b'\n_START_ARTICLE_\nGeschiedenis van Dordrecht\n_START_PARAGRAPH_\nDe geschiedenis van Dordrecht betreft de historie van de Nederlandse stad Dordrecht.\n_START_SECTION_\nOntstaan en etymologie\n_START_PARAGRAPH_\nDe stad Dordrecht ontstond aan het riviertje de Thuredrecht (Thuredrit(h), ca 1120), te midden van veenmoerassen. De Thuredrith was een, misschien gedeeltelijk gegraven, zijtak van de rivier de Dubbel en liep ongeveer langs de huidige Dubbeldamseweg, Blekersdijk en door de ruimte tussen het Bagijnhof en de Vriesestraat. De nederzetting die rond 1200 als Durdreth of Durthric wordt vermeld was dus naar het riviertje genoemd. Thuredrecht betekent zoveel als een doortocht of trekvaart, in dit geval tussen de Dubbel en de Merwede. Lang is gedacht dat de naam stond voor een "doorwaadbare plaats in de rivier Thure" en dat \'drecht\', zoals bij Utrecht en Maastricht uit latijn \'trajectum\' was afgeleid. In 1996 is deze verklaring losgelaten. In de annalen van Egmond werd in 1049 voor het eerst melding gemaakt van Dordrecht. Graaf Dirk IV van West-Frisia zou in dat jaar gesneuveld zijn in een gevecht tegen de bisschoppen van Utrecht, Luik en Metz \'in Dordrecht\' (apud Thuredrech) (zie Slag om Thuredrith). De naam Dordrecht werd al in het oudst bekende stadsrecht van 1220 op de hedendaagse manier geschreven.\n_START_SECTION_\nMiddeleeuwen\n_START_PARAGRAPH_\nDe Hollandse graaf Willem I bevestigde in 1220 de stadsrechten van Dordrecht. Dordrecht noemt zich de oudste stad van Holland (niet heel Nederland), omdat de net iets oudere Hollandse stad Geertruidenberg sinds 1807 is toegevoegd aan de provincie Noord-Brabant. Het is echter waarschijnlijk dat Dordrecht eerder al een serie stadsrechten ontvangen heeft, want in februari 1200 wordt de nederzetting al \'oppidum\' genoemd en heeft hij \'scabini\' (schepenen). Dat houdt in dat het een stadsachtige plaats was (oppidum betekent versterkte en/of verdedigbare (handels)stad) waar schepenen de taak hebben de lokale rechten of wetten te handhaven. Lang niet alle stadsrechten zijn in origineel of in afschrift bewaard. Veel steden hadden rechten die kennelijk een uitbreiding van eerdere rechten waren; oudere rechten die we tegenwoordig niet meer kennen. In de volksmond werd en wordt Dordrecht soms toch de "eerste stad" genoemd: de stad heeft van alle in Noord- en Zuid-Holland liggende Hollandse steden ontegenzeggelijk de oudste papieren. In de 13e en 14e eeuw was Dordrecht een van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste stad van het graafschap Holland en had als zodanig onder andere het "eerste recht". De stad Muiden kan zich overigens in zeker opzicht een nog oudere Hollandse stad noemen dan Geertruidenberg en Dordrecht. Muiden zou mogelijk al in 1122 stadsrechten hebben verkregen. Muiden ligt echter pas vanaf 1296 in Holland, dit nadat het Bisdom van Utrecht het Gooi had afgestaan aan het graafschap._NEWLINE_De positie als "eerste stad van Holland" betekende dat afgevaardigden uit Dordrecht voorrang hadden op de andere leden van de Staten van Holland en als eerste in aanmerking kwamen voor gezantschappen. De pensionaris van Dordrecht had recht op de functie van Raadspensionaris van de Staten van Holland._NEWLINE_Ergens in de 13e eeuw werd in Dordrecht een Latijnse school opgericht. De rechtstreekse opvolger, het hedendaagse Johan de Witt-gymnasium, behoort daarmee tot de oudste gymnasia van Nederland. Van 1600 tot 1615 was Gerardus Vossius rector van de Latijnse school in Dordrecht. In 1299 werd Dordrecht belegerd door Zeeuwse huurlingen onder Aloud van Ierseke. De ware toedracht is tot op heden onbekend, maar men vermoedt iets met het stapelrecht en een groot conflict met de toenmalige schepenen van Dordrecht. In de 14e eeuw was Dordrecht een militair bolwerk waar veel oorlogstuig werd gemaakt zoals blijden, katapulten en koggen (vaartuig). Dit valt op te maken uit jaarrekeningen van Willem IV van Holland op zijn voorbereiding op het beleg van Utrecht in 1345 en later ook bij Filips de Goede._NEWLINE_In 1418 vond het Beleg van Dordrecht