b'\n_START_ARTICLE_\nMetilasyon\n_START_PARAGRAPH_\nKimyada metilasyon veya metillenme, bir kimyasal bile\xc5\x9fi\xc4\x9fe bir metil grubunun ba\xc4\x9flanmas\xc4\xb1 veya ornat\xc4\xb1lmas\xc4\xb1d\xc4\xb1r. Bu terim kimyada, biyokimyada, toprak bilimlerinde ve hayat bilimlerinde yayg\xc4\xb1nca kullan\xc4\xb1l\xc4\xb1r._NEWLINE_Biyokimyada metilasyon daha spesifik olarak bir hidrojen atomunun bir metil grubuyla yer de\xc4\x9fi\xc5\x9ftirmesi anlam\xc4\xb1nda kullan\xc4\xb1l\xc4\xb1r._NEWLINE_Biyolojik sistemlerde metilasyon enzimler taraf\xc4\xb1ndan katalizlenir; bu reaksiyon, a\xc4\x9f\xc4\xb1r metallerin modifikasyonunda, gen ifadesinin denetlenmesinde, protein i\xc5\x9flevlerinin denetlenmesinde ve RNA metabolizmas\xc4\xb1nda yer al\xc4\xb1r. A\xc4\x9f\xc4\xb1r metallerin metilasyonu biyolojik sistemler d\xc4\xb1\xc5\x9f\xc4\xb1nda da olur. Histolojide doku \xc3\xb6rneklerinin kimyasal metilasyonu baz\xc4\xb1 histolojik boya artifaktlar\xc4\xb1n\xc4\xb1n azalt\xc4\xb1lmas\xc4\xb1nda kullan\xc4\xb1lan bir y\xc3\xb6ntemdir.\n_START_SECTION_\nEpigenetik\n_START_PARAGRAPH_\nEpigenetik kal\xc4\xb1t\xc4\xb1ma etki eden metilasyon DNA metilasyonu veya protein metilasyonu ile meydana gelir._NEWLINE_DNA metilasyonu omurgal\xc4\xb1larda tipik olarak CpG b\xc3\xb6lgelerinde (sitozin-fosfat-guanin b\xc3\xb6lgeleri; yani DNA dizisinde s\xc4\xb1k olarak sitozinin hemen ard\xc4\xb1ndan guaninin geldi\xc4\x9fi yerler); bu metilasyon sonucu sitozinden 5-metil sitozin meydana gelir. Me-CpG olu\xc5\x9fumu DNA metiltransferaz enzimi taraf\xc4\xb1ndan katalizlenir. Omurgali hayvanlarin genomlarinda CpG dizileri genelde seyrek olmakla beraber gen promot\xc3\xb6rlerinde normalden y\xc3\xbcksek s\xc4\xb1kl\xc4\xb1kta g\xc3\xb6r\xc3\xbcl\xc3\xbcrler ve toplu olarak bu b\xc3\xb6lgelere CpG adalar\xc4\xb1 denir. Bu CpG b\xc3\xb6lgelerinin metilasyon durumu gen ifadesi \xc3\xbczerinde b\xc3\xbcy\xc3\xbck etkide bulunur._NEWLINE_Protein metilasyonu tipik olarak protein dizisindeki arginin veya lizin amino asit kal\xc4\xb1nt\xc4\xb1lar\xc4\xb1nda yer al\xc4\xb1r. Arginin peptidilarginin metiltransferazlar taraf\xc4\xb1ndan bir kere (monometillenmi\xc5\x9f arginin) veya iki kere metillenebilir; iki kere metillenme durumunda ise ya her iki metil grubu birden u\xc3\xa7taki azot \xc3\xbczerinde bulunabilir (asimetrik iki metilli arginin) veya her bir azot atomu \xc3\xbczerinde birer metil grubu bulunur (simetrik iki metilli arginin). Lizin ise lizin metiltransferazlar