Tần_Chiêu_Tương vương Tần_Chiêu_Tương vương chữ Hán_秦昭襄王 325 TCN 251 TCN trị_vì 306 TCN 251 TCN hay Tần_Chiêu vương 秦昭王 là vị vua thứ 33 của nước Tần chư_hầu thời Chiến_Quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Dưới thời_kỳ trị_vì của Chiêu_Tương vương nước Tần duy_trì được sự hùng_mạnh và mở_rộng đất_đai sang lãnh_thổ các nước khác Thời_kì của ông đánh_dấu nền_tảng vững_chắc cho sự_nghiệp thống_nhất thiên_hạ của Tần_Thuỷ_Hoàng đế sau_này Việc đối_nội Lên_ngôi Tần_Chiêu_Tương vương tên thật là Doanh_Tắc_嬴稷_Theo Sử_ký ông là con thứ của Tần_Huệ_Văn vương vua thứ 31 nước Tần_Mẹ là Mị_Bát tử phi_tần của Huệ_Văn vương Năm 311 TCN Huệ_Văn vương băng_hà Anh_trai Doanh_Tắc là Doanh_Đảng kế_vị tức Tần_Vũ vương vua thứ 32 nước Tần còn công_tử Tắc bị gửi sang làm con_tin ở nước Yên_Đến năm 307 TCN Tần_Vũ vương tiến_quân vào đất của thiên_tử nhà Chu cùng với lực_sĩ Đông_Chu chơi trò nhấc cửu đỉnh mà gãy chân đến_nỗi bỏ_mạng không có con nối_dõi Doanh_Tắc bấy_giờ làm con_tin ở nước Yên đã cùng các huynh_đệ giành ngôi_báu Triệu_Vũ_Linh vương hợp sức với Nguỵ_Nhiễm em_trai Mị_Bát tử để đưa Doanh_Tắc lên_ngôi tức Tần_Chiêu_Tương vương Khi đó ông 17 tuổi Sau khi lên_ngôi Chiêu_Tương vương_tôn mẹ làm Tuyên_Thái hậu phong hai người cậu là Nguỵ_Nhiễm và Mị_Nhung làm Nhương hầu và Hoa_Dương quân và hai đệ đệ cùng mẹ là Doanh_Khôi_Doanh_Phất làm Cao_Lăng quân Kính_Dương quân Bốn người nắm nhiều quyền_lực ở Tần gọi là Tứ_quý Củng_cố quyền_lực diệt Nghĩa Cừ_Tần_Chiêu_Tương vương đăng cơ khi còn trẻ việc triều_chính do Tuyên_Thái hậu nhiếp_chính ngoài_ra có Nguỵ_Nhiễm cùng các cựu_thần thời Vũ vương là Sư_Lý_Tật_Cam Mậu_Hướng_Thọ_Công_Tôn_Thích trợ_giúp Năm 306 TCN nước Sở đem quân đánh nước Hàn_Hàn sai sứ cầu_viện Tần_Cam_Mậu khuyên ông đem quân giúp Chiêu_Tương vương nghe theo Sau đó Cam_Mậu xin vua trả đất Quy_Hoàn cho Hàn_Tuy nhiên về sau do nghe lời gièm_pha của công tôn Thích và Hướng_Thọ nên ông nghi_ngờ Cam_Mậu làm_phản Cam_Mậu trốn sang nước Tề đến Hàm_Cốc quan thì gặp em Tô_Tần là Tô_Đại_Tô_Đại khuyên Cam_Mậu trở về rồi sang Tần nói với Chiêu_Tương vương rằng Cam_Mậu là người giỏi nếu để đến nước khác thì Tần sẽ mất một nhân_tài Chiêu_Tương vương bèn sai sứ mời Cam_Mậu về phong tướng_quốc Tô_Đại lại khuyên Tề_Mẫn vương dùng Cam_Mậu cuối_cùng Cam_Mậu ở lại Tề Sau khi Cam_Mậu bỏ đi Tần_Chiêu_Tương vương phong cho thúc_phụ là Sư_Lý_Tật làm Tả_Thừa tướng sai đem quân đánh nước Vệ vây Bồ_Thành nhưng sau đó Sư_Lý_Tật rút quân Cùng năm vua Nghĩa Cừ sang yết_kiến Chiêu_Tương vương gặp được Tuyên_Thái hậu Hai người tư_thông với nhau sinh hai con Tề_Mẫn vương cử Cam_Mậu đi sứ nước Sở Tần_Chiêu_Tương vương nghe tin Mậu ở nước Sở sai sứ đến nhờ Sở Hoài vương đưa về Tần_Sở_Hoài vương định nghe theo tuy_nhiên sau đó tướng Sở là Phạm_Quyên can_gián không nên đưa ông về Tần cũng không nên giữ lại Hoài vương đồng_ý và cuối_cùng Cam_Mậu không về Tần được Do Tần_Chiêu vương còn nhỏ_tuổi lên_ngôi thực_quyền nước Tần do Mị thái_hậu chưởng nắm còn quân_quyền bị người cậu là Nguỵ_Nhiễm thao_túng điều này khiến các quý_tộc họ Doanh