b'\n_START_ARTICLE_\nTemse\n_START_SECTION_\nToponymie\n_START_PARAGRAPH_\nDe naam Temse (941 Temsica) is afgeleid van het Gallo-Romeinse Tamisiacum of Tamasiacum. Plaatsnamen op -iacum zijn veelal afgeleid van Latijnse of inheemse persoonsnamen en ontstonden in de 1ste tot de vierde eeuw. In deze context zou de plek dus toebehoord hebben aan Tamisios._NEWLINE_Soms worden -iacum-namen echter ook afgeleid van waterlopen. Een toponymische verklaring vertrekkende vanuit de in Indo-Europese talen frequent voorkomend radix tam-, heeft als betekenis donker. De naam kan dus verklaard worden als donkere waterloop. Vergelijk met de Engelse rivier Thames die op hetzelfde etymon teruggaat._NEWLINE_Een andere plaatsnaamsverklaring vertrekt vanuit de wortel tam-, heeft de betekenis van uitstekend. De betekenis zou dan mogelijks liggen in de ligging ten overstaan van de Schelde en de Oude Schelde en zou verklaard kunnen worden als eiland tussen de rivierarmen. In dit geval zou die waternaam Prae-Germaans en -Romeins zijn. (*tem- = een doorwaadbaar water; -se = plaats, vestiging).\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe oudste archeologische sporen van bewoning gaan terug tot de steentijd. Er zijn onder meer vondsten gedaan uit de late bronstijd, de ijzertijd en de Gallo-Romeinse periode. De kerstening van de gemeente vond plaats voor 772 en in 864 werd het dorp aan de Blandinusabdij te Gent geschonken door de Graaf van Vlaanderen, de gemeente bleef tot 1460 in beheer van een riddervoogd van deze abdij. In 1264 werd een wekelijkse markt ingericht en vanaf 1519 door Karel V uitgebreid met een jaarmarkt. Op 7 juli 1684 woedde er een grote brand door Temse waarbij een groot deel van het dorp vernield werd._NEWLINE_In 1912 vond de Internationale Vliegweek voor Watervliegtuigen plaats, de meeting was opgezet voor de beoordeling van watervliegtuigen die eventueel ingezet konden worden in Belgisch Congo. Er werden proeven uitgevoerd met een eigen vliegtuig door vijftien piloten uit Belgi\xc3\xab, Frankrijk en Duitsland. Het was het grootste evenement uit de geschiedenis van Temse._NEWLINE_Tijdens de Eerste Wereldoorlog verscheen het frontblaadje Onze Temschenaars als bindmiddel tussen het thuis- en oorlogsfront. Er sneuvelden 63 Temsenaars en elf opge\xc3\xabisten bezweken in kampen. Ook werden Theofiel Maes en Kamiel Van Buynder op 14 juli 1917 in Fort 4 te Mortsel gefusilleerd omwille van spionageactiviteiten. Ze waren actief geweest voor de spionagedienst met de codenaam Theo, deze had tot doel het Belgisch leger in te lichten over de bewegingen van de Duitse troepen.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1921 - 1926\n_START_PARAGRAPH_\nBij de verkiezingen van april 1921 werd de lijst van de BWP door het kiescollege onder leiding van waarnemend vrederechter Paul Van De Perre niet aanvaard. Deze beslissing werd door de bestendige deputatie van Oost-Vlaanderen ongedaan gemaakt en in juli werden opnieuw verkiezingen gehouden. De katholieke partij met als lijsttrekker burgemeester Alfred Andries behaalde met 8 zetels de absolute meerderheid. De BWP met als lijsttrekker kamerlid Bernard Van Hoeylandt behaalde 4 zetels en de liberale partij 1 zetel. Alfred Andries werd opnieuw benoemd als burgemeester. De katholieken Leo De Ryck, Albert Wilford en Isidoor Huys werden verkozen als schepen. In 1922 overleed Leo De Ryck en werd hij als schepen vervangen door De Caluw\xc3\xa9. Eind 1923 overleed burgemeester Alfred Andries. Hij werd eind 1923 opgevolgd door Albert Wilford, die als schepen vervangen werd door Edward Cornelis.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1927 - 1932\n_START_PARAGRAPH_\nDe katholieke partij met als lijsttrekker uittredend burgemeester Albert Wilford behaalde bij de verkiezingen van 1926 met 8 zetels op 13 opnieuw de absolute meerderheid. Albert Wilford bleef burgemeester, de katholieken Pieter Bolsens, Edward Cornelis en Isidoor Huys werden verkozen als schepen.