Đồ sành Đồ sành gốm sành hay đơn_giản chỉ là sành là một thuật_ngữ khá rộng để chỉ một lớp đồ gốm hay các vật_phẩm khác bằng gốm được nung ở nhiệt_độ tương_đối cao Một định_nghĩa hiện_đại mang tính kỹ_thuật coi đồ sành là gốm thuỷ_tinh_hoá hoặc nửa thuỷ_tinh_hoá chủ_yếu làm từ đất_sét sành hoặc đất_sét lửa không chịu_lửa Cho_dù có thuỷ_tinh_hoá hay không thì chúng là vật_liệu không xốp không cho chất_lỏng thấm qua và chúng có_thể được tráng men hoặc không Theo dòng lịch_sử trong phạm_vi rộng khắp thế_giới thì đồ sành ra_đời sau đồ đất_nung và trước đồ sứ và thường được sử_dụng làm những đồ vật chất_lượng cao hoặc đồ đựng thiết_thực thông_thường Như một chỉ_dẫn thô_sơ thì đồ đất_nung hiện_đại thường được nung trong lò nung ở nhiệt_độ trong phạm_vi đồ sành trong phạm_vi và đồ sứ trong phạm_vi Trong quá_khứ để đạt được các mức nhiệt_độ cao như_vậy là một thách_thức lớn và các khoảng nhiệt_độ thấp hơn các con_số vừa nêu từng được sử_dụng trong mọt khoảng thời_gian dài Đồ đất_nung có_thể được nung thành_công ở nhiệt_độ thấp tới đạt được trong kỹ_thuật nung hố nhưng là điển_hình hơn Đồ sành cũng cũng đòi_hỏi phải có một_số loại vật_liệu đất_sét nhất_định cụ_thể hơn so với loại đất làm đồ đất_nung nhưng không yêu_cầu nghiêm_ngặt hơn so với loại đất_sét làm đồ sứ Đồ sành không được coi là một lớp đồ gốm riêng trong thuật_ngữ gốm sứ Đông_Á truyền_thống và nhiều loại đồ sành châu_Á như đồ gốm Định_定瓷_Định từ được người Trung_Hoa coi là đồ sứ Các thuật_ngữ đại_loại như á sứ hay cận sứ có_thể là phù_hợp trong những trường_hợp như_vậy Một định_nghĩa khác về đồ sành lấy từ Danh_pháp Kết_hợp CN Combined_Nomenclature của Cộng_đồng châu_Âu một tiêu_chuẩn công_nghiệp của châu_Âu_Nó phát_biểu rằng Bản dịch Từ nguyên Từ sành trong Hán_Nôm có_thể được viết như sau BULLET ኳ_U 212B3 thuộc bộ thổ 土 nghĩa_là làm từ đất như trong từ hũ sành BULLET 䬸_U 24B38 thuộc bộ ngoã 瓦 nghĩa_là làm từ đất_nung như trong từ đồ sành BULLET 呥_U 25465 thuộc bộ thạch 石 nghĩa_là làm từ đá như trong từ đồ sành BULLET 哉_U 254C9 thuộc bộ thạch 石 nghĩa_là làm thành từ đá như trong từ đồ sành Ghi_chép về chữ sành trong Từ_điển Việt_Bồ_La_Dictionarium Annamiticum_Lusitanum et Latinum của Alexandre de Rhodes xuất_bản năm 1651 như sau sành teſtos teſta æ mưởng sành idem sành vỏ testo de boyão quebrado teſta ex diota confracta phải sành ferirſe com teſtos offendere in teſtam Trong Nam_Việt_Dương_Hiệp Tự_vị 南越洋合字彙_Dictionarium_Anamitico_Latinum của Jean_Louis_Taberd xuất_bản năm 1838 thì từ sành viết bằng Hán_Nôm là 呥_U 25465 Cụ_thể tại trang 439 tác_giả viết như sau 呥_Sành testa testaceus Các thể_loại công_nghiệp Trong gốm công_nghiệp 5 thể_loại đồ sành cơ_bản được đề_xuất BULLET Đồ sành truyền_thống Những vật_phẩm chắc sít và không đắt tiền Chúng mờ đục có_thể có màu bất_kỳ với các vết vỡ dạng vỏ sò hoặc đá Theo truyền_thống được làm từ đất_sét dẻo hạt mịn thứ_sinh có_thể được dùng để tạo_hình những vật_phẩm rất lớn BULLET Đồ sành tinh_xảo Được làm từ việc phổi trộn và pha_chế những vật_liệu chọn_lọc kỹ hơn Nó được sử_dụng để sản_xuất những vật_phẩm nhà_bếp và đồ mỹ_nghệ mỹ_thuật BULLET Đồ sành hoá_chất Được sử_dụng trong công_nghiệp_hoá chất và yêu_cầu ở đây là khả_năng chống lại các phản_ứng_hoá_học Các nguyên_vật_liệu tinh_khiết hơn được sử_dụng so với khi để sản_xuất các loại đồ sành khác BULLET Đồ sành chống sốc nhiệt Có các phụ_gia là một_số vật_liệu nhất_định để tăng_cường khả_năng chống sốc nhiệt của đồ sành sau khi nung BULLET Đồ sành kỹ_thuật điện Trong quá_khứ được sử_dụng làm vật_liệu cách_điện mặc_dù hiện_nay đã bị thay_thế bằng dồ sứ cách_điện Vật_liệu và kỹ_thuật nung Nguyên_liệu_chính trong sản_xuất đồ sành hoặc là đất_sét sành nguồn_gốc tự_nhiên hoặc là đất_sét lửa không chịu_lửa Khoáng_vật kaolinit có_mặt nhưng không có trật_tự và mặc_dù mica và thạch_anh cũng có_mặt nhưng kích_thước hạt của chúng là rất nhỏ Đất_sét sành thường kèm theo các tạp_chất như sắt hay cacbon làm cho nó có bề_ngoài bẩn và độ dẻo của nó có_thể dao_động khá mạnh Đất_sét lửa không chịu_lửa cũng có_thể là một vật_liệu chính khác Các loại đất_sét lửa nói_chung được coi là vật_liệu chịu_lửa do chúng chịu được nhiệt_độ rất cao trước khi nóng_chảy hoặc bở nát Đất_sét lửa chịu_lửa có hàm_lượng kaolinit cao chứa ít mica và thạch_anh hơn Đất_sét lửa không chịu_lửa là vật_liệu chứa nhiều mica và thạch_anh hơn Các công_thức phối_trộn vật_liệu sản_xuất đồ sành thay_đổi đáng_kể mặc_dù phần_lớn sẽ xấp_xỉ như sau đất_sét lửa dẻo 0 100 đất_sét_viên 0 15 thạch_anh 0 30 feldspat và đất_sét samôt 0 15 Đồ sành có_thể nung một lửa hoặc hai lửa Nhiệt_độ nung tối_đa có_thể dao_động đáng_kể từ tới phụ_thuộc vào hàm_lượng_trợ chảy Thông_thường nhiệt_độ nằm trong khoảng với giá_trị cao hơn tương_đương với vòng Bullers 38 đến 40 hoặc nón Seger 4 đến 8 Để sản_xuất thành_phẩm tráng men nung chất_lượng tốt hơn người ta có_thể sử_dụng kỹ_thuật nung hai lửa Điều này là đặc_biệt quan_trọng đối_với các công_thức phối_trộn bao_gồm các loại đất_sét cao cacbon Đối_với các loại đất_sét này nhiệt_độ nung mộc là khoảng và nung tráng men nung để tạo ra một lớp men che_phủ bề_mặt đồ sành là Độ thấm nước của sản_phẩm sành là dưới 1 Một loại đồ sành khác là đồ sành không đá_lửa cũng đã được nhận_dạng Nó được định_nghĩa trong Quy_định Đặc_biệt của Đồ gốm UK Sức_khoẻ và Phúc_lợi năm 1950 như sau Đồ sành mà trong thân xương sành chứa đất_sét tự_nhiên mà không thêm vào đá_lửa hay thạch_anh hay các dạng silica tự_do khác Phân_loại truyền_thống Đông_Á chỉ coi đồ gốm thuộc 2 thể_loại là gốm thấp lửa và gốm cao lửa tương_ứng với đồ đất_nung 陶 đào và đồ sứ 瓷 từ mà không có_thể loại trung_gian trong phân_loại của người châu_Âu là đồ sành và nhiều loại đồ sành địa_phương chủ_yếu được phân_loại như là đồ sứ mặc_dù thông_thường khi ở dạng nung mộc chúng không trắng và không trong mờ Các phương_pháp tạo_hình thân xương sành bao_gồm đúc khuôn đúc nước áo và bàn xoay gốm Các kỹ_thuật trang_trí dưới men và trên men cũng có_thể được sử_dụng Phần_lớn bộ_đồ ăn bằng sành được tráng men trắng và trang_trí và khi đó về bề_ngoài chúng là rất giống như đồ sứ hoặc đồ đất_nung tráng men thiếc đồ gốm faenza Lịch_sử và một_số ví_dụ Châu_Á Văn_minh lưu_vực sông Ấn có_thể được coi là đã bắt_đầu sản_xuất đồ sành với ngành công_nghiệp sản_xuất hàng_loạt vòng đeo tay bằng đất_sét nung cao lửa có_thể coi là đồ sành ở quy_mô công_nghiệp trong suốt thời_kỳ Harappa giữa của nền văn_minh này 2600 1900 TCN Các đồ_vật bằng sành thời_kỳ đầu 1400 TCN cũng được tìm thấy tại Trung_Quốc thời_kỳ nhà Thương một_cách tự_nhiên như là sự mở_rộng của nhiệt_độ cao đạt được từ sự phát_triển ban_đầu của kỹ_thuật nung khử nung hoàn_nguyên với lượng lớn sản_phẩm được sản_xuất từ thời nhà Hán trở đi Ở cả Trung_Quốc và Nhật_Bản thời trung_cổ đồ sành rất phổ_biến và một_số loại được ngưỡng_mộ vì hình_thức đơn_giản và các hiệu_ứng tráng men tinh_tế của chúng Nhật_Bản đã không sản_xuất được đồ sứ cho đến khoảng năm 1600 và miền bắc Trung_Quốc ngược_lại với miền nam thiếu đất_sét giàu kaolin thích_hợp để làm đồ sứ theo đúng định_nghĩa khắt_khe của phương Tây_Đồ gốm Kiến_建窯_Kiến diêu trong thời Tống chủ_yếu được sử_dụng làm đồ pha uống trà và nó có sức hấp_dẫn với các nhà_sư Phật_giáo Hầu_hết đồ gốm men ngọc Long_Tuyền_龍泉青瓷_Long Tuyền thanh từ một loại đồ_dùng rất quan_trọng ở Trung_Quốc thời trung_cổ là đồ sành Đồ gốm Định_定瓷_Định từ rất gần với đồ sứ và ngay cả các nguồn phương Tây hiện_đại cũng bị phân_chia rõ_ràng trong cách mô_tả nó mặc_dù nó không trong mờ và phần xương thân gốm thường có màu xám chứ không phải màu trắng Từ thời Minh thì đồ gốm tinh_xảo chủ_yếu là đồ sứ còn đồ sành chủ_yếu chỉ hạn_chế là các đồ đựng tiện_dụng dành cho người nghèo Các ngoại_lệ với điều này bao_gồm ấm tử sa không tráng men được làm từ đất_sét được người ta tin là đặc_biệt thích_hợp để pha uống trà và đồ gốm Thạch_Loan_石灣窯_Thạch Loan diêu được sản_xuất chủ_yếu làm các bức tượng ngói và đồ đắp nổi trong kiến_trúc ở miền nam Trung_Quốc Nhưng ở Nhật_Bản nhiều loại đồ sành truyền_thống chẳng_hạn như đồ gốm Oribe và đồ gốm Shino được ưa_chuộng hơn đẻ làm những chiếc trà oản chén uống trà trong nghi_lễ trà_đạo Nhật_Bản và cho đến nay chúng vẫn được coi_trọng cho mục_đích sử_dụng này và các mục_đích khác Từ sự kết_hợp của các lý_do triết_học và dân_tộc các phẩm_chất