Khmer_Rumdo_Khmer_Rumdo tiếng Khmer_ខ_ម_ររ ដ nghĩa_là Khmer_Giải_Phóng là một trong nhiều nhóm du_kích hoạt_động trong phạm_vi biên_giới Campuchia trong cuộc nội_chiến Campuchia 1970 1975 Họ là một phần của Mặt_trận Dân_tộc Thống_nhất Campuchia Front_Uni_National du Kampuchea viết tắt FUNK một hiệp_hội giữa Hoàng_thân Norodom_Sihanouk người đã bị lật_đổ khỏi quyền_lực qua cuộc đảo_chính năm 1970 và các lực_lượng cộng_sản Lịch_sử Mặc_dù ranh_giới giữa các phe_phái khác nhau có một_chút xáo_trộn Khmer_Rumdo thường được xác_định là những thành_phần trên danh_nghĩa trung_thành với Hoàng_thân Sihanouk nhưng đồng_thời họ cũng thuộc cánh tả và được sự hỗ_trợ tích_cực của Việt_Nam Dân_chủ Cộng_hoà Bắc_Việt_Khmer_Rumdo bắt_nguồn từ một phần trong lịch_sử của Đảng Cộng_sản Campuchia và phong_trào Khmer_Issarak_Khmer_Độc Lập ban_đầu Nhiều người trong số những người cộng_sản Campuchia đã sớm có liên_kết chặt_chẽ với Việt_Minh được Đảng_Cộng_sản_Việt_Nam giúp huấn_luyện và hỗ_trợ và trong nhiều trường_hợp còn ủng_hộ Sihanouk như là nhân_vật của sự thống_nhất quốc_gia Những cán_bộ này vẫn nắm giữ các chức_vụ cấp cao trong nhiều khu_vực phía đông sông Mê_Kông và gần biên_giới Việt_Nam Do_đó lực_lượng Khmer_Rumdo được tuyển_mộ chủ_yếu ở miền đông đất_nước Khác với các lực_lượng trung_thành đường_lối cứng_rắn của phe Trung_tâm trong Đảng Cộng_sản Campuchia thế_lực mạnh nhất ở miền tây và tây_nam thường được các quan_sát_viên châu_Âu và Mỹ gọi là Khmer_Đỏ tên gọi ban_đầu do Sihanouk đặt ra để chỉ cộng_sản Campuchia nói_chung Phe_Trung tâm đứng đầu bởi Saloth_Sar_Son_Sen và Ieng_Sary với hệ_tư_tưởng dân_tộc chủ_nghĩa cực_đoan tỏ_vẻ không muốn hợp_tác với Việt_Nam mà chủ_yếu nhận sự hỗ_trợ từ phía Trung_Quốc đồng_thời ra_sức chống_đối Sihanouk xem ông như là nhân_vật đại_diện cho chế_độ_phong_kiến Có những bản báo_cáo định_kỳ về các cuộc đụng_độ giữa một bên là quân_đội phe Trung_tâm và các lực_lượng miền Đông được sự hỗ_trợ của Quân_đội Nhân_dân Việt_Nam mặt_khác dù cả hai phe phối_hợp nỗ_lực của họ để chống lại Lực_lượng_Vũ_trang Quốc_gia Khmer_FANK lực_lượng_vũ_trang chính_quy của nước Cộng_hoà Khmer dưới chế_độ Lon_Nol_Vào lúc ban_đầu của cuộc nội_chiến Khmer_Rumdo được coi là thành_phần mạnh hơn trong các lực_lượng đối_lập Campuchia chống lại Lon_Nol_Tháng 8 năm 1971 quan_chức chính_phủ nước Cộng_hoà Khmer_In_Tam ước_tính những người nổi_dậy thuộc phe không Việt_Nam vào_khoảng 10 000 người trong số này ông đã buộc phải thừa_nhận rằng chỉ có 4000 người là đúng Khmer_Đỏ thật_sự số còn lại đều thuộc phe Sihanouk và những người Khmer chiến_đấu chống lại sự chiếm_đóng của Đế_quốc Mỹ Sau chuyến viếng_thăm của Sihanouk vào năm 1973 đến