taraf\xc4\xb1ndan bir, iki veya \xc3\xbc\xc3\xa7 kere metillenebilir. Protein metilasyonu en \xc3\xa7ok histonlar i\xc3\xa7in \xc3\xa7al\xc4\xb1\xc5\x9f\xc4\xb1lm\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1r. S-adenozil metyoninden metil gruplar\xc4\xb1n\xc4\xb1n histonlara aktar\xc4\xb1lmas\xc4\xb1 histon metiltransferaz olarak adland\xc4\xb1r\xc4\xb1lan enzimler taraf\xc4\xb1ndan ger\xc3\xa7ekle\xc5\x9ftirilir. Belli amino asit kal\xc4\xb1nt\xc4\xb1lar\xc4\xb1 \xc3\xbczerinde metillenmi\xc5\x9f olan histonlar epigenetik bi\xc3\xa7imde etki ederek gen ifadesini etkinle\xc5\x9ftirebilir veya engelleyebilirler. _NEWLINE_Protein metilasyonu bir tip \xc3\xa7evrim sonras\xc4\xb1 de\xc4\x9fi\xc5\x9fimdir.\n_START_SECTION_\nEmbriyonik geli\xc5\x9fim\n_START_PARAGRAPH_\nMemelilerin erken geli\xc5\x9fiminde (d\xc3\xb6llenmeden sekiz h\xc3\xbccre a\xc5\x9famas\xc4\xb1na kadar)  genom metilsizlenmi\xc5\x9ftir. Sekiz h\xc3\xbccre a\xc5\x9famas\xc4\xb1ndan morulaya kadar genomda yeni ba\xc5\x9ftan metilasyon olur, b\xc3\xb6ylece genomdaki epigenetik bilgi de\xc4\x9fi\xc5\x9fir veya yeni epigenetik bilgi eklenir. Blastula a\xc5\x9famas\xc4\xb1nda, metilasyon tamalanm\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1r. Bu s\xc3\xbcre\xc3\xa7 "epigenetik yeniden programlama" olarak adland\xc4\xb1r\xc4\xb1l\xc4\xb1r. DNA metiltransferaz enzimi olmayan gen nakavt mutant hayvanlar\xc4\xb1n morula a\xc5\x9famas\xc4\xb1nda \xc3\xb6ld\xc3\xbc\xc4\x9f\xc3\xbcn\xc3\xbcn g\xc3\xb6zlemlenmesi ile metilasyonun \xc3\xb6nemi ortaya \xc3\xa7\xc4\xb1km\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1r.\n_START_SECTION_\nDo\xc4\x9fum sonras\xc4\xb1 geli\xc5\x9fim\n_START_PARAGRAPH_\nMetilasyon ile \xc3\xa7evresel fakt\xc3\xb6rlerin etkile\xc5\x9fiminin gen ifadesine olan etkisine dair deliller gittik\xc3\xa7e \xc3\xa7o\xc4\x9falmaktad\xc4\xb1r. S\xc4\xb1\xc3\xa7anlarda ilk alt\xc4\xb1 ay zarf\xc4\xb1nda anne bak\xc4\xb1m\xc4\xb1ndaki farkl\xc4\xb1l\xc4\xb1klar baz\xc4\xb1 promot\xc3\xb6rlerde farkl\xc4\xb1 metilasyon \xc3\xb6r\xc3\xbcnt\xc3\xbclerine yol a\xc3\xa7makta ve dolay\xc4\xb1s\xc4\xb1yla gen ifadesine etki etmektedir. Buna ilaveten, interl\xc3\xb6kin sinyalizasyonu gibi daha da h\xc4\xb1zl\xc4\xb1 s\xc3\xbcre\xc3\xa7lerin de metilasyon ile denetlendi\xc4\x9fi g\xc3\xb6sterilmi\xc5\x9ftir.