Lotfi_A_Zadeh_Lotfali Askar_Zadeh sinh 4 tháng 2 năm 1921 thường được biết với tên Lotfi_A_Zadeh là một nhà toán_học kỹ_sư điện_tử nhà tin_học chuyên_ngành trí_tuệ_nhân_tạo và giáo_sư danh_dự ngành khoa_học máy_tính của trường Đại_học California tại Berkeley_Cuộc đời và sự_nghiệp Zadeh sinh tại Baku_Cộng hoà_Xã_hội_chủ_nghĩa Xô_viết Azerbaijan với tên khai_sinh Lotfi_Aliaskerzadeh trong một gia_đình Iran gốc Azerbaijan Cha_ông Rahim_Aleskerzade quê ở Ardabil là một phóng_viên_thường_trú của Iran còn mẹ ông Fanya_Koriman một phụ_nữ Nga gốc Do Thái là một bác_sĩ nhi_khoa Chính_phủ Liên_Xô thời_điểm này lấy_lòng các phóng_viên nước_ngoài nên gia_đình sống khá thoải_mái ở Baku_Zadeh học tiểu_học trong ba năm ở đây mà về sau ông nhận_xét đã có một ảnh_hưởng đáng_kể và lâu_dài đến tư_duy và cách nhìn_nhận sự_vật của tôi Năm 1931 khi Zadeh 10 tuổi gia_đình ông chuyển về quê nhà ở Tehran_Zadeh đăng_ký học trường Alborz_Đó là một trường dòng của Giáo_hội Trưởng Nhiệm_Tám năm sau ông tốt_nghiệp trường này và cũng gặp người vợ tương_lai của mình Fay ở đây Zadeh sau nhận_xét rằng ông đã bị ảnh_hưởng sâu_sắc bởi cách truyền_giáo cực_kỳ lịch_sự tốt_đẹp trung_thực và hữu_ích từ những người Mỹ điều_khiển trường này Đối_với tôi họ đại_diện cho những điều tốt nhất mà bạn có_thể tìm thấy ở Hoa_Kỳ những con_người từ Trung_Tây với cội_nguồn rõ_ràng Họ thực_sự là những người giúp_đỡ những kẻ hoạn_nạn sẵn_sàng từ_bỏ lợi_ích của mình vì lợi_ích của người khác Vì_vậy thái_độ này ảnh_hưởng đến tôi sâu_sắc Nó cũng gieo vào lòng tôi một ước_muốn sâu_xa sống tại Hoa_Kỳ Trong thời_gian này Zadeh cũng được cấp một_số bằng_sáng_chế Mặc_dù sử_dụng tiếng Nga nhuần_nhuyễn hơn tiếng Ba Tư_Zadeh tham_gia kì thi đại_học và đứng thứ ba toàn_quốc Ông đứng đầu lớp trong hai năm đầu đại_học Năm 1942 ông tốt_nghiệp Đại_học Tehran ngành kĩ_thuật điện Ông là một trong ba sinh_viên duy_nhất tốt_nghiệp ngành này trong năm Do Chiến_tranh thế_giới thứ hai Liên_Xô đánh chiếm Iran vì vua Iran lúc đó Reza_Shah là một người_thân Đức Liên_Xô cùng Anh quản_lý đất_nước Iran Hơn 3 vạn lính Mỹ cũng có_mặt Zadeh làm_việc cho cha mình một nhà_buôn ngũ_kim và vật_liệu xây_dựng với quân Mỹ Năm 1943 Zadeh quyết_định di_cư sang Mỹ tới Philadelphia qua con đường Cairo sau khi trễ vài tháng vì giấy_tờ hoặc tàu_bè Ông tới Mỹ vào giữa năm 1944 sau đó đăng_ký học sau_đại_học tại Học_viện Công_nghệ Massachusetts_M_I_T Trong thời_gian ở Mỹ ông đổi tên thành Lotfi_Asker_Zadeh_Ông nhận bằng thạc_sĩ về kỹ_thuật điện ở M I T năm 1946 sau đó đăng_ký học tiếp Đại_học Columbia vì cha_mẹ ông định_cư ở New_York_Columbia nhận ông làm nghiên_cứu_sinh và cho_phép ông làm trợ_giảng Ông nhận học_vị tiến_sĩ về kỹ_thuật điện tại Columbia năm 1949 và trở_thành giáo_sư dự_khuyết năm sau đó Zadeh giảng_dạy 10 năm tại Columbia được bổ_nhiệm chức_danh giáo_sư năm 1957 Từ năm 1959 ông dạy ở Đại_học California tại Berkeley_Ông đề ra lý_thuyết về tập mờ một công_trình có tầm ảnh_hưởng sâu_rộng về sau năm 1965 Trong nghiên_cứu này ông trình_bày chi_tiết về mặt toán_học của lý_thuyết tập mờ Năm 1973 ông công_bố lý_thuyết về logic mờ Cuộc_sống