C・IVLII・CAESARIS・COMMENTARIORVM・BELLI・GALLICI
LIBER・PRIMVS
__notoc__
原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。  52.   
1Caesar singulis legionibus singulos legatos et quaestorem praefecit, uti eos testis suae quisque virtutis haberet;    2ipse a dextro cornu, quod eam partem minime firmam hostium esse animadverterat, proelium commisit.    3Ita nostri acriter in hostis signo dato impetum fecerunt, itaque hostes repente celeriterque procurrerunt, ut spatium pila in hostis coiciendi non daretur.    4Reiectis pilis comminus gladiis pugnatum est.    At Germani celeriter ex consuetudine sua phalange facta impetus gladiorum exceperunt.    5Reperti sunt complures nostri milites qui in phalangas insilirent et scuta manibus revellerent et desuper vulnerarent.    6Cum hostium acies a sinistro cornu pulsa atque in fugam conversa esset, a dextro cornu vehementer multitudine suorum nostram aciem premebant.    7Id cum animadvertisset P. Crassus adulescens, qui equitatui praeerat, quod expeditior erat quam ei qui inter aciem versabantur, tertiam aciem laborantibus nostris subsidio misit.  
----
テキスト引用についての注記
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。  LII.    
① Caesar singulīs legiōnibus singulōs lēgātōs et quaestōrem praefēcit, utī eōs testēs suae quisque virtūtis habēret;    ②ipse ā dextrō cornū, quod eam partem minimē fīrmam hostium esse animadverterat, proelium commīsit.    ③Ita nostrī ācriter in hostēs signō datō impetum fēcērunt, itaque hostēs repente celeriterque prōcurrērunt, ut spatium pīla in hostēs coniciendī nōn darētur.    ④Relictīs pīlīs   comminus gladiīs pugnātum est.     At Germānī celeriter ex cōnsuētūdine suā phalange factā impetūs gladiōrum excēpērunt.    ⑤Repertī sunt complūrēs nostrī mīlitēs, quī in phalangem īnsilīrent et scūta manibus revellerent et dēsuper vulnerārent.     ⑥Cum hostium aciēs ā sinistrō cornū pulsa atque in fugam coniecta esset, ā dextrō cornū vehementer multitūdine suōrum nostram aciem premēbant.    ⑦Id cum animadvertisset Pūblius (P.) Crassus adulēscēns, quī equitātuī praeerat, quod expedītior erat quam iī, quī inter aciem versābantur, tertiam aciem labōrantibus nostrīs subsidiō mīsit.  
----
注記
原文の testīs, hostīs, eī  などは、それぞれ testēs, hostēs, iī  などとした。
coniciendī : α系写本の表記Hering による。で、Constans, Seel らは、この表記を採る。
coiciendī : Pontet, Klotz, Hering らは、この表記を採る。
relictīs (relinquō の完了受動分詞･複数･奪格) : β系写本などの記述で、Constans, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
reiectīs (reiciō の完了受動分詞･複数･奪格) : α系写本の記述で、Pontet らは、こちらを支持する。
mīlitēs : α系写本の記述で、Pontet, Constans, Klotz, Hering らは、これを支持する。
β系写本では mīlitēs を欠き、Seel はこちらを支持する。
phalangem (phalanx {φᾰ́λᾰγξ} の単数･対格) : 写本R の表記で、Klotz, Seel, Hering らは、こちらを採る。
phalangās (phalanga {φάλαγγα} の複数･対格) : α系写本の表記で、Pontet, Constans らは、こちらを採る。
coniecta : β系写本の記述で、Constans, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
conversa : α系写本の記述で、Pontet らは、こちらを支持する。
語釈