Xã của Pháp Xã hay thị_xã tiếng Pháp commune là phân_cấp hành_chính thấp nhất tại Cộng_hoà Pháp Một xã của Pháp có_thể là một thành_phố trên 2 triệu dân như Paris khi đó từ commune nên dịch là thị_xã hay xã thành_thị một thị_trấn vài ngàn người hay một làng nhỏ vài chục người Năm 1837 xã tại Pháp được trao tư_cách_pháp_nhân personne morale và chính vì lý_do này mà việc sáp_nhập các xã lại với nhau rất khó_khăn khiến cho nhiều thành_phố của Pháp có diện_tích không đổi từ khi thành_lập Ví_dụ thành_phố Paris chỉ giới_hạn trong địa_giới của một đơn_vị xã và có dân_số khoảng trên 2 triệu người trong khi đó vùng đô_thị Paris bao_gồm thị_xã Paris và trên 400 xã khác là một trong số các vùng đô_thị lớn trên thế_giới với trên 10 triệu dân Đặc_tính tổng_quát Thuật từ tiếng Pháp commune xuất_hiện vào thế_kỷ 12 có nguồn_gốc từ tiếng Latinh_Trung đại communia có nghĩa là một tập_hợp lớn gồm những người chia_sẻ chung cuộc_sống và từ tiếng Latin communis có nghĩa là vật_dụng chung góp Về hình_thức và chi_tiết xã của Pháp tương_đương xã của Việt_Nam Cộng_hoà Chúng cùng là các đơn_vị hành_chính bên dưới tổng và quận theo thứ_tự vừa kể về sau Việt_Nam Cộng_hoà bỏ đi đơn_vị tổng và không phân_biệt nông_thôn hay thành_thị Có một_số xã thành_thị hay gọi tắt là thị_xã trở_thành tự_trị không còn phụ_thuộc vào bất_cứ tổng và quận nào cả và khi đó có địa_vị tương_đương tỉnh Ví_dụ thành_phố Paris của Pháp cũng như Đà_Nẵng của Việt_Nam Cộng_hoà đều là các thị_xã tự_trị có địa_vị tương_đương tỉnh Tổng_số xã Cho đến ngày 1 tháng 1 năm 2012 có khoảng 36 700 xã tại Pháp trong số đó có 36 571 xã tại Chính_quốc Pháp và 129 xã hải_ngoại Con_số này được xem là khá cao so với bất_cứ các quốc_gia châu_Âu khác Điều đặc_biệt này được giải_thích một_cách chi_tiết trong đoạn nói về lịch_sử bên dưới Nói_tóm_lại xã của Pháp vẫn còn phản_ánh sự phân_chia nước Pháp thành các làng hay giáo khu vào lúc xảy ra cuộc cách_mạng Pháp hơn hai trăm_năm về trước Sự biến_đổi tổng_số xã Theo thông_lệ toàn_bộ lãnh_thổ Cộng_hoà Pháp được chia thành các xã thậm_chí các vùng núi hay rừng không có người ở Điều này_khác hẳn một_số quốc_gia khác như Hoa_Kỳ là nơi các khu chưa hợp_nhất được quản_lý trực_tiếp bởi quận hay chính_quyền cấp cao hơn Có một_vài ngoại_lệ BULLET Cộng_đồng hải_ngoại Saint_Martin 33 102 cư_dân Trước_đây là một xã thuộc Vùng Guadeloupe Cơ_cấu xã bị bãi_bỏ khi Saint_Martin trở_thành một cộng_đồng hải_ngoại vào ngày 22 tháng 2 năm 2007 BULLET Cộng_đồng hải_ngoại Wallis_và_Futuna 14 944 cư_dân vẫn còn được phân_cấp theo ba lãnh_địa truyền_thống BULLET Cộng_đồng hải_ngoại Saint_Barthélemy 6 852 cư_dân Trước_đây là một xã bên thuộc Vùng Guadeloupe Cơ_cấu xã bị bãi_bỏ khi Saint_Barthélemy trở_thành một cộng_đồng hải_ngoại vào ngày 22 th1ng 2 năm 2007 Hơn_nữa hai vùng không có cư_dân đều không có đơn_vị xã BULLET Lãnh_thổ hải_ngoại Vùng Nam và châu Nam_Cực không có dân_cư thường_trực có khoảng 200 binh_sĩ nhà khí_tượng_học và khoa_học BULLET Đảo Clipperton trong Thái_Bình_Dương không người Diện_tích bề_mặt của một xã tiêu_biểu Tại Chính_quốc Pháp diện_tích trung_bình của một xã vào năm 2004 là Diện_tích trung vị của các xã Chính_quốc tại Pháp theo thống_kê năm 1999 thậm_chí còn nhỏ hơn ở mức Diện_tích trung vị là cách đo_lường tốt hơn về diện_tích của một xã tiêu_biểu tại Pháp Diện_tích trung vị này nhỏ hơn diện_tích trung vị của đa_số các quốc_gia châu_Âu_Tại_Ý diện_tích trung vị của xã comuni là tại Bỉ là tại Tây_Ban_Nha là và tại Đức phần_lớn các bang có đơn_vị xã với diện_tích trung vị trên Thuỵ_Sĩ và các bang Rheinland_Pfalz_Schleswig_Holstein và Thüringen tại Đức là những nơi duy_nhất tại châu_Âu có các xã với diện_tích trung vị nhỏ hơn tại Pháp Xã thuộc các tỉnh hải_ngoại như Réunion và Guyane thuộc Pháp