và đức_tin cá_nhân Zadeh được coi là nhanh_chóng thoát ra khỏi chủ_nghĩa dân_tộc nhấn_mạnh có những vấn_đề đáng quan_tâm hơn nhiều trong cuộc_sống như câu trả_lời trong một lần phỏng_vấn của ông Câu hỏi rõ_ràng không phải là tôi là người Mỹ Nga Iran Azerbaijan hay bất_cứ dân_tộc nào khác Tôi đã được định_hình bởi tất_cả những dân_tộc và những nền văn_hoá trên và tôi cảm_thấy khá thoải_mái khi ở giữa họ Zadeh cũng phát_biểu trong cùng cuộc phỏng_vấn đó Ngoan_cố và kiên_trì Không sợ bị lôi_kéo vào tranh_luận Đó rõ_ràng là truyền_thống Thổ_Đó cũng là một phần tính_cách của tôi Tôi có_thể rất cứng_đầu Đó có_thể là điều có lợi cho sự phát_triển của logic mờ Ông tự mô_tả mình là một người Mỹ hướng tới toán một kỹ_sư điện gốc Iran sinh tại Nga Zadeh cưới Fay_Zadeh và có hai con Stella và Norman_Zadeh_Công_trình khoa học_Tập mờ và hệ_thống mờ Zadeh trong lý_thuyết của mình về tập mờ đề_xuất việc sử_dụng hàm thành_viên trong khoảng 0 1 hoạt_động trên mọi giá_trị có_thể thuộc tập xác_định Ông đề_xuất những phép_toán mới cho việc tính_toán logic và chỉ ra rằng logic mờ là sự tổng_quát_hoá của logic cổ_điển và logic Bool_Ông cũng đề_xuất số mờ là một trường_hợp đặc_biệt của tập mờ cũng như những luật tương_ứng cho các phép_toán thích_hợp số học mờ Những công_trình khác Lotfi_Zadeh là người cùng với John_R_Ragazzini đi tiên_phong trong việc phát_triển phương_pháp biến_đổi z trong xử_lý và phân_tích tín_hiệu thời_gian rời_rạc theo thời_gian năm 1952 Những phương_pháp này ngày_nay là tiêu_chuẩn trong Xử_lý tín_hiệu số điều_khiển tín_hiệu và các hệ_thống rời_rạc theo thời_gian được sử_dụng trong công_nghiệp và nghiên_cứu Ông là biên_tập_viên cho tạp_chí International_Journal of Computational_Cognition_Công_trình gần đây nhất của Zadeh về Tính_toán với từ_vựng và nhận_thức Những bài báo mới nhất của ông công_bố năm 2005 khi ông đã 84 tuổi Những công_bố chọn_lọc BULLET 1965 Fuzzy sets Information and Control 1965 8 338 353 BULLET 1965 Fuzzy sets and systems In_Fox_J editor System_Theory_Brooklyn_NY Polytechnic_Press 1965 29 39 BULLET 1972 A fuzzy set theoretical interpretation of linguistic hedges Journal of Cybernetics 1972 2 4 34 BULLET 1973 Outline of a new approach to the analysis of complex systems and decision processes IEEE Trans_Systems_Man and Cybernetics 1973 3 28 44 BULLET 1974 Fuzzy logic and its application to approximate reasoning In_Information_Processing 74 Proc_IFIP_Congr 1974 3 pp 591 594 BULLET 1975 Fuzzy logic and approximate reasoning Synthese 1975 30 407 428 BULLET 1975 Calculus of fuzzy restrictions In_Zadeh_LA_Fu KS Tanaka_K_Shimura_M editors Fuzzy_Sets and their Applications to Cognitive and Decision_Processes_New_York Academic_Press 1975 1 39 BULLET 1975 The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning I III Information_Sciences 8 1975 199 251 301 357 9 1976 43 80 BULLET 2002 From computing with numbers to computing with words from manipulation of measurements to manipulation of perceptions trên International_Journal of Applied_Math and Computer_Science pp 307 324 vol 12 no 3 2002 Giải_thưởng và vinh_danh Zadeh là