Trận_Đại_Lăng_Hà Trận_Đại_Lăng_Hà chữ Hán_大凌河之战_Đại_Lăng Hà chi chiến là cuộc_chiến giữa nhà Hậu_Kim và nhà Minh đầu thế_kỷ 17 trong lịch_sử Trung_Quốc Nhà Hậu_Kim tấn_công nhằm đập_tan cứ_điểm quân_sự trọng_yếu của nhà Minh ở Liêu_Tây là thành Đại_Lăng_Hà_Bối cảnh Về phía nhà Minh_Tháng giêng năm Sùng_Trinh thứ 4 1631 nhà Minh lão thần Tôn_Thừa_Tông một lần nữa nắm giữ quân_vụ của quan ngoại sau khi giành lại 4 thành Vĩnh_Bình một_cách dễ_dàng từ tay A Mẫn đã quyết_định lần thứ 3 đắp thành Đại_Lăng_Hà_Trước đó nghe tin Viên Sùng_Hoán bị bắt giam Tổ_Đại_Thọ quay về Quan_Ngoại được Thừa_Tông dạy_dỗ Sùng_Hoán khuyên_bảo mới vào lại Quan_Nội_Trong cuộc_chiến thu_hồi 4 thành Vĩnh_Bình lập được công lớn đến tháng 7 đảm_nhiệm việc đắp thành Đại_Lăng_Hà_Viên Sùng_Hoán từng 2 lần đắp thành này nhưng Hoàng_Thái_Cực đều không để ông ta làm xong Thành Đại_Lăng_Hà nay là thành_phố Lăng_Hải xưa gọi là huyện Cẩm sông Đại_Lăng xưa gọi là Du_Thuỷ_Long_Xuyên Bạch_Lang_Thuỷ đời Liêu đổi gọi là sông Lăng hay Linh sông Đại_Lăng_Sông dài 398 km là then_chốt giao_thông nối_liền vùng Đông bắc với Trung_Nguyên nước Tề bắc phạt Sơn_Nhung_Tiền_Yên vào giành Trung_Nguyên Bắc_Tề tấn_công Khiết_Đan_Tuỳ_Đường bình_định Cao_Ly đều lấy Đại_Lăng_Hà cốc làm con đường chính để hành_quân Vị_trí của thành_phố Lăng_Hải cách Cẩm_Châu về phía đông hơn 30 dặm là phòng_tuyến trọng_yếu che_chắn cho Cẩm_Châu Ninh_Viễn_Cẩm_Châu là bình_phong của Sơn_Hải_Quan_Hậu Kim muốn tấn_công nhà Minh thì vượt qua Sơn_Hải_Quan là con đường ngắn nhất nghĩa_là cần phải hạ được Ninh_Viễn_Cẩm_Châu Muốn hạ được Cẩm_Châu thì thành Đại_Lăng_Hà không_thể tồn_tại Từ khi Viên Sùng_Hoán lên nắm quyền ở Liêu_Đông_Minh_Kim kịch_liệt tranh_giành 2 thành Đại_Tiểu_Lăng_Hà bên xây bên phá Về phía Hậu_Kim_Trước cuộc tập_kích Bắc_Kinh vào năm Thiên_Thông thứ 3 1629 Hoàng_Thái_Cực mượn danh_nghĩa quan_tâm đến sức_khoẻ của anh_trai xoá_bỏ chế_độ hằng tháng luân_phiên chấp_chính của Tứ_Đại_Bối lặc Đại_Thiện_A_Mẫn Mãng_Cổ_Nhĩ_Thái và Hoàng_Thái_Cực mà Nỗ_Nhĩ_Cáp_Xích đặt ra Hoàng_Thái_Cực phỏng theo quan_chế nhà Minh đặt ra Lục bộ lấy những Bối lặc trẻ tuổi đảm_nhiệm Quan_viên Lục bộ đặt sự lãnh_đạo trực_tiếp của Đại_Hãn_Cuộc tập_kích không đạt được mục_đích cuối_cùng là Bắc_Kinh nhưng giành được một lượng lớn nhân_khẩu và tài_sản tăng_cường rất nhiều cho quốc