C・IVLII・CAESARIS・COMMENTARIORVM・BELLI・GALLICI
LIBER・PRIMVS
__notoc__
原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。10. 1Caesari renuntiatur Helvetiis esse in animo per agrum Sequanorum et Haeduorum iter in Santonum fines facere, qui non longe a Tolosatium finibus absunt, quae civitas est in provincia.    2id si fieret, intellegebat magno cum periculo provinciae futurum, ut homines bellicosos populi Romani inimicos locis patentibus maximeque frumentariis finitimos haberet.    3ob eas causas ei munitioni quam fecerat T. Labienum legatum praefecit ;   ipse in Italiam magnis itineribus contendit duasque ibi legiones conscribit et tres quae circum Aquileiam hiemabant, ex hibernis educit et qua proximum iter in ulteriorem Galliam per Alpes erat, cum his quinque legionibus ire contendit.    4ibi Ceutrones et Graioceli et Caturiges locis superioribus occupatis itinere exercitum prohibere conantur.    5compluribus his proeliis pulsis ab Ocelo, quod est <oppidum> citerioris provinciae extremum, in fines Vocontiorum ulterioris provinciae die septimo pervenit ;    inde in Allobrogum fines, ab Allobrogibus in Segusiavos
 exercitum ducit.    hi sunt extra provinciam trans Rhodanum primi. 
----
テキスト引用についての注記
renuntiatur （renuntio の三人称・単数・現在・受動・直説法）： χ系写本(A Q)と写本C Lの記述で、Klotz, Hering のトイプナー版および Constans のビュデ版により支持されている。写本Mとβ系写本では renuntiantur（三人称・複数・現在・受動・直説法）となっている。
また、Lipsius によりnuntiatur （nuntioの三人称・単数・現在・受動・直説法）とする修正提案があり、Meusel、Fuchs​ および Seel はこちらを採る。
praefecit （praeficio の三人称・単数・完了・能動・直説法） ： 主要写本ωにある記述。Meusel​ により praeficit （三人称・単数・現在・能動・直説法） とする修正が提案されたが、多くの校訂版（Klotz, Seel, Hering および Constans）は写本通りとする。
ab Ocelo, quod est <oppidum> :  R. Schneider による挿入提案で、Klotz, Hering のトイプナー版はこれを支持する。
Walther による ab <oppido> Ocelo という挿入提案もある。
Segusiavos : Nipperdey による修正提案 corr. で、近代以降の校訂版はこれを支持する。写本ω では sebusianos となっている。
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。X. 《1》 Caesarī renūntiātur Helvētiīs esse in animō per agrum Sēquanōrum et Haeduōrum iter in Santonum fīnēs facere, quī nōn longē ā Tolōsātium fīnibus absunt, quae cīvitās est in prōvinciā.   《2》 Id sī fieret, intellegēbat magnō cum perīculō prōvinciae futūrum, ut hominēs bellicōsōs, populī Rōmānī inimīcōs, locīs patentibus maximēque frūmentāriīs fīnitimōs habēret.   《3》 Ob eās causās eī mūnītiōnī, quam fēcerat, Titum Labiēnum lēgātum praefēcit ;   ipse in Italiam magnīs itineribus contendit duāsque ibi legiōnēs cōnscrībit et trēs, quae circum Aquilēiam hiemābant, ex hībernīs ēdūcit et, quā proximum iter in ulteriōrem Galliam per Alpēs erat, cum hīs quīnque legiōnibus īre contendit.   《4》 Ibi Ceutronēs et Grāiocelī et Caturīgēs locīs superiōribus occupātīs itinere exercitum prohibēre cōnantur.    《5》 Complūribus hīs proeliīs pulsīs ab Ocelō, quod est  citeriōris prōvinciae extrēmum, in fīnēs Vocontiōrum ulteriōris prōvinciae diē septimō pervenit ;    inde in Allobrogum fīnēs, ab Allobrogibus in Segusiāvōs exercitum dūcit.    Hī sunt extrā prōvinciam trāns Rhodanum prīmī. 
語釈