neden oldugunu biliyorsunuz  bu soru bir cok kez soruldu  digerleri tarafindan  dunyanin geri kalan insanlari tarafindan  ibrahim muteferrika gibi bir osmanli gorevlisi  matbayi osmanli imparatorlugu &apos na gec de olsa  getiren adam  1731 de yayinlanan bir kitapta  &quot &quot hristiyan toplumlari gecmiste neden  musluman toplumlarina gore geri kalmislardi  neden bir cok kitayi modern zamanlar da domine etmeye basladilar  ve nasil oldu da guclu osmanli ordusunu yenebildiler  rasselas &apos tan farkli olarak  muteferrika &apos nin bu soruya bir cevabi vardi dogru bir cevapti da 