Người Lào Người Lào tiếng Lào ລາວ tiếng Isan_ลาว_IPA láːw là một dân_tộc có vùng cư_trú truyền_thống là một phần bắc bán_đảo Đông_Dương_Họ là một phân nhóm của các sắc_tộc Thái tại Đông_Nam_Á_Tên gọi Từ nguyên của từ Lào chưa được biết một_cách rõ_ràng song nó có_thể liên_hệ với các bộ_tộc được gọi là Ai_Lao tiếng Lào ອ_າຽລາວ tiếng Isan_อ_ายลาว xuất_hiện trong các ghi_chép từ thời nhà Hán tại khu_vực mà nay là tỉnh Vân_Nam_Các bộ_tộc có nguồn_gốc từ người Ai_Lao bao_gồm các sắc_tộc Thái đã di_cư xuống Đông_Nam_Á_Người Lào giống như nhiều sắc_tộc Thái khác cũng tự gọi mình là Thái_Lào_ໄທ_Isan ไท_IPA tʰáj và cụ_thể hơn là Thái_Lào_ໄທລາວ_ไทลาว Tại Thái_Lan người Lào bản_địa được phân_biệt với người Lào tại Lào và các sắc_tộc Thái khác bằng thuật_ngữ Thái_Isan tiếng Lào ໄທຍ_ອ_ສານ tiếng Isan_ไทยอ_สาน_IPA i să n một thuật_ngữ bắt_nguồn từ tiếng Phạn có nghĩa là đông bắc song Lào vẫn dược sử_dụng Lịch_sử Thời_kỳ người Thái di_cư Theo một thần_thoại chung của các sắc_tộc Thái một vị vua có_thể là thần_thoại Khun_Borom_Rachathiriat_ຂ ນບ_ຣ_ມຣາຊາທ_ຣາດ ข_นบรมราชาธ_ราช sinh_thời 712 748 của Mueang_Thaen_ເມ_ອງແຖນ เม_องแถน_Mường_Thanh nay là Điện_Biên_Phủ là cha của một_số người con trai và những người con này đã định_cư và cai_trị các mường khác nhau trên khắp Đông_Nam_Á và miền Nam Trung_Quốc Là sắc dân có nguồn_gốc từ những người cổ_đại được người Hán gọi là Việt và Ai_Lao các sắc_tộc Thái bắt_đầu di_cư đến Đông_Nam_Á vào đầu thiên_niên_kỷ thứ 1 song hoạt_động di_cư quy_mô lớn chỉ diễn ra từ thế_kỷ VII đến thế_kỷ XIII đặc_biệt là từ nơi mà nay là Tây_Song_Bản_Nạp của Vân_Nam và Quảng_Tây Lý_do khiến người Thái phải di_cư là vì sức_ép từ sự bành_trướng của người Hán những cuộc xâm_lược của người Mông_Cổ tìm_kiếm những vùng_đất phù_hợp với canh_tác lúa_nước và sự sụp_đổ của các quốc_gia như Nam_Chiếu_Người_Thái đã đồng_hoá hoặc đẩy lui những người Môn_Khmer_Nam_Á và định_cư ở ven rìa các vương_quốc Ấn hoá của người Môn và Đế_quốc Khmer_Đã có sự pha_trộn giữa các sắc_tộc và người Thái đã tiếp_nhận triết_học tôn_giáo ngôn_ngữ và phong_tục Ấn_Độ cùng một_số yếu_tố Nam_Á thông_qua các sắc_tộc láng_giềng song họ vẫn duy_trì liên_hệ với các mường Thái khác Lan_Xang_Các nhà_nước của người Thái đã tận_dụng thời_cơ đế_quốc Khmer suy_yếu và nổi lên với vị_thế độc_lập Người Lào coi đây là thời_điểm bắt_đầu lịch_sử quốc_gia của họ với nhiều di_tích đền chùa tác_phẩm nghệ_thuật và các khía_cạnh khác của văn_hoá Lào bắt_nguồn từ thời_kỳ này Từ đó người ta có_thể gọi các nhà_nước Thái ở thung_lũng sông Chao_Phraya là Xiêm và Lan_Xang là Lào Vương_quốc Lan_Xang_ອານາຈ_ກລ ານຊ_າງ_อาณาจ_กรล