C・IVLII・CAESARIS・COMMENTARIORVM・BELLI・GALLICI
LIBER・SECVNDVS
__notoc__
原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。 24.    1Eodem tempore equites nostri levisque armaturae pedites qui cum eis una fuerant, quos primo hostium impetu pulsos dixeram, cum se in castra reciperent, adversis hostibus occurrebant ac rursus aliam in partem fugam petebant;    2et calones, qui ab decumana porta ac summo iugo collis nostros victores flumen transisse conspexerant, praedandi causa egressi, cum respexissent et hostis in nostris castris versari vidissent, praecipites fugae sese mandabant.    3Simul eorum qui cum impedimentis veniebant clamor fremitusque oriebatur, aliique aliam in partem perterriti ferebantur.    4Quibus omnibus rebus permoti equites Treveri, quorum inter Gallos virtutis opinio est singularis, qui auxili causa ab civitate  ad Caesarem missi venerant, cum multitudine hostium castra compleri nostra, legiones premi et paene circumventas teneri, calones, equites, funditores, Numidas, diversos dissipatosque in omnis partis fugere vidissent, desperatis nostris rebus domum contenderunt;    5Romanos pulsos superatosque, castris impedimentisque eorum hostis potitos civitati renuntiaverunt.  
----
テキスト引用についての注記
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。 24.    
①Eōdem tempore equitēs nostrī levisque armātūrae peditēs, quī cum iīs ūnā fuerant, quōs primō hostium impetū pulsōs dīxeram, cum sē in castra reciperent, adversīs hostibus occurrēbant ac rūrsus aliam in partem fugam petēbant;    ②et cālōnēs, quī ab decumānā portā ac summō iugō collis nostrōs victōrēs flūmen trānsīsse cōnspexerant, praedandī causā ēgressī, cum respexissent et hostēs in nostrīs castrīs versārī vīdissent, praecipitēs fugae sēsē mandābant.    ③Simul eōrum, quī cum impedīmentīs veniēbant, clāmor fremitusque oriēbātur, aliīque aliam in partem perterritī ferēbantur.    ④Quibus omnibus rēbus permōtī equitēs Trēverī, quōrum inter Gallōs virtūtis opīniō est singulāris, quī auxiliī causā ā cīvitāte missī ad Caesarem vēnerant, cum multitūdine hostium castra [nostra] complērī, legiōnēs premī et paene circumventās tenērī, cālōnēs, equitēs, funditōrēs, Numidās, dīversōs dissipātōsque in omnēs partēs fugere vīdissent, dēspērātīs nostrīs rēbus domum contendērunt;    ⑤Rōmānōs pulsōs superātōsque, castrīs impedīmentīsque eōrum hostēs potītōs cīvitātī renūntiāvērunt.  
----
注記
原文の eīs, hostīs, omnīs, partīs, auxilī  などは、それぞれ iīs, hostēs, omnēs, partēs, auxiliī  などとした。
dīxeram (1人称･単数･過去完了･能動･直説法) : Klotz は dīxerām<us> (1人称･複数･過去完了･能動･直説法) と修正提案している。
trānsīsse (完了･能動･不定法) : α系写本の記述で、Pontet, Constans, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
trānsīre (現在･能動･不定法) : β系写本の記述で、Holmes らは、こちらを支持する。
virtūtis opīniō est : α系写本の語順で、Pontet, Holmes, Constans, Klotz, Seel らは、こちらを採る。
virtūtis est opīniō : β系写本の語順で、Hering は、こちらを採る。
ā : β系写本の表記で、Holmes, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを採る。
ab : α系写本の表記で、Pontet, Constans らは、こちらを採る。
missī ad Caesarem : β系写本の語順で、Holmes, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを採る。
ad Caesarem missī : α系写本の語順で、Pontet, Constans らは、こちらを採る。
nostra complērī : β系写本などの語順で、Holmes, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを採る。
complērī nostra : α系写本の大半の語順で、Pontet らは、こちらを採る。
complērī :  nostra を欠く、写本S の記述で、Constans らは、これを支持する。
語釈