Đào_Hoàng_Đào_Hoàng chữ Hán_陶璜 tên tên_tự là Thế_Anh_世英 là đại_tướng dưới triều Đông_Ngô và Tây_Tấn trong lịch_sử Trung_Quốc Giành lại Giao châu Tấn thư không ghi rõ_ràng về thân_thế và tổ_tiên của Đào_Hoàng chỉ cho biết rằng ông sinh ra và lớn lên ở vùng Mạt_Lăng quận Đơn_Dương thuộc nước Đông_Ngô một trong ba quốc_gia thời Tam_Quốc hùng_cứ ở miền Giang_Đông_Thời bấy_giờ miền đất Giao Châu thuộc vùng quản_lý của Đông_Ngô thường phát_sinh bạo_loạn Thời_Ngô_Tôn_Hạo thái_thú Giao Châu là Tôn_Tư tàn_bạo làm bách_tính thống_khổ Cuối năm 263 viên quan Lữ_Hưng giết chết Tôn_Tư và giành quyền cai_trị Giao Châu_Lữ_Hưng đem Giao châu theo về Tây_Tấn ở miền bắc được Tư_Mã Chiêu phong làm An_Nam tướng_quân thái_thú Giao Chỉ coi việc binh ở Giao châu và cho Hoắc_Dặc làm Thứ_sử Giao châu từ xa vẫn ở Nam_Trung không sang Giao Châu_Sang năm 264 Lữ_Hưng bị thủ_hạ là công tào Lý_Thống sát_hại Nhà Tấn bèn cử Thoán_Cốc sang làm thay Lữ_Hưng làm thái_thú Giao Chỉ_Sau_Cốc chết nhà Tấn cho Mã_Dung lên thay ít_lâu sau thì Dung cũng chết Tấn_Vũ_Đế theo sự tiến_cử của Hoắc_Dặc cho Dương_Tắc làm thái_thú Giao Chỉ cùng với thái_thú quận Cửu_Chân_Đổng_Nguyên nha_môn Mạnh_Cán_Mạnh_Thông Lý_Tùng_Vương_Nghiệp coi giữ Giao Chỉ_Năm 268 Tôn_Hạo phong Lưu_Tuấn làm thứ_sử Giao châu sai đánh chiếm lại từ tay nhà Tấn nhưng bị Dương_Tắc đánh_bại 3 lần Tuấn tử_chiến Quận Uất_Lâm thuộc Quảng châu của nhà Ngô cũng bị Dương_Tắc chiếm_đóng Nhà Tấn theo tiến_cử của Tắc cho Mao_Quế làm thái_thú Uất_Lâm_Năm 269 thấy đã mất hai châu Tôn_Hạo hoảng_sợ vội sai Ngu_Dĩ làm Giám quân Tiết_Vũ làm Uy_Nam tướng_quân kiêm đại đô_đốc và Đào_Hoàng được phong chức Thương Ngô thái_thú đem quân tiến đánh nhằm chiếm lại Giao châu Trận đầu_ra quân Đào_Hoàng bại_trận ở sông Phần phải lui về giữ Hợp_Phố hai tướng tử_trận Tiết_Vũ giận lắm trách_mắng ông rồi định rút quân về Đào_Hoàng không muốn dẫn hơn 100 quân vào tập_kích Đổng_Nguyên cướp của_cải rồi quay thuyền về Sau Tiết_Vũ đổi ý xin_lỗi Hoàng lại phái làm Tiền bộ đại đốc đem quân trở_lại Giao Chỉ theo đường_biển vào châu giao_tranh với Đổng_Nguyên_Các tướng định ra giao_chiến nhưng Đào_Hoàng cho rằng trên cầu gãy có quân Tấn mai_phục bèn sắp riêng quân cầm kích dài cho ở lại phía sau Khi giáp_trận Đổng_Nguyên dùng kế rút_lui nhử Hoàng đuổi theo quả đúng có quân mai_phục Lúc đó quân cầm kích dài ở phía sau mới ra đốn đánh Quân của Đào_Hoàng trong ứng ngoài hợp đánh_bại và giết chết Đổng_Nguyên Sau đó ông lại sai đem thuyền cướp bắt được hôm trước cùng vài nghìn tấm gấm bản thổ đưa cho Lương_Tề ở Phù_Nghiễm_Tề thấy vậy bèn đem quân hơn vạn người đến trợ_giúp Bên quân Tấn_Dương_Tắc cho tướng Vương_Tố thay Đổng_Nguyên cùng với Giải Hệ cố_thủ trong thành Đào_Hoàng dùng kế mua_chuộc em Hệ là Tượng sai cưỡi xe bốn bánh chơi ngoài phố có phường nhạc và lính_hầu theo sau Bọn Vương_Tố nghĩ em Nghệ làm_vậy tất Hệ có ý_muốn đi bèn giết Hệ_Đào_Hoàng nhân_tình hình đó lại công_hãm và chiếm được giao châu Đông_Ngô cho ông