b'\n_START_ARTICLE_\nWolters Kluwer\n_START_SECTION_\nOntstaan\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1836 begon J.B. Wolters een boekwinkel in Groningen, waaruit uitgeverij J.B. Wolters voortkwam. In 1858 kreeg Wolters naast de deur een concurrent: P. Noordhoff. Beide Groningse uitgevers waren vooral actief in de onderwijsmarkt._NEWLINE_In 1882 werd drukkerij en uitgeverij Samsom in Alphen aan den Rijn opgericht door gemeentesecretaris en gemeenteontvanger Nicolaas Samsom, die er brood in zag de nieuw opgelegde gemeentelijke administratieve taken te stroomlijnen door het inrichten van administrative systemen en het ontwerpen van gestandariseerde, gebruikersvriendelijke formulieren. Nieuwe wetgeving maakte nieuwe formulieren nodig en aan het eind van de 19e eeuw hadden tienduizenden formulieren, registers en modellen hun weg naar gebruikers bij de overheid en het onderwijs gevonden. Omdat de uitgever vervolgens de behoefte zag aan gedrukte wetteksten en wetscommentaren, ontstond de boekenuitgeverij. Tijdens zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog had het bedrijfsleven meer dan ooit behoefte aan effici\xc3\xabntie en dus aan formulieren en administratieve systemen. Uitgeverij Samsom voorzag in die behoefte._NEWLINE_In 1889 werd uitgeverij Kluwer opgericht. In 1909 werd de uitgave Vakstudie (voor de fiscalist) aangekocht. Vanaf toen was Kluwer marktleider in de literatuur over fiscale regelgeving. Met de verschijning van het eerste nummer van de Nederlandsche Jurisprudentie in 1913 brak W.E.J. Tjeenk Willink door als juridisch uitgever.\n_START_SECTION_\nNa de Tweede Wereldoorlog\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1968 vond een fusie plaats tussen W.E.J. Tjeenk Willink en Kluwer. In hetzelfde jaar fuseerden Wolters en Noordhoff tot Wolters-Noordhoff. In 1970 fuseerden Sijthoff (uitgever van publieksuitgaven) en Samsom onder de naam ICU (Informatie & Communicatie Unie)._NEWLINE_In de jaren 70 vonden de eerste experimenten met elektronische databases plaats. Na 1970 begaf Kluwer zich op het overnamepad. Kluwer nam onder andere de volgende uitgeverijen over: Gouda Quint, Noorduijn, Martinus Nijhoff (o.a. uitgever van de Van Dale) waarvan De Erven F. Bohn, Scheltema & Holkema dochterbedrijven waren, Stenfert Kroese, Van Loghum Slaterus, Stam, ten Hagen en Libresso. De overgenomen uitgeverijen werden in groepen verdeeld en bleven onder eigen naam werken. De fondsen (boektitels) werden in geringe mate herverdeeld met het oog op de versterkte focus die elke uitgeverij kreeg.  _NEWLINE_In 1972 fuseerde de ICU-groep met Wolters-Noordhoff en H.D. Tjeenk Willink (juridische uitgever voor het onderwijs). In 1983 wijzigde de naam van de uitgeverij in Wolters Samsom-groep._NEWLINE_In de jaren 80 werd de wettendatabank ontwikkeld en vanaf eind jaren 80 was er een forse omzetstijging door cd-rom producten._NEWLINE_In 1987 probeerde uitgeverij Elsevier Kluwer over te nemen. Door de traditionele uitgeverswereld, die nu grotendeels onderdeel was geworden van Kluwer, werd het concern Elsevier gezien als \'handelaren in gedrukt papier\'. Elsevier topman Pierre Vinken werd dan ook gezien als een exponent van de niet-ambachtelijke uitgever, maar als een door geld gedreven ondernemer. Deze controverse leefde bij de aandeelhouders van Kluwer nog altijd. Een fusie met Elsevier, hoe aantrekkelijk het financi\xc3\xable bod ook was, moest pertinent voorkomen worden, zo leek de gedachte. Kluwer versnelde de reeds gestarte onderhandelingen met Wolters Samsom. Hetzelfde jaar vond de overname door Wolters Samsom plaats en ontstond Wolters Kluwer._NEWLINE_In 1997 werd Wolters Kluwer Nederland opgericht, met het hoofdkantoor in Deventer. Kluwer werd onderdeel van Wolters Kluwer Nederland. Kluwer bleef zelfstandig opereren als uitgever voor de juridische, fiscale en financi\xc3\xable markt en voor het midden- en kleinbedrijf en transport en logistiek._NEWLINE_In 2000 besloot Wolters Kluwer Nederland de werkmaatschappijenstructuur te verlaten. Sindsdien rapporteren de business units en service units direct aan het directieteam van Wolters Kluwer Nederland.\n_START_SECTION_\nWolters Kluwer in Nederland\n_START_PARAGRAPH_\nIn 2001 hergroepeerde Wolters Kluwer Nederland zijn uitgeefactiviteiten in drie uitgeverijen: Kluwer, ten Hagen & Stam en Bohn Stafleu Van Loghum. Kluwer en Samsom integreerden tot \xc3\xa9\xc3\xa9n bedrijf onder de naam Kluwer._NEWLINE_Vanaf 2002 veranderde Wolters Kluwer Nederland opnieuw. Ten Hagen & Stam en Bohn Stafleu Van Loghum werden verkocht. Wolters Kluwer Nederland richtte zich op activiteiten voor het concern binnen Nederland._NEWLINE_Sinds 2003 valt Kluwer onder de divisie Legal, Tax & Regulatory Europe van Wolters Kluwer. Per januari 2015 heet Kluwer ook in Nederland weer Wolters Kluwer en wordt de tagline When You Have To Be Right ook in Nederland gebruikt. In de afgelopen jaren hebben zowel Kluwer als Wolters Kluwer een transformatie doorgemaakt naar een online informatiedienstverlener. In Nederland is het belangrijkste online product Kluwer Navigator.\n_START_SECTION_\nWolters-Noordhoff\n_START_PARAGRAPH_\nWolters-Noordhoff was vanaf 1987 de educatieve poot binnen Wolters Kluwer in Nederland. In 2007 besloot Wolters Kluwer dat deze tak niet meer tot de kernactiviteiten zou behoren, waarop een koper werd gezocht. De educatieve tak werd in 2007 verkocht aan investeringsmaatschappij Bridgepoint Capital, waarbij Wolters Kluwer bedong dat de naam Wolters door de koper niet gebruikt zou mogen worden. Daardoor kwam er een einde aan de band tussen Wolters en haar oorspronkelijke kroonjuweel, de Bosatlas die nu wordt uitgegeven door Noordhoff Uitgevers.\n_START_SECTION_\nWolters Kluwer Belgi\xc3\xab\n_START_PARAGRAPH_\nIn de zomer van 2002 werden de locaties Diegem en Deurne samen ondergebracht in Mechelen. Begin 2009 heeft de directie beslist om een naamsverandering door te voeren, Wolters Kluwer werd "gewoonweg" Kluwer.'