Tôn_Tư_Khắc_Tôn Tư_Khắc chữ Hán_孫思克 1628 1700 tên_tự là Tẫn_Thần_藎臣 hiệu là Phục_Trai_復齋 thuộc Hán quân Chính Bạch kỳ nguyên_quán Quảng_Ninh Liêu_Ninh con trai của Tôn_Đắc_Công là tướng_lĩnh của nhà Thanh có công dẹp loạn Tam_Phiên được sử_sách liệt vào Hà_Tây tứ Hán tướng còn lại là Trương_Dũng_Triệu_Lương Đống_Vương_Tiến_Bảo Cuộc_đời Trấn_thủ Lương_Châu_Ban đầu Tôn_Tư_Khắc là Hộ_vệ của Vương_phủ Năm Thuận_Trị thứ 8 1651 nhậm_chức Ngưu lục Ngạch chân tức Tá lĩnh trong tiếng Hán và Lý_sự quan của Hình bộ Năm thứ 11 1654 thăng làm Giáp lạt Ngạch chân tức Tham lĩnh Ông tòng_quân từ Hồ Nam xuống Quý_Châu_Vân_Nam có công tham_chiến Năm Khang_Hi thứ 2 1663 thăng làm Tổng_binh của Thiểm_Tây_Cam_Túc trấn_thủ Lương_Châu_Năm thứ 5 1666 Ách_Lỗ_Đặc của Mông_Cổ dời đến chăn_nuôi ở Đại_Thảo_Than triều_đình không cho Họ không chịu đi nên đôi bên giao_chiến ở Định_Khương miếu 定羌庙 họ thua chạy lớn_tiếng sẽ chia đường vào cướp Tư_Khắc và Đề_đốc Trương_Dũng dâng sớ xin dụng_binh các đại_thần bàn rằng không nên khinh_suất gây_hấn lệnh nghiêm phòng biên_cảnh vỗ_về người Hồ Ông bèn cùng Trương_Dũng sửa_chữa trường_thành bắt_đầu từ cửa_ngõ đi vào Bắc_Kinh là Tây_Thuỷ quan cho đến Gia_Dục quan vì_thế người Ách_Lỗ_Đặc đã vượt_biên đều bỏ chạy Tư_Khắc xem khắp các ải hiểm_yếu ở Nam_Sơn chia binh phòng_ngự rồi tăng_cường quân_kỷ tuyển_chọn tướng tài trừ tham_nhũng thẩm_tra lương_bổng hạn_chế thất_thoát luyện binh an_dân biên_cương được yên Sơn_Thiểm_Tổng đốc Lư_Sùng_Tuấn tâu lên Tư_Khắc được gia Hữu_Đô đốc Dẹp loạn Tam_Phiên_Năm thứ 13 1674 Thiểm_Tây_Đề đốc Vương_Phụ_Thần_王辅臣 từ Bình_Lương hưởng_ứng Ngô_Tam_Quế_Lâm Thao_Củng_Xương đều quy phụ Lan_Châu cũng mất Tổng_đốc Cáp_Chiêm gọi Tư_Khắc đến giúp Tư_Khắc suất quân men theo đập nước đi Lô_Đường_Bảo thuộc Hồng_Thuỷ đến Tác_Kiều_Bảo kết bè vượt sông chiếm được Tĩnh_Viễn khuất_phục các thành bảo phụ_cận Thai cát Mặc_Nhĩ_Căn của Ách_Lỗ_Đặc thừa_cơ phá ải vào cướp Phó tướng Trần_Đạt tử_trận Ông bèn để bọn tham tướng Lưu_Tuyển_Thắng giữ Tĩnh_Viễn suất quân về Lương_Châu_Mặc_Nhĩ Căn bỏ đi Người Cao_Đài là Hoàng_Phiên lại vào cướp vây đánh các bảo Noãn_Tuyền_Thuận_Đức Tư_Khắc suất quân đến Cam_Châu_Hoàng_Phiên cũng bỏ trốn ông bèn vượt sông trở_lại miền Đông hội quân với Trương_Dũng_Dâng sớ nói binh_sĩ của mình vất_vả lâu ngày xin cho khao_thưởng triều_đình đặc_mệnh đồng_ý Tư_Khắc cùng Trương_Dũng vây Củng_Xương khi ấy Đại_tướng quân Bối lặc Đổng_Ngạch đánh Tần_Châu chưa hạ được Ngô_Tam_Quế sai quân từ Tứ_Xuyên đến đặt doanh trên Nam_Sơn thế đang lớn Triều_đình gọi Tư_Khắc soái 2000 người từ Củng_Xương đi giúp đắp luỹ ở phía tây thành giằng_co với địch Tướng của Phụ_Thần là bọn Trần_Vạn_Sách đến hàng ông Ba Tam_Cương bỏ trốn nên hạ được Tần_Châu_Quân phiên ở Nam_Sơn tan chạy Tư_Khắc và bọn tướng_quân Phật_Ni_Liệt truy_kích đánh_bại họ ở Diêm_Quan thu_phục huyện Lễ lại đánh_bại họ ở Tây_Hoà phá cửa xông vào giết quan_lại phiên các huyện Thanh_Thuỷ Phục_Khương đều hàng Ông đưa quân về Củng_Xương sai bọn Vạn_Sách vào thành dụ tướng của Phụ_Thần là bọn Trần_Khả họ dâng 17 châu huyện Củng_Xương về hàng Hà_Đông được yên Quân Thanh hội_họp tấn_công Bình_Lương_Tư_Khắc suất quân ra Tĩnh_Ninh đánh_bại tướng của Phụ_Thần là Lý_Quốc_Lương chém 500 thủ_cấp bắt 3 viên bộ_tướng lấy được thành Tiến đến Hoa_Đình tướng của Phụ_Thần là Cao_Đỉnh đưa 28 viên bộ_tướng hơn ngàn quân ra hàng Ông đến Bình_Lương hội quân với Bối lặc Đổng_Ngạch_Quân giữ thành_ra đánh Tư_Khắc đi bộ đốc quân chống địch giao_chiến ở Nam_Sơn ở phía bắc thành thắng liền 8 trận Lại vây Cửu_Phúc đánh_bại địch ở ngoài Quách_Nam_Quân phiên ngăn quân Thanh đào hào Tư_Khắc xua binh đánh gấp quân phiên lui rồi lại tiến mấy lần đều bị đánh_bại Đánh_Bạch_Khởi_Trại thuộc Kính_Châu xua binh xông lên hạ được trại bắt tướng của Phụ_Thần là Lý_Mậu_Lại đánh_bại địch ở Giáp_Tử_Dục đánh_bại địch ở Mã_Doanh_Tử_Ma Bố Lĩnh_Đổng_Ngạch báo lên công_trạng của ông Năm thứ 15 1676 Đồ_Hải thay Đổng_Ngạch làmĐDốc sư đến Hổ_Sơn_Đôn ở phía bắc thành xem hình_thế rồi dò_xét Cố_Nguyên_Đạo_Hơn vạn phục_binh chợt nổi lên Tư_Khắc gấp đến đánh_đuổi địch hơn 10 dặm về phía Bắc bị_thương nặng Phụ_Thần xin hàng Tư_Khắc về Lương_Châu_Có chiếu khen công của ông thăng làm Đề_đốc Lương_Châu thụ thế chức Nhất_đẳng A Đạt_Cáp_Cáp_Phiên Tư_Khắc dâng sớ tạ ơn nói mình bị_thương ở cánh_tay phải phạm vào gân_cốt chữa không khỏi đã thành tàn_tật xin hưu Triều_đình có chỉ vỗ_về giữ lại Năm thứ 16 1677 xét công được tiến Tam đẳng A Tư_Cáp_Ni_Cáp Phiên_Cát_Nhĩ_Đan làm_loạn người Mông_Cổ chạy vào biên_cương quấy_nhiễu