原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。 13.    1Insula natura triquetra, cuius unum latus est contra Galliam.     Huius lateris alter angulus, qui est ad Cantium, quo fere omnes ex Gallia naves appelluntur, ad orientem solem, inferior ad meridiem spectat.     Hoc  pertinet circiter milia passuum quingenta.    2Alterum vergit ad Hispaniam atque occidentem solem;     qua ex parte est Hibernia,  dimidio minor, ut existimatur, quam Britannia, sed pari spatio transmissus atque ex Gallia est in Britanniam.    3In hoc medio cursu est insula quae appellatur Mona:     complures praeterea minores subiectae insulae existimantur, de quibus insulis non nulli scripserunt dies continuos XXX sub bruma esse noctem.    4Nos nihil de eo percontationibus reperiebamus nisi certis ex aqua mensuris breviores esse quam in continenti noctes videbamus.    5Huius est longitudo lateris, ut fert illorum opinio, septingentorum milium.    6Tertium est contra septentriones,  cui parti nulla est obiecta terra;     sed eius angulus lateris maxime ad Germaniam spectat.     Hoc milia passuum octingenta in longitudinem esse existimatur.    7Ita omnis insula est in circuitu vicies centum milium passuum.  
----
テキスト引用についての注記
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。 XIII.    
①Īnsula nātūrā triquetra, cuius ūnum latus est contrā Galliam.     Huius lateris alter angulus, quī est ad Cantium, quō ferē omnēs ex Galliā nāvēs adpelluntur, ad orientem sōlem, īnferior  ad merīdiem spectat.     Hoc latus pertinet circiter mīlia passuum quīngenta (D).    ②Alterum  vergit ad Hispāniam atque occidentem sōlem;     quā ex parte est Hibernia īnsula, dīmidiō minor, ut exīstimātur, quam Britannia, sed parī spatiō trānsmissūs atque ex Galliā est in Britanniam.    ③In hōc  mediō cursū est īnsula, quae appellātur Mona:     complūrēs praetereā minōrēs subiectae  īnsulae exīstimantur, dē quibus īnsulīs nōn nūllī scrīpsērunt diēs continuōs trīgintā (XXX) sub brūmā esse noctem.    ④Nōs nihil dē eō percontātiōnibus reperiēbāmus, nisi certīs ex aquā mēnsūrīs breviōrēs esse quam in continentī noctēs vidēbāmus.    ⑤Huius est longitūdō lateris, ut fert illōrum opīniō, septingentōrum (DCC) mīlium.    ⑥Tertium  est contrā septentriōnēs, cui partī nūlla est obiecta terra;      sed eius angulus lateris maximē ad Germāniam spectat.    Hoc mīlia passuum octingenta (DCCC) in longitūdinem esse exīstimātur.    ⑦Ita omnis īnsula est in circuitū vīciēs centum mīlium passuum.  
----
注記
原文の appelluntur  などは、それぞれ adpelluntur  などとした。
語釈