lực Những người phản_đối cuộc tập_kích này là Đại_Thiện và Mãng_Cổ_Nhĩ_Thái đều phải im_lặng tạo điều_kiện cho Hoàng_Thái_Cực đoạt quyền và giam_cầm A Mẫn vì tội để mất 4 thành Vĩnh_Bình và tàn_sát thường_dân trong đó có một phần là vì Đại_Thiện và Mãng_Cổ_Nhĩ_Thái cũng muốn triệt_hạ A Mẫn_Hoàng_Thái_Cực đã tiến những bước vững_chắc trên con đường thâu_tóm quyền_lực của chính_quyền Hậu_Kim_Mặt khác hành_động này đã làm bộc_lộ sự yếu_kém của vương_triều nhà Minh xoá tan ám_ảnh của quân Bát_Kỳ về trận thua Ninh_Cẩm củng_cố quyết_tâm thôn_tính Trung_Nguyên của Hoàng_Thái_Cực_Với việc trọng_trấn quân_sự Đại_Lăng_Hà được xây_dựng Hoàng_Thái_Cực lập_tức điều_động đại_quân tổ_chức tấn_công Quá_trình Vây thành Ngày 27 tháng 7 24 tháng 8 DL Hoàng_Thái_Cực tự cầm_quân từ Thẩm_Dương xuất_phát giữa trưa vượt Liêu_Hà_Ngày 1 tháng 8 27 tháng 8 DL Hoàng_Thái_Cực giải chiếu khoản_đãi binh_sĩ Mông_Cổ tham_chiến chia quân làm 2 bọn Bối lặc Đức Cách Loại_Nhạc_Thác_A Tể_Cách soái 2 vạn quân đi qua Nghĩa Châu đóng giữ ở khoảng giữa Cẩm_Châu và Đại_Lăng_Hà cắt đứt liên_lạc của 2 nơi này còn mình tự soái đại_quân đi qua Hắc_Sơn_Quảng_Ninh chính_diện bức đến thành Đại_Lăng_Hà_Ngày 6 tháng 8 1 tháng 9 DL 2 lộ đại_quân hội_họp dưới thành Hoàng_Thái_Cực nói Đánh thành e tổn_thất nhiều sĩ_tốt không bằng vây khốn lâu_dài Quân trong thành_ra ta giao_chiến quân cứu_viện đến ta đón đánh Rồi chia các Bối lặc các tướng ra vây thành Lãnh_Cách_Lý nhận từ phía bắc sang tây Đạt_Nhĩ_Cáp nhận từ phía bắc sang đông A Ba Thái tiếp_ứng cho họ Giác_La_Sắc_Lặc nhận phía chính nam Mãng_Cổ_Nhĩ_Thái Đức Cách Loại tiếp_ứng Thiên_Cổ nhận từ phía nam sang tây Tế_Nhĩ_Cáp_Lãng tiếp_ứng Vũ_Nạp_Cách nhận từ phía nam sang đông Khách Khắc_Đốc_Lễ nhận từ phía đông sang bắc Đa_Đạc tiếp_ứng cho họ Y Nhĩ_Đăng nhận từ phía đông sang nam Đa_Nhĩ_Cổn tiếp_ứng Hoà_Thạc_Đồ nhận từ phía tây sang bắc Đại_Thiện tiếp_ứng Ngạc_Bản_Đoái nhận phía chính tây Diệp_Thần nhận từ phía tây sang nam Nhạc_Thác tiếp_ứng cho họ Các Bối lặc Mông_Cổ đều soái bộ_hạ lấp đầy các khoảng trống Đông_Dưỡng_Tính soái Ô Chân nghĩa_là nặng Siêu_Cáp nghĩa_là quân hay binh chở pháo vượt Cẩm_Châu đại đạo mà đặt doanh_trại Các tướng Kim chia ra quanh thành đào hào sâu_rộng đều đến cả trượng Ngoài hào xây tường cao đến cả trượng làm bễ nghễ đầu tường hình răng_cưa cách tường 5 trượng