b"\n_START_ARTICLE_\nParlementaire enqu\xc3\xaate naar de Woningcorporaties\n_START_PARAGRAPH_\nDe Parlementaire enqu\xc3\xaatecommissie Woningcorporaties is een enqu\xc3\xaatecommissie ingesteld op 16 april 2013 die onderzoek heeft gedaan naar de opzet en het functioneren van het stelsel van woningcorporaties om daarmee een bijdrage te kunnen leveren aan de ontwikkeling van toekomstig beleid. De onderzoeksperiode liep vanaf de verdere verzelfstandiging van de woningcorporaties begin jaren 90 tot nu. Voorzitter van de commissie was Roland van Vliet, ondervoorzitter Ed Groot. De enqu\xc3\xaatecommissie heeft op 30 oktober 2014 haar eindrapport aangeboden aan de Voorzitter van de Tweede Kamer. De commissie is in haar rapport zeer kritisch over de rol van de corporatiebestuurders, over het falen van het toezicht en over de rol van de politiek.\n_START_SECTION_\nInstelling van de enqu\xc3\xaate\n_START_PARAGRAPH_\nDe Tweede Kamer besloot op voorstel van Bas Jan van Bochove op 20 maart 2012 unaniem een parlementaire enqu\xc3\xaate in te stellen naar het stelsel van de volkshuisvesting, het beheer, het interne en externe toezicht, en de positie van de huurders bij woningcorporaties. Volgens de motie waren de belangen van zowel huurders bij deze sociale verhuurders als het algemene belang van een integere en stabiele volkshuisvesting in het geding. Er werd in de motie gewezen op de noodzaak om betrokken partijen onder ede te verhoren en dat daarom een enqu\xc3\xaate moet worden ingesteld. Ook de rol van externe partijen zoals banken, toezichthouders en gemeenten wenste de Tweede Kamer in de enqu\xc3\xaate te betrekken. Vooral dit toezicht ligt onder vuur. Volgens de motie is 'laakbaar gedrag door het interne en externe toezicht onvoldoende en te laat onderkend'._NEWLINE_Aanleiding voor de motie was aanhoudende negatieve publiciteit over woningcorporaties, zoals de financi\xc3\xable problemen bij Vestia. Vervolgens verzocht het Presidium de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken de motie uit te werken. De vaste commissie besloot in oktober 2012 om de opdracht aan een speciaal daartoe ingestelde tijdelijke commissie Woningcorporaties (TCW) te geven. Die commissie werd op 5 december 2012 ingesteld. Deze adviseerde over de in te stellen enqu\xc3\xaate en stelde een plan van aanpak op. Op basis hiervan besloot de Tweede Kamer op 16 april 2013 een parlementaire enqu\xc3\xaatecommissie in te stellen naar de opzet en het functioneren van woningcorporaties. Het onderzoek richt zich op het stelsel van woningcorporaties, het beheer ervan en het toezicht erop._NEWLINE_Het voorzitterschap van de parlementaire enqu\xc3\xaatecommissie kreeg Roland van Vliet, toen nog als lid van de PVV. Hoewel hij op 21 maart 2014 weg ging bij die partij bleef hij aan als Kamerlid, en zit sindsdien als eenmansfractie in de Kamer, omdat hij zijn voorzitterschap van de enqu\xc3\xaatecommissie niet wilde opgeven. De commissie heeft zich in 2013 vooral bezighouden met voorbereidend onderzoek. De commissie richtte zich hierbij op de periode vanaf begin jaren negentig tot het heden. In juni en juli 2014 vonden de openbare verhoren plaats.