b'\n_START_ARTICLE_\nSergey Ayzen\xc5\x9ftayn\n_START_SECTION_\nBa\xc5\x9flang\xc4\xb1\xc3\xa7 ve ilerleme\n_START_PARAGRAPH_\nRusya\'da 1910\'lu y\xc4\xb1llarda hareketlere \xc3\xa7ok gen\xc3\xa7 ya\xc5\x9fta kat\xc4\xb1lan Eisenstein, 1920\'lerin ba\xc5\x9f\xc4\xb1nda avangard tiyatro ve sanat d\xc3\xbcnyas\xc4\xb1yla temas kurdu ve Moskova\'daki Proletkult Tiyatrosu\'na girdi. K\xc4\xb1sa s\xc3\xbcrede b\xc3\xbcy\xc3\xbck geli\xc5\x9fme g\xc3\xb6stermesiyle birlikte sanat y\xc3\xb6netmenli\xc4\x9fi, y\xc3\xb6netmenlik yapmaya ba\xc5\x9flad\xc4\xb1. Mek\xc3\xa2n ve kurgu konusunda kendisini k\xc4\xb1s\xc4\xb1tlamamak i\xc3\xa7in tiyatroyu b\xc4\xb1rak\xc4\xb1p sinemaya y\xc3\xb6neldi._NEWLINE_\xc4\xb0lk filmi Grev\'de (1925) yeni bir temsil alan\xc4\xb1, anlat\xc4\xb1 d\xc3\xbcnyas\xc4\xb1, kahraman tipi yaratt\xc4\xb1. Mek\xc3\xa2n ger\xc3\xa7ek bir metalurji fabrikas\xc4\xb1d\xc4\xb1r. Kahraman kitleler, insan topluluklar\xc4\xb1d\xc4\xb1r ve bireyler daha arka planda kal\xc4\xb1r. Anlat\xc4\xb1 bi\xc3\xa7imi ve \xc3\xa7ekim montaj\xc4\xb1 hemen g\xc3\xb6ze \xc3\xa7arpar. Zaten Eisenstein\'a g\xc3\xb6re iyi kurgulanm\xc4\xb1\xc5\x9f bir montaj sadece sahneleri birbirine ba\xc4\x9flamakla kalmaz, ayn\xc4\xb1 zamanda izleyicinin hislerini istenilen y\xc3\xb6ne \xc3\xa7ekebilmek ve seyirci kitlesini heyecanland\xc4\xb1rmak i\xc3\xa7in de iyi bir yoldur._NEWLINE_\xc4\xb0kinci filmi Potemkin Z\xc4\xb1rhl\xc4\xb1s\xc4\xb1 (sessiz film 1925), t\xc3\xbcm zamanlar\xc4\xb1n en etkileyici filmlerinden biri olarak sinema tarihine alt\xc4\xb1n harflerle kaz\xc4\xb1nd\xc4\xb1. Film 1905 Bol\xc5\x9fevik \xc4\xb0htilalini anlatmas\xc4\xb1 i\xc3\xa7in devlet taraf\xc4\xb1ndan sipari\xc5\x9f edilmi\xc5\x9f olmas\xc4\xb1na ra\xc4\x9fmen, Eisenstein filmi yepyeni montaj teknikleri, estetik anlat\xc4\xb1m\xc4\xb1 ve etki y\xc3\xb6ntemleriyle basit bir propaganda filmi olman\xc4\xb1n \xc3\xa7ok \xc3\xb6tesinde bir klasik haline getirdi.\n_START_SECTION_\nAvrupa ve Hollywood\n_START_PARAGRAPH_\n1929\'da Sovyet makamlar\xc4\xb1ndan izin alarak Avrupa\'ya ge\xc3\xa7ti. Avrupa\'da bir s\xc3\xbcre dola\xc5\x9ft\xc4\xb1ktan sonra 1930\'da Amerikan Paramount film \xc5\x9firketinin teklifini kabul etti ve Hollywood\'a ge\xc3\xa7ti. Thedor Dreiser\'in roman\xc4\xb1 olan "An American Tragedy" (\xc4\xb0nsanl\xc4\xb1k Su\xc3\xa7u) eserini sinemaya uyarlamak i\xc3\xa7in \xc3\xa7al\xc4\xb1\xc5\x9fmalar yapt\xc4\xb1. Ancak st\xc3\xbcdyonun \xc3\xa7al\xc4\xb1\xc5\x9fma ko\xc5\x9fullar\xc4\xb1 uymay\xc4\xb1nca kontrat\xc4\xb1 iptal etti. 1932\'de Upton Sinclair yard\xc4\xb1m\xc4\xb1yla daha sonra "Que Viva Mexico" (Ya\xc5\x9fas\xc4\xb1n Meksika) d\xc3\xb6rt b\xc3\xb6l\xc3\xbcml\xc3\xbck filmi \xc3\xa7ekmek \xc3\xbczere Meksika\'ya ge\xc3\xa7ti ancak hi\xc3\xa7bir zaman bu filmi tamamlayamad\xc4\xb1. Filmin yap\xc4\xb1mc\xc4\xb1s\xc4\xb1yla tart\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1ktan sonra 1933\'te Sovyetler Birli\xc4\x9fine geri d\xc3\xb6nd\xc3\xbc.