Phùng_Bạt_Phùng_Bạt 430 tên_tự Văn_Khởi_文起 biệt_danh Khất_Trực_Phạt_乞直伐 gọi theo thuỵ hiệu là Bắc_Yên Văn_Thành_Đế_北 燕文成帝 là một hoàng_đế của nước Bắc_Yên thời Ngũ_Hồ thập_lục quốc trong lịch_sử Trung_Quốc Ông lên_ngôi hoàng_đế sau khi Cao_Vân người mà ông ủng_hộ trong cuộc chính_biến lật_đổ Mộ_Dung_Hi của Hậu_Yên vào năm 407 bị ám_sát vào năm 409 Dưới thời ông trị_vì Bắc_Yên chủ_yếu là duy_trì toàn_vẹn lãnh_thổ và không có tiến_triển gì so với kình_địch Bắc_Nguỵ hùng_mạnh Ông được sử_sách ghi lại là có tới trên 100 con trai song sau khi ông chết vào năm 430 em_trai ông là Phùng_Hoằng đã xử_tử tất_cả bọn họ Xuất_thân Ông nội của Phùng_Bạt là Phùng_Hoà_馮和 thuộc sắc_tộc Hán và được cho là đã định_cư tại quận Thượng_Đảng_上黨 gần tương_ứng với Trường Trị_Sơn_Tây hiện_nay khi Hán_Triệu chinh_phục nửa phía bắc của nhà Tấn trong thời_gian trị_vì của Tấn_Hoài_Đế_Cha của Phùng_Bạt là Phùng_An_馮安 sau đó trở_thành một tướng của hoàng_đế Mộ_Dung_Vĩnh của Tây_Yên_Khi hoàng_đế Mộ_Dung_Thuỳ của Hậu_Yên tiêu_diệt Tây_Yên vào năm 394 gia_đình của Phùng_An buộc phải chuyển đến Hoà_Long_和龍 cũng gọi là Long_Thành 龍城 nay thuộc Cẩm_Châu Liêu_Ninh và đây là nơi Phùng_Bạt lớn lên và có_vẻ ông chịu ảnh_hưởng mạnh của người Tiên_Ti vì biệt_danh Khất_Trực_Phạt của ông có nguồn_gốc Tiên_Ti_Ông có ba em_trai tất_cả họ đều có lòng quả_cảm và phần_lớn không quan_tâm đến sự gò_bó của xã_hội song bản_thân Phùng_Bạt được cho là người cẩn_trọng và mẫn_cán và ông là người_quản_lý toàn_bộ gia_đình Dưới thời Mộ_Dung_Bảo trị_vì ông trở_thành một vị tướng Ông trở_thành bằng_hữu của Mộ_Dung_Vân con trai nuôi của Mộ_Dung_Bảo Sau đó vào năm 407 trong thời_gian trị_vì tàn_bạo và thất_thường của Mộ_Dung_Hi cả Phùng_Bạt và em_trai Phùng_Tố_Phất_馮素弗 không rõ vì nguyên_cớ gì đã xúc_phạm Mộ_Dung_Hi và họ phải đi ẩn thân ở vùng nông_thôn Họ kết_luận rằng mình cuối_cùng cũng sẽ bị phát_hiện và bị xử_tử và do_đó phải giải_quyết vấn_đề bằng cách lật_đổ Mộ_Dung_Hi_Họ đã bí_mật trở về kinh_đô Long_Thành và đến khi Mộ_Dung_Hi rời khỏi Long_Thành để chôn_cất Hoàng_hậu Phù_Huấn_Anh họ đã nổi_dậy bên trong thành cùng với sự hỗ_trợ của một người anh_em họ tên là Phùng_Vạn_Nê_馮萬泥 cùng các tướng Tôn_Hộ_孫護 và Trương_Hưng_張興_Do Phùng_Bạt và Mộ_Dung_Vân là bằng_hữu ông đã thuyết_phục Mộ_Dung_Vân làm lãnh_đạo của đội quân nổi_loạn và họ nhanh_chóng chiếm được hoàng_cung và đóng cổng thành lại Mộ_Dung_Vân sau đó xưng là Thiên vương Mộ_Dung_Hi trở về Long_Thành và ở Long_Đằng uyển 龍騰苑 bên ngoài thành chuẩn_bị một cuộc tấn_công vào thành Vào thời_điểm này một cận binh hoàng_cung tên là Trữ_Đầu_褚頭 đã chạy thoát đến chỗ Mộ_Dung_Hi và thông_tin rằng cận binh hoàng_cung đã sẵn_sàng quay sang