Phương_diện_quân Volkhov_Phương diện quân Volkhov tiếng Nga Волховский фронт là một tổ chức tác_chiến chiến_lược của Hồng_quân Liên_Xô trong Thế_chiến thứ hai Lịch_sử Thành_lập Phương_diện_quân Volkhov được thành_lập vào ngày 17 tháng 12 năm 1941 trên cơ_sở các đơn_vị thuộc cánh trái Phương_diện_quân Leningrad và các đơn_vị thuộc lực_lượng dự_bị của Bộ_Tổng_tư_lệnh Tối_cao Stavka_Phương diện quân Volkhov được hình_thành như một nỗ_lực nhằm ngăn_chặn bước_tiến Cụm Tập_đoàn_quân Bắc của Wehrmacht nhằm tiêu_diệt Leningrad_Các lực_lượng của Phương_diện_quân Volkhov hoạt_động ở phía nam Leningrad với một bên sườn trải bên bờ hồ Ladoga_Đại tướng Kirill_Meretskov được chỉ_định làm Tư_lệnh phương_diện_quân Lữ_đoàn trưởng từ 27 tháng 12 năm 1941 được phong quân_hàm Thiếu_tướng Grigory_Stelmakh làm Tham_mưu_trưởng Biên_chế ban_đầu của phương_diện_quân gồm Tập_đoàn_quân 26 sau đổi thành Tập_đoàn_quân xung_kích 2 và các tập_đoàn_quân 4 52 và 59 tập_đoàn_quân không_quân 14 Tháng 1 năm 1942 Tập_đoàn_quân 8 vừa được thành_lập cũng được bổ_sung vào biên_chế của phương_diện_quân Khi mới thành_lập chiến_tuyến của phương_diện_quân kéo_dài 250 km với ranh_giới tiếp_giáp các đơn_vị bạn là Tập_đoàn_quân 54 của Phương_diện_quân Leningrad sau được nhập vào Phương_diện_quân Volkhov và Tập_đoàn_quân 11 của Phương_diện_quân Tây_Bắc_Đầu tháng 12 năm 1941 quân Đức đã đánh chia_cắt lực_lượng của Phương_diện_quân Leningrad làm hai và tiến_hành bao_vây phong_toả Leningrad_Vì vậy ngay khi thành_lập mục_tiêu của Phương_diện_quân Volkhov là cố_gắng đẩy_lùi quân Đức về phía Tây tìm cách nối lại ranh_giới trên bộ với Phương_diện_quân Leningrad_Để làm điều này tướng Meretskov đã chỉ_đạo thực_hiện nhiều cuộc nghi_binh và sau đó tập_kích quân Đức ở các vị_trí hiểm_yếu Trong Chiến_dịch tấn_công Lyuban_Phương diện quân Volkhov đã mở một cuộc tấn_công quy_mô lớn hòng đánh_bại Tập_đoàn_quân số 18 của quân Đức và phá vỡ vòng_vây của quân Đức đối_với thành_phố Leningrad_Chiến dịch là sự kết_hợp giữa Phương_diện_quân Volkhov và Phương_diện_quân Leningrad trên tuyến mặt_trận dài 30 km và một_số đơn_vị thuộc Phương_diện_quân Leningrad bao_gồm cả tập_đoàn_quân 54 được dự_kiến là sẽ tham_gia chiến_dịch Trong qua trình thực_hiện chiến_dịch lực_lượng xung_kích của Phương_diện_quân Volkhov là Tập_đoàn_quân xung_kích 2 đã vượt qua sông Volkhov thu được thành_công ban_đầu khi xuyên qua được tuyến bảo_vệ của Tập_đoàn_quân 18 của Đức và xâm_nhập sâu 70 74 km phía sau tuyến bảo_vệ của quân Đức Tuy_nhiên các đơn_vị bạn gồm các tập_đoàn_quân 4 52 và 59 Quân_đoàn kỵ_binh 13 và các quân_đoàn súng_trường 4 và 6 đã không tiến theo kịp để hỗ_trợ và sau đó đã bị quân Đức chặn_đứng Tập_đoàn_quân xung_kích 2 bị rơi vào vòng_vây của quân Đức tuy_nhiên chỉ_đạo từ cấp cao cấm không cho đơn_vị này được phép phá_vây rút_lui Dưới áp_lực của Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Phương_diện_quân Volkhov cố_gắng tiếp_tục công_kích quân Đức nhằm làm giảm áp_lực cho lực_lượng phòng_thủ Leningrad hòng tìm cơ_hội nắm lại trong tay quyền chủ_động chiến_trường Tuy_nhiên những cố_gắng này chỉ_dẫn đến những thiệt_hại khủng_khiếp không tương_xứng với những thành_quả khiêm_tốn Do thất_bại trong việc hoàn_thành các mục_tiêu trong chiến_dịch Lyuban ngày 23 tháng 4 năm 1942 Phương_diện_quân