Chiến_dịch phòng_ngự chiến_lược Leningrad_Chiến dịch phòng_ngự chiến_lược Leningrad là tổ_hợp các hoạt_động quân_sự của quân_đội Liên_Xô chống lại các cuộc tấn_công của quân_đội Đức Quốc xã tại khu_vực mặt_trận Leningrad bao_gồm tỉnh Leningrad ngoại_ô thành_phố Leningrad nay là Sankt_Peterburg và các vùng lân_cận Từ ngày 10 tháng 7 sau khi Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 và Tập_đoàn_quân 16 Đức chọc thủng phòng_tuyến Pskov_Opochka đến ngày 30 tháng 9 tại khu_vực mặt_trận Leningrad trên hướng quân_sự Tây_Bắc_Liên_Xô đã diễn ra 5 trận đánh và chiến_dịch bộ_phận do các tập_đoàn_quân 16 18 xe_tăng 4 Đức và các tập_đoàn_quân 4 11 27 34 48 52 54 cùng các cụm phòng_thủ trên khu_vực Luga tiến_hành BULLET Trận phản_công Soltsy từ ngày 10 tháng 7 đến ngày 18 tháng 7 năm 1941 Quân_đội Đức Quốc xã trong thế đang tấn_công mặc_dù bị quân_đội Liên_Xô phản_công bất_ngờ tại khu_vực Soltsy nhưng vẫn đẩy_lùi cuộc phản_công này sau 5 ngày và tiếp_cận phòng_tuyến của quân_đội Liên_Xô trên sông Luga_BULLET_Trận phòng_thủ Luga từ ngày 6 tháng 8 đến giữa tháng 9 năm 1941 Sau hơn một tháng phòng_thủ và phản_kích tuyến mặt_trận của quân_đội Liên_Xô bị chọc thủng tại khu_vực giữa Kingisepp và Luga_Quân_Đức bao_vây Cụm phòng_thủ Luga và tấn_công mạnh về hướng Leningrad_BULLET_Trận phản_công Staraya_Russa từ 12 đến 25 tháng 8 năm 1941 Mặc_dù tạm_thời chặn_đứng được cuộc tấn_công của quân_đội Đức Quốc xã trên khu_vực quanh hồ Ilmen nhưng quân_đội Liên_Xô vẫn bị thiệt_hại nặng và buộc phải rút_lui Quân_đội Đức Quốc xã tiến ra các khu_vực tiếp_cận ngoại_ô phía Nam_Leningrad_Ở phía Đông_Quân đoàn bộ_binh 23 thuộc Tập_đoàn_quân 16 Đức đánh chiếm khu_vực Kholm_Ở phía Bắc_Quân đoàn cơ_giới 39 Đức đánh chiếm khu_vực Shlissenburg chia_cắt Leningrad với lãnh_thổ Liên_Xô_Ngày 8 tháng 9 năm 1941 Tập_đoàn_quân 18 Đức và Cụm quân Đông_Nam_Phần_Lan bắt_đầu phong_toả Leningrad quân_đội và người_dân Liên_Xô bắt_đầu cuộc_chiến chống phong_toả Leningrad_BULLET_Trận phòng_thủ Novgorod_Chudovo từ ngày 10 đến ngày 21 tháng 9 năm 1941 Kết_quả là Quân_đoàn xe_tăng 39 và các quân_đoàn bộ_binh 1 28 Đức đã chọc thủng phòng_tuyến của Tập_đoàn_quân 48 Liên_Xô và cắt đứt con đường_sắt từ Moskva đi Leningrad tại đầu_mối giao_thông quan_trọng Chudovo_BULLET_Trận phòng_thủ Demyansk từ ngày 1 đến ngày 26 tháng 9 Quân_đội Đức Quốc xã từ tuyến Staraya_Russa_Khoml vượt sông Pola tấn_công sang phía Đông và bị quân_đội Liên_Xô chặn_đứng trên tuyến hồ Ilmen_Demyansk_Ostashkov_Nhằm tập_trung chỉ_huy cho việc phòng_thủ trên hướng Leningrad trong quá_trình diễn ra chiến_dịch ngày 23 tháng 8 năm 1941 STAVKA ra mệnh_lệnh số 001 199 chia Phương_diện_quân Bắc_Liên_Xô làm đôi Phương_diện_quân Leningrad ban_đầu gồm các tập_đoàn_quân 8 23 48 các cụm tác_chiến Koporskaya_Nam và Slutsk_Kolpinsky do trung_tướng M M Popov đến ngày 5 tháng 9 nguyên_soái K E Voroshilov đến 12 tháng 9 năm 1941 đại_tướng G K Zhukov đến 7 tháng 10 năm 1941 và trung_tướng I I Fedyuninsky đến 26 tháng 10 năm 1941 và trung_tướng M S Khozin lần_lượt chỉ_huy Phần còn lại của Phương_diện_quân Bắc gồm các tập_đoàn_quân 7 14 các đơn_vị độc_lập chiến_đấu ở vùng cực và Karelia được đổi thành Phương_diện_quân Karelia do thượng_tướng V A Frolov chỉ_huy Sau chiến_dịch Quân_đội Đức Quốc xã tiếp_tục phát_huy chiến_quả tấn_công sâu thêm trên hướng Tây_Bắc_Liên_Xô từ 180 km trên hướng Demyansk 240 km trên hướng Leningrad và đến 360 km trên hướng Tikhvin_Ở vị_trí gần nhất Sư_đoàn bộ_binh 58 thuộc Quân_đoàn bộ_binh 38 Đức chỉ còn cách khu_vực nội_đô Leningrad 5 km về phía Tây_Nam trên khu_vực Pulkovo_Trên mũi đột_kích xa nhất Sư_đoàn xe_tăng 18 và các sư_đoàn bộ_binh 6 8 12 thuộc Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức đánh chiếm Tikhvin_Sư đoàn xe_tăng 8 và các sư_đoàn bộ_binh 11 21 thuộc Quân_đoàn bộ_binh 1 Đức uy_hiếp thành_phố Volkhov_Bối cảnh Chỉ sau hơn hai tuần đầu của cuộc Chiến_tranh Xô_Đức quân_đội Đức Quốc xã đã_tiến sâu vào lãnh_thổ Liên_Xô tại vùng Baltic từ 450 đến 600 km Quân_đội Liên_Xô bị thiệt_hại nặng_nề cả về bộ_binh xe_tăng không_quân phải rút khỏi lãnh_thổ các nước cộng_hoà Xô_Viết Litva Latvia và phần_lớn lãnh_thổ Estonia Đến ngày 9 tháng 7 một phần Tập_đoàn_quân 8 bị bao_vây tại khu_vực Tallinn_Thất bại của quân_đội Liên_Xô trên tuyến phòng_thủ Narva hồ Chudskoye_Pskov_Ostrov_Opochka đã làm cho khoảng_cách tiếp_giáp sườn trái của Phương_diện_quân Tây_Bắc với cánh trái Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô ngày_một rộng ra Việc rút_lui nhanh_chóng của quân_đội Liên_Xô còn làm cho họ bị mất nhiều vũ_khí khí_tài và đạn_dược 52 kho_tàng quân_sự ở khu_vực biên_giới bị phá_huỷ hoặc rơi vào tay quân Đức Phương_diện_quân Tây_Bắc là phương_diện_quân có hệ_số sử_dụng bom_đạn một_cách hữu_ích thấp nhất trong số 5 phương_diện_quân Liên_Xô thời_kỳ đầu chiến_tranh Chỉ có 12 số bom_đạn dự_trữ được đưa vào sử_dụng trong chiến_đấu 73 bị phá_huỷ 15 rơi vào tay quân Đức Đến ngày 9 tháng 7 tại các đơn_vị chiến_đấu chỉ còn trung_bình từ 0 6 đến 0 8 cơ_số đạn_dược các loại số_lượng xe_cơ_giới các loại tại các đơn_vị chỉ còn 30 so với trước chiến_tranh Dù đã được bổ_sung nhưng quân_số ở các sư_đoàn lúc cao nhất vẫn chỉ đạt 80 so với biên_chế ban_đầu Tổn_thất về người đi_đôi với tổn_thất về đội_ngũ sĩ_quan chỉ_huy mà hậu_phương không đào_tạo kịp Do thiếu sĩ_quan chỉ_huy từ ngày 10 tháng 7 nhiều bộ_chỉ_huy cấp quân_đoàn bị giải_thể Tư_lệnh tập_đoàn_quân trực_tiếp chỉ_huy các sư_đoàn dưới quyền Tình_thế mặt_trận trên hướng Leningrad của quân_đội Liên_Xô không_những không được cải_thiện mà_còn xấu đi từ ngày 9 tháng 7 khi quân_đội Đức Quốc xã chọc thủng phòng_tuyến Pskov_Opochka và tiến nhanh lên phía Bắc đe_doạ chia_cắt toàn_bộ mặt_trận của Phương_diện_quân Tây_Bắc_Liên_Xô tại eo_đất hẹp nối Narva với Rakvere nằm giữa hồ Chudskoye và biển Baltic_Trong khi đó Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô trên hướng Smolensk_Moskva bị uy_hiếp nghiêm_trọng làm cho Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô không_thể điều thêm lực_lượng dự_bị đáng_kể để tăng_cường cho hướng Leningrad_Thậm chí một_số đơn_vị pháo_binh đã bị rút khỏi mặt_trận này để chuẩn_bị cho Chiến_dịch phòng_thủ Smolensk_Quân_đội Đức Quốc xã đang trên thế thắng đã không bỏ lỡ_cơ hội tấn_công Sau khi chiếm Pskov với cái giá rẻ nhất có_thể kể từ đầu cuộc Chiến_tranh Xô_Đức các tập_đoàn_quân 18 và xe_tăng 4 Đức đã nhanh_chóng vận_động tấn_công theo hướng chung đến tuyến Kingisepp_Luga_Novgorod_Binh lực và kế_hoạch Quân_đội Đức Quốc xã Binh_lực Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức do thống_chế Wilhelm_Ritter von Leeb chỉ_huy đội_hình tương_đối ổn_định từ đầu chiến_tranh Đến thời_điểm mở chiến_dịch tấn_công Leningrad_Cụm tập_đoàn_quân này được tăng_cường một_số sư_đoàn cơ_giới và bộ_binh Trong các hoạt_động quân_sự của Cụm tập_đoàn_quân Bắc tại mặt_trận Leningrad có sự tham_gia của Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 Đức trên hướng Tikhvin_Quân đoàn xe_tăng 39 và hướng Demyansk_Quân đoàn xe_tăng 57 Tổng_binh_lực từ ngày 10 7 đến khi kết_thúc chiến_dịch BULLET Tập_đoàn_quân 18 do thượng_tướng Georg von Küchler chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 42 do trung_tướng Hans_Graf von Sponeck chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 61 và 217 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 26 do thượng_tướng pháp binh Albert_Vodrig chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 93 254 và 291 BULLET Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 