plaats. Jacoba van Beieren belegerde de stad samen met haar man Jan IV van Brabant. Ze wilden dat hun oom Jan van Beieren de stad zou verlaten. Het betekende ook een nieuwe opkomst in de Hoekse en Kabeljauwse twisten. In 1421 kwam Dordrecht op een eiland te liggen ten gevolge van de tweede Sint Elisabethsvloed, waarbij grote delen van het achterland (Groote of Hollandsche Waard) voorgoed verdronken. Door haar strategische ligging ontwikkelde de stad zich tot een belangrijke stapelplaats (stapelrecht vanaf 1299). Dordrecht verhandelde vooral wijn, hout en graan. In 1457 vond in Dordrecht een grote stadsbrand plaats. In 1481 werd Dordrecht door drie vendels vanuit Gorinchem ingenomen (zie Inname van Dordrecht), door Jan III van Egmont, die burgemeester Gilles Adriaanszoon wist te arresteren. Dit vanwege de partijstrijd, Hoeken tegen de Kabeljauwen._NEWLINE_In 1489 diende Dordrecht als basiskamp, waarvan de Jonker Fransenoorlog werd bestreden door Jan III van Egmont. De regent over de Nederlanden Maximiliaan van Oostenrijk verbleef zelfs enkele maanden in Dordrecht, waarbij hij menigmaal het Augustijnenklooster bezocht. De Jonker Fransenoorlog werd be\xc3\xabindigd met de gevangenneming van Frans van Brederode, die in de Dordtse Puttoxtoren aan zijn verwondingen overleed.\n_START_SECTION_\nVroegmoderne Tijd\n_START_PARAGRAPH_\nOp 3 juni 1515 werd de latere Keizer Karel V (toen nog Karel van Spanje) verwelkomd in Dordrecht om daar gehuldigd te worden als \'graaf van Holland\'. Hij ging via het Groothoofdspoort de stad in._NEWLINE_In 1566 vond ook in Dordrecht een Beeldenstorm plaats, op 25 juni 1572 was de inname van Dordrecht een feit dankzij de hulp van de Watergeuzen. In 1572 kwam te Dordrecht de Eerste Vrije Statenvergadering bijeen. Vertegenwoordigers van alle Hollandse steden erkenden stadhouder Willem I, prins van Oranje, en steunden de opstand tegen de Spanjaarden. Hiermee werd een begin gemaakt met de vrije en onafhankelijke Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In 1618-1619 vond in Dordrecht, bolwerk van de reformatie, de Synode van Dordrecht plaats, waarbij de remonstranten tegenover de contraremonstranten stonden en waar het besluit viel tot de Bijbelvertaling die in 1637 de Statenbijbel zou opleveren, de eerste offici\xc3\xable vertaling vanuit de grondtalen in de Nederlandse taal._NEWLINE__NEWLINE_In de Gouden Eeuw hadden enkele vooraanstaande staatsgezinde geslachten, die met elkaar verzwagerd waren, het bestuur over de stad Dordrecht in handen. Het waren de families Van Slingelandt, Van Beveren, Muys van Holy en De Witt. Ze hadden daardoor ook in gewest Holland een belangrijke vinger in de pap. _NEWLINE_Zo kwam burgemeester Jacob de Witt in 1648 in aanvaring met de jonge stadhouder Willem II, en zat hij enige tijd gevangen. Zijn zoon Cornelis belandde in het Rampjaar 1672 eveneens in de Haagse Gevangenpoort. Op 20 augustus 1672 werden hij en zijn broer Johan, de raadpensionaris van Holland, op beschuldiging van corruptie door het volk gelyncht._NEWLINE_1702-1747: Tweede Stadhouderloze Tijdperk. Willem III stierf kinderloos en er werd geen stadhouder benoemd. Echter in 1747 werd Willem IV, de zoon van zijn verre neef Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, erfstadhouder van alle gewesten. In 1766 treedt zijn zoon Willem V aan._NEWLINE_1780-1787: Eerste Democratische Beweging. Dordrecht voerde een scherp anti-stadhouderlijke koers. Op 26 juli 1783 werd het exercitiegenootschap \xe2\x80\x9cDe Vrijheid\xe2\x80\x9d opgericht. De Patriotten wilden de oude vrijheid heroveren op de Oranjes. Nederland was immers al ruim tweehonderd jaar een "republiek", erfopvolging hoorde daar niet in thuis. Alras volgden meerdere steden. Stadhouder Willem V vluchtte uit Holland. Dordrecht had nog een belangrijk aandeel in de patriottenopstand, want op 17 maart 1786 gingen de Dordtse raadspensionaris Cornelis de Gijselaar en burgemeester Ocker Gevaerts als vorm van provocatie in Den Haag door het stadhouderspoort met hun rijtuig het binnenhof op, waar ze door Oranjegezinden werden