b'\n_START_ARTICLE_\nKonsep Raja Berperlembagaan di Malaysia\n_START_PARAGRAPH_\nPemerintahan Beraja merupakan salah satu ciri yang unik dan penting di Malaysia. Menurut Tun Mohamed Salleh Abas di dalam buku beliau yang berjudul \xe2\x80\x9cPrinsip Perlembagaan dan Pemerintahan Malaysia\xe2\x80\x9d, pemerintahan Beraja merupakan salah satu daripada unsur-unsur tradisi dalam Perlembagaan Malaysia._NEWLINE_Walaubagaimanapun,\xc2\xa0semasa zaman penjajahan British,\xc2\xa0keadaan telah berubah kerana\xc2\xa0kuasa mutlak Raja-Raja telah mula hilang\xc2\xa0secara beransur-ansur. Bermula daripada Sistem Residen yang menghendaki Raja-Raja Melayu menerima seorang penasihat British hinggalah penubuhan Malayan Union pada tahun 1946, dapat dilihat bahawa\xc2\xa0pihak British telah mengurangkan kuasa dan kedudukan Raja-Raja Melayu._NEWLINE_Setelah Malaysia mencapai\xc2\xa0kemerdekaan pada tahun 1957, sistem pemerintahan beraja telah dikekalkan. Walaubagaimanapun, ia telah disesuaikan dengan konsep demokrasi berparlimen yang diamalkan di negara kita. Muncullah Konsep Raja Berperlembagaan yang bermakna, kuasa raja yang dibatasi oleh perlembagaan.\n_START_SECTION_\nKedudukan Raja-raja\n_START_PARAGRAPH_\nRaja berperanan sebagai\xc2\xa0Ketua Negeri\xc2\xa0di bawah Perlembagaan Negeri pada masa kini. Sistem Kerajaan di negara kita dibahagikan kepada 13 buah kerajaan negeri dan sebuah kerajaan pusat kerana Malaysia merupakan sebuah negara Persekutuan yang terdiri daripada 13 buah negeri. Setiap negeri mempunyai seorang Raja(Sultan) atau Yang Dipertua Negeri yang merupakan Ketua Negeri seperti mana yang disebutkan dalam\xc2\xa0perenggan 5 Suruhanjaya Reid: \xe2\x80\x9cYang di-Pertuan Besar akan menjadi ketua negeri, tetapi dia mesti menjadi seorang pemerintah yang berperlembagaan. Beliau mesti bertindak atas nasihat menteri dalam segala perkara berkaitan dengan kuasa eksekutif. Beliau akan menjadi symbol perpaduan negara.\xe2\x80\x9d _NEWLINE_Malaysia terdiri daripada\xc2\xa09 buah negeri\xc2\xa0yang diperintah oleh\xc2\xa0Raja(Sultan)\xc2\xa0iaitu\xc2\xa0Perlis, Kedah, Kelantan, Terengganu, Johor, Pahang, Negeri Sembilan, Selangor, dan\xc2\xa0Perak._NEWLINE_Tetapi terdapat 4 buah negeri\xc2\xa0diperintah oleh\xc2\xa0Yang Dipertua Negeri\xc2\xa0iaitu\xc2\xa0Pulau Pinang, Melaka, Sabah\xc2\xa0dan\xc2\xa0Sarawak. Hal ini kerana 4 buah negeri ini tidak mempunyai Raja(Sultan). Maka Yang Dipertua Negeri yang akan memerintah serta menjadi lambang kepada kepada negeri yang tidak mempunyai raja.\n_START_SECTION_\nPilihan Seorang Raja\n_START_PARAGRAPH_\nPilihan seorang Raja adalah\xc2\xa0ditentukan\xc2\xa0oleh\xc2\xa0perkembangan negeri masing-masing\xc2\xa0dan biasanya mengikut\xc2\xa0adat istiadat negeri\xc2\xa0itu. Manakala setiap\xc2\xa0Yang DiPertua Negeri\xc2\xa0pula dilantik oleh\xc2\xa0Yang di-Pertuan Agong\xc2\xa0atas\xc2\xa0budi bicaranya, tetapi perlantikan itu hendakalah dibuat selepas berunding dengan Ketua Menteri negeri masing-masing._NEWLINE_Yang diPertua Negeri menyandang jawatannya selama\xc2\xa04 tahun. Walaubagaimanapun, seorang Yang Dipertua Negeri itu boleh meletakkan jawatannya atau dilucutkan daripadanya jawatannya oleh Yang DiPertuan Agong mengikut usul Dewan Undangan Negeri, dan disokong oleh undi tidak kurang daripada dua pertiga jumlah ahli dewan itu.