b"\n_START_ARTICLE_\nTin (element)\n_START_SECTION_\nOntdekking\n_START_PARAGRAPH_\nTin, een van de vroegst ontdekte metalen, werd gebruikt voor het vervaardigen van brons, een koper-tin legering. In 3500 v.Chr. was al bekend dat tin (evenals arseen en nikkel) een verhardend effect had op koper. Daarom werd het gebruikt in gereedschappen en wapens. In de bronstijd was tin een onontbeerlijk metaal omdat de heersende technologie op brons gebaseerd was._NEWLINE_Al voor de tijd van de Romeinen ontstond er een bloeiende handel tussen de tinmijnen in Cornwall en het Middellandse Zeegebied. De Egyptische farao Pepi heeft rond 2300 v.Chr. een standbeeld laten maken waarin tin zat uit de tinmijnen van Cornwall. In Assyrische handelsnederzettingen in Anatoli\xc3\xab als Kani\xc5\xa1 was ook al voor 2000 v.Chr. een levendige handel in het metaal, dat daar waarschijnlijk uit het huidige Afghanistan afkomstig was._NEWLINE_Vanaf ongeveer het jaar 600 werd tin ook in zuivere vorm toegepast._NEWLINE_Het woord tin komt van het Germaans *tina- en staat ablautend naast teen dat 'twijg' en in het Duits (Zain) ook 'metalen staaf' betekent. Het symbool Sn komt van het neolatijn stannum dat van het postklassieke Latijn stagnum 'legering van zilver en lood' komt.\n_START_SECTION_\nOpmerkelijke eigenschappen\n_START_PARAGRAPH_\nTin is een buigzaam, kneedbaar en zeer kristallijn zilverachtig-wit metaal dat bij buiging een karakteristiek geluid geeft dat wordt veroorzaakt door de brekende kristallen. Het metaal is bestand tegen zee- en kraanwater, maar gaat een reactie aan met de meeste zuren._NEWLINE_Bij standaarddruk komen er twee allotropen van tin voor. Bij lage temperatuur komt het voor als grijs \xe2\x80\x93 alfa \xe2\x80\x93 tin met een kubische kristalstructuur vergelijkbaar met die van silicium en germanium. Bij temperaturen boven de 13,2\xc2\xa0\xc2\xb0C verandert het naar wit \xe2\x80\x93 beta \xe2\x80\x93 tin. In deze vorm heeft het een tetragonale structuur. Bij afkoeling keert het weer terug naar de kubische vorm. Vroeger werd dit proces wel tinpest genoemd; het kan worden voorkomen door toevoeging van antimoon of bismut.\n_START_SECTION_\nVerschijning\n_START_PARAGRAPH_\nOp vrijwel alle continenten op aarde komt tin voor. In 2014 werd er ongeveer 300.000 ton gewonnen. De drie grootste producenten waren achtereenvolgens de Volksrepubliek China, Indonesi\xc3\xab en Peru. De twee eerste landen namen ongeveer twee derde van de wereldwijde productie voor hun rekening. Peru leverde als kleinere producent 23.000 ton, gevolgd door Bolivia. De wereldwijde reserves worden getaxeerd op zo\xe2\x80\x99n 4,8 miljoen ton. Ook wordt er tin teruggewonnen uit afval._NEWLINE_De grootste exporteur van tin is Indonesi\xc3\xab, aangezien China ongeveer de helft van de wereldwijde vraag naar tin vertegenwoordigt. Tin wordt vooral gebruikt als soldeer in elektronische producten; ongeveer de helft van al het tin wordt hierin verwerkt. De blikindustrie staat op de tweede plaats en verwerkt ongeveer een zesde van al het tin. Verder wordt tin gebruikt in de chemische industrie en ook bij de productie van brons en glas._NEWLINE_Belangrijke bedrijven die tin winnen zijn de Yunnan Tin Group (Volksrepubliek China), Malaysia Smelting Corp. Bhd. (Maleisi\xc3\xab) en PT Timah (Persero) TGK (Indonesi\xc3\xab), de opvolger van het Nederlandse mijnbouwbedrijf Billiton na de nationalisatie._NEWLINE_Het erts wordt bij hoge temperatuur in ovens gereduceerd met koolstof. Het enige commercieel aantrekkelijke tin bevattende mineraal is cassiteriet, dat vooral in Zuidoost-Azi\xc3\xab in ruime mate gevonden wordt. Andere mineralen die in lage concentraties tin bevatten zijn: stanniet, cylindriet, frankeiet, canfieldiet en tealliet.\n_START_SECTION_\nToxicologie en veiligheid\n_START_PARAGRAPH_\nVia blikvoeding krijgen mensen lage concentraties tin binnen. Volgens een Britse warentest bevatten slechts 4% van de met tin beklede blikjes concentraties tin die boven de 150\xc2\xa0mg/kg uitkomen; en hoewel in het Verenigd Koninkrijk alleen al er meer dan 2,5 miljoen van dergelijke blikjes per jaar worden geconsumeerd, zijn er tot op heden geen schadelijke gevolgen van bekend._NEWLINE_Rond 1965 steeg de tinprijs explosief (tot 45 euro per kilogram, nu: 5 euro per kilogram), waardoor vele tingieters om de kostprijs te drukken hun legering met lood aanlengden. Als uit zo'n tinnen beker gedronken werd liep men het risico van loodvergiftiging.\n_START_SECTION_\nHet woord tin in het Engels\n_START_PARAGRAPH_\nTin in het Engels verwijst naar het element tin, maar daarnaast wordt het woord soms ook gebruikt voor dunbladig metaal (tinplate). De tin can (het tinnen blikje) is daar een voorbeeld van omdat blikjes worden vervaardigd van staal dat met een dun laagje tin tegen roestvorming wordt beschermd; maar ook blikjes van aluminium worden wel tin cans genoemd. Gebruikstin (een legering van tin, antimoon en koper) heet in het Engels pewter."