tegengehouden. Op 18 september 1787 echter capituleerde Dordrecht voor de troepen van de Pruisische koning Frederik Willem, de zwager van Willem V. De Oranjerestauratie werd met kracht ingezet en de democratische beweging weggevaagd. Willem V werd in zijn positie hersteld. In 1815 nam zijn zoon Willem I, voorheen Willem VI, de titel Koning der Nederlanden aan._NEWLINE_(zie ook Bataafse Republiek en Huis van Oranje resp. lijst van stadhouders in de Nederlanden)\n_START_SECTION_\nFranse tijd (1795-1813)\n_START_PARAGRAPH_\nOp 19 januari 1795 trokken 200 Franse troepen door de Rietdijkspoort (in navolging van de Franse Revolutie) de stad Dordrecht binnen. Ze verjoegen de Oranjegezinden die na 1787 weer de overhand hadden gehad. In eerste instantie waren de inwoners blij met hun komst, maar dit sloeg na enkele weken om. Dit omdat de regelgeving niet erg werd versoepeld en er inkwartiering plaatsvond; elk huishouden moest een Franse soldaat in huis nemen. Tijdens de Franse bezetting werd binnen Dordrecht een Nationale garde opgericht waarbij alle mannelijke burgers tussen de 18 en 25 jaar binnen de stad zich moesten melden. Het financieel aantrekkelijke stapelrecht werd afgeschaft, Dordrecht verloor de positie van eerste stemhebbende stad in de Statenvergadering, de familiewapens worden in het streven naar gelijkheid van de grafzerken afgehakt, de wapenborden uit de kerken verwijderd en de gilden opgeheven._NEWLINE_Op 5 oktober 1811 bezoekt Keizer Napoleon de stad Dordrecht, vanwege een waterlinie-inspectie, dit om een mogelijke Engelse invasie te voorkomen. Op 22 november 1813 vonden de grootste ongeregeldheden plaats in Dordrecht, het Franse garnizoen dat om strategische redenen in Papendrecht was gelegerd, zag dat de Franse vlag was weggehaald aan de Dordtse kant en dat er leuzen als; oranje boven werden geroepen. Hierop opende men het vuur, waarbij een groot aantal huizen werd beschadigd en ook het Melkpoortje het moest ontgelden. Bij de burgers vielen er enkele gewonden en 1 dode. \'s Avonds roeide stadscommandant Matthijs Beelaerts naar Papendrecht om te onderhandelen. Hij moest de volgende dag 300 Franse soldaten weer toelaten binnen de stad. Op 23 november vluchtten de Fransen echter opnieuw de stad uit bij het horen van de komst van Pruisische troepen en Russische Kozakken. Het betekende het einde van de Franse overheersing._NEWLINE_Binnen Holland werd Dordrecht vanaf de 18e eeuw overvleugeld door Rotterdam.\n_START_SECTION_\nModerne Tijd\n_START_PARAGRAPH_\nDoor de eeuwen heen heeft Dordrecht een sleutelpositie ingenomen bij de verdediging van Holland, tot ver in de 20e eeuw was Dordrecht ook garnizoensstad. In de Benthienkazerne aan Buiten Walenvest langs de Oude Maas waren pontonniers gelegerd. Tijdens de mobilisatie van augustus 1939 werden ook infanteristen en artilleristen naar Dordrecht gestuurd om het eiland te verdedigen.\n_START_SECTION_\nTweede Wereldoorlog (1940-45)\n_START_PARAGRAPH_\nIn mei 1940 gaf Luitenant-kolonel Josephus Adrianus Mussert leiding aan de verdediging van Dordrecht, Jo Mussert was een broer van Anton Mussert die na de Tweede Wereldoorlog ge\xc3\xabxecuteerd werd omwille van hoogverraad. Toen het Nederlandse leger de strijd tegen de Duitsers opgaf en zich uit de stad terugtrok, vertrok de luitenant-kolonel op 14 mei 1940 naar Papendrecht. Hier kwam J.A. Mussert te staan tegenover reserve 1e luitenant A.J. Kruithof die Mussert verdacht van hoogverraad. Mussert weigerde zich over te geven en werd door Kruithof neergeschoten. Mussert leefde nog en werd vervoerd naar het ziekenhuis in Gorinchem, waar hij later die nacht om circa 02.00 uur is overleden aan zijn verwondingen. Later is Jo Mussert door toedoen van Generaal Winkelman postuum gerehabiliteerd; zijn nabestaanden ontvingen zelfs een schadeloosstelling. Luitenant Plasschaert won in de strijd om Dordrecht zijn Militaire Willems-Orde._NEWLINE_In de Tweede Wereldoorlog werd Dordrecht en omgeving het middelpunt van de strijd in de winter van 1944-1945. De grens tussen bevrijd en bezet gebied lag toen bij het Hollandsch Diep.'