thì lớn so với tiêu_chuẩn Pháp Thông_thường đơn_vị xã bao_gồm vài làng hay thị_trấn với khoảng_cách khá lớn giữa chúng Tại Réunion sự bùng_nổ nhân_khẩu và đô_thị_hoá đã khiến một xã tách ra thành các đơn_vị hành_chính khác nhau Dân_số của một xã tiêu_biểu Dân_số trung vị của các xã tại Chính_quốc Pháp tính đến lần điều_tra dân_số năm 1999 là 380 cư_dân Đây cũng là con_số rất nhỏ so với dân_số xã tại các quốc_gia tại châu Ấu_Tại_Ý dân_số trung vị của một xã vào năm 2001 là 2 343 cư_dân Bỉ là 11 265 hay Tây_Ban_Nha là 564 cư_dân Dân_số trung vị được nêu ra ở đây không_thể che_giấu sự_thật rằng có sự khác_biệt cực_kỳ lớn giữa các xã Như đã có nói ở phần đầu giới_thiệu một xã của Pháp có_thể là một thành_phố vài triệu người như Paris một thị_trấn vài ngàn người hay chỉ là một làng nhỏ vài chục người Điều mà dân_số trung vị cho chúng_ta biết là đa_số các xã của Pháp chỉ có dân_số vài trăm người nhưng cũng có một số_ít xã có dân_số rất cao hơn thế Tại Chính_quốc Pháp có 20 982 xã có ít hơn 500 cư_dân chiếm 57 4 tổng_số xã Trong 20 982 xã này chỉ có khoảng 4 638 000 cư_dân đang sinh_sống trong đó hay khoảng 7 7 tổng dân_số Chính_quốc Pháp Nói cách khác chỉ có 7 7 dân_số Pháp sống trong 57 4 số xã trong khi đó 92 3 dân_số tập_trung trong 42 6 số xã còn lại Tổ_chức và địa_vị của các xã Mặc_dù có khác_biệt về dân_số nhưng mỗi thị_xã của Cộng_hoà Pháp đều có một xã thị_trưởng và một hội_đồng thị_xã Hội_đồng thị_xã được bầu lên cho một nhiệm_kỳ 6 năm và có ít_nhất 9 thành_viên Xã thị_trưởng vừa là chủ_tịch hội_đồng thị_xã vừa là đại_diện chính_phủ trung_ương tại xã Cả xã_trưởng và hội_đồng xã cùng đều hành xã của mình trong cùng một toà nhà_hành_chính xã với quyền_lực thật_sự như nhau không kể diện_tích của xã to_nhỏ bao_nhiêu với thành_phố Paris thì là đều cá_biệt duy_nhất ví_dụ lực_lượng cảnh_sát thành_phố nằm trong tay chính_phủ trung_ương chớ không phải trong tay thị_trưởng Paris_Địa vị tương_đồng như_thế giữa các xã là một di_sản rõ_ràng của cuộc Cách_mạng Pháp muốn tránh xa khỏi tính cá_biệt cũng như địa_vị địa_phương quá khác xa nhau mà từng tồn_tại trong vương_quốc Pháp_Luật pháp của Pháp có nêu rõ một_số lãnh_vực về luật_hành_chính cho vô_số loại xã lớn_nhỏ khác nhau Tổng_số nhân_sự của hội_đồng xã phương_pháp bầu hội_đồng mức lương tối_đa cho xã_trưởng và phó xã_trưởng các mức giới_hạn về tài_chính dành cho tranh_cử trong số_nhiều thứ khác nữa đều tuỳ_thuộc vào mức dân_số mà xã đó được xếp loại Kể từ luật_định năm 1982 ba thị_xã Pháp có địa_vị đặc_biệt được phân_chia thấp xuống nữa thành các quận nội_thị chúng là Paris_Marseille và Lyon_Quận nội_thị là đơn_vị hành_chính duy_nhất nằm dưới cấp xã tại Cộng_hoà Pháp nhưng chỉ tồn_tại trong ba thị_xã vừa kể Xin đừng lầm_lẫn các quận nội_thị này với đơn_vị quận cấp dưới tỉnh vì các xã của Pháp được xem là các thực_thể có tư_cách_pháp_nhân trong khi các quận nội_thị thì ngược_lại không có tư_cách pháp_lý chính_thức nào và cũng không có ngân_sách riêng của mình Quyền_lợi và trách_nhiệm của xã được ghi rõ trong Code général des collectivités territoriales CGCT là văn_bản thay_thế Code des communes trừ các vấn_đề về nhân_sự Lịch_sử về xã của Pháp Các xã của Pháp được thành_lập vào lúc khởi_đầu cuộc Cách_mạng Pháp năm 1789 1790 Vương_quốc Pháp Giáo khu Trước Cách_mạng Pháp phân_cấp hành_chính thấp nhất của Pháp là giáo khu paroisse và có đến 60 000 giáo khu tại vương_quốc Một giáo khu thiết_yếu phải có một nhà_thờ nhà_cửa xung_quanh nó được biết như một ngôi làng và đất trồng_trọt quanh ngôi làng Pháp là một quốc_gia đông dân nhất tại châu_Âu vào thời_kỳ này với khoảng 25 triệu dân trong cuối thế_kỷ 18 Anh Quốc ngược_lại chỉ có khoảng 6 triệu dân vì_vậy có số_lượng lớn các giáo_xứ Các vua Pháp thường tự_hào với chính mình