b'\n_START_ARTICLE_\nEnerji tarihi\n_START_SECTION_\nIs\xc4\xb1 bilgisi\n_START_PARAGRAPH_\nBuhar enerjisinin geli\xc5\x9fmesi, m\xc3\xbchendislerin sistemlerinin mekanik ve \xc4\xb1s\xc4\xb1l yeterliliklerini a\xc3\xa7\xc4\xb1klamalar\xc4\xb1n\xc4\xb1 sa\xc4\x9flayacak kavram ve form\xc3\xbclleri de beraberinde getirdi. Sadi Cranot gibi m\xc3\xbchendisler, James Prescott Joule gibi fizik\xc3\xa7iler, E mile Clapeyron ve Hermann von Helmholtz gibi matematik\xc3\xa7iler ve Julius Rober von Mayer gibi amat\xc3\xb6rler, hepsi "i\xc5\x9f" denen kesin g\xc3\xb6revleri yerine getirebilme yetene\xc4\x9fi olarak, bir \xc5\x9fekilde sistemdeki enerji miktar\xc4\xb1yla da ili\xc5\x9fkilendirilen kavrama katk\xc4\xb1lar\xc4\xb1n\xc4\xb1 sundu. 1850\'lerde, Glosgow do\xc4\x9fa felsefesi profes\xc3\xb6r\xc3\xbc William Thomson ve onun m\xc3\xbchendislikteki dostu William Rankine, eski mekanik dilinde "ger\xc3\xa7ek enerji", "kinetik enerji", "potansiyel enerji" gibi terimlerini soktu. William Thomson (Lord Kelvin) Rudolf Clausius, Josiah Wilard Gibbs ve Walther Nernst\'in enerjiyle ilgili kimyasal s\xc3\xbcre\xc3\xa7lerin geli\xc5\x9fim a\xc3\xa7\xc4\xb1klamalar\xc4\xb1n\xc4\xb1 \xc4\xb1s\xc4\xb1 bilgisi yasalar\xc4\xb1na uygulad\xc4\xb1. Ayr\xc4\xb1ca, Clausis taraf\xc4\xb1ndan ortaya at\xc4\xb1lan entropy kavram\xc4\xb1n\xc4\xb1n matematiksel una ve Jozef Stefan taraf\xc4\xb1ndan ortaya konan \xc4\xb1\xc5\x9f\xc4\xb1ma enerjisinin temel kurallar\xc4\xb1na yol g\xc3\xb6sterdi. Rankine 1881\'de William Thomsan \xc5\x9fu s\xc3\xb6zleri s\xc3\xb6ylemeden \xc3\xb6nce potansiyel enerji kavram\xc4\xb1n\xc4\xb1 t\xc3\xbcretti:12_NEWLINE_"Energy ismi ilk olarak Dr.Thomas Young taraf\xc4\xb1ndan bu y\xc3\xbczy\xc4\xb1l\xc4\xb1n ba\xc5\x9flar\xc4\xb1nda doktrin tan\xc4\xb1mlamas\xc4\xb1ndan sonra prati\xc4\x9fe d\xc3\xb6k\xc3\xbcld\xc3\xbc. Matematiksel dinamiklerin tuttu\xc4\x9fu yerin ve prensiplerinin yay\xc4\xb1ld\xc4\xb1 ve bilim alan\xc4\xb1ndaki ara\xc5\x9ft\xc4\xb1rmac\xc4\xb1lara yol g\xc3\xb6sterdi."_NEWLINE_Sonraki yakla\xc5\x9f\xc4\xb1k 30 y\xc4\xb1l boyunca geli\xc5\x9fen bilim enerji ve \xc4\xb1s\xc4\xb1 biliminin dinamik teorisi gibi \xc3\xa7e\xc5\x9fitli isimler ald\xc4\xb1. Fakat 1920\'lerden sonra genel olarak \xc4\xb1s\xc4\xb1 bilgisi(enerji d\xc3\xb6n\xc3\xbc\xc5\x9f\xc3\xbcmleri bilimi) olarak adland\xc4\xb1r\xc4\xb1ld\xc4\xb1._NEWLINE_1850\'lerden itibaren enerji bilimi bir\xc3\xa7ok kola ayr\xc4\xb1ld\xc4\xb1. Bunlardan baz\xc4\xb1lar\xc4\xb1 enerji kayb\xc4\xb1 \xc3\xb6l\xc3\xa7\xc3\xbcm\xc3\xbc olan entropy kavram\xc4\xb1yla ili\xc5\x9fkili, biyolojik \xc4\xb1s\xc4\xb1 bilgisi ve \xc4\xb1s\xc4\xb1l ekonomidir. Ge\xc3\xa7ti\xc4\x9fimiz son 2 y\xc3\xbczy\xc4\xb1lda energy kelimesinin kullan\xc4\xb1m\xc4\xb1 psikoloji, sosyal \xc3\xa7al\xc4\xb1\xc5\x9fmalar gibi alanlarda bilimsel olmayan bir\xc3\xa7ok pop\xc3\xbcler anlama tekab\xc3\xbcl etmektedir.'