rất bất_bình Năm 305 TCN Thứ_trưởng nước Tần là công_tử Tráng nổi_dậy cùng một_số đại_thần và công_tử cùng nhau khởi_loạn sử gọi là Thứ_trưởng chi loạn hay Quý quân chi loạn Cuộc nổi_loạn bị dập tắt sau đó Nguỵ_Nhiễm giết Tần_Huệ_Văn hậu cùng các công_tử em khác mẹ với Chiêu vuơng và đuổi Tần_Điệu_Vũ hậu sang nước Nguỵ_Sang năm 304 TCN Tần_Chiêu_Tương vương được cử_hành quán lễ lễ trưởng_thành Năm 301 TCN phu_nhân của Thục hầu Huy hay Thục hầu Uẩn đem theo cống_phẩm từ đất Thục đến triều yết Tần vương ở Hàm_Dương mà trong đồ cống phát_hiện có thuốc_độc vì_thế triều_đình Tần kết_tội Thục hầu mưu phảm Chiêu vương sai Tư_Mã Thác đánh Thục giết Uẩn rồi lập con Uẩn là Oản lên làm Thục hầu Năm 298 TCN Chiêu_Tương vương lại cho rằng Thục hầu Uẩn bị oan sai sứ đến làm lễ mai_táng Cùng năm đó Tần cử Thứ_trưởng Hoán hợp quân với Tề_Hàn_Nguỵ đánh Sở giết 2 vạn quân Sở Năm 299 TCN ông sai Mị_Nhung đánh Sở chiếm được Tân_thị Năm 272 TCN Chiêu_Tương vương và Tuyên_Thái hậu muốn đánh Nghĩa Cừ bèn triệu vua Nghĩa Cừ sang yết_kiến rồi giết chết ông ta ở cung Cam_Tuyền_Nhân đó Tần_Chiêu_Tương vương sai quân đánh và tiêu_diệt Nghĩa Cừ lấy đất Nghĩa Cừ lập ra ba quận Lũng_Tây_Bắc_Địa Thượng_Quận Bãi_Tứ quý dùng Phạm_Thư_Năm 271 TCN Nguỵ_Nhiễm đem quân đánh nước Tề chiếm đất Cương_Thọ_Cùng lúc người nước Nguỵ là Phạm_Thư bị tướng Nguỵ_Tề nghi_ngờ phải giả chết đổi tên là Trương_Lộc để trốn sang Tần yết_kiến Tần_Chiêu_Tương vương Bấy_giờ ông tại_vị đã lâu nhưng Tuyên thái_hậu cùng bọn Tứ_quý vẫn hay can_dự triều_chính Phạm_Thư khuyên nhà_vua thu_hồi lại quyền_lực để tránh hậu_hoạn Tần_Chiêu_Tương vương bèn phế quyền_lực của thái_hậu bãi_chức của Nguỵ_Nhiễm bắt phải lui về ấp phong và đày Cao_Lăng quân và Kinh_Dương quân ra nơi biên_cương Sau đó ông phong Phạm_Thư làm Thừa_tướng Phạm_Thư đề ra kế_sách viễn giao cận công trước_tiên đánh Hàn_Nguỵ và thân Tề_Tần_Chiêu_Tương vương nghe theo Theo ý_kiến của Phạm_Thư ông sai Ngũ đại_phu Vương_Lăng đem quân đánh Nguỵ chiếm ấp Hoài hai năm sau lại chiếm Hình_Khâu_Năm 265 TCN Phạm_Thư mới công_khai thân_phận Tần_Chiêu_Tương vương bèn hứa giúp ông ta báo_thù Nguỵ_Tề_Nguỵ_Tề biết Phạm_Thư đã làm Thừa_tướng lại muốn bắt mình vội bỏ chạy sang nước Triệu nương_nhờ Bình_Nguyên quân Vua_Tần nghe tin Nguỵ_Tề ở nước Triệu bèn viết thư mời Bình_Nguyên quân đến nước mình chơi Bình_Nguyên quân đích_thân đến nước Tần bị ông uy_hiếp nộp Nguỵ_Tề nhưng nhất_định không nghe Tần_Chiêu_Tương vương bèn đích_thân viết thư cho vua Triệu doạ bắt giam Bình_Nguyên quân nếu Triệu không nộp Nguỵ_Tề_Tướng quốc Ngu_Khanh khuyên vua Nguỵ không được bèn cùng Nguỵ_Tề trốn sang nước Nguỵ gặp Tín_Lăng quân nhưng vừa sang đến_nơi thì Nguỵ_Tề đã tự_tử Tín_Lăng quân nghe lời sứ_giả nước Triệu nộp đầu Nguỵ_Tề cho nước Tần để chuộc Bình_Nguyên quân về nước Tần_Chiêu_Tương vương bèn trả Bình_Nguyên quân về nước Giết_Bạch_Khởi_Bạch Khởi là mãnh_tướng đệ nhất dưới thời Tần_Chiêu vương từng nhiều lần thảo phạt chư_hầu lập nên vô_số chiến_công cho nước Tần_Đỉnh cao trong sự_nghiệp của ông là trận Trường Bình giết 45 vạn hàng_binh