Elizabeth_Woodville_Elizabeth_Woodville khoảng 1437 8 tháng 6 1492 là Vương hậu của Vương_quốc_Anh vợ của Edward_IV thuộc nhà York_Bà ở cương_vị Vương hậu nước Anh từ năm 1464 đến khi Edward_IV qua_đời vào năm 1483 Trong thời_gian tại_vị do nội_chiến mà Vương hiệu của bà bị gián_đoạn từ ngày 3 tháng 10 năm 1470 cho đến ngày 11 tháng 4 năm 1471 Khi bà được sinh ra gia_đình của bà có vị_trí không đáng_kể trong tầng_lớp quý_tộc Anh Cuộc hôn_nhân đầu_tiên của bà là với Hiệp_sĩ John_Grey xứ Groby người đã chết trong trận chiến thứ hai tại St_Albans để lại bà cùng hai đứa con trai nhỏ Cuộc hôn_nhân thứ hai với Edward_IV đã đưa bà lên vị_trí Vương hậu của Vương_quốc và có một vai_trò quan_trọng trong Chiến_tranh Hoa_Hồng Quốc_vương Edward_IV là vị Quốc_vương nước Anh thứ hai kể từ Cuộc chinh_phục của người Norman kết_hôn với người phụ_nữ mà mình chọn và Elizabeth là người quý_tộc bản_địa Anh đầu_tiên được đăng_quang ngôi Vương hậu nước Anh Cuộc hôn_nhân này đã đưa gia_đình bà lên một vị_trí mới trong xã_hội và trở_nên giàu_có và chính sự tiến_bộ của họ đã phát_sinh nên một thế_lực thù_địch trong giới quý_tộc là nguyên_nhân chính cho sự mâu_thuẫn giữa Edward_IV với Bá_tước Warwick dẫn đến việc Warwick trở_mặt và quay sang ủng_hộ nhà Lancaster đối_thủ kình_địch với nhà York_Bà đóng một vai_trò quan_trọng trong việc đưa Henry_Tudor lên_ngôi vào năm 1485 thông_qua cuộc hôn_nhân của Henry với con gái bà Elizabeth xứ York đã kết_thúc Chiến_tranh Hoa_hồng nhiều năm ngự_trị tại Anh Thông_qua con gái Elizabeth xứ York_Elizabeth_Woodville trở_thành tổ_tiên của tất_cả các vị quân_vương của Vương_quốc_Anh kể từ thời Henry_VIII của Scotland kể từ thời Vua_James_V và của Vương_quốc Liên_hiệp Anh từ thời James I của Anh Thân_thế Elizabeth_Woodville sinh vào_khoảng tháng 10 năm 1437 tại Grafton_Regis_Northamptonshire_Họ của bà còn được đánh_vần là Wydeville hoặc Wydvile là con đầu_lòng của một cuộc hôn_nhân bất_bình_đẳng xã_hội đã từng làm chướng_tai_gai_mắt triều_đình nước Anh Theo truyền_thuyết Elizabeth_Woodville được tôn_vinh như một đại mỹ_nhân là Người đàn_bà đẹp nhất Đảo_quốc Anh với đôi mắt sắc như mắt rồng cùng mái_tóc vàng óng trong truyền_thuyết Hoàn_cảnh xuất_thân của Elizabeth_Woodville hoàn_toàn khác với các vị Vương hậu trước trong lịch_sử Anh Những vị tiền_nhiệm đều xuất_thân con gái của những vị Vua trong thời_kỳ mà các vị Vua đều có tước_hiệu từ Quốc_vương đến Bá_tước tương_tự Chư_hầu nhà Chu thời Tiên_Tần_Trong khi ấy Elizabeth_Woodville xuất_thân từ tầng_lớp quý_tộc bản_địa Anh Nhà Woodville là một dòng_họ lâu_đời nhưng chỉ ở dạng điền_chủ hơn là quý_tộc Dòng_dõi này có xuất_thân từ Maidstone ở Kent vốn có họ phiên là Wydeville ông nội bà là Richard_Wydeville từng phục_vụ cho Thomas của Lancaster_Công tước thứ nhất xứ Clarence em_trai của Quốc_vương Henry_V của Anh Và dù được phục_vụ cho Vương thất Richard_Wydeville chưa bao_giờ được phong Hiệp_sĩ nên cũng chưa bao_giờ có kính xưng Sir trước tên gọi Cha của Elizabeth là Sir_Richard_Woodville là một Hiệp_sĩ khi bà được sinh ra ông nối_nghiệp mà phục_vụ triều_đình trung_thành với John_Lancaster_Công tước thứ nhất xứ Bedford một người em_trai của Quốc_vương Henry_V và là chú của Quốc_vương Henry_VI của Anh Vào năm 1433 Richard tham_gia đoàn đưa_dâu cho Công_tước xứ Bedford do_đó ông gặp_gỡ Jacquetta xứ Luxembourg con gái của Peter xứ Luxembourg Bá_tước Saint_Pol khi ấy Jacquetta chỉ mới 17 tuổi còn Richard 28 tuổi Jacquetta xuất_thân rất cao_quý ở xứ Luxembourg trở_thành vợ thứ 2 của Công_tước xứ Bedford_Thiếu thời Công_tước Bedford chết vì già_yếu vào năm 1435 chỉ 2 năm sau khi kết_hôn Bà Jacquetta khi ấy 19 tuổi trở_thành một goá_phụ với gia_sản kết xù từ 1 phần 3 lãnh điền của Công_tước Và với thân_phận là thím của nhà Vua_Jacquetta phải nhận được sự cho_phép của bản_thân nhà Vua trước khi tái hôn Vào tháng 3 năm 1437 Jacquetta đã bí_mật kết_hôn với Sir_Richard_Woodville một người có địa_vị thấp hơn bà rất nhiều Đây được xem là hôn_nhân bất đăng_đối và bị lên_án dữ_dội Mặc_dù có khởi_đầu không thuận_lợi nhưng họ nhanh_chóng lấy lại được vị_thế chủ_yếu là nhờ danh_tiếng của bà Jacquetta trong triều_đình nước Anh Bà vẫn giữ được tước_vị Bà Công_tước Bedford ở cuộc hôn_nhân trước và được cung_cấp cho một khoản thu_nhập từ 7 000 đến 8 000 mỗi năm trong khi đó Sir_Richard_Woodville được kính_trọng với vị_trí nhất_định trong quân_đội Vận may lại đến với nhà Woodville khi Quốc_vương Henry_VI kết_hôn với Marguerite d Anjou_Vương hậu Anh Sir_Richard trở_thành người hộ_tống cô_dâu đến nước Anh Nhờ những đóng_góp cho triều_đình năm 1448 khi Elizabeth được khoảng 11 tuổi Sir_Richard_Woodville chính_thức được phong làm Baron_Rivers tức Nam_tước xứ Rivers_Về rồi đến năm 1450 thì Nam_tước Rivers lại được gia_phong lên làm Knight of the Garter trở_thành Hiệp_sĩ trong Hệ_thống cấp Garter hệ_thống Hiệp_sĩ cao nhất trong hệ_thống thứ_bậc Hiệp_sĩ Những điều này đã khiến nhà Woodville chính_thức thành quý_tộc Nhà Woodville có 14 người con với Elizabeth là người con lớn nhất Khoảng thời_gian bà được sinh ra thì nhà Woodville vẫn chỉ dựa vào thu_nhập của Jacquetta để duy_trì và khoản thu_nhập này cũng dần bị giảm đi do vấn_đề chiến_tranh của nước Anh khi ấy Khi Sir_Richard cha bà trở_thành Nam_tước cả nhà Woodville trở_thành quý_tộc thực_sự thì có chuyển_biến khác hơn Vào_khoảng năm 1452 Elizabeth_Woodville kết_hôn với một Hiệp_sĩ nhà Lancaster là Sir_John_Grey xứ Groby người đáng_lẽ theo kế_hoạch sẽ thừa_kế của tước_vị Nam_tước xứ Groby thông_qua họ mẹ Elizabeth_Ferrers_Nữ_Nam tước Ferrers thứ 6 xứ Groby_Hai người có hai con trai Thomas cùng Richard và thông_qua Thomas thì Sir_John về sau trở_thành cụ nội của Lady_Jane_Grey người nổi_tiếng với biệt_danh Cửu nhật Nữ_vương xen giữa Vua_Edward_VI và Nữ_vương Mary_Ngôi vị Vương hậu Kết_hôn bí_mật Năm 1461 Sir_John_Grey bị giết trong Cuộc_chiến thứ hai tại St_Albals với nhà York để lại Elizabeth trở_thành goá_phụ với hai đứa con trai Đương_thời Quốc_vương Edward_IV nhà York có rất nhiều tình_nhân nổi_tiếng nhất là Jane_Shore và ông có tiếng là không chung_thuỷ Đám_cưới của ông với Elizabeth được tiến_hành bí_mật vào ngày 1 tháng 5 năm 1464 trong một nhà_thờ nhỏ của gia_đình Woodville tại Northamptonshire chỉ hơn 3 năm sau khi ông giành được ngai_vàng nước Anh sau chiến_thắng áp_đảo nhà Lancaster trong Trận_Towton_Elizabeth đăng_quang Vương hậu vào ngày 26 tháng 5 năm 1465 tức hơn 1 năm sau đó Có_thể nói trong lịch_sử Anh từ khi người Norman chinh_phục đảo Anh Elizabeth_Woodville là trường_hợp cực_kỳ ấn_tượng trong số các Vương hậu từng cưới vào gia_tộc trị_vì Anh quốc vì bà hoàn_toàn là một người không_thể ngờ tới vào lúc ấy Mặc_dù có truyền_thuyết về sự xinh_đẹp và quyến_rũ song gia_cảnh của bà không tốt cũng như là việc bà xuất_thân từ bản_địa Anh hoàn_toàn khác truyền_thống các Vương hậu đều là dòng_dõi vua_chúa ngoại_quốc từ thời nhà Normandy đến trước thời Edward_IV_Cho dù mẹ bà là Lady_Jacquetta xuất_thân cao_quý nhưng cha bà chỉ là một hiệp_sĩ bình_thường còn bị chính Richard_Công tước xứ York cha của Vua_Edward công_khai phỉ_báng do chỉ là một tên lính_hầu thường_dân mà dám kết_hôn với một người cao_quý như Jacquetta_Bên cạnh đó Elizabeth còn xuất_thân từ một bên thân với nhà Lancaster sau lại tiếp_tục cưới cho gia_tộc Grey trung_thành nhà Lancaster một lý_do chính_trị mấu_chốt khiến Hội_đồng Cơ_mật của nhà Vua phải phản_đối quyết_liệt Lý_do chính_yếu nữa Elizabeth đã là goá_phụ lại có tới 2 mặt con trai với chồng trước Về địa_vị gia_cảnh bà không mang lại bất_kỳ của hồi_môn đáng_giá nào cũng không phải một công_chúa đem lại liên_minh mạnh_mẽ nào về tuổi_tác thì càng không lý_tưởng vì bà lớn hơn nhà Vua tới 5 tuổi Rốt_cuộc vì lý gì khiến Vua_Edward_IV chấp_nhận cưới bà mặc cho tiềm_ẩn tranh_chấp về sau cho đến nay vẫn không có_lý giải chính_trị hoàn_thiện nào ngoại_trừ một lý_do rất cảm_tính và có phần chủ_nghĩa_lãng_mạn Edward_IV rất yêu bà Chính_xác thì Elizabeth gặp Vua_Edward_IV như_thế_nào đến nay vẫn không rõ_ràng Học_giả nghiên_cứu thời Tudor là Amy_Licence trong cuốn chỉ ra rằng vào thời_điểm còn nhỏ cả hai đã rất có_thể biết nhau vì cha của Elizabeth là Nam_tước Rivers từng phục_vụ tại Rouen xứ Normandy trong khi cha của Vua_Edward là Công_tước