làm Thứ_sử Giao châu Mở_mang đất_đai Đào_Hoàng bắt được Dương_Tắc và giết Mao_Quế_Tuy nhiên Lý_Tộ vẫn chiếm_giữ quận Cửu_Chân theo Tấn không hàng Ngô Sau đó Đào_Hoàng sai cậu Tộ là Hoảng ra dụ Tộ hàng nhưng Tộ không nghe Đào_Hoàng đánh lâu ngày mới hạ được Cửu_Chân_Toàn_Giao châu trở về Đông_Ngô_Đào_Hoàng được phong làm Giao châu_mục Đô_đốc Giao châu chư quân_sự Tiền tướng_quân Địa_thế ba quận Vũ_Bình_Cửu_Đức Tân_Xương hiểm_trở lại thường có giặc cướp Tôn_Hạo sai Hoàng đem quân đánh mở_mang ba quận vào đất Ngô_Sau_Tôn_Hạo phong ông làm đô_đốc Vũ_Xương dời đến Hợp_Phố và cho viên thái_thú Hợp_Phố_Tu_Nguyên lên thay nhưng có nghìn người Giao châu xin cho Hoàng ở lại vua Ngô bèn cho ông ở lại Giao Châu_Hàng_Tấn và qua_đời Năm 280 Tấn_Vũ_Đế đem quân diệt Ngô hạ Kiến_Nghiệp bắt sống Tôn_Hạo_Tôn_Hạo đích_thân viết một bức thư sai Hoàng_Tức đến khuyên Đào_Hoàng quy_thuận nhà Tấn_Đào_Hoàng khóc suốt mấy ngày sau cùng mới chịu sai sứ đưa ấn bao về Lạc_Dương_Tấn_Vũ_Đế cho ông giữ nguyên chức cũ lại ban tước Uyển_Lăng hầu Quan_quân tướng_quân Sau khi diệt được Ngô nhà Tấn định giảm quân ở các châu quận Đào_Hoàng dâng sớ lên vua Tấn nói Giao Châu khuất_nẻo riêng một miền chen vào giữa núi và biển ngoài cách với Lâm_Ấp chỉ có bảy trăm dặm Tướng Mường là Phạm_Hùng mấy_đời làm giặc lẩn_lút thường cướp phá trăm_họ Lại kết_liên với Phù_Nam hăng vào quấy_rối nào đánh_phá quận_huyện nào giết_hại quan dân Tôi khi xưa được nước cũ kén dùng đóng quân ở miền Nam có hơn mười năm Tuy trước_sau đánh dẹp giết được bọn Cừ_Khôi nhưng trong núi thẳm hang cùng vẫn còn có những quân nấp_náu Vả_lại đám quân của tôi coi vốn có hơn tám nghìn người Đất miền Nam nóng ẩm phần_nhiều có khí độc Lại thêm liên năm đánh dẹp chết mòn mãi đi hiện_nay còn có hai nghìn bốn trăm hai_mươi người Nay bốn_biển hỗn đồng không đâu là không thần_phục Cố_nhiên nên cuốn giáp bỏ gươm chăm về lễ_nghĩa Nhưng người trong châu này chán chuyện yên_vui thích gây hoạ loạn Lại bờ biển phía nam Quảng_Châu vòng_quanh hơn sáu nghìn dặm không chịu tòng phục đến hơn năm vạn nhà Cùng với những bọn bất_kham ở Quế_Lâm cũng đến vạn nhà nữa Đến như bọn chịu gánh_vác việc quan chỉ có hơn năm nghìn nhà Môi răng của hai châu vững được chỉ trông nhờ quân_lính Lại_Ninh_Châu_Hưng Cổ tiếp giữ thượng_lưu cách quận Giao Chỉ nghìn sáu trăm dậm Đường_thuỷ đường_bộ đều thông Giữ_gìn lẫn cho nhau Quân trong châu chưa nên rút bớt để tỏ ra_vẻ mảnh rẻ trống_rỗng Vua_Tấn nghe lời ông Theo sử_sách Đào_Hoàng ở Giao Châu hơn 30 năm ân oai tỏ rõ được dân khác tục quý_mến Năm 300 ông qua_đời người cả châu kêu khóc như chết mất cha mất mẹ Không rõ Đào_Hoàng thọ được bao_nhiêu tuổi Nhà Tấn cử Ngô_Ngạn sang thay Đào_Hoàng giữ Giao châu còn người con của ông làm Đào_Uy làm Thương Ngô thái_thú sau lại được thăng làm Thứ_sử Xem thêm BULLET Tôn_Hạo_BULLET_Chiến dịch Giao Quảng_BULLET_Nhà_Tấn BULLET Tiết_Vũ_BULLET_Bắc thuộc lần 2 Tham_khảo BULLET Tấn thư quyển 57 BULLET Đại_Việt sử_ký toàn thư
Đào_Hoàng