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1933 - 1938\n_START_PARAGRAPH_\nDe katholieke partij met als lijsttrekker Frans Boel behaalde bij de verkiezingen van 1932 met 8 zetels op 13 de absolute meerderheid. Frans Boel werd burgemeester, de katholieken Florent Beeckx, Edward Cornelis en Pieter Bolsens werden verkozen als schepen. Florent Beeckx overleed eind 1937 en werd als schepen vervangen door Alfons Van Britsom.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1939 - 1946\n_START_PARAGRAPH_\nDe lijst Koncentratie, een kartel van de katholieke partij en het VNV behaalde bij de verkiezingen van 1938 de absolute meerderheid. Frans Boel bleef burgemeester, Pieter Bolsens, Edward Cornelis en Alfons Van Britsom schepen. In 1941 werd het volledig katholieke schepencollege op Frans Boel na vervangen. Juul De Frangh, Frans Smet (beiden VN) en Jean Boeykens werden schepen. Frans Boel overleed in 1943 en werd als burgemeester vervangen door schepen Juul De Frangh. Die bleef burgemeester tot de Bevrijding in september 1944. Edward Cornelis werd aangesteld als waarnemend burgemeester.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1947 - 1952\n_START_PARAGRAPH_\nDe CVP behaalde met 9 zetels op 13 de absolute meerderheid. Lijsttrekker Georges Hebbinckuys, Albert De Ryck en August Verhulst werden verkozen tot schepen. Georges Hebbinckuys werd benoemd tot burgemeester en als schepen vervangen door Arthur Canfijn.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1953 - 1958\n_START_PARAGRAPH_\nBurgemeester Hebbinckuys was geen kandidaat meer. De CVP behaalde met 8 zetels op 13 opnieuw de absolute meerderheid. Lijsttrekker en eerste schepen Albert De Ryck werd burgemeester. Arthur Canfijn, August Maes en August Verhulst werden verkozen als schepen. Eind 1954 nam De Ryck ontslag. Hij werd als burgemeester opgevolgd door schepen August Maes, die als schepen opgevolgd werd door Fernand Schuerman.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 1959 - 1964\n_START_PARAGRAPH_\nDe CVP met lijsttrekker uittredend burgemeester August Maes behaalde met 8 zetels op 13 opnieuw de absolute meerderheid. Felix Bulteel, August Verhulst en Fernand Schuerman werden verkozen tot schepen.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 2007 - 2012\n_START_PARAGRAPH_\nIn de legislatuur 2007 - 2012 werd de gemeente bestuurd door een coalitie van CD&V en Open Vld met Luc De Ryck (CD&V) als burgemeester, een functie die hij uitoefent sinds hij partijgenoot D\xc3\xa9sir\xc3\xa9 Van Riet (CVP) in 1993 opvolgde. De Ryck behaalde meer dan 3.500 voorkeurstemmen.\n_START_SECTION_\nLegislatuur 2013 - 2018\n_START_PARAGRAPH_\nIn de aanloop naar de verkiezingen werd bekend dat voormalig volksvertegenwoordigers en schepen Ingrid Meeus (Open Vld) zich niet opnieuw verkiesbaar zou stellen. Lijsttrekkers waren zittend burgemeester Luc De Ryck voor CD&V, voormalig 1e schepen Patrick Vermeulen voor Open Vld, Bert Bauwelinck (sp.a) voor het progressieve kartel sp.a-Groen, Geert Vandersickel voor N-VA en Anne-Marie Peeters-Muyshondt voor Vlaams Belang. Luc De Ryck (CD&V) bleef burgemeester, hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 18 op 29 zetels.\n_START_SECTION_\nNatuur\n_START_PARAGRAPH_\nTemse is gelegen langs de Schelde. Langs de oevers van de Schelde is er een groot slik- en schorregebied gelegen ter hoogte van het Kijkverdriet. Samen met onder andere het park van Temse, de Schauselbroekpolder en het Fort van Steendorp vormt dit een groot aaneengesloten natuurgebied met nestgelegenheid voor vele vogelsoorten. Het Fort van Steendorp is eveneens gekend als overwinteringsplaats en vijfsterrenhotel voor vleermuizen._NEWLINE_Ons Streven vzw en natuurpunt WAL zijn actieve plaatselijke natuurverenigingen. Ecotest vzw is als onafhankelijke natuurvereniging actief geweest sinds de jaren 1980 voor de bevordering van de natuurwaarden, maar is in de jaren 2000 opgegaan in de regionale afdeling van natuurpunt._NEWLINE_Ook is er het provinciaal domein De Roomakker in deelgemeente Tielrode.