านช_าง hay Vạn_Tượng khởi_đầu từ năm 1354 khi Somdej_Phra_Chao_Fa Ngum_ສ_ມເດດພຣະເຈ_າຝ າງ_ມ_สมเด_จพระเจ าฝ_าง_ม 1354 1373 AD trở về Mueang_Sua_ເມ_ອງຊວາ เม_องซวา đổi tên thành Xieng_Thong_ຊຽງທອງ_เซ ยงทอง_Từ căn_cứ này Lan_Xang đã mở_rộng lãnh_thổ ra toàn_bộ nước Lào ngày_nay cùng cao_nguyên Khorat và nhiều phần của Tây_Song_Bản_Nạp Sipsongbanna_ສ_ບສອງພ_ນນາ ส_บสองพ_นนา_Sipsong Chu_Tai_ສ_ບສອງຈ ໃທ_ส_บสองจ_ไทย Xieng_Tung_ຊຽງຕ_ງ เซ_ยงต_ง và Xieng_Taeng_ຊຽງແຕງ_เซ ยงแตรง cùng nhiều phần ở Tây_Bắc Việt_Nam Vương_quốc Lan_Xang hùng_mạnh giàu_có và có ảnh_hưởng do kinh_đô của nó nằm ở nơi giao nhau của tuyến đường tơ_lụa và là trung_tâm của Phật_giáo tại Đông_Nam_Á_Vương quốc thịnh_vượng này có hoạt_động vận_tải đường_thuỷ dọc theo Mê_Kông và các tuyến đường lữ_hành trên bộ đến các cảng của Xiêm_Những vị khách phương Tây đầu_tiên đã đến trong thời_gian trị_vì của Phra_Chao_Sourigna_Vongsa ພຣະເຈ_າສ_ຣ_ຍະວ ງສາທ_ມມ_ກຣາດ_พระเจ าส_ร_ยวงศาธรรม_กราช 1634 1697 họ ghi_chép cách vương_quốc thịnh_vượng này xuất_khẩu vàng nhựa thông benzoin đồ_sơn mài thảo_dược ngà_voi tơ_lụa và quần_áo tơ_lụa và gỗ Nhiều đền chùa đặc_biệt là tại Xieng_Thong nay là Luang_Phrabang và Vientiane đã chứng_thực cho giai_đoạn thịnh_vượng này Trong thời_kỳ này những truyền_thuyết về Khun_Borom đã được ghi lại trên lá cọ và sử_thi cổ_xưa Sin_Xay của người Lào cũng được sáng_tác ra Phật_giáo tiểu_thừa trở_thành quốc_giáo và Vientiane là một thành_phố quan_trọng của việc học_tập giáo_lý Phật_giáo Bên cạnh Phật_giáo người Lào còn chịu ảnh_hưởng văn_hoá từ những nơi định_cư xa_xôi của người Môn mà về sau đồng_hoá vào Lan_Xang và từ người Khmer_Một triều_đại liên_minh giữa Lannathai và Lanxang dưới thời Phra_Chao_Sai_Sethathirath ພຣະເຈ_າໄຊເສດຖາທ_ຣາດ_พระเจ าไชยเชษฐาธ_ราช 1548 1572 đã giúp phát_triển kiến_trúc và mỹ_thuật phỏng theo phong_cách Lannathai_Các loại sách của Lannathai được Lan_Xang sao_chép bao_gồm nhiều tài_liệu tôn_giáo Điều này có_thể đã dẫn đến việc tiếp_nhận hoặc thậm_chí là tái tiếp_nhận chữ Tua_Tham dựa trên tiếng Môn hoặc chữ_cái Phật pháp đối_với các tác_phẩm tôn_giáo Sau đó Lan_Xang bị phân_chia thành ba thế_lực kình_địch cai_trị từ Luang_Phra_Bang_Vientiane và Champasak_ຈຳປາສ_ກ_จำปาศ กด_Các vương_quốc nhanh_chóng rơi vào tay Xiêm_Những tàn_dư của Lan_Xang đã gặp phải tai_hoạ vào thế_kỷ XVIII và XIX trong các chiến_dịch do vua Taksin của Xiêm tiến_hành để trừng_phạt Nổi_dậy Lào chống lại Xiêm của Chao_Anouvong_ເຈ_າອນ ວ_ງ_เจ_าอน วงศ trong thời_gian trị_vì của Rama_III_Trong cả hai thời_kỳ này Vientiane và các thành_phố khác đã bị cướp phá và các bức tượng và tác_phẩm nghệ_thuật Phật_giáo