Il quarto stress può sorpenderci, è l'idea ormai provata che dovremo abbandonare il vecchio paradigma che vede l'ecosistema come lineare, prevedibile, controllabile in, come dire, sistemi lineari, e che, di fatto, la sorpresa è universale, mentre i sistemi perdono stabilità rapidamente, senza preavviso e spesso in modo irreversibile.
De vierde druk is verrassing: het begrip en het bewijs dat we nodig hebben om ons oude paradigma te verlaten, dat ecosystemen zich lineair gedragen, voorspelbaar, controleerbaar door onze zogezegd lineaire systemen, en dat verrassing in feite universeel is, als systemen kantelen dan gaat dat vaak zeer snel, abrupt en onomkeerbaar.