nước Triệu Sau trận ấy nước Triệu từ_vị thế kẻ duy_nhất là đối_trọng của Tần cũng suy_sụp hoàn_toàn vì gần như toàn_bộ trai_tráng trong nước đã mất hết Bạch_Khởi muốn nhân cơ_hội diệt Triệu_Tuy nhiên Thừa_tướng Phạm_Thư vốn ghen tài Bạch_Khởi nước Triệu lại nhờ Tô_Đại em Tô_Tần làm thuyết_khách sang nước Tần xúi_giục Phạm_Thư_Nghe lời Tô_Đại_Thư sợ công_lao của Bạch_Khởi quá lớn sẽ lấn_át mình nên lại xui vua Tần_Chiêu_Tương vương chấp_nhận lui quân giảng_hoà với điều_kiện nước Triệu dâng_hiến sáu thành Bạch_Khởi nhận lệnh lui quân về nước tiếc công_lao của mình và tướng_sĩ phải bỏ_dở hỏi ra mới biết là ý_đồ của thừa_tướng Phạm_Thư_Từ đó sinh ra hiềm_khích Bạch_Khởi nói Từ trận thua ở Trường Bình trong thành Hàm_Đan một đêm mười lần sợ nêu thừa_thắng tiến đánh thì không đầy một tháng có_thể lấy được Tiếc thay Ứng hầu không biết thời_thế chủ_trương việc rút quân về làm mất cơ_hội ấy Khi Tần thúc_giục giao đất vua Triệu theo lời quần_thần nhất_quyết không giao đất đồng_thời ra_sức liên_kết với các nước để hợp_lực chống Tần_Tần_Chiêu_Tương vương có ý hối_tiếc lại dùng Bạch_Khởi làm tướng muốn sai đánh Triệu nhưng gặp lúc ông có bệnh không đi được bèn sai đại_tướng Vương_Lăng đem mười vạn quân đánh Triệu vây thành Hàm_Đan nhưng bị Liêm_Pha đánh_bại Bấy_giờ Vũ_An quân Bạch_Khởi bệnh đã khỏi vua Tần sai ra thay Vương_Lăng_Bạch_Khởi cố_ý từ_chối Chiêu_Tương vươnh ép_nài mãi nhưng không được lại sai Phạm_Thư đến khuyên_bảo Bạch_Khởi xưng bệnh không tiếp Phạm_Thư bèn gièm với vua Tần rằng ông muốn chống lệnh không đi Chiêu_Tương lại sai Vương_Hột thay Vương_Lăng đi đánh nhưng suốt mấy tháng cũng không hạ nổi Hàm_Đan_Phạm_Thư lại tâu thế_nào cũng phải cử Vũ_An quân làm tướng Bạch_Khởi lại thoái_thác Tần_Chiêu_Tương vương giận_dữ sai thu hết chức_tước và phong ấp giáng xuống làm lính đày ra Âm_Mật sau lại bức_tử Việc đối_ngoại Với nước Sở Năm 304 TCN Sở Hoài vương muốn kết_thân với Tần_Chiêu_Tương vương bèn đến hội cùng vua Sở ở Hoàng_Cúc_Sở_Hoài vương dâng đất Tương_Thượng cho Tần ngược_lại Tần_Chiêu_Tương vương trả lại huyện Thượng_Dung cho nước Sở Năm 303 TCN Tần_Sở lại bất_hoà Chiêu_Tương vương sai Trương_Hoán đánh Sở năm sau chiếm được Tân_Thành Năm 302 TCN liên_quân ba nước Tề_Hàn_Nguỵ hợp sức tấn công_Sở Sở Hoài vương cử thái_tử sang nước Tần cầu_cứu Tần_Chiêu_Tương vương sai Khách khanh là Thông giúp Sở Quân ba nước_rút lui Năm 300 TCN Tần liên_quân với Tề_Hàn_Nguỵ cùng đánh Sở giết tướng Sở là Đường Muội tiến đến Trọng_Khâu rồi rút binh Năm 299 TCN Tần_Chiêu_Tương vương lại đánh Sở giết hai vạn quân nước Sở Sở Hoài vương hoảng_sợ sai thái_tử Hoành sai Tề xin giúp Năm 299 TCN ông đánh nước Sở lấy 8 thành buộc Sở Hoài vương sang Tần triều_kiến Khi vua Sở tới Tần_Chiêu_Tương vương sai một tướng đến Vũ_Quan trá xưng là vua Tần rồi bắt Hoài vương đưa đến Hàm_Dương kinh_đô của Tần_Đến nơi Tần_Chiêu_Tương vương bắt vua Sở phải dùng lễ phiên thần với ông ta nhưng Hoài vương không chịu Tần_Chiêu_Tương vương lại ép Sở Hoài vương phải cắt đất Vu và Kiềm_Trung mới cho về nước Sở Hoài vương trách ông là đứa xảo_trá không