đã bị đưa đến Thái_Lan Các thành_phố phần_lớn cư_dân bị ép_buộc phải di_dời và đến định_cư tại các vùng dân_cư thưa_thớt hơn của Isan và miền Trung_Thái_Lan và những người khác bị bắt làm nô_lệ để phục_dịch trong các công_việc nặng_nhọc dẫn đến nghệ_thuật và ngôn_ngữ Lào đã tiến vào miền Trung_Thái_Lan_Vào lúc người Pháp đến Lào vào năm 1868 họ chỉ thấy một khu_vực với dân_cư giảm_sút và thậm_chí thành_phố Vientiane cũng biến mất trong các cánh rừng Người Lào hậu Lan_Xang_Người_Lào tại Lào Lào sau đó đã bị sáp_nhập vào Xiêm tuy_nhiên trong cuộc thám_hiểm của Auguste_Pavie người Pháp đã quan_tâm đến việc kiểm_soát Mê_Kông_Khi đó người Pháp đã đô_hộ Việt_Nam và muốn chiếm_cứ tất_cả các chư_hầu của nhà Nguyễn bao_gồm cả các vùng lãnh_thổ còn lại của Lan_Xang_Điều này đã khiến Pháp tiến_hành ngoại_giao pháo_hạm và những vụ đụng_độ biên_giới với tên gọi Chiến_tranh Pháp Xiêm vào năm 1893 khiến Xiêm buộc phải từ_bỏ tuyên_bố chủ_quyền đối_với hầu_hết nước Lào ngày_nay Người Pháp đã ngăn_chặn và giữ cho người Lào không trở_thành một phân nhóm của dân_tộc Thái_Thái_Lan như đồng_bào của họ tại Isan hay còn gọi là người Thái_Đông_Bắc_Giống như sự ganh_đua trong lịch_sử giữa quốc_vương ba nước Luang_Phrabang_Champasak và Vientiane nước Lào sau độc_lập đã nhanh_chóng bị chia_rẽ giữa những người bảo_hoàng dưới sự lãnh_đạo của hoàng_tử Boun_Oum của Champasak_ເຈ_າບ_ນອ ມ_ນະ_ຈຳປາສ_ກ เจ_าบ_ญอ_ม ณ_จำปาศ_กด những người trung_lập dưới sự lãnh_đạo của hoàng_thân Souvanna_Phouma_ເຈ_າສວ ນນະພ_ມາ_เจ_าส วรรณภ_มา và Pathet_Lào_ປະເທດລາວ_ประเทศลาว pá tʰêːt lá w theo chủ_nghĩa_cộng_sản dưới sự lãnh_đạo của em_trai cùng cha khác mẹ với ông Souvanna_Phouma là hoàng_thân Souphanouvong_ເຈ_າສ_ພານນະວ ງ_เจ_าส_ภาน วงศ_Những chia_rẽ nội_bộ cùng với Chiến_tranh_Lạnh đã khiến Lào nhanh_chóng bị lôi_kéo vào Chiến_tranh Việt_Nam dẫn đến xung_đột kéo_dài và kết_thúc với sự chiến_thắng của cộng_sản vào năm 1975 Nội_chiến Lào đã gây nên nhiều thiệu hại cho đất_nước Tuy_nhiên trong những năm gần đây đất_nước này đã nới lỏng nhiều hạn_chế và có những bước phát_triển về kinh_tế Người Lào tại Thái_Lan Mặc_dù nhiều phần của Isan đã có người định_cư và là một phần của Lan_Xang từ trước song nhiều người Lào đã bị buộc phải định_cư tại các khu_vực ít dân_cư ở các vùng phía nam và phía tây hoặc bị gửi đến các mường Lào trung_thành với người Xiêm_Khu vực Isan tương_đối cô_lập với phần còn lại của Thái_Lan do có dãy núi Phetchabun và dãy núi Sankambeng chia_cắt Sự cô_lập này còn kéo_dài cho đến tận đầu thế_kỷ XX khi một tuyến đường_sắt được xây_dựng nối đến Nakhon_Ratchasima_Sự cô_lập của vùng Isan đối_với miền