C・IVLII・CAESARIS・COMMENTARIORVM・BELLI・GALLICI
LIBER・PRIMVS
__notoc__
原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。  36.   
1Ad haec Ariovistus respondit :    ius esse belli ut qui vicissent iis quos vicissent quemadmodum vellent imperarent ;    item populum Romanum victis non ad alterius praescriptum, sed ad suum arbitrium imperare consuesse.    2si ipse populo Romano non praescriberet quemadmodum suo iure uteretur, non oportere se a populo Romano in suo iure impediri.    3Haeduos sibi, quoniam belli fortunam temptassent et armis congressi ac superati essent, stipendiarios esse factos.    4magnam Caesarem iniuriam facere qui suo adventu vectigalia sibi deteriora faceret.    5Haeduis se obsides redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset, stipendiumque quotannis penderent.    si id non fecissent, longe his fraternum nomen populi Romani afuturum.    6quod sibi Caesar denuntiaret se Haeduorum iniurias non neglecturum, neminem secum sine sua pernicie contendisse.    7cum vellet, congrederetur :    intellecturum quid invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos XIIII tectum non subissent, virtute possent.  
----
テキスト引用についての注記
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。  XXXVI.   ①Ad haec Ariovistus respondit :    iūs esse bellī, ut quī vīcissent, iīs quōs vīcissent, quemadmodum vellent, imperārent ;    item populum Rōmānum victīs nōn ad alterīus praescrīptum, sed ad suum arbitrium imperāre cōnsuēsse.    ②Sī ipse populō Rōmānō nōn praescrīberet, quemadmodum suō iūre ūterētur, nōn oportēre sē ā populō Rōmānō in suō iūre impedīrī.    ③Haeduōs sibi, quoniam bellī fortūnam temptāssent et armīs congressī ac superātī essent, stīpendiāriōs esse factōs.    ④Magnam Caesarem iniūriam facere, quī suō adventū vectīgālia sibi dēteriora faceret.    ⑤Haeduīs sē obsidēs redditūrum nōn esse, neque hīs neque eōrum sociīs iniūriā bellum inlātūrum, sī in eō manērent, quod convēnisset, stīpendiumque quotannīs penderent.    Sī id nōn fēcissent, longē hīs frāternum nōmen populī Rōmānī āfutūrum.    ⑥Quod sibi Caesar dēnūntiāret, sē Haeduōrum iniūriās nōn neglēctūrum, nēminem sēcum sine suā perniciē contendisse.    ⑦Cum vellet, congrederētur :    intellēctūrum quid invictī Germānī, exercitātissimī in armīs, quī inter annōs quattuordecim (XIIII) tēctum nōn subīssent, virtūte possent.  
語釈