Volkhov bị Stavka ra quyết_định giải_thể và tổ_chức lại thành Cụm tác_chiến Volkhov thuộc Phương_diện_quân Leningrad do tướng Mikhail_Khozin_Tư lệnh Phương_diện_quân Leningrad kiêm Tư_lệnh Cụm tác_chiến Tái_lập Việc giải_thể Phương_diện_quân Volkhov được cho là ý_kiến đột_xuất của cá_nhân Stalin với lý_do thuận_tiện trong việc chỉ_đạo trên một_mặt trận duy_nhất Nhiều tướng_lĩnh nhận thấy đây là một ý_định sai_lầm nhưng không ai dám phản_đối Thực_tế cho thấy quyết_định này càng làm_khó khăn thêm trong việc chủ_động tác_chiến Bộ_chỉ_huy của Phương_diện_quân Leningrad phải chỉ_huy cùng lúc trên 2 mặt chiến_trường Đặc_biệt ở hướng Volkhov tình_hình bi_đát của Tập_đoàn_quân xung_kích 2 khi đó do tướng A A Vlasov chỉ_huy đang bị quân D ức vây chặt và có nguy_cơ bị tiêu_diệt hoàn_toàn Để thoát khỏi tình_hình này ngày 11 tháng 5 năm 1942 tướng Khozin đã gửi một báo_cáo cho Tổng_tư_lệnh tối_cao Stalin trong đó đề_xuất một phương_án mạo_hiểm nhằm hướng Stalin cho_phép ngừng tấn_công đồng_thời rút Tập_đoàn_quân xung_kích 2 ra khỏi vòng_vây Theo đó Tập_đoàn_quân xung_kích 2 sẽ rút về hướng mỏm lồi Lyuban nhưng không rút hoàn_toàn khỏi đó đồng_thời các đơn_vị khác sẽ thực_hiện các cuộc tấn_công củng_cố và mở_rộng bàn_đạp chuẩn_bị cho các hoạt_động tiếp_theo để phá vỡ vòng phong_toả Leningrad trên một_mặt trận khác Tuy_nhiên Stavka đã đưa ra một quyết_định cực_đoan hơn và vào ngày 12 tháng 5 tướng Khozin đã nhận được lệnh miệng chuẩn_bị rút toàn_bộ Tập_đoàn_quân xung_kích 2 khỏi mỏm lồi Lyuban_Cùng ngày tướng Khozin trên cương_vị Tư_lệnh phương_diện_quân Leningrad đã ra_lệnh sơ_bộ rút Tập_đoàn_quân xung_kích 2 ra khỏi vòng_vây Ngày 14 tháng 5 năm 1942 Stavka ra chỉ_thị số 170379 xác_nhận quyết_định sơ_tán hoàn_toàn Tập_đoàn_quân xung_kích 2 khỏi mỏm lồi và chỉ giữ lại đầu cầu trên sông Volkhov_Lệnh rút cuối_cùng cũng được đưa ra nhưng đã quá trễ Với lực_lượng đã quá suy_yếu cộng với công_tác tổ_chức rút quân kém trừ một số_ít đơn_vị thoát vây được hầu_hết lực_lượng của Tập_đoàn_quân xung_kích 2 vẫn bị vây chặt Với thất_bại trong việc rút Tập_đoàn_quân xung_kích 2 ra khỏi vòng_vây ngày 8 tháng 6 năm 1942 tướng Khozin bị cách_chức với lý_do Vì đã không tuân theo lệnh của Stavka về việc rút quân kịp_thời và nhanh_chóng Tập_đoàn_quân xung_kích 2 vì các phương_pháp chỉ_huy và kiểm_soát tách khỏi quân_đội do_đó kẻ_thù đã cắt đứt liên_lạc của Tập_đoàn_quân xung_kích 2 và sau đó bị đặt vào tình_huống cực_kỳ khó_khăn Cũng trong ngày 8 tháng 6 năm 1942 Phương_diện_quân Volkhov được tái_lập Stalin ngay_lập_tức đã ra_lệnh cho Tư_lệnh phương_diện_quân tướng Meretskov và quyền Tổng_tham_mưu_trưởng A M Vasilyevsky phải thực_hiện việc rút Tập_đoàn_quân xung_kích 2 ra khỏi vòng_vây ngay cả khi không mang theo được vũ_khí và thiết_bị hạng nặng Tuy_nhiên kế_hoạch hoàn_toàn thất_bại Tập_đoàn_quân xung_kích 2 gần như bị tiêu_diệt hoàn_toàn Tư_lệnh tập_đoàn_quân tướng Vlasov bị quân Đức bắt làm tù_binh vào ngày 6 tháng 7 năm 1942 Trong những tháng cuối của năm 1942 đối_tượng tác_chiến chính của Phương_diện_quân Volkhov là Tập_đoàn_quân 11 của Đức đến thay chân cho Tập_đoàn_quân 18 vốn đã bị thiệt_hại nặng Đầu năm 1943 phương_diện_quân tham_gia chiến_dịch Tia_Lửa_Операция_Искра nhằm phá vỡ vòng_vây của phát_xít Đức và thiết_lập một hành_lang