b'\n_START_ARTICLE_\nRoemeense Nationale Partij\n_START_PARAGRAPH_\nDe Roemeense Nationale Partij (Roemeens: Partidul Na\xc5\xa3ional Rom\xc3\xa2n, PNR), oorspronkelijk Roemeense Nationale Partij van Transsylvani\xc3\xab en het Banaat (Roemeens: Partidul Na\xc5\xa3ional Rom\xc3\xa2n din Transilvania \xc5\x9fi Banat), was een Roemeense politieke partij.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe PNR werd op 12 mei 1881 opgericht als fusie van de Roemeense Nationale Partij van Transsylvani\xc3\xab (Partidul Na\xc8\x9bional al Rom\xc3\xa2nilor din Banat din Transilvania) van Ilie M\xc4\x83celariu en de Nationale Partij van Roemenen in het Banaat en Hongarije (Partidul Na\xc8\x9bional al Rom\xc3\xa2nilor din Banat \xc8\x99i Ungaria) van Alexandru Mocioni, beiden opgericht in 1869 (twee jaar na de Ausgleich). De PNR was fel gekant tegen de Magyarisatiepolitiek van de regering in Boedapest en men wilde het herstel van de autonomie van het prinsdom Transsylvani\xc3\xab binnen de Dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije. De leiders van de PNR wilden geen vereniging met Roemeni\xc3\xab. Een ander belangrijk programmapunt van de PNR was een uitbreiding van het kiesrecht (de meeste Roemenen in het Hongaarse deel van Oostenrijk-Hongarije hadden geen kiesrecht, sterker nog, slechts een kleine toplaag Hongaren bezat stemrecht) om zo de positie van de Roemenen in het Hongaarse deel van Oostenrijk-Hongarije te versterken. Het partijprogramma was liberaal._NEWLINE_De meeste van de leiders van de PNR waren Grieks-Katholiek. Sinds 1791 moedigden de keizers de bekering van Roemenen tot het Grieks-Katholicisme toe. In ruil daarvoor kregen zijn burgerrechten. Het merendeel van de Roemenen in Transsylvani\xc3\xab bleef echter Roemeens-Orthodox. De Grieks-Katholieke minderheid verkreeg echter enige politieke invloed en werden bevoordeeld._NEWLINE_In 1892 stelden vooraanstaande PNR-leiders, zoals Ioan Ra\xc8\x9biu, Gheorghe Pop de B\xc4\x83se\xc8\x99ti, Eugen Brote, Vasile Lucaciu en anderen, het Transsylvaanse Memorandum op dat zij aanboden aan de keizer waarin de PNR leiders o.a. gelijke rechten voor de Roemenen in Transsylvani\xc3\xab eisten. De schrijvers van het Memorandum werden gearresteerd en in 1894 veroordeeld tot gevangenisstraffen. In 1895 verkregen zij echter, dankzij bemiddeling van koning Carol I van Roemeni\xc3\xab, amnestie. Veel PNR\'ers en andere Roemenen in Oostenrijk-Hongarije waren er echter nu van overtuigd dat Transsylvani\xc3\xab zich moest verenigen met Roemeni\xc3\xab, maar de partijleiding bleef verdeeld._NEWLINE_De relaties tussen de regering in Boedapest en de PNR werden als gevolg van het memorandum, nog slechter. Ook de relaties tussen de PNR en met de Servische en Slowaakse verslechterden. De PNR hoefde ook op weinig steun van de regering in Boekarest te rekenen, daar koning en regering aldaar veel waarde hechtten aan goede nabuurschap met Oostenrijk-Hongarije. Positief aan de goede relaties tussen Roemeni\xc3\xab en Oostenrijk-Hongarije was echter wel dat er culturele uitwisseling tussen de Roemenen in Transsylvani\xc3\xab en de Roemenen in Roemeni\xc3\xab mogelijk werd gemaakt._NEWLINE_Tijdens de laatste jaren van de Dubbelmonarchie raakte de partij verdeeld in diverse facties. Er ontstond een factie die streefde naar vereniging van Transsylvani\xc3\xab met het Koninkrijk Roemeni\xc3\xab geleid door Octavian Goga en Vasile Lucaciu, een factie die een afwachtende houding aannam onder leiding van Iuliu Maniu en een factie onder Aurel Popovici die streefde naar federale Donaumonarchie zoals verwoord werd door aartshertog Frans Ferdinand. Over \xc3\xa9\xc3\xa9n waren de leiders van de PNR het roerend eens: Er moesten grote veranderingen plaatsvinden._NEWLINE_In 1905 besloot de PNR voor het eerste mee te doen met de verkiezingen voor het Hongaarse parlement. Voor die tijd weigerde de PNR mee te doen met de verkiezingen daar zij de Ausgleich van 1867 niet erkende. In 1906 namen de gekozen leden van de PNR zitting in het parlement. De PNR was een van de twee etnisch Roemeense partijen in het Hongaarse parlement - de andere was de Sociaaldemocratische Partij van Transsylvani\xc3\xab en het Banaat van Vasile Goldi\xc8\x99._NEWLINE_In 1913 stelde de nieuwe Hongaarse premier, Istv\xc3\xa1n Gr\xc3\xb6f Tisza voor om te gaan onderhandelen over de positie van de Roemenen in Hongarije, maar door het uibreken van de Eerste Wereldoorlog (juli 1914) bleven deze onderhandelingen uit.\n_START_SECTION_\nDe PNR als partij in Roemeni\xc3\xab\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1916 deed Roemeni\xc3\xab zijn intrede in de Eerste Wereldoorlog aan de zijde van de Entente mogendheden en was dus in oorlog met Oostenrijk-Hongarije. Roemeni\xc3\xab zag het als een van zijn oorlogsdoelen om Transsylvani\xc3\xab en het Banaat bij Roemeni\xc3\xab te voegen. De Transsylvaanse Roemenen twijfelden over hun loyaliteit ten opzichte van de  Habsburgse monarchie. In oktober/november 1918 stortte het Habsburgse rijk ineen. Alexandru Vaida-Voevod van de PNR las op 18 oktober 1918 een op 12 oktober door het uitvoerende comit\xc3\xa9 van de PNR opgestelde resolutie voor in Hongaarse parlement waarin het recht op zelfbeschikking voor de Transsylvaanse Roemenen werd ge\xc3\xabist. In Arad werd op 3 november 1918 een door de PNR en de Sociaaldemocratische Partij van Transsylvani\xc3\xab en het Banaat gedomineerde gevormd. Deze Raad verklaarde op 1 december, gesteund door de Transsylvanische Saksen, in Alba Iulia dat Transsylvani\xc3\xab zich zou verenigen met het Koninkrijk Roemeni\xc3\xab. Op 24 december ondertekende koning Ferdinand I van Roemeni\xc3\xab het decreet over de unie van Transsylvani\xc3\xab met Roemeni\xc3\xab._NEWLINE_Na de vereniging werd de PNR een Roemeense partij. Voor de Roemeense parlementsverkiezingen van november 1919, de eerste in Groot-Roemeni\xc3\xab, wijzigde de partij haar naam in Roemeense Nationale Partij (Partidul Na\xc8\x9bional Rom\xc3\xa2n). De PNR won de verkiezingen glansrijk en versloeg de Nationaal-Liberale Partij (PNL) van Ion I.C. Br\xc4\x83tianu, Roemeni\xc3\xab\'s premier tijdens de Eerste Wereldoorlog. De PNR verkreeg 199 van de 474 zetels in het parlement. Op 9 december 1919 benoemde koning Ferdinand Alexandru Vaida-Voevod tot premier van een hervormingskabinet van de PNR en de Boerenpartij (P\xc8\x9a). De voorgestelde hervormingen van deze regering (waaronder een radicale landhervorming) vielen niet in goede aarde bij de koning en Br\xc4\x83tianu. De koning en Br\xc4\x83tianu waren wel voorstanders van hervormingen, maar dan van gematigde hervormingen. De koning ontsloeg Vaida-Voevod en benoemde generaal Alexandru Averescu van de populistische Volkspartij (PP) in april 1920 tot premier. Averescu werd gesteund door de koning en Br\xc4\x83tianu\'s PNL._NEWLINE_Later werd Br\xc4\x83tianu premier. Hij maakte, dik tegen de zin van de Hongaarse minderheid, een einde aan de autonomie van Transsylvani\xc3\xab en voerde in 1923 een nieuwe grondwet door die zeer centralistisch was. De PNR was tegen beide maatregelen, maar slaagde er niet in om een krachtige oppositie te voeren.\n_START_SECTION_\nFusie met de Boerenpartij\n_START_PARAGRAPH_\nDe verkiezingen van 1920 en 1922 verliepen slecht voor de PNR: respectievelijk 34 en 25 zetels. In 1925 poogde koning Ferdinand de PNR en de PNL tot een fusie te bewegen, hetgeen echter niet lukte. Het kwam in 1925 wel tot een kortstondige fusie tussen de PNR en de Nationaal-Democratische Partij (PND) van Nicolae Iorga, maar deze werd al snel ongedaan gemaakt. (Iorga was in de korte periode na de fusie zelfs erevoorzitter van de PNR). In hetzelfde jaar ging wel een deel van de Volkspartij (PP) van Averescu onder leiding van Constantin Argetoianu over naar de PNR._NEWLINE_In 1926 ging de PNR een verkiezingsalliantie met de Boerenpartij (Partidul \xc8\x9a\xc4\x83r\xc4\x83nesc) van Ion Michalache. De PNR-P\xc8\x9a verkreeg bij de verkiezingen van 1926 69 zetels en werd de tweede partij na de Volkspartij. Een koninklijk prerogatief voorkwam een coalitie van de PP met de PNR-P\xc8\x9a. Generaal Averescu vormde een kabinet en werd gesteund door de PNL._NEWLINE_Op 10 oktober 1926 fuseerden de PNR en de P\xc8\x9a formeel en vormden de Nationale Boerenpartij (Partidul Na\xc8\x9bional \xc8\x9a\xc4\x83r\xc4\x83nescu, PN\xc8\x9a) die werd geleid door Iuliu Maniu. Samen met de PNL bepaalde PN\xc8\x9a tot vestiging van koning Carol II\'s autoritaire bewind in 1938 (de zgn. "Koninklijke Dictatuur") het politieke landschap in Roemeni\xc3\xab.'