do thượng_tướng Erich_Höpner chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 41 do trung_tướng xe_tăng Georg_Hans_Reinhardt chỉ_huy trong biên_chế có BULLET Xe_tăng Các sư_đoàn 1 6 và 8 BULLET Cơ_giới Sư_đoàn 36 BULLET Bộ_binh Sư_đoàn 1 BULLET Quân_đoàn cơ_giới 56 do thượng_tướng tướng Erich von Manstein đến 13 tháng 9 và trung_tướng Ferdinand_Schaal lần_lượt chỉ_huy trong biên_chế có BULLET Cơ_giới Sư_đoàn cơ_giới 3 và Sư_đoàn cơ_giới 4 SS Polizei_BULLET_Bộ_binh Sư_đoàn 269 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 36 do trung_tướng Friedrich_Wilhelm von Happius chỉ_huy trong biên_chế chỉ có Sư_đoàn bộ_binh 58 chiến_đấu trên hướng Leningrad_Các sư_đoàn còn lại chiến_đấu trên hướng Tallin_BULLET_Quân đoàn bộ_binh 50 được tăng_viện đến chiến_trường từ ngày 14 tháng 8 do thượng_tướng kỵ_binh George_Lindemann chỉ_huy trong biên_chế có các sư_đoàn bộ_binh 251 và 253 BULLET Tập_đoàn_quân 16 do thượng_tướng Ernst_Busch chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn bộ_binh 1 do trung_tướng Kuno_Hans von Both chỉ_huy trong biên_chế có các sư_đoàn bộ_binh 11 21 và 126 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 2 do trung_tướng Walter_Graf von Brockdorff_Ahlefeldt chỉ_huy trong biên_chế có các sư_đoàn bộ_binh 12 32 và 123 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 10 do trung_tướng pháo_binh Kristian_Hansen chỉ_huy trong biên_chế có các sư_đoàn bộ_binh 30 và 290 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 28 do trung_tướng Moritz von Victorin chỉ_huy trong biên_chế có BULLET Cơ_giới Sư_đoàn cơ_giới 3 SS Totenkopf tiền_thân là Sư_đoàn cơ_giới 36 SS BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 96 121 và 122 BULLET Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 do thượng_tướng Hermann_Hoth chỉ_huy tham_gia chiến_dịch từ ngày 24 tháng 8 đến 24 tháng 9 năm 1941 thành_phần gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 39 do thượng_tướng Rudolf_Schmidt chỉ_huy tham_gia toàn_bộ chiến_dịch với biên_chế gồm BULLET Xe_tăng Sư_đoàn xe_tăng 12 BULLET Cơ_giới Các sư_đoàn cơ_giới 18 và 20 BULLET Quân_đoàn xe_tăng 57 do trung_tướng xe_tăng Adolf_Kuntz chỉ_huy tham_gia chiến_dịch đến ngày 30 tháng 8 trên hướng Demyansk trong biên_chế có BULLET Xe_tăng Các sư_đoàn 16 và 19 BULLET Cơ_giới Sư_đoàn 28 BULLET Tập_đoàn_quân không_quân 1 do thượng_tướng Alfred_Keller chỉ_huy thành_phần gồm có BULLET Sư_đoàn không_quân hỗn_hợp 1 do trung_tướng Helmut_Förster chỉ_huy trong biên_chế có BULLET Máy_bay ném bom Các trung_đoàn 1 Hindenburg 4 Baben 76 và 77 được trang_bị các máy_bay ném bom He 111 và Ju 88 BULLET Máy_bay_cường_kích và tiêm_kích bom Trung_đoàn 78 được trang_bị các máy_bay Ju 87 và Me 110 BULLET Máy_bay_tiêm_kích các trung_đoàn 26 Horst_Wessel 53 Pik_As và 54 Grünherz được trang_bị các máy_bay Me 110 và Me 109 BULLET Sư_đoàn không_quân hỗn_hợp 8 do trung_tướng Gunther_Korten chỉ_huy tham_gia chiến_dịch từ cuối tháng 7 đến 28 tháng 9 trong biên_chế có BULLET Máy_bay ném bom các trung_đoàn 2 Holzhammer và 3 Blitz được trang_bị máy_bay Do 17 BULLET Máy_bay_cường_kích và tiêm_kích bom Trung_đoàn 2 Immelmann được trang_bị máy_bay Ju 87 và trung_đoàn 210 Hornissen được trang_bị máy_bay Me 110 BULLET Máy_bay_tiêm_kích Các trung_đoàn 27 và 52 được trang_bị máy_bay Me 109 BULLET Huấn_luyện Trung_đoàn huấn_luyện được trang_bị các máy_bay Me 109 và Hs 123 BULLET Các đơn_vị trực_thuộc tập_đoàn_quân BULLET Trung_đoàn 2 trinh_sát tầm xa được trang_bị các máy_bay Ju 88 và He 114 BULLET Trung_đoàn 1 trinh_sát khí_tượng được trang_bị các máy_bay He 111 và He 60 BULLET Trung_đoàn 125 trinh_sát đường không được trang_bị máy_bay He 50 BULLET Trung_đoàn 106 vận_tải được trang_bị máy_bay Ju 52 Kế_hoạch Việc đánh chiếm Leningrad là một trong ba mục_tiêu chiến_lược của nước Đức Quốc xã trong kế_hoạch Barbarossa_Ngày 2 tháng 7 năm 1941 khi tiếp thống_chế Wilhelm_Ritter von Leeb từ mặt_trận về báo_cáo tình_hình Adolf_Hitler nói với ông này Khi quân_đội Đức Quốc xã đã tiếp_cận phòng_tuyến Luga sau 9 ngày tấn_công liên_tục mà không gặp phải sức kháng_cự đáng_kể từ phía quân_đội Liên_Xô ngày 19 tháng 7 năm 1941 Adolf_Hitler ra Chỉ_thị số 33 yêu_cầu Cụm tập_đoàn_quân Bắc phải đẩy nhanh tốc_độ tấn_công để đánh chiếm Leningrad trong thời_hạn sớm nhất Tuy_nhiên chỉ một tuần sau Hitler đã thay_đổi cách_thức thực_hiện kế_hoạch Trong 3 mục_tiêu của Kế_hoạch Barbarossa_Hitler quyết_định chọn mục_tiêu Kiev và Ukraina trước vì những cánh đồng lúa_mì bao_la các khu khai_thác khoáng_sản và những khu công_nghiệp ở Ukraina chính là nguồn_lực vậy chất nuôi_dưỡng chiến_tranh Mục_tiêu tiếp_theo là Moskva trái_tim của đất_nước Xô_Viết Mục_tiêu Leningrad tụt xuống đứng hàng thứ ba Trong cuộc gặp các thống_chế chỉ_huy ba cánh quân lớn của nước Đức Quốc xã trên mặt_trận phía Đông ngày 30 tháng 7 năm 1941 tại Văn_phòng Đế_chế Hitler thông_báo rằng ông ta quyết_định chọn mục_tiêu đánh chiếm toàn_bộ Ukraina trước khi tiến đánh Moskva_Chiến dịch đánh chiếm Leningrad cũng bị đình_hoãn Cùng ngày 30 tháng 7 năm 1941 OKW có chỉ_thị số 34 thay_đổi cách_thức tấn_công trên hướng Leningrad_Chỉ thị này có đoạn viết Hệ_quả của sự thay_đổi nhiệm_vụ này là Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức phải bố_trí lại lực_lượng trên hướng Leningrad_Đến nửa đầu tháng 8 năm 1941 Cụm tập_đoàn_quân này đã tập_hợp được ba cánh quân xung_kích để tấn_công trên hướng Leningrad_BULLET_Cánh quân Shimsk gồm có BULLET Quân_đoàn dã_chiến 1 có các sư_đoàn bộ_binh 11 22 và một phần sư_đoàn 126 BULLET Quân_đoàn dã_chiến 28 có các sư_đoàn bộ_binh 121 122 và Sư_đoàn cơ_giới SS Totenkopf_BULLET_Lực_lượng dự_bị của cụm quân Sư_đoàn bộ_binh 96 BULLET Cánh quân Luga gồm có BULLET Quân_đoàn cơ_giới 56 có Sư_đoàn cơ_giới 3 Sư_đoàn bộ_binh 269 và Sư_đoàn bộ_binh SS Polizei_BULLET_Cánh quân Bắc gồm có BULLET Quân_đoàn xe_tăng 41 có các sư_đoàn xe_tăng 1 6 8 Sư_đoàn cơ_giới 36 và Sư_đoàn bộ_binh 1 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 38 mới có Sư_đoàn bộ_binh 58 tiếp_cận chiến_trường Tập_đoàn_quân không_quân 8 của tướng Wolfram von Rihtgoffen có khoảng 400 máy_bay sẽ yểm_hộ từ trên không cho cuộc tấn_công Quân_đội Liên_Xô_Binh_lực Cánh quân Leningrad của Phương_diện_quân Bắc do thiếu_tướng P P Sobennikov đến ngày 8 tháng 8 nguyên_soái K E Voroshilov lần_lượt chỉ_huy đến ngày 27 tháng 8 đổi thành Phương_diện_quân Leningrad do trung_tướng M M Popov đến ngày 5 tháng 9 nguyên_soái K E Voroshilov đến 12 tháng 9 và đại_tướng G K Zhukov đến 7 tháng 10 năm 1941 lần_lượt chỉ_huy Biên_chế lực_lượng của Liên_Xô luôn thay_đổi qua từng chiến_dịch nhỏ và từng trận đánh Các đơn_vị sau đây đã tham_gia hoạt_động trong Chiến_dịch phòng_thủ chiến_lược Leningrad từ ngày 10 tháng 7 đến 30 tháng 9 năm 1941 Tham_gia toàn_bộ chiến_dịch BULLET Tập_đoàn_quân 8 do thiếu_tướng F S Ivanov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Đầu chiến_dịch BULLET Quân_đoàn 10 do Thiếu_tướng I F Nikolayev chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 10 90 và Sư_đoàn cơ_giới 22 NKVD Đến ngày 1 tháng 8 quân_đoàn này chỉ còn các sư_đoàn bộ_binh 10 và 11 BULLET Quân_đoàn 11 do Thiếu_tướng M S Sumilov chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 48 125 và lữ_đoàn bộ_binh 3 Đến ngày 25 tháng 8 quân_đoàn này bị giải_thể BULLET Quân_đoàn cơ_giới 12 do các đại_tá Villi_Yanovich_Grinberg đến 13 tháng 7 và Ivan_Terentyevich_Korovnikov chỉ_huy gồm các sư_đoàn xe_tăng 23 28 và Sư_đoàn cơ_giới 202 Đến ngày 1 tháng 8 năm 1941 đơn_vị này được rút ra khỏi chiến_dịch BULLET Các sư_đoàn độc_lập 11 67 118 268 và Sư_đoàn cơ_giới 2 NKVD từ ngày 1 tháng 8 BULLET Cuối chiến_dịch Đến ngày 1 tháng 9 Tập_đoàn_quân 8 được tổ_chức lại Cấp chỉ_huy quân_đoàn bị bãi_bỏ Tập_đoàn_quân 8 gồm các sư_đoàn bộ_binh 11 48 118 125 191 268 Trung_đoàn Latvia 76 Tiểu_đoàn súng_máy độc_lập 266 BULLET Tập_đoàn_quân 11 do trung_tướng V I Morozov chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Đầu chiến_dịch BULLET Quân_đoàn bộ_binh 16 do thiếu_tướng M M Ivanov chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 70 và 237 bị giải_thể ngày 14 tháng 8 năm 1941 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 22 do thiếu_tướng A S Ksenofontov chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 180 và 182 bị giải_thể ngày 22 tháng 8 năm 1941 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 41 do thiếu_tướng A N Astanin chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 111 118 và 237 bị giải_thể ngày 17 tháng 9 năm 1941 BULLET Quân_đoàn cơ_giới 1 do thiếu_tướng M L Chernyavsky chỉ_huy gồm Sư_đoàn xe_tăng 3 Sư_đoàn cơ_giới 163 và trung_đoàn cơ_giới độc_lập 5 bị giải_thể ngày 17 tháng 8 năm 1941 BULLET Cuối chiến_dịch Từ ngày 1 tháng 9 năm 1941 cấp quân_đoàn bị giải_thể Tập_đoàn_quân 11 gồm các sư_đoàn bộ_binh 180 182 183 202 254 Sư_đoàn cơ_giới 21 các tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 87 và 110 BULLET Tập_đoàn_quân 27 do thiếu_tướng N E Berzarin chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Đầu chiến_dịch BULLET Quân_đoàn bộ_binh 24 do thiếu_tướng K M Kachanov chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 128 và 181 giải_thể ngày 1 tháng 9 năm 1941 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 29 do thiếu_tướng A G Samokhin chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 5 126 và 188 giải_thể ngày 29 tháng 9 năm 1941 BULLET Quân_đoàn bộ_binh 65 do thiếu_tướng K V Komissarov chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 23 và 33 giải_thể ngày 30 tháng 8 năm 1941 BULLET Quân_đoàn đổ_bộ đường không 5 do thiếu_tướng S S Guryev chỉ_huy gồm các sư_đoàn dù 9 10 và 201 BULLET Quân_đoàn cơ_giới 27 do thiếu_tướng D D Lelyushenko chỉ_huy gồm các sư_đoàn xe_tăng 42 và 46 các sư_đoàn cơ_giới 84 và 185 giải_thể ngày 5 tháng 9 năm 1941 BULLET Cuối chiến_dịch Từ ngày 1 tháng 9 năm 1941 cấp chỉ_huy quân_đoàn bị giải_thể tập_đoàn_quân trực_tiếp chỉ_huy các sư_đoàn bộ_binh 5 23 181 185 188 256 và Trung_đoàn cảnh_vệ 37 NKVD BULLET Cụm chiến_dịch Luga do Thiếu_tướng A N Astanin chỉ_huy Giải_thể ngày 25 tháng 8 năm 1941 Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Quân_đoàn 41 gồm các sư_đoàn 111 177 và 235 Trung_đoàn 1 của Sư_đoàn dân_quân 3 các tiểu_đoàn súng_máy độc_lập 260 và 262 BULLET Pháo_binh Trung_đoàn pháo nòng dài 541 và Lữ_đoàn pháo_binh khu_vực Luga không có phiên_hiệu BULLET Thiết_giáp Sư_đoàn xe_tăng 24 BULLET Cụm chiến_dịch Kingisepp do thiếu_tướng Vladimir_Vasilyevich_Semashko chỉ_huy Giải_thể ngày 25 tháng 8 năm 1941 Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 90 và 191 các sư_đoàn dân_quân 2 và 4 Trung_đoàn học_viên trường bộ_binh S M Kirov_Cụm phòng_thủ số 21 BULLET Pháo_binh Các trung_đoàn pháo chống tăng 14 và 94 Trung_đoàn pháo nòng dài 519 BULLET Thiết_giáp Sư_đoàn xe_tăng 1 Đoàn tàu_hoả bọc thép 60 BULLET Hạm_đội Baltic do đô_đốc V F Tributs chỉ_huy Thành_phần gồm có BULLET Căn_cứ hải_quân Kronstadt các cụm căn_cứ đặc_nhiệm 1 và 2 BULLET Tàu nổi Các thiết_giáp_hạm Marat và Cách_mạng tháng Mười các tuần_dương_hạm Kirov_Petropavlovsk và Maksim_Gorky các lữ_đoàn tàu_khu_trục 1 2 3 4 5 Lữ_đoàn tàu pháo 1 các Lữ_đoàn tàu phóng lôi 1 2 3 BULLET Tàu_ngầm Lữ_đoàn 1 13 tàu Lữ_đoàn 2 18 tàu Lữ_đoàn 9 15 tàu Lữ_đoàn huấn_luyện 10 tàu BULLET Không_quân hạm_đội Các sư_đoàn hỗn_hợp 8 và 10 Sư_đoàn tiêm_kích 61 Trung_đoàn tiêm_kích 15 các phi_đội đặc_nhiệm BULLET Hải_quân_đánh_bộ Lữ_đoàn Hải_quân_đánh_bộ đặc_nhiệm 1 các lữ_đoàn hải_quân_đánh_bộ 2 3 4 5 6 7 và Lữ_đoàn huấn_luyện Kursantsk_BULLET_Pháo_binh bờ biển pháo đường_sắt và pháo_phòng_không Trung_đoàn pháo bờ biển 101 các đoàn tàu bọc thép Sô 7 Baltic và số 8 Tổ_Quốc lắp_đặt pháo tầm xa hạng nặng các trung_đoàn pháo_phòng_không 2 3 4 5 8 Tham_gia giai_đoạn hai của chiến_dịch BULLET Tập_đoàn_quân 34 do Lữ_đoàn trưởng tương_đương đại_tá N N Pronin thiếu_tướng K M Kachanov và thiếu_tướng P F Alferyev lần_lượt chỉ_huy thành_phần tham_gia giai_đoạn hai của chiến_dịch gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 163 245 257 259 và 262 BULLET Kỵ_binh Sư_đoàn 25 BULLET Thiết_giáp Trung_đoàn cơ_giới 3 các tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 108 và 112 BULLET Pháo_binh Các trung_đoàn 264 và 270 BULLET Tập_đoàn_quân 42 do thiếu_tướng V I Shcherbakov trung_tướng F S Ivanov và thiếu_tướng I I Fedyuninsky lần_lượt chỉ_huy thành_phần tham_gia giai_đoạn hai của chiến_dịch gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn đoàn cận_vệ tình_nguyện 2 3 và Cụm phòng_thủ Krasnogvardiysky_BULLET_Pháo_binh Các trung_đoàn 51 690 và 704 BULLET Tập_đoàn_quân 48 do các trung_tướng S D Akimov và M A Antonyuc lần_lượt chỉ_huy giải_thể ngày 14 tháng 9 năm 1941 thực_tế đã tan_rã từ ngày 16 tháng 8 Thành_phần tham_gia giai_đoạn 2 của chiến_dịch gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 128 và 311 Lữ_đoàn bộ_binh sơn chiến 1 và trung_đoàn độc_lập 170 BULLET Pháo_binh Trung_đoàn lựu_pháo 541 BULLET Thiết_giáp Sư_đoàn xe_tăng 21 BULLET Tập_đoàn_quân 52 độc_lập do trung_tướng N M Krylov chỉ_huy tham_gia giai_đoạn cuối chiến_dịch từ ngày 25 tháng 8 Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 267 285 288 292 312 314 và 316 BULLET Pháo_binh Trung_đoàn lựu_pháo 442 Trung_đoàn pháo chống tăng 884 BULLET Tập_đoàn_quân 55 do thiếu_tướng I G Lazarev chỉ_huy tham_gia giai_đoạn cuối chiến_dịch từ ngày 1 tháng 9 năm 1941 Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Các sư_đoàn 70 90 168 và 237 các sư_đoàn dân_quân 1 và 4 Trung_đoàn 2 của Sư_đoàn dân_quân 3 BULLET Pháo_binh Lữ_đoàn pháo chống tăng 14 Trung_đoàn lựu_pháo 24 và Tiểu_đoàn súng_cối độc_lập 47 BULLET Thiết_giáp Các tiểu_đoàn xe_tăng 84 và 88 độc_lập BULLET Cụm chiến_dịch Neva do trung_tướng P S Pshennikov chỉ_huy tham_gia giai_đoạn cuối chiến_dịch từ ngày 22 tháng 9 năm 1941 Thành_phần gồm có BULLET Bộ_binh Sư_đoàn bộ_binh 115 Sư_đoàn cảnh_vệ 1 NKVD Lữ_đoàn hải_quân_đánh_bộ 4 các tiểu_đoàn 1 4 5 của Bộ_chỉ_huy thành_phố Leningrad_BULLET_Pháo_binh Trung_đoàn pháo nòng dài 1577 Trung_đoàn lựu_pháo 230 Tiểu_đoàn pháo chống tăng 24 độc_lập tiểu_đoàn súng_cối 20 BULLET Cụm chiến_dịch Novgorod 1 do trung_tướng Stepan_Dmitryevich_Akimov chỉ_huy tham_gia chiến_dịch từ ngày 31 tháng 7 đến ngày 6 tháng 8 năm 1941 được tổ_chức thành Tập_đoàn_quân 48 BULLET Cụm chiến_dịch Novgorod 2 do thiếu_tướng I T Korovnikov chỉ_huy tham_gia chiến_dịch từ ngày 16 tháng 8 năm 1941 Thành_phần gồm tàn_quân của Tập_đoàn_quân 48 và Sư_đoàn xe_tăng 28 BULLET Lực_lượng của Bộ_chỉ_huy quân_sự thành_phố Leningrad gồm 4 sư_đoàn tình_nguyện BULLET Phần còn lại của Phương_diện_quân Tây_Bắc cũ gồm Sư_đoàn bộ_binh 16 Lữ_đoàn sơn chiến 1 các khu phòng_thủ 25 46 và Staraya_Russa Kế_hoạch Quân_đội Liên_Xô cố_gắng tập_hợp lại tàn_quân vừa rút_lui từ mặt_trận vùng Baltic về và huy_động thêm quân dự_bị để lập phòng_tuyến Luga bảo_vệ từ xa cho Leningrad_Nòng cốt của lực_lượng này là Sư_đoàn xe_tăng 1 thuộc Quân_đoàn cơ_giới 1 và các sư_đoàn xe_tăng 21 24 thuộc