dân_chúng Tư_Khắc và Trương_Dũng điều quân xua_đuổi họ bèn bỏ đi Năm thứ 18 1679 triều_đình ban sắc cho Đồ_Hải hợp các cánh quân xuống Tứ_Xuyên chia 4 đạo tiến binh Tư_Khắc và Tướng_quân Tất_Lực Khắc_Đồ ra Lược_Dương_Gặp lúc kinh_sư có động_đất có chiếu cho đại_thần trong_ngoài triều trình_bày ý_kiến ông dâng sớ đề_nghị hoãn ra_quân đợi đến mùa xuân binh cường mã tráng thì hơn Triều_đình mệnh Học_sĩ Lạp_Long_Lễ đến Lương_Châu tuyên dụ trách_mắng ông nhận tội Tư_Khắc và Tất_Lực Khắc_Đồ suất quân đánh Giai_Châu tiến hạ các huyện Văn_Thành_Miện_Triều đình mệnh cho Tư_Khắc về Lương_Châu Sau đó theo lời tâu của Tổng_đốc Cáp_Chiêm dời đi Trang_Lãng_Năm thứ 20 1681 dân Khánh_Dương là Cảnh_Phi tập_hợp bọn thủ_lĩnh Đạt_Nhĩ_Gia_Tể Nông làm_loạn xâm_phạm Hà_Châu_Tư_Khắc và Trương_Dũng điều quân đánh dẹp được Trấn_thủ Cam_Túc_Năm thứ 22 1683 truy luận_tội xin hoãn ra_quân bị bãi_chức Đề_đốc mất thế chức vẫn giữ chức Tổng_binh Năm thứ 23 1684 lại được thụ chức Cam_Túc_Đề đốc Năm thứ 29 1690 Học_sĩ Đạt_Hô_Lang trung Tang_Cách đi sứ Tây_Vực trở về đến bên ngoài Gia_Dục_Quan bị người Tây_Hải là A Kỳ_La_Bặc_Tàng bắt_giữ Tư_Khắc sai Du_kích Chu_Ứng_Tường nói phải_trái với Tể tang của họ bọn Đạt_Hô mới được thả về Ông lại sai Phó tướng Phan_Dục_Long_Du kích Hàn_Thành suất quân đánh dẹp chém hơn 400 thủ_cấp A Kỳ_La_Bặc_Tàng thua chạy Tư_Khắc sai sứ trách_mắng các Thai cát ở Tây_Hải họ sợ_hãi thu gia_sản của A Kỳ_La_Bặc_Tàng để bồi_thường Ông dâng sớ xin miễn việc trừng_trị triều_đình khen Tư_Khắc xử_trí hợp lẽ Năm thứ 30 1691 dâng sớ đề_nghị đặt 1 viên Tổng_binh 3000 quân ở Gia_Dục_Quan đề_phòng Cát_Nhĩ_Đan cho rằng Cam_Túc đất xấu dân_nghèo thành_ra không_thể cung_ứng lương_thảo cho quân_đội nên đề_nghị mở ra tiền_lệ quyên nộp lương_thảo thì được ghi công thăng cấp hay làm các chức quan nhỏ khi nào đủ dùng thì dừng lại Năm thứ 31 1692 được gia Thái_tử Thiếu bảo cho thế chức Bái_Tha_Lạt_Bố Lặc_Cáp_Phiên tên Hán là Kỵ đô_uý Dâng sớ xin hưu lại an_ủi giữ lại Được gia Chấn_Vũ_Tướng quân Bình_định Cát_Nhĩ_Đan_Năm thứ 32 1693 Cát_Nhĩ_Đan làm_loạn triều_đình mệnh Nội đại_thần Lang Đại soái cấm_quân ra trú ở Ninh_Hạ lấy Tư_Khắc làm Tham_tán Năm thứ 35 1696 Đế thân_chinh Đại_tướng quân Phí_Dương_Cổ theo tây lộ Tư_Khắc suất quân ra Ninh_Hạ hội_họp