Richard xứ York đã từng là quản lĩnh quyền thay trị_sự tại Normandy_Có giả_thiết cả hai mới chính_thức gặp nhau trong triều sau khi Edward lên_ngôi Tuy_nhiên khi vừa thành_niên Elizabeth đã cưới cho Sir_John_Grey phương_diện hôn_nhân đã khiến bà không còn là ứng_cử_viên dạm_hỏi trong thời_điểm ấy Sau đó Elizabeth chỉ trở_thành goá_phụ trong thời_gian rất ngắn trước khi Edward lên_ngôi sau khi cả hai thực_sự gặp nhau theo tài_liệu chính_thức thì lại lập_tức bí_mật kết_hôn trong vòng chưa đến 1 tháng Điều này có_thể chứng_minh cả hai hoặc ít_nhất từ phía Edward đã thực_sự để_mắt nhau từ trước hoặc là cả hai đã yêu thích nhau trong thời_gian rất ngắn Thế nhưng việc gặp_gỡ giữa Elizabeth và Edward_IV lại được biết đến chủ_yếu qua truyền_thuyết dân_gian Theo lời đồn rất nổi_tiếng trong dân_gian cả hai gặp nhau dưới một gốc cây sồi tại khu rừng gần làng Whittlebury thuộc Northamptonshire khi goá_phụ Elizabeth_Grey đang cầu_xin sự giúp_đỡ của nhà Vua trong việc đòi quyền_sở_hữu đất_đai của hai người con trai họ Grey của bà Thomas và Richard_Và cũng theo truyền_thuyết Vua_Edward đã phải_lòng người goá_phụ trẻ này và chính_thức say_đắm bà Khi Elizabeth biết được ý_định và có được lời cầu_hôn của nhà Vua bà đã không ngần_ngại mà đồng_ý Theo thông_tin lịch_sử thì sau Trận_Towton gia_đình Woodville đã gặp tình_thế khó_khăn khi đã chiến_đấu cho bên_bị thua nhà Lancaster và sống_sót vì cả gia_đình đứng trước khả_năng bị hạch tội bởi nhà York Vào tháng 6 năm 1461 Vua_Edward_IV đã đến và trú tại nhà của họ tại Groby_Leicestershire sau đó nhà_vua đã đặc_xá cho cha_mẹ bà và Elizabeth rất có_thể đã được xem là vật trao_đổi để cưới cho nhà_vua đổi lại sự an_toàn cho cả nhà Sự liên_hệ chính_thức của Elizabeth với triều_đình Edward xuất_hiện vào ngày 13 tháng 4 năm 1464 chỉ gần chục ngày trước ngày cưới chính_thức của họ được ghi_nhận trong lịch_sử Hôn_lễ của cả hai có rất nhiều tranh_luận về ngày_tháng chính_xác ngày 1 tháng 5 chỉ là một trong số đó Tuy_nhiên hầu_hết các sử_gia đều đồng_ý rằng buổi lễ cực_kỳ riêng_tư chỉ có mẹ Elizabeth là bà Jacquetta tham_dự hoàn_toàn không cho chả của Elizabeth là Nam_tước Rivers biết Đạt đến quyền_lực Trong những năm đầu_tiên sau khi lên_ngôi Edward_IV cai_trị đất_nước phụ_thuộc vào một vòng_tròn nhỏ những người ủng_hộ ông khi trước mà người có sức ảnh_hưởng nhất là anh họ ông Richard_Neville_Bá tước xứ Warwick thứ 16 Trong khoảng thời_gian khi cuộc hôn_nhân bí_mật diễn ra Bá_tước Warwick đang đàm_phán với Pháp trong một nỗ_lực ngăn_chặn nước này liên_minh với Marguerite d Anjou_Vương hậu Anh người cùng chồng là Henry_VI của Anh đã bị lật_đổ Kế_hoạch của Warwick là Edward_IV sẽ kết_hôn với Công_nương Pháp Bona xứ Savoy_Khi Edward_IV công_khai cuộc hôn_nhân của mình với goá_phụ Elizabeth người không_những là một thường_dân mà_còn xuất_thân từ một gia_đình ủng_hộ nhà Lancaster_Bá tước Warwick vừa tức_giận vừa bối_rối và cảm_thấy bị xúc_phạm kể từ đó quan_hệ của ông và Vua_Edward không bao_giờ còn được như xưa nữa Việc này cũng bị phản_đối bởi Hội_đồng Cơ_mật và họ cho rằng Edward_IV phải_biết Elizabeth không phải là người vợ dành cho một vị Vua như ông Sự xuất_hiện của Elizabeth_Woodville trên sân_khấu chính_trị đã dẫn đến một loạt các cuộc hôn_nhân của các em bà vào các gia_đình danh_giá nhất nước Anh Đây là nhà ngoại thích bản_địa đúng nghĩa đầu_tiên tại nước Anh Các hôn sự giữa các em_gái bà với con trai của các quý_tộc lớn của Anh như Bá_tước xứ Kent_Essex và Pembroke diễn ra rất thuận_lợi và tốt_đẹp mà không có trở_ngại nào cụ_thể là em_gái Anne gả cho William_Bourchier_Tử tước Bourchier rồi George_Grey_Bá tước thứ 2 xứ Kent em_trai Anthony cưới Elizabeth_Scales_Nữ_Nam tước thứ 8 Scales em_gái Mary cưới William_Herbert_Bá tước thứ 2 xứ Pembroke kể_cả cuộc hôn_nhân của em_gái út của bà là Catherine_Woodville với Henry_Stafford_Công tước xứ Buckingham thứ 2 khi cả hai đều còn rất nhỏ Cuộc hôn_nhân duy_nhất gây bất_ngờ là của em_trai 20 tuổi của bà John_Woodville với Katherine_Bà_Công tước xứ Norfolk con gái của Ralph de Neville_Bá tước xứ Westmorland thứ nhất với goá_phụ của John_Mownbray_Công tước xứ Norfolk thứ 2 Bà Công_tước Norfolk tuy giàu_có nhưng đã goá chồng ba lần và đang ở khoảng 60 tuổi tức_là bà hơn 40 tuổi so với John_Woodville_Cuộc hôn_nhân này khiến các sử_gia đánh_giá gia_đình Woodville có tham_vọng lớn như_thế_nào khi mà có_thể nghĩ ra một cuộc hôn_nhân đáng ghê_tởm khi ấy Những cuộc hôn_nhân gầy dựng thứ lực quá rõ này của nhà Woodville khiến toàn_bộ Nghị_viện Anh mà đứng đầu là Bá_tước Warwick đều dấy lên tranh_cãi phản_đối nhà Woodville gay_gắt Nhưng sự xung_đột với nhà Woodville của Bá_tước Warwick chỉ lên đỉnh_điểm khi ông muốn sắp_xếp em_gái nhà_vua Margaret xứ York trở_thành cô_dâu trong Vương thất Pháp Nhưng dưới sự tác_động của nhà Woodville_Margaret được gả cho Công_quốc Bourgogne kẻ_thù của Pháp khi ấy Mà người đứng đầu Burgundy vào lúc đó là Charles the Bold người mà Warwick cự kỳ căm_ghét Thời_kỳ khủng_hoảng Tháng 3 năm 1469 Elizabeth hạ sinh con gái Cecily điều này đã dấy lên nhiều ngờ_vực nghi_ngờ khả_năng Edward_IV có người thừa_kế vì mãi đến lúc này Vương hậu Elizabeth chỉ sinh ra con gái Điều này khiến ngai_vàng của Edward_IV có nguy_cơ không có người thừa_kế và do hai em_trai George_Công tước Clarence cùng Richard_Công tước Gloucester kế_thừa Bá_tước Warwick từng muốn cưới hai con gái của mình Isabella và Anne cho 2 em_trai của nhà_vua nhưng đều bị khước_từ đây hoặc là chủ_ý không cho nhà Neville lên nắm quyền quá cao hoặc là sự can_thiệp của nhà Woodville trước kẻ địch quyền_lực của họ Mâu_thuẫn càng lên cao khi những người_thân của Elizabeth đặc_biệt là em_trai bà Anthony_Woodville bắt_đầu đe_doạ quyền_lực của Warwick trong xã_hội chính_trị Anh ông ta bắt_đầu âm_mưu quấy_rối triều_đình Quốc_vương Edward_IV với con trai đỡ_đầu của mình là Công_tước Clarence_Tháng 7 năm 1469 Công_tước Clarence đến Calais cưới Isabella bất_chấp mệnh_lệnh của anh_trai Ngay sau đó Bá_tước Warwick cùng Công_tước Clarence đem theo một đội quân tuyên_bố Edward_IV là Con_hoang của Bà Công_tước Cecily với một cung thủ hòng lật_đổ ngai vị của Edward_IV mà đưa George lên thay Lúc này Elizabeth đang đến Norwich cùng các con gái và bà nghe tin không_chỉ Bá_tước Warwick thắng Trận_Edgecote_Moor_Quốc vương Edward_IV bị họ bắt_giữ mà_còn thành_công đem xử_tử không qua xét_xử cha cùng em_trai thứ của Elizabeth_John_Woodville_Một trong những người ủng_hộ Warwick ngay_lập_tức cũng đã buộc_tội mẹ Elizabeth là bà Jacquetta với các cáo_buộc về hành_vi hành_nghề phù_thuỷ và phải bị xét_xử nhưng những điều này không có chứng_cứ xác_thực và Jacquetta được tha_bổng vào năm sau Những điều này tuy rất điên_rồ nhưng cũng đã chứng_minh sự căm_ghét của đại_đa_số các thế_lực những người bất_mãn hôn_nhân giữa Edward_IV với Elizabeth_Woodville và họ sẵn_sàng làm mọi thứ để không_chỉ khiến Edward_IV mất ngai mà_còn phải đem nhà Woodville chôn chết Tháng 9 năm ấy Edward_IV được thả tự_do và tiến vào London tuyên_bố con gái cả Elizabeth xứ York có khả_năng trở_thành Trữ quân của ngai_vàng nhà York_Tuyên bố này cực_kì gây tranh_cãi vì nước Anh tại thời_điểm này vẫn không cho rằng phụ_nữ đủ tư_cách lên_ngôi dù tại nước Anh thì những nữ thừa_kế quý_tộc rất phổ_biến như hai con gái nhà Neville trong tương_lai đều có khả_năng thừa_kế gia_sản từ Bá_tước Warwick Sau đó vào mùa xuân năm 1470 Edward_IV khống_chế được toàn_bộ Nghị_viện Anh tuyên_bố cả Warwick và Clarence là Phản_loạn khiến họ phải bỏ trốn sang Pháp Để củng_cố lực_lượng Warwick liên_minh với lãnh_đạo nhà Lancaster khi ấy Marguerite d Anjou_Vương hậu Anh bằng việc để con gái nhỏ của ông là Anne kết_hôn với con trai duy_nhất của Margaret là Edward_Thân vương xứ Wales_Liên minh này thành_công khôi_phục ngai_vàng cho chồng bà vào tháng 10 cùng năm Điều này tạm_thời lật_đổ được Quốc_vương Edward_IV nhà York_Thế nhưng 1 năm sau vào mùa xuân năm 1471 Edward_IV trở về sau khi bị lưu_đày từng bước từng bước ông thu_phục từng vùng_đất cộng thêm việc khiến em_trai là Công_tước Clarence đổi phe ông thành_công đánh_bại liên_minh Warwick trong Trận_Barnet và Lancaster trong Trận_Tewkesbury_Vua_Henry VI bị hành_hình ngay sau đó Trú_ẩn và đoàn_tụ Trong thời_gian Quốc_vương Edward_IV bị lật_đổ Elizabeth_Woodville từng đến Tháp London để trú_ẩn nhưng khi nghe tin Warwick trở_lại và đưa Edward_VI lên_ngôi thì bà ngay_lập_tức cùng các con gái tìm_kiếm sự bảo_vệ trong Tu_viện Westminster và bà được Cha trưởng là Thomas_Milling chứa_chấp với 3 căn phòng đầy_đủ tiện_nghi Thời_gian ấy Elizabeth có_thai 8 tháng bà tương_đối bình_an trong hầm_trú_ẩn của Tu_viện dưới sự giúp_đỡ từ Cha trưởng cùng những người_dân London như đồ_tể John_Gould với nửa con bò cùng 2 con cừu mỗi tuần ngoài_ra còn có một nhà_buôn cá cũng tình_nguyện giúp_đỡ gia_đình bà với nhu_yếu_phẩm được vận_chuyển thứ 6 hàng tuần hoặc những dịp ăn_chay Cứ như_thế Elizabeth_Woodville tạm an ổn trong 1 tháng và sinh ra Vương_tử Edward con trai hợp_pháp đầu_tiên của Edward_IV và sau_này là Vua_Edward_V_Và dù Bá_tước Warwick không hề thích bà song sau khi đưa Henry_VI trở_lại ngai_vàng thì ông cũng không ra_tay gây khó_dễ cho mẹ_con bà Thời_điểm Elizabeth sinh ra Edward triều_đình còn phái Thị tùng Elizabeth_Greystoke_Lady_Scrope cùng bà_đỡ Margaret_Cobb lẫn y_sĩ Dominique de Sirego_Sự ra_đời của Edward vào lúc ấy cũng không con trở_thành vấn_đề vì Edward_VI đã có người thừa_kế Dưới sự giám_hộ của Cha trưởng Thomas_Milling cùng một_số nhu_yếu_phẩm được phê_duyệt bởi triều_đình Edward_VI_Elizabeth_Woodville tiếp_tục sống an ổn cùng các con trong 5 tháng tiếp_theo chờ_đợi Edward_IV trở về Anh và giành lại ngai_vàng Mặc cho bà suy_nghĩ nguy_cơ của con trai Bá_tước Warwick cuối_cùng vẫn không hề ra bất_kì hành_động ám_hại nào đến Edward_Ngày 9 tháng 4 Edward_IV xuống phía Nam xứ Dunstable gửi tin nhắn mừng đến vợ_con tại Tu_viện Đến ngày 11 tháng 4 Edward_IV thành_công trở_lại London và khôi_phục Vương vị cũng biến Elizabeth_Woodville trở_thành Vương hậu lần thứ 2 sau khoảng 6 tháng gián_đoạn Gia_đình Quốc_vương Edward_IV hội_tụ trong hân_hoan Elizabeth ghi_nhận đã rất xúc_động và Edward_IV tìm cách an_ủi bà Sự thử_thách bị tiếm_quyền 6 tháng trời khiến bà luôn sống trong lo_âu và sức_khoẻ của bà cũng được ghi_nhận là rất suy_kiệt Trong cuộc hôn_nhân đầy trắc_trở Elizabeth_Woodville đã sinh cho Quốc_vương Edward_IV tổng_cộng 10 người con trong đó có 3 con trai tức Edward_V cùng Richard_Công tước xứ York và đứa bé 1 tuổi chết_yểu George_Công tước xứ Bedford_Bà có 7 người con gái trong đó chỉ có 5 người sống đến tuổi trưởng_thành Theo ghi_nhận đương_thời Vương hậu Elizabeth_Woodville có đầy_đủ phẩm_chất đạo_đức theo tiêu_chuẩn Công_giáo điều này rất phù_hợp với các Vương hậu thời Trung_Cổ Bà cầu_kinh ba lần mỗi ngày thực_hiện những cuộc hành_hương và rất được Giáo_hoàng yêu_quý Bà đã thành_lập Nhà_thờ St_Erasmus tại Tu_viện Westmister_Goá phụ Goá_phụ Elizabeth_Grey_Vào ngày 9 tháng 4 năm 1483 Quốc_vương Edward_IV đột_ngột qua_đời Vương hậu Elizabeth trở_thành Thái_hậu khi con trai bà Thái_tử Edward lên_ngôi Vì Tân_vương còn còn khá trẻ chú của Tân_vương là Richard_Công tước xứ Gloucester trở_thành Bảo_Hộ công theo di_chúc của Tiên_vương Edward_IV mặc cho sự phản_đối của Thái_hậu Elizabeth_Do đó Richard có toàn_quyền nhiếp_chính và giám_sát nhà_vua cho đến khi trưởng_thành Theo di_chúc Tiên_vương Edward_IV nhận thấy Vương hậu Elizabeth cùng nhà Woodville quá tham_vọng và không được sự ủng_hộ nên mệnh cho Richard đảm_nhận vai_trò quyền_lực để bảo_vệ nhà York tránh cho Vương hậu Elizabeth trở_thành Thái_hậu và nắm quyền của một nhiếp_chính Theo thoả_thuận giữa Thái_hậu cùng Bảo_Hộ công Richard trong lúc Tân_vương đi từ Ludlow vào ngày 24 tháng 4 để đến London thì Bảo_Hộ công sẽ lên_đường trước đó 1 ngày từ Yorkshire đón Tân_vương tại Northampton sau đó cả hai sẽ đi cùng nhau đến London_Giữa lúc đó Thái_hậu Elizabeth và nhà Woodville muốn sửa di_chúc để Thái_hậu có quyền nhiếp_chính và gạt bỏ vai_trò của Bảo_Hộ công Nhưng Tân_vương sau tự mình đi thẳng đến Stony_Stratford thuộc Buckinghamshire Vào ngày 29 tháng 4 năm đó Bảo_Hộ công Richard cùng em họ Henry_Stafford_Công tước thứ 2 xứ Buckingham hội_ngộ với Anthony_Woodville_Bá tước thứ hai xứ Rivers và Richard_Grey em_trai và con trai thứ với nhà Grey của Thái_hậu Elizabeth Sau một bữa yến_tiệc Bảo_Hộ công Richard cho bắt giam cả Bá_tước Rivers cùng Richard_Grey vào ngày 30 tháng 4 năm ấy cả hai đều bị giam vào Lâu_đài Pontefract tại Yorkshire Sau khi xử_lý Bá_tước Rivers cùng Richard_Grey_Bảo_Hộ công Richard đến gặp Tân_vương và báo rằng mình đã xử_lý Những người muốn phế_truất địa_vị Bảo_Hộ công của mình sau đó ông hộ_tống Tân_vương vào London ngày 4 tháng 5 năm đó và theo sự gợi_ý của Công_tước Buckingham_Tân vương Edward được đưa vào Tháp London một thủ_tục truyền_thống trước Lễ đăng_quang Ngay khi nghe tin em_trai cùng con trai mình bị Bảo_Hộ công bắt_giữ Thái_hậu Elizabeth cùng con trai cả nhà Grey là Thomas_Grey cùng 5 cô con gái và đứa con trai út Richard_Công tước xứ York đi đến Tu_viện Westminster_Theo sự điều_đình vào ngày 16 tháng 6 Công_tước xứ York được chuyển đến Tháp London để chờ ngày đăng_quang là ngày 22 tháng 6 sắp tới William_Hastings_Nam tước Hastings thứ nhất một trong những người ủng_hộ Tân_vương ở London ban_đầu ủng_hộ hành_động của Bảo_Hộ công Richard tiếm_quyền nhưng sau đó Hastings liền bị Bảo_Hộ công cáo_buộc âm_mưu với Thái_hậu Elizabeth cùng ngoại thích Woodville hạ độc mình với Jane_Shore là người trung_chuyển thông_tin Thế là Nam_tước Hastings nhanh_chóng bị đem ra hành_quyết Âm_mưu đó có thực_sự xảy ra hay không vẫn chưa được biết rõ nhưng Bảo_Hộ công Richard đã buộc Thái_hậu Elizabeth phạm_tội Mưu_đồ giết người và tiêu_huỷ hoàn_toàn Bảo_Hộ công khi biết tin Thái_hậu và nhà Woodville tính hất_cẳng ông khỏi vị_trí Bảo_Hộ công Giữa lúc này Bảo_Hộ công được một Tu_sĩ mật_báo rằng ước hôn giữa Tiên_vương Edward_IV cùng Eleanor_Butler vốn còn hiệu_lực là động_thái cho Bảo_Hộ công tuyên_bố hôn_nhân giữa Thái_hậu Elizabeth cùng Tiên_vương là bất_hợp_pháp Ngày 22 tháng 6 bên ngoài Nhà_thờ lớn cũ Thánh_Paul_Bảo_Hộ công Richard mở một cuộc giáo thuyết tuyên_bố cuộc hôn_nhân giữa Tiên_vương Edward_IV cùng Elizabeth_Woodville là bất_hợp_pháp điều này biến con trai thừa_kế của Elizabeth là Edward_V trở_thành Con_ngoài_giá_thú do_đó không có tư_cách lên_ngôi Ngày 25 tháng 6 Richard ra_lệnh cho người hầu xử_tử Anthony_Woodville và Richard_Grey tại Lâu_đài Pontefract_Và cuối_cùng ngày 26 tháng 6 sau khi được quý_tộc Anh và dân_thường London làm một cuộc thỉnh_cầu Bảo_Hộ công Richard lên_ngôi Quốc_vương nước Anh tức_là Richard_III của Anh Đến ngày 6 tháng 7 Richard cùng Anne_Neville được làm Lễ đăng_quang tại Tu_viện Westminster_Bị tuyên_bố hôn_nhân phạm_pháp Elizabeth_Woodville trở về với danh_hiệu Lady_Elizabeth_Grey với thân_phận là vợ của Sir_John_Grey mà không còn là Thái_hậu với tư_cách là vợ của Tiên_vương Edward_IV nữa Dầu vậy bà vẫn âm_mưu giải_cứu 2 đứa con trai bị giam tại Tháp London và không dừng ý_định đưa con trai cả là Edward đăng_quang Về phần Edward_V cùng em_trai là Công_tước xứ York sau khi cả hai bị giam ở Tháp London thì bỗng_nhiên biến mất không để lại manh_mối gì trở_thành một nghi_án lớn trong lịch_sử nước Anh Có nhiều thuyết được đưa ra đa_phần đều cho rằng Richard_III đã giết cả hai trong bí_mật Sau khi tin_tức về sự biến mất của Edward được phát_hiện em rể của Elizabeth là Công_tước Buckingham đến gặp bà nói hai người con trai của bà đã bị Vua_Richard sát_hại Công_tước Buckingham vốn là một trong những đồng_minh thân_cận của Vua_Richard nên lời_nói của Công_tước khiến Elizabeth tin_tưởng tuyệt_đối và cả hai quyết_định quay sang liên_minh với Margaret_Beaufort một quý_tộc thuộc nhà Lancaster và dấy lên một cuộc nổi_loạn được gọi là Cuộc nổi_loạn Buckingham và thất_bại thảm_hại Trước lời đề_nghị liên_minh Elizabeth_Woodville tán_thành đồng_ý lập con trai của phu_nhân Margaret là Henry_Tudor một hậu_duệ của Edward_III của Anh trở_thành Quốc_vương nước Anh sau khi lật_đổ Vua_Richard_III_Để thắt chặt liên_minh Elizabeth để con gái mình là Elizabeth xứ York kết_hôn với Henry_Tudor như_vậy thì Công_chúa Elizabeth trong tương_lai sẽ là Vương hậu nước Anh đồng_thời giúp nhà Tudor có quyền thừa_kế kém_cỏi có_thể củng_cố uy_tín và ngai vị của mình Sau sự biến mất của Edward_V cùng Richard tại Tháp London_Công chúa Elizabeth khi đó trở_thành người thừa_kế duy_nhất của dòng_họ York điều này khiến công_chúa