b'\n_START_ARTICLE_\nBijbel van de Heilige Lodewijk\n_START_PARAGRAPH_\nDe Bijbel van de Heilige Lodewijk ook de Rijke Bijbel van Toledo genoemd, is een Bible moralis\xc3\xa9e in drie volumes die tussen 1226 en 1234 gemaakt werd voor Lodewijk IX van Frankrijk in opdracht van zijn moeder Blanche van Castili\xc3\xab. Het is een verlucht handschrift waarin tekstfragmenten uit de Bijbel ge\xc3\xafllustreerd worden aan de hand van telkens twee miniaturen. De eerste miniatuur geeft een voorstelling van het tekstfragment als dusdanig, de tweede toont theologische of allegorische taferelen die het tekstfragment \xe2\x80\x98moraliseren\xe2\x80\x99, verklaren in het licht van de leer van de kerk. De miniaturen zijn vergezeld van een korte tekst die het typologische verband tussen de beide beelden becommentarieert. Het boek bevat niet de volledige tekst van de Bijbel en is dus, ondanks zijn naam, eigenlijk geen echte Bijbel. Het werk zou gediend hebben voor de opleiding van de jonge koning. Het wordt sedert meer dan acht eeuwen bewaard in de Catedral Primada de Toledo. Een fragment ervan, met signatuur M240, bevindt zich in de Pierpont Morgan Library in New York\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nVrij algemeen wordt aangenomen dat de eerste verwijzing naar de Bijbel van de Heilige Lodewijk te vinden is in het tweede testament van Alfonso de Wijze opgesteld op 10 januari 1284 waarin een gehistorieerde Bijbel werd vernoemd, in drie volumes, \xe2\x80\x98die ons werd geschonken door de koning van Frankrijk\xe2\x80\x99. De in het Spaans gestelde tekst luidde: "E mandamos otrosi, que las dos biblias et tres libros de letra gruesa, cobiertas de plata, \xc3\xa9 la otra en tres libros estoriada que nos di\xc3\xb3 el rey Luis de Francia, \xc3\xa9 la nuestra tabla con las reliquias, e las coronas con las piedras \xc3\xa9 con los camafeos \xc3\xa9 sortijas, \xc3\xa9 otras nobles que pertene\xc3\xa7en al Rey, que lo aya todo aquel que con derecho por nos heredare el nuestro se\xc3\xb1or\xc3\xado mayor de Castilla \xc3\xa9 Le\xc3\xb3n". Deze tekst is een kopie van een verloren gegaan origineel. Kort na het overlijden van Alfonso werden de testamenten in het Latijn vertaald en die originelen zijn nog wel beschikbaar. _NEWLINE_De Luis de Francia die genoemd wordt in het testament kan theoretisch Lodewijk VIII van Frankrijk geweest zijn, maar gezien Alfonso slechts 5 jaar oud was bij het overlijden van Lodewijk VIII is dit weinig waarschijnlijk zodat de genoemde koning van Frankrijk Lodewijk IX moet zijn. Fernando III, de vader van Alfonso was een neef van Lodewijk IX en er waren nauwe banden tussen het Franse en Castiliaanse koningshuis. _NEWLINE_Over het feit of de driebandige gehistorieerde Bijbel die in het testament vernoemd werd zich bij het opstellen van het testament in Sevilla of in Toledo bevond blijft het gissen. Volgens een nota in de Historia Ecclesiastica de Toledo van J. Roman de la Higuera, had Alfonso, apart van de vorige tekst, ook zijn bezittingen die zich op dat moment in Toledo bevonden overgemaakt aan zijn rechtmatige opvolger. Toledo werd in 1284 bezet gehouden door Sancho, de opstandige zoon van Alfonso. Het feit dat de driebandige bijbel apart werd vernoemd laat veronderstellen dat die zich op het moment van het schrijven van het testament in Sevilla in het bezit van Alfonso bevond. Alfonso zou zich voor zijn dood nog met Sancho hebben verzoend en op die manier werd Sancho de rechtmatige opvolger en kwam de Bijbel dus waarschijnlijk in zijn bezit. Hieruit zou men kunnen besluiten dat de Bijbel pas na de dood van Alfonso in 1284 in de kathedraal van Toledo terechtkwam, misschien als schenking van Sancho._NEWLINE_Als