b"\n_START_ARTICLE_\nSonia Delaunay-Terk\n_START_PARAGRAPH_\nSonia Delaunay-Terk (Gradizhsk, 14 november 1885 \xe2\x80\x93 Parijs, 5 december 1979) was een Oekra\xc3\xafens-Franse kunstenares, die trouwde met Robert Delaunay. Haar oeuvre omvat onder meer sieraden, schilderijen, textielontwerpen en decorontwerpen.\n_START_SECTION_\nLeven\n_START_PARAGRAPH_\nSarah Ilinitchna Stern is geboren in Gradizhsk en is van joodse komaf. Om onbekende redenen verhuisde zij naar Sint-Petersburg, waar haar oom Henri Terk, een rijke advocaat, woonde. In 1890 werd ze geadopteerd door het gezin de Terk's en wijzigde haar naam in Sonia Terk. Vanaf haar achttiende studeerde zij in Karlsruhe (1903 - 1904) en, in 1905, aan de Academie de la Palette in Parijs. Sonia wordt in deze periode be\xc3\xafnvloed door de post-impressionisten en door de fauvisten. Op kleine schaal genoot ze naamsbekendheid.\n_START_SECTION_\nHuwelijk\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1908 trouwde ze met Wilhelm Uhde, een kunsthandelaar die homoseksueel was. Het was waarschijnlijk een verstandshuwelijk. In 1909 leerde ze de schilder Robert Delaunay kennen, met wie zij een liefdesrelatie kreeg. Uhde stemde toe in een scheiding, en in 1910 trouwden Sonia en Robert. Hun zoon Charles Delaunay werd in 1911 geboren. Tijdens de Eerste Wereldoorlog verbleven zij in Portugal en Spanje. Toen haar inkomen wegviel als gevolg van de Russische Revolutie, begon Sonia met het ontwerpen van kleding, stoffen en theaterkostuums, wat een zakelijk succes bleek. In deze jaren stopte zij bijna geheel met schilderen. In de crisisjaren sloot zij haar bedrijf, en ging weer schilderen, maar bleef ook haar ontwerpen verkopen.\n_START_SECTION_\nWerk\n_START_PARAGRAPH_\nBegin twintigste eeuw werd er weinig samengewerkt tussen de modeontwerpers en beeldend kunstenaars. Sonia Delaunay vormde hierop een uitzondering. Samen met haar man Robert Delaunay ontwