b"\n_START_ARTICLE_\nEditiewetenschap\n_START_PARAGRAPH_\nEditiewetenschap is de wetenschappelijke discipline die zich bezighoudt met het op verantwoorde wijze uitgeven van teksten uit het verleden (editietechniek). De discipline is ontstaan vanuit het besef dat teksten - evenals gebouwen, schilderijen en andere kunstwerken - onderhevig zijn aan verval en vakkundige zorg verdienen om voor toekomstige generaties behouden te blijven: literaire monumentenzorg. In Nederland wordt wetenschappelijk editeren vooral bedreven sinds de oprichting in 1983 van het Bureau Basisvoorziening Tekstedities van de KNAW, later opgegaan in het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis. Als eerste wetenschappelijke editie van dit bureau geldt de uitgave van de Volledige Werken van Louis Couperus.\n_START_SECTION_\nEditiewetenschap in Nederland en Vlaanderen\n_START_PARAGRAPH_\nVergeleken met andere taalgebieden begint het wetenschappelijk editeren in het Nederlands laat, pas in de tweede helft van de twintigste eeuw. Moderne inzichten uit het Engelse taalgebied werden na 1950 in Nederland verspreid door de Amsterdamse hoogleraar taalkunde Wytze Gs. Hellinga, die bibliografen en editeurs opleidde. Onder hen Guus S\xc3\xb6temann, die aan de Universiteit Utrecht de Duitse benadering introduceerde. De - mede door S\xc3\xb6temann bezorgde - uitgave van de Gedichten van J.C. Bloem in 1979, en de eerste twee delen in de serie Monumenta Literaria Neerlandica van de KNAW, geldt als de eerste historisch-kritische editie van een Nederlands auteur._NEWLINE_In 1983 werd in Den Haag het Bureau Basisvoorziening Tekstedities opgericht, als bureau van de KNAW; eerste hoofd van het bureau was H.T.M. van Vliet. Dit bureau werd bijgestaan door een begeleidingscommissie waarin zowel Vlamingen als Nederlanders zitting hadden. Dit bureau is in 1992 opgegaan in het Constantijn Huygens Instituut voor tekstedities en intellectuele geschiedenis (KNAW), waar tegelijk enkele andere editieprojecten van lange adem (onder meer Erasmus en Grotius) werden ondergebracht. De tegenhanger van het Huygens Instituut in Vlaanderen is het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (KANTL). Dit zijn de belangrijkste instituten op het gebied van de editiewetenschap. Beide instellingen hebben verwante doelstellingen ten aanzien van de zorg voor het Nederlandstalige literaire erfgoed en de ter beschikkingstelling daarvan aan een breed publiek. Sinds het najaar van 2007 is hun jarenlange informele samenwerkingsverband ge\xc3\xafntensiveerd en geformaliseerd.\n_START_SECTION_\nModerne editietechniek en handboek\n_START_PARAGRAPH_\n'De geschiedenis van de moderne editietechniek begint met de Lessinguitgave (1838-1840) van Lachmann.' Niet eerder was een recent werk onderworpen aan tekstkritiek. Daarna volgden steeds meer variantenedities van moderne auteurs en in het Duitse taalgebied staat het editeren op een hoog wetenschappelijk peil, zonder dat dit tot theoretische of praktische uniformiteit heeft geleid._NEWLINE_Op 2 december 1994 werd het door Marita Mathijsen geschreven Naar de letter. Handboek editiewetenschap gepresenteerd. Het was de eerste in het Nederlands taalgebied verschenen handleiding voor het editeren. Het werd een standaardwerk en al snel 'de grijze bijbel' genoemd. Het standaardwerk was een uitvloeisel van haar proefschrift over de brieven van De Schoolmeester en een eerste versie van het handboek vormde het derde deel van dat proefschrift dat als enige deel niet als handelseditie verscheen. Het werd ook de leidraad voor de edities die verschenen onder auspici\xc3\xabn van het Huygens Instituut.\n_START_SECTION_\nOnderzoek naar echtheid\n_START_PARAGRAPH_\nEen tekst kan op verschillende manieren vertroebeld raken: het originele manuscript is verloren gegaan of een andere \xe2\x80\x98geautoriseerde\xe2\x80\x99 bron blijkt onvindbaar, er kunnen roofdrukken zijn gemaakt, censuur buiten het weten van de schrijver om. Zelfs bij het herdrukken kunnen er bewust of onbewust nieuwe fouten en onbedoelde elementen in en uiteindelijk staat er niet meer wat er stond. Dergelijke fouten kunnen veroorzaakt zijn door het slordige werk van een zetter of door het eigenzinnige optreden van een corrector of redacteur, maar ook de auteur zelf is niet altijd feilloos._NEWLINE_De moderne editeur ziet zich voor de taak gesteld lezer en auteur te geven waar zij recht op hebben: een betrouwbare tekst. Dat roept de vraag op welke versie het originele werk het beste representeert, en hoe deze na een reeks van drukken en de dood van de auteur opnieuw tot stand kan worden gebracht.\n_START_SECTION_\nOnderzoek naar ontstaansgeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nTekstediteurs houden zich ook bezig met onderzoek naar de ontstaansgeschiedenis van teksten (tekstgenese).\n_START_SECTION_\nToegankelijk maken van teksten uit het verleden\n_START_PARAGRAPH_\nEen tekst uit het verleden kan voor hedendaagse lezers ontoegankelijk door de historische afstand. Door middel van doeltreffende toelichtingen moet die afstand worden overbrugd.\n_START_SECTION_\nOverige taken\n_START_PARAGRAPH_\nOverige taken waar de teksteditie zich over ontfermt zijn onderzoek naar de werkwijze en opvattingen van auteurs (po\xc3\xabticaal onderzoek) en naar de manier waarop teksten hun weg naar de lezers hebben gevonden."