về phía sau lại làm hào rộng 5 thước sâu 7 thước 5 tấc Ngoài doanh đều đào hào sâu_rộng 5 thước Quân Minh ở trên thành nhìn xuống chỉ thấy nghịch nô vây tầng tầng_lớp lớp liên_tiếp đào bốn con hào khúc_khuỷu khó đi khí_giới dụng_cụ sẵn_sàng tính_toán rất giảo_quyệt vậy Lương_thực trong thành chỉ đủ dùng trong vài ngày Tổ_Đại_Thọ muốn đột vây nhưng không làm nổi đành ngồi chờ viện_binh Các tướng Kim vừa đánh vừa phủ_dụ các đài bảo ngoài thành lần_lượt hạ được tất_cả Quân Minh ra thành tìm củi quân Kim bắt được thì xẻo tai Vây hơn tháng Hoàng_Thái_Cực muốn tiêu_hao sanh lực của quân giữ thành giả_cách rằng viện quân Cẩm_Châu đến Đại_Thọ thấy ở nơi cách thành 10 dặm có cờ dựng súng nổ bụi mù bốc cao cho là thật bèn đưa quân ra đánh đài ở góc tây_nam thành Thiên_Cổ Diệp_Thần cùng các Bối lặc Mông_Cổ đốc quân chống lại Hoàng_Thái_Cực tự soái quân Ba Nha_Lạt tinh_binh được tuyển_chọn từ con_em quý_tộc Kiến_Châu_Nữ_Chân từ trên núi ập xuống Đại_Thọ biết là trúng kế vội thu_binh vào thành tử_thương hơn trăm người từ đó không dám ra nữa Diệt_viện Ngày 16 tháng 8 11 tháng 9 DL 2000 viện quân nhà Minh từ Tùng Sơn đến bị quân Kim của A Sơn_Lao_Tát_Đồ Lỗ_Thập đánh_bại Ngày 26 tức ngày 21 DL Tổng_binh Ngô_Tương_Tống_Vĩ đưa 6000 quân từ Cẩm_Châu đến gặp buổi sáng sương_mù mờ_mịt bị bọn Bối lặc A Tế_Cách đánh_bại Quân Minh bị bắt 1 viên Du_kích mất sạch ngựa_xe Tháng 9 Liêu_Đông tuần_phủ Khâu_Hoà_Gia_Tổng_binh Ngô_Tương_Tống_Vĩ hợp 6000 đến 7000 quân đến cứu bị Hoàng_Thái_Cực tự soái Bối lặc Đa_Đạc cùng bọn Đồ_Lỗ_Thập đưa hơn 200 quân Ba Nha_Lạt vượt Tiểu_Lăng_Hà nhân lúc gió lớn thổi cát bụi mù trời mà đánh_bại quân Minh_Ngày 24 tháng 9 19 tháng 10 DL Giám quân đạo Trương_Xuân cùng bọn Tương_Vĩ hợp 4 vạn kỵ bộ đến cứu vượt Tiểu_Lăng_Hà kết_hợp chiến_xa và đại_pháo bày trận chặt_chẽ Đôi bên đối trận cách thành Đại_Lăng_Hà 15 dặm quân Bát_Kỳ tỏ ra lúng_túng trong khi chiến_xa của quân Minh từng bước_tiến lên rất chắc_chắn không ngờ cũng là từng bước_tiến vào tầm bắn của 40 cỗ Hồng y đại_pháo mà Đông_Dưỡng_Tính đã đặt ở phía đông trận_địa của quân Minh_Đông_Dưỡng_Tính cho nổ pháo quân Minh lập_tức rối_loạn Hoàng_Thái_Cực cùng bọn Bối lặc Đại_Thiện đưa 2 vạn người xông lên Hoàng_Thái_Cực soái kỵ_binh ở 2 cánh xộc vào trận_địa của quân Minh bắn tên như mưa Kỵ_binh Kim xông_pha ngang_dọc pháo của quân