b'\n_START_ARTICLE_\nLeichter Kampfwagen I\n_START_SECTION_\nVroege Projecten\n_START_PARAGRAPH_\nDuitsland had in het begin van de Eerste Wereldoorlog al enige ervaring opgedaan met de ontwikkeling van gepantserde rupsvoertuigen uit commerci\xc3\xable vrachtwagens doordat op 19 juli 1915 aan ingenieur Hugo G. Bremer de opdracht gegeven werd een bevoorradingsvoertuig te ontwerpen. Het prototype dat op 6 oktober 1916 gereedkwam, was een viertons vrachtwagen waar vier rupsbanden onder gemonteerd waren. Van deze Bremer Wagen werden er vijftien besteld. De fabriek in Marienfelde veranderde het ontwerp echter in de Marienwagen I half-track door het voorste niet-aangedreven paar rupsbanden te vervangen door normale wielen. Toen de romp ook nog eens gepantserd werd, noemde men het type de Marienwagen II - maar zo bleek het te zwaar om in het terrein te rijden. Het materieel wekte weinig belangstelling op en een volgend project: de D\xc3\xbcr-Wagen, een soort half-track met \xc3\xa9\xc3\xa9n enkel voorwiel en kleine sleetjes in plaats van normale rupsbandschakels, bracht het niet verder dan een houten model op ware grootte.\n_START_SECTION_\nGewichtigdoenerij\n_START_PARAGRAPH_\nNa de Britse inzet van de Mark I op 15 september 1916 leek er \xc3\xbcberhaupt geen interesse meer te bestaan in lichte rupsvoertuigen. De kritieke grondstoffen- en brandstofsituatie stond Duitsland niet toe zelf tot massaproductie van tanks over te gaan, en die weinige voertuigen die het zou kunnen bouwen, waren louter bedoeld voor propagandadoeleinden en moesten dus vooral zo indrukwekkend mogelijk zijn: zo ontstond de forse A7V, Duitslands eerste operationele tank, en het project van de gigantische K-Wagen.\n_START_SECTION_\nDe Omslag\n_START_PARAGRAPH_\nEind 1917 veranderden de opvattingen over tanks echter abrupt door nieuwe tactische en strategische ontwikkelingen. Het succes op 20 november van het Britse tankoffensief bij Kamerijk toonde aan dat tanks in staat waren ook de zwaarst versterkte Duitse veldstellingen te doorbreken. Natuurlijk kon men de gebeurtenissen ook anders interpreteren en de Duitse propaganda deed zijn best de slag af te schilderen als een catastrofale Britse nederlaag. Het Duitse opperbevel besefte echter terdege dat een fatale uitbraak alleen was verhinderd doordat de Britten door het volledig ontbreken van lichte tanks de doorbraak niet hadden kunnen uitbuiten. Die tekortkoming zou echter niet eeuwig blijven voortduren. De nieuwste rapporten van de inlichtingendiensten logen er niet om: men verwachtte dat zowel de Britten als de Fransen in 1918 een nieuwe generatie lichte tanks zouden introduceren - voertuigen die wij kennen als de Whippet en de FT-17. Duizenden zouden er dat jaar op het slagveld verschijnen, tienduizenden het jaar daarop. Dit vooruitzicht was zeer verontrustend: was Duitslands leger in \xc3\xa9\xc3\xa9n keer verouderd geraakt, nu het zelf geen groot pantserwapen bezat? Misschien wel niet. Als tanks gespecialiseerde aanvalswapens waren, konden ze een verdedigend Duitsland niet tot nut zijn. Maar Duitsland kon niet blijven verdedigen. Behalve de tanks kwamen ook de Amerikanen er aan. Alles moest dus op alles gezet worden voor een beslissend offensief in het voorjaar van 1918. Men zou vrede sluiten met het nieuwe bolsjewistische regiem van Rusland om alle krachten in te kunnen zetten voor de Endsieg. Nieuwe tanks zouden echter niet op tijd klaar zijn voor het offensief. Als dat de eindoverwinning zou brengen, waren tanks overbodig. Zou het niet lukken dan had men hoe dan ook onvoldoende brandstof voor tanks. Het plan de tankproductie eerste prioriteit te geven werd daarom eind 1917 officieel verworpen._NEWLINE_Maar daar legde de tanklobby zich niet bij neer. De strategische situatie bood zicht op een derde uitkomst: Duitsland was immers niet van plan te goeder trouw de vredesbepalingen met Rusland uit te voeren. Zodra dat land tot een onvermijdelijke staat van burgeroorlog was vervallen, zouden de Duitsers pogen zover mogelijk naar het oosten op te rukken, op zoek naar het graan van de Oekra\xc3\xafne (dat gebied werd in feite al eind februari tijdens de vredesonderhandelingen bezet) en de olie van Bakoe. Zelfs bij een onverhoopt mislukken van het voorjaarsoffensief zou zo de radicaal verbeterde voedsel-, grondstoffen- en brandstofsituatie het mogelijk maken in 1919 de aanval te hernemen, op voorwaarde dat er een massa tanks voorradig was. Natuurlijk vormde het geringe toegewezen budget hierbij een probleem. Het directoraat voor de motorisering, Chefkraft, kwam daarom op 29 december 1917 met het plan voor de massaproductie van een zo licht en goedkoop mogelijk tanktype dat gebaseerd moest zijn op bestaande vrachtwagenonderdelen.