Chiến_dịch đổ_bộ Moonsund_Chiến dịch đổ_bộ Moonsund 29 tháng 9 24 tháng 11 năm 1944 theo một_số tài_liệu Estonia là Chiến_dịch phòng_ngự quần_đảo Tây_Estonia là một trận tấn_công đổ_bộ do quân_đội Liên_Xô tổ_chức trong giai_đoạn cuối của Chiến_tranh Xô_Đức thuộc thế_chiến thứ hai Mục_tiêu của chiến_dịch là quét sạch quân Đức thuộc Cụm Tập_đoàn_quân Bắc ra khỏi quần_đảo Tây_Estonia hay còn gọi là quần_đảo Moonsund thuộc lãnh_thổ Estonia trên khu_vực duyên_hải biển Ban Tích_Lực_lượng tham_gia của quân_đội Liên_Xô là Tập_đoàn_quân số 8 thuộc Phương_diện_quân Leningrad_Bối cảnh Sau nhiều trận chiến quyết_liệt và dữ_dội với quân Đức từ tháng 7 đến tháng 9 năm 1944 Phương_diện_quân Leningrad phối_hợp với các mũi tấn_công của ba Phương_diện_quân Baltic_Liên_Xô cuối_cùng đã đẩy lui Cụm Tập_đoàn_quân Bắc của Đức Quốc xã sang bờ Tây sông Narva và dần_dần quét sạch quân Đức khỏi lãnh_thổ Estonia Một bộ_phận quân Đức dạt sang các đảo nhỏ của Estonia nằm ở phía Bắc vịnh Riga gọi là quần_đảo Moonsund hay quần_đảo Tây_Estonia và tiếp_tục tổ_chức chống_cự tại đây Đến cuối tháng 9 năm 1944 sau khi giải_phóng lãnh_thổ Estonia trên lục_địa châu_Âu phương_diện_quân Leningrad tiếp_tục tổ_chức các cuộc tấn_công đổ_bộ nhằm thanh_toán nốt số quân Đức còn sót lại trên quần_đảo này Binh_lực và kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô_BULLET_Một phần Phương_diện_quân Leningrad tư_lệnh Nguyên_soái L A Govorov tham_mưu_trưởng đại_tướng M M Popov_BULLET_Tập đoàn quân_số 8 trung_tướng F N Starikov bao_gồm các quân_đoàn bộ_binh số 109 và quân_đoàn bộ_binh Estonia số 8 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân số 13 thượng_tướng S D Rybalchenko_BULLET_Một phần Hạm_đội Baltic tư_lệnh đô_đốc V F Tributs tham_mưu_trưởng kiêm chỉ_huy chiến_dịch đổ_bộ phó đô_đốc I G Svyatov với 92 tàu quân_sự 40 tàu tiếp_liệu 2 sư_đoàn không_quân chiến_đấu và lữ_đoàn hải_quân_đánh_bộ số 260 BULLET Cụm tác_chiến Arho của Hải_quân Phần_Lan với 50 tàu_chiến và 50 tàu галеасов Quân_đội Đức Quốc xã BULLET Một phần Cụm Tập_đoàn_quân Bắc tư_lệnh thượng_tướng Ferdinand_Schörner_BULLET_Sư đoàn bộ_binh số 23 thiếu_tướng Eduard_Crasemann_BULLET 4 tiểu_đoàn bảo_an cảnh_vệ Binh_lực tổng_cộng 11 500 người 2 tàu_khu_trục 2 tàu phóng lôi 14 tàu quét mìn 22 tàu_đổ_bộ các loại Diễn_biến Vormsi và Muhu_Ngày 27 tháng 9 Tập_đoàn_quân số 8 nổ_súng tấn_công và ngay trong ngày hôm đó một tiểu_đoàn hải_quân_đánh_bộ Liên_Xô đã đánh chiếm Vormsi một đảo nhỏ nằm ở phần Đông_Bắc của quần_đảo Moonsund Sau đó quân_đội Liên_Xô hướng đòn tấn_công sang Muhu một đảo nhỏ nằm ngay sát bờ Đông_Bắc của Saaremaa đảo lớn nhất trong cụm Moonsund_Việc xây_dựng hệ_thống cầu bắc từ lục_địa Estonia