Quân_đoàn cơ_giới 10 được chuyển từ eo_đất Karelia sang hướng Luga_Quân_đội Liên_Xô cũng bố_trí bốn cụm phòng_thủ BULLET Cụm Kingisepp gồm có BULLET Quân_đoàn 2 do thiếu_tướng Vladimir_Semashko chỉ_huy gồm các sư_đoàn bộ_binh 80 118 và 191 BULLET Quân_đoàn 4 do thiếu_tướng Sergei_Kirov chỉ_huy gồm Sư_đoàn xe_tăng 1 Sư_đoàn bảo_vệ bờ biển của Hạm_đội Baltic và Sư_đoàn học_viên Trường quân_sự Leningrad_BULLET_Cụm phòng_thủ Luga do thiếu_tướng A N Astanin chỉ_huy gồm Sư_đoàn xe_tăng 24 và các sư_đoàn bộ_binh 111 177 và 235 BULLET Cụm phòng_thủ phía Đông do Thiếu_tướng F N Starikov chỉ_huy gồm Sư_đoàn xe_tăng 21 các sư_đoàn bộ_binh 70 128 237 các sư_đoàn tình_nguyện Leningrad 1 và 2 BULLET Cụm phòng_thủ Novgorod do thiếu_tướng S D Akimov chỉ_huy gồm Sư_đoàn đặc_nhiệm Novgorod và Sư_đoàn dự_bị của mặt_trận chưa có phiên_hiệu Một cụm không_quân Liên_Xô được gấp_rút thành_lập để yểm_hộ cho mặt_trận Luga nhưng tất_cả chỉ có 21 máy_bay các loại bao_gồm 10 máy_bay_tiêm_kích 7 máy_bay_cường_kích và 4 máy_bay ném bom Trên tuyến phòng_thủ Luga dài 250 km quân_đội Đức Quốc xã chiếm ưu_thế hơn quân_đội Liên_Xô gấm 1 5 lần về người gấp 3 lần về pháo súng_cối và gấp 2 lần về xe_tăng Diễn_biến Trận phản_công Soltsy_Ngày 10 tháng 7 Đại_bản_doanh Bộ_Tổng_tư_lệnh quân_đội Liên_Xô được cải_tổ thành Đại_bản_doanh Bộ_tổng_tư_lệnh tối_cao các lực_lượng_vũ_trang Liên_Xô do I V Stalin làm Tổng_tư_lệnh tối_cao Ngày 8 tháng 8 I V Stalin ra_lệnh thành_lập Bộ_Tổng_tư_lệnh các hướng mặt_trận chủ_yếu Nguyên_soái S K Timoshenko được bổ_nhiệm Tổng_tư_lệnh hướng Tây_nguyên soái S M Budyonyi được bổ_nhiệm Tổng_tư_lệnh hướng Tây_Nam nguyên_soái K Ye_Voroshilov được bổ_nhiệm làm Tổng_tư_lệnh hướng Tây_Bắc_Để bảo_đảm tăng dày mật_độ phòng_thủ Bộ_Tổng_tư_lệnh hướng Tây_Bắc được tăng_viện Tập_đoàn_quân 34 mới thành_lập và bố_trí nó ở xung_quanh phía Nam_Leningrad_Ngày 10 tháng 7 các đơn_vị xung_kích Đức bắt_đầu tấn_công trên hướng Slavkovichi_Bushegorod_Sư đoàn xe_tăng 8 Sư_đoàn cơ_giới 3 và Sư_đoàn cơ_giới SS Totenkorpf nhanh_chóng đánh_bật các sư_đoàn bộ_binh 180 và 182 của Quân_đoàn 22 Liên_Xô khỏi tuyến sông Cheryokha và dồn các đơn_vị này về tuyến sông Shelon_Sang ngày 11 tháng 7 và 10 ngày sau đó cuộc tấn_công của quân Đức không còn diễn ra một_cách suôn_sẻ trước các tuyến phòng_thủ nhiều lớp của quân_đội Liên_Xô trên tuyến phòng_thủ Luga_Trong nhật_ký chiến_sự của mình tướng Đức Franz_Halder viết Với đà tấn_công có được sau trận thắng tại khu_vực Pskov_Opochka ngày 11 tháng 7 Quân_đoàn xe_tăng 56 do tướng Erich von Manstein chỉ_huy nhanh_chóng phát_triển đòn công_kích tiếp_theo dọc theo bờ Bắc sông Shelon_Các đơn_vị đi đầu thuộc Sư_đoàn xe_tăng 8 Đức đã đè_bẹp đòn phản_kích của Sư_đoàn bộ_binh 183 Liên_Xô trên khu_vực Zamoshki_Gorki và đánh_bật Sư_đoàn cơ_giới 202 Liên_Xô sang bờ Nam sông Shelon_Ngày 12 tháng 7 tiền đội của Sư_đoàn xe_tăng 8 Đức vượt qua Soltsy và ngày 13 tháng 7 đã tiến đến tuyến sông Mshaga_Cùng ngày 13 tháng 7 Sư_đoàn xe_tăng 3 Đức vượt sông Mshaga tiến đánh_đầu_mối giao_thông Gorodishche_Khu vực này là điểm nối quan_trọng giữa cánh trái của Tập_đoàn_quân 11 của Phương_diện_quân Bắc với cánh phải của Tập_đoàn_quân 22 thuộc Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô_Chiếm được tuyến này Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức sẽ uy_hiếp sườn phía Nam của tuyến phòng_thủ Luga và đe_doạ phá vỡ cánh phải của Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô mà chủ_lực của nó đang được dồn vào các trận đánh ác_liệt trên khu_vực Smolensk đồng_thời cắt đứt con đường_sắt chiến_lược nối Leningrad với Smolensk chạy qua Soltsy_Ngày 14 tháng 7 Tập_đoàn_quân 11 Liên_Xô bất_ngờ mở một cuộc phản_công lớn vào Quân_đoàn xe_tăng 56 Đức tại khu_vực Soltsy cách Pskov khoảng 140 km về phía Đông_Đông_Bắc_Quân_đội Liên_Xô sử_dụng Quân_đoàn bộ_binh 16 gồm các sư_đoàn bộ_binh 70 và 237 được tăng_cường Sư_đoàn xe_tăng 21 của Quân_đoàn cơ_giới 10 Bộ_chỉ_huy chiến_dịch thành_lập hai cụm pháo chống tăng cấp chiến_dịch gồm các trung_đoàn pháo_binh 68 221 227 252 và 329 trong đó có 2 tiểu_đoàn pháo phản_lực bố_trí tại bờ Bắc sông Mshaga_Cuộc tập_kích bất_ngờ của các trung_đoàn pháo chống tăng Liên_Xô đã gây thiệt hai nặng_nề cho trung_đoàn xe_tăng đi đầu của Sư_đoàn xe_tăng 8 Đức tại một khu_vực hẹp giữa hai con sông Mshaga và Shelon gần các thị_trấn Mikhalkin_Mikhalkino và Skirino_Ngày hôm sau đến lượt chủ_lực của Sư_đoàn xe_tăng 8 Đức bị đánh_bật khỏi Soltsy một tiểu_đoàn cơ_giới được phái đi trước của Sư_đoàn cơ_giới 3 Đức bị đánh tan ở ngoại_ô thị_trấn Gorodishche_Trung đoàn cơ_giới 29 Đức bị đánh_bật khỏi thị_trấn Zhidi buộc phải bỏ cả thị_trấn Bolshaya_Zvad_Zvad vừa_mới chiếm được Chủ_lực Sư_đoàn cơ_giới 3 Đức phải rút khỏi bờ Bắc sông Mshaga về Ostrov_Quân_đội Liên_Xô giành lại quyền kiểm_soát tuyến đường_sắt từ Prusno_Prussko qua Soltsy đi Smolensk và dồn Quân_đoàn xe_tăng 56 Đức về phía Tây_Ngày 18 tháng 7 Bộ_tư_lệnh Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 Đức buộc phải điều Sư_đoàn cơ_giới SS Totenkopf và Sư_đoàn cơ_giới SS Polozei từ cánh trái sang cánh phải chiếm_lĩnh tuyến Nikolski_Baranovo_Bolshoi_Klin Klin_Dubenka_Sông_Sitnye chặn được cuộc phản_công của Quân_đội Liên_Xô trên tuyến này Sau 5 ngày phản_công Tập_đoàn_quân 11 Liên_Xô không còn lực_lượng dự_bị để tiếp_viện cho hướng Soltsy và phải dừng lại Trên cánh Bắc_Quân đoàn xe_tăng 41 Đức với ưu_thế áp_đảo về lực_lượng cả hai sư_đoàn xe_tăng 1 6 và Sư_đoàn cơ_giới 36 đều hoạt_động trên hướng này đã nhanh_chóng vượt qua vùng rừng đầm lầy ở phía Đông hồ Pskov và hồ Chudskoye dồn các sư_đoàn bộ_binh 118 và 191 Liên_Xô ra hướng biển Baltic_Một lỗ_hổng lớn xuất_hiện trên tuyến phòng_thủ Luga của quân_đội Liên_Xô_Trước tình_thế bắt_buộc Bộ_tư_lệnh Phương_diện_quân Bắc_Liên_Xô buộc phải điều Sư_đoàn xe_tăng 24 Sư_đoàn bộ_binh 177 đang chiến_đấu với quân Phần_Lan ở phía Bắc_Leningrad cùng hai sư_đoàn dân_quân tình_nguyện Leningrad 1 và 2 ra giữ tuyến phòng_thủ Luga_Trận phòng_thủ Luga Sau khi ổn_định được tuyến mặt_trận trên hướng Soltsy_Novgorod thống_chế Wilhelm von Leeb bắt_đầu vạch kế_hoạch tấn_công vào phòng_tuyến Luga mà ông ta cho là cánh cửa cuối_cùng để mở_toang mặt_trận Leningrad của quân_đội Liên_Xô_Tuy nhiên do phải mất thêm thời_gian chuyển quân từ cánh phải sang và vượt qua vùng rừng đầm lầy giữa sông Narva và sông Luga cuộc tấn_công của Tập_đoàn_quân 16 Đức bị hoãn lại từ ngày 22 tháng 7 đến ngày 6 tháng 8 Ngày 6 tháng 8 một bầu_trời đầy mây_mù đã tước đi của quân Đức sự yểm_hộ từ trên không buộc tướng Erich_Hoepner phải tiếp_tục lùi cuộc tấn_công đến ngày 8 tháng 8 Không có không_quân hỗ_trợ cho mũi_nhọn đột_kích Tập_đoàn_quân 16 Đức tiến_công rất chậm_chạp trên các hướng tới phòng_tuyến Luga của quân_đội Liên_Xô_Trên khu_vực đầu cầu Porechye cũng như tại khu_vực đầu cầu Sabsk_Sư đoàn bộ_binh 1 Sư_đoàn cơ_giới 36 Sư_đoàn xe_tăng 1 và Sư_đoàn xe_tăng 6 chỉ có_thể nhích lên từng mét một Tốc_độ tấn_công trong ngày đầu_tiên của quân Đức chỉ đạt không quá 3 km ở khu_vực Porechye đến 5 km ở khu_vực Sabsk_Sáng ngày 9 tháng 8 các đơn_vị trinh_sát của Sư_đoàn xe_tăng 1 Đức đã phát_hiện ra một điểm yếu trên phòng_tuyến Luga của quân_đội Liên_Xô_Nó không nằm ở Luga nơi quân_đội Liên_Xô đã huy_động đến Sư_đoàn xe_tăng 24 và 3 sư_đoàn bộ_binh trấn_giữ mà nằm ở phía Nam_Cụm phòng_thủ Kingisepp nơi chỉ có Quân_đoàn bộ_binh 4 mới thành_lập vội_vã chỉ gồm Sư_đoàn xe_tăng 1 khá yếu chỉ có 58 xe_tăng hoạt_động được Sư_đoàn bảo_vệ bờ biển của Hạm_đội