chống lại Mộ_Dung_Vân ngay khi Mộ_Dung_Hi tấn_công Tuy_nhiên không rõ vì lý_do gì Mộ_Dung_Hi lại hoảng_sợ trước tin này và bỏ trốn Tướng của Mộ_Dung_Hi là Mộ_Bạt_慕容拔 đã cố_gắng duy_trì tấn_công Long_Thành và đạt được thành_công bước_đầu song khi đội quân bắt_đầu nhận ra rằng Mộ_Dung_Hi đã chạy trốn họ đã sụp_đổ và Mộ_Dung_Bạt đã bị quân_lính của Phùng_Bạt giết chết Sau đó Mộ_Dung_Hi được tìm thấy khi đang mặc quần_áo thường_dân trong một khu rừng ông ta đã bị bắt và giải đến chỗ Mộ_Dung_Vân_Mộ Dung_Vân đích_thân đọc cáo_trạng về các tội của Mộ_Dung_Hi sau đó chặt đầu ông ta cùng các con trai của ông ta Dưới thời Cao_Vân_Bởi vì Phùng_Bạt là công_cụ giúp mình trở_thành hoàng_đế Mộ_Dung_Vân sau khi đăng cơ và cải sang họ gốc là Cao đã phong Phùng_Bạt làm thừa_tướng các em_trai của Phùng_Bạt và anh_em họ Phùng_Vạn_Nên cũng các thành_viên khác trong cuộc nổi_dậy cũng được phong chức Trên thực_tế chính_quyền nằm trong tay Phùng_Bạt_Do_Cao Vân cảm_thấy mình có ít đóng_góp cho dân_chúng và đang ngồi trên ngai_vàng ông đã lệnh cho nhiều cận_vệ tài_giỏi đến bảo_vệ mình Ông ta còn bắt_đầu sủng_ái hai tên hề có tên là Li_Ban_離班 và Đào_Nhân_桃仁 trao cho Li và Đào_nhiệm vụ phụ_trách về an_ninh Ông trao cho hai người này rất nhiều bổng_lộc và lương_thực cùng vải_vóc của họ có_thể còn sánh được với Cao_Vân_Mặc dù_vậy ông ta đã bị ám_sát vào mùa đông năm 409 trong một sự_việc bí_ẩn Vợ của Cao_Vân là Li_Hoàng hậu cũng đã chết trong sự_việc này Phùng_Bạt khi hay tin về vụ ám_sát đã sẵn_sàng huy_động quân_lính và chờ_đợi tình_hình trở_nên rõ_ràng hơn song hai tướng của ông là Trương_Thái_張泰 và Lý_Tang_李桑 đã tiến vào hoàng_cung và chặt đầu Li cùng Đào_Các quan đều ủng_hộ Phùng_Bạt lên_ngôi hoàng_đế và ông đã chấp_thuận Trị_vì Phùng_Bạt phong cho em_trai Phùng_Tố_Phất làm thừa_tướng và các vị_trí quan_trọng khác cho Tôn_Hộ_Trương_Hưng em_trai Phùng_Hoằng người anh_em họ Phùng_Vạn_Nê và con trai của một người anh_em họ khác là Phùng_Nhũ Trần_馮乳陳 Ông phong cho mẹ là Trương phu_nhân làm thái_hậu và lập vợ mình là Tôn phu_nhân làm vương hậu và con trai Phùng_Vĩnh_馮永 làm thái_tử Cả Phùng_Bạt và Phùng_Tố_Phất đều được coi là người mẫn_cán thanh_đạm và thông_minh và trong thời_kỳ này Bắc_Yên được coi là một nước được quản_lý tốt có_thể chống_đỡ được đối_thủ mạnh hơn nhiều là Bắc_Nguỵ_Năm 410 Phùng_Bạt phải đối_phó một rối_loạn nội_bộ lớn Phùng_Vạn_Nê và Phùng_Nhũ_Trần đều cảm_thấy rằng họ đã có đóng_góp nhiều cho thành_công của Phùng_Bạt và họ bực_bội trước việc không được ở lại Long_Thành và kiểm_soát triều_đình mà_lại phải làm các tướng chỉ_huy ở các thành Phì_Như_肥如 nay thuộc Tần_Hoàng_Đảo_Hà Bắc và Bạch_Lang_白狼 nay thuộc Triều_Dương_Liêu_Ninh Họ đã