Đặng_Văn_Long_Đặng_Văn_Long tự là Tử_Vân một tướng_lĩnh cao_cấp của phong_trào Tây_Sơn Xuất_thân và võ_nghệ Đặng_Văn_Long tự là Tử_Vân quê ở làng Đại_An huyện Tuy Viễn phủ Quy_Nhơn nay thuộc xã Nhơn_Mỹ huyện An_Nhơn Bình_Định Lúc nhỏ ông học võ tinh_thông môn cương quyền Sau đó ông tìm tới thầy Trương_Văn_Hiến ở An_Thái xin học môn miên quyền Đặng_Văn_Long tính_tình điềm_đạm học rộng hiểu nhiều được ân sư họ Trương chăm dạy chu_đáo Khi còn ở trường Đặng_kết_thân với Nguyễn_Huệ và Phan_Văn_Lân_Có sức_khoẻ hơn người và chăm_chỉ tập_tành được thầy đem hết những bí_truyền dạy cho Đặng_Văn_Long trở_thành một cao_thủ Ông được các bạn đồng_môn gọi là Đặng_Vô_Địch vì tuyệt giỏi cả hai môn ngạnh công và miên quyền Ông có_thể nằm dưới đất cánh_tay đỡ được bánh_xe nặng nên ở Quy_Nhơn người ta gọi ông là Thiết_Tý_Đặng họ Đặng_cánh_tay sắt Cha Đặng_Văn_Long là Đặng_Văn_Lõi vốn từ Bắc_Hà cùng với mấy người đồng_hương có nghề rèn vào lập_nghiệp ở đàng trong lập ra làng Thiết_Trụ nay thuộc xã Nhơn_Hậu_Huyện_An Nhơn_Ông được dân_làng An_Khê thờ làm vị tổ nghề của địa_phương Qua đó có_thể khẳng_định rằng ông Đặng_Văn_Lõi đã cũng theo con là Đặng_Văn_Long lên Tây_Sơn thượng đạo rèn vũ_khí cho Tây_Sơn và truyền nghề rèn cho dân_làng địa_phương nên mới được dân_làng tôn là tổ nghề Đặng_Văn_Long sinh năm Bính_Tý 1756 nhỏ hơn Nguyễn_Huệ 3 tuổi cũng coi là đồng trang_lứa Tương_truyền theo dân_gian Nguyễn_Huệ đã gặp ông trong một trường_hợp đặc_biệt Anh_em Tây_Sơn chuẩn_bị dấy_binh rất thiếu_thốn về binh_khí Mà bọn quyền_thần Trương_Phúc_Loan thì ra lệnh cấm các thợ_rèn rèn gươm búa côn chuỳ Chúng đề_phòng các cuộc khởi_nghĩa nổi_dậy Nguyễn_Huệ vất_vả đi lùng thợ_rèn để rước về Tây_Sơn thượng đạo Đến Đại_An gặp một người cao_lớn dùng đoạn tre to gánh khoảng mười vuông lúa đi băng băng Nguyễn_Huệ thầm phục liền xuống ngựa hỏi_thăm Người nọ hứa sẽ dẫn đường đi tìm thợ_rèn Nguyễn_Huệ ghé_vai gánh giùm nhún_mình lên đoạn tre gãy đôi Tiện tay Nguyễn_Huệ nhổ một cây trắc bên đường thay đòn_gánh Người nọ quá kính_phục sức_khoẻ phi_thường ấy quỳ xuống lạy Người ấy không ai khác chính là Đặng_Văn_Long_Nghe tiếng Nguyễn_Huệ đã lâu_nay mới giáp_mặt Đặng_Văn_Long vui_mừng khôn_xiết Ông mời Nguyễn_Huệ về nhà làm cơm thết_đãi và tặng một thanh đại_đao quý Qua trò_chuyện biết tổ_tiên ông mấy_đời làm nghề rèn Nguyễn_Huệ mời Đặng_Văn_Long tụ_nghĩa Cảm_phục tài_đức Nguyễn_Huệ ông nhận_lời giúp Tây_Sơn Nhờ có ông nghĩa_quân Tây_Sơn được trang_bị thêm nhiều vũ_khí Sau khi