de driebandige gehistorieerde Bijbel waarvan sprak is in het testament inderdaad de Bijbel van de Heilige Lodewijk zou zijn, blijft ook nog de vraag bij welke gelegenheid de Heilige Lodewijk de Bijbel aan Alfonso schonk. Vermits Alfonso pas koning werd tijdens de deelname van Lodewijk IX aan de Zevende Kruistocht kan men vermoeden dat het handschrift pas na 1254 in Spanje terechtkwam. Dit was trouwens een periode van drukke dynastieke contacten tussen Spanje en Frankrijk. _NEWLINE_Deze Bible moralis\xc3\xa9e werd voor het eerst opgenomen in een inventaris van de kunstschatten van de kathedraal van Toledo opgemaakt in 1539 naar aanleiding van een bezoek aan de kathedraal van aartsbisschop Tavera, maar ook in 1466 wordt de \xe2\x80\x98Rijke Bijbel\xe2\x80\x99 al vermeld door de N\xc3\xbcrenbergse patrici\xc3\xabr Gabriel Tetzel. In Madrid bevindt zich een kopie van de teksten van de Bijbel van de Heilige Lodewijk, die gemaakt werd op het einde van de 14e eeuw of in het begin van de 15e eeuw. Deze tekst stopt bij de Apocalyps van Johannes XIX, 15-16, zoals het huidige volume 3, dit toont aan dat het Morgan fragment toen al uit het werk verwijderd was._NEWLINE_Het Morgan fragment met de opdrachtminiatuur, de boekband wordt gedateerd op ca. 1500., kwam omstreeks 1593 is het in het bezit van Fran\xc3\xa7ois de la Majorie, Seigneur des Granges et de la Majorie, die op folium 1 zijn wapenschild laat aanbrengen. Het wapen in kwestie werd gebruikt vanaf 1593 na zijn huwelijk met Anne de Turenne. Het werk blijft in de familie en komt in 1838 terecht bij Alois de Chievres (1828-1904) en daarna bij diens schoonzoon Vicomte George Marie Louis de Hillerin (1842-1892).  Daarna kwam het in het bezit van Otto Weiner. Morgan kocht het van Louis Badin, een Parijse boekhandelaar, in 1906._NEWLINE_Het kapittel van de kathedraal van Toledo waakt angstvallig over het kostbare werk en studie ervan door de kunsthistorici is nagenoeg onmogelijk. Om aan de vraag van talrijke geleerden te kunnen voldoen werd door het kapittel beslist om een facsimile uitgave te laten verzorgen en men koos voor de uitgeverij Moleiro in Barcelona. Op die wijze is het werk in een vrijwel originele kopie vandaag voor iedereen toegankelijk voor studie en onderzoek.\n_START_SECTION_\nOpdrachtgever\n_START_PARAGRAPH_\nIn de \xe2\x80\x98Rijke Bijbel van Toledo\xe2\x80\x99 op fol. 8 recto van het fragment bewaard in de Pierpont Morgan Library in New York vinden we een visueel colofon. De bladzijde is horizontaal in twee verdeeld door een architectonisch kader. In het bovenste gedeelte zien we een koningin en een jonge (baardloze) koning. De koningin lijkt iets uit te leggen aan de koning. Onderaan zien we links een geestelijke, herkenbaar aan de tonsuur, die instructies geeft aan de schrijver die een leek blijkt te zijn. Volgens John Lowden is dit een afbeelding die Blanche van Castili\xc3\xab en haar zoon Lodewijk IX voorstelt. De schrijver werkt aan een Bible Moralis\xc3\xa9e, wat duidelijk op de afbeelding te zien is en krijgt instructies van de geestelijke. Samenvattend zou men kunnen zeggen dat Blanche opdracht geeft om het boek te maken voor haar zoon en dat het wordt gemaakt onder de leiding van een geestelijke (theoloog). _NEWLINE_Op basis van deze miniatuur wordt het werk gedateerd tussen 1226 en 1234. Lodewijk IX besteeg de troon in 1226 en hij huwde met Margaretha van Provence in 1234. Vermits de miniatuur een ongehuwde, maar reeds gekroonde Lodewijk IX voorstelt kan men het werk in die periode dateren. Lowden is van oordeel dat het werk werd gemaakt in opdracht van Blanche voor haar zoon Lodewijk als een huwelijksgeschenk voor hem en zijn bruid Marguerite'