原文テキストについてはガリア戦記/注解編#原文テキストを参照。 20.    
1Caesari omnia uno tempore erant agenda:    vexillum proponendum, quod erat insigne cum ad arma concurri oporteret; signum tuba dandum; ab opere revocandi milites; qui paulo longius aggeris petendi causa processerant arcessendi; acies instruenda; milites cohortandi; signum dandum.    2Quarum rerum magnam partem temporis brevitas et successus hostium impediebat.    3His difficultatibus duae res erant subsidio, scientia atque usus militum, quod superioribus proeliis exercitati quid fieri oporteret non minus commode ipsi sibi praescribere quam ab aliis doceri poterant, et quod ab opere singulisque legionibus singulos legatos Caesar discedere nisi munitis castris vetuerat.    4Hi propter propinquitatem et celeritatem hostium nihil iam Caesaris imperium exspectabant, sed per se quae videbantur administrabant.  
----
テキスト引用についての注記
impediebat : Constans は inpediebat と表記している。
整形テキストについてはガリア戦記/注解編#凡例を参照。 XX.    
①Caesarī omnia ūnō tempore erant agenda:    vēxillum prōpōnendum, quod erat īnsigne, cum ad arma concurrī oportēret, signum tubā dandum, ab opere revocandī mīlitēs, quī paulō longius aggeris petendī causā prōcesserant, arcessendī, aciēs īnstruenda, mīlitēs cohortandī, signum dandum.    ②Quārum rērum magnam partem temporis brevitās et incursus hostium impediēbat.    ③Hīs difficultātibus duae rēs erant subsidiō, scientia atque ūsus mīlitum, quod superiōribus proeliīs exercitātī, quid fierī oportēret, nōn minus commodē ipsī sibi praescrībere quam ab aliīs docērī poterant, et quod ab opere singulīsque legiōnibus singulōs lēgātōs Caesar discēdere nisi mūnītīs castrīs vetuerat.    ④Hī propter propinquitātem et celeritātem hostium nihil iam Caesaris imperium exspectābant, sed per se, quae vidēbantur, administrābant.  
----
注記
Klotz は signum <tuba> dandum と挿入提案をしている。
incursus : β系写本の記述で、Holmes, Klotz, Seel, Hering らは、こちらを支持する。
successus : α系写本の記述で、Pontet, Constans らは、こちらを支持する。
語釈