Tiểu phân_tử Trong lĩnh_vực dược_lý học và hoá_sinh một tiểu phân_tử là một hợp_chất hữu_cơ có khối_lượng phân_tử nhỏ do_đó theo định_nghĩa nó không phải là một polyme Đặc_biệt trong lĩnh_vực dược_lý học khái_niệm tiểu phân_tử thường chỉ giới_hạn các phân_tử có tính gắn_kết cao với các polyme sinh_học như protein axit nucleic hay polysaccharide và thay_thế cho hoạt_động hay chức_năng của các polyme sinh_học đó Giới_hạn khối_lượng phân_tử tối_đa của một tiểu phân_tử vào_khoảng 800 Dalton cho_phép chúng có_thể khếch tán nhanh_chóng qua màng_tế_bào giúp chúng đi vào trong tế_bào và phát_huy tác_dụng Đây còn là điều_kiện cần nhưng chưa đủ để một loại thuốc có hoạt_tính sinh_học khi dùng qua đường uống Tiểu phân_tử có_thể có nhiều chức_năng sinh_học như đóng vai_trò làm phân_tử tín_hiệu tế_bào làm công cụ trong sinh_học phân_tử làm_thuốc làm_thuốc trừ sâu trong nông_nghiệp v v Tiểu phân_tử có_thể có nguồn_gốc tự_nhiên như các chất chuyển_hoá thứ_phát hay nhân_tạo như các thuốc kháng virus Chúng có_thể có_ích trong việc chữa các loại bệnh như thuốc hay có hại như các chất gây ung_thư hay các chất gây quái_thai Các polyme sinh_học như protein axit nucleic hay polysaccharide như tinh_bột hay cellulose thì không phải là các tiểu phân_tử mặc_dù chúng lần_lượt là cấu_thành của các monome amino acid ribo hoặc deoxyribonucleotide và monosaccharide Một_số rất nhỏ các oligome cũng được xem là các tiểu phân_tử như các dinucleotide các peptide như chất chống oxy_hoá glutathione và các disaccharide như sucrose Thuốc Phần_lớn các thuốc đều là các tiểu phân_tử trừ một_số loại thuốc là các protein như insulin Nhiều loại protein bị phân_giải khi được dùng qua đường uống và phần_lớn thường không qua được màng_tế_bào Các tiểu phân_tử thì dễ được hấp_thu hơn khi dùng qua đường uống tuy_nhiên cũng có một_vài tiểu phân_tử chỉ có_thể được hấp_thu khi được dùng ở dưới dạng tiền thuốc Các tiểu phân_tử thì có ưu_thế hơn các đại phân_tử sinh_học do chúng có_thể dùng được qua đường uống Nhiều loại thực_phẩm bổ_sung là các tiểu phân_tử trừ các chiết_xuất thảo_mộc ví_dụ như bạch quả Chất chuyển_hoá tiên_phát và thứ_phát Đối_với các loài sinh_vật để tạo nên các tiểu phân_tử chúng cần một hoặc nhiều các enzym chuyên_biệt điều này ít phổ_biến ở các động_vật có xương_sống nhưng rất phổ_biến ở các vi_khuẩn sống dưới đất như streptomyces và các loại nấm thường tiết ra các chất kháng_sinh Các loài thực_vật cũng có nhiều các loại chất chuyển_hoá thứ_phát đóng vai_trò trong tín_hiệu tế_bào làm sắc_tố hay để bảo_vệ trong đó nhiều chất đã được dùng để làm_thuốc thuốc chữa bệnh và thuốc giải_trí như BULLET Alkaloid_BULLET_Glycoside_BULLET Lipid_BULLET_Flavonoid_BULLET Peptide không ribosome như actinomycin D BULLET Phenazine_BULLET_Phenol_BULLET Polyketide_BULLET_Terpene bao_gồm steroid BULLET Tetrapyrrole_Công cụ nghiên_cứu Các enzym và các thụ thể thường được hoạt_hoá hay bị ức_chế bởi protein nội_sinh nhưng cũng có_thể bị ức_chế bởi các chất ức_chế tiểu phân_tử nội_sinh hay ngoại_sinh hoặc chất hoạt_hoá mà có_thể gắn được vào vùng hoạt_động hoặc vùng dị lập_thể Một ví_dụ như chất gây ung_thư và gây quái_thai phorbol 12 myristate 13 axetat vốn là một terpene thực_vật kích_hoạt protein kinase C gây ung_thư rất hữu_ích khi làm công cụ nghiên_cứu Người ta cũng quan_tâm đến việc tạo ra các tiểu phân_tử làm yếu_tố phiên mã nhân_tạo để điều_hoà sự biểu_hiện gene Xem thêm BULLET Chất chuyển_hoá BULLET Chất dẫn_truyền thần_kinh
Tiểu phân_tử