\n_START_SECTION_\nVoorgeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nBegin jaren negentig zijn woningcorporaties verder verzelfstandigd omdat de rijksoverheid de overheidssubsidi\xc3\xabring voor de volkshuisvesting wilde be\xc3\xabindigen, zodat de miljardenleningen van woningcorporaties niet langer zouden meetellen voor de staatsschuld. Nadat het rijk amper meer een financieel belang had bij de sector, was het overheidstoezicht op de sector tegelijk sterk afgebouwd. Hoewel de sector in juridische zin vrijwel volledig was verzelfstandigd, bleek in de decennia daarna uit allerlei Kamervragen en media-aandacht dat in brede kring werd verondersteld dat de rijksoverheid nog een stevige grip had op de woningcorporaties._NEWLINE_In januari 2012 kwam naar buiten dat er ernstige financi\xc3\xable problemen waren bij de grootste woningcorporatie, Vestia. De corporatie was in de problemen gekomen door een megafraude rond een grote portefeuille derivaten en kampte tijdens de Vestia-affaire met een miljardentekort. Ook andere woningcorporaties, zoals Woonbron (met het SS Rotterdam), De Kleine Meierij (DKM), Rochdale en SGBB, haalden het nieuws door financi\xc3\xable problemen._NEWLINE_Hierop nam in 2012 het CDA het initiatief om een onderzoek aan te vragen naar het stelsel van woningcorporaties. Die partij vermoedde dat gebrekkig toezicht een belangrijke oorzaak van de problemen zou zijn.\n_START_SECTION_\nRecente onderzoeken door andere instanties\n_START_PARAGRAPH_\nIn de aanloop naar de openbare verhoren door de parlementaire enqu\xc3\xaatecommissie Woningcorporaties zijn diverse publicaties uitgebracht door partijen die vaak zelf direct betrokken zijn bij het stelsel van woningcorporaties. Een selectie is hierna opgenomen.\n_START_SECTION_\nCentraal Fonds voor de Volkshuisvesting\n_START_PARAGRAPH_\nHet Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting (CFV) heeft een onderzoek gedaan naar het gebruik van derivaten door woningcorporaties. Het rapport Renterisico\xe2\x80\x99s beheerst of financi\xc3\xable risico\xe2\x80\x99s vergroot? Derivaten bij woningcorporaties is op 11 juni 2012 door minister Spies van Binnenlandse Zaken aangeboden aan de Kamer. Het onderzoek was gebaseerd op een enqu\xc3\xaate onder 162 corporaties die gebruikmaken van derivaten hanteren. Uit het onderzoek bleek het gebruik van derivaten in de afgelopen jaren sterk te zijn gegroeid. Exclusief Vestia was de totale derivatenportefeuille op 31 december 2010 \xe2\x82\xac 15,0 miljard en op 31 december 2011 \xe2\x82\xac 17,9 miljard. Een stijging van bijna 20%. Naast een analyse van de situatie staan in het rapport een groot aantal aanbevelingen voor zowel corporaties als voor aanscherping van de regelgeving.\n_START_SECTION_\nAutoriteit Financi\xc3\xable Markten\n_START_PARAGRAPH_\nDe Autoriteit Financi\xc3\xable Markten (AFM) heeft op 11 december 2012 een rapport uitgebracht naar aanleiding van haar onderzoek naar de jaarrekeningcontrole van woningcorporaties door de vier grootste accountantsorganisaties. Deze 'Big Four' (KPMG, Deloitte, PricewaterhouseCoopers en Ernst & Young) controleren meer dan 90 procent van de corporaties, gemeten naar aantallen woningen die de corporaties verhuren. De jaarrekeningcontroles van woningcorporaties zijn sinds december 2009 met terugwerkende kracht tot 1 juli 2009 aangewezen als wettelijke controles. De belangrijkste conclusies waren, dat twee van die kantoren met ingang van hun controle over boekjaar 2010 maatregelen hebben genomen om de kwaliteit van de controles te verbeteren en te bewaken. Van de andere twee heeft er \xc3\xa9\xc3\xa9n extra maatregelen genomen, maar pas nadat er sprake was van maatschappelijke onrust over Vestia en het gebruik van derivaten door woningcorporaties.