b'\n_START_ARTICLE_\nGerhard Ertl\n_START_SECTION_\nBiografie\n_START_PARAGRAPH_\nGerhard Ertl werd geboren op 10 oktober 1936 in Stuttgart-Bad Cannstatt, een deel van Stuttgart. Kort voor het einde van de basisschool verhuisde zijn familie naar Fellbach, vijf kilometer verderop. Hij deed eindexamen op het Kepler-Gymnasium in Bad Cannstatt._NEWLINE_In 1955 begon Gerhard Ertl met de studie Fysica op de universiteit van Stuttgart. Hij studeerde ook aan twee andere universiteiten, 1957/58 aan de Sorbonne in Parijs en 1958/59 aan de Ludwig-Maximilians-Universit\xc3\xa4t M\xc3\xbcnchen. In 1961 behaalde hij zijn diploma in de Fysica. Hij studeerde af op \xe2\x80\x9eEine Temperatursprungmethode zur Untersuchung schneller Dissoziationsreaktionen mit Hilfe eines Mikrowellen impulses\xe2\x80\x9c (Een temperatuursprongmethode ter bestudering van snelle dissociatiereacties met behulp van microgolf impulsen). Heinz Gerischer van het \xe2\x80\x9eMax-Planck-Institut f\xc3\xbcr Metallforschung\xe2\x80\x9c in Stuttgart stond hem hierin bij. In 1962 ging Gerhard Ertl met Heinz Gerischer naar M\xc3\xbcnchen, die professor werd aan de Technische Universit\xc3\xa4t M\xc3\xbcnchen. Hij werkte tot 1965 bij hem aan zijn proefschrift op het gebied van de Fysische chemie \xe2\x80\x9e\xc3\x9cber die Kinetik der katalytischen Oxidation von Wasserstoff an Germanium-Einkristallen\xe2\x80\x9d (over de kinetiek van de katalytische oxidatie van waterstof op germanium eenkristallen). Hem werd de graad Doctor in de Natuurwetenschappen toegekend._NEWLINE_Gerhard Ertl bleef bij de TU M\xc3\xbcnchen en deed in twee jaar zijn habilitatie door \xe2\x80\x9eUntersuchung von Oberfl\xc3\xa4chenstrukturen und -reaktionen mittels Beugung langsamer Elektronen\xe2\x80\x9c (onderzoek van oppervlaktestructuren en \xe2\x80\x93reacties via de diffractie van langzame elektronen). Hij werkte tot 1968 als docent in M\xc3\xbcnchen, daarna werd hij professor aan de Gottfried Wilhelm Leibniz Universiteit van Hannover en hoofd van het Instituut voor de fyschische chemie en elektrochemie. In 1973 keerde hij naar M\xc3\xbcnchen terug en volgde Georg-Maria Schwab als professor en hoofd van het Instituut voor de fyschische chemie van de Ludwig Maximilians-Universiteit in M\xc3\xbcnchen._NEWLINE_In de jaren daarna was hij meerdere malen gastdocent in de Verenigde Staten: 1976/77 bij Caltech in Pasadena, 1979 bij University of Wisconsin-Milwaukee en 1981/82 bij University of California, Berkeley. In 1986 kreeg hij een ereprofessoraat aan de Freie Universit\xc3\xa4t van Berlijn als de Technische Universit\xc3\xa4t van Berlijn. Tot zijn emeritaat in 2004 was hij een van de directeuren van het Fritz-Haber-Instituut in Berlijn net zoals Heinz Gerischer die hoofd van de afdeling fysische chemie was. In 1996 kreeg hij een ereprofessoraat aan de Humboldtuniversiteit van Berlijn en was toen verbonden aan alle drie de Berlijnse universiteiten._NEWLINE_Gerhard Ertl is betrokken bij de uitgave van vijf tijdschriften op het gebied van de fysische chemie en oppervlaktechemie. Hij is lid van de redactie van negen internationale tijdschriften waaronder Angewandte Chemie en Science. Hij is actief in de \xe2\x80\x9eGesellschaft Deutscher Naturforscher und \xc3\x84rzte (GDN\xc3\x84)\xe2\x80\x9c en de \xe2\x80\x9eGesellschaft Deutscher Chemiker (GDCh)\xe2\x80\x9c. Van 1995 tot 2001 was hij vicepresident van de Deutschen Forschungsgemeinschaft (DFG).\n_START_SECTION_\nPrestaties\n_START_PARAGRAPH_\nTijdens zijn habilitatie was Gerhard Ertl een van de eersten in Duitsland die met laagenergetische elektrondiffractie (LEED) apparatuur oppervlakken bestudeerde. Hij startte zo de studie naar de oppervlaktechemie in Duitsland. Zijn eerste baanbrekende artikel verscheen in 1966 in het tijdschrift \xe2\x80\x9eSurface Science\xe2\x80\x9c, waarvan hij tussen 1977 en 1986 redacteur was. Het artikel beschreef oppervlaktestructuren en oppervlaktereacties aan koper (Cu) eenkristallen._NEWLINE_Gerhard Ertl hield zich bezig met de studie naar de elementaire stappen van oppervlaktereacties en de structuur van adsorpties. In het begin onderzocht hij de reacties van kleine moleculen aan de oppervlakken van metalen en legeringen. Hij heeft de oxidatie van koolstofmonoxide (CO) tot koolstofdioxide (CO\xe2\x82\x82) aan de oppervlakte van eenkristallen onderzocht. Hij