b"\n_START_ARTICLE_\nDiskette\n_START_PARAGRAPH_\nEen diskette of floppy(disk) is een opslagmedium dat gebruikt wordt in een computer. De diskette werd eind jaren zestig door IBM ontwikkeld in een 8 inchversie. Na de opkomst van de pc in de jaren tachtig was het medium alomtegenwoordig voor gegevenstransport tussen verschillende computers, als extern geheugen of back-up. De laatste floppydisks werden in 2011 door Sony geproduceerd._NEWLINE_Een diskette bestaat uit een dun, flexibel (waarvan de Engelse benaming floppy is afgeleid), rond stuk plastic, bedekt met een magnetiseerbare laag en gevat in een vierkant of rechthoekig omhulsel._NEWLINE_De schijf wordt gelezen en beschreven in een zogenaamde floppydiskdrive, FDD of diskettestation, niet te verwarren met een 'fixed disk drive', dat een oude IBM-benaming is voor een harde schijf.\n_START_SECTION_\nGebruik\n_START_PARAGRAPH_\nFloppydisks, ook wel floppy's genoemd, waren een onmisbaar onderdeel van personal computers zoals die in de jaren tachtig op de markt werden gebracht. Ze waren het middel om besturingssysteem, software en gegevens op te slaan toen er nog geen betaalbare harde schijven waren. Bovendien dienden diskettes voor het maken van externe back-ups en de uitwisseling van gegevens. _NEWLINE_Tegen het begin van de jaren negentig werden softwarepakketten zo groot dat ze niet meer op \xc3\xa9\xc3\xa9n diskette pasten, en er soms wel tientallen diskettes nodig waren op ze op te slaan. Tegen het eind van de jaren negentig werd hiervoor steeds vaker de cd-rom gebruikt, die de capaciteit van honderden diskettes heeft. De zipdisk werd soms als alternatief voor de diskette ingezet bij het bewaren van gegevens._NEWLINE_Tegenwoordig wordt voor externe opslag meestal gebruikgemaakt van externe (magnetische) schijven of USB-sticks. Voor back-up wordt in professionele omgevingen nog steeds veel gebruikgemaakt van tapedrives (zoals DDS en DLT)._NEWLINE_Apple was het eerste bedrijf dat de diskette helemaal afschafte met de introductie van de iMac in 1998. In maart 2003 nam Dell eenzelfde beslissing door het diskettestation optioneel te maken voor de Dell Dimension thuiscomputers. Tot heden zijn diskettestations (eventueel in USB-uitvoering) als losse component leverbaar. Nieuwe computers worden sinds 2005 nog zelden standaard uitgerust met een diskettestation.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe diskette en floppydiskdrive (FDD) werden in 1967 uitgevonden door de IBM-technicus Alan Shugart._NEWLINE_De eerste floppydrives gebruikten een schijf met een diameter van 8\xc2\xa0inch (ongeveer 20 centimeter) en hadden een capaciteit van slechts 80\xc2\xa0kilobytes. Door onder andere IBM en NCR werd deze floppy (als read-only-unit) gebruikt in grote mainframes voor de snelle installatie van firmware (microcode) en diagnostics-software. Latere versies, voor RX01- en RX02-drives, hadden een capaciteit van 256/512 kB._NEWLINE_Leveranciers van homecomputers, die tot dan toe gebruik maakten van magnetische tapes (compact cassette), zagen al snel de mogelijkheden van het nieuwe medium. De eerste floppydisk in een thuiscomputer was de 5\xc2\xbc\xc2\xa0inchversie (ongeveer 13 centimeter), klein genoeg om in een desktopmachine te passen, met een capaciteit van 360\xc2\xa0kB (double sided, double density)._NEWLINE_Omdat deze machines nog geen harde schijf hadden, werd het besturingssysteem geladen van een floppy, waarna het schijfje werd vervangen door een ander waarop de applicatie stond. Latere machines hadden twee diskettestations zodat de schijf met het besturingssysteem in het eerste diskettestation (drive A) kon blijven terwijl de applicatieschijf in het andere station (drive B) werd geplaatst. Dit maakte het ook eenvoudiger een diskette te kopi\xc3\xabren._NEWLINE_Latere disketteversies konden 1,2\xc2\xa0megabytes bevatten (double sided, high density). Het door elkaar gebruiken van 360\xc2\xa0kB- en 1,2\xc2\xa0MB-floppydisks kon problemen opleveren. Als een 1,2\xc2\xa0MB-floppy werd beschreven in een 1,2\xc2\xa0MB-diskettestation maar alsof het een 360\xc2\xa0kB-floppy was, dan kon deze soms niet gelezen worden door een 360\xc2\xa0kB-diskettestation, omdat dat een breder spoor las en zo nog oude gegevens van een ander spoor meenam._NEWLINE_Deze schijven waren nog steeds van flexibel materiaal gemaakt en werden