\n_START_SECTION_\nSpotnaam\n_START_PARAGRAPH_\nSpotnaam voor de inwoners van Temse is azijnzekers als gevolg van de vele azijnbrouwerijen die er in de 18e eeuw ontstonden. Deze naam houdt mogelijk verband met het dialectwoord azijnzeiker of azijnpisser, dat "zuurpruim" betekent. In het plaatselijke dialect heet de plaats Temst.\n_START_SECTION_\nStripgemeente\n_START_PARAGRAPH_\nTemse is ook bekend als stripgemeente en speelde een rol in verschillende stripverhalen: Tazuur en Tazijn (Suske en Wiske - Paul Geerts & Marc Verhaegen, 1991), Haaiman (Kiekeboe - Merho, 1993), Het zevende zwaard (Jommeke - Jef Nys, 1993), De waterdemon (De Rode Ridder - Karel Biddeloo, 1996), en De vloek van Myra (Figaro - Steve Van Bael, 2011). Daarnaast was er de uitgave Het schone avontuur van een bakkersjongen (1960) over de Temse priester Edward Poppe van Jef Nys en is de Temse politicus Luc De Ryck te zien op de covers van Bij verdiensten (Kiekeboe - Merho, 2007) en De slungel van de jungle (De avonturen van Urbanus - Urbanus & Willy Linthout, 2008). Daarnaast speelde De Ryck een rol in het eerder genoemde Suske en Wiske-album Tazuur en Tazijn._NEWLINE_Ook vindt er jaarlijks een stripexpo plaats. Op de 5de verdieping van AC De Zaat bevindt zich een basreli\xc3\xabf van de Jommeke-figuren gecre\xc3\xaberd door beeldhouwer Harry Verbeke en aan de bibliotheek staat het standbeeld van Jommeke van de Temse beeldhouwer Valeer Peirsman. Hij cre\xc3\xaberde o.a. het standbeeld van Jommeke in Middelkerke, in 2007 vervaardigde hij in opdracht van de gemeente Zoersel het beeld van Marcel Kiekeboe en in opdracht van de gemeente Kalmthout de buste van Willy Vandersteen. Hij maakte ook de beeldengroep De kaailopers op de Wilfordkaai.\n_START_SECTION_\nMusea\n_START_PARAGRAPH_\nHet gemeentemuseum bevindt zich in de Kasteelstraat 16 en herbergt een vaste tentoonstelling gewijd aan het thema Temse en de Schelde. Daarnaast bevindt er zich een illustratief archief en een plaatselijk en historisch gebonden bibliotheek. Tevens is er het Priester Poppemuseum, het is gevestigd in zijn geboortehuis in de naar hem vernoemde Priester Poppestraat 35.\n_START_SECTION_\nMuziek\n_START_PARAGRAPH_\nBriqueville is een mysterieuze Belgische postmetal-band uit deelgemeente Steendorp, opgericht rond 2010 en debuutalbum in 2014. De leden hullen zich tijdens optredens in lange gewaden en dragen maskers, zodat niet gekend is wie de leden van de band zijn.\n_START_SECTION_\nUitgaan\n_START_PARAGRAPH_\nHet carnaval vindt jaarlijks plaats op de derde zater-, zo- en maandag na aswoensdag. De stoet gaat op zondag uit. Ook in de drie deelgemeenten gaat viert men carnaval. In Tielrode en Steendorp vlak voor aswoensdag en in Elversele het weekend na aswoensdag. Voorts worden er jaarlijks verschillende evenementen georganiseerd zoals Temse op wielen en Temse in de wolken.\n_START_SECTION_\nKatholicisme\n_START_PARAGRAPH_\nDe gemeente ligt in de parochie Kruibeke/Temse (het vroegere dekenaat Temse) in het dekenaat Sint-Niklaas in het bisdom Gent. De patroonheilige van Temse is Sint-Amelberga die er de eerste parochie stichtte rond 770. Dat was meteen ook de oudste parochie in het Waasland. De gemeente telt 7 kerken. Op de markt is de Onze-Lieve-Vrouwkerk gevestigd, daarnaast zijn er de Heilig Hartkerk te Cauwerburg, de Christus Koningkerk te Hollebeek en de Sint-Jozefkerk te Velle. In de deelgemeenten bevinden zich de Sint-Jan-Evangelistkerk (Steendorp), de Sint-Margarethakerk (Elversele) en de Sint-Pieterskerk (Tielrode). Op termijn is het de bedoeling dat alleen de Onze-Lieve-Vrouwkerk en de Heilig Hartkerk als kerk overblijven.\n_START_SECTION_\nIslam\n_START_PARAGRAPH_\nEr zijn drie moskee\xc3\xabn in de gemeente gevestigd, waaronder twee in Turkse traditie en \xc3\xa9\xc3\xa9n in Marokkaanse traditie.\n_START_SECTION_\nBelangrijke verkeersaders\n_START_PARAGRAPH_\nDe gemeente Temse is bereikbaar via de autosnelweg E17, afrit 15a (Haasdonk), 15 (Sint-Niklaas, Temse) of 14 (Sint-Niklaas-West). Bovendien loopt de gewestweg N16 dwars door het hart van de gemeente. Deze laatste weg steekt de Schelde over via de Scheldebrug. Gewestweg N41 loopt door deelgemeente Elversele en steekt de Durme over richting Dendermonde.