thẩm_mỹ của nghệ_thuật dân_gian hoặc nguyên_thuỷ của nhiều truyền_thống làng quê Nhật_Bản ban_đầu hầu_hết được các nông_dân làm trong các thời_kỳ nông_nhàn đã giữ được uy_tín đáng_kể Các bậc thầy trà_đạo có ảnh_hưởng đã ca_ngợi vẻ ngoài thô_ráp ngẫu_hứng sá tịch của đồ gốm nông_thôn Nhật_Bản chủ_yếu là đồ sành hơn sự hoàn_hảo của đồ sứ lấy cảm_hứng từ Trung_Hoa do các nghệ_nhân tay_nghề cao chế_tạo Đồ sành cũng được sản_xuất trong đồ gốm Triều_Tiên ít_nhất là từ thế_kỷ 5 và phần_lớn đồ gốm tinh_xảo của Triều_Tiên có_thể được phân_loại như_vậy giống như ở Trung_Quốc ranh_giới giữa đồ sành với đồ sứ khá mờ_nhạt Không_chỉ đồ gốm men ngọc mà nhiều đồ gốm hoa lam dưới men có_thể được gọi là đồ sành Thái_Lan sản_xuất đồ sành ở hai trung_tâm lò nung chính Si_Satchanalai và Sukhothai_Công nghệ nung được sử_dụng ở Thái_Lan dường_như đến từ Trung_Quốc Châu_Âu Trái với châu_Á đồ sành chỉ được sản_xuất ở châu_Âu từ cuối thời Trung_cổ do các lò nung của châu_Âu kém hiệu_quả hơn cũng như các chủng_loại đất_sét phù_hợp ít phổ_biến hơn Một_số đồ gốm La_Mã cổ_đại đã tiệm_cận tới mức đồ sành nhưng chưa đạt được mức để coi là một thể loại đồ gốm nhất_quán Đồ sành thời Trung_cổ vẫn là loại đặc phẩm được xuất_khẩu nhiều của Đức đặc_biệt là vùng dọc theo sông Rhein cho tới thời_kỳ Phục_Hưng thế_kỷ 15 16 hoặc muộn hơn thường dưới dạng bình lọ hay cốc_vại Các loại tiền_đồ sành như đồ gốm Pingsdorf và sau đó là các loại gần đồ sành được phát_triển tại đây vào_khoảng năm 1250 và các đồ gốm thuỷ_tinh_hoá hoàn_toàn bắt_đầu được sản_xuất ở quy_mô lớn vào_khoảng năm 1325 Kiểu tráng men muối sau_này trở_thành điển_hình thì cho tới cuối thế_kỷ 15 vẫn chưa hoàn_thiện được Nước Anh đã trở_thành thị_trường đồ sành lạ_mắt nhiều sáng_tạo và quan_trọng nhất ở châu_Âu trong thế_kỷ 18 và 19 nhưng không có bằng_chứng rõ_ràng về sản_xuất bản_địa trước giữa thế_kỷ 17 Đồ sành nhập_khẩu từ Đức đã phổ_biến ít_nhất là từ đầu thế_kỷ 16 và được gọi chung là đồ gốm Cologne theo tên trung_tâm vận_chuyển nó chứ không phải theo tên nơi sản_xuất ra nó Một_số thợ gốm Đức có_thể đã sản_xuất nó ở London vào thập_niên 1640 và cha_con Wooltus hoặc Woolters đã làm như_vậy ở Southampton vào thập_niên 1660 Nhiều vật_dụng như các bộ_đồ ăn và đồ nhà_bếp tráng men thương_mại ngày_nay là đồ sành chứ không phải đồ sứ hay sứ xương và nó là phổ_biến trong sản_xuất đồ gốm thủ_công hay trong các xưởng chuyên bieetj của các nghệ_nhân hoặc của những người yêu thích gốm sứ nghiệp_dư Loại đồ gốm raku lấy cảm_hứng từ Nhật_Bản phổ_biến thông_thường là một loại đồ sành Một_số loại đồ sành châu_Âu đáng chú_ý bao_gồm BULLET Bình_Bartmann_Một dạng đồ sành có trang_trí được sản_xuất tại châu_Âu trong thế_kỷ 16 và 17 đặc_biệt là tại khu_vực Cologne của Đức BULLET Đồ gốm đỏ phương