b'\n_START_ARTICLE_\nOndertiteling\n_START_PARAGRAPH_\nEen ondertiteling is een tekstuele versie van de dialoog van een film of een televisieprogramma die meestal aan de onderkant van het scherm wordt getoond. Met de moderne techniek is het mogelijk ook bij theaterproducties in een vreemde taal "ondertiteling" te gebruiken, ook al verschijnt de tekst soms boven de sc\xc3\xa8ne. Hier spreekt men dan vaak van boventiteling in plaats van ondertiteling. Dit wordt veel gebruikt bij opera\'s, die vaak in vreemde talen worden gezongen.\n_START_SECTION_\nRedenen\n_START_PARAGRAPH_\nDe belangrijkste reden voor ondertiteling is dat er een vreemde taal wordt gesproken. Door ondertitels wordt de conversatie begrijpelijk. Dat gebeurt in de eerste plaats in speelfilms en documentaires die voor een buitenlands publiek zijn gemaakt of wanneer er iemand wordt ge\xc3\xafnterviewd die een vreemde taal spreekt._NEWLINE_Ook is ondertiteling gewenst als een spreker slecht verstaanbaar is (door een slechte telefoonverbinding, door een spraakgebrek, doordat hij een buitenlands accent heeft of doordat zijn stem vervormd is om herkenning te voorkomen). Soms wordt de ondertiteling als een belediging voor de spreker ervaren. Ook gezongen teksten (vooral in een opera) zijn vaak moeilijk verstaanbaar (zie Verstaanbaarheid van zang in de hoogste registers). Vandaag de dag worden instructievideo\'s op bijvoorbeeld vliegvelden ondertiteld in verband met het omgevingslawaai.\n_START_SECTION_\nDoven en slechthorenden\n_START_PARAGRAPH_\nTegenwoordig worden de meeste televisiefilms voorzien van ondertiteling voor doven en slechthorenden. Zie Teletekst-ondertiteling in Nederland voor meer uitleg.\n_START_SECTION_\nVerklaring\n_START_PARAGRAPH_\nEen incidentele ondertitel kan soms nodig zijn in een interview als iemand een moeilijk woord gebruikt, waarbij men veronderstelt dat de kijker niet weet wat het betekent. Ook ziet men soms een ondertitel ter verklaring: "Dit interview werd opgenomen v\xc3\xb3\xc3\xb3r 11 september".\n_START_SECTION_\nOndertiteling en nasynchronisatie\n_START_PARAGRAPH_\nHet is in Nederland, Vlaanderen en andere kleine taalgebieden als Scandinavi\xc3\xab gebruikelijk dat anderstalige films en televisie-programma\'s worden ondertiteld voor een vertaling van de dialoog; een ondertiteling is echter niet hetzelfde als een vertaling (zie: Ondertitelaar). Een andere manier om films in een andere taal begrijpelijk te maken is nasynchronisatie, waarbij de tekst van de acteurs opnieuw wordt ingesproken. Dit wordt vooral toegepast bij anderstalige producties voor jonge kinderen._NEWLINE_Soms wordt er niet ondertiteld of nagesynchroniseerd maar simultaan vertaald. Men hoort de oorspronkelijke taal op de achtergrond, terwijl de vertaling er hardop doorheen wordt gesproken. Meestal spreekt de vertaler iets sneller dan de originele spreker: hij begint later en is eerder klaar. Er wordt niet getracht lipsynchroon te spreken, maar de vertaler is w\xc3\xa9l iemand van hetzelfde geslacht. Men ziet dit vaak in documentaires op de Britse televisie._NEWLINE_Simultaan vertalen komt ook voor bij een live-uitzending waarbij een vreemde taal wordt gesproken, omdat er dan geen tijd is om de ondertitels te maken. De vertaling is dan vaak bondiger en samenvattend.\n_START_SECTION_\nOndertiteling bij dezelfde taal\n_START_PARAGRAPH_\nNederlandse en Vlaamse producties worden onderling ook vaak ondertiteld. Dit heeft als reden dat veel Nederlanders moeite hebben met het verstaan van bepaalde Vlaamse dialecten, tongval en omgekeerd. Ook redelijk goed verstaanbare gesprekken worden vertaald vanwege het gebruik van een typisch Nederlandse of Vlaamse woordenschat. Voorbeelden van deze programma\'s zijn Nederlands-Belgische producties zoals Aspe, Expeditie Robinson en Peking Express. Ook Nederlandse series als Baantjer, Gooische Vrouwen en Meiden van De Wit worden ondertiteld. In Nederland krijgen series als Jambers en Spoed dergelijke ondertitels.