Trung_Thái_Lan và việc có một lượng dân_số lớn tại Isan những người vẫn còn gắn_bó với di_sản văn_hoá của họ đã giúp bảo_tồn văn_hoá Lào Mặc_dù Isan là một vùng đa sắc_tộc với sự pha_trộn của người Lào người Việt người Chăm người Môn người Khmer và các nhóm Thái khác người Thái miền Trung nhận thấy mối đe_doạ từ sự thống_trị của người Lào đối_với văn_hoá và chính_trị tại vùng Isan vì_thế chính_quyền Thái_Lan đã có các chính_sách Thái hoá khác nhau để tích_hợp người_dân Isan vào Thái_Lan Do sự thống_trị của người Lào được coi là mối đe_doạ lớn nhất đối_với khu_vực mục người Lào đã bị chính_quyền Thái_Lan gỡ bỏ trong danh_mục dân_tộc trong điều_tra dân_cư và các chính_sách mạnh_tay đã được ban_hành Các chỉ dấu về người Lào hay quá_khứ của họ bị gỡ bỏ và tiếng Lào bị cấm trong trường_học và trong sách Isan là một vùng mà nông_nghiệp mang tính chủ_đạo và nghèo hơn so với các vùng khác của Thái_Lan nhiều người đã dời khỏi khu_vực để tìm_kiếm việc_làm tại Vientiane_Bangkok hoặc ra nước_ngoài khu_vực có được mối quan_tâm mới vì văn_hoá truyền_thống của nó có sự khác_biệt mặc_dù tương_đồng với văn_hoá Thái_Isan ngày_càng đô_thị_hoá và nhiều thành_phố lớn đã nổi lên Do có dân_số lớn và có một lượng phiếu quan_trọng trong các cuộc bầu_cử chính_phủ quốc_gia Thái_Lan ngày_càng quan_tâm đến việc cải_thiện cơ_sở_hạ_tầng thương_mại và giáo_dục của Isan song nghèo_đói và chủ_nghĩa vùng miền vẫn còn là trở_ngại đối_với sự phát_triển của vùng này Phân_bổ Có khoảng 3 6 triệu người Lào tại Lào chiếm xấp_xỉ 68 dân_số còn lại chủ_yếu là các bộ_tộc vùng_cao Người dân_tộc Lào tại Lào tạo thành nhóm Lào Lùm người Lào vùng thấp tiếng Lào ລາວລ_ມ tiếng Thái_ลาวล_ม_IPA laːw lum Một cộng_đồng nhỏ người Lào xuất_hiện tại Thái_Lan và Campuchia sinh_sống chủ_yếu tại vùng trước khi thuộc về Lào là Stung_Treng_Xieng_Teng trong tiếng Lào và tại Việt_Nam Ngoài_ra còn có một số_lượng đáng_kể người Lào tại hải_ngoại và có_thể lên đến 500 000 người Hầu_hết người Lào tại hải_ngoại là những người tị_nạn từ Lào sau Chiến_tranh để trốn_tránh Pathet_Lào_Những nơi có nhiều người Lào tị_nạn là Hoa_Kỳ Pháp Nhật_Bản Úc Đức Canada Singapore và Anh Quốc cũng có nhiều người sống tại Argentina Ấn_Độ Bangladesh Pakistan Thuỵ_Sĩ Myanma và Brasil Theo số_liệu điều_tra dân_số Hoa_Kỳ năm 2000 tại nước này có 168 707 người Lào và con_số vào năm 2005 là 200 000 không tính người H Mông song bao_gồm người Dao_Thái_Đen_Khơ Mú và các nhóm khác Ngôn_ngữ Tiếng Lào là một ngôn_ngữ có thanh_điệu thuộc Ngữ_hệ Thái_Kadai có quan_hệ gần_gũi với tiếng Thái và các ngôn_ngữ của các sắc_tộc Thái khác Hầu_hết từ_vựng trong tiếng Lào