vùng giải_phóng nơi ông được chào_đón với lời ủng_hộ từ tầng_lớp nông_dân phe Trung_tâm đã bắt_đầu âm_thầm loại_bỏ cả cán_bộ thân Sihanouk và Việt_Nam ra khỏi bộ_máy chính_quyền tại các vùng mà họ kiểm_soát Đến năm 1974 có báo_cáo nói rằng các lực_lượng trung_thành với phe Trung_tâm đã sử_dụng thuật_ngữ Khmer_Krahom nghĩa_là Khmer_Đỏ để xác_nhận chính họ chứ không còn là Khmer_Rumdo nữa Thời_gian trôi qua đã có báo_cáo rằng Khmer_Rumdo là trong một_số trường_hợp trực_tiếp tham_gia vào các hoạt_động chống lại chính_quyền Khmer_Đỏ trong vùng giải_phóng Có ít_nhất ba sự biến xảy ra tại Quân_khu 35 thuộc tỉnh Kampot vào cuối năm 1973 khi lực_lượng Khmer_Rumdo tham_gia vào hành_động chống lại quân_đội Đảng Cộng_sản cứng_rắn và tập_hợp nông_dân phản_đối cán_bộ Đảng cố trưng_thu vụ lúa Tới đầu năm 1974 lực_lượng ủng_hộ Sihanouk lớn_mạnh được cho rằng đã cố_gắng giành quyền kiểm_soát quân_sự các tuyến quốc_lộ trên địa_bàn tỉnh Tại vùng 37 ở khu Tây 742 binh_sĩ Khmer_Rumdo đầu_hàng đồng_loạt chế_độ Lon_Nol vào tháng 3 năm 1974 tuyên_bố họ là một phần của lực_lượng mười ngàn người sẽ quy_thuận nếu Lon_Nol ban cho họ quyền tự_chủ hoạt_động để thực_hiện cuộc_chiến chống lại đối_thủ Đảng Cộng_sản nhưng đã bị từ_chối Chính_quyền miền đông Campuchia 1970 1975 Những báo_cáo thu được từ những người tị_nạn nói rằng không_chỉ các lực_lượng miền đông dưới sự chỉ_huy của Chan_Chakrey trang_phục khác hẳn Khmer_Đỏ họ mặc bộ quân_phục dã_chiến màu xanh lá cây chứ không phải là quần_áo nông_dân màu đen được binh_lính Khmer_Đỏ sử_dụng nhưng trong khu_vực họ kiểm_soát thì họ cư_xử với chừng_mực đáng_kể bắt sĩ_quan FANK ví_dụ như chỉ đơn_thuần là ra_lệnh thực_hiện lao_động chứ không xử_tử trong trường_hợp này đối_với Khmer_Đỏ_Ngoài ra còn có bằng_chứng cho thấy có sự tự_do tôn_giáo và kinh_tế ở mức_độ lớn hơn được phép trong khu_vực phía đông ngay cả sau khi chế_độ Lon_Nol sụp_đổ vào năm 1975 Thanh_trừng sau 1975 Các nhà_lãnh_đạo cấp cao của Khmer_Đỏ đã công_khai phối_hợp với Sihanouk trước năm 1970 và trong Mặt_trận Thống_nhất đều bị sát_hại như trong trường_hợp của Hou_Yon và Hu_Nim hoặc cách_ly như trong trường_hợp của Khieu_Samphan sau khi thành_lập nhà_nước Campuchia Dân_chủ Khu Đông đã bị Đảng Trung_tâm thanh_trừng vào các năm 1976 1977 Chakrey bị hành_quyết trong trại tạm giam Tuol_Sleng vào năm 1976 ông được xem là viên_chức cao_cấp đầu_tiên được gửi vào đây trong khi So_Phim bí_thư Khu Đông bị buộc phải tự_sát Một_số cán_bộ Khu Đông bị lật_đổ như Heng_Samrin về sau sẽ tiếp_tục lãnh_đạo nước Cộng_hoà nhân_dân Campuchia sau cuộc chiến_tranh biên_giới Tây_Nam 1978 1979 Xem thêm BULLET Mặt_trận Dân_tộc Thống_nhất Campuchia
Khmer_Rumdo