\n_START_SECTION_\nTeletekst-ondertiteling in Nederland\n_START_PARAGRAPH_\nDoven en slechthorenden hebben veel plezier aan ondertitelde films. Deze doelgroep beleefde meer plezier aan een buitenlandse film met ondertiteling dan aan een binnenlandse film. Tegenwoordig worden Nederlandstalige televisieprogramma\'s op de publieke zenders speciaal voor doven en slechthorenden ondertiteld via teletekst. Deze ondertiteling voor slechthorenden is zelfs vollediger dan de ondertiteling van een vreemde taal, want de achtergrondgeluiden worden ook vermeld. In de tv-gidsen en in de programmalijsten op teletekst wordt met de letter T achter de programmatitels aangegeven welke programma\'s door teletekst ondertiteld worden._NEWLINE_Bij de ondertiteling voor auditief gehandicapten wordt extra informatie gegeven die bij een vertalende ondertiteling voor horenden niet nodig is. Met verschillende kleuren wordt aangeduid wie er aan het woord is (de hoofdrolspeler in het geel), de naam van de spreker wordt soms vermeld, en de achtergrondgeluiden (bijvoorbeeld het gerinkel van de telefoon) worden vermeld._NEWLINE_De ondertiteling is tegenwoordig te  vinden op teletekstpagina 888 (voorheen op andere nummers). Bij moderne televisies en digitale ontvangers zit in het hoofdmenu vaak een optie om de ondertiteling voor doven en slechthorenden rechtstreeks aan en uit te zetten. Deze optie kan ook worden gebruikt met een speciale knop op de afstandsbediening._NEWLINE_Nog niet alle Nederlandstalige televisieprogramma\'s worden echter ondertiteld. Doven en slechthorenden bepleiten al jaren het verplicht stellen van ondertiteling, niet alleen bij de publieke maar ook bij de commerci\xc3\xable zenders. Zonder deze ondertiteling is vrije nieuwsgaring voor hen niet mogelijk.\n_START_SECTION_\nLetterlijk versus samenvatten\n_START_PARAGRAPH_\nVroeger werd bij de ondertiteling nog veel samengevat in korte en simpele zinnen. Volgens de NOS, die tot 2004 de teletekstondertiteling voor de publieke zenders verzorgde, zou het te veel moeite kosten de gesproken tekst letterlijk over te nemen. Ook meende de NOS dat het niet meer te volgen zou zijn als ze met grotere snelheid en meer tekst werkten. Doven en slechthorenden waren echter van mening dat door het samenvatten de teksten erg \'kinderlijk\' overkwamen en dat er hierdoor veel informatie wegvalt._NEWLINE_Onder grote druk van de belangenorganisaties deed de NOS daarom in 2003 een proef met letterlijke ondertiteling. Een enqu\xc3\xaate wees uit dat liefst 95% van de kijkers hieraan de voorkeur gaf boven samenvatten. De NOS ging hierna over op letterlijke ondertiteling._NEWLINE_Om meer letterlijke ondertiteling met evenveel mensen te kunnen doen, begon de NOS experimenten met spraakherkenningssoftware, waarbij de redacteur de gesproken tekst herhaalt in een microfoon. De ingesproken tekst wordt dan automatisch omgezet in ondertitels._NEWLINE_Wegens gebrek aan geld en mankracht kon de NOS in 2004 niet meer dan 50% van de zendtijd ondertitelen. In 2004 ging de afdeling Ondertiteling over naar de Publieke Omroep. Het streven was om de volle 100% te bereiken in 2010.\n_START_SECTION_\nOndertiteling bij de commerci\xc3\xable zenders\n_START_PARAGRAPH_\nDe Nederlandse commerci\xc3\xable zenders doen vergeleken met de publieke omroep weinig aan teletekstondertiteling. Ze willen hiervoor net als de publieke zenders subsidie ontvangen van de Nederlandse overheid. Deze stelt dat de commerci\xc3\xablen dit makkelijk zelf kunnen betalen. Een ander probleem is dat eventuele wettelijke verplichting niet van toepassing is op RTL Nederland (RTL 4, RTL 5, RTL 7 en RTL 8), omdat deze omroep formeel in Luxemburg gevestigd is._NEWLINE_In 2003 en 2004 begon SBS6 toch met de ondertiteling van voetbalwedstrijden van het Nederlands elftal waarvan ze de uitzendrechten hadden. De kosten hiervoor werden betaald door Nationale Nederlanden, een van de sponsors van het Nederlands elftal._NEWLINE_Na de zomer van 2004 werden de uitzendrechten van deze wedstrijden echter opgekocht door het bedrijf Talpa van John de Mol, dat toen avondzendtijd had op het kanaal van Nickelodeon. Vanaf 14 december 2005 had Talpa als eerste 100 procent ondertiteling voor Nederlandse films en series. Ondertussen is Talpa verkocht aan RTL Nederland en heet nu RTL 8._NEWLINE_Op 30 juni 2006 besloot het kabinet dat per 1 januari 2007 (later versneld van kracht geworden op 1 december 2006) alle landelijke omroepen, zowel publiek als commercieel, hun Nederlandstalige televisieprogramma\'s moesten gaan ondertitelen. De gestelde norm was 95% voor de publieke omroepen en 50% voor de commerci\xc3\xable, te behalen binnen vier jaar. Het kabinet hoopte op een akkoord met de RTL-zenders, aangezien zij niet onder Nederlands recht vallen.\n_START_SECTION_\nTeletekst-ondertiteling in Duitsland\n_START_PARAGRAPH_\nIn Duitsland gebruikt de ARD teletekst-150 en de ZDF teletekst-777 voor ondertiteling in de eigen taal.'