vaak bewaard in speciale papieren enveloppen._NEWLINE_Fabrikant Amstrad leverde de Amstrad CPC-modellen CPC664 en CPC6128 met een 3\xc2\xa0inchdrive, wat door enkele andere fabrikanten werd gevolgd. De schijven hiervoor bleven duur en het werd dan ook geen commercieel succes. Het kleine formaat en het harde omhulsel met schrijfbeschermingsschuifje bleek echter een succes wat terugkwam in de latere 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchdiskettes._NEWLINE_Door Sony werd op basis hiervan een 90\xc2\xa0mm versie ontwikkeld. Amerikaanse fabrikanten rondden dit af op 3\xc2\xbd\xc2\xa0inch (hoewel 3\xc2\xbd\xc2\xa0inch eigenlijk 88,9\xc2\xa0mm is) en deze naam werd algemeen overgenomen, zelfs in landen die het metriek stelsel hanteren. Gebruikmakend van de laatste technische ontwikkelingen en de eigenschappen van de eerder genoemde 3\xc2\xa0inchdisk werd de capaciteit vastgesteld op 720\xc2\xa0kB (double sided, double density). 720\xc2\xa0kB was het formaat voor MS-DOS-systemen, voor Amiga-systemen bevatten dezelfde floppy's tot maximaal 880\xc2\xa0kB en eerdere Apple-systemen kwamen tot 800\xc2\xa0kB. Bruto kon de diskette 1\xc2\xa0MB bevatten; er is echter altijd ruimte nodig voor de formattering en het bestandssysteem. Ondanks het harde omhulsel bevat de 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchdiskette van binnen nog steeds een flexibel schijfje om de gegevens op te slaan \xe2\x80\x93 vandaar dat deze nog steeds 'floppy' genoemd kan worden, al is 'diskette' inmiddels meer gangbaar._NEWLINE_Al snel werd dit gevolgd door de High\xc2\xa0Density-standaard, te herkennen aan de gestileerde HD in de rechterbovenhoek en een tweede gaatje in de hoek. Deze diskettes bevatten maximaal 1,44\xc2\xa0MB (1,76\xc2\xa0MB voor Amiga's; 2,0\xc2\xa0MB ongeformatteerd) wat ook de standaard is, ondanks pogingen om de diskettes te maken met dubbele capaciteit (2,88\xc2\xa0MB) door gebruik te maken van andere formatteringsmethoden en andere coatings. Om problemen zoals bij de 5\xc2\xbc\xc2\xa0inchfloppy's te voorkomen, had de 1,44\xc2\xa0MB-diskette een uitsparing in de behuizing, waaraan het diskettestation de diskette kan herkennen. Soms kon dit (bewust of onbedoeld) omzeild worden, zodat er nog steeds lees- en schrijfconflicten konden ontstaan tussen de 720\xc2\xa0kB- en 1,44\xc2\xa0MB-versie. Ook kon zich hetzelfde probleem voordoen als met 5\xc2\xbc\xc2\xa0inchdiskettes. Wanneer een highdensitydiskette op 720\xc2\xa0kB werd geformatteerd in een HD-drive, was het spoor slechts zo breed als de kop toeliet. Als de schijf daarna gelezen werd in een doubledensitydrive, was een deel van het DD-spoor ongemagnetiseerd, zodat de drive de data niet betrouwbaar las._NEWLINE_Microsoft-software werd vaak uitgebracht op diskettes die 1,68\xc2\xa0MB bevatten. Hierbij werd gebruikgemaakt van een andere formattering: 21 sectoren in plaats van de standaard 18._NEWLINE_Het meest gebruikte bestandssysteem voor diskettes is FAT12, maar ook andere bestandssystemen zoals Minix zijn mogelijk._NEWLINE_Tegen de jaren negentig werden computers meestal uitgevoerd met beide typen diskette, dus zowel de 5\xc2\xbc als de 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchvariant. Enkele jaren later bleek de robuustere 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchversie de meest gebruikte. Dit kwam doordat de magnetiseerbare oppervlakte van de 5\xc2\xbc\xc2\xa0inchschijf te gemakkelijk beschadigd kon worden door bijvoorbeeld vingerafdrukken. 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchdiskettes waren handiger om mee te nemen, omdat ze door de stevigheid van de behuizing minder risico liepen beschadigd te worden in bijvoorbeeld tassen of jaszakken._NEWLINE_Sinds de opkomst van cd-roms en de dvd zijn diskettes steeds verder in onbruik geraakt. Ook het gebruik van de USB-stick heeft sinds de eeuwwisseling een hoge vlucht genomen.