\n_START_SECTION_\nKanser\n_START_PARAGRAPH_\nMetilasyon \xc3\xb6r\xc3\xbcnt\xc3\xbcleri kanser alan\xc4\xb1nda \xc3\xb6nemli bir ara\xc5\x9ft\xc4\xb1rma konusu olmu\xc5\x9ftur. Normal dokularda gen metilasyonu ba\xc5\x9fl\xc4\xb1ca kodlay\xc4\xb1c\xc4\xb1 b\xc3\xb6lgelerde konumlanm\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1r, ki bunlar CpG-fakiridir. Buna kar\xc5\x9f\xc4\xb1n genlerin promot\xc3\xb6r b\xc3\xb6lgeleri metillenmemi\xc5\x9ftir, CpG adalar\xc4\xb1n\xc4\xb1n bu b\xc3\xb6lgelerdeki \xc3\xa7oklu\xc4\x9funa ra\xc4\x9fmen._NEWLINE_Neoplazi metilasyon dengesizli\xc4\x9fi ile karakterizedir; genom \xc3\xa7ap\xc4\xb1nda hipometilasyon olmas\xc4\xb1na kar\xc5\x9f\xc4\xb1n yerel olarak hipermetilasyon b\xc3\xb6lgeleri vard\xc4\xb1r ve DNA metiltransferaz ifadesi artm\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1r._NEWLINE_Bir h\xc3\xbccrenin toplam metilasyon durumu karsinogeneze s\xc3\xbcr\xc3\xbckleyici bir fakt\xc3\xb6r olabilir, \xc3\xa7\xc3\xbcnk\xc3\xbc genom \xc3\xa7ap\xc4\xb1nda metilasyonun kromozom istikrars\xc4\xb1zl\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1 ve artan mutasyon oran\xc4\xb1na yol a\xc3\xa7t\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1n\xc4\xb1 g\xc3\xb6sterir deliller vard\xc4\xb1r. Baz\xc4\xb1 genlerin metilasyon durumu t\xc3\xbcm\xc3\xb6rigenez i\xc3\xa7in bir biyomarker olarak kullan\xc4\xb1labilir. \xc3\x96rne\xc4\x9fin, pi-s\xc4\xb1n\xc4\xb1f glutatyon S-transferaz geninin (GSTP1\'in) a\xc5\x9f\xc4\xb1r\xc4\xb1 metilasyonu (hipermetilasyonu) prostat kanseri i\xc3\xa7in \xc3\xbcmit verici bir diagnostik indikat\xc3\xb6r olarak g\xc3\xb6r\xc3\xbcnmektedir._NEWLINE_Kanserde genetik ve epigenetik gen susturmalar\xc4\xb1n\xc4\xb1n mekanizmalar\xc4\xb1 \xc3\xa7ok farkl\xc4\xb1d\xc4\xb1r. Somatik genetik mutasyonlar mutan genden i\xc5\x9flevsel proteinlerin \xc3\xbcretmini engeller. E\xc4\x9fer h\xc3\xbccreye selektif bir avantaj sa\xc4\x9flarsa bu mutasonu ta\xc5\x9f\xc4\xb1yan h\xc3\xbccreler klonal \xc5\x9fekilde \xc3\xa7o\xc4\x9falarak bir t\xc3\xbcm\xc3\xb6r meydana getirirler, bu t\xc3\xbcm\xc3\xb6rdeki t\xc3\xbcm h\xc3\xbccreler o proteini \xc3\xbcretmekten acizdir. Buna kar\xc5\x9f\xc4\xb1n, epigenetik modifikasyon arac\xc4\xb1l\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1yla gen susturmas\xc4\xb1 tedrici olur. \xc3\x96nce transkripsiyonda az fark edilir bir azalma ile ba\xc5\x9flar, bunun sonucu \xc3\xa7evreleyen heterokromatin taraf\xc4\xb1ndan CpG adalar\xc4\xb1n\xc4\xb1n korumas\xc4\xb1 azal\xc4\xb1r. Bu kayb\xc4\xb1 takiben CpG adalar\xc4\xb1ndaki metilasyon seviyesi artmaya ba\xc5\x9flar, bu de\xc4\x9fi\xc5\x9fiklikler farkl\xc4\xb1 h\xc3\xbccrelerde bulunan ayn\xc4\xb1 genin kopyalar\xc4\xb1 i\xc3\xa7in farkl\xc4\xb1 farkl\xc4\xb1 kendini g\xc3\xb6sterir.