\n_START_SECTION_\nConflict\n_START_PARAGRAPH_\nToen het leger hoorde van dit plan, was de reactie zeer negatief. Men had zich al eerder door Chefkraft de te zware K-Wagen in de maag laten splitsen en nu het opgescheept dreigde te raken met een te licht voertuig was OHL (Obere HeeresLeitung) de inmenging van het bureaucratische orgaan meer als zat. Op 17 januari 1918 volgde een formele afwijzing en het leger zocht contact met Krupp en liet die wapenfabrikant een andere lichte tank ontwikkelen, welk project informeel de Krupp-Wagen ging heten. Toen het prototype hiervan zijn voltooiing naderde, moest er toch weer contact met Chefkraft worden opgenomen, want die organisatie besliste over de toewijzing van de productiecapaciteiten. Tot ieders verbijstering bleek toen dat Chefkraft op eigen houtje Joseph Vollmer, de ingenieur die ook betrokken was geweest bij het ontwerp van de A7V, een alternatief prototype had laten bouwen naar de oorspronkelijke ontwerpopzet: de Leichter Kampfwagen. Op 13 juni vond een eerste vergelijking van de concurrerende types plaats. De ruzie liep hierbij zo hoog op dat er geen keuze kon worden gemaakt: beide programma\'s werden dus maar voortgezet, met het doel zo snel mogelijk tot productie te komen, om te beginnen met een zo goedkoop mogelijke versie met machinegeweer.\n_START_SECTION_\nBeschrijving van de Leichter Kampfwagen\n_START_PARAGRAPH_\nDe Leichter Kampfwagen moest een zo goedkoop mogelijke tank worden - en dat is het voertuig wel aan te zien ook. Het geheel maakt een zeer ge\xc3\xafmproviseerde indruk. Duidelijk is zichtbaar dat het eigenlijk niets anders is dan de neus van een zwaar vrachtwagenchassis, waar wat dunne (tot 8 mm) pantserplaten opgeschroefd zijn en een krakkemikkig, van voren een meter uitstekend, loopwerk van smalle rupsbanden op tweemaal 28 loopwieltjes onderaangeplakt is. De breedte is zo nog geen twee meter. In de neus bevindt zich de motor; een keuze voor een speciaal type is niet gemaakt: dat zou per tank afhankelijk zijn van het soort vrachtwagen dat men zou ombouwen. Hoe snel de tank zal zijn, is dus niet helemaal duidelijk. Men hoopt met de zwaarste motoren, van zo\'n 60 pk, het gewicht van nauw zeven ton met een snelheid van 15 km/u te doen voortbewegen. Het loopwerk wordt van achteren aangedreven door de normale vrachtwagentransmissie. Om de rupsbanden te besturen is er een dubbel remsysteem aan het vrachtwagenstuur verbonden; draait de chauffeur het stuur naar links, dan wordt de linkerrups afgeremd en voor rechts geldt hetzelfde. Achter de stoel van de chauffeur bevindt zich de gevechtsruimte. E\xc3\xa9n man kan zich daarin net wat oprichten om het machinegeweer te bedienen dat in een cilindervormige toren is aangebracht. Als hij het wapen naar beneden klapt, kan hij zijn romp uit het torenluik steken. Deze commandant-schutter staan in geval van nood echter veel gemakkelijker vluchtwegen ter beschikking: er is een deur links, \xc3\xa9\xc3\xa9n rechts en zelfs nog \xc3\xa9\xc3\xa9n aan de afgeschuinde achterkant. De tank houdt namelijk na ruim vijf meter al op en de gevechtsruimte is het laatste stuk.\n_START_SECTION_\nDe Leichter Kampfwagen II\n_START_PARAGRAPH_\nTot een productie van deze versie met machinegeweer kwam het echter niet en ook de Krupp-Wagen werd zo niet in productie genomen. Krupp begint op 23 juli 1918 met de ontwikkeling van een verbeterde versie met naast het machinegeweer nog een 52 mm kanon. Hiervan worden er 65 besteld. Nadat het eerste prototype op 2 oktober gereed is gekomen, annuleert men dit weer. Alle productiecapaciteit zal gebruikt worden voor de verbeterde versie van de concurrent. Deze Leichter Kampfwagen II was in wezen niets anders dan het eerdere voertuig - dat nu natuurlijk "LK I" gaat heten. Om het ontwerp nog goedkoper te maken, is het loopwerk verkort tot 24 loopwielen. De tank heeft wat meer bodemvrijheid. Om Krupp concurrentie aan te doen is er ook een Kanonenversion met 37 mm kanon. Eerst is men van plan om een 57 mm kanon te installeren, maar bij schietproeven op 29 augustus blijkt dat de terugslag het chassis doet kraken. Men ziet hierbij af van een dure torenconstructie: het kanon bevindt zich in een verlengde kazematopbouw van de gevechtsruimte, die nu ook nog plaats moet bieden aan een lader. De zijdeuren groeien met de constructie mee en er kan een machinegeweer doorheen worden gestoken. Doordat er pantserplaten van 14 mm gebruikt zijn, weegt deze versie 8,5 ton.'