc nâng cao chất_lượng da và làm giảm ô_nhiễm môi_trường Protein là một thành_phần cơ_bản của da và lông nên protease đã được sử_dụng để thuỷ_phân một_số thành_phần phi collagen của da và loại_bỏ các protein phi fibrin như albumin globulin trong quá_trình thuộc da rất có hiệu_quả Do protease kiềm từ Bacillus được tạo thành với lượng lớn có đặc_tính bền_vững hoạt_động tốt với nhiệt_độ và pH cao nên chúng được ứng_dụng ở nhiều ngành công_nghiệp khác nhau như xử_lý phim X quang đã qua sử_dụng để nhằm thu_hồi bạc làm nước_mắm cá Rebeca et al 1991 làm thức_ăn gia_súc Cheng et al 1995 xử_lý chất_thải từ động_vật giáp_xác Yang et al 2000 xử_lý rác_thải trong các lò_mổ gia_cầm trên cơ_sở dùng Bacillus_B_Subtilis_Dalev 1994 v v
Protease