chịu cắt ông bèn giam vua Sở Năm 297 TCN Sở Hoài vương lập_kế để về nước Chiêu_Tương vương bèn sai phong_toả đường biên_giới Tần_Sở để ngăn_cản Sở Hoài vương đành phải đi sang Triệu để tìm đường về khác nhưng vua Triệu không dám cho ở lại Hoài vương bèn trốn sang Nguỵ nhưng sau đó bị quân Tần bắt lại đưa về Tần_Năm 296 TCN Sở Hoài vương bệnh mất ở Tần vua Tần cho trả thi_thể về nước an_táng Người nước Sở nghe tin khóc thương như mất người_thân thích Năm 285 TCN Tần_Chiêu vương hội_kiến với vua mới của Sở là Sở Tương vương ở Uyển_Thành_Nam_Dương Hà_Nam Trung_Quốc hiện_nay Năm 280 TCN đại_tướng Tư_Mã Thác tấn_công Kiềm_Trung khu_tự_trị Miêu tộc thuộc tỉnh Hồ Nam hiện_nay buộc Sở vương phải cắt đất Thượng_Dung và phần phía bắc sông Hán_Thuỷ_Chưa dừng lại ở đó năm 279 TCN Tần vương sai Bạch_Khởi đem quân đánh Sở đánh_bại quân Sở chiếm đất Yên nay là Yên_Lăng tỉnh Hà_Nam Đặng_Thị nay là Tương_Dương Hồ Bắc_Tây_Lăng_Nghi Xương_Hồ_Bắc_Đến năm 278 TCN Bạch_Khởi nhận phong là Vũ_An quân tiếp_tục công_phạt Sở quốc Quân Tần tiến vào Sở đô Dĩnh_Thành huyện Giang_Lăng_Kinh_Châu Hồ Bắc vua Sở phải chạy về đất Trần huyện Hoài_Dương thị Chu_Khẩu tỉnh Hà_Nam hiện_nay là đất cũ của nước Trần thời Xuân_Thu Bạch_Khởi lại đốt cháy khu lăng_mộ các vua Sở từ thời Xuân_Thu Đất ấy sau_này chỉ còn phế_tích sót lại của các lăng_mộ vua Sở nên đổi gọi là Di_Lăng_Từ đó nước Sở mấy trăm_năm xưng_hùng_xưng_bá từ thời Xuân_Thu đã suy_yếu và không còn là đối_thủ của nước Tần nữa Năm 276 TCN Sở Tương vương thu_thập được hơn 10 vạn quân đem quân chiếm lại 15 ấp ở Giang_Bàng_Năm 272 TCN Tần_Sở 2 nước giảng_hoà Sở vương cử Tả đồ đưa thái_tử Hùng_Nguyên sang Tần làm con_tin Năm 263 TCN Sở Tương vương ốm nặng sai Hoàng_Yết đến Tần rước thái_tử Hùng_Nguyên đang làm con_tin ở Tần về nước để nối_ngôi tức_là Sở Khảo_Liệt vương Hoàng_Yết sợ Tần sẽ giữ Hùng_Nguyên không cho về nên bày cách cho Hùng_Nguyên trốn thoát Tần_Chiêu_Tương vương phát_hiện định giết Hoàng_Yết nhưng sau đó nghe theo lời Phạm_Thư thả ông ta về để muốn lấy_lòng nước Sở Với Hàn_Nguỵ_Năm 303 TCN Tần_Chiêu_Tương vương đánh Nguỵ chiếm đất Bồ_Bản_Tấn_Dương Phong_Lăng_Năm 302 TCN Nguỵ_Tương vương sợ_hãi phải đến Ứng_Đình triều_kiến Tần_Chiêu_Tương vương ông mới trả đất Bồ_Bản cho Nguỵ_Năm 295 TCN Tần chiếm Tương_Thành của nước Nguỵ_Tần_Chiêu_Tương vương sau đó cử Hướng_Thọ đánh Hàn chiếm Vũ_Thuỷ Năm 294 TCN tướng Bạch_Khởi đánh thắng quân nước Hàn_Nguỵ_Chiêu vương bèn liên_minh với Hàn_Ly vương cùng chống Tần nhưng không tấn_công mà chỉ đào luỹ phòng_thủ Năm 293 TCN Bạch_Khởi sử_dụng kế ly_gián làm Hàn quyết_định bỏ mặc Nguỵ thu_quân về bảo_toàn lực_lượng cho mình Chiến_sự kéo_dài sang năm sau quân Nguỵ gặp bất_lợi Năm 293 TCN Tần_Chiêu_Tương vương sai Bạch_Khởi cầm_quân chống lại liên_quân Hàn_Nguỵ ở Y Khuyết_Liên quân Nguỵ_Hàn bị Bạch_Khởi đánh cho đại_bại bị chém 24 vạn quân tướng Công tôn Hỷ bị bắt sống 5 thành bị san phẳng Nước Nguỵ bị mất 400 dặm đất Hà_Đông về tay Tần_Năm sau 292 TCN Bạch_Khởi lại đánh thắng quân Nguỵ chiếm Viên Thành của Nguỵ rồi trả lại Năm 287 TCN Tần lại