Đặng_Văn_Long gặp Nguyễn_Huệ và chấp_nhận lời mời của Nguyễn_Huệ lên Tây_Sơn thượng đạo rèn vũ_khí cho phong_trào Tây_Sơn đang trong quá_trình chuẩn_bị ngày dấy nghiệp thì cả nhà Đặng_Văn_Long vẫn ở chỗ cũ Đến năm 1771 cuộc khởi_nghĩa Tây_Sơn nổ ra thì vợ_con và 2 em Đặng_Văn_Long chạy về Háo_Đức cách Thiết_Trụ chừng 25 km nay thuộc xã Nhơn_An huyện An_Nhơn Và con_cháu Đặng_Văn_Long vẫn ở Háo_Đức cho đến tận ngày_nay Nơi quê_hương không có đối_thủ Đặng_đi giang_hồ khắp đó_đây hầu tiêu_dao ngày_tháng Nơi Đặng_thường lui_tới là các danh sơn đất Bắc_Bởi vậy khi nhà Tây_Sơn khởi_nghĩa Đặng_Văn_Long còn mãi ở tận phương Bắc trên bước_đường vân_du Khi Đặng_về đến Nghệ_An thì gặp lúc vua Quang_Trung kéo binh ra Bắc dừng lại Nghệ_An để tuyển thêm quân Đặng_Văn_Long liền đến nhập_ngũ Tham_gia chiến_dịch đánh Mãn_Thanh_Tương truyền khi Tây_Sơn tuyển thêm quân Thanh_Nghệ để tiến ra bắc Đặng_Văn_Long ứng nghĩa Tân_binh đều được luyện_tập hàng ngày Quân_sĩ đều mặc áo_quần cặp nẹp đỏ đội nón ngù kết tua đỏ Quân dung đâu mới_lạ thường Mũ mao áo đỏ chật đường kéo ra Đại_Ban quốc_sử diễn_ca Khi luyện_tập tân_binh ông dùng bộ bào trắng giữa đám quân_sĩ sắc đỏ quân_phục Tây_Sơn là màu đỏ tay cầm kích lưng đeo cung biểu_diễn võ_nghệ trông vừa đẹp vừa hùng Nguyễn_Huệ thấy lạ sai triệu đến hỏi thì nhận ra ông rất mừng bèn phong ông làm Đại_Đô đốc lĩnh Hữu quân Có nghi_vấn về vai_trò lãnh_đạo Hữu quân giữa ba viên tướng Tây_Sơn là Đặng_Văn_Long Lê_Văn_Long và Nguyễn_Tăng_Long_Khi tiến đánh Thăng_Long vua Quang_Trung giao cho đô_đốc Đặng_Văn_Long cùng đô_đốc Bảo giữ một trong năm đạo quân làm nhiệm_vụ đốc_suất hữu quân trong đó gồm quân voi và quân kỵ_mã Để chuẩn_bị đánh đồn Khương_Thượng nằm ở phía Tây_Nam thành Thăng_Long_Đại_Đô đốc Long hiệp cùng Đại_Đô đốc Bảo đem mã quân qua huyện Chương_Đức_Hà_Đông để tiến đến làng Nhân_Mục huyện Thanh_Trì Hà_Đông để đánh ngang và dồn quân Điền_Châu_Cánh quân của Đại_Đô đốc Long được hai vị tướng_quân tài_ba trợ_giúp Một là Đô_đốc Lý_Văn_Bưu vị tướng có tài điều_khiển đoàn kỵ_binh chiến_đấu một_cách thuần_thục Hai là tướng_quân Đặng_Tiến_Đông quê ở Lương_Xá gần Thăng_Long trí dũng hơn người trước_kia đã từng làm quan cùng chúa Trịnh sau quy_thuận nhà Tây_Sơn được phong chức Đô_đốc Đặng_Tiến_Đông nhờ thông_thuộc am_hiểu địa_hình địa_thế trong khắp vùng Thăng_Long và lân_cận nên tham_mưu cho Đại_Đô đốc Long việc hành_quân qua các đường tắt tránh được tai_mắt quân Thanh_Từ_Thanh_Trì quân Đại_Đô đốc Long chiếm trọn hai đồn