\n_START_SECTION_\nEconomie\n_START_PARAGRAPH_\nVanaf de 13e eeuw kende Temse, samen met Rupelmonde, een bloeiperiode dankzij haar gunstige ligging aan de Schelde._NEWLINE_In het tweede kwart van de negentiende eeuw ontwikkelde de gemeente zich tot een industriecentrum. Zo werd er door de Engelsman Willam Wilford een zeildoekfabriek gesticht. Vervolgens ontstonden er tal van weverijen en spinnerijen. De textielnijverheid ging echter volledig teloor. Temse werd vooral bekend omwille van de Boelwerf. Voor de reconversie van de site van de Boelwerf voorziet het project de Zaat in een ruimte voor nieuwe bedrijven, het nieuwe gemeentehuis en een gehele nieuwe wijk met park._NEWLINE_In Temse ligt tussen de N16 en de E17 de industriezone T.T.S. (Temse, Tielrode, Sint-Niklaas), waar meer dan tweehonderd bedrijven zijn gevestigd.\n_START_SECTION_\nOnderwijs\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1844 kwamen op vraag van de pastoor van Temse de Zusters van Vincentius a Paulo naar Temse om onderwijs voor meisjes in te richten. Dertig jaar later bouwen de zusters een klooster en een school. Ze bieden oorspronkelijk lager onderwijs aan, maar later wordt ook secundaire onderwijs aangeboden in de Beroepsschool Sint-Amelberga, wat later omgedoopt werd in het Instituut Sinte-Amelberga. De school werd in 1983 gemengd en bleef groeien, wat leidde tot een nieuwbouw in 1987. In 1997 fusioneerde de secundaire school met het Sint-Willebrordusinstituut, maar het leerlingenaantal begon te dalen wat in 2010 leidde tot de sluiting van de school door gebrek aan leerlingen._NEWLINE_In 1896 kwamen de Broeders van Liefde naar Temse. Ze hielden zich bezig met de organisatie van onderwijs in het Sint-Willebrordus Gesticht, wat later omgedoopt werd in het Sint-Willebrordusinstituut. Dit was oorspronkelijk een jongensschool, dit zowel voor lager onderwijs als voor lager secundair onderwijs. In 1997 fusioneerde de middelbare school met het Instituut Sinte-Amelberge. De Broeders van Liefde richtten ook een vrije vakschool op, die later omgedoopt werd tot Vrij Technisch Instituut. Deze school fusioneerde in 1986 met het Sint-Willebrordusinstituut._NEWLINE_In 1948 besliste toenmalig minister van Onderwijs Camille Huysmans om een Rijksmiddelbare school op te richten in Temse, de Rijksmiddenschool (R.M.S) Temse. Deze school bestaat ondertussen uit twee secundaire onderwijsinstellingen, met name Lyceum aan de Stroom en een vestiging van Scholen Da Vinci, beide behorend tot de \'gemeenschapsonderwijs scholengroep Waasland\'.\n_START_SECTION_\nGezondheidszorg\n_START_PARAGRAPH_\nIn Temse was een ziekenhuis Sint-Elisabeth en een materniteit Sint-Gabri\xc3\xabl gevestigd. In 1977 werd ter vervanging van deze beide een nieuw gebouwd ziekenhuis geopend, De Pelikaan. Dit is heden een campus van het Algemeen Ziekenhuis Nikolaas.\n_START_SECTION_\nSport\n_START_PARAGRAPH_\nTemse telde verscheidene clubs die in hogere afdelingen in competitieverband speelden. Volleybalclub VC Temse speelde zowel met de mannen als de vrouwen verschillende jaren in de hoogste afdeling. De vrouwenploeg werd tweemaal kampioen van Belgi\xc3\xab en won driemaal de beker van Belgi\xc3\xab. De gemeentelijke voetbalclub KSV Temse, ontstaan uit de fusie van Temsche SK en KFC Temsica in 1945, speelde vijf seizoenen in de derde klasse. Zaalvoetbalclub BST Temse speelde een seizoen in de eerste klasse._NEWLINE_De schaakclub Boey Temse speelt al jaren in de eerste klasse en was drie maal op rij vicekampioen. Volleybalclub VV Temse speelde sinds 2007 enkele seizoenen in 1e nationale. Krachtbalclub KBK Temse won in 1996 de Beker van Belgi\xc3\xab en speelde tussen 1996 en 2017 21 seizoenen onafgebroken in de hoogste afdeling. Korfbalclub KC Temse speelde twee seizoenen in de hoogste afdeling van het veldkorfbal._NEWLINE_Ook werd er op 29 mei 2009 de Ronde van Belgi\xc3\xab georganiseerd in Temse. De eindstreep vond plaats op de Frank Van Dijckelaan.'