có một ý_nghĩa rất lớn trên bàn cân chính_trị khi ấy và Henry_Tudor đã công_khai thề sẽ lấy Elizabeth trong nhà_thờ xứ Rennes_Năm 1484 tháng 1 sau thất_bại của Công_tước Buckingham_Vua_Richard_III cho lấy hết toàn_bộ gia_sản mà Vua_Edward_IV ban cho bà khi trước Nhưng rồi vào ngày 1 tháng 3 cùng năm Vua_Richard_III cho_phép Elizabeth và các con gái mình ra khỏi nhà_nguyện và công_khai thề độc sẽ không làm hại đến họ và khi các con gái của Elizabeth trưởng_thành thì họ đều sẽ được dạm_hỏi với những cuộc hôn_nhân danh_giá xứng_đáng với thân_phận Vương nữ của họ Sau khi chết của Vương hậu Anne_Neville có tin_đồn chính Vua_Richard_III đã có ý_muốn cưới Elizabeth để củng_cố ngai vị của mình Thái_hậu nhà Tudor_Năm 1485 Henry_Tudor đánh_bại Richard_III trong Trận_Bosworth và lên_ngôi Quốc_vương nước Anh tức Henry_VII_Lời thề của ông ở Rennes vẫn còn hiệu_nghiệm nên Vua_Henry_VII sẽ phải cưới và lập Elizabeth xứ York làm Vương hậu Henry_VII lên_ngôi ngày 30 tháng 10 năm ấy và cưới Elizabeth xứ York vào ngày 18 tháng 1 sang năm 1486 tuy_nhiên mãi đến ngày 25 tháng 11 năm 1487 mới tổ_chức lễ lập Hậu_Vương hậu của Edward_IV là Elizabeth_Woodville giờ_đây là goá_phụ của Tiền_nhiệm Quốc_vương nên dù chỉ là mẹ của Vương hậu Elizabeth mẹ_vợ của Vua_Henry_VII bà vẫn được đối_đãi đặc_biệt và nhận tước_hiệu Vương thái_hậu Thực_tế danh_vị của bà là Dowager_Queen theo tiếng Anh và được dịch sát nghĩa_là Vương hậu goá_phụ nếu so với Thái_hậu Đây là một việc hiển_nhiên trong các triều_đại Châu_Âu và cũng rất khác_biệt nếu so với các quốc_gia Đông_Á_Bất luận có vai_vế thế_nào thì Vương hậu của Quốc_vương tiền_nhiệm vị Quốc_vương đang tại_vị vẫn được gọi là Thái_hậu và chỉ khi từng là Vương hậu chính_thức thì người ấy mới được gọi là Thái_hậu Mẹ của Henry_VII_Lady_Margaret Beaufort do chưa từng là Vương hậu nên bà chỉ được nhận danh_xưng tôn_kính My_Lady_The_King s Mother và phải xếp sau cả Thái_hậu Elizabeth lẫn Vương hậu Elizabeth dù thực_tế Lady_Margaret mới là người có ảnh_hưởng lên nhà Vua nhất Vào 5 năm cuối đời việc Thái_hậu Elizabeth_Woodville sống quanh_quẩn ở Tu_viện Bermondsey trở_thành thắc_mắc của nhiều học_giả Thời_gian được xác_định là từ ngày 12 tháng 2 năm 1487 chỉ khoảng vài tháng trước Lễ đăng_quang của con gái bà Theo David_Baldwin dựa vào các tài_liệu cận_đại thì ông tin rằng Henry_VII đã buộc bà phải li_khai khỏi triều_đình trong khi Arlene_Okerlund đã đưa ra bằng_chứng từ tháng 7 năm 1486 bà đã có ý_định rút_lui khỏi chính_trường và sống cuộc_đời tu_hành Một ý_kiến khác đưa ra là do triều_đình Henry_VII cho rằng bà có dính liếu đến cuộc nổi_loạn của Lambert_Simnel nhân_danh nhà York vào năm 1487 hoặc ít_nhất là vào diện nghi_ngờ Bên cạnh đó Vua_Henry_VII còn có ý_định gả bà cho Vua_James_III của Scotland khi Vương hậu của ông Margaret của Đan_Mạch qua_đời vào năm 1486 tuy_nhiên James_III chết trận vào năm 1488 khiến kế_hoạch này không thành Tại Tu_viện Bermondsey bà vẫn được đối_đãi hết_sức cung_kính vì vẫn còn danh_vị Vương thái_hậu Bà còn sống để chứng_kiến cháu gái bà Margaret_Tudor sinh ra tại Cung_điện Westminster tháng 11 năm 1489 và vị vua tương_lai Henry_VIII của Anh tại Cung_điện Placentia tháng 7 năm 1491 Con gái cả của bà Elizabeth xứ York cùng con gái thứ là Cecily xứ York vẫn đến đây thường_xuyên để chăm_sóc bà Đến năm 1492 ngày 8 tháng 6 Vương thái_hậu Elizabeth_Woodville qua_đời tại Tu_viện Bermondsey khi thọ chừng 55 tuổi Ngày 12 tháng 6 cùng năm tang_lễ của bà được tổ_chức ở Lâu_đài Windsor_Tham dự lễ tang của bà là các con gái Anne xứ York_Catherine xứ York và Bridget xứ York trừ Vương hậu Elizabeth xứ York đang mang thai và Cecily xứ York_Các ghi_nhận đương_thời nhận_xét Quả_thật là có hơi đơn_giản dành cho tang_lễ của một người từng là Vương hậu hay Vua_Henry_VII quả_thật không có ý_muốn dùng lễ tang bậc Hậu cho mẹ_vợ của mình Tuy_nhiên thực_tế rằng theo di_chúc bà muốn có một tang_lễ đơn_giản và được chôn_cất cùng chồng Edward_IV trong Nhà_thờ St_George của Lâu_đài Windsor_Căn_cứ một bức thư của Đại_sứ Venetian là Andrea_Badoer viết vào năm 1511 thì Elizabeth_Woodville qua_đời vì một cơn bệnh_dịch