Yên_Quyết và Nhân_Mục nằm ở phía Tây_Bắc đồn Khương_Thượng_Hai đồn này làm_tiền đồn cho Khương_Thượng mất một_cách mau_lẹ và im lắng Từ lúc chưa tinh_sương đồn Khương_Thượng đã bị vây kín mà lính trong đồn còn say_sưa giấc_điệp Quân Đại_Đô đốc Long nhờ nhân_dân yểm_trợ đã dùng rơm khô bện thành con_cúi tẩm dầu chực lửa Rồi một tiếng hô muôn nghìn tiếng ứng đồng_thời lửa bực cháy sáng loà Toán quân kỵ_mã tay cầm_giáo tay cầm đuốc ào_ào xông vào Bộ_binh hò_hét vang trời theo sau gót ngựa Quân trong đồn thức_giấc khiếp_đảm chỉ lo tìm đường tẩu_thoát Quân Tây_Sơn tràn vào như nước vỡ bờ Quân Thanh bị giết quá nửa Một_nửa còn sống_sót lớp chạy ra hướng Bắc lớp nương theo sông Tô_Lịch chạy về Hướng_Nam_Chạy đến Đầm Mực thì gặp đoàn voi của Đại_Đô đốc Bảo_Quân_Thanh bị voi chà xé tan_tành Tướng chỉ_huy đồn là Đề_đốc Sầm_Nghi_Đống khi trận đánh_bắt đầu đã khiếp_sợ trốn ra Hoa_Sơn tức gò Đống_Đa thắt_cổ tự_tử Khi vua Quang_Trung đang đánh với quân Thanh ở Ngọc_Hồi thì Đặng_Văn_Long đã đánh tên thái_thú Điền_Châu ở trại Khương_Thượng thuộc huyện Quảng_Đức_Quân_Thanh đạp lên nhau mà chạy Thừa_thắng Đặng_Văn_Long tiến trước vào thành Vì thích lập_công lạ khi xông ra trận_địa Đặng_Văn_Long mặc áo màu trắng cầm kích lưng đeo cung dài hăng_hái hét to đốc_thúc quân_sĩ Ông tiến đến đâu giặc tan_vỡ đến đó Vì quân Tây_Sơn lúc bấy_giờ mặc toàn áo đỏ vua Quang_Trung thấy lạ mới cho người cưỡi ngựa đến hỏi người mặc áo trắng là ai Ông được dẫn đến yết_kiến và vua khen_ngợi ban cho hai con ngựa và bốn_mươi xấp lụa Vì_vậy tục_truyền là Bạch y tướng_quân Tuy_nhiên sau khi vua Lê_Chiêu_Thống chạy theo tàn_quân Tôn_Sĩ_Nghị thì một_số cựu_thần nhà Lê_lại dựa vào địa_thế hiểm_yếu của các núi_rừng phía Bắc tụ quân chống lại nhà Tây_Sơn Đại_Đô đốc Long phải ở lại Bắc_hà để đánh dẹp Trước_tiên là dẹp cuộc dấy loạn của Dương_Đình_Tuấn người huyện Yên_Thế Bắc_Giang trước_đây đã phò Lê_Chiêu_Thống trong khi ẩn_náu để chờ viện_binh Trung_Quốc Khi Chiêu_Thống chạy sang Tàu Tuấn ở lại tiếp_tục hoạt_động chống Tây_Sơn Đặng_Văn_Long đem binh tảo_trừ Tuấn đánh không lại chạy trốn vào rừng rồi biệt_tích Thứ đến là nhóm Phạm_Đình_Đạt người Vũ_Giang_Bắc_Ninh cùng em là Tạo sĩ Phạm_Đình_Phan tiến_sĩ Phạm_Đình_Dữ và các con là Phạm_Đình_Hân_Phạm_Đình_Cù_Phạm_Đình Ninh_Phạm_Đình_Duật quật_khởi ở núi Huyền_Đinh tục gọi là núi Treo_Đinh_Phạm vi hoạt_động của nhóm này rất mạnh ở vùng Lạng_Giang Đặng_Văn_Long phải chật_vật lắm mới tiêu_diệt được Năm Cảnh_Thịnh thứ 2 những kẻ hoài