Baltic và Sư_đoàn học_viên trường quân_sự Kirov_Sang ngày 10 tháng 8 các sư_đoàn xe_tăng 1 và 6 Đức đã chọc thủng tuyến phòng_thủ của Sư_đoàn học_viên Kirov và đến ngày 14 tháng 8 đã đột_kích sâu dọc theo đường_sắt Kingisepp_Krasno_Gvardeysk_Cận_vệ đỏ Gatchino_Phòng tuyến Luga của quân_đội Liên_Xô bị vỡ một mảng lớn từ Kingisepp đến Ivanovskoye_Sư đoàn cơ_giới 36 và Sư_đoàn bộ_binh 1 Đức bắt_đầu tiến vào hậu_cứ của cụm phòng_thủ Luga_Liên_Xô từ phía Bắc_Sư đoàn xe_tăng 8 Đức vừa hồi_phục cũng được đưa đến khu_vực đầu cầu Sabsk và vượt sông Luga đánh_bật Sư_đoàn bộ_binh 90 Lien_Xô về tuyến Letoshitsy_Orlovka_Ngày 17 tháng 8 Quân_đoàn xe_tăng 41 Đức đánh chiếm đầu_mối giao_thông đường_sắt quan_trọng ở Volosovo và chỉ còn cách thành_phố Krasno_Gvardeysk 40 km về phía Tây_Trên khu_vực này hầu_như không còn một đơn_vị quân_đội Liên_Xô nào Nguyên_soái K E Voroshilov buộc phải điều ba sư_đoàn bộ_binh dự_bị 270 274 và 282 vừa_mới được thành_lập một_cách vội_vã ra phòng_thủ khu_vực Krasno_Gvardeysk_Trên cánh Bắc_Cụm phòng_thủ Kingisepp_Liên_Xô bị đánh_bật về phía Bắc con đường_bộ từ Krasnoye_Selo đi Kingisepp_Nhiều trận giao_chiến ác_liệt đã nổ ra dọc con đường này tại Antashi_Teshkovo_Pruzhitsy_Krestovo kyorstovo và Alekseevka giữa Sư_đoàn xe_tăng 1 Sư_đoàn bộ_binh 281 các sư_đoàn dân_quân tình_nguyện 1 và 2 Leningrad_Liên_Xô với Sư_đoàn xe_tăng 6 Sư_đoàn cơ_giới 36 và Sư_đoàn bộ_binh 1 Đức Ở phía Nam phòng_tuyến Luga tướng Ernst_Busch dồn các sư_đoàn bộ_binh 11 và 21 của Quân_đoàn bộ_binh 1 và Quân_đoàn xe_tăng 39 được tăng_cường từ Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 tấn_công đánh chiếm Shimsk ngày 10 tháng 8 Ngày 12 tháng 8 các sư_đoàn bộ_binh 126 và 269 Đức bắt_đầu tấn_công trên hướng Novgorod_Các sư_đoàn bộ_binh 11 và 21 Đức cũng phát_động một cuộc tấn_công vào Chudovo_Ngày 13 tháng 8 Quân_đoàn cơ_giới 56 Đức bắt_đầu tấn_công vòng qua phía Nam lên hướng Leningrad Trước nguy_cơ bị bao_vây tướng A N Astanin chỉ_huy Cụm phòng_thủ Luga_Liên_Xô điều_động Sư_đoàn xe_tăng 24 và Sư_đoàn bộ_binh 177 chống_trả quyết_liệt Trong khi ra tuyến đầu để đốc_chiến tướng SS Myulfershtedt bị tử_trận bởi một viên đạn lạc Tuy_nhiên tất_cả cố_gắng của tướng A N Astanin đều vô_ích Ngày 21 tháng 8 Bộ_tư_lệnh Tập_đoàn_quân 16 Đức đưa Quân_đoàn bộ_binh 28 được tăng_cường Sư_đoàn 281 vào giao_chiến đã làm thay_đổi hẳn cán_cân lực_lượng trên mặt_trận phía Nam_Luga_Bộ tư_lệnh hướng Tây_Bắc_Liên_Xô định điều Tập_đoàn_quân 34 mới thành_lập ra ứng_cứu cho phòng_tuyến Luga nhưng không kịp Toàn_bộ khu_vực phía Nam hồ Ilmen đã nắm trong vùng kiểm_soát của Quân_đoàn cơ_giới 56 Đức Ngày 26 tháng 8 quân Đức khép vòng_vây xung_quanh khu_vực giữa Luga và Krasno_Gvardeysk_Trong vòng_vây là phần còn lại của Sư_đoàn xe_tăng 24 và các sư_đoàn bộ_binh 70 90 111 177 và 235 Sư_đoàn xe_tăng 24 Liên_Xô mất gần hết xe_tăng gồm 5 chiếc BT 7 70 chiếc BT 5 3 chiếc BT 2 1 chiếc T 28 7 pháo_tự_hành và 9 xe_bọc_thép Các cuộc chiến_đấu tại khu_vực từ Luga đến Siversky còn tiếp_tục đến giữa tháng 9 Một_vài trung_đoàn Liên_Xô tại khu_vực này đã lần_lượt thoát khỏi vòng_vây về với quân nhà tại khu_vực Kirishi và Pogostye_Trong số những người thoát vây có tướng A N Astanin các đại_tá A F Mashoshin chỉ_huy Sư_đoàn bộ_binh 177 A G Rodin chỉ_huy Sư_đoàn xe_tăng 24 S V Roginsky chỉ_huy Sư_đoàn bộ_binh 111 và G F Odintsov chỉ_huy Sư_đoàn 235 Quân Đức bắt được gần 20 000 tù_binh Liên_Xô trong các trận đánh Trận phòng_thủ Novgorod_Chudovo_Ngày 10 tháng 8 năm 1941 thời_tiết trên khu_vực phía Bắc hồ Ilmen trở_nên tạnh_ráo Trong khi quân_đội Liên_Xô đã chuẩn_bị cuộc phản_công ở phía Nam hồ này thì lợi_dụng thời_tiết cho_phép sự yểm_hộ của không_quân Thượng_tướng Ernst_Busch chỉ_huy Tập_đoàn_quân 16 Đức vừa được tăng_cường Quân_đoàn xe_tăng 39 điều_động từ Tập_đoàn_quân xe_tăng 3 đến đã quyết_định ra_tay trước Quân_đoàn xe_tăng 39 và các quân_đoàn bộ_binh 1 28 đã mở cuộc tấn_công vào hướng Novgorod do Tập_đoàn_quân 48 Liên_Xô của trung_tướng S D Akimov chỉ gồm 3 sư_đoàn bộ_binh và 3 trung_đoàn pháo_binh trấn_giữ Tuyến phòng_thủ mỏng yếu của Tập_đoàn_quân 48 Liên_Xô tại khu_vực Shimsk đã bị các sư_đoàn bộ_binh 1 và 21 Đức chọc thủng ngay trong ngày đầu_tiên của cuộc tấn_công Ngày 11 tháng 8 quân Đức chiếm Shimsk_Ngày 12 tháng 8 các sư_đoàn bộ_binh 96 và 126 Đức được đưa vào cửa đột_phá để mở_rộng chính_diện tấn_công Ngày 13 tháng 8 toàn_bộ tuyến phòng_thủ của Tập_đoàn_quân 48 Liên_Xô sụp_đổ Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức tiếp_tục khoan sâu lỗ đột_phá về hướng Novgorod_Ngày 14 tháng 8 các sư_đoàn bộ_binh 11 và 21 Đức cắt đứt đường_sắt từ Novgorod đi Luga tạo ra nguy_cơ hình_thành một mũi tấn_công thứ hai từ hướng Nam đánh vào Cụm phòng_thủ Luga của quân_đội Liên_Xô_Ngày 15 tháng 8 Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức cố_gắng chiếm Novgorod trong hành_tiến nhưng không thành_công Tối 15 tháng 8 Quân_đoàn xe_tăng 39 Đức mới chỉ chiếm được khu_vực ngoại_ô phía Nam_Novgorod_Với sự yểm_hộ của Sư_đoàn không_quân hỗn_hợp 8 Đức do trung_tướng Gunther_Korten chỉ_huy sáng 16 tháng 8 Quân_đoàn bộ_binh 1 Đức huy_động toàn lực tấn_công vào Novgorod và đến chiều cùng ngày Trung_đoàn bộ_binh 424 thuộc Sư_đoàn bộ_binh 126 Đức đã chiếm được thành Kremlin của Novgorod_Quân_đội Liên_Xô và Quân_đội Đức Quốc xã giằng_co với nhau phần phía Đông của Novgorod trong vài ngày tiếp_theo Ngày 18 tháng 8 quân Đức chiếm được một đầu cầu phía Đông sông Volkhov_Ngày 19 tháng 8 tướng Kuno_Hans von Both chỉ_huy Quân_đoàn bộ_binh 1 Đức quyết_định chỉ để lại Sư_đoàn bộ_binh 11 tấn_công dọc sông Volkhov và tung các sư_đoàn bộ_binh 21 126 phối_hợp với Quân_đoàn xe_tăng 39 tấn_công lên Chudovo_Ngày 20 tháng 8 Sư_đoàn bộ_binh 21 Đức được tăng_cường Trung_đoàn pháo_binh 37 tiểu_đoàn pháo_tự_hành 666 tiểu_đoàn cao_xạ 272 và tiểu_đoàn mô_tô trinh_sát 9 đã đánh_bật quân_đội Liên_Xô khỏi Chudovo và cắt đứt đường_sắt Moskva_Leningrad_Ở phía Đông_Chudovo_Sư đoàn cơ_giới 18 Đức đánh chiếm một đầu cầu trên bờ Đông sông Volkhov và bắt_đầu triển_khai tấn_công về Bolshoy_Vishera_Bộ tư_lệnh hướng Tây_Bắc_Liên_Xô buộc phải điều Tập_đoàn_quân 52 do trung_tướng N M Krylov chỉ_huy gồm 7 sư_đoàn bộ_binh từ lực_lượng dự_bị ra giữ tuyến sông Msta_Bộ tư_lệnh hướng Tây_Bắc_Liên_Xô nhận_thức được mối nguy_hiểm khôn_lường nếu quân_đội Đức Quốc xã tiếp_tục tấn_công trên hướng Budogoshch_Tikhvin và tiến ra tuyến sông Svir để kết_nối với quân Phần_Lan đang tấn_công từ Olonets xuống thì tình_hình sẽ là vô_phương cứu_chữa Để tăng_cường cho mặt_trận này các tập_đoàn_quân 4 và 54 Liên_Xô mới được thành_lập một_cách vội_vã đã được ném ra khu_vực Mga_Lyuban và Kirishi_Tuy nhiên quân Đức chưa vội_vã tiến lên phía Bắc_Ngày 22 tháng 8 các quân_đoàn bộ_binh 1 và 28 của Tập_đoàn_quân 16 Đức đã tiến ra tuyến sông Oredezh tạo thành vòng_vây phía sau Cụm phòng_thủ Luga của quân_đội Liên_Xô_Trận phản_công Staraya_Russa_Từ ngày 12 đến ngày 25 tháng 8 năm 1941 trong một cố_gắng để đẩy_lùi cánh phải của Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức đang tấn_công theo hướng Novgorod_Volkhov để vây_bọc Leningrad từ phía Nam và Đông_Nam_Quân_đội Liên_Xô trên hướng Tây_Bắc đã tổ_chức một trận phản_công lớn ở khu_vực Staraya_Russa và Đông_Nam hồ Ilmen_Bộ_Tổng tư_lệnh hướng Tây_Bắc của quân_đội Liên_Xô do nguyên_soái K E Voroshilov cho rằng nếu đánh_bại được Tập_đoàn_quân 16 trên khu_vực Staraya_Russa quân_đội Liên_Xô có_thể tiến đánh vào sau lưng Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 Đức