qua eo_biển Suur väin tới Muhu phải mất vài ngày và vì_vậy trước_hết một đơn_vị trinh_sát sẽ được đổ_bộ lên đảo này Nhóm đổ_bộ đầu_tiên do Đại_uý Kelberg chỉ_huy bí_mật vượt eo_biển và đã tổ_chức các hoạt_động theo_dõi giám_sát suốt nhiều giờ Nhóm thứ hai trong đêm đó cũng đổ_bộ lên Muhu và thông_qua hệ_thống điện_đài vô_tuyến báo_cáo về sở_chỉ_huy tất_cả các hoạt_động chuyển quân và hệ_thống phòng_ngự của quân Đức trên đảo Các thông_tin này về sau đóng một vai_trò rất quan_trọng đối_với cuộc đổ_bộ lên đảo Muhu của quân_đội Liên_Xô_Cuộc đổ_bộ lên đảo Muhu và cảng Kuivastu mở_màn vào sáng sớm ngày 29 tháng 9 Lực_lượng tấn_công đầu_tiên gồm 1 150 binh_sĩ cập bờ hòn đảo dưới sự yểm_hộ của các tàu phóng lôi thuộc Hạm_đội Ban Tích_Quân_Đức trên đảo đã bắn trả dữ_dội như không ngăn được đợt tiến_công của Hồng_quân Xô_Viết Cho đến ngày 30 quân_đội Liên_Xô đã thực_hiện 181 lượt chuyên_chở đưa 5 600 binh_sĩ thuộc sư_đoàn bộ_binh số 249 lên đảo Muhu_Theo sau các tàu_chiến là các đơn_vị đổ_bộ lưỡng_thê Đến ngày 1 tháng 10 Muhu được giải_phóng Trong trận đánh này trung_sĩ N N Matyashin và E Yu_Tyakhe được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô vì thành_tích chiến_đấu xuất_sắc Hiiumaa_Ngày 2 tháng 10 quân_đội Liên_Xô bắt_đầu công_kích Hiiumaa_Trên hòn đảo lớn này quân Đức đã xây_dựng những hệ_thống hầm_hào lô_cốt và nhiều công_sự khác ngay từ mùa thu năm 1943 Lực_lượng đồn_trú trên đảo chủ_yếu là lính_thuỷ_đánh_bộ cùng với tàn_binh dạt từ Tallinn và Haapsalu về Ngày đầu_tiên của cuộc đổ_bộ được đánh_dấu bằng những trận công_kiên dữ_dội nhằm thủ_tiêu các cứ_điểm mạnh ở xã Käina và thị_trấn Kärdla_Trận chiến kéo_dài cho đến tận nửa_đêm khi mà đội_hình quân Đức đã dần_dần rối_loạn và rã_ngũ Trưa ngày 3 tháng 10 Hiiumaa được giải_phóng_Quân_đội Liên_Xô bắt được 300 tù_binh cùng với nhiều chiến_lợi_phẩm Saaremaa_Giai đoạn đầu_tiên Hòn đảo lớn nhất thuộc Moonsund_Saaremaa bị quân_đội Liên_Xô công_kích vào ngày 5 tháng 10 Trong thời_gian này sư_đoàn bộ_binh số 218 Đức từ Riga đã chuyển về trú đóng tại đây Theo kế_hoạch quân_đội Liên_Xô sẽ tổ_chức 2 mũi công_kích đánh từ đảo Hiiumaa xuống và từ thành_phố Haapsalu sang Quân_đoàn bộ_binh số 8 sẽ băng qua một chiếc cầu_phao để tiếp_cận hòn đảo này tuy_nhiên chiếc cầu đã bị quân Đức phá sập trong quá_trình lui binh Vì_vậy trong vòng ít ngày lực_lượng công_binh đã phải tiến_hành sửa_chữa cây cầu dưới làn mưa đạn pháo dữ_dội của phía Đức Tuy_nhiên quá_trình sửa_chữa nhanh_chóng hoàn_tất và hàng nghìn binh_sĩ Liên_Xô cùng với xe_tăng pháo_tự_hành và đại_bác lần_lượt băng qua cây cầu để và đặt_chân lên Saaremaa_Cùng lúc này lực_lượng tàu_đổ_bộ cũng tiếp_cận bờ biển Saaremaa với sự yểm_hộ của đại_bác trên các tàu_chiến thuộc hạm_đội Ban Tích Sau một trận kịch_chiến kéo_dài vài giờ quân_đội Liên_Xô đã thiết_lập bộ bàn_đạp đổ_bộ vững_chắc lên hòn đảo Quân Đức triệt_thoái về tuyến phòng_ngự thứ hai cách bờ biển 6 10 cây_số tuy_nhiên phòng_tuyến này cũng nhanh_chóng bị xuyên thủng Không lâu sau đó quân_đoàn bộ_binh Estonia số 8 Liên_Xô đã cắt đứt tuyến đường_bộ dẫn tới Kuressaare thành_phố lớn thứ 11 của Estonia và là trung_tâm hành_chính của Saaremaa_Quân đồn_trú Đức vội_vã tổ_chức nhiều đợt phản_kích hòng đẩy lui quân_đội Liên_Xô nhưng không thành_công Ngày 7 tháng 10 thành_phố và cảng Kuressaare được giải_phóng Sang ngày 8 quân Đức đã bị quét sạch khỏi phần_lớn Saaremaa và rút về phòng_thủ tại bán_đảo Sõrve nằm ở mỏm Tây_Nam của Saaremaa_Tiếp đó trận Tehumardi diễn ra vào đêm 8 rạng ngày 9 tháng 10 đã quyết_định thắng_lợi của quân_đội Liên_Xô trong giai_đoạn đầu_tiên của chiến_dịch đổ_bộ Moonsund_Chỉ trong vòng chưa đầy 2 tuần quân_đội Liên_Xô đã giải_phóng phần_lớn lãnh_thổ của quân đảo Tây_Estonia_Cuộc chiến tại bán_đảo Sõrve_Tuy nhiên mỏm đất Sõrve còn lại là một câu_chuyện hoàn_toàn khác Khu_vực này được quân Đức gọi là lá_chắn Ibre vì nó là bình_phong che mặt vịnh Ibre nhanh_chóng được biến thành một pháo_đài với hệ_thống hầm_hào chằng_chịt cùng với niều hoả_điểm boong ke kiên_cố và vô_số các vật cản chống tăng Tại eo Kaimiri khu_vực hẹp nhất của bàn đảo quân Đức bố_trí đến 4 lớp phòng_thủ và ném vào đây đủ loại vật cản và công_sự chống tăng chống bộ_binh mà họ có được Thêm vào đó các khẩu đại_bác Đức đủ loại đã hoạt_động hết công_suất tạo một màn lửa dày_đặc cản bước_tiến của các mũi tấn_công Liên_Xô_Trong mỗi cây_số mặt_trận có đến 8 khẩu_đội pháo và 5 khẩu_đội cối nhằm vào các đội_hình Hồng_quân và do phần_nhiều chúng được bố_trí ở bờ biển hoặc trong các rừng cây nên hoạt_động phối_hợp bắn phá của quân Đức rất khó phát_hiện Đồng_thời địa_hình chật_hẹp của bán_đảo đã khiến quân_đội Liên_Xô gặp rất nhiều khó_khăn trong việc triển_khai và vận_động binh_lực Nói cách khác suốt một thời_gian dài quân_đội Liên_Xô bị mắc_kẹt ở bán_đảo Sõrve và lâm vào tình_thế rất khó_khăn Đợt tấn_công ngày 14 18 tháng 10 nhằm chọc thủng phòng_tuyến Đức không thành_công Trận đổ_bộ vào Vyntra ở sau lưng bán_đảo cũng bị quân Đức đẩy lui và chịu thiệt_hại lớn Cuối_cùng mãi đến ngày 18 tháng 11 sau một đợt bắn chuẩn_bị dữ_dội của pháo_binh và một trận oanh_tạc cường_độ cao không kém của không_quân phòng_tuyến của quân Đức mới bị xuyên thủng Quân_đội Liên_Xô tiếp_tục tấn_công và dần_dần đẩy lui quân Đức hết từ phòng_tuyến này sang phòng_tuyến khác Ngày 23 tháng 11 Hồng_quân mở đợt tổng_công_kích cuối_cùng vào lực_lượng Đức còn