\n_START_SECTION_\nVirusgevaar\n_START_PARAGRAPH_\nOnbedoeld vormden diskettes destijds een groot risico bij het verspreiden van computervirussen. Behalve dat een diskette besmette programma's kan bevatten, kan een diskette ook zelf besmet worden met een zogeheten bootsectorvirus. Elke diskette bevat een master boot record (MBR) dat de hardware (het BIOS) bij het aanzetten helpt om het besturingssysteem te laden. Ook niet-opstartbare diskettes hebben een MBR. Als een computer die standaard opstart van diskette aangezet wordt terwijl er een met een bootsectorvirus besmette diskette in het diskettestation geplaatst is, nestelt dit virus zich in het geheugen van de computer. Als de computer vervolgens gewoon opstart, hoeft de gebruiker daar niet direct iets van te merken, maar ook als de computer niet start en de gebruiker vervolgens de besmette diskette verwijdert en de computer vanaf een andere diskette opstart zonder de computer tussendoor uit- en aan te zetten, blijft het virus in het geheugen aanwezig. In het begin zal het virus zichzelf zoveel mogelijk verspreiden (door elke nieuwe diskette die geplaatst wordt te besmetten). Pas later komt de ware aard van het virus naar voren.\n_START_SECTION_\nDiskettestation\n_START_PARAGRAPH_\nIn 2003 werden de meeste pc's nog hooguit met \xc3\xa9\xc3\xa9n diskettestation uitgerust, maar sinds 2005 wordt het diskettestation meestal geheel weggelaten. De moederborden hebben echter nog wel een aansluiting voor diskette, zodat inbouw achteraf nog steeds mogelijk is. Bovendien bestaan er diskettestations met usb-aansluiting._NEWLINE_In de besturingssystemen DOS en Windows krijgen diskettestations en andere opslagmedia een driveletter toegewezen waarmee de schijf te benaderen is. Indien twee diskettestations aanwezig zijn, worden dit A en B. Indien er maar \xc3\xa9\xc3\xa9n diskettestation aanwezig is, worden zowel de letter A als B gebruikt voor hetzelfde station. Dit heeft een historische oorzaak. In het verleden, toen harde schijven vrijwel onbetaalbaar waren, had men twee diskettestations nodig wanneer men gegevens wilde kopi\xc3\xabren. Het kopi\xc3\xabren gebeurde van A naar B (of andersom). In computers met slechts \xc3\xa9\xc3\xa9n diskettestation kan hetzelfde commando of programma gebruikt worden. Het besturingssysteem leest wat gegevens vanaf diskette A en vraagt vervolgens om diskette B te plaatsen. De ingelezen gegevens worden weggeschreven naar diskette B en vervolgens vraagt het besturingssysteem om diskette A weer te plaatsen. Dit werkt overigens niet alleen bij het kopi\xc3\xabren van gegevens: het besturingssysteem onthoudt welke schijfletter het laatst gebruikt was en zal vragen de diskette te wisselen als de andere schijfletter gebruikt wordt._NEWLINE_In Unix-achtige systemen worden diskettes veelal gemount op /media/floppy, /mnt/floppy/ of /floppy. De keuze ligt bij die systemen echter vrij.\n_START_SECTION_\nOnbruik\n_START_PARAGRAPH_\nDe diskette is door de jaren heen in onbruik geraakt en is niet meer relevant voor huidige computersystemen. De rol van gegevensdrager is door diverse media overgenomen. De USB-stick, die een lage toegangstijd en een hoge opslagcapaciteit hebben, en ook optische schijven als de cd-r(w) maakten het vrijwel overbodig, net als het internet._NEWLINE_In 2007 werd voor computerhobbyisten soms nog aanbevolen om bij een nieuwe computer een diskettestation te installeren. Bij bijvoorbeeld het configureren van een RAID-set of het instellen van partities en een bootloader kan een diskette nog handig zijn. Voor de doorsnee gebruiker heeft een diskette geen functie meer._NEWLINE_Bij oude computers is een diskette vaak nodig. Voor oude hardware staan de stuurprogramma's vaak nog op diskettes. Ook kan een computer via een diskette nog steeds opgestart worden met een DOS-systeem. Zo kan zelfs een oude computer zonder harde schijf en zonder cdrom-speler nog een functie krijgen als router in een netwerk._NEWLINE_In 2009 maakte Sony - uitvinder van de 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchdiskettedrive - bekend de productie van deze drives te be\xc3\xabindigen. In april 2010 maakte Sony bekend dat de verkoop van de 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchdiskettes in Japan per maart 2011 zou worden be\xc3\xabindigd._NEWLINE_Sommige netlabels leggen zich toe op het produceren van muziek op een 3\xc2\xbd\xc2\xa0inchdiskette. Omdat er veel minder gegevens op een diskette passen dan op een cd, moet de muziek zeer sterk worden gecomprimeerd, tot wel 20 keer zo sterk als gebruikelijk. Dit wordt meestal gedaan door low-bit-artiesten. Meestal betreft het niet een fysieke diskette, maar een gratis download onder de 1,44 MB, hoewel onder meer het netlabel Diskette Etikette Records fysieke disks verkoopt."