Tây_Một loại đồ sành không tráng men với terracotta màu đỏ ban_đầu được sản_xuất để làm giả các loại đồ gốm Nghi_Hưng của Trung_Quốc Chủ_yếu trong giai_đoạn 1680 1750 Anh_em John_Philip_Elers 1664 1738 và David_Elers đã đưa nó tới Staffordshire trong thập_niên 1690 BULLET Đồ gốm Böttger_Đồ sành màu đỏ sẫm do Johann_Friedrich_Böttger 1682 1719 phát_triển năm 1710 dạng thượng_hạng của đồ gốm đỏ châu_Âu_Nó là một giai_đoạn quan_trọng trong phát_triển đồ sứ ở châu_Âu_BULLET_Đồ gốm màu trúc Đồ sành của Anh thế_kỷ 18 với màu vàng ánh nâu sáng như màu tre trúc do Josiah_Wedgwood 1730 1795 phát_triển trong thập_niên 1770 Trong thế_kỷ 19 và đầu thế_kỷ 20 đồ gốm cane tiếp_tục được sản_xuất tại khu_vực Nam_Derbyshire và Burton on Trent làm đồ gốm nhà_bếp và đồ gốm vệ_sinh Nó có xương gốm màu vàng trúc kết_cấu mịn với nước áo trắng ở bề_mặt bên trong thường được gọi là cane and white vàng trúc và trắng BULLET Đồ gốm Crouch hiện_nay thường được gọi là Staffordshire_Đồ sành tráng men muối Sáng màu theo Simeon_Shaw nó được phát_triển năm 1696 tại Burslem_Nó là một trong những loại đồ sành sản_xuất sớm nhất tại Anh Nguồn_gốc của tên gọi chưa thống_nhất theo một thuyết thì thành_phần nguyên_liệu là đất_sét từ Crich_Derbyshire với từ crouch là cách viết sai_lạc của Crich_Theo một thuyết khác thì nó đến từ Creussen gần Bayreuth ở Bavaria với kiểu bình cruche cao của nó được gọi là crouch khi nhập_khẩu vào Anh BULLET Đồ gốm jasper Một phát_triển khác của Josiah_Wedgwood sử_dụng các xương đất_sét nhuộm màu tương_phản không tráng men BULLET Rosso_Antico_Đồ sành màu đỏ không tráng men do Josiah_Wedgwood sản_xuất tại Anh từ năm 1776 Nó là sự cải_tiến đồ gốm đỏ phương Tây do anh_em Elers sản_xuất trước đó tại Bắc_Staffordshire_BULLET_Đá nung hai lần Coade stone Lithodipyra_Lithodipra_Một loại đồ sành gọi là đá nhân_tạo được đúc khuôn thành các bức tượng điêu_khắc hay các chi_tiết kiến_trúc giả_lập đá cẩm_thạch Phát_triển tại Anh khoảng năm 1770 BULLET Sứ sành sắt Ironstone ware Đồ sành được cấp bằng_sáng_chế năm 1813 thường được coi là đồ đất_nung nhưng nó rất cứng với độ bền cao và thuỷ_tinh_hoá và là phổ_biến để làm các vật_phẩm với sử_dụng nặng BULLET Sứ đá Stone china Được sản_xuất tại Staffordshire chủ_yếu trong nửa đầu thế_kỷ 19 Rất cứng mờ đục tạo tiếng kêu vang khi chạm nhẹ Thường được trang_trí sặc_sỡ bằng in chuyển in decal thường với các viền ngoài được hoàn_thiện bằng trang_trí trên men thủ_công BULLET Đồ sành Mỹ Đồ gia_dụng chủ_yếu ở Bắc_Mỹ thế_kỷ 19 nơi các vật_dụng thay_thế là ít phát_triển Liên_kết ngoài BULLET Beardman jugs from the Avondster site Cung_cấp ảnh và lịch_sử các vật_phẩm đồ sành Rhein thời_kỳ đầu sản_xuất khoảng thế_kỷ 16 18 BULLET Japanese stoneware in the collection of the Asia_Society
Đồ sành