\n_START_SECTION_\nCiri-ciri Kelayakan Menjadi YDPA\n_START_PARAGRAPH_\n1.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Hanya Raja-Raja sahaja boleh dipilih selepas Raja itu memberi perkenan untuk dipilih._NEWLINE_2.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Hanya Raja-Raja sahaja yang boleh mengundi._NEWLINE_3.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Sekiranya seorang Raja tidak dapat berangkat dalam Majlis Pemilihan, seorang Raja yang lain hendaklah dilantik oleh Raja itu dan layak mngundi sebagai proksi.\n_START_SECTION_\nCiri-ciri Ketidaklayakkan Menjadi YDPA\n_START_PARAGRAPH_\n(Seseorang Raja itu tidak layak dipilih berdasarkan kepada\xc2\xa0Seksyen 1 Bahagian 1 Jadual Ketiga Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0yang merupakan peruntukkan berkenaan dengan ketidaklayakan menjadi YDPA.)_NEWLINE_1.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Raja itu\xc2\xa0belum dewasa._NEWLINE_2.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Raja itu telah memberitahu Penyimpan Mohor Besar Raja-raja bahawa\xc2\xa0baginda tidak berhasrat dipilih._NEWLINE_3.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Majlis Raja-raja mengambil ketetapan dengan undi sulit bahawa Raja itu adalah tidak sesuai untuk menjalankan fungsi-fungsi YDPA disebabkan oleh\xc2\xa0kelemahan akal\xc2\xa0dan\xc2\xa0tubuhnya\xc2\xa0atau kerana\xc2\xa0sebab-sebab lain. Ketetapan ini memerlukan sekurang-kurangnya undian daripada\xc2\xa0lima orang Raja.\n_START_SECTION_\nPemecatan YDPA\n_START_PARAGRAPH_\nYDPA hanya boleh dipecat daripada jawatannya oleh Majlis Raja-Raja mengikut\xc2\xa0Perkara 32(3) Perlembagaan Persekutuan. Tambahan pula, mengikut\xc2\xa0Perkara 32(4) Perlembagaan Persekutuan, pemecatan YDPA oleh\xc2\xa0Majlis Raja-Raja\xc2\xa0mestilah mengikut peruntukan-peruntukan dalam\xc2\xa0Seksyen 8, Bahagian 3, Jadual Ketiga Perlembagaan Persekutuan._NEWLINE_Mengikut peruntukan yang terdapat dalam\xc2\xa0Seksyen 8 Jadual Ketiga Perlembagaan Persekutuan, sesuatu ketetapan oleh Majlis Raja-Raja bagi memecat YDPA dari jawatannya tidak boleh diludi bawah luskan kecuali sekurang-kurangnya 5 orang ahli Majlis Raja-Raja telah mengundi menyokong ketetapan itu._NEWLINE_Soal pemecatan YDPA juga adalah berdasarkan kepada budi-bicara Majlis Raja-Raja yang diperuntukkan di bawah\xc2\xa0Perkara 38(6)(a) Perlembagaan Persekutuan. Mengikut Seksyen 7, Jadual kelima Perlembagaan Persekutuan,\xc2\xa0Yang Di-Pertua\xc2\xa0bagi negeri\xc2\xa0Pulau Pinang, Melaka, Sabah\xc2\xa0dan\xc2\xa0Sarawak\xc2\xa0juga\xc2\xa0tidak\xc2\xa0boleh menjadi ahli Majlis Raja-Raja dalam soal pemecatan YDPA.