có nguồn_gốc Thái bản_địa song cũng có những đóng_góp quan_trọng từ tiếng Pali và tiếng Phạn cũng như các ngôn_ngữ Môn_Khmer_Chữ cái tiếng Lào dựa trên chữ_cái Ấn_Mặc dù tiếng Lào có năm phương_ngữ chính những người sử_dụng các phương_ngữ khác nhau đều có_thể hiểu lẫn nhau và người Lào tin rằng họ đang nói các biến_thể của cùng một thứ ngôn_ngữ Tiếng Lào tại Lào Tiếng Lào ພາສາລາວ là ngôn_ngữ chính_thức tại Cộng_hoà Dân_chủ Nhân_dân Lào và chữ_viết chính_thức là chữ_cái Lào Là ngôn_ngữ chiếm ưu_thế trong hầu_hết nhóm Lào Lùm và do_đó là hầu_hết cư_dân nước Lào tiếng Lào là ngôn_ngữ thống_trị trong giáo_dục chính_quyền và ở những nơi chính_thức khác Các ngôn_ngữ thiểu_số được khoảng gần một_nửa dân_số sử_dụng và bao_gồm các ngôn_ngữ thuộc các ngữ_hệ Nam_Á_Hán_Tạng Nam_Đảo và H Mông_Miền_Chính tả không hoàn_toàn thống_nhất đã có một_vài cải_cách để khiến ngôn_ngữ Lào tiến gần hơn đến các hệ_thống ngữ_âm để giúp ổn_định ngôn_ngữ Tiếng Lào không có chuẩn chính_thức song_phương ngữ Vientiane được coi là chuẩn trên thực_tế Tiếng Lào tại Thái_Lan Ranh_giới các phương_ngữ tiếng Lào cũng được mở_rộng đến vùng Đông_Bắc_Thái_Lan được gọi là Isan I sản song tiếng Lào được nói tại Thái_Lan đã tiếp_nhận nhiều từ_vựng và mã chuyển_đổi của tiếng Thái tiếng Xiêm_Tại_Thái_Lan tiếng Lào không được giảng_dạy hay sử_dụng tại trường_học chính_quyền và hầu_hết các phương_tiện truyền_thông Chính_sách Thái hoá đã loại_bỏ chữ_viết Lào và tiếng Lào tại Thái_Lan nay được viết bằng chữ_cái Thái ngoài_ra tên gọi tiếng Lào cũng được đổi thành tiếng Isan để cắt đứt các mối liên_hệ chính_trị với nước Lào Mặc_dù vậy tiếng Lào vẫn là ngôn_ngữ của gần một phần ba dân_cư Thái_Lan và là ngôn_ngữ chính của 88 hộ gia_đình tại Isan_Tiếng_Lào vẫn là một ngôn_ngữ khu_vực quan_trọng và là một biểu_tượng của bản_sắc Isan nhưng nó cũng đang phải trải qua một sự suy_giảm do sự lấn_át của tiếng Thái_Tôn_giáo Tôn_giáo tại Lào mang tính hổ_lốn cao và bắt_nguồn từ ba nguồn chính hầu_hết người Lào tự xem mình là tín_đồ Phật_giáo tiểu_thừa nhiều truyền_thống của họ bắt_nguồn từ Ấn_Độ_giáo và Phật_giáo Phật_giáo Phật_giáo ພຣະພ_ດທະສາສນາ_พ_ทธศาสนา là tôn_giáo phổ_biến nhất tại Lào được 67 dân_số nước này và gần như toàn_bộ dân_tộc Lào tin theo Con_số Phật_tử có_thể còn cao hơn do Phật_giáo cũng có ảnh_hưởng đến nhiều nhóm bộ_tộc khác song những nhóm này lại thường tự xem mình là người theo thuyết vật linh Phật_giáo cũng là tôn_giáo chiếm ưu_thế tại Isan và hầu_hết các quốc_gia láng_giềng của Lào Bên trong Phật_giáo hầu_hết người Lào theo phái tiểu_thừa ເຖຣະວາດ_เถรวาท song vẫn có ảnh_hưởng lịch_sử từ Đại_thừa và