bám_trụ trên mỏm đất Sõrve với hướng tấn_công chính tại trục Ade_Genga Sau một đợt pháo_kích xe_tăng và bộ_binh Liên_Xô đồng_loạt xung_phong và nhanh_chóng đánh thiệt_hại nặng lực_lượng Đức phòng_thủ tại bán_đảo Đến cuối ngày trận_tuyến của quân Đức bị tràn_ngập và rõ_ràng họ chỉ còn có_thể chống_giữ không quá vài giờ nữa Sang_sáng ngày 24 phần_lớn quân Đức bị đánh tan và trên bán_đảo chỉ còn các nhóm tàn_binh lẻ_tẻ tiếp_tục kháng_cự Trong những ngày cuối_cùng tại Sõrve quân_đội Đức Quốc xã đã huy_động lực_lượng hải_quân bắn yểm_trợ cho số quân đồn_trú trên bán_đảo trong đó có 2 chiếc tàu_tuần_dương hạng nặng là Đô_đốc Scheer và Vương công Eugene tuy_nhiên lực_lượng này không đủ để thay_đổi tình_hình Hạm_đội Ban Tích của Liên_Xô cũng tiến_hành các hoạt_động yểm_hộ tương_tự và lực_lượng hải binh của hai bên đã có vài cuộc chạm_súng nhỏ trên biển Trước tình_hình không còn có_thể cứu_vãn chỉ_huy Cụm Tập_đoàn_quân Bắc_Ferdinand_Schörner hạ_lệnh triệt_thoái khỏi bán_đảo vào ngày 23 tháng 11 Việc này trái với lệnh tử_thủ của Hitler nhưng may_mắn cho Schörner ông ta đã không bị Quốc_trưởng trừng_phạt Nguyên_do của sự may_mắn này đến nay vẫn chưa được rõ_ràng có_thể là thái_độ ủng_hộ chủ_nghĩa_Quốc_xã của Schörner đã cứu ông ta thoát nạn hoặc cũng có_thể Hitler cuối_cùng đã hiểu rằng Schörner làm đúng Rạng sáng ngày 24 tháng 11 số lính Đức còn sống_sót chừng 4 500 người và 700 thương_binh chiếm 25 binh_lực ban_đầu đã được hải_đội do thiếu_tướng Karl_Henke chỉ_huy di_tản đến Ventspils trên bán_đảo Kurland_Tù_binh Liên_Xô và một_số người_dân Estonia cũng được đưa khỏi đảo trước đó Toàn_bộ số đại_bác xe_bọc_thép và vũ_khí nặng đều bị bỏ lại và phá_huỷ 1 400 con ngựa cũng bị bắn hạ để quân_đội Liên_Xô không_thể sử_dụng được chúng Ngày 24 tháng 11 toàn_bộ quần_đảo Tây_Estonia sạch_bóng quân phát_xít Đức Kết_quả Tại bán_đảo Sõrve quân_đội Liên_Xô đã đánh_bại các sư_đoàn bộ_binh số 23 218 215 tiểu_đoàn pháo_binh phòng_vệ bờ biển số 531 532 tiểu_đoàn số 583 của Đức Thiệt_hại của quân Đức là 7 000 người chết 700 người bị bắt và 100 tàu bị đánh chìm Phần_lớn các đảo đều được quân_đội Liên_Xô giải_phóng nhanh_chóng do các địa_điểm đổ_bộ làm quân Đức bất_ngờ và việc tấn_công được tổ_chức liên_tục không nghỉ khiến quân Đức không kịp trở_tay Duy tại Sõrve phát_xít Đức đã chống_cự hơn 1 tháng rưỡi và cầm_chân 1 quân_đoàn của quân_đội Liên_Xô_Khen tưởng tưởng_niệm và ghi công BULLET Vladimir_Nikolayevich_Deyev xạ_thủ binh_nhì hi_sinh ngày 29 tháng 10 năm 1944 Được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_BULLET_Pavel Ivanovich_Chalov thiếu_uý chỉ_huy một tàu tuần_tra Tổ tác_chiến của P I Chalov đã lập thành_tích bắn hạ 3 máy_bay đánh chìm 