chiếm Tân_Viên huyện Tân_Khúc_Vận_Thành tỉnh Sơn_Tây hiện_nay và Khúc_Dương_Tế_Dương Hà_Nam của nước Nguỵ_Năm 286 TCN Tần lại đánh Nguỵ_Nguỵ vương phải cắt An_Ấp_Hạ_Huyền Vận_Thành_Sơn_Tây cũng là cố_đô của Nguỵ cho Tần_Tần vương cho đuổi toàn_bộ dân trong thành An_Ấp về Nguỵ chỉ cho quân chiếm thành mà thôi Năm 283 TCN Tần chiếm An_Thành huyện Nguyên Dương_Tân_Hương_Hà Nam thẳng tới kinh_thành Đại_Lương rồi rút về Năm 275 TCN Nhương hầu Nguỵ_Nhiễm đem quân đánh nước Hàn quân Hàn thất_bại 4 vạn quân_bị giết tướng Bạo_Diên sang đầu_hàng nước Nguỵ_Nguỵ xin cắt 8 thành cầu_hoà Nhương hầu không nghe đem quân chiếm Bắc_Trạch bao_vây Đại_Lương_Nguỵ phải dâng đất xin hàng Năm 276 TCN Vũ_An quân Bạch_Khởi hạ 2 toà thành của Nguỵ_Năm sau Nguỵ cắt đất Ôn_Thành huyện Ôn_Tiêu_Tác_Hà Nam cho Tần_Năm 274 TCN thấy nước Tần lớn_mạnh Nguỵ_An_Ly vương cùng Tề_Tương vương hợp tung chống Tần_Tần_Chiêu vương sai Nhương hầu đánh Nguỵ chiếm 4 thành bốn vạn quân Nguỵ bị giết Năm 273 TCN hai nước Nguỵ và Triệu hợp binh đánh Hàn vây Hoa_Dương_Nhương hầu cùng Vũ_An quân Bạch_Khởi_Khách khanh Hồ Dương đánh Nguỵ cứu Hàn đánh_bại Nguỵ ở thành Hoa_Dương nay là Trịnh_Châu_Hà_Nam giết 13 vạn quân Nguỵ đại_thần Đoạn Cán xin Nguỵ_An_Ly vương cắt đất Nam_Dương phía Tây huyện Vũ_Tiêu_Tác_Hà Nam cầu_hoà Tô_Đại lại ngăn_cản nhưng Nguỵ vương không nghe Quân Tần chuyển_hướng sang đánh Triệu 2 vạn quân Triệu bị dìm chết ở sông Hoàng_Hà_Năm 254 TCN Tần tấn_công Nguỵ chiếm Ngô_Thành huyện bình Lục_Vận_Thành_Sơn Tây_Nguỵ vương xin hàng và tình_nguyện cùng với Hàn vương trở_thành phiên_thuộc của Tần quốc Với nước Tề_Năm 298 TCN tướng_quốc nước Tề là Mạnh_Thường_quân Điền_Văn đến nước Tần_Chiêu_Tương vương nghe Điền_Văn là người hiền muốn giữ lại bèn nghĩ ra kế nếu Điền_Văn quy_phục sẽ phong tướng còn không sẽ giết Điền_Văn nghe tin cầu_xin sủng thiếp của Chiêu_Tương vương giúp mình và đút_lót cho sủng thiếp chiếc áo lông cừu Nghe lời sủng thiếp Tần_Chiêu_Tương vương đồng_ý thả Mạnh_Thường_quân về Khi Mạnh_Thường_quân sắp đến biên_giới thì Chiêu_Tương vương hối_hận sai quân đuổi theo nhưng Điền_Văn đã kịp thoát Năm 298 TCN liên_quân hợp tung 3 nước Tề_Nguỵ và Hàn đánh Tần_Dưới sự chỉ_huy của Mạnh_Thường_quân quân 3 nước cùng tiến đến Hàm_Cốc quan thu được thắng_lợi giết được tướng Cảnh_Khoái chiếm 8 thành Năm 297 TCN quân 3 nước lại đánh_bại quân Tần lần thứ 2 Đến năm 296 TCN Mạnh_Thường_quân lại chỉ_huy liên_quân đánh tới Hàm_Cốc quan lần thứ hai chiếm được thành Diêm_Thị_Tần_Chiêu Tương vương phải cầu_hoà trả lại đất Phong_Lăng cho nước Nguỵ và đất Vũ_Toại cho nước Hàn_Năm 288 TCN sai sứ sang đề_nghị Tần và Tề cùng xưng_đế Hai bên giao_ước vua Tần xưng làm Tây_Đế vua Tề xưng làm Đông_Đế và cùng mang quân tấn_công nước Triệu nằm ở giữa Biện sĩ Tô_Tần muốn làm yếu nước Tề bèn ngăn_cản hai nước xưng_đế Năm 288 TCN Tô_Tần sang nước Tề chỉ ra cho vua Tề thấy rằng nếu cùng xưng_đế với Tần thì các nước chỉ tôn_trọng Tần mà không tôn_trọng Tề nếu bỏ đế hiệu thì các nước sẽ cảm_tình với Tề mà ghét Tần vì_vậy vua Tề quyết_định bỏ đế hiệu Sau khi Tề_Mẫn vương bỏ đế hiệu vua Tần cũng buộc phải bỏ đế hiệu vào tháng 12 năm 288 TCN Năm 286 TCN ba nước Tề_Sở và Nguỵ cùng đánh Tống_Tần_Chiêu vương nghe tin đó định đưa quân sang giúp Tống vì Tống có quan_hệ tốt với Tần nhưng biện sĩ Tô_Đại rằng vua Tống cũng có tiếng bạo_ngược và Tống thua thì Tề sẽ lấy hết đất Sở và Nguỵ phải sợ Tề và thân Tần_Năm 285 TCN tướng Tần là Mông_Vũ phạt Tề chiếm được 9 toà thành Năm 284 TCN Tần_Chiêu_Tương vương liên_minh với các nước Yên_Hàn Nguỵ_Triệu đánh Tề đánh_bại quân Tề ở Tế_Tây_Quân chư_hầu rút_lui chỉ có quân Yên tiếp_tục tiến vào đất Tề và diệt nước Tề vào năm 282 TCN tuy_nhiên sau đó nước Tề đã phục_quốc trở_lại nhờ công của tướng Điền_Đan_Với nước Triệu_Triệu_Vũ_Linh vương tuy đã nhường ngôi làm chủ phụ vẫn tham_gia chính sự Năm 298 TCN Triệu chủ phụ giả làm sứ_giả đến để dò_xét nước Tần_Tần_Chiêu vương triệu sứ_giả đến Trong buổi khoản_đãi ông thấy sứ_giả không phải người tầm_thường sau khi bày xong yến sai người đến điều_tra thì Triệu_Vũ_Linh vương đã qua cửa Hàm_Cốc về nước rồi Như_vậy cùng một năm 298 TCN Tần_Chiêu_Tương vương đã để chạy thoát cả hai người là Mạnh_Thường_quân và Triệu chủ phụ Năm 283 TCN Tần_Chiêu vương thấy nước Triệu có ngọc_bích họ Hoà muốn dùng 15 thành trao_đổi Vua_Triệu sai Lạn_Tương_Như đi sứ Tương_Như dùng mưu khiến vua Tần trao 15 thành cho Triệu mà vẫn không đem ngọc_bích đổi Năm 279 TCN ông mời vua Triệu đến hội ở Dẫn_Trì phía tây huyện Tân_An Lạc_Dương Hà_Nam Tần_Chiêu vương muốn hạ_nhục nước Triệu nhưng Triệu vương có Lạn_Tương_Như đi theo phò_tá nên ông không làm gì được Năm 281 TCN Tần chiếm được 2 thành của Triệu_Năm 281 TCN chiếm Thạch_Thành Năm 280 TCN tướng Bạch_Khởi ra_quân đánh Đại quận_huyện Thị_Úy_Trương_Gia Khẩu_Hà_Bắc giết được 2 vạn quân Triệu_Năm 270 TCN Tần tấn_công Át_Dữ huyện Hoà_Thuận Tấn_Trung_Sơn_Tây thì đụng_độ danh_tướng đệ nhất của Triệu là Triệu_Xa_Trận này quân Triệu đánh_bại được quân Tần_Năm 265 TCN nhân Triệu vương còn nhỏ_tuổi nối_ngôi Tần xua quân chiếm 3 toà thành của Triệu_Tả sư nước Triệu là Xúc_Long phải yêu_cầu Triệu thái_hậu đem con_nhỏ là Trường An quân làm con_tin để cầu_viện nước Tề_Tề vương đồng_ý phát binh cứu Triệu quân Tần bèn lui về Năm 262 TCN Tần_Chiêu_Tương vương sai Vương_Hột đánh Hàn sắp lấy được Thượng_Đảng huyện Trường Tử_Trường_Trị_Sơn Tây_Quan trấn_thủ Thượng_Đảng là Phùng_Đình bị vây ngặt liệu thế không_thể giữ được bèn xin mang Thượng_Đảng về Triệu_Triệu_Hiếu_Thành vương bằng_lòng sai Bình_Nguyên quân đến nhận đất nhưng lại không cử đại_binh đi cứu Thượng_Đảng_Tướng_Tần là Vương_Hạt vây đánh Thượng_Đảng mãi tới khi vua Triệu cử danh_tướng Liêm_Pha đi cứu thì Vương_Hạt đã đánh vỡ Thượng_Đảng_Phùng_Đình mang dân chạy sang nương_nhờ nước Triệu_Vương_Hạt và Liêm_Pha gặp nhau ở Thượng_Đảng_Vương_Hạt không đánh nổi ải Trường Bình liền xin viện_binh Tần_Chiêu_Tương vương quyết_định cử Bạch_Khởi ra_mặt trận lại phao rằng quân Tần chỉ sợ tướng Triệu_Quát chứ không sợ Liêm_Pha_Triệu_Hiếu Thành vương thấy bèn sai tướng trẻ Triệu_Quát ra_mặt trận Triệu_Quát khinh_thường quân Tần bị thua trận và bị vây ngặt