đây cũng là phái chính của những người Việt và người Hoa thiểu_số định_cư giữa những người Lào Trong một cộng_đồng người Lào đền chùa là trung_tâm của các hoạt_động cộng_đồng nơi dân_làng tập_hợp để thảo_luận về các mối quan_tâm hoặc thỉnh_cầu nhà_sư suy_xét và hướng_dẫn cho họ và hầu_hết đàn_ông sẽ vào chùa ở trong một_số thời_điểm nhất_định để tiếp_nhận thêm kiến_thức tôn_giáo và để làm công đức Ngũ_giới ປ_ນຈະສ_ນ_เบญจศ ล của Phật_giáo khuyên con_người không được sát_sinh trộm_cướp tà_dâm gian_dối say_sưa Văn_hoá và cách cư_xử của người Lào mang những nét tiêu_biểu xuất_phát từ niềm tin Phật_giáo bao_gồm khoan_dung tôn_trọng người lớn_tuổi và cấp_bậc trong gia_đình lòng vị_tha vô_tư với thế_gian chu_đáo với em ruột lịch_sự tự phủ_định và khiêm_tốn Các niềm tin căn_bản là đầu_thai và nghiệp Các ngày lễ có liên_quan đến Phật_giáo bao_gồm Boun_Phra_Vet_Phật hoá_thân ບ_ນພຣະເວດ_บ_ญพระเวส Magha_Puja_Tăng đoàn ມະຄະບ_ຊາ_มาฆบ_ชา Songkhan tết ສ_ງຂານ_สงกรานต_Phật đản ວ_ສາຂະບ_ຊາ_ว ศาขบ_ซา_Vassa an_cư ວ_ນເຂ_າພ_ນສາ ว_นเข_าพรรษา_Wan Awk_Pansa_ວ_ນອອກພ ນສາ_ว_นออกพรรษา_Kathina ກະຖ_ນ_กฐ_น Ngoài những ngày này các ngày an tức nguyệt của Phật_giáo ວ_ນພຣະ_ว_นพระ trong các tuần_trăng và hội_chùa cũng là những lúc người ta đến viếng_thăm các chùa để cầu_nguyện và thỉnh_cầu lời giáo_huấn của các nhà_sư về các mối quan_tâm tinh_thần và cúng thực_phẩm tiền hoặc giúp_đỡ các công_việc của nhà_chùa được gọi trong tiếng Lào là tambun ທຳບ_ນ_ทำบ_ญ Thuyết vật linh Thuyết vật linh là tôn_giáo bản_địa của hầu_hết những người Môn_Khmer và gần đây là thiểu_số H Mông_Miền và Tạng_Miến và cũng là tôn_giáo truyền_thống của các sắc_tộc Thái trước khi họ tiếp_nhận Phật_giáo thậm_chí một_số bộ_tộc Thái nay vẫn là những người theo thuyết vật linh Đối_với người dân_tộc Lào thuyết vật linh_đan xen với Phật_giáo và một_số yếu_tố Ấn_Độ_giáo Mặc_dù bị đàn_áp vào các thời_điểm khác nhau trong lịch_sử thuyết vật linh vẫn tiếp_tục là một bộ_phận lớn trong truyền_thống tôn_giáo của người Lào Người Lào tin vào ba_mươi hai vị thần_linh được gọi là khwan ຂວ_ນ_ขว_ญ bảo_vệ thể_xác con_người và các nghi_lễ basi ບາສ_ใบส được thực_hiện trong các sự_kiện quan_trọng hoặc trong những lúc lo_lắng để trói_buộc các linh_hồn và thể_xác nếu thiếu_vắng chúng thì người ta sẽ tin rằng đã mời bệnh_tật hoặc tai_hoạ đến Ngoài_ra có các thần_linh khác được gọi là phi ຜ_ผ cụ_thể là bảo_vệ các ngôi nhà hoặc các lãnh_thổ chúng là các địa_điểm sự_vật hoặc hiện_tượng tự_nhiên linh_hồn tổ_tiên và các linh_hồn khác bảo_vệ con_người và các linh_hồn độc_ác Các thần_linh bảo_hộ của các địa_điểm như phi wat ຜ_ວ_ດ_ผ ว_ด của các chùa và lak mueang