原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。 5.    
1 Caesar Remos cohortatus liberaliterque oratione prosecutus, omnem senatum ad se convenire principumque liberos obsides ad se adduci iussit.    Quae omnia ab his diligenter ad diem facta sunt.    2Ipse Diviciacum Aeduum magnopere cohortatus docet quanto opere rei publicae communisque salutis intersit manus hostium distineri, ne cum tanta multitudine uno tempore confligendum sit.    3Id fieri posse, si suas copias Aedui in finis Bellovacorum introduxerint et eorum agros populari coeperint.    His  mandatis eum ab se dimittit.    4Postquam omnis Belgarum copias in unum locum coactas ad se venire vidit, neque iam longe abesse ab eis quos miserat exploratoribus et ab Remis cognovit, flumen Axonam, quod est in extremis Remorum finibus, exercitum traducere maturavit atque ibi castra posuit.    5Quae res et latus unum castrorum ripis fluminis muniebat, et post eum quae essent tuta ab hostibus reddebat, et commeatus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari posset efficiebat.    6In eo flumine pons erat.    Ibi praesidium ponit et in altera parte fluminis Q. Titurium Sabinum legatum cum sex cohortibus relinquit:   castra in altitudinem pedum XII vallo fossaque duodeviginti pedum munire iubet.  
----
テキスト引用についての注記
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。 V.    
①Caesar Rēmōs cohortātus līberāliterque ōrātiōne prōsecūtus  omnem senātum ad sē convenīre prīncipumque līberōs obsidēs ad sē addūcī iussit.    Quae omnia ab hīs dīligenter ad diem facta sunt.    ②Ipse Dīviciācum Haeduum magnopere cohortātus docet, quantō opere reī pūblicae commūnisque salūtis intersit manūs hostium distinērī, nē cum tantā multitūdine ūnō tempore cōnflīgendum sit.     ③Id fierī posse, sī suās cōpiās Haeduī in fīnēs Bellovacōrum intrōdūxerint et eōrum agrōs populārī coeperint.     Hīs <datīs> mandātīs eum ab sē dīmittit.    ④Postquam omnēs Belgārum cōpiās in ūnum locum coāctās ad sē venīre [vīdit] neque iam longē abesse ab iīs, quōs mīserat, explōrātōribus et ab Rēmīs cognōvit, flūmen Axonam, quod est in extrēmīs Rēmōrum fīnibus, exercitum trādūcere mātūrāvit atque ibi castra posuit.    ⑤Quae rēs et latus ūnum castrōrum rīpīs flūminis mūniēbat  et post eum, quae essent tūta ab hostibus, reddēbat, et commeātūs ab Rēmīs reliquīsque cīvitātibus, ut sine perīculō ad eum portārī possent, efficiēbat.    ⑥In eō flūmine pōns erat.    Ibi praesidium pōnit et in alterā parte flūminis Quīntum (Q.) Titūrium Sabīnum lēgātum cum sex cohortibus relinquit;   castra in altitūdinem pedum duodecim (XII) vallō fossāque duodēvīgintī (XVIII) pedum mūnīrī iubet.  
---- 
注記
原文の Aeduum, Aeduī, fīnīs, omnīs, eīs  などは、それぞれ Haeduum, Haeduī, fīnēs, omnēs, iīs  などとした。
magnopere : α系･T･V2L･R写本の表記で、Pontet, Holmes, Constans, Seel, Hering らは、こちらを採る。
magnō opere : Bc･U･V1写本の表記で、Klotz は、こちらを採る。
<datīs> : 軍事史家 R.Schneider による挿入提案（add.）で、Holmes, Klotz, Seel らは、これを支持する。
ab : φ系写本の表記で、Pontet, Constans, Seel らは、こちらを採る。
ā : β系･Qc写本の表記で、Holmes, Klotz, Seel らは、こちらを採る。
ad : χ系写本の記述。
[vīdit] : Vascosanus による削除提案（secl.）で、Klotz, Hering らは、その記号 [  ] を記す。
essent (3人称･複数･未完了過去･能動･接続法)  : α系写本の記述で、Pontet, Constans, Seel らは、こちらを支持する。
erant (3人称･複数･未完了過去･能動･直接法)  : β系写本の記述で、Holmes, Klotz, Hering らは、こちらを支持する。
possent (3人称･複数･未完了過去･能動･接続法)  : β系写本の記述で、Holmes, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
posset (3人称･単数･未完了過去･能動･接続法)  : α系写本の記述で、Pontet, Constans らは、こちらを支持する。
mūnīrī : 写本A の記述で、Holmes, Constans, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
mūnīre : 他の写本（cett.）の記述で、Pontet らは、こちらを採る。
語釈