thành_viên của IEEE Viện_hàn_lâm Nghệ_thuật và Khoa_học Hoa_Kỳ Hiệp_hội kỹ_thuật tính_toán ACM Hiệp_hội vì sự phát_triển của Trí_tuệ_nhân_tạo Viện_hàn_lâm kỹ_nghệ quốc_gia Ông cũng là thành_viên của Viện_hàn_lâm khoa_học các nước Azerbaijan Ba_Lan Bulgaria Hàn_Quốc Phần_Lan và Viện_hàn_lâm quốc_tế về các nghiên_cứu hệ_thống ở Moskva_Ông nhận được 24 bằng tiến_sĩ danh_dự Những giải_thưởng chính Dưới đây liệt_kê những giải_thưởng chính Zadeh nhận được bên cạnh nhiều giải_thưởng khác BULLET IEEE Education_Medal 1973 BULLET IEEE Richard_W_Hamming_Medal vì những đóng_góp sâu_sắc cho khoa_học thông_tin và hệ_thống thông_tin bao_gồm khái_niệm về tập mờ 1992 BULLET American_Society of Mechanical_Engineers_Rufus_Oldenburger Medal 1993 BULLET Giáo_sư danh_dự của Viện_hàn_lâm Dầu_mỏ quốc_gia Azerbaijan 1993 BULLET IEEE Medal of Honor vì việc mở_đường cho sự phát_triển logic mờ và những ứng_dụng đa_dạng của nó 1995 BULLET American_Automatic_Control_Council Richard_E_Bellman_Control Heritage_Award 1998 BULLET ACM Allen_Newell_Award 2001 BULLET Outstanding_Contribution_Award_Web Intelligence_Consortium_WIC_Halifax Canada 2003 BULLET Wall of Fame_Heinz_Nixdorf_MuseumsForum HNF Paderborn_Đức 2004 BULLET V Kaufmann_Prize and Gold_Medal_International_Association for Fuzzy_Set_Management and Economy_SIGEF_Barcelona_Tây Ban Nha_Nov 15 2004 BULLET J Keith_Brimacombe_IPMM_Award về sự phát_triển lý_thuyết tập mờ và logic mờ 2005 BULLET Benjamin_Franklin_Medal về kỹ_thuật điện của The_Franklin_Institute ở Philadelphia về những phát_minh và phát_triển trong lĩnh_vực logic mờ 2009 BULLET Có tên trên Đại_sảnh danh_vọng về trí_tuệ_nhân_tạo của tạp_chí IEEE Intelligent_Systems 2011 vì những đóng_góp của ông về tính_toán mềm logic mờ và lý_thuyết mạng nơ ron Chú_thích và tham_khảo BULLET Chú_thích BULLET Tiểu_sử BULLET McNeil_Daniel and Freiberger_Paul_Fuzzy_Logic The discovery of a revolutionary computer technology and how it is changing our world New_York_Simon_Schuster 1993 ISBN 0 671 73843 7 BULLET Đọc thêm BULLET Fuzzy_Sets and Systems_The main journal of the field which contains many contributions by its founder BULLET Zadeh_Fay_My_Life and Travels with the Father of Fuzzy_Logic 1998 TSI Press_Albuquerque_NM_BULLET Zadeh_Lofti_A_Lotfi Visions two part interview with Jack_J_Woehr_Dr Dobb s Journal_July 1994 part 1 and August 1994 part 2 Liên_kết ngoài BULLET Lotfi_Zadeh_Berkeley_Commencement Speech_Commercialism and Human_Values_When_You Can t Stop for Lunch in Azerbaijan International_Vol 6 1 Spring 1998 p 65 BULLET Famous_People_Then and Now_Lotfi_Zadeh reflecting on his childhood in Azerbaijan International_Vol 7 4 Winter 1999 pp 28 29 BULLET Lotfi_Zadeh_Short_Biographical Sketch_Azerbaijan_International_Vol 2 4 Winter 1994 p 49 BULLET CS Berkeley edu Academic profile Berkeley_University of California_BULLET_Univagora ro Honorary_Chair and Keynote_Speaker_ICCCC 2008 A conference dedicated to the Centenary of John_Bardeen_BULLET_Công_trình về tập mờ năm 1965 tại CS Berkeley edu BULLET Học_trò nghiên_cứu_sinh của Zadeh_BULLET_Lotfi_A Zadeh trên AI Genealogy
Lotfi A. Zadeh