\n_START_SECTION_\nBakteriyel konak savunmas\xc4\xb1\n_START_PARAGRAPH_\nAdenozin ve sitozin metilasyonu \xc3\xa7o\xc4\x9fu bakteride bulunan restriksiyon modifikasyon sisteminin par\xc3\xa7as\xc4\xb1d\xc4\xb1r. Bakteriyel DNA periyodik olarak t\xc3\xbcm genomda metillenir. Metilaz, belli bir DNA dizisini tan\xc4\xb1yan ve bu dizi i\xc3\xa7inde veya yak\xc4\xb1n\xc4\xb1ndaki bazlardn birini metilleyen bir enzimdir. Bu \xc5\x9fekilde metillenmeden h\xc3\xbccre i\xc3\xa7inde giren yabanc\xc4\xb1 DNA\'lar diziye \xc3\xb6zg\xc3\xbcn restriksiyon enzimleri taraf\xc4\xb1ndan y\xc4\xb1k\xc4\xb1l\xc4\xb1r. Bu restriksiyon enzimleri bakteriyel genomik DNA\'y\xc4\xb1 tan\xc4\xb1mazlar. \xc4\xb0\xc3\xa7sel DNA\'n\xc4\xb1n metilasyonu bir \xc3\xa7e\xc5\x9fit ilkel ba\xc4\x9f\xc4\xb1\xc5\x9f\xc4\xb1kl\xc4\xb1k sistemi olarak etki eder, bakterileri bakteriyofaj enfeksiyonuna kar\xc5\x9f\xc4\xb1 korur.\n_START_SECTION_\nKimya\n_START_PARAGRAPH_\nOrganik kimyada metilasyon terimi CH\xe2\x82\x83 grubunun eklendi\xc4\x9fi alkilasyon s\xc3\xbcrecine de\xc4\x9finmek i\xc3\xa7in kullan\xc4\xb1l\xc4\xb1r. Bunu yapmak i\xc3\xa7in SN2 n\xc3\xbckleofilik s\xc3\xbcbstit\xc3\xbcsyon ile tepkiyen elektrofilik metil kaynaklar\xc4\xb1 kullan\xc4\xb1l\xc4\xb1r. Kullan\xc4\xb1lan reaktanlar ba\xc5\x9fl\xc4\xb1ca iyodometan, dimetil s\xc3\xbclfat, dimetil karbonat ve daha g\xc3\xbc\xc3\xa7l\xc3\xbc (ve tehlikeli) olduklar\xc4\xb1 i\xc3\xa7in daha ender kulan\xc4\xb1llan metil triflat veya metil fluorosulfonat (sihirli metil). \xc3\x96rne\xc4\x9fin bir karboksilat, oksijen \xc3\xbczerinde metillenip bir metil ester verir. Bir alkoksit tuz (RO\xe2\x81\xbb) benzer \xc5\x9fekilde metillenip bir eter verir._NEWLINE_Alternatif olarak metil lityum (CH\xe2\x82\x83Li) veya Grignard reaktifi (CH\xe2\x82\x83MgX) gibi n\xc3\xbcklofilik metil bile\xc5\x9fiklerle de metilasyon yap\xc4\xb1labilir. \xc3\x96rne\xc4\x9fin CH\xe2\x82\x83Li asetonu metillemekte kullan\xc4\xb1ld\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1nda karbonil (C=O) ba\xc4\x9f\xc4\xb1na metili ekleyerek tert-butanol\'un lityum alkoksitini meydana getirir:\n_START_SECTION_\nPurdie metilasyonu\n_START_PARAGRAPH_\nPurdie metilasyonu, karbonhidratlardaki oksijenin iyodometan ve g\xc3\xbcm\xc3\xbc\xc5\x9f oksit ile spesifik bir metilasyon y\xc3\xb6ntemidir.'