giải_thích phần_nào lý_do tang_lễ của bà lại ít người như_vậy Văn_hoá đại_chúng Cuộc_đời của Elizabeth_Woodville trở_thành nguồn cảm_hứng lớn cho các tác_phẩm điện_ảnh và tiểu_thuyết liên_quan đến cuộc Chiến_tranh Hoa_Hồng Đáng_kể nhất là phương_diện sân_khấu nhà soạn kịch William_Shakespeare đã làm_nên hai vở kịch là Henry_VI_Part 3 cùng Richard_III đều có liên_quan đến cuộc_đời bà trong khi phần Henry_VI chỉ nói về khía_cạnh nhỏ về cuộc hôn_nhân của bà thì trong phần Richard_III lại lấy Elizabeth_Woodville làm trung_tâm do việc căng_thẳng giữa bà cùng Vua_Richard về vấn_đề kế_vị trong lịch_sử Theo sự xây_dựng của Shakespeare_Elizabeth_Woodville trở_thành địch_thủ chính_trị đáng gờm và thông_minh nhất của Vua_Richard ngay từ khi cả hai lần đầu gặp với tư_cách chị dâu em chồng Và dù hai vở kịch này qua bàn_tay hiện_đại đã gọi bà trực_tiếp là Queen_Elizabeth thì nguyên_tác của Shakespeare lại không bao_giờ gọi như_vậy mà chỉ là Lady_Grey và The_Queen_Tiểu thuyết sớm nhất về bà đáng_kể có The_Last of the Barons của nhà_văn người Anh Edward_Bulwer_Lytton vào thế_kỉ 19 sau đó là một loạt The_Daughter of Time của Josephine_Tey_The_White Rose của Jan_Westcott_The_King s Grey_Mare của Rosemary_Hawley_Jarman_The Woodville_Wench của Maureen_Peters_The_Sunne in Splendour của Sharon_Kay_Penman_The Sun in Splendour của Jean_Plaidy_The_White Queen của Philippa_Gregory_The_King s Grace của Anne_Easter_Smith_Trong phương_diện phim_điện_ảnh Elizabeth_Woodville xuất_hiện chủ_yếu trong các phim về Richard_III điển_hình như Richard_III phim năm 1911 và Richard_III phim năm 1912 trong phim này thì nữ diễn_viên Violet_Farebrother và Carey_Lee trong vai bà Năm 1939 xuất_hiện phim Tower of London kể về việc hai con trai bà bị Vua_Richard giam vào Tháp London nữ diễn_viên Barbara_O_Neil thủ diễn Elizabeth_Năm 1955 bộ phim Richard_III lấy cảm_hứng từ vở kịch của Shakespeare_Elizabeth được diễn bởi Mary_Kerridge_Việc lấy vở kịch của Shakespeare về Richard_III tiếp_tục làm nền_tảng cho thước phim năm 2007 lần này Elizabeth do María_Conchita_Alonso thủ diễn Trong khi ấy phương_diện phim_truyền_hình cũng nở_rộ khi vào năm 2013 xuất_hiện The_White_Queen được lấy cảm_hứng từ 3 loạt tiểu_thuyết của Philippa_Gregory_Elizabeth được nữ diễn_viên Rebecca_Ferguson thủ diễn Năm 2016 xuất_hiện loạt miniseries trên đài BBC tên The_Hollow_Crown dựa trên vở kịch nổi_tiếng của Shakespeare trong đó phần Henry_VI và Richard_III nữ diễn_viên Keeley_Hawes thủ vai Elizabeth_Năm 2017 đài STARZ dựa trên tiểu_thuyết của Philippa_Gregory mà làm một miniseries có tên The_White_Princess_Cuộc đời kỳ_lạ của Elizabeth cũng khiến nhà_nghiên_cứu lý_lịch học là David_Baldwin làm ra công_trình Elizabeth_Woodville_Mother of the Princes in the Tower vào năm 2002 Amy_Licence với Edward_IV and Elizabeth_Woodville_A_True Romance vào năm 2016 Hình_tượng của Elizabeth_Woodville trong nhiều năm chủ_yếu vẫn là sự xung_đột với Vua_Richard_III cũng như rất nhiều truyền_thuyết liên_quan đến phù_thuỷ hoặc ma_thuật với một hình_ảnh đầy tham_vọng hay có liên_quan đến những vụ lật_đổ chính con gái và con rể của bà Tham_khảo BULLET David_Baldwin_Elizabeth_Woodville Stroud 2002 BULLET Christine_Carpenter_The_Wars of the Roses_Cambridge 1997 BULLET Philippa_Gregory_David_Baldwin Michael_Jones_The_Women of the Cousins_War_Simon_Schuster 2011 BULLET Michael_Hicks_Edward_V Stroud 2003 BULLET Rosemary_Horrox_Richard_III A Study of Service_Cambridge 1989 BULLET J L Laynesmith_The_Last_Medieval Queens_Oxford 2004 BULLET A R Myers_Crown_Household and Parliament in Fifteenth_Century_England_London and Ronceverte_Hambledon_Press 1985 BULLET Arlene_Okerlund_Elizabeth_Wydeville The_Slandered_Queen_Stroud 2005 Elizabeth_England s Slandered_Queen paper Stroud 2006 BULLET Charles_Ross_Edward_IV Berkeley 1974 BULLET George_Smith_The_Coronation of Elizabeth_Wydeville_Gloucester_Gloucester Reprints 1975 originally published 1935 BULLET Anne_Sutton and Livia_Visser_Fuchs_A Most_Benevolent_Queen_Queen Elizabeth_Woodville s Reputation_Her_Piety and Her_Books_The_Ricardian X 129 June 1995 PP 214 245
Elizabeth_Woodville