b"\n_START_ARTICLE_\nJan Timman\n_START_SECTION_\nSchaakcarri\xc3\xa8re\n_START_PARAGRAPH_\nTimmans ouders waren beiden wiskundigen, zijn vader Reinier Timman was hoogleraar wiskunde aan de TU Delft en zijn moeder (Anna Petronella de Leeuw) had ook wiskunde gestudeerd. Timman leerde het schaken rond zijn 6e jaar, zijn talent bleek al snel. Op zijn 14e werd hij Nederlands kampioen bij de junioren tot 20 jaar, in 1967 op 15-jarige leeftijd, werd hij 3e op het wereldkampioenschap voor junioren tot 20 jaar._NEWLINE_In 1971 werd Timman internationaal schaakmeester (IM), en in 1974 behaalde hij de grootmeestertitel (GM). Hij is negen keer schaakkampioen van Nederland geworden: in 1974-1976, 1978, 1980, 1981, 1983, 1987 en 1996._NEWLINE_In de jaren zeventig drong Timman geleidelijk door tot de wereldtop. Aansprekende toernooioverwinningen uit die tijd waren IBM Amsterdam 1978 en Bled/Portoroz 1979. Timman begon ook mee te doen om de strijd om het wereldkampioenschap. Na twee mislukte pogingen (Forssa/Helsinki 1972 en Reykjavik 1975) won hij het zonetoernooi van Amsterdam 1978. In het interzonetoernooi van Rio de Janeiro 1979 kwam hij net te kort om tot de kandidatenmatches door te dringen._NEWLINE_In 1982 stond hij op de tweede plaats op de wereldranglijst, achter Anatoli Karpov. In de jaren tachtig won hij een aantal zeer sterk bezette grootmeestertoernooien, waaronder in Nederland het IBM-schaaktoernooi te Amsterdam (1981), het Hoogovenstoernooi te Wijk aan Zee (1981, 1985) het Interpolistoernooi in Tilburg (1987), het Euwe memorial toernooi in Amsterdam (1989) en het WorldCup toernooi in Rotterdam (1989). Andere grote successen waren er met toernooiwinsten in Las Palmas (1981), Mar del Plata (1982), Bugojno (1984) en Sarajevo (1984). In Spanje won hij het belangrijke toernooi in Linares (1988).\n_START_SECTION_\nInterzonetoernooien en de match om het wereldkampioenschap\n_START_PARAGRAPH_\nIn het interzonetoernooi van Las Palmas 1982 eindigde Timman in de middenmoot, maar dat van Taxco 1985 won hij overtuigend. Via het daarop volgende kandidatentoernooi van Montpellier 1985 plaatste hij zich voor de kandidatenmatches. Zijn eerste optreden daar was geen succes, hij verloor in 1986 van Artur Joesoepov. In de daarop volgende cyclus versloeg Timman Valeri Salov, Lajos Portisch en Jonathan Speelman, maar verloor de finale in 1990 van Anatoli Karpov met 2\xc2\xbd-6\xc2\xbd. Ook in de cyclus daarna bracht hij het tot de finale. Hij versloeg Robert H\xc3\xbcbner, Viktor Kortsjnoj en Artur Joesoepov, maar verloor in 1993 van Nigel Short. Onverwacht kon hij datzelfde jaar alsnog voor een match om het wereldkampioenschap aantreden, omdat Garri Kasparov en Nigel Short hun match buiten de FIDE om speelden. Timman speelde tegen Karpov maar verloor met 8\xc2\xbd-12\xc2\xbd.\n_START_SECTION_\nImmopar 1991\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1991 werd Timman winnaar van het 2e Troph\xc3\xa9e Immopar rapidtoernooi. In dat knock-outtoernooi versloeg hij achtereenvolgens de wereldtoppers Gata Kamsky (1\xc2\xbd\xe2\x80\x93\xc2\xbd), Anand (1\xc2\xbd-\xc2\xbd), Karpov (2-0), en in de finale de toenmalige wereldkampioen Kasparov (1\xc2\xbd-\xc2\xbd). Het toernooi werd gespeeld in Parijs en duurde slechts een paar dagen. Het leverde hem een TPR op van rond de 2950 en de eerste prijs van zo'n 80.000 Amerikaanse dollar.\n_START_SECTION_\nOverige resultaten\n_START_PARAGRAPH_\nIn maart 2004 veroverde hij een gedeelde eerste plaats in een toernooi in Reykjavik. In 2004 verloor Jan Timman in Almelo een tweekamp van Loek van Wely met 2-0. In het Amsterdam Chess Tournament 2004 bereikte Jan Timman een gedeelde tweede plaats, Friso Nijboer werd eerste. In 2006 won hij het Sigeman-toernooi in Malm\xc3\xb6 te Zweden en werd hij tweede in het Staunton-memorialtoernooi in Londen. In 2012 werd hij gedeeld tweede in het door Georgui Castaneda gewonnen HSC/De Legibus Open in Helmond.\n_START_SECTION_\nNederlands team\n_START_PARAGRAPH_\nTimman is van 1972 tot 2004 13 keer uitgekomen voor het Nederlandse team op de Olympiade, waarvan 11 keer op het eerste bord. In 1976 won hij de gouden medaille voor de beste score op dat bord. In 2005 maakte hij met Loek van Wely, Ivan Sokolov, Sergej Tiviakov en Erik van den Doel deel uit van het team dat in G\xc3\xb6teborg Europees kampioen werd.\n_START_SECTION_\nSchrijverschap\n_START_PARAGRAPH_\nJan Timman heeft veel schaakliteratuur geschreven en hij was drager van de Euwe-ring. In 1984 werd hij hoofdredacteur van het schaaktijdschrift New In Chess. De laatste jaren heeft hij veel eindspelstudies gecomponeerd, waarmee hij internationale faam heeft behaald. Daarnaast schreef Timman een introductie op De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch\xc2\xa0: 64+1. De schaker Hein Donner speelt een belangrijke rol in dit boek van Mulisch. Timman kende zowel Mulisch als Donner. Verder is Timman een kenner van de Russische schrijver Dostojevski; hij heeft enkele malen een lezing over hem gegeven."