cùng nhau nổi_loạn Phùng_Bạt cử Phùng_Hoằng và Phùng_Hưng đi đánh họ Sau khi bị đánh_bại Phùng_Vạn_Nên và Phùng_Nhũ_Trần đã đầu_hàng song Phù_Hoằng đã giết chết cả hai Cùng năm Phùng_Bạt chôn_cất Cao_Vân và Lý_Hoàng hậu với nghi_thức hoàng_gia song lại bất_chấp việc kị huý mà sử_dụng tên Cao_Vân trong chiếu_chỉ về việc chôn_cất Năm 411 Ái_Khổ_Cái khả hãn Uất_Cửu_Lư_Hộc Luật 郁久閭斛律 của Nhu_Nhiên đã triều_cống 3 000 con ngựa cho Phùng_Bạt và yêu_cầu được kết_hôn với con gái của Phùng_Bạt là Lạc_Lãng công_chúa Lạc_Lãng công_chúa có_thể là con gái của Tôn_Vương hậu do Phùng_Tố_Phất đã đề_xuất từ_chối và thay_thế bằng con gái của một thê_thiếp của Phùng_Bạt_Phùng_Bạt tin rằng một liên_minh với Nhu_Nhiên sẽ có lợi cho đất_nước của ông nên đã gả Lạc_Lãng công_chúa cho Uất_Cửu_Lư_Hộc Luật Năm 414 Phùng_Bạt cử viên quan tên là Trữ_Khuông_褚匡 đến quê_hương của mình tại Trường Lạc_長樂 nay thuộc Hành_Thuỷ_Hà_Bắc để tìm_kiếm các thành_viên trong gia_tộc và Trữ_Khuông đã trở về với 5 000 hộ dẫn_đầu là các anh_em họ của Phùng_Bạt là Phùng_Mãi_馮買 và Phùng_Đổ_馮睹_Phùng Bạt cũng tìm thấy em_trai Phùng_Phi_馮丕 tại Cao_Câu_Ly và chào_đón ông ta trở về Cũng trong năm 414 Uất_Cửu_Lư_Hộc Luật người đã kết_hôn với một con gái của Phùng_Bạt đã bị một cháu trai tên là Uất_Cửu_Lư_Bộ Lộc_Chân_郁久閭步鹿真 lật_đổ và các lãnh_đạo chính_biến đã gửi ông ta cùng con gái của Phùng_Bạt đến Bắc_Yên Phùng_Bạt đối_xử với ông ta như một vị khách danh_giá và giống như kế_hoạch ban_đầu đã lấy một con gái của ông ta làm thiếp Uất_Cửu_Lư_Hộc Luật đã thỉnh_cầu Phùng_Bạt rằng dãy cử một đội quân hộ_tống ông ta về quê_hương và Phùng_Bạt với một_ít miễn_cưỡng đã cử tướng Vạn_Lăng_萬陵 đi hộ_tống Uất_Cửu_Lư_Hộc Luật song Vạn_Lăng lại giết chết Uất_Cửu_Lư_Hộc Luật trên đường đi và quay trở_lại Thay vào đó Phùng_Bạt lại liên_minh với hãn mới của Nhu_Nhiên là Uất_Cửu_Lư_Đại Đàn_郁久閭大檀 là người đã lật_đổ Uất_Cửu_Lư_Bộ Lộc_Chân_Bắc_Nguỵ Minh_Nguyên_Đế_Thác Bạt_Tự cũng năm đã cử một sứ_thần tên là Hốt_Nữu_Vu_Thập Môn_忽忸于什門 đến Bắc_Yên để cố đàm_phán hoà_bình song khi Hốt_Nữu_Vu đến Hoà_Long ông ta từ_chối đi vào hoàng_cung Bắc_Yên và yêu_cầu Phùng_Bạt phải ra ngoài để nhận chiếu_chỉ của Minh_Nguyên_Đế_Phùng Bạt đã từ_chối và cho kéo lê Hốt_Nữu_Vu vào cung Hốt_Nữ_Vu không chịu cúi đầu và Phùng_Bạt đã lệnh cho các cận bệ ấn đầu của Hốt_Nữu_Vũ xuống và sau đó tống sứ_giả này vào ngục Sau đó trong vài dịp Hốt_Nữu_Vu đã xúc_phạm Phùng_Bạt song Phùng_Bạt đã bác các đề_xuất xử_tử người này và ông nói rằng Hốt_Nữ_Vu chỉ là trung_thành với đất_nước của hắn Ông sau đó đã một_vài lần cố khiến cho Hốt_Nữu_Vu khuất_phục song trong mỗi lần đó Hốt_Nữu_Vu đều từ_chối Phùng_Bạt thay vào đó đã liên_minh với