Minh mất tác_dụng Quân Minh gặp bất_lợi Ngô_Tương chạy đầu_tiên Mây đen giăng đầy trời gió từ phía tây thổi lại Trương_Xuân dùng hoả_công thế lửa rất mạnh buộc quân Kim dừng lại chợt có mưa_rào gió đổi hướng về phía quân Minh khiến quân Minh càng loạn Quân Kim ở cánh phải phá được trận_địa của Trương_Xuân đuổi theo hơn 30 dặm bắt được Xuân cùng bọn phó tướng Trương_Hoằng_Mô_Dương_Hoa_Trưng_Tiết_Đại Hồ tham tướng Khương_Tân hơn 30 người chém bọn phó tướng Trương_Cát_Phủ_Mãn Khố_Vương_Chi_Kính bọn Ngô_Tương_Tống_Vĩ vài mươi người trốn thoát Chiêu_hàng Vừa đến dưới thành Hoàng_Thái_Cực mệnh cho bắn thư vào trong thành kêu_gọi binh_sĩ Mông_Cổ ra hàng Vây hơn 10 ngày Hoàng_Thái_Cực gởi thư cho Tổ_Đại_Thọ nhắc lại việc hoà_nghị của Viên Sùng_Hoán ngày_trước Đại_Thọ không trả_lời Tháng 10 Hoàng_Thái_Cực lại sai sứ chiêu_hàng Đại_Thọ rồi mệnh cho bọn Hoằng_Mô viết thư khuyên hàng Đại_Thọ soái quan tướng gặp sứ_giả ở ngoài thành nói Ta thà chết ở đây chứ không hàng Hoàng_Thái_Cực gởi thư cho Đại_Thọ hứa sẽ không giết Có kẻ tên là Vương_Thế_Long hay Trương_Dực_Phụ trèo thành_ra hàng nói trong thành lương cạn các hàng_quán chứa đầy xác_chết ngựa đã bị mổ hết người phải ăn thịt người Khi Trương_Xuân đại_chiến với quân Kim_Tổ_Đại_Thọ vẫn án_binh_bất_động không_thể chỉ vì Đại_Thọ bị lừa một lần đến_nỗi khiếp_sợ không dám ra mà là quân trong thành không còn đủ sức để tham_chiến nữa Từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 10 tức 31 tháng 10 đến 2 tháng 11 DL Hoàng_Thái_Cực trước_sau gởi thư cho bọn Tổ_Đại_Thọ_Hà Khả_Cương phó tướng Trương_Tồn_Nhân khuyên bọn họ mau ra hàng Nhưng Tổ_Đại_Thọ và bộ_hạ vẫn kiên_trì chống lại nguyên_nhân trực_tiếp là hành_động tàn_sát 4 thành Vĩnh_Bình của A Mẫn năm trước Trong thư viết_tay Hoàng_Thái_Cực đã giải_thích Xưa kia xác_thực có việc giết dân Liêu ta rất lấy_làm buồn_bã hối_hận bọn ta từ lâu đã không làm như_vậy nữa Còn việc đồ thành Vĩnh_Bình là hành_vi của Nhị_Bối lặc A Mẫn hắn vì việc này mà phải chịu sự trừng_phạt nghiêm_khắc hy_vọng ngươi không giữ mãi thiên_kiến này Nhưng bọn Đại_Thọ không_thể tin được Ngoài_ra còn vì Hà_Khả_Cương nhận_xét Hoàng_Thái_Cực đã đến Bắc_Kinh rồi lại quay về rõ là không có hùng_tâm thống_nhất thiên_hạ chẳng hơn gì một kẻ cường_đạo chiếm núi xưng_vương Quân Kim chiến_đấu cũng vì một chữ thưởng đi theo Hoàng_Thái_Cực