\n_START_SECTION_\nCommissie Kaderstelling en Toezicht Woningcorporaties\n_START_PARAGRAPH_\nDe Commissie Kaderstelling en Toezicht Woningcorporaties - beter bekend als de 'commissie Hoekstra' - heeft op verzoek van de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) onderzoek gedaan naar de risico's van het maatschappelijke ondernemerschap van de woningcorporaties, waarbij ook specifiek is gekeken naar de Vestia-casus. Op 17 december 2012 heeft de commissie haar eindrapport uitgebracht. De commissie is van mening, dat het toezicht op woningcorporaties faalt. Zowel het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting, als het Waarborgfonds Sociale Woningbouw en het ministerie voor Wonen zouden tekortschieten. De commissie stelt dat het wetsvoorstel tot wijziging van de Woningwet, zoals dat toen bij de Eerste Kamer lag, al bijdraagt aan de verbetering van het toezicht op woningcorporaties, maar doet ook voorstellen tot verdere maatregelen om het in- en externe toezicht te verbeteren.\n_START_SECTION_\nAedes\n_START_PARAGRAPH_\nAedes, de landelijke branchevereniging van woningcorporaties in Nederland, heeft ter voorbereiding op de enqu\xc3\xaate de recente geschiedenis van de corporatiesector laten analyseren. Uit het rapport 'De Balans Verstoord' van februari 2013 komt als belangrijkste conclusie, dat het huidige systeem van zelfstandige woningcorporaties mislukt zou zijn. Het rapport bevat ook een opsomming van het twintigtal incidenten dat sinds de jaren negentig bekend is geworden ten gevolge van mismanagement van projecten, financieel mismanagement en fraude en zelfverrijking._NEWLINE_In maart 2014 publiceerde Aedes ook de notitie De balans hersteld: verbeteren van de legitimering van woningcorporaties, waarin het Aedes-bestuur een analyse maakt van het legitimeringsvraagstuk van woningcorporaties en voorstellen doet voor de versterking van die legitimering.\n_START_SECTION_\nNSOB\n_START_PARAGRAPH_\nDe 'denktank' van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) publiceerde in november 2013 als 'working paper' het rapport Woningcorporaties heroverwogen: prangende vragen voor een onmisbare \xc3\xa9n onmogelijke sector. De auteurs stellen, dat de woningcorporaties altijd al te maken hebben gehad met de situatie, dat zij zowel onmisbaar als onmogelijk zijn. De daardoor benodigde (continue) heruitvinding van de corporatiesector is niet alleen een opgave voor de corporaties zelf, maar ook een opdracht voor de overheid.\n_START_SECTION_\nAlgemene Rekenkamer\n_START_PARAGRAPH_\nOp 3 juni 2014 heeft de Algemene Rekenkamer haar rapport Toezicht op presteren van woningcorporaties aangeboden aan de Tweede Kamer. Het rapport is de neerslag van een onderzoek naar het functioneren sinds 1996 van het \xe2\x80\x98volkshuisvestelijk toezicht\xe2\x80\x99, dat wil zeggen het toezicht door de minister voor Wonen en Rijksdienst op de mate waarin woningcorporaties erin slagen hun publieke kerntaak \xe2\x80\x93 het bouwen, beheren en verhuren van voldoende betaalbare woningen \xe2\x80\x93 effectief, doelmatig, rechtmatig en integer uit te voeren. De Rekenkamer concludeert dat het ministeri\xc3\xable toezicht de afgelopen twintig jaar afwachtend en onvolledig is geweest, doordat de verantwoordelijke bewindspersonen te veel vertrouwden op zelfregulering en op het interne toezicht door de raden van commissarissen van de corporaties. Ook de woningcorporaties schoten tekort door hun  (commerci\xc3\xable) nevenactiviteiten, die overigens voor de sector als geheel over de periode 2007-2012 verliesgevend waren, niet altijd vooraf te melden.  Het rapport is bedoeld ter ondersteuning van de enqu\xc3\xaatecommissie.\n_START_SECTION_\nDoor de enqu\xc3\xaatecommissie verhoorde personen\n_START_PARAGRAPH_\nOp 4 juni 2014 begon de commissie met de openbare verhoren van de volgende personen:"