Nguỵ_Tấn_Nam_Bắc triều Nguỵ_Tấn_Nam_Bắc triều 魏晋南北朝 gọi đầy_đủ là Tam_Quốc_Lưỡng_Tấn Nam_Bắc triều 三國兩晋南北朝 là một thời_kỳ về cơ_bản là phân_liệt trong lịch_sử Trung_Quốc Thời_kỳ này bắt_đầu từ năm 220 khi Tào_Phi cưỡng_bách Hán_Hiến_Đế phải thiện nhượng cho mình kiến_lập Tào_Nguỵ kéo_dài đến năm 589 khi Tuỳ diệt Trần tái thống_nhất Trung_Quốc Thời_kỳ Nguỵ_Tấn_Nam_Bắc triều có_thể phân nhỏ thành thời_kỳ Tam_Quốc thời_kỳ Tây_Tấn thời_kỳ Đông_Tấn và Ngũ_Hồ thập_lục quốc thời_kỳ Nam_Bắc triều Sáu triều_đình Giang_Nam đóng_đô ở Kiến_Khang thời Đông_Ngô gọi là Kiến_Nghiệp nay là Nam_Kinh bao_gồm Đông_Ngô_Đông_Tấn và các Nam triều Tống_Tề_Lương_Trần gọi chung là Lục triều Sau khi Hán_Linh_Đế qua_đời vào năm 189 Đông_Hán lâm vào cảnh hỗn_loạn trong thời_gian dài dẫn đến sự ra_đời của Tam_Quốc là Tào_Nguỵ_Thục_Hán Tôn_Ngô_Đến hậu kỳ thời Tam_Quốc_Tào_Nguỵ dần_dần bị họ Tư_Mã thay_thế đến năm 265 thì triều Tấn của họ Tư_Mã hình_thành Sau Chiến_tranh Thục_Nguỵ vào năm 263 264 Thục_Hán bị Tào_Nguỵ tiêu_diệt Đến năm 280 Tấn diệt Ngô_Cuối cùng Tam_Quốc thống_nhất dưới_trướng triều Tấn_Hoàng triều Tây_Tấn chỉ duy_trì được tình_hình thống_nhất trong một khoảng thời_gian ngắn Do Bát vương chi loạn và Ngũ_Hồ loạn Hoa_Trung_Quốc một lần nữa lại phân_liệt cục thế chính_trị lại rơi vào hỗn_loạn Năm 304 khi Lưu_Uyên lập ra nước Hán phương Bắc_Trung_Quốc tiến vào thời_kỳ Ngũ_Hồ thập_lục quốc Năm 316 sau khi Lưu_Diệu tiêu_diệt triều Tây_Tấn_Tư_Mã Duệ tiến về phương Nam và kiến_lập triều Đông_Tấn hai miền Nam và Bắc lại một lần nữa phân_liệt Năm 420 Đông_Tấn bị Lưu_Dụ soán vị và lập ra triều Tống mở_đầu Nam triều Trung_Quốc tiến vào thời_kỳ Nam_Bắc triều Tuy_nhiên phải đến năm 439 Bắc_Nguỵ mới thống_nhất hoàn_toàn phương Bắc mở ra Bắc triều_chính thức cùng Nam triều Tống hình_thành thế Nam_Bắc triều Nam triều bao_gồm bốn triều_đại Tống_Tề_Lương_Trần Ban_đầu kinh_tế và quân_sự của Nam triều_cường thịnh song do vận_dụng chiến_lược sai_lầm cộng thêm việc Bắc triều cũng có quân_sự cường_thịnh cùng với hoàng_thất đấu_tranh nội_bộ và dâm_loạn quốc lực dần suy_giảm Trong số bốn triều_đại của Nam triều quốc lực của Lương là cao nhất song sau loạn Hầu_Cảnh thì đã bị phân_liệt thành Hậu_Lương và Nam triều Trần_Nam triều Trần chỉ có_thể dựa vào Trường_Giang để phòng_ngự Bắc triều Bắc triều bao_gồm các triều_đại Bắc_Nguỵ_Đông_Nguỵ Tây_Nguỵ_Bắc_Tề và Bắc_Chu Sau khi Bắc_Nguỵ thống_nhất phương Bắc đã nhiều lần đánh_bại Nam triều có ý_đồ thôn_tính phương Nam_Tuy nhiên Bắc_Nguỵ cũng phải đề_phòng Nhu_Nhiên ở phương Bắc đến khi Nhu_Nhiên bị Đột_Quyết thay thế thì lại dư lực để đối_phó với Nam triều Sau khi giới quý_tộc và hoàng_thất Tiên_Ti ở Bắc_Nguỵ tiến_hành vận_động Hán hoá kinh_tế Bắc_Nguỵ liên_tục phát_triển song lại tạo ra xung_đột văn_hoá giữ quý_tộc Tiên_Ti ở Lục trấn và quý_tộc Tiên_Ti ở kinh_thành Lạc_Dương sau đã xảy ra cảnh chính_trị hỗn_loạn và phát_sinh khởi_nghĩa Lục trấn Bắc_Nguỵ bị phân_liệt thành Đông_Nguỵ và Tây_Nguỵ tương_ứng do Cao_Hoan và Vũ_Văn_Thái cai_quản trên thực_tế sau lại phân_biệt trở_thành Bắc_Tề và Bắc_Chu_Bắc_Chu chủ_trương Hồ Hán dung_hợp đến năm 577 thì diệt Bắc_Tề thống_nhất phương Bắc_Năm 578 sau khi Bắc_Chu_Vũ_Đế qua_đời chính_quyền Bắc_Chu dần_dần rơi vào tay Dương_Kiên_Năm 581 Dương_Kiên soán Bắc_Chu kiến_lập triều Tuỳ đến năm 589 thì diệt Nam triều Trần thống_nhất Trung_Quốc kết_thúc thời_kỳ Nguỵ_Tấn_Nam_Bắc triều Tham_khảo BULLET 陳寅恪講_萬繩楠整理_陳寅恪魏晉南北朝史講演錄_Đọc thêm BULLET 周一良_魏晉南北朝史論集_北京_北京大學出版社 1997 BULLET 谷川道雄著_馬彪譯_中國中世社會與共同體_北京 中華書局 2002 BULLET 谷川道雄著_李濟滄等譯_隋唐帝國形成史論_上海 上海古籍出版社 2004 BULLET 川勝義雄著_徐谷梵等譯_六朝貴族制社會研究_上海 上海古籍出版社 2007 BULLET 宮崎市定著_韓昇等譯_九品官人法研究_科舉前史 北京_中華書局 2008 BULLET 唐長孺_魏晉南北朝史論叢_北京_三聯書店 1962 BULLET 唐長孺_魏晉南北朝史論叢續編_北京_三聯書店 1959
Nguỵ-Tấn-Nam-Bắc triều