đang tiến_công trực_diện vào phía Tây_Nam Leningrad trên hướng Bolshoi_Sabsk_Pushkin buộc tập_đoàn_quân này phải bỏ kế_hoạch tấn_công đó Kế_hoạch phản_công dự_kiến sử_dụng các tập_đoàn_quân 11 27 và 34 của Phương_diện_quân Tây_Bắc tái_lập và Tập_đoàn_quân 48 của Phương_diện_quân Bắc_Lực_lượng chủ_công là Tập_đoàn_quân 34 do thiếu_tướng K M Kachanov chỉ_huy còn đang sung_sức được điều_động từ lực_lượng dự_bị chiến_lược của STAVKA Tập_đoàn_quân này phải đối_đầu với Quân_đoàn bộ_binh 10 Đức dưới sự chỉ_huy của tướng Christian_Hansen gồm các sư_đoàn bộ_binh 30 và 290 Cùng thời_điểm Bộ_tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức đã lên kế_hoạch tiếp_tục tấn_công trên hướng Leningrad_Tikhvin nhằm đánh_bại quân_đội Liên_Xô trên hướng này và chiếm Leningrad_Thống chế Wilhelm von Leeb dự_kiến sử_dụng Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 và Tập_đoàn_quân 18 tấn_công trực_diện vào Leningrad_Tập đoàn quân 16 sẽ luồn qua phía Nam_Leningrad và vây_bọc thành_phố Kế_hoạch tấn_công dự_kiến bắt_đầu ngày 15 tháng 8 sau khi Quân_đoàn xe_tăng 41 và Quân_đoàn cơ_giới 56 của Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 hoàn_thành tập_kết các sư_đoàn xe_tăng và cơ_giới tại vị_trí xuất_phát tấn_công từ phía Tây_hồ Ilmen đến phía Nam_Narva_Quân đoàn cơ_giới 39 và Quân_đoàn bộ_binh 128 vừa được tăng_cường cho Cụm tập_đoàn_quân Bắc là lực_lượng dự_bị để phát_huy chiến_quả ở phía Đông hồ Ladoga nối mặt_trận với Tập_đoàn_quân Karelia của quân_đội Phần_Lan đang tấn_công trên hướng Petrozavodsk_Cuộc phản_công của bốn tập_đoàn_quân Liên_Xô khởi_sự ngày 12 tháng 8 một_cách vội_vã Trong khi cuộc tấn_công của Tập_đoàn_quân 27 ở khu_vực Kholm ngay từ đầu đã bị Sư_đoàn cơ_giới 3 Đức chặn_đứng trên sông Lovat thì Tập_đoàn_quân 34 lại đạt được nhiều thành_công hơn Trong ngày đầu_tiên của cuộc phản_công Tập_đoàn_quân này đã tiến sâu đến 15 km chọc thủng tuyến phòng_thủ của Sư_đoàn bộ_binh 30 Đức ở phía Nam_Staraya_Russa và tiến về trung_tâm đường_sắt Dno_Ngày 14 tháng 8 các sư_đoàn bộ_binh 245 254 và 2 sư_đoàn kỵ_binh Liên_Xô đã cắt đứt tuyến đường_sắt Dno_Staraya_Russa_Tập đoàn quân 11 cùng vượt qua con đường_sắt này và hướng đòn tấn_công về Soltsy nơi trước đó mấy ngày đã diễn ra cuộc phản_công không thành_công của chính họ Tuy_nhiên tại phía Tây_Bắc hồ Ilmen_Tập đoàn quân 48 của Phương_diện_quân Bắc có trong tay Sư_đoàn xe_tăng 21 đã không_thể vượt qua tuyến phòng_thủ của Quân_đoàn bộ_binh 128 Đức ở phía Đông_Bắc_Utorgosh để đón gặp cánh quân xung_kích của Tập_đoàn_quân 34 Ngày 15 tháng 8 sức tấn_công của quân_đội Liên_Xô cạn dần Cuộc phản_công bất_ngờ của quân_đội Liên_Xô đã buộc thống_chế Wilhelm von Leeb phải điều_động Quân_đoàn cơ_giới 39 từ lực_lượng dự_bị đến Dno và mở cuộc phản_kích vào sườn trái Tập_đoàn_quân 34 Liên_Xô_Sư đoàn cơ_giới SS Totenkopf vừa chiếm được Shimsk cũng huỷ_bỏ cuộc tấn_công lên Novgorod và quay lại đối_phó với Tập_đoàn_quân 11 Liên_Xô_Quân đoàn bộ_binh 128 đảm_nhận toàn_bộ tuyến Utorgosh_Shimsk thay_thế cho Quân_đoàn cơ_giới 56 Ngày 19 tháng 8 các quân_đoàn cơ_giới 39 và 56 Đức đồng_loạt phản_kích vào bên sườn các cánh quân xung_kích của quân_đội Liên_Xô buộc các đơn_vị này phải rút_lui khỏi các mục_tiêu vừa chiếm được Ngày 25 tháng 8 ba tập_đoàn_quân Liên_Xô bị đánh_bật trở_lại bờ Đông sông Lovat_Quân_đội Liên_Xô đã không hoàn_thành mục_tiêu trận phản_công và bị thiệt_hại nặng_nề Các tập_đoàn_quân 11 27 và 34 tổn_thất 128 550 người chết và mất_tích khoảng 39 3 quân_số ban_đầu Riêng Tập_đoàn_quân 34 có 32 869 người chết và mất_tích chiếm 59 86 quân_số Tổn_thất về phương_tiện chiến_tranh gồm 84 xe_tăng 73 xe_bọc_thép 748 pháo 628 súng_cối Phía Đức tuyên_bố bắt_giữ 18 000 tù_binh Liên_Xô_Trước tổn_thất nặng_nề này STAVKA lại lập một toà_án quân_sự do L D Mekhlis làm chánh_án Toà_án này đã tuyên_án tử_hình đối_với tướng K M Kachanov tư_lệnh và thiếu_tướng pháo_binh V S Goncharov tham_mưu_trưởng Tập_đoàn_quân 34 Tướng Pyotr_Petrovich_Sobennikov tư_lệnh Phương_diện_quân Tây_Bắc bị kết_án 5 năm tù_giam Trung_tướng P A Kurochkin được chỉ_định thay_thế ông chỉ_huy Phương_diện_quân Tuy_nhiên nhờ các bạn_bè của ông ở Bộ Tổng_tham_mưu xin I V Stalin tha_thứ nên tháng 2 năm 1942 Đoàn_chủ_tịch Xô_viết tối_cao đã xem_xét lại trường_hợp của ông P P Sobennikov chỉ bị giáng cấp xuống đại_tá bị tước Huân_chương Sao đỏ và Huy_chương 20 năm phục_vụ Hồng_quân được ở lại trong quân_đội để lập_công chuộc tội với chức_vụ Cục trưởng tham_mưu Bộ_Tư_lệnh quân dự_bị Tháng 4 năm 1943 ông được nhận lại quân_hàm thiếu_tướng Tháng 2 năm 1944 ông được thăng hàm trung_tướng Trận phòng_thủ Demyansk_Cuối tháng 8 năm 1941 Tập_đoàn_quân 16 Đức đã cơ_bản hoàn_thành việc bao_vây cụm quân Liên_Xô tại khu phòng_thủ Luga_Bộ tư_lệnh hướng Tây_Bắc_Liên_Xô buộc phải đưa những lực_lượng mới để thiết_lập tuyến phòng_thủ mới trên tuyến Đông_Narva_Siversky để chặn Tập_đoàn_quân 18 Đức Tuy_nhiên mũi tấn_công trên hướng Chudovo của Tập_đoàn_quân 16 Đức đã tạo ra một lỗ_hổng lớn tại khu_vực phía Nam_Leningrad_Các tập_đoàn_quân 42 và 55 được cấp_tốc thành_lập tổng quân_số chỉ gồm 4 sư_đoàn chính_quy 4 sư_đoàn dân_quân và quân_tình_nguyện cùng tàn_quân của các cụm phòng_thủ Krasnogvardeysk_Chudovo và 2 tiểu_đoàn xe_tăng được ném ra hướng này để bịt cửa_mở ở Đông_Nam_Leningrad_Trong khi đó cánh phải của Tập_đoàn_quân 16 Đức đã phối_hợp với Quân_đoàn xe_tăng 57 ở cánh trái của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Đức mở cuộc tấn_công trên hướng Demyansk_Bộ tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Bắc huy_động vào_cuộc tấn_công này các quân_đoàn bộ_binh 2 10 5 sư_đoàn bộ_binh và Sư_đoàn cơ_giới 3 SS Totenkopf_Quân đoàn xe_tăng 57 trên cánh trái của Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm cũng được huy_động vào các trận đánh Quân_đội Liên_Xô phòng_ngự tại khu_vực Demyansk gồm Tập_đoàn_quân 11 của trung_tướng V I Morozov_Tập đoàn quân 27 của thiếu_tướng N E Berzarin_Tập đoàn quân 34 của thiếu_tướng P F Alfereyev và cánh quân phía Nam của Cụm phòng_thủ Novgorod_Khu vực Demyansk có ý_nghĩa chiến_lược rất quan_trọng trên toàn_bộ tuyến phòng_ngự của quân_đội Liên_Xô ở hướng Tây_Bắc_Nếu quân_đội Đức Quốc xã chiếm được khu_vực này các sư_đoàn_Đức có_thể đánh_vòng ra phía sau Cụm phòng_thủ Novgorod cũng như Tập_đoàn_quân 52 đang phòng_ngự ở phía Đông và Đông_Bắc hồ Ilmen_Từ_Demyansk quân Đức cũng có_thể giáng một đồn vu_hồi từ phía Tây_Bắc vào Kalinin_Tver phá vỡ thế_trận phòng_thủ của Phương_diện_quân Tây_Liên_Xô trên hướng Tây_Bắc_Moskva_Ngày 1 tháng 9 năm 1941 quân_đội Đức Quốc xã bắt_đầu tấn_công Đòn công_kích đầu_tiên do Quân_đoàn bộ_binh 2 Đức có Sư_đoàn cơ_giới 18 mở_đường giáng vào Tập_đoàn_quân 27 Liên_Xô đang phòng_thủ trên tuyến sông Lovat phía Bắc_Kholm_Ngày 2 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh 10 Đức cũng mở cuộc tấn_công vào Tập_đoàn_quân 11 Liên_Xô đang đóng tại phu vực Parfino phía Đông_Staraya_Russa_Ngày 3 tháng 9 Sư_đoàn xe_tăng 3 và Sư_đoàn cơ_giới SS Totenkpof cũng tiến_công vào phòng_tuyến của Tập_đoàn_quân 34 trên tuyến sông Lovat từ Rosino đến Izbitovo_Đòn đột_kích mạnh bằng 5 sư_đoàn bộ_binh 2 sư_đoàn xe_tăng và 2 sư_đoàn cơ_giới Đức có không_quân yểm_hộ vào các sư_đoàn đã bị tiêu_hao buộc 3 tập_đoàn_quân Liên_Xô phải rút_lui khỏi tuyến sông Lovat_Ngày 7 tháng 9 xe_tăng Đức vượt sông Pola tấn_công vào chỗ tiếp_giáp giữa Tập_đoàn_quân 27 và tập_đoàn_quân 34 Liên_Xô buộc Tập_đoàn_quân 27 Liên_Xô phải lùi sâu về tuyến Orekhovo_Seliger để giữ Ostashkov_Các sư_đoàn