bestudeerde bij welke snelheidoscillaties CO\xe2\x82\x82-productie optrad. Het doel van zijn studie was altijd om inzicht te krijgen in het mechanisme van de heterogene katalyse._NEWLINE_Een hoogtepunt was een aantal publicaties in de jaren 1970 over het mechanisme van de ammoniaksynthese, ook het Haber-Boschproces genoemd. De ammoniaksynthese van Haber-Bosch beschrijft de reactie van waterstofgas en stikstofgas tot ammoniak aan het oppervlak van ijzerdeeltjes. Dit proces wordt gebruikt voor de productie van kunstmest. Inzicht in dit mechanisme was een fel begeerd doel sinds Fritz Haber dit technische en economische belangwekkende proces in 1905 ontdekte. Ertl probeerde een antwoord te vinden op de vraag welke reactiestap in de ammoniaksynthese het langzaamst verliep, en dus zo snelheidsbepalend was voor de hele omzetting. Nauwkeurig onderzoek toonde aan dat de splitsing van het stikstofmolecuul aan het ijzeroppervlak in twee losse stikstofatomen de snelheidsbepalende stap was._NEWLINE_Gerhard Ertl ziet snel toepassingsmogelijkheden voor moderne technieken in zijn research. Kort na de eerste de beschrijving van een werkende atoomkrachtmicroscoop door Gerd Binnig en Heinrich Rohrer in 1982 schafte hij deze aan voor zijn groep. Dit schiep de mogelijkheid om diffusieprocessen zichtbaar te maken. Het gebruik van de femtosecondelasertechnologie maakte onderzoek naar zeer snelle oppervlakte reacties mogelijk._NEWLINE_Naast de fundamentele studie van modelkatalysatoren had Gerhard Ertl altijd belangstelling voor werkelijke katalysatoren. Samen met Helmut Kn\xc3\xb6zinger en Jens Weitkamp heeft hij de vijfdelige encyclopedie \xe2\x80\x9eHeterogene Katalyse\xe2\x80\x9c (Handbook of Heterogeneous Catalysis) uitgegeven, een standaardwerk op dit gebied.\n_START_SECTION_\nPrijzen en onderscheidingen\n_START_PARAGRAPH_\nErtl is gewoon lid van de \xe2\x80\x9eDeutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina, van de der \xe2\x80\x9eBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften\xe2\x80\x9c en de \xe2\x80\x9eAcademia Europaea\xe2\x80\x9c. Hij is lid van de \xe2\x80\x9eBraunschweigische Wissenschaftliche Gesellschaft\xe2\x80\x9c, van de \xe2\x80\x9e\xc3\x96sterreichische Akademie der Wissenschaften (\xc3\x96AW)\xe2\x80\x9c, van de \xe2\x80\x9eBayerische Akademie der Wissenschaften (BADW)\xe2\x80\x9c en van de \xe2\x80\x9eNordrhein-Westf\xc3\xa4lische Akademie der Wissenschaften\xe2\x80\x9c en erelid van de \xe2\x80\x9eRoyal Society of Edinburgh (RSE)\xe2\x80\x9c en lid van de \xe2\x80\x9eAmerican Academy of Arts and Sciences\xe2\x80\x9c._NEWLINE_Naast zijn professoraten aan drie Berlijnse universiteiten heeft Gerhard Ertl vijfmaal een eredoctoraat gekregen: in 1992 van de Ruhr-Universiteit Bochum, in 2000 van de Westf\xc3\xa4lische Wilhelms Universiteit M\xc3\xbcnster en in 2003 van de Belgische Katholieke Universiteit Leuven, van de Zweedse Technische Hogeschool Chalmers in H\xc3\xb6gskola en de Deense Universiteit van \xc3\x85rhus._NEWLINE_In 1985 ontving Gerhard Ertl de "Carl-Friedrich-Gau\xc3\x9f-Medaille" van de Braunschweigischen Wissenschaftlichen Gesellschaft. In 1987 ontving Gerhard Ertl de \xe2\x80\x9cLiebig-Denkm\xc3\xbcnze\xe2\x80\x9d van de Vereniging van Duitse Scheikundige. In 1992 ontving hij de \xe2\x80\x9eBunsen-Denkm\xc3\xbcnze\xe2\x80\x9c van de Duitse Bunsen vereniging voor fysische chemie, waar hij tevens erelid van is per 2006. In 1992 ontving ook hij de Japan-Prijs en het \xe2\x80\x9eGro\xc3\x9fe Verdienstkreuz der Bundesrepublik Deutschland\xe2\x80\x9c._NEWLINE_Op 10 oktober 2007 ontving hij de Nobelprijs in de Scheikunde op basis van zijn onderzoek naar \xe2\x80\x9eChemische processen op vaste stof oppervlakken\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Op 27 november 2007 ontving Ertl de Otto-Hahn-Preis._NEWLINE_Op 8 april 2008 ontving Ertl met Peter Gr\xc3\xbcnberg uit de handen van de Bondspresident van Duitsland Horst K\xc3\xb6hler het Gro\xc3\x9fe Verdienstkreuz mit Stern des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland. Op 26 april 2008 ontving hij van Minister-president G\xc3\xbcnther Oettinger de Verdienstmedaille des Landes Baden-W\xc3\xbcrttemberg._NEWLINE_Op 27 september 2008 werd een IGS school in Sprendlingen in Mainz-Bingen in bijzijn van de familie Ertl en veel ere-gasten omgedoopt in de "IGS Gerhard Ertl".'