ຫລ_ກເມ_ອງ_หล กเม_อง của các đô_thị được cộng_đồng tổ_chức cúng_tế với thực_phẩm Trong cuộc_sống hàng ngày hầu_hết người Lào phải cúng_tế các thần_linh được cho là cư_trú trong các điện thờ để mong được bình_an Đồ cúng gồm hoa hương và nến và người ta sẽ cầu_nguyện các thần_linh phù_hộ Các thần_linh tự_nhiên bao_gồm các thần sống trong cây_cối đồi_núi hoặc trong rừng Các thần_linh bảo_vệ người_dân thường là tổ_tiên hoặc các thánh_thần đến vào các thời_điểm khác nhau trong cuộc_sống được gọi là thewada Các thần_linh ác_độc bao_gồm những người xấu_xa trong kiếp trước hoặc đã chết một_cách bi_thảm chẳng_hạn như phi pob ຜ_ປອບ_ผ_ปอบ rùng_rợn và phi dip ຜ_ດ_ບ_ผ ด_บ hút máu Một_số phi là các vị thần bản_địa và phi Ấn_Độ_giáo như phi thaen ຜ_ແຖນ_ผ_แถน Các pháp_sư tâm_linh ໝ_ຜ_หมอผ là những người địa_phương được đào_tạo để thực_hiện các lễ_nghi và giao_tiếp giữa linh_hồn của họ với các linh_hồn nói_chung Sử_dụng thôi_miên các khách_thể tinh_thần thấm_nhuần với sức_mạnh thiên_nhiên hoặc saksit các tài_sản và các nghi_thức như lam phi fa ລຳຜ_ຟ_າ_ลำผ ฟ_า hoặc basi pháp_sư thường được người_dân đến tham_khảo ý_kiến những lúc họ gặp rắc_rối bị ma ám_ảnh bị bệnh_tật hoặc các bất_hạnh khác mà họ cho rằng có_thể do các linh_hồn độc_ác hoặc không hạnh_phúc gây ra Các pháp_sư cũng thường hiện_diện trong các lễ_hội vật linh Ấn_Độ_giáo Ấn_Độ_giáo là tôn_giáo có ảnh_hưởng chủ_yếu đến đế_quốc Khmer đề_tài Ấn_Độ_giáo có_thể được tìm thấy trong các đền chùa của họ như Vat_Phou_Các đền chùa thường được xây_dựng trên các địa_điểm của các đền thời Ấn_Độ_giáo cổ_đại và các bức tượng hoặc hoạ_tiết của các vị thần Ấn_Độ_giáo thường được tìm thấy bên ngoài các ngôi đền Mặc_dù các nghi_lễ Ấn_Độ_giáo có ảnh_hưởng lớn song người Lào không công_khai chúng như những người Xiêm láng_giềng Người Lào đã tiếp_nhận và phỏng tác Ramayana thành một phiên_bản địa_phương được gọi là Phra_Lak_Phra_Ram ພຣະລ_ກພຣະຣາມ_พระล_กษมณ พระราม_Phiên bản Lào của sử_thi được xen vào những thần_thoại của người Lào và Bản sinh kinh cũng được coi_trọng Nhiều điệu múa cung_đình dựa trên các tình_tiết của câu_chuyện Ấn_Độ_giáo đã đan_xen một_cách dễ_dàng vào cả thuyết vật linh và Phật_giáo do_đó nhiều vị thần Ấn_Độ_giáo được coi là Thaen và các nhà_sư Phật_giáo đã kết_hợp nhiều nghi_thức Bà la môn Người_dân Lào đặc_biệt tôn_kính Naga các á thần giống con rắn và cai_trị các tuyến đường_thuỷ Văn_hoá Ẩm_thực Lào tương_đồng với các nền ẩm_thực khác trong khu_vực như ẩm_thực Thái_Lan và ẩm_thực Campuchia song có một_số đặc_điểm riêng_biệt Các món ăn nổi_tiếng nhất của ẩm_thực Lào là lạp và tam mak hoong cả hai đều có nguồn_gốc