vì cai_trị một vương_quốc của 100 000 gác_chuông Các giáo khu thiếu cơ_cấu khu tự_quản của các xã thời hậu cách_mạng Thường thường một giáo khu chỉ có một uỷ_ban xây_dựng conseil de fabrique gồm có các dân_làng tham_gia điều_hành các toà nhà của nhà_thờ_giáo khu sân_nhà thờ và vô_số các tài_sản và bất_động_sản khác của nhà_thờ và đôi_khi cũng giúp_đỡ người nghèo và thậm_chí quản_lý trường_học và bệnh_viện của giáo khu Kể từ khi sắc_lệnh Villers_Cotterêts năm 1539 của vua Francis I được ban_hành tu_sĩ trông_coi_giáo khu cũng được yêu_cầu lập hồ_sơ rửa_tội kết_hôn và chôn_cất Trừ các nhiệm_vụ này các làng được phép điều_hành các vấn_đề khác như họ thích Thường thường_dân_làng tựu hợp để quyết_định một vấn_đề đặc_biệt có liên_quan đến cộng_đồng ví_dụ như việc sử_dụng đất nông_nghiệp Tuy_nhiên bộ_phận chính_quyền tự_quản thường_trực không tồn_tại Tại nhiều nơi lãnh_chúa địa_phương seigneur vẫn có ảnh_hưởng lớn đối_với các vấn_đề của làng thu thuế dân_làng mướn đất và ra_lệnh họ làm_việc sưu_dịch kiểm_soát đất_đai nào được sử_dụng và khi nào cũng như bao_nhiêu phần_trăm vụ mùa phải nộp cho lãnh_chúa Thành_phố tự_trị Ngoài_ra một_số thành_phố được ban quyền lập_hiến chương trong thời trung_đại bởi chính nhà_vua hay từ bá_tước địa_phương hay công_tước Ví_dụ như thành_phố Toulouse được bá_tước Toulouse ban quyền lập_hiến chương Các thành_phố này được lập nên từ một_vài_giáo khu lên đến khoảng 50 giáo khu như trường_hợp của thành_phố Paris và chúng thường được bao_bọc trong một tường thành bảo_vệ Các thành_phố nào đã tuyên_bố thoát khỏi quyền_lực của các lãnh_chúa địa_phương trong thế_kỷ 12 và 13 đều có bộ_phận chính_quyền tự_quản điều_hành thành_phố và mang dấu_ấn tương_tự với các xã mà Cách_mạng Pháp thiết_lập sau đó trừ hai điểm chính sau đây BULLET Bộ_phận chính_quyền tự_quản không dân_chủ vì chúng thường nằm trong tay của một_số gia_đình thuộc giới tư_sản giàu_có mà theo thời_gian giới quý_tộc hình_thành Khi đó nền chính_trị thành_phố trở_nên nền Chính_trị đầu_sỏ hơn là nền dân_chủ tự_trị BULLET Không có địa_vị tương_đồng đối_với các thành_phố tự_trị Mỗi thành_phố có một địa_vị riêng_biệt và cách_thức tổ_chức cũng khác_biệt nhau Tại miền Bắc các thành_phố có chiều_hướng được điều_hành bởi échevins thẩm_phán thành_phố trong khi tại miền Nam các thành_phố có chiều_hướng được điều_hành bởi consuls quan chấp_chính tối_cao thời cổ La_Mã nhưng thành_phố Bordeaux được điều_hành bởi jurat từ nguyên có nghĩa là người đã được tuyên_thệ và thành_phố Toulouse bởi capitoul quan_hành_chính Thường thường không có chức_danh xã thị_trưởng theo nghĩa hiện_đại Tất_cả các échevin hay consul có địa_vị ngang_hàng nhau và đưa ra các quyết_định khi đồng_thuận với nhau Tuy_nhiên đối_với một_số vấn_đề nào đó một vị échevin hay consul được xếp cao hơn những người khác kiểu như một xã thị_trưởng hiện_đại tuy không có cùng quyền_lực hành_chính như một xã thị_trưởng hiện_đại Người thị_trưởng này được gọi là prévôt des marchands tại Paris và Lyon maire tại Marseille_Bordeaux_Rouen_Orléans Bayonne và nhiều thành_phố và thị_trấn khác mayeur tại Lille premier capitoul tại Toulouse viguier tại Montpellier premier consul tại nhiều thị_trấn miền nam của Pháp prêteur royal tại Strasbourg maître échevin tại Metz maire royal tại Nancy hay prévôt tại Valenciennes_Cách mạng Pháp Ngày 14 tháng 7 năm 1789 vào cuối buổi trưa sau vụ tấn_công nhà_tù Bastille vị trưởng hội_đồng thành_phố Paris_Jacques de Flesselles bị đám đông bắn chết ngay trên bậc thềm Toà_Hành chính Paris_Mặc dù vào thời trung_đại vị trưởng hội_đồng thành_phố là biểu_tượng sự độc_lập của thành_phố Paris và thậm_chí công_khai nổi_loạn chống lại Vua_Charles_V chức_vụ này đã bị nhà_vua trấn_áp rồi tái áp_đặt với sự kiểm_soát nghiêm_khắc từ nhà_vua