\n_START_SECTION_\nSovyetler Birli\xc4\x9fi\'ne d\xc3\xb6n\xc3\xbc\xc5\x9f\n_START_PARAGRAPH_\nMeksika\'da ya\xc5\x9fad\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1 skandal\xc4\xb1n ard\xc4\xb1ndan partiden ayr\xc4\xb1ld\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1 s\xc3\xb6ylentilerinin dola\xc5\x9fmas\xc4\xb1n\xc4\xb1n yan\xc4\xb1 s\xc4\xb1ra \xc5\x9fekilci oldu\xc4\x9fu s\xc3\xb6ylenerek ele\xc5\x9ftirilerin hedefi olmu\xc5\x9ftu. Eisenstein b\xc3\xbct\xc3\xbcn su\xc3\xa7lamalar\xc4\xb1 kabul etti ve Sovyetler\'e d\xc3\xb6nd\xc3\xbckten sonraki ilk filmi olan "Aleksandr Nevskiy (film)"i Mosfilm St\xc3\xbcdyolar\xc4\xb1nda 1938\'de \xc3\xa7ekti. Sovyetlerde b\xc3\xbcy\xc3\xbck bir ilgi ile izlenen film di\xc4\x9fer \xc3\xbclkelerde d\xc3\xbc\xc5\x9f k\xc4\xb1r\xc4\xb1kl\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1na u\xc4\x9fram\xc4\xb1\xc5\x9ft\xc4\xb1. "Korkun\xc3\xa7 \xc4\xb0van (film)"(\xc4\xb0van Grozni)\'\xc4\xb1n birinci b\xc3\xb6l\xc3\xbcm\xc3\xbcn\xc3\xbc 1944, ikinci b\xc3\xb6l\xc3\xbcm\xc3\xbcn\xc3\xbc 1946\'da \xc3\xa7evirdi. Korkun\xc3\xa7 \xc4\xb0van\'\xc4\xb1 ele\xc5\x9ftirel bir dille anlatan ikinci b\xc3\xb6l\xc3\xbcm\xc3\xbc Stalin taraf\xc4\xb1ndan yasakland\xc4\xb1 ve Stalin \xc3\xb6lene de\xc4\x9fin yay\xc4\xb1nlanmad\xc4\xb1. Filmin \xc3\xbc\xc3\xa7\xc3\xbcnc\xc3\xbc b\xc3\xb6l\xc3\xbcm\xc3\xbc \xc3\xa7ekilemedi. Son filmlerinde yurtseverlik ve kahramanl\xc4\xb1k temalar\xc4\xb1n\xc4\xb1 i\xc5\x9fledi. 50. ya\xc5\x9f g\xc3\xbcn\xc3\xbcnden birka\xc3\xa7 g\xc3\xbcn sonra hayat\xc4\xb1n\xc4\xb1 kaybetti.\n_START_SECTION_\nY\xc3\xb6netti\xc4\x9fi filmler\n_START_PARAGRAPH_\nSeeds of Freedom (1943)_NEWLINE__NEWLINE_Time In the Sun (1940)_NEWLINE__NEWLINE_Fergana Canal, The (1939)_NEWLINE_Aleksandr Nevsky (1938)_NEWLINE__NEWLINE_Bezhin lug (1937)_NEWLINE__NEWLINE_Death Day (1934)_NEWLINE__NEWLINE_Eisenstein in Mexico (1933)_NEWLINE__NEWLINE_Thunder Over Mexico (1933)_NEWLINE__NEWLINE_Che viva Mexico! (1932)_NEWLINE__NEWLINE_Romance sentimentale (1930)_NEWLINE__NEWLINE_Staroye i novoye (1929)_NEWLINE_Ekim (1927)_NEWLINE_Potemkin Z\xc4\xb1rhl\xc4\xb1s\xc4\xb1 (1925)_NEWLINE_Stachka/Grev (1924)_NEWLINE__NEWLINE_Dnevnik Glumova (1923)\n_START_SECTION_\nSenaryosunu yazd\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1 filmler\n_START_PARAGRAPH_\nSergej Eisenstein. Mexikanskaja fantasija (1998) (screenplay Que via mexico) _NEWLINE__NEWLINE_Sergei Eisenstein. Avtobiografiya (1996) (autobiography) _NEWLINE__NEWLINE_Que Viva Mexico! - Da zdravstvuyet Meksika! (1979)_NEWLINE_Ivan Grozny II (1958)_NEWLINE_Ivan Grozny I (1945)_NEWLINE__NEWLINE_Seeds of Freedom (1943)_NEWLINE__NEWLINE_Time In the Sun (1940)_NEWLINE_Aleksandr Nevsky (1938)_NEWLINE__NEWLINE_Bezhin lug (1937)_NEWLINE__NEWLINE_Thunder Over Mexico (1933)_NEWLINE__NEWLINE_Staroye i novoye (1929)_NEWLINE__NEWLINE_Ekim (1927)_NEWLINE__NEWLINE_Potemkin Z\xc4\xb1rhl\xc4\xb1s\xc4\xb1 (1925)_NEWLINE_Stachka/Grev (1924)'