\n_START_SECTION_\nPemberian Bintang Kebesaran dan Ketua Angkatan Tentera\n_START_PARAGRAPH_\nYDPA merupakan Pemerintah Tertinggi Angkatan Tentera Persekutuan mengikut\xc2\xa0Perkara 41 Perlembagaan Persekutuan._NEWLINE_Justeru itu, baginda mempunyai kuasa\xc2\xa0pengampunan\xc2\xa0dan\xc2\xa0mengurangkan hukuman\xc2\xa0atas kesalahan yang dibicarakan di Mahkamah Tentera\xc2\xa0mengikut\xc2\xa0Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan._NEWLINE_YDPA juga akan mengurniakan Bintang Kebesaran kepada pihak-pihak yang layak._NEWLINE_Di bawah\xc2\xa0Perkara 153 Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0, YDPA mempunyai tanggungjawab untuk memelihara kedudukan istimewa orang Melayu dan kepentingan orang bukan Melayu.\n_START_SECTION_\nAgama Islam\n_START_PARAGRAPH_\nMengikut\xc2\xa0Perkara 3(3) Perlembagaan Persekutuan, perlembagaan-perlembagaan negeri\xc2\xa0Melaka, Pulau Pinang, Sabah\xc2\xa0dan\xc2\xa0Sarawak\xc2\xa0hendaklah membuat peruntukan bagi memberi YDPA kedudukan sebagai Ketua Agama Islam dalam negeri-negeri ini._NEWLINE_Perkara 3(5) Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0juga memperuntukkan YDPA adalah Ketua Agama Islam di Wilayah-Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan Labuan serta bahawa Parlimen boleh menubuhkan Majlis untuk menasihat YDPA mengenai perkara berkaitan dengan Agama Islam.\xc2\xa0\xc2\xa0\n_START_SECTION_\nMajlis Raja-Raja\n_START_PARAGRAPH_\nPer. 40 (2) (c) Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0memberi kuasa kepada YDPA untuk memanggil mesyuarat dengan ahli Majlis Raja-Raja untuk membincangkan keistimewaan ,kedudukan, kemuliaan, dan kebesaran Raja-Raja Melayu. \xc2\xa0 \xc2\xa0\n_START_SECTION_\nMajlis Raja-Raja\n_START_PARAGRAPH_\nMajlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1948 seiring dengan pembentukan Persekutuan Tanah Melayu. Majlis Raja-Raja merupakan tempat bagi semua Raja dan Yang Dipertua Negeri bertemu dan berbincang. Menurut\xc2\xa0Perkara 38(1) Perlembagaan Persekutuan, Majils Raja-Raja adalah ditubuhkan mengikut peruntukan dalam jadual kelima. \xc2\xa0_NEWLINE_Mengikut seksyen 1, Jadual Kelima Perlembagaan Persekutuan,\xc2\xa0Majlis Raja-Raja terdiri daripada Raja-Raja dan juga Yang Dipertua negeri bagi negeri-negeri yang tidak mempunyai Raja.\xc2\xa0\n_START_SECTION_\nKeanggotaan Majlis Raja-Raja\n_START_PARAGRAPH_\nPada tahun 1948 hingga 1957, keanggotaan Majlis Raja-Raja adalah terdiri daripada 9 orang sultan. Pada 31 Ogos 1957, keanggotaan Majlis Raja- Raja mempunyai sedikit perubahan ialitu teridiri daripada 9 orang sultan dan 2 orang ketua-ketua negeri. Mulai tahun 1963 pula, keanggotaan Majlis Raja-Raja terdiri daripada 9 orang sultan dan 4 orang ketua-ketua negeri.