Tần_Chiêu_Tương vương nghe tin quân Tần đã bao_vây được quân Triệu hết_sức vui_mừng bèn đích_thân đến Hà_Nội ra_lệnh động_viên tất_cả đàn_ông và con trai từ 15 tuổi trở lên phải ra trận điều_động tới những nơi hiểm_yếu phía đông bắc Trường Bình cắt đứt đường vận lương và chặn luôn viện_binh của quân Triệu từ Hàm_Đan tới Năm 260 TCN quân Triệu bị vây ngặt Triệu_Quát phải ra đánh và bị tử_trận 40 vạn quân Triệu đại_bại đầu_hàng bị Bạch_Khởi chôn sống hết Năm 259 TCN nhân nước Triệu bị tổn_thất nặng_nề trong trận Trường Bình_Bạch_Khởi chia quân làm ba hướng một cánh đi về hướng đông áp sát kinh_đô Hàm_Đan một cánh tiến về phía bắc để bình_định Thái_Nguyên một cánh do Bạch_Khởi đích_thân chỉ_huy đóng giữ Thượng_Đảng chờ thời_cơ tiến vây kinh_thành Hàm_Đan tạo ra thế uy_hiếp nước Triệu từ hướng Tây sang hướng Đông để tiêu_diệt nước Triệu_Tuy nhiên Tần vương nghe lời Phạm_Thư nhận lễ_vật 6 thành mà cho Triệu cầu_hoà sau đó lại hối_hận Năm 257 TCN Tần vương sai Vương_Lăng đánh Triệu tướng_quốc nước Triệu là Bình_Nguyên quân phải cầu_cứu Nguỵ_Nguỵ_An_Ly vương có ý chần_chừ Tín_Lăng quân bèn giết tướng Tấn_Bỉ đoạt binh phù rồi đem 8 vạn quân cứu Triệu_Vương_Lăng thấy hai cánh quân cứu_viện lâu ngày không dám tiến nghĩ rằng quân chư_hầu nhát không ngờ quân Nguỵ ồ_ạt kéo đến Nguỵ_Vô_Kỵ dẫn quân kịch_chiến với quân Tần_Quân_Tần thua trận phải giải_vây rút_lui Diệt_Chu lên_ngôi Thiên_tử Năm 270 TCN Chu_Noãn vương sang nước Tần triều_kiến Tần_Chiêu_Tương vương Năm 257 TCN các nước Hàn_Triệu và Nguỵ liên_hợp chống Tần_Chu_Noãn vương sai tướng_quốc đi sứ nước Tần nhưng bị Tần_Chiêu_Tương vương khinh_miệt phải bỏ về Năm 256 TCN nước Tần đánh chiếm Dương_Thành và Phụ_Thư của nước Hàn áp sát biên_cương nhà Chu_Chu_Noãn vương lo_lắng bèn ước hợp tung với chư_hầu chống Tần dẫn quân ra cửa Y Khuyết ngăn_trở khiến quân Tần không_thể thông đường đến Dương_Thành được Tần_Chiêu_Tương vương nổi_giận bèn sai tướng_quân Cưu đi đánh Tây_Chu_Chu_Noãn vương không chống nổi bị quân Tần bắt về nước Tần_Toàn bộ 36 ấp và 3 vạn dân của Tây_Chu thuộc về nước Tần_Tần_Chiêu_Tương vương chiếm lấy chín đỉnh của nhà Chu đày Tây_Chu_Văn công ra đất Đãn_Hồ rồi tha cho Chu_Noãn vương trở về đất Chu nhưng không lâu sau thì Noãn vương qua_đời Thế là nhà Chu bị diệt sau 791 năm tồn_tại Từ thời_điểm này Tư trị thông giám của Tư_Mã Quang đã công_nhận vào Tần kỷ là kỷ nối_tiếp Chu kỷ và ghi_nhận tên của Tần_Chiêu vương là vị thiên_tử của toàn Trung_Quốc Năm 255 TCN Tần lại đày Đông_Chu công đến đất Hồ Tụ tây bắc Nhữ_Nam_Hà_Nam hiện_nay Năm 267 TCN con trưởng của Chiêu vương là Điệu thái_tử mất khi đang làm con_tin ở nước Nguỵ_Năm 265 TCN ông phong cho người con thứ hai với Đường thị là Doanh_Trụ làm Thái_tử An_Quốc quân Năm 251 TCN Tần_Chiêu_Tương vương băng_hà hưởng_thọ 74 tuổi Ông ở ngôi 56 năm Thi_hài ông chôn ở Chỉ_Lăng_An_Quốc quân Doanh_Trụ kế_vị tức Tần_Hiếu_Văn vương Thời của ông nước Tần đã vươn lên thành nước hùng_mạnh nhất trong thất hùng và là cơ_sở cho việc thống_nhất Trung_Quốc sau_này Thừa_tướng BULLET 1 Cam_Mậu 310 306 TCN BULLET 2 Sư_Lý_Tật 