1 tàu_ngầm và 2 tàu_chiến phá_huỷ 7 mìn từ_tính Được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_BULLET_Albert Gustavovich_Repson trung_uý trung_đội trưởng thuộc sư_đoàn bộ_binh số 925 Tham_chiến trong trận đổ_bộ ngày 29 tháng 9 lên Muhu bị_thương 2 lần nhưng vẫn tiếp_tục chiến_đấu Được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_BULLET_Nikolay Nikolayevich_Matyashin trung_sĩ xạ_thủ súng_máy Tham_gia trận đổ_bộ ngày 29 tháng 9 lên Muhu và lập thành_tích chiến_đấu xuất_sắc Được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_BULLET_Eduard Yuganovich_Tyakhe trung_sĩ Là người cắm cờ trong trận đổ_bộ ngày 29 tháng 9 năm 1944 và lập thành_tích tiêu_diệt 20 binh_sĩ địch phá_huỷ nhiều súng_máy của quân Đức Được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô vào năm cùng với N N Matyashin nhưng bị tước danh_hiệu sau khi phạm_tội giết vợ mình trong một lần say rượu năm 1950 Được phóng_thích sớm do điều_kiện sức_khoẻ và đến năm 1985 được trao_tặng huân_chương Cuộc chiến_tranh vệ_quốc vĩ_đại hạng nhì BULLET Avgust_Avgustovich_Allik trung_tá chỉ_huy trung_đội trinh_sát thuộc trung_đoàn bộ_binh số 300 Trong trận đổ_bộ lên đảo Saaremaa ngày 5 tháng 10 lực_lượng của ông đã lập_công đánh chiếm 2 đại_bác 2 súng_cối và 2 xe thiết_giáp cùng với toàn_bộ số đạn_dược trong đó Bản_thân A A Allik bị_thương trong chiến_đấu nhưng vẫn tiếp_tục chỉ_huy đồng_đội tác_chiến Được phong danh_hiệu Anh_hùng Liên_Xô_Tham khảo BULLET Моодзундская десантная операция 1944 http militera lib ru enc enc1976 sve5 djvu под ред Н В Огаркова_М_Воениздат 1978 Т 5 686 с в 8 ми т 105 000 экз Chiến_dịch đổ_bộ Moonsund 1944 Bách_khoa_thư Quân_sự Xô_Viết N V Ogarkov chủ_biên Moskva_Nhà xuất_bản Quân_đội 1978 Tập 5 trang 686 BULLET Моодзундская десантная операция 1944 http militera lib ru enc enc _ vov 1985 index html под ред М М Козлова_М_Советская энциклопедия 1985 С 459 500 000 экз Chiến_dịch đổ_bộ Moonsund 1944 Cuộc chiến_tranh vệ_quốc vĩ_đại 1941 45 M M Kozlov chủ_biên Moskva_Đại_Bách khoa toàn thư Xô_Viết 1985 Trang 459 BULLET Курчавов_И_Освобождение_Советской Эстонии_Таллин 1945 I Kurchavov_Giải phóng nước Cộng_hoà Xô_Viết Estonia Talinin 1945 BULLET Ачкасов_В_Моонзундская десантная операция ВИЖ 1973 V Achkasov_Chiến dịch đổ_bộ Moonsund_VIZh 1973 BULLET Паульман_Ф_И_От Нарвы до Сырве_Таллин 1980 F I Paulʹman_Từ_Narva tới Sõrve_Tallinn 1980 BULLET Mati_Õun_Hanno_Ojalo Những trận chiến trên vùng Ban Tích 1943 45 Tallinn_Nhà xuất_bản Grenader 2010 ISBN 978 9949 448 42 5 BULLET Halten bis zum letzen Mann_Der_Kampf um Ösel_Interessengemeinschaft_Ösel 1941 1944 Busum 2004 Chống_giữ tới người cuối_cùng Cụm tác_chiến Osel
Chiến_dịch đổ_bộ Moonsund