\n_START_SECTION_\nKuasa-kuasa Majlis Raja-Raja\n_START_PARAGRAPH_\nMenurut\xc2\xa0Perkara 38(6) Perlembagaan Persekutuan,\xc2\xa0anggota Majlis Raja-Raja boleh bertindak menurut budi bicara mereka dalam apa-apa prosiding yang berhubungan dengan fungsi yang berikut, iaitu:_NEWLINE_(a)\xc2\xa0memilih Yang di-Pertuan Agong atau memecat Yang di-Pertuan Agong daripada jawatannya, atau memilih Timbalan Yang di-Pertuan Agong_NEWLINE_(b)\xc2\xa0memberikan nasihat mengenai apa-apa pelantikan;_NEWLINE_(c)\xc2\xa0memperkenankan atau tidak memperkenankan apa-apa undang-undang yang mengubah sempadan sesuatu Negeri atau yang menyentuh keistimewaan, kedudukan, kemuliaan atau kebesaran Raja-Raja;_NEWLINE_(d)\xc2\xa0mempersetujui atau tidak mempersetujui supaya apa-apa perbuatan, amalan atau upacara agama diperluas ke Persekutuan secara menyeluruh;_NEWLINE_(e)\xc2\xa0pelantikan anggota Mahkamah Khas di bawah\xc2\xa0Fasal (1) Perkara 182 Perlembagaan Persekutuan; atau_NEWLINE_(f)\xc2\xa0memberi ampun, tunda hukum dan lega hukum, atau meremitkan, menggantung atau meringankan hukuman, di bawah\xc2\xa0Fasal (12) Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan\n_START_SECTION_\nKrisis Perlembagaan 1983\n_START_PARAGRAPH_\nLatar belakang krisis ini adalah\xc2\xa0PP v Tengku Mahmood Iskandar [1973]1 MLJ 128\xc2\xa0dan\xc2\xa0PP v Tengku Mahmood Iskandar [1977]2 MLJ 123.\xc2\xa0Fakta kes ialah responden didapati bersalah kerana menyebabkan kematian seorang kedi golf kerana beliau bermain gold di Cameron Highlands. Oleh kerana dia adalah anak kepada Sultan Johor, hukuman telah dikurangkan. Tetapi keputusan itu terikat ke atas dan hukuman berat diberikan. Kes ini adalah berkaitan dengan isu kesamarataan yang termaktub dalam\xc2\xa0Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan._NEWLINE_Krisis ini bermula apabila\xc2\xa0Tun Dr Mathahir\xc2\xa0memegang tampuk pemerintahan Malaysia pada tahun\xc2\xa01983\xc2\xa0sebagai\xc2\xa0Perdana Menteri, dimana beliau telah mencadangkan untuk membuat pindaan tentang beberapa perkara dalam\xc2\xa0Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0seperti pindaan sebahagian besar rang undang-undang\xc2\xa038(4), 66(1), (5),\xc2\xa0dan\xc2\xa0150 (1)._NEWLINE_Namun perkara yang telah menimbulkan krisis perlembagaan iaitu berkaitan\xc2\xa0Perkara 66\xc2\xa0dan\xc2\xa0150 Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0dimana ia berkait dengan\xc2\xa0kedudukan YDPA._NEWLINE_Perkara 66\xc2\xa0dan\xc2\xa0150\xc2\xa0Perlembagan Persekutuan, adalah berkaitan dengan rang undang-undang iaitu tentang\xc2\xa0pengisytiharan darurat\xc2\xa0dan perkara mengenai perkenan oleh YDPA dan Yang di-Pertuan Negeri ke atas undang-undang yang diluluskan oleh Dewan Rakyat dan Dewan Negara bagi Perlembagaan Persekutuan serta Dewan Undangan Negeri bagi Pelembagaan Negeri.\n_START_SECTION_\nSebelum Krisis\n_START_PARAGRAPH_\n\xc2\xb7\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Segala\xc2\xa0rang undang-undang\xc2\xa0yang telah\xc2\xa0diluluskan oleh Parlimen\xc2\xa0akan dipersembahkan untuk mendapat perkenan daripada YDPA, jika\xc2\xa0YDPA tidak memberi perkenan\xc2\xa0maka undang-undang tersebut dinyatakan\xc2\xa0tidak sah.