Chính vì_thế các vị trưởng hội_đồng thành_phố thường bị nhân_dân xem là đại_diện khác của nhà_vua chớ không còn là hiện_thân đại_diện một khu tự_quản độc_lập Theo sau sự_kiện này một xã Paris được dựng lên ngay_lập_tức để thay_thế thành_phố tự_trị Paris cũ Một vệ_binh khu tự_quản được thành_lập để bảo_vệ thành_phố Paris chống lại bất_cứ hành_động nào của Vua_Louis_XVI nhằm đập_tan cuộc cách_mạng đang diễn ra Một_số thành_phố khác của Pháp nhanh_chóng theo chân và các xã mọc lên khắp_nơi Mỗi xã đều có đội vệ_binh riêng của mình Ngày 14 tháng 12 năm 1789 Quốc_hội Assemblée_Nationale thông_qua một bộ_luật thành_lập xã ấn_định xã là phân_cấp hành_chính thấp nhất tại Pháp và như_thế nhìn_nhận các xã đã được thành_lập một_cách độc_lập nhưng chính_quốc hội cũng lập ra các xã mới Trong lĩnh_vực này cũng như trong nhiều lĩnh_vực khác công_việc của Quốc_hội nói_đúng_ra là cách_mạng không sẵn_sàng chuyển_đổi tất_cả các thành_phố và thị_trấn tự_trị thành các xã mà chỉ chú_tâm vào việc biến_đổi tất_cả các giáo khu hoàn_toàn thành các xã Các nhà cách_mạng Pháp bị lôi_cuốn bởi những ý_tưởng của René_Descartes cũng như triết_lý Khai_sáng Họ muốn tránh xa tất_cả những thứ cá_biệt của quá_khứ và xây_dựng một xã_hội mới hoàn_hảo mà trong đó tất_cả và mọi thứ phải là công_bằng và được dựng lên theo lý_trí hơn là theo truyền_thống hay chủ_nghĩa_bảo_thủ Vì_thế họ khởi_sự thiết_lập phân_cấp hành_chính giống nhau đồng_bộ trên khắp đất_nước toàn_bộ nước Pháp sẽ được phân_chia thành tỉnh từ tỉnh phân_cấp thành các quận từ quận thành các tổng từ tổng_thành các xã không có ngoại_lệ Tất_cả các xã thị_xã đều có địa_vị bằng nhau và tất_cả các xã thị_xã đều có một xã thị_trưởng maire đứng đầu xã thị_xã và một hội_đồng xã thị_xã được dân trong xã thị_xã bầu lên Đây là một cuộc cách_mạng thực_sự vì hàng ngàn ngôi làng trước_đây chưa từng_trải nghiệm qua cuộc_sống có tổ_chức chính_quyền tự_quản Một toà hành_chính xã mairie phải được xây_dựng tại mỗi ngôi làng này để làm nơi hội_họp của hội_đồng xã cũng như việc quản_lý xã Một_số người trong quốc_hội phản_đối việc phân_chia manh_mún nước Pháp thành hàng chục ngàn xã nhưng sau_cùng Mirabeau và ý_tưởng của ông về việc thiết_lập một xã cho mỗi giáo khu đã thắng_thế Ngày 20 tháng 9 năm 1792 việc lập hồ_sơ khai_sinh kết_hôn và khai_tử không còn là trách_nhiệm của các tu_sĩ_giáo khu nữa mà được chuyển_giao sang cho xã thị_trưởng Việc kết_hôn dân_sự được lập ra và bắt_đầu được thực_hiện bên trong toà hành_chính xã với một buổi lễ không giống như buổi lễ kết_hôn truyền_thống trong đó vị xã_trưởng thay_thế tu_sĩ và việc nhân_danh luật_pháp thay_thế nhân_danh Thượng_đế Au nom de la loi je vous déclare unis par les liens du mariage Nhân_danh luật_pháp tôi tuyên_bố hai người được kết_hợp bởi sự ràng_buộc hôn_nhân Các tu_sĩ bị bắt_buộc giao_nộp các sổ_sách hồ_sơ về rữa tội kết_hôn và chôn_cất để lưu_trữ vào toà hành_chính xã Các thay_đổi đột_ngột này làm người công_giáo ngoan_đạo trở_nên tức_giận Nước Pháp chẳng bao_lâu sau đó rơi vào thảm_cảnh nội_chiến với các vùng cực_kỳ ngoan_đạo thuộc miền tây nước Pháp ở tâm điểm Napoleon I phải tái_lập hoà_bình tại Pháp ổn_định lại hệ_thống hành_chính mới và cố_gắng điều_chỉnh để tổng_thể nhân_dân đều chấp_nhận Napoleon cũng bãi_bỏ việc bầu ra hội_đồng xã mà ngày_nay được tỉnh_trưởng người đại_diện địa_phương của chính_quyền trung_ương chọn_lựa Chiều_hướng sau Cách_mạng Pháp Ngày_nay các xã của Pháp vẫn giữ được rất nhiều nét tương_tự trong các nguyên_tắc chung mà chúng được thiết_lập vào lúc khởi_đầu Cách_mạng Pháp Những thay_đổi lớn nhất đã xảy ra vào 1831 khi nghị_viện Pháp tái_thiết lập nguyên_tắc bầu cứ hội_đồng khu tự_quản vào năm 1837 khi các xã của Pháp được trao tư_cách_pháp_nhân mà ngày_nay được xem là các