Trịnh_Thị_Ngọc_Lung Trịnh_Thị_Ngọc_Lung chữ Hán_鄭氏玉瓏 1612 1706 là một vương_phi của chúa Trịnh_Bà là chính phi của Tây định Vương_Trịnh_Tạc_Bà là mẹ nuôi của Lê_Gia_Tông và Định_Nam_Vương_Trịnh Căn_Tiểu sử Theo Hậu_Đức cung bi_ký cho biết bà là con gái ông Thái tể Quảng quận công người làng Sài_Sơn huyện Vĩnh_Phúc Sau vào phủ chúa làm chính phi của chúa Trịnh_Tạc_Bà không có con nhưng hết_lòng chăm_nom cho con trưởng của chúa là Trịnh_Căn hết_sức chu_đáo Khi vua Lê_Thần_Tông mất con thứ là Duy_Cối mới 2 tuổi Trịnh_Tạc đem về cho bà Ngọc_Lung nuôi_nấng dạy_dỗ Tuy không phải là con mình nhưng bà Ngọc_Lung đã vâng lời ký_thác chăm_lo nuôi_dưỡng Duy_Cối trong phủ hết_lòng Giúp_đỡ dạy_bảo nghe lời ngay theo đạo chính hàng ngày cho nghe bàn việc nước Nay 11 tuổi tuổi đã lớn đức đã thành sớm nổi_tiếng hiền_tài hiếu_thảo có_thể nối được nghiệp lớn nên tôn lập lên_ngôi hoàng_đế để thoả lòng trông_đợi của thần_dân trong nước Ngày 19 Bính_Dần_Trịnh_Tạc thân đem Tiết_chế phủ và các quan đại_thần văn_võ tôn lập Duy_Cối lên_ngôi hoàng_đế tức Lê_Gia_Tông lấy năm sau là Dương_Đức thứ nhất 1672 tôn chính phi của Trịnh_Tạc là Trịnh_Thị_Ngọc_Lung làm Quốc_Thái mẫu Trịnh_Quốc thái mẫu với tư_cách là chính phi của Trịnh_Tạc đã cùng với chồng mình giúp cho nhà Lê_khôi_phục cơ_đồ trong sửa chính sự ngoài dẹp di địch công_lao xã_tắc trùm vũ_trụ đức sánh trời_đất Danh_vọng đã khắp đến nhân_dân Khi vua Lê_Gia_Tông qua_đời bà Ngọc_Lung đã thân_hành đến viếng làm lễ lạy và khóc rất thương_xót thần liêu văn_võ ai thấy cũng cảm_động đến rơi nước_mắt Lăng_mộ Khi trở_thành Quốc_Thái mẫu Ngọc_Lung có nguyện_vọng là được làm sinh_từ tại Thịnh_Mỹ xã và được Nhà_Chúa chấp_thuận Đầu xuân năm Bính_Dần 1685 Nhà_Chúa đặc_cách phân_nhiệm một bộ_phận xây_dựng sinh_từ cho Trịnh_Thị_Ngọc_Lung do Chúa_Trịnh cắt_cử Như_vậy Lăng được xây_dựng 21 năm trước khi Quốc_Thái mẫu qua_đời Do biến_thiên của lịch_sử Lăng_Quốc_Thái mẫu Trịnh_Thị_Ngọc_Lung không còn kiến_trúc như xưa Hiện_tại toàn_bộ khu_vực lăng được phân_bố trên một mặt_bằng với diện_tích 4 600m2 bao_gồm khu_vực cổng lăng và chính lăng Toàn_bộ khu_vực lăng được làm bằng đá mà những hiện_vật còn lại đến ngày_nay cho chúng_ta biết được kiến_trúc lăng sinh_từ là điều cần_thiết Tấm bia Hậu_Đức cung bi_ký do Đông các đại_học_sỹ Bồi tụng sử bộ Tả thị_lang Nguyễn_Viết_Thứ soạn dưới thời vua Lê_Hy_Tông_Chính Hoà năm thứ 7 1683 nói về thời_gian xây_dựng Lăng cùng thân_thế sự_nghiệp công_đức của Trịnh_Thị_Ngọc_Lung là một tài_liệu hết_sức quý_giá có giá_trị to_lớn về mặt lịch_sử Bia có hình_dáng vuông cạnh cả bốn mặt trên có mái che hình_chóp đỉnh có núm dáng kiệu long ngai Toàn_bộ bia được tạo_tác trong một khối đá nguyên mặt bia khắc nét chữ sắc trán bia được chạm_khắc hình lưỡng long chầu nguyệt diềm bia được chạm lá