ở Ông Kim_Đế trú tại Khắc_Lỗ_Luân_Hà sông Kherlen_Cát_Nhĩ_Đan trốn chạy Phí_Dương_Cổ đốc quân đón đánh giao_chiến ở Chiêu_Mạc_Đa_Tư Khắc nắm quân Lục_Doanh ở giữa cùng các cánh quân ra_sức chiến_đấu đại_phá địch đuổi về phía bắc hơn 30 dặm Cát_Nhĩ_Đan đưa vài kỵ_binh bỏ chạy Có chiếu khen_ngợi triệu đến kinh_sư mệnh cho thị_vệ chào_đón ngự chế thơ quạt để ban cho Được vào trò_chuyện ở Sướng_Xuân_Viên ban cho biển ngạch có ý vỗ_về cùng Đoan tráo ban cho Đoàn long bổ phục lông công mũ áo ngựa đã đóng yên rồi ban lương_thảo cho quan binh theo vào kinh_sư Mệnh cho trú ở Túc_Châu dò_xét tung_tích của Cát_Nhĩ_Đan_Năm thứ 37 1698 xét công được gia Tha_Sa_Lạt_Cáp Phiên_Cái chết Năm thứ 39 1700 có bệnh xin hưu triều_đình cho thầy_thuốc đến thăm vẫn giữ chức_vụ Ít_lâu sau mất được tặng Thái_tử Thái_bảo ban lễ Tế táng thuỵ là Tương_Vũ_Tang về kinh_sư mệnh cho Hoàng trưởng tử Dận_Thì đi viếng Tư_Khắc trấn_thủ vùng_biên lâu năm ơn uy đằm_thắm Tang đi từ Cam_Châu đến Đồng Quan qua nơi nào quân_dân ở 2 bên đường kêu khóc đưa_tiễn Đế nghe được than Nếu Tư_Khắc thời_bình làm quan không tốt sao được thế_này Được tiến tước Nhất_đẳng A Tư_Cáp_Ni_Cáp Phiên kiêm thế chức Tha_Sa_Lạt_Cáp Phiên_Thời_Càn_Long con_cháu họ Tôn được định phong Nhất_đẳng Nam sau đó được thế_tập võng thế Gia_quyến Thê_thiếp BULLET Bác Nhĩ_Tế_Cát_Đặc thị 博尔济吉特氏 con gái của Cố_Luân_Ngạch phò Trác_Tát_Khắc_Đa La_Quận vương Ban Đệ và Cố_Luân_Ngao_Hán Công_chúa Hậu_duệ Con trai BULLET 1 Tôn_Thừa_Vận_孙承运 1719 mẹ là Bác Nhĩ_Tế_Cát_Đặc thị tập tước Nhất_đẳng A Tư_Cáp_Ni_Cáp Phiên kiêm Tha_Sa_Lạt_Cáp Phiên tức Nhất_đẳng Nam kiêm Nhất vân Kỵ uý Là Ngạch phò của Hoà_Thạc_Khác_Tĩnh Công_chúa BULLET 2 Tôn_Thừa_Ân_孙承恩 mẹ là Bác Nhĩ_Tế_Cát_Đặc thị tập tước Nhất_đẳng Nam kiêm Nhất vân Kỵ uý Là Ngạch phò của Huyện chúa con gái của Dĩ cách Trực_Quận vương Dận_Thì Con gái BULLET Tôn thị 孙氏_Chính thê của Lang Đình_Cực_郎廷极_Trong văn_hoá đại_chúng Trong tiểu_thuyết Lộc_Đỉnh ký Tôn_Tư_Khắc là Vân_Nam Phó tướng vì không phải dòng chính của Ngô_Tam_Quế mà bị điều đến kinh_thành sau lại kết_nghĩa huynh_đệ cùng với Vi_Tiểu_Bảo_Trương Dũng_Triệu_Lương_Đống và Vương_Tiến_Bảo_Được diễn bởi Tương_Khắc trong phim Lộc_Đỉnh ký năm 1998 Tham_khảo BULLET Thanh sử cảo Quyển 255 Liệt_truyện 42
Tôn_Tư_Khắc