thực_thể hợp_pháp có đầy_đủ tư_cách về pháp_lý Các nhà cách_mạng theo phái Jacobin lo_sợ về quyền_lực độc_lập địa_phương mà theo họ là bảo_thủ và chống_đối cách_mạng và vì_thế họ muốn có một chính_phủ trung_ương mạnh_mẽ Vì_vậy khi họ thiết_lập các xã họ tước đi hết tư_cách_pháp_nhân của xã giống như họ đã làm với các tỉnh và chỉ chính_phủ trung_ương mới có tư_cách_pháp_nhân Đến năm 1837 tình_hình này được xem_ra không thực_tiễn vì xã thị_trưởng và hội_đồng tự_quản không_thể tranh_tụng tại các toà_án vì không có tư_cách_pháp_nhân Kết_quả là hàng chục ngàn ngôi làng chưa từng có tư_cách_pháp_nhân khác với các thành_phố tự_trị bỗng_nhiên trở_thành các thực_thể hợp_pháp lần đầu_tiên trong lịch_sử của chúng Điều này vẫn tiếp_tục cho đến ngày_nay Trong suốt Cách_mạng Pháp khoảng 41 000 xã được thành_lập trên lãnh_thổ tương_ứng với địa_giới ngày_nay của Pháp con_số 41 000 bao_gồm xã của các tỉnh Savoie_Haute_Savoie và Alpes_Maritimes bị sáp_nhập năm 1795 nhưng không bao_gồm các tỉnh ngày_nay thuộc Bỉ và Đức ở phía tây sông Rhine vốn là một phần đất của Pháp từ năm 1795 đến 1815 Con_số này ít hơn 60 ngàn giáo khu từng tồn_tại trước cách_mạng tại các thành_phố và thị_trấn các giáo khu được nhập thành một xã duy_nhất tại miền quê một_số_giáo khu được nhập lại thành một_số xã lớn hơn nhưng 41 000 vẫn là một con_số đáng_kể Kể từ đó những biến_đổi to_lớn đã làm ảnh_hưởng nước Pháp cũng như phần còn lại của châu_Âu_Cách mạng Công_nghiệp hai cuộc chiến_tranh thế_giới và dòng người di_cư đổ_xô từ nông_thôn đến thành_thị Tất_cả những sự biến_đổi này đã làm cho dân_số vùng miền quê trở_nên thưa_thớt và các thành_phố phát_triển lớn hơn về diện_tích Tuy_nhiên phân_cấp hành_chính của Pháp vẫn giữ cực_kỳ nguyên_trạng và không thay_đổi Ngày_nay khoảng 90 số xã và tỉnh là nguyên_trạng như đã được lập ra vào lúc Cách_mạng Pháp hơn 200 năm về trước với cùng địa_giới Vô_số xã nông_thôn mà vào lúc Cách_mạng Pháp có hàng trăm người thì ngày_nay chỉ có khoảng trăm người hay ít hơn Nói cách khác thành_phố và thị_trấn phát_triển nhiều đến nổi khu_vực đô_thị của chúng hiện_nay nới rộng ra bên ngoài địa_giới xã của chúng mà đã được thành_lập vào thời cách_mạng Ví_dụ cực đỉnh cho điều này là thành_phố Paris là nơi khu_vực đô_thị lan rộng trên 400 xã nhưng địa_giới của Paris vẫn nguyên_trạng là 1 xã Paris trên thực_tế là một trong số các xã hiếm_hoi của Pháp có địa_giới được mở_rộng để đối_phó với tình_trạng đô_thị_hoá lan rộng Thị_xã Paris mới và rộng hơn được thực_hiện dưới sự giám_sát của hoàng_đế Napoléon_III năm 1859 nhưng sau 1859 thì địa_giới của Paris đóng_băng Không như phần_lớn các quốc_gia tại châu_Âu họ nhập các xã đúng lúc để phản_ánh đúng mật_độ dân_số hiện_đại Ví_dụ như Đức và Ý khoảng năm 1970 làm giảm_thiểu số xã rất nhiều xã của Tây_Đức giảm từ 24 400 xuống đến 8 400 trong khoảng giai_đoạn một_vài năm Pháp chỉ tiến_hành các lần nhập xã hạn_chế và đa_số được tiến_hành trong thế_kỷ 19 Từ 41 000 xã thời cách_mạng con_số giảm đến 37 963 năm 1921 rồi đến 36 569 năm 2008 tại Chính_quốc Pháp Tranh_luận hiện_nay Đã có nhiều lời kêu_gọi tiến_hành rộng khắp việc nhập các xã lại với nhau trong đó có lời kêu_gọi của những nhân_vật nổi_bật như chủ_tịch cơ_quan giám_sát hành_chính trung_ương của Pháp Tuy_nhiên cho đến nay chủ_nghĩa_bảo_thủ địa_phương vẫn mạnh và không có lời đề_nghị sáp_nhập nào có tính_cách bắt_buộc được đưa đến uỷ_ban tại Nghị_viện Pháp Năm 1971 luật Marcellin cho_phép hỗ_trợ và tài_chính từ chính_phủ để khuyến_khích càc xã tự_do nhập lại với nhau nhưng luật này chỉ có hiệu_quả giới_hạn chỉ khoảng 1 300 xã đồng_ý nhập với nhau Những người ủng_hộ việc nhập xã cho rằng các thành_phố của Pháp rất nhỏ so với các thành_phố đồng nhiệm của họ ở châu_Âu vì địa_giới của chúng vẫn là