cúc cách_điệu Tất_cả được đặt trên một bệ bia cũng hình_vuông được đặt dật cấp từ thấp lên cao Hậu_Đức cung bi_ký là một tấm bia không_chỉ có giá_trị về mặt lịch_sử mà_còn có giá_trị trong việc nghiên_cứu mỹ_thuật điêu_khắc đá Việt_Nam thế_kỷ XVII Ngoài tấm bia Hậu_Đức cung bi_ký còn có BULLET Hai Chó đá ngồi ở tư_thế ngồi_xổm miệng mím cổ được chạm_nổi vòng đeo nhạc BULLET Hai Nghê đá ở tư_thế ngồi_xổm miệng hé vừa_phải trên mình nghê được chạm hoa_văn hình mây xoắn sóng nước và mây lửa BULLET Sập đá hình_vuông cấu_trúc theo kiểu chân_quỳ dạ_cá Mặt sập được chạm hình lục_giác liền nhau bốn mặt được vo tròn cạnh Đế sập tứ_diện được chạm_nổi hình rồng cuộn tròn trong mây lửa và lá cúc cách_điệu BULLET Hương_án Được tạo_tác trên một khối đá xanh có dáng hình_trụ ở trên 4 mặt của hương_án được chạm_khắc dây đặc nhiều kiểu hoa_văn khác nhau như rồng chim mây lửa lá đề đường triện chuyển_tải nhiều nội_dung về triết_lý cuộc_sống nhân_sinh vũ_trụ BULLET Thành bậc cổng lăng Là hình hai con sóc sấu được chạm_nổi trên thành bậc trên tư_thế đang lao chạy về phía nhau bất_chợt như thu chân lại ghìm mình lại Thân sấu đuôi dài_mồm má răng mắt_mũi bờm ngực dáng khoẻ than phủ kín hoa tròn cánh xoè văn dấu_hỏi đuôi to lượn sóng cổ đeo nhạc BULLET Hai miếu thờ Mẫu nghi thiên_hạ Liễu_Hạnh và Thánh_mẫu nhân đầu đây là 2 miếu thờ có_lẽ được đời sau dựng thêm Mặt trước miếu được chạm_khắc khá công_phu theo văn hình lá đề biến_thể ở cạnh Phía trên cùng là Rồng chầu mặt nguyệt hai bên cửa được chạm_nổi hình hạc đứng trên lưng rùa Phía dưới cùng chân miếu là mặt hổ_phù Toàn_bộ 2 miếu được đặt trên bệ xây gạch và vôi vữa dật hai cấp Ngoài_ra còn có một_số cột đá móng đá nằm rải_rác trong khu lăng_mộ cũng được chạm_khắc hoa_văn khá tinh_xảo và sinh_động Hiện_nay Lăng_Quốc_Thái mẫu Trịnh_Thị_Ngọc_Lung không còn giữ được diện_mạo ban_đầu nhưng những gì còn lại trong khu Lăng cùng với nhân_vật lịch_sử lăng Quốc_Thái mẫu đã được sử_sách ghi_chép là một cung từ nổi_tiếng bề_thế trang_nghiêm Những hiện_vật bằng đá còn giữ được qua nhiều thế_hệ đến nay mà nghệ_thuật tạo_hình của các thế_kỷ sau không_thể sánh kịp Lăng_Quốc_Thái mẫu Trịnh_Thị_Ngọc_Lung thuộc thôn Thịnh_Mỹ xã Thọ_Diên huyện Thọ_Xuân Thanh_Hoá đã được công_nhận là di_tích cấp tỉnh từ năm 1999 Bảo_tàng Tổng_hợp tỉnh UBND Phòng Văn_hoá huyện Thọ_Xuân đã ký_kết bản_đồ khoanh vùng bảo_vệ di_tích lịch_sử văn_hoá trên với tổng diện_tích bất_khả_xâm_phạm là 4 600m2 Đánh_giá Sau_này vua Lê_Huyền_Tông còn đánh_giá công_lao đóng_góp của Trịnh_Tạc và Quốc_Thái mẫu Trịnh_Thị_Ngọc_Lung đã được sử_sách ghi lại Tham_khảo BULLET Đại_Việt sử_ký toàn thư BULLET Các bà Hoàng_Thái_Hậu thời Hậu_Lê_Di_Tích Lam_Kinh_BULLET_Thanh Hoá_Đất di_tích đang bị chiếm_dụng Bộ Văn_hoá Thể_thao và Du_lịch
Trịnh_Thị_Ngọc_Lung