sẽ chẳng có kết_cục tốt_đẹp gì Kết_cục Tham tướng Vương_Cảnh dâng đài Vu_Tử_Chương đầu_hàng Quân Kim hạ được các bảo ở cạnh thành lấy đi lương_khô sửa_sang hào_luỹ củng_cố vòng_vây Tổ_Đại_Thọ không còn chút cơ_may nào để thoát ra Hoàng_Thái_Cực sai Khương_Tân đi chiêu_hàng Đại_Thọ gặp Tân_ở ngoài thành sai du_kích Hàn_Đống đưa_tiễn Đống trở về nói với ông rằng quân Kim rất nghiêm_chỉnh Đại_Thọ bắt_đầu nghĩ đến việc đầu_hàng Ngày 25 tháng 10 tức 18 tháng 11 DL Tổ_Đại_Thọ yêu_cầu tướng Kim là Thạch_Đình_Trụ đến bàn_bạc việc đầu_hàng Buổi chiều cùng ngày Tổ_Khả_Pháp con_nuôi Tổ_Trạch_Nhuận cháu trai trước khi Đại_Thọ có con trai từng được chọn làm người kế_tự Lưu_Thiên_Lộc_Trương Tồn_Nhân đến doanh Kim làm con_tin Hoàng_Thái_Cực sai Khố_Nhĩ_Triền_Long Thập_Ninh_Hoàn_Ngã cùng đi với Đình_Trụ_Đình_Trụ vượt hào gặp Đại_Thọ Đại_Thọ nói rằng vợ_con mình đều ở Cẩm_Châu muốn về đấy đón gia_quyến rồi sẽ tìm cách dâng thành cho quân Kim_Khi ấy các tướng ở Đại_Lăng_Hà đều đồng_ý đầu_hàng chỉ có phó tướng Hà_Khả_Cương không theo Tổ_Đại_Thọ lệnh cho đưa ra ngoài thành mà giết đi Sứ_giả của Đại_Thọ đưa thư thề_nguyền đến trên thư có tên Tổng_binh quan Tổ_Đại_Thọ phó tướng Lưu_Thiên_Lộc_Trương Tồn_Nhân_Tổ_Trạch Hồng_Tổ_Trạch_Nhuận Tổ_Khả_Pháp_Tào Cung_Thành_Hàn_Đại Huân_Tôn_Định_Liêu Bùi_Quốc_Trân_Trần Bang_Tuyển_Lý_Vân Đặng_Trường_Xuân_Lưu Dục_Anh_Đậu_Thừa Vũ tham tướng du_kích Ngô_Lương_Phụ_Cao_Quang_Huy_Lưu_Sĩ Anh Thịnh_Trung_Tổ_Trạch Viễn_Hồ_Hoằng_Tiên Tổ_Khắc_Dũng_Tổ Bang_Vũ_Thi_Đại Dũng_Hạ_Đắc_Thắng Lý_Nhất_Trung_Lưu Lương_Thần_Trương_Khả Phạm_Tiêu_Vĩnh_Tộ Hàn_Đống_Đoạn_Học Khổng_Trương_Liêm_Ngô_Thái_Thành_Phương_Nhất Nguyên Đồ_Ứng_Kiền_Trần Biến_Vũ_Phương_Hiến Khả_Lưu_Vũ_Nguyên Dương_Danh Thế_Hoàng_Thái_Cực soái các Bối lặc thề rằng các tướng Minh dâng thành Đại_Lăng_Hà đầu_hàng quan tướng binh dân trong thành sẽ không bị làm hại Thề xong Hoàng_Thái_Cực sai Long_Thập báo với Đại_Thọ Đại_Thọ ngay hôm ấy soái các tướng mở tướng thành đến thẳng doanh Kim gặp Hoàng_Thái_Cực_Hai người vui_vẻ nói_chuyện rất lâu bàn_bạc kế_hoạch chiếm lấy Cẩm_Châu được ban các thứ mũ lông cáo đen áo_khoác lông chồn thắt_lưng ánh vàng giày gấm đoạn yên ngựa được chạm_khắc ngựa trắng Đó là ngày Mậu_Thìn 28 tháng 10 tức 21 tháng 11 DL Hoàng_Thái_Cực lệnh cho quan tướng binh dân trong thành Đại_Lăng_Hà cạo đầu Khi xưa