địa_giới được thiết_lập trên 200 năm trước Ví_dụ thành_phố Lyon một thị_xã nhỏ về địa_giới với 465 300 cư_dân sống bên trong ranh_giới hành_chính được xếp bên dưới nhiều thành_phố khác tại châu_Âu trong khi thực_tế vùng đô_thị Lyon có đến 1 8 triệu cư_dân và được xếp một trong số những vùng đô_thị lớn tại châu_Âu ngang_hàng với Praha_Tuy nhiên dân_số thành_phố Praha khoảng 1 240 000 gần gấp ba lần dân_số của xã Lyon_Điều đó là do lãnh_thổ khu tự_quản của Praha lớn hơn nhiều 496 km² 191 5 dặm vuông trên mười lần lãnh_thổ khu tự_quản của Lyon chỉ 48 km² 18 5 dặm vuông Một ví_dụ khác là Paris mặc_dù vùng đô_thị Paris là một trong số_ít vùng đô_thị trên thế_giới có trên 10 triệu dân nhưng dân_số riêng của thành_phố Paris chỉ có 2 145 000 ít hơn dân_số của thành_phố Roma 2 550 000 người nằm trong vùng đô_thị Roma với 3 5 triệu người Nếu so với vùng đô_thị Paris thì dân_số vùng đô_thị Roma còn kém xa nhưng lại có dân_số riêng cao hơn Paris_Ở phía đầu kia của cán_cân dân_số có nhiều xã nông_thôn tồn_tại với vài cư_dân khiến cho việc điều_hành và duy_trì các dịch_vụ như nước sinh_hoạt thu_gom rác hay trải nhựa_đường của xã gặp nhiều khó_khăn Tuy_nhiên việc nhập các xã lại với nhau là không dễ_dàng Một vấn_đề tiêu_biểu là khi nhập các xã lại với nhau sẽ khiến cho con_số chức_vụ dân bầu bị giảm xuống và như_thế không được các chính_trị_gia địa_phương ủng_hộ Hơn_nữa các công_dân từ một làng này có_thể không ưng_thuận để các dịch_vụ địa_phương được điều_hành bởi một viên_chức hành_chính ở một ngôi làng khác vì họ nghĩ rằng viên_chức hành_chính này không để_ý hay không quan_tâm đến nhu_cầu của họ Liên xã Thuật từ liên xã intercommunalité được dùng để chỉ một_vài hình_thức hợp_tác giữa các xã với nhau Sự hợp_tác như_thế xuất_hiện lần đầu_tiên vào cuối thế_kỷ 19 trong hình_thức của luật ngày 22 tháng 3 năm 1890 theo đó nêu lên vấn_đề thành_lập các hội liên xã có cùng chung mục_đích Các nhà lập_pháp của Pháp đã từ lâu biết được sự bất tương_xứng trong cấu_trúc xã có từ thời Cách_mạng Pháp khi phải đối_phó với một_số vấn_đề thực_tiễn vì_vậy cái gọi_là Luật Chevènement ngày 12 tháng 7 năm 1999 là một biện_pháp trọn_vẹn và mới nhất nhằm củng_cố và đơn_giản_hoá nguyên_tắc này Những năm gần đây việc các xã liên_kết với nhau thành các tập_thể liên xã càng trở_nên phổ_biến để tiện_lợi trong việc cung_cấp các dịch_vụ như thu_gom rác và cấp_nước tiêu_dùng Các xã ngoại_ô thường liên_kết với thành_phố nằm ở trung_tâm khu_vực đô_thị để hình_thành một cộng_đồng có nhiệm_vụ điều_hành giao_thông công_cộng hay thậm_chí quản_lý việc thu thuế địa_phương chung Luật Chevènement sắp_xếp lại tất_cả các sự_việc như_thế bãi_bỏ một_số cơ_cấu và tạo ra các cơ_cấu mới Ngoài_ra luật này còn mang đến sự tài_trợ từ chính_phủ trung_ương nhằm khuyến_khích có thêm các xã gia_nhập vào cơ_cấu liên xã Không như bộ_luật chỉ thành_công một phần mà được thông_qua năm vào 1966 cho_phép các xã đô_thị thị_xã hình_thành các cộng_đồng đô_thị hay sự thất_bại rõ_ràng hơn của luật Marcellin năm 1971 luật Chevènement có kết_quả thành_công lớn đến_nỗi đa_số các xã của Pháp hiện_nay tham_dự trong các cơ_cấu liên xã Có hai loại cơ_cấu liên xã BULLET Liên xã không có quyền_lực tài_chính đây là hình_thức liên xã lỏng_lẻo nhất Nhóm này chính_yếu là loại xã_đoàn truyền_thống Các xã tập_họp lại và đóng_góp tài_chính cho xã_đoàn nhưng xã_đoàn không_thể tự mình thu thuế Các xã có_thể rời xã_đoàn bất_cứ lúc_nào Các xã_đoàn có_thể được thành_lập cho một mục_đích đặc_biệt hay để đối_phó với một_số vấn_đề phát_sinh đồng lúc Các cơ_cấu này không bị luật Chevènement ràng_buộc nhưng chúng đang trên đà suy_thoái BULLET Cơ_cấu liên xã có quyền_lực tài_chính Đây là cơ_cấu mà Luật Chevènement quan_tâm đến và nó phân rõ ra ba cơ_cấu liên xã có quyền_lực