306 300 TCN BULLET 3 Nguỵ_Nhiễm 300 271 TCN BULLET 4 Phạm_Thư 271 264 TCN BULLET 5 Thái_Trạch 264 TCN vài tháng Gia_quyến BULLET Thân_phụ Tần_Huệ_Văn vương Doanh_Tứ_BULLET_Thân mẫu Mị_Bát tử 羋八子 sau là Tuyên_Thái hậu 宣太后_BULLET_Anh em BULLET Anh_trai Gồm 9 người BULLET 1 Công_tử Hoán sau được phong Thục_Hầu mẹ là Đường Phu_Nhân Về sau ông tự tách ra nước nhỏ xưng_vương vẫn quy_phục nước Tần như Nghĩa Cừ_Quân_Sử gọi Hoán_Đường_Vương_BULLET 2 Công_tử Hoa tài_hoa hơn người chiến_công lừng_lẫy Huệ_Văn_Vương rất yêu thích định lập làm thái_tử lúc Tiên_Vương hậu qua_đời lúc này thái_tử Đãng chưa sinh ra_đời Đến tuổi trưởng_thành được ban đất phong hiệu là Hoành_Môn_Quân mẹ là Nguỵ_Phu nhân BULLET 3 Công_tử Trì phong hiệu là Lạc_Dương Quân mẹ là Vệ_Lương nhân BULLET 4 Công_tử Đôn phong hiệu là Lâm_Điền_Quân không rõ mẹ là ai BULLET 5 Công_tử Tráng_公子壯 phong hiệu là Lý_Quân mẹ là Nguỵ_Trưởng sử BULLET 6 Tần_Vũ vương Doanh_Đãng mẹ là Huệ_Văn_Hậu theo lí mà nói thì ông vừa là anh_trai vừa là anh họ nhưng lại đồng_thời là anh_em cùng cha khác mẹ với Tần_Chiêu_Tương_Vương BULLET 7 Công_tử Tri phong hiệu là Trường Lân_Quân mẹ không rõ BULLET 8 Công_tử Thông_公子通 phong hiệu gọi là Thục hầu Thông_蜀侯通_BULLET 9 Công_tử Ung_公子雍_BULLET_Em trai 5 người trong đó có 2 người là em ruột của Tần_Chiêu_Tương_Vương cùng mẹ cùng cha là Cao_Lăng_Quân và Kính_Dương_Quân_BULLET 1 Công_tử Thị_公子市 phong hiệu gọi là Cao_Lăng quân 高陵君_BULLET 2 Công_tử Khôi_公子悝 phong hiệu gọi là Kính_Dương quân 涇陽君_BULLET 3 Công_tử Uẩn_公子惲 phong hiệu gọi là Thục hầu Uẩn_蜀侯惲_BULLET 4 Công_tử Thiếu_Cung phong hiệu là Đan_Dương_Quân_BULLET 5 Công_tử Cẩn_phong hiệu là Út_Quân_BULLET_Em trai cùng mẹ khác cha Hai người em_trai là con_riêng của Tuyên_Thái hậu với Nghĩa Cừ_Vương_BULLET 1 Công_tử Phất con trai riêng đầu_tiên của Tuyên_Thái_Hậu với Nghĩa Cừ_Vương_BULLET 2 Một đệ đệ khác cũng là con trai riêng đầu_tiên của Tuyên_Thái_Hậu với Nghĩa Cừ_Vương_BULLET_Hậu cung BULLET 1 Diệp_Vương hậu 葉陽后 sinh ra Điệu thái_tử nhưng mất sớm Sau khi Đường Bát tử qua_đời nhận nuôi Doanh_Trụ_BULLET 2 Đường thái_hậu 唐太后 tước_hiệu khi còn sống là Đường Bát tử 唐八子 sinh Tần_Hiếu_Văn vương Mất trước khi Hiếu_Văn vương kế_vị được truy_tặng tôn hiệu Thái_hậu BULLET Hậu_duệ BULLET 1 Tần_Điệu thái_tử 秦悼太子 chết sớm BULLET 2 Tần_Hiếu_Văn vương Doanh_Trụ_BULLET 3 Một người con gái lấy Sở Khảo_Liệt vương và sinh ra Xương_Bình quân Xem thêm BULLET Trận_Trường_Bình_BULLET Tần_Vũ vương BULLET Bạch_Khởi_BULLET_Tần Hiếu_Văn vương BULLET Phạm_Thư_Tham khảo BULLET Sử_ký Tư_Mã Thiên các thiên BULLET Tần bản kỉ BULLET Chu bản kỉ BULLET Điền_Kính_Trọng_Hoàn thế_gia BULLET Sở thế_gia BULLET Nguỵ thế_gia BULLET Triệu thế_gia BULLET Phương_Thi_Danh 2001 Niên_biểu lịch_sử Trung_Quốc Nhà_xuất_bản Thế_giới BULLET Cát_Kiếm_Hùng chủ_biên 2006 Bước thịnh_suy của các triều_đại phong_kiến Trung_Quốc tập 1 Nhà_xuất_bản Văn_hoá thông_tin BULLET Lê_Đông_Phương_Vương_Tử_Kim 2007 Kể chuyện Tần_Hán_Nhà xuất_bản Đà_Nẵng BULLET Nguyễn_Khắc_Thuần 2003 Các đời đế_vương Trung_Hoa_Nhà xuất_bản Giáo_dục
Tần_Chiêu_Tương vương