bộ_binh 245 257 259 và 262 của Tập_đoàn_quân 34 có nguy_cơ bị bao_vây khi vẫn đang giữ đầu cầu trên bờ Tây sông Pola ở cách Demyansk 20 km về phía Tây_Trên cánh Bắc_Quân đoàn bộ_binh 10 Đức cũng đánh_bật các sư_đoàn bộ_binh 182 183 202 và Sư_đoàn cơ_giới 21 chiến_đấu như bộ_binh của Tập_đoàn_quân 11 khỏi tuyến sông Pola_Ngày 8 tháng 9 quân Đức chiếm Demyansk và đẩy_lùi Tập_đoàn_quân 34 Liên_Xô về hướng Valday cách đầu_mối đường_sắt này 30 km về phía Tây_Nam Trước nguy_cơ Tập_đoàn_quân 52 và Cụm phòng_thủ Novgorod bị bao_vây Bộ_tư_lệnh hướng Tây_Bắc_Liên_Xô buộc phải yêu_cầu STAVKA chi_viện Ngày 10 tháng 9 Bộ_Tổng_tư_lệnh tối_cao Liên_Xô điều Sư_đoàn xe_tăng 28 rút từ Phương_diện_quân Bắc và Sư_đoàn bộ_binh 5 lấy từ lực_lượng dự_bị phối_thuộc cho Tập_đoàn_quân 27 tăng_cường các tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 87 và 110 cho Tập_đoàn_quân 11 bổ_sung Trung_đoàn cơ_giới 3 và các tiểu_đoàn xe_tăng độc_lập 108 112 cho Tập_đoàn_quân 34 Với một_số binh_lực mới được tăng_cường ngày 12 tháng 9 các đơn_vị cánh trái của Tập_đoàn_quân 11 và cánh phải của Tập_đoàn_quân 34 Liên_Xô mở cuộc phản_công nhằm chiếm lại Demyansk nhưng không thành_công Các sư_đoàn cơ_giới 18 3 SS Totenkorpf và Sư_đoàn xe_tăng 19 Đức đã dựng thành một bức tường thép chặn các hướng Bắc và Đông_Demyansk và phản đột_kích ngay sau khi cuộc phản_công của quân_đội Liên_Xô thất_bại Ngày 14 tháng 9 Tập_đoàn_quân 11 phải rút về tuyến Lychkovo_Luzhnykh_Tập đoàn quân 34 phải rút về tuyến Lychkovo_Đông_Demyansk_Ngày 15 tháng 9 Sư_đoàn xe_tăng 19 Đức tiến đến hồ Velye đạt được chiều sâu nhiệm_vụ xa nhất trên hướng này Từ ngày 16 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh 2 và Quân_đoàn cơ_giới 56 Đức tiếp_tục công_kích nhưng với các lực_lượng mới được tăng_viện quân_đội Liên_Xô vẫn giữ vững tuyến phòng_thủ ở Tây_Nam vùng đồi Valday_Ngày 21 tháng 9 trung_tướng Franz_Halder tham_mưu_trưởng lục_quân Đức ghi_nhận Đến ngày 30 tháng 9 quân_đội Đức Quốc xã hầu_như dẫm chân tại_chỗ trên vùng đồi Tây_Nam Valday_Quân_đội Liên_Xô đã thiết_lập được tuyến phòng_thủ vững_chắc từ phía Đông hồ Ilmen đến Isakovo_Sư đoàn bộ_binh 180 phòng_thủ tuyến hồ Ilmen_Lychkovo đối_diện với họ là Sư_đoàn bộ_binh 290 Đức Các sư_đoàn bộ_binh 26 84 128 và Sư_đoàn cơ_giới 202 chiếm_giữ địa đoạn từ Lychkovo đến Kirillovschina lực_lượng dự_bị tuyến 2 có Lữ_đoàn xe_tăng 8 các sư_đoàn kỵ_binh 25 54 mới được điều từ lực_lượng dự_bị đến Phía bên kia chiến_tuyến là Sư_đoàn bộ_binh 30 và Sư_đoàn cơ_giới 3 SS Totenkopf_Các sư_đoàn bộ_binh 163 245 259 262 giữ tuyến Kirillovschina_Isakovo phía sau họ là Sư_đoàn bộ_binh 188 và Lữ_đoàn pháo chống tăng 10 Đối_diện với họ là Sư_đoàn bộ_binh 32 Đức Trên vùng hồ Orekhov đến Ostakovo có các sư_đoàn bộ_binh 4 23 28 tuyến 1 33 183 và sư_đoàn kỵ_binh 46 tuyến 2 phòng_thủ Quân_đội Đức Quốc xã bao_vây Leningrad_Kết thúc chiến_dịch mặc_dù các tập_đoàn_quân 11 27 và 34 Liên_Xô đã chặn được Tập_đoàn_quân 16 Đức tại khu_vực phía Đông_Demyansk loại_trừ một phần nguy_cơ đứt_đoạn giữa Phương_diện_quân Tây_Bắc tái_lập và Phương_diện_quân Tây nhưng điều đó là không đủ để chặn các đòn tấn_công của Quân_đội Đức Quốc xã về hướng Leningrad Sau khi đánh_bại cuộc phản_công Staraya_Russa của quân_đội Liên_Xô_Tập đoàn quân 18 Đức đã tiến đến vùng đồi Pulkovo cửa_ngõ phía Tây_Nam Leningrad đồng_thời bao_vây một bộ_phận của Tập_đoàn_quân 8 Liên_Xô vừa rút từ Tallinn về tại mỏm đất Oranienbaum_Lomonosov đối_diện với pháo_đài Kronstad_Leningrad trở_thành một thành_phố mặt_trận Sông Neva trở_thành tuyến phòng_thủ chính ở phía Nam_Leningrad_Sự kiện đặc_biệt quan_trọng đã diễn ra ngày 22 tháng 8 năm 1941 khi các sư_đoàn xe_tăng của Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 Đức đã chọc thủng phòng_tuyến của quân_đội Liên_Xô ở chỗ tiếp_giáp giữa Tập_đoàn_quân 55 Phương_diện_quân Leningrad và Tập_đoàn_quân 54 Phương_diện_quân Tây_Bắc tại khu_vực Kolpino_Mga tiến ra bờ hồ Ladoga đánh chiếm cái cổ chai Shlisselburg_Leningrad hoàn_toàn bị cắt rời khỏi đất lớn và chỉ còn có_thể liên_lạc được qua hồ Ladoga_Cuộc phong_toả 900 ngày của quân_đội Đức Quốc xã và cuộc chống phong_toả của Quân_đội Liên_Xô và nhân_dân Leningrad bắt_đầu Trên hướng ra hồ Onega_Cánh trái của Tập_đoàn_quân 16 Đức được Quân_đoàn xe_tăng 39 và Quân_đoàn xe_tăng 41 hiệp_lực tiếp_tục tấn_công Ngày 1 tháng 9 Quân_đoàn bộ_binh 1 và Quân_đoàn bộ_binh 28 Đức có Sư_đoàn xe_tăng 1 mở_đường đã đánh_bật Tập_đoàn_quân 54 Liên_Xô khỏi tuyến phòng_thủ Mga_Kirishi đánh chiếm Kirishi và Gorodishche uy_hiếp thành_phố Volkhov_Trên hướng Chudovo_Quân đoàn xe_tăng 39 và Quân_đoàn bộ_binh 38 Đức bắt_đầu mở chiến_dịch tấn_công lớn lên Tikhvin đe_doạ cắt đứt những con đường_sắt cuối_cùng từ vùng phía Tây sông Volga_Liên_Xô lên mặt trận Tây_Bắc_Kết quả đánh_giá và ảnh_hưởng Kết_quả Chiến_dịch phòng_ngự chiến_lược Leningrad của quân_đội đã không đạt được mục_tiêu đề ra Thành_phố Leningrad bị quân_đội Đức Quốc xã bao_vây và phải trải qua gần 900 ngày sau vòng_vây đó mới bị phá vỡ Quá nửa quân_số tham_gia chiến_dịch so với quân_số ban_đầu đã thương_vong Chỉ nhờ vào những biện_pháp động_viên lực_lượng dự_bị huy_động từ các quân_khu trong nội_địa Quân_đội Liên_Xô mới có_thể chặn_đứng được cuộc tấn_công của quân_đội Đức Quốc xã trên hướng thành_phố Leningrad và hướng Demyansk_Quân_đội Đức Quốc xã mặc_dù chịu thương_vong khá lớn nhưng đã đạt được hầu_hết mục_tiêu trong kế_hoạch tấn_công trừ mục_tiêu quan_trọng nhất đánh chiếm Leningrad Không những thế Tập_đoàn_quân 16 và cánh phải của Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 Đức còn tiến sâu hơn về hướng Đông_Leningrad uy_hiếp các mục_tiêu quan_trọng như đầu_mối giao_thông Volkhov và thành_phố Tikhvin đe_doạ cắt đứt Phương_diện_quân Bắc khỏi hậu_phương của quân_đội Liên_Xô_Tuy nhiên vào giai_đoạn cuối của chiến_dịch sức tấn_công của quân_đội Đức Quốc xã giảm dần từ trên 10 km ngày chỉ còn 2 5 km ngày vào 20 tháng 9 năm 1941 và 1 5 km ngày vào ngày cuối_cùng của chiến_dịch Mặc_dù sau khi bao_vây Leningrad quân_đội Đức Quốc xã đã chiếm được Tikhvin trong chiến_dịch tấn_công tiếp_theo nhưng cũng giống như ở Rostov trên sông Đông quân_đội Đức Quốc xã chỉ trụ lại được ở đây không quá 10 ngày và phải rút quân bởi chiến_dịch phản_công chiến_lược Tikhvin của Phương_diện_quân Volkhov_Liên_Xô mới được thành_lập Đánh_giá Gần giống như các chiến_dịch phòng_thủ đầu_tiên khi tiến_hành cuộc Chiến_tranh vệ_quốc vĩ_đại các cấp chỉ_huy Liên_Xô đã liên_tiếp mắc thêm những sai_lầm làm cho tình_huống trên mặt_trận ngày_một khó_khăn hơn cho họ Sai_lầm đầu_tiên là việc bố_trí quân trên tuyến phòng_thủ Luga nơi được xem là tuyến quyết_định cho cuộc phòng_thủ Leningrad_Cụm phòng_thủ Luga của quân_đội Liên_Xô được bố_trí rất mạnh gồm 1 sư_đoàn xe_tăng và 3 sư_đoàn bộ_binh cùng nhiều trung_đoàn pháo_binh Cụm phòng_thủ Kingisepp cũng được bố_trí binh_lực tương_đương và còn có thêm hai sư_đoàn bộ_binh của hải_quân và các hạ_sĩ_quan dự_bị đang được huấn_luyện Chỗ yếu nhất trên phòng_tuyến này chính là khu_vực phía Tây_Nam Novgorod nơi chỉ có hai sư_đoàn bộ_binh vốn được điều_động thay_thế Tập_đoàn_quân 48 bị thiệt_hại nặng trong trận phản_công Soltsy đóng giữ Bộ_tư_lệnh Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức đã khai_thác triệt_để sai_lầm của các cấp chỉ_huy Liên_Xô và giáng đòn tấn_công quyết_định vào chính lỗ_hổng này trên tuyến phòng_thủ Luga của quân_đội Liên_Xô để đạt được những thành_công quan_trọng trên hướng Novgorod_Chudovo_Những lực_lượng ở thê_đội 2 