tài_chính thứ nhất là cộng_đồng xã communauté de communes với mục_tiêu chính_yếu là các xã nông_thôn thứ hai là cộng_đồng khối dân_cư communauté d agglomération với mục_tiêu chính_yếu là thị_trấn và thành_phố khổ trung cùng các khu phụ_cận cuối_cùng là cộng_đồng đô_thị communauté urbaine với mục_tiêu chính_yếu là các thành_phố lớn hơn cùng các vùng phụ_cận của chúng Ba cơ_cấu này được trao cho các mức_độ quyền_lực tài_chính khác nhau trong đó cộng_đồng khối và cộng_đồng đô_thị có quyền_lực tài_chính nhiều nhất thu thuế địa_phương đánh vào các công_ty taxe professionnelle với danh_nghĩa cộng_đồng của mình thay_vì danh_nghĩa các xã với mức thuế thu đồng_bộ trên khắp các xã của cộng_đồng Các cộng_đồng phải điều_hành một_số dịch_vụ mà trước_đây do các xã đảm_trách ví_dụ như thu_gom rác hay giao_thông Tuy_nhiên luật cũng bắt_buộc các cộng_đồng điều_hành các lãnh_vực khác nữa như phát_triển và vạch ra các kế_hoạch kinh_tế các dự_án nhà ở hay bảo_vệ môi_trường Các cộng_đồng xã bị luật_định bắt_buộc điều_hành ít lãnh_vực nhất để cho các xã có nhiều quyền tự_trị hơn trong khi đó các cộng_đồng đô_thị bị luật_định bắt_buộc điều_hành nhiều vấn_đề nhất khiến các thị_xã bên trong cộng_đồng có ít quyền tự_trị hơn Phân_phối tiền chính_phủ Để đổi lấy việc thành_lập một cộng_đồng chính_phủ phân_phối tiền cho các cộng_đồng dựa trên dân_số như_thế tạo ra một động_cơ để các xã quy_tụ lại và thành_lập các cộng_đồng Cộng_đồng xã được trao ít tiền nhất tính theo đầu người trong khi đó cộng_đồng đô_thị được trao nhiều tiền nhất tính trên đầu người Luật Chevènement đã và đang thành_công vượt_bậc khi có đa_số các xã của Pháp hiện_nay gia_nhập các cơ_cấu liên xã mới Tính đến tháng 1 năm 2007 có 2 573 cộng_đồng như_thế tại Chính_quốc Pháp chiếm con_số 33 327 xã 91 1 tổng_số xã trên toàn Chính_quốc Pháp và 52 86 triệu cư_dân hay 86 7 dân_số Chính_quốc Pháp Các kết_quả ấn_tượng này tuy_nhiên có_thể che_giấu một sự_thật u_ám hơn Tại các vùng quê nhiều xã gia_nhập cộng_đồng xã chỉ vì muốn hưởng lợi_ích từ ngân_quỹ chính_phủ Thường thường các xã_đoàn địa_phương được chính_thức biến_đổi thành các cộng_đồng xã Các cộng_đồng xã mới này trên thực_tế chỉ điều_hành các dịch_vụ từng do xã_đoàn đảm_trách trước_đây trái_ngược với tinh_thần của luật Chevènement là thiết_lập các cơ_cấu liên xã mới để thực_thi một tầm_mức rộng_lớn hơn các hoạt_động mà các xã_đoàn cũ từng đảm_trách Có người cho rằng nếu_như chính_phủ ngưng cung_cấp tiền thì nhiều cộng_đồng xã sẽ quay trở về tình_trạng xã_đoàn cũ của họ hay đơn_giản là hoàn_toàn biến mất tại những nơi trước_đây không có xã_đoàn Tại các khu_vực đô_thị cơ_cấu liên xã mới thì thực_tế hơn nhiều vì chúng được thành_lập từ niềm tin thực_tế của những người lãnh_đạo địa_phương về giá_trị làm_việc chung với nhau Tuy_nhiên tại nhiều nơi vẫn xảy ra những hiềm_khích địa_phương nên không_thể thiết_lập một cơ_cấu liên xã cho toàn_bộ khu_vực đô_thị một_số xã từ_chối gia_nhập liên xã hay thậm_chí tạo ra các cơ_cấu riêng cho mình Tại một_số khu_vực đô_thị như Marseille có đến 4 cơ_cấu liên xã riêng_biệt tồn_tại Tại nhiều khu_vực các xã giàu_có gia_nhập với các xã giàu_có khác và từ_chối thu_nhận các xã nghèo hơn vì lo_sợ rằng công_dân của họ sẽ bị đánh thuế cao vì phúc_lợi của xã nghèo hơn Hơn_nữa các cơ_cấu liên xã tại nhiều khu_vực đô_thị vẫn mới_mẻ và dễ tan_vỡ căng_thẳng tồn_tại giữa các xã thành_phố ở trung_tâm khu_vực đô_thị thường bị nghi_kị là muốn thống_trị các xã ngoại_ô các xã thuộc các phía chính_trị đối_lập cũng có_thể nghi_kị nhau Hai ví_dụ điển_hình nhất là Toulouse và Paris_Tại_Toulouse ở quanh đó có đến 5 cơ_cấu liên xã cộng_đồng chính Toulouse và các khu phụ_cận của nó chỉ là một cộng_đồng khối dân_cư mặc_dù Toulouse đủ lớn để thành_lập một cộng_đồng