\n_START_SECTION_\nKrisis Perlembagaan 1993\n_START_PARAGRAPH_\nKrisis ini adalah berkaitan dengan kehilangan kekebalan dan immuniti Raja yang termaktub dalam\xc2\xa0Perkara 181 Perlembagaan Persekutuan.\n_START_SECTION_\nSebab Krisis\n_START_PARAGRAPH_\nLater belakang\xc2\xa0krisis ini adalah\xc2\xa0insiden Gomez\xc2\xa0atau\xc2\xa0Insiden di Istana Bukit Serene. Douglas Gomez merupakan jurulatih pasukan hoki Maktab Sultan Abu Bakar. Pasukan itu telah berjaya ke separuh akhir Kejohanan Hoki Malaysia Russian Milo Champion School. Walau bagaimanapun, Gomez telah diarahkan oleh Pengarah Jabatan Pelajaran Negeri Johor untuk menarik diri daripada perlawanan. Ini hanya salah satu daripada beberapa pengeluaran daripada pasukan hoki Johor dari kejohanan selama beberapa bulan sebelum itu. Kecewa dengan arahan itu, Gomez menggesa peletakan jawatan semua johor hoki persatuan pemegang jawatan utama. Beliau juga mengkritik kepimpinan untuk memusnahkan hocket di negeri ini. Selepas itu, Gomez telah dipanggil ke Istana Bukit Serene di Johor Bahru. Beliau berada di sana selama 4 jam. Pada jam pertama, beliau diberi taklimat mengenai etika istana dan bagaimana untuk memohon ampun jika dia membuat kesilapan dalam tindakan atau komunikasi beliau dengan Sultan. Selepas Sultan Johor tiba, Gomez berkata beliau dikelilingi oleh enam lelaki dalam seluar jeans dan t-shirt dan sedozen Johore kakitangan kuasa tentera. Pada hari berikutnya, Gomez mendapatkan rawatan di sebuah klinik swasta tempatan untuk lebam di muka dan perutnya. Pada 6 Disember 1992, dia membuat laporan kepada pihak polis di mana dia mendakwa bahawa dia telah menjadi mangsa serangan dan pada istana dan bahawa, walaupun terdapat beberapa orang di istana pada masa itu, tetapi orang yang bertanggungjawab untuk kecederaannya adalah Sultan sendiri.\n_START_SECTION_\nCadangan Pindaan\n_START_PARAGRAPH_\n1.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 32 Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0\xe2\x80\x93 hilang kuasa immuniti_NEWLINE_2.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 181 (2) Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0\xe2\x80\x93 boleh menjalani sebarang prosiding_NEWLINE_3.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0\xe2\x80\x93 kuasa pengampunan_NEWLINE_4.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 63 & 72 Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0\xe2\x80\x93 keistimewaan ahli Parlimen_NEWLINE_5.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 182 Perlembagaan Persekutuan\xc2\xa0\xe2\x80\x93 Penubuhan Mahkamah Khas_NEWLINE_6.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 33A Perlembagaan Persekutuan\xe2\x80\x93 kesan prosiding jenayah di Mahkamah Khas_NEWLINE_7.\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Perkara 183 Perlembagaan Persekutuan\xe2\x80\x93 prosiding di Mahkamah Khas hanya boleh dibuat dengan izin Peguam Negara'