Lê_quấy_phá Bắc thành Đặng_Văn_Long nhiếp chức tả võ uy tướng An đông đạo kinh_lược cầm_quân đánh dẹp Ông có nhiều công lớn trong việc trấn_giữ biên_phòng được phong chức Tả võ_lâm quân đại_tướng quân Vua_Cảnh_Thịnh khen ông phía Bắc phạt quân Thanh trong nước đánh bọn phản_động nhà Lê định Bắc_bình Nam làm cho mọi nơi đều tuân theo thanh giáo của Theo thần_tích thần_phả tại đình Mễ_Trì_Hạ quận Nam_Từ_Liêm Hà Nội có đoạn Năm Kỷ_Dậu 1789 cánh quân_thần tốc của Đô_đốc Long cũng tiến về đây ém quân quanh đầm rồi bất_ngờ diệt đồn giặc Thanh ở đó và làm cho thái_thú Sầm_Nghi_Đống phải thắt_cổ tự_tử thừa_thế tràn vào Thăng_Long tổng_đốc Tôn_Sĩ_Nghị phải vất tất_cả để bỏ chạy Kết_cục Khi nhà Tây_Sơn nội_bộ rối_loạn ông từ quan về quê mở trường dạy võ Hầu_hết các nhà_nghiên_cứu về phong_trào Tây_Sơn ở miền Bắc cũng như ở Bình_Định quê_hương của phong_trào này đều thống_nhất nhận_định là đến triều Cảnh_Thịnh_Đặng_Văn Long đã có ý từ quan nhưng phải ở lại Bắc_Hà để đánh dẹp các cuộc nổi_loạn của Dương_Đình_Tuấn ở Yên_Thế và cha_con anh_em Phạm_Đình_Đạt ở Lạng_Giang Sau đó ông trở về quê mở trường dạy võ ở vùng núi Nam_Sơn_Nhưng ông nhận thấy lớp võ_sinh ngày_nay không còn ý_chí như_thế hệ đàn_anh xưa Đặng_Văn_Long đóng_cửa trường rồi lên núi làm rẫy Khi Võ_Văn_Dũng trốn thoát được nanh_vuốt của quân Nguyễn_xem chuyện ở trang Võ_Văn_Dũng chạy trốn về An_Khê với tham_vọng tiếp_tục xây_dựng lực_lượng để khôi_phục nhà Tây_Sơn bèn tìm đến lôi_kéo Đặng_Văn_Long nhưng Đặng_Văn_Long không theo Về sau không ai biết Đặng_Văn_Long chết ở đâu và bao_giờ Ngay gia_phả họ Đặng_thôn Háo_Đức cũng chỉ chép Đặng_Văn_Long chết sớm nhưng không chép rõ ngày giỗ trường_hợp duy_nhất trong bản phả Chẳng_những thế dòng_họ còn dựng một ngôi mộ giả ở thôn Nhạn_Tháp xã Nhơn_Hậu suốt 200 trăm_năm con_cháu tưởng mộ thật nên hàng năm phải đi xa_gần 30 km để tu tảo ngôi mộ đó Đến năm 1978 theo yêu_cầu cải_tạo đồng_ruộng của địa_phương trưởng_tộc Đặng_Văn_Do 1912 1984 đã trực_tiếp cùng mấy con_cháu lên Nhạn_Tháp để đi dời mộ nhưng đào mãi vẫn không thấy đi cốt mới thuê thêm nhiều người_dân địa_phương đào rộng mỗi chiều 4m sâu 2m cũng không thấy gì đành về không Sau sự_kiện đó dòng_họ mới xác_định lại một ngôi mộ ở Tân_Kiều sát dãy núi Nam_Sơn gần nơi xưa kia Đặng_Văn_Long mở trường dạy võ chính là mộ Đặng_Văn_Long mà xưa_nay cho là mộ bà Võ_Thị_Trừ vợ ông nguồn Do anh Đặng_Hữu_Nghĩa con trai ông Đặng_Văn_Do nói trên cung_cấp Liên_kết ngoài BULLET Tây_Sơn bi_hùng truyện
Đặng_Văn_Long