tiếp_vận bằng đường_bộ cho thành_phố Leningrad tại khu_vực được gọi là cổ chai Shlisselburg nằm ở bờ Tây_Nam hồ Ladoga_Lực_lượng chủ_lực của phương_diện_quân tham_gia chiến_dịch chính là Tập_đoàn_quân xung_kích số 2 được tổ_chức lại Lần này Hồng_quân Liên_Xô đã thành_công và vòng_vây đối_với Leningrad bị phá vỡ Một hành_lang đường_bộ bên bờ Tây của hồ Ladoga với chiều rộng chừng 8 kilômét 5 0 mi 10 kilômét 6 2 mi đã được nối_liền từ Leningrad ra bên ngoài tăng cườn năng_lực tiếp_vận giúp thành_phố phòng_thủ hiệu_quả trước quân Đức cho đến đầu năm 1944 Ngày 14 tháng 1 năm 1944 chiến_dịch Leningrad_Novgorod mở_màn Phương_diện_quân Volkhov đảm_trách nhiệm_vụ tấn_công trên hướng Novogord_Luga_Đến ngày 12 tháng 2 các tập_đoàn_quân 67 Phương_diện_quân Leningrad và 59 Phương_diện_quân Volkhov đã giải_phóng Luga Sau khi nhiệm_vụ Luga hoàn_thành ngày 13 tháng 2 năm 1944 Đại_bản_doanh ra Chỉ_thị số 220023 giải_tán Phương_diện_quân Volkhov_Các tập_đoàn_quân số 54 59 và 8 được chuyển_giao cho Phương_diện_quân Leningrad_Tập đoàn quân xung_kích số 1 được trả về cho Phương_diện_quân Pribaltic 2 Bộ_chỉ_huy Phương_diện_quân được chuyển về lực_lượng dự_bị của Đại_bản_doanh Biên_chế chủ_lực 1 tháng 1 năm 1942 BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 2 BULLET Tập_đoàn_quân 4 BULLET Tập_đoàn_quân 52 BULLET Tập_đoàn_quân 59 1 tháng 7 năm 1942 BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 2 BULLET Tập_đoàn_quân 4 BULLET Tập_đoàn_quân 8 BULLET Tập_đoàn_quân 52 BULLET Tập_đoàn_quân 54 BULLET Tập_đoàn_quân 59 1 tháng 10 năm 1942 BULLET Tập_đoàn_quân xung_kích 2 BULLET Tập_đoàn_quân 4 BULLET Tập_đoàn_quân 8 BULLET Tập_đoàn_quân 52 BULLET Tập_đoàn_quân 54 BULLET Tập_đoàn_quân 59 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 14 1 tháng 7 năm 1943 BULLET Tập_đoàn_quân 4 BULLET Tập_đoàn_quân 8 BULLET Tập_đoàn_quân 54 BULLET Tập_đoàn_quân 59 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 14 1 tháng 10 năm 1943 BULLET Tập_đoàn_quân 4 BULLET Tập_đoàn_quân 8 BULLET Tập_đoàn_quân 54 BULLET Tập_đoàn_quân 59 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 14 1 tháng 1 năm 1944 BULLET Tập_đoàn_quân 8 BULLET Tập_đoàn_quân 54 BULLET Tập_đoàn_quân 59 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 14 Tham_khảo BULLET Glantz_David_M 2002 The_Battle for Leningrad 1941 1944 Kansas_University_Press_ISBN 0 7006 1208 4 BULLET Блокада_Ленинграда в документах рассекреченных архивов под ред Н Л Волковского_АСТ_Полигон 2005 BULLET Мерецков_К_А_На службе народу М Политиздат 1968 BULLET На_Волховском фронте 1941 1944 Наука 1982 BULLET Шигин_Г_А_Битва за Ленинград крупные операции белые пятна потери Под редакцией Н Л Волковского_Полигон 2004 ISBN 5 89173 261 0 BULLET Гаврилов_Борис_Иванович_Введение Через_Долину смерти Подвиг и трагедия воинов Волховского фронта Январь июнь 1942 г Т 1 Воспоминания и материалы М Институт российской истории РАН 2002 BULLET Гаврилов_Борис_Иванович_Долина смерти Трагедия и подвиг 2 й ударной армии Институт российской истории РАН 1999 ISBN 5 8055 0057 4 BULLET Горбачёв_А_Н_Военные газеты периода 1900 2018 гг из фондов Российской_Государственной библиотеки и архивов РФ Краткий справочник М Infogans 2019 BULLET Фронт_BULLET_Все фронты Великой_Отечественной войны
Phương_diện_quân Volkhov