của Phương_diện_quân Bắc gồm Sư_đoàn xe_tăng 21 và 3 sư_đoàn bộ_binh đều được ném ra tuyến Kingisepp để chặn đòn tấn_công của Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 Đức khiến cho Bộ_tư_lệnh hướng Tây_Bắc hầu_như không còn lực_lượng dự_bị để trám vào lỗ thủng nghiêm_trọng trên hướng Chudovo_Mũi tấn_công của cánh trái Tập_đoàn_quân 16 phối_hợp các sư_đoàn xe_tăng cơ_giới trên cánh phải Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 Đức đã loại_bỏ tuyến phòng_ngự Luga của quân_đội Liên_Xô và nhanh_chóng tiến ra bờ hồ Ladoga bao_vây mặt Nam thành_phố Leningrad_Cuộc chiến phòng_thủ của 3 tập_đoàn_quân Liên_Xô trên hướng Demyansk cho_dù chặn được cuộc đột_kích của Sư_đoàn xe_tăng 19 và 5 sư_đoàn bộ_binh Đức tại vùng đồi Valday nhưng không_thể tác_động nhiều đến tình_hình mặt_trận hướng Leningrad_Theo trình_tự kế_hoạch quân_đội Đức Quốc xã tiếp_tục tấn_công sâu hơn trên hướng Tây_Bắc bằng Trận công_kích Tikhvin trong một nỗ_lực tấn_công cuối_cùng trên hướng Tây_Bắc_Liên_Xô để bắt liên_lạc với quân_đội Phần_Lan trước khi bắt_đầu Chiến_dịch Cuồng_phong tấn_công vào Moskva_Việc chuyển mục_tiêu chiến_lược từ_nhiệm vụ đánh chiếm Leningrad sang nhiệm_vụ bao_vây thành_phố này chứng_tỏ quân_đội Đức Quốc xã không đủ lực_lượng để thực_hiện ba mục_tiêu chiến_lược trong kế_hoạch Barbarossa cùng một lúc Sự_kiện Quân_đoàn xe_tăng 39 và Quân_đoàn cơ_giới 56 được điều về hướng Moskva từ ngày 1 tháng 10 và sau đó là Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 được rút dần khỏi hướng Tây_Bắc_Liên_Xô để chuyển sang hướng Tây_Nam phản_ánh sự thay_đổi mục_tiêu chiến_lược của Tổng_hành_dinh quân_đội Đức Quốc xã Cuộc_chiến ở miền Tây_Nam Liên_Xô hứa_hẹn đem lại lợi_ích to_lớn về kinh_tế và quân_sự nhưng cũng đòi_hỏi một lực_lượng lớn hơn những tính_toán ban_đầu của Hitler và bộ_chỉ_huy của ông ta Đó là nguyên_nhân trực_tiếp từ phía Đức Quốc xã dẫn đến quyết_định chuyển mục_tiêu đánh chiếm Leningrad thành một cuộc bao_vây dài ngày Về phía Liên_Xô những đòn phản_công liên_tục dù không thành_công như mục_tiêu ban_đầu cũng đã kìm_hãm đáng_kể tốc_độ tấn_công và làm tiêu_hao nhiều lực_lượng bộ_binh và xe_tăng Đức trên hướng Tây_Bắc để cuối_cùng chặn_đứng quân_đội Đức Quốc xã trên tuyến Volkhov_Tikhvin đồng_thời làm tiêu_tan hy_vọng của quân Đức khi họ muốn nối trận_tuyến với quân_đội Phần_Lan tại eo_đất giữa hồ Ladoga và hồ Onega_Ảnh hưởng Chiến_dịch phòng_ngự chiến_lược Leningrad của quân_đội Liên_Xô không đạt được mục_tiêu đề ra đã ảnh_hưởng tai_hại đến thế_trận của họ trên cánh Bắc của mặt_trận Xô_Đức_Toàn bộ tỉnh Leningrad trừ thành_phố Leningrad và phần còn lại của eo_đất Vyborg rơi vào tay quân_đội Đức Quốc xã Đòn tấn_công đánh chiếm khu_vực cổ chai Shlisselburg bên bờ hồ Ladoga đã đẩy Phương_diện_quân Leningrad và thành_phố này vào tình_trạng bị bao_vây gần như hoàn_toàn chỉ còn có_thể liên_lạc được với đất lớn Liên_Xô qua hồ Ladoga Sau khi bao_vây Leningrad quân_đội Đức Quốc xã còn rộng đường tiến đánh trên hướng Volkhov_Tikhvin đe_doạ tiến vào sau Tập_đoàn_quân 7 của Phương_diện_quân Karelia đang phòng_ngự chống lại các cuộc tấn_công của quân_đội Phần_Lan trên eo_đất giữa hồ Ladoga và hồ Onega_Mặc dù không chiếm được thành_phố Leningrad nhưng Tổng_hành_dinh quân_đội Đức Quốc xã vẫn coi như nhiệm_vụ đã hoàn_thành khi họ cho rằng cái rét trên vòng Bắc_Cực và nạn đói sẽ làm cho quân_đội và người_dân Leningrad phải hạ vũ_khí Ngày 18 tháng 9 năm 1941 trung_tướng Franz_Halder_Tổng tham_mưu_trưởng lục_quân Đức Quốc xã viết Tin_tưởng rằng đã vô_hiệu_hoá hoặc kìm chân các lực_lượng lớn của quân_đội Liên_Xô trên cánh Bắc của mặt_trận phía Đông quân_đội Đức Quốc xã bắt_đầu chuyển một phần_lớn lực_lượng xe_tăng thiết_giáp về hướng Moskva để mở Chiến_dịch Cuồng_phong Hồi 11 giờ 30 ngày 18 tháng 9 trung_tướng Kurt_Brennecke tham_mưu_trưởng Cụm tập_đoàn quan Bắc_Đức nhận được chỉ_thị từ OKW yêu_cầu điều_chuyển Sư_đoàn xe_tăng 1 thuộc Tập_đoàn_quân xe_tăng 4 cho Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Ngày 27 tháng 9 Sư_đoàn xe_tăng 19 và Sư_đoàn cơ_giới 36 Đức cũng được rút ra để điều đến Cụm tập_đoàn_quân Trung_tâm Tham_khảo BULLET Aleksandr_Mikhailovich_Vasilevsky_Sự_nghiệp cả cuộc_đời Nhà_xuất_bản Tiến_Bộ Moskva 1984 BULLET Дзенискевич_А_Р_Ковальчук В М Соболев_Г_Л_Цамутали А Н Шишкин_В_А_Непокоренный Ленинград_Л_Наука 1970 A R Dzeniskevich_V_M_Kovalchuk G L Sobolev_A_N_Tsamutali V A Shishkin_Leningrad không khuất_phục Nhà_xuất_bản Khoa_học Leningrad 1970 BULLET В П Неласов_А_А_Кудрявцев А С Якушевский_В_Г_Сусоев Б Н Петров_А_А_Гуров В А Семидетко_Ю_П_Тюрин Н М Васильев_В_Б_Маковский В А Дорофеев_В_А_Сизов 1941 год уроки и выводы М Воениздат 1992 B P Nelasov chủ_biên và các tác_giả Năm 1941 Kết_quả và bài_học Nhà_xuất_bản Quân_đội Moskva 1992 BULLET Исаев_Алексей_Валерьевич_Котлы 41 го История_ВОВ которую мы не знали М Яуза_Эксмо 2005 Aleksey_Valeryevich_Isaev_Những điều chúng_ta chưa biết về Chiến_tranh thế_giới thứ hai Những vòng_vây năm 1941 Yauza và Penguin_Books hợp_tác xuất_bản Moskva 2005 BULLET Ковальчук_Валентин_Михайлович_Ленинград и Большая_Земля_Л_Наука 1975 Valentin_Mikhailovich_Kovalchuk_Leningrad và đất lớn Nhà_xuất_bản Khoa_học Leningrad 1975 BULLET П А Жилина_Ф_Н_Утенков В С Кислинским_На_Северо_Западном фронте М Наука 1969 P A Zhilin_F_N_Utenkov V S Kilinsky_Phương diện quân Tây_Bắc_Nhà xuất_bản Khoa_học Moskva 1969 BULLET Крюков_Алексей_Михайлович_Пути и тревоги Петрозаводск_Карелия 1979 Aleksey_Mikhailovich_Kryukov_Phương pháp và sự lo_âu Petrozavodsk_Karelia 1979 BULLET Прочко_Игнатий_Степанович_Артиллерия в боях за Родину_М_Воениздат 1957 Ignatiy_Sergeyevich_Prochko_Pháo_binh chiến_đấu cho Tổ_Quốc Nhà_xuất_bản Quân_đội Moskva 1957 BULLET Манштейн_Эрих фон Утерянные победы М ACT СПб_Terra_Fantastica 1999 Bản_gốc Manstein_Erich von Verlorene_Siege_Bonn 1955 Erich von Manstein_Thắng lợi đã mất AST Moskva và Terra_Fantastica_Sainkt_Petersburg hợp_tác xuất_bản 1999 BULLET Александер_Бевин 10 фатальных ошибок Гитлера_М_Яуза_Эксмо 2003 Bản_gốc Alexander_Bevin_How_Hitler Could_Have_Won_World War_II_The_Fatal Errors_That_Lead to Nazi_Defeat_London_Times Books 2000 Alexander_Bevin_Mười sai_lầm nghiêm_trọng của Hitler_Yauza và Penguin_Books hợp_tác xuất_bản Moskva 2003 BULLET Гальдер_Франц_Военный дневник Ежедневные записи начальника Генерального штаба Сухопутных войск 1939 1942 гг М Воениздат 1968 1971 Bản_gốc Halder_F_Kriegstagebuch_Tägliche Aufzeichnungen des Chefs des Generalstabes des Heeres 1939 1942 Stuttgart_W_Kohlhammer_Verlag 1962 1964 Franz_Halder_Nhật ký chiến_sự Ghi_chép hàng ngày của Tổng_tham_mưu_trưởng quân_đội 1939 1942 trọn bộ 3 tập Nhà_xuất_bản Quân_đội Moskva 1968 1971 Liên_kết ngoài BULLET Tư_liệu về Chiến_dịch phòng_thủ Leningrad 10 7 đến 30 9 1941 BULLET Ý_đồ tấn_công của Cụm tập_đoàn_quân Bắc_Đức và ý_đồ phản_công của quân_đội Liên_Xô trên hướng Leningrad cuối tháng 8 năm 1941 BULLET Bản_đồ chiến_sự tại khu_vực Tây_Bắc_Liên_Xô từ ngày 10 7 đến ngày 10 11 năm 1941 BULLET Bản_đồ chiến_sự tại phòng_tuyến Luga lấy từ sách của A V Isayev_BULLET_Bản đồ cuộc phản_công của Tập_đoàn_quân 11 Liên_Xô tại khu_vực Soltsy 14 đến 18 tháng 7 năm 1941 BULLET Bản_đồ Chiến_dịch phòng_ngự chiến_lược Leningrad từ ngày 10 7 đến 30 9 1941 BULLET Bản_đồ chiến_sự tại khu_vực Leningrad từ ngày 10 7 đến ngày 10 11 1941 BULLET Sơ_đồ kế_hoạch tấn_công của quân_đội Đức Quốc xã và cuộc phản_công của quân_đội Liên_Xô tại khu_vực Staraya_Russa 12 đến 25 8 1941
Chiến_dịch phòng_ngự chiến_lược Leningrad