hoàng_đế Hách_Liên_Bột_Bột của nước Hạ_Khoảng tết năm 415 Phùng_Tốc_Phất chết Trái_ngược với phong_tục tang_lễ thông_thường là than_khóc ba lần ông đã than_khóc em_trai bảy lần Sau đó cũng trong năm 415 các anh_em của Tôn_Hộ là Tôn_Bá_Nhân_孫伯仁 Tôn_Sất_Chi_孫叱支 và Tôn_Ất_Bạt_孫乙拔 không hài_lòng với vấn_đề thăng_tiến nên đã oán_trách ông Phùng_Bạt đã xử_tử cả ba người và thăng chức cho Tôn_Hộ để làm yên_lòng ông ta song Tôn_Hộ đã trở_nên phiền_muộn đến_nỗi Phùng_Bạt đã phải hạ độc giết chết người này Trong lúc đó tướng Vũ_Ngân_Đề_務銀提 cũng không hài_lòng về việc mình không được thăng chức và lên kế_hoạch dâng các vị_trí mà mình trấn_thủ cho Cao_Câu_Ly và Phùng_Bạt đã xử_tử ông ta Năm 416 tướng Khố_Nộc_Quan_Bân 庫傉官斌 của Hậu_Yên là người trước đó đã đào_thoát từ Bắc_Yên đến Bắc_Nguỵ rồi lại đào_thoát từ Bắc_Nguỵ trở_lại Bắc_Yên đã bị Minh_Nguyên_Đế của Bắc_Nguỵ tấn_công và ngoài Khố_Nộc_Quan_Bân quân Bắc_Nguỵ còn giết được hai tướng khác của Bắc_Yên là Khố_Nộc_Quan_Xương 庫傉官昌 và Khố_Nộc_Quan_Đề 庫傉官提_Năm 418 Minh_Nguyên_Đế thực_hiện một cuộc tấn_công bất_ngờ chống lại Bắc_Yên bao_vây Hoà_Long_Phùng_Bạt đã thủ_thành chống lại các cuộc tấn_công của Bắc_Nguỵ và giữ được nó Quân Bắc_Nguỵ bắt khoảng 10 000 hộ tại Bắc_Yên và rút_lui Trong vài năm sau đó Bắc_Nguỵ tập_trung cho các nỗ_lực chống lại Lưu_Tống và Hạ và không còn xuất_hiện những cuộc đối_đầu lớn giữa Bắc_Nguỵ và Bắc_Yên Năm 426 thái_tử của Phùng_Bạt là Phùng_Vĩnh qua_đời ông lập một người con trai khác tên là Phùng_Dực_馮翼 làm thái_tử Năm 430 Phùng_Bạt lâm_bệnh nặng và ông đã ban_hành một chiếu_chỉ chuyển_giao quyền_lực cho Phùng_Dực_Tuy nhiên người thê_thiếp họ Tống mà Phùng_Bạt sủng_ái lại muốn cho con trai của bà ta là Phùng_Thụ_Cư_馮受居 thừa_kế ngai_vàng và do_đó bà ta đã nói với Phùng_Dực rằng Phùng_Bạt sẽ sớm phục_hồi và rằng ông không phải lo_lắng về quyền_lực Phùng_Dực chấp_thuận và lui về cung của mình Tống thị sau đó đã giả lệnh của Phùng_Bạt để ông không_thể giao_thiệp với bên ngoài và Phùng_Dực và các con trai khác cũng như các triều_thần đều không được phép nhìn Phùng_Bạt_Chỉ có một triều_thần mà bà ta tin_tưởng tên Hồ_Phúc_胡福 là có_thể vào cung để phụ_trách an_ninh Tuy_nhiên Hồ Phúc trong lòng đã cảm_thấy phẫn_uất trước các tham_vọng của Tống thị và ông ta đã thông_tin cho Phù_Hoằng người đang là thừa_tướng về ý_định của bà Phùng_Hoằng ngay_lập_tức đã tiến đánh hoàng_cung và nắm quyền kiểm_soát nó Phùng_Bạt nghe được tin này đã chết vì quá choáng_váng Phùng_Hoằng sau đó chiếm lấy ngai_vàng và đánh_bại đội quân của Phùng_Dực thảm_sát tất_cả con trai của Phùng_Bạt_Tham khảo BULLET Nguỵ thư liệt_truyện quyển 85 BULLET Tư trị thông giám quyển 115 đến quyển 121
Phùng_Bạt