từ nước Lào Ẩm_thực của người Lào tại Lào và tại Isan chỉ khác nhau về chi_tiết khác_biệt chủ_yếu là ẩm_thực Lào thiếu ảnh_hưởng của ẩm_thực Thái ẩm_thực Isan thì thiếu ảnh_hưởng của ẩm_thực Pháp Gạo là loại lương_thực chính và chủng_loại chính là gạo_nếp hoặc khao nio ເຂ_າຫນຽວ_ข_าวเหน ยว và nó cũng là đặc_điểm trên bàn ăn của người Isan và Bắc_Thái do cả hai đều chịu ảnh_hưởng của ẩm_thực Lào Mặc_dù thỉnh_thoảng gạo được thay_thế bằng mì hoặc các chủng_loại gạo ít phổ_biến hơn bàn ăn của người Lào thường sẽ có kèm theo các món canh khác nhau rau_sống và mọi người cùng chia_sẻ các món ăn với nhau Nhiều món ăn rất cay nồng do trong đó có ớt cộng thêm các thảo_mộc và nước_mắm Người Lào nói_chung vẫn chủ_yếu sinh_sống tại nông_thôn và nông_nghiệp là kế sinh_nhai của họ trong đó gạo là lương_thực quan_trọng nhất Người Lào sống định_cư lâu_dài giống như các cư_dân vùng thung_lũng sông và vùng_đất thấp khác trong khu_vực trong khi các bộ_tộc vùng_cao của nước Lào thường du_canh_du_cư Âm_nhạc truyền_thống của người Lào được gọi là lam lao ລຳລາວ_ลำลาว mặc_dù nó cũng được biết đến với tên morlam Lào ໝ_ລຳ_Isan_หมอลำ một thuật_ngữ được ưa_chuộng trong tiếng Isan_Các nghệ_sĩ đến từ Thái_Lan nổi_tiếng tại Lào và ngược_lại trong khi văn_hoá Lào tại Isan chịu ảnh_hưởng mạnh của chính_sách Thái hoá Âm_nhạc truyền_thống Lào nổi_bật với việc sử_dụng nhạc_cụ khene khèn Lào ແຄນ_Isan_แคน Phân nhóm người Lào Tại Lào ít có sự phân_biệt giữa người Lào với các sắc_tộc Thái có liên_hệ gần_gũi và có ngôn_ngữ thông_hiểu lẫn nhau họ được xếp thành một nhóm gọi là Lào Lùm hay Lào vùng thấp tiếng Lào ລາວລ_ມ láːu lūm tiếng Thái_ลาวล_ม_IPA laːw lum Hầu_hết các thành_viên trong nhóm chia_sẻ nhiều đặc_điểm chung về văn_hoá và nói các phương_ngữ hoặc ngôn_ngữ rất tương_đồng với nhau chỉ có một_số khác_biệt nhỏ trong thanh_điệu từ_vựng và phát_âm một_số từ nhất_định song không đủ để cản_trở họ nói_chuyện song nhiều thành_viên trong nhóm này như Nyaw và Phuthai tự xem mình là các nhóm riêng_biệt và thường có sự khác_biệt trong trang_phục và từ đó có_thể nhận biệt được họ Xem thêm BULLET Người Lào Việt_Nam BULLET Tường_thuật về các ngôn_ngữ được nói tại Lào và Thái_Lan từ Ethnologue com BULLET Thongchai_Winichakul_Siam_Mapped University of Hawaii_Press 1984 ISBN 0 8248 1974 8 BULLET Wyatt_David_Thailand_A Short_History 2nd edition Yale_University_Press 2003 ISBN 0 300 08475 7 BULLET Xaixana_Champanakone_Lao_Cooking and The_Essence of Life_Vientiane_Publishing 2010 ISBN 978 9932000012 Liên_kết ngoài BULLET Chính_phủ Lào BULLET Hiểu_biết về văn_hoá Lào BULLET Lao people culture issues
Người Lào