đắp thành quân_sĩ lao_dịch thương_nhân có hơn 3 vạn nay chỉ còn 11682 người 32 thớt ngựa Quân Thanh phá_huỷ thành Đại_Lăng_Hà rồi rút_lui Đến Thẩm_Dương_Hoàng_Thái Cực mệnh cho Đạt_Hải an_ủi các hàng tướng ban nhà_cửa cho con_cháu của Đại_Thọ lúc này Tổ_Đại_Thọ đã vào Cẩm_Châu đãi_ngộ mọi người hậu_hĩ Ảnh_hưởng Hoàng_Thái_Cực đã tiếp_thu bài_học từ thất_bại Ninh_Cẩm thay_đổi biện_pháp đánh thành chủ_trương vây khốn lâu_dài Sau_này đánh hạ Cẩm_Châu buộc Tổ_Đại_Thọ phải đầu_hàng thật_sự Hoàng_Thái_Cực lại dùng chiến_thuật này giành được kết_quả mỹ_mãn Quân_dân thành Đại_Lăng_Hà chết đói vẫn không hàng đã khiến những nhà_lãnh_đạo chính_quyền Hậu_Kim nhận_thức đầy_đủ tác_hại mà hành_vi đồ thành Vĩnh_Bình của A Mẫn gây ra Vào tháng 11 cùng năm Hoàng_Thái_Cực nói với các Bối lặc đại_thần A Mẫn đồ thành là bởi_vì hắn không đọc sách hiểu lẽ không nắm rõ đạo_lý trị nước Còn chúng_ta vây khốn Đại_Lăng_Hà gần 3 tháng quân Minh chết đói không hàng thề chết tận_trung vì triều_đình đây là do bọn họ đọc sách nên thu được kết_quả từ lễ_giáo nhà Minh_Vì thế chúng_ta cũng cần đọc sách cùng cần lễ_giáo nhà Minh từ nay về sau phàm con_em 8 tuổi trở lên 15 tuổi trở xuống cần phải đọc sách rồi đảm_trách_chức quan trong Thừa_Văn quán để phiên_dịch kinh_điển tiếng Hán_Chính quyền Hậu_Kim chính_thức tiếp_nhận văn_hoá hán tộc bắt_đầu từ đây Bắt_đầu từ trận đánh này quân Kim sử_dụng Hồng y đại_pháo do chính bọn họ nghiên_cứu chế_tạo đối_với sự_nghiệp thâu_tóm Trung_Nguyên về sau có vai_trò rất quan_trọng Còn các hàng tướng nhà Minh_Hoàng_Thái_Cực nhất_loạt giữ nguyên quan_chức nhiều người được trọng_dụng gây ra tiếng_vang lớn Vào lúc mới đến dưới thành Đại_Lăng_Hà_Hoàng Thái_Cực trèo lên gò ở phía nam thành gặp hàng tướng Ma_Đăng_Vân_Hắc Vân_Long nói Tinh_binh thiện_xạ của nhà Minh ở hết trong thành này Quân_đội quan nội mạnh yếu trẫm nắm rất rõ Đăng_Vân đáp Quân_đội ở thành này như đầu mũi của cây thương mũi gãy cán còn làm được gì nữa Đúng như nhận_xét của Hoàng_Thái_Cực trận đánh này đã tiêu_diệt đội quân thiện_chiến nhất của nhà Minh ở Quan_Ngoại_Quan_Ninh_thiết kỵ Những người không bị chết đói gia_nhập quân_đội Hậu_Kim làm cho lực_lượng của họ thêm lớn_mạnh Trận_Đại_Lăng_Hà có ý_nghĩa quyết_định nên còn được ví là Trận_Tương_Dương thời Minh mạt Tham_khảo BULLET Minh sử BULLET Thanh sử cảo
Trận_Đại_Lăng_Hà