đô_thị theo luật_định Lý_do là các xã phụ_cận thành_phố Toulouse từ_chối gia_nhập một cộng_đồng đô_thị vì sợ mất quá nhiều quyền_lực của mình và vì_thế chọn_lựa gia_nhập cộng_đồng khối dân_cư cho_dù thực_tế là một cộng_đồng khối dân_cư nhận ít tiền hơn một cộng_đồng đô_thị từ chính_phủ Trường_hợp khu_vực quanh Paris các xã lân_cận của Paris sợ khái_niệm một vùng Đại_Paris_Vì thế_sự tách_biệt vẫn là quy_luật của vùng đô_thị này khi các khu lân_cận Paris thành_lập ra nhiều cơ_cấu liên xã khác nhau nhưng không bao_gồm thành_phố Paris_Một yếu_tố chính nữa gây ra vấn_đề là cơ_cấu liên xã không được dân_chúng bầu lên trực_tiếp vì_thế chính đại_diện của mỗi xã sẽ ngồi vào cơ_cấu mới này Hậu_quả là các công_chức là những người lập ra kế_hoạch và thực_hiện kế_hoạch nhưng phải được sự đồng_ý của các đại_diện được bầu lên từ các xã Các dữ_liệu khác Tên xã ngắn và dài nhất BULLET Xã có tên ngắn nhất_là xã Y 86 cư_dân BULLET Ba xã có tên dài nhất 38 chữ_cái BULLET Saint_Germain de Tallevende la Lande_Vaumont tại Calvados 1731 cư_dân BULLET Saint_Remy en Bouzemont_Saint_Genest et Isson tại Marne 592 cư_dân BULLET Beaujeu_Saint_Vallier_Pierrejux et Quitteur tại Haute_Saône 739 cư_dân Xã đông dân và ít dân nhất BULLET Xã đông dân nhất Cộng_hoà Pháp là thị_xã Paris 2 234 105 cư_dân vào năm 2010 BULLET Sáu trong số các làng Pháp bị tàn_phá trong Chiến_tranh thế_giới thứ nhất chưa từng được xây_dựng lại Tất_cả các làng này nằm trong tỉnh Meuse và chúng bị tàn_phá trong Trận_Verdun năm 1916 Sau chiến_tranh phần đất của các ngôi làng bị tàn_phá được quyết_định không hợp_nhất vào các xã khác xem như lời chứng của các ngôi làng này là đã chết cho nước Pháp như chúng được tuyên_bố như_vậy Các xã sau đây hoàn_toàn không có người ở và được một hội_đồng gồm ba thành_viên trông_coi Hội_đồng này do tỉnh_trưởng của tỉnh Meuse bổ_nhiệm BULLET Beaumont en Verdunois_BULLET_Bezonvaux_BULLET Cumières le Mort_Homme_BULLET_Fleury devant Douaumont_BULLET_Haumont près Samogneux_BULLET_Louvemont_Côte du Poivre_BULLET_Ngoài các trường_hợp nêu trên các xã có ít cư_dân gồm có BULLET Xã Rouvroy_Ripont_Marne gần khu_vực tỉnh Champagne 7 cư_dân theo điều_tra dân_số năm 2006 BULLET Xã Leménil_Mitry_Meurthe et Moselle trong vùng rừng thuộc Vùng Grand_Est ở phía đông nước Pháp có 3 cư_dân theo điều_tra dân_số năm 2006 BULLET Xã Rochefourchat_Drôme ở đông nam nước Pháp có 1 cư_dân theo điều_tra dân_số năm 1999 Diện_tích xã lớn nhất và nhỏ nhất BULLET Xã lớn nhất là Maripasoula có 3 710 cư_dân trong tỉnh Guyane thuộc Pháp BULLET Xã nhỏ nhất là Castelmoron d Albret 62 cư_dân gần Bordeaux_BULLET_Tại_Chính quốc Pháp xã lớn nhất là xã Arles 50 513 cư_dân gần thành_phố Marseilles có lãnh_thổ bao_trùm phần_lớn Vùng Camargue lưu_vực châu_thổ sông Rhône 8 7 lần diện_tích thành_phố Paris trừ các công_viên bên ngoài là Bois de Boulogne và Bois de Vincennes chiếm một diện_tích Xã nằm cách xa nhất thủ_đô Pháp BULLET Xã nằm xa thành_phố Paris nhất_là xã L Île des Pins 1 840 cư_dân ở Nouvelle_Calédonie 16 841 km 10 465 dặm Anh tính từ trung_tâm thành_phố Paris_BULLET_Tại lục_địa Pháp lãnh_thổ Pháp tại châu_Âu không tính Corse các xã xa Paris nhất_là xã Coustouges 134 cư_dân và Lamanère 44 cư_dân ở biên_giới Tây_Ban_Nha cả hai cách trung_tâm Paris theo đường_chim_bay là Tham_khảo BULLET La_Documentation française Le développement de l intercommunalité la révolution discrète BULLET Les villes et communes de france lescommunes com contacts offices du tourisme et maire Hall and Tourist_Office statistiques photographies BULLET Maryvonne_Bonnard_Les collectivités territoriales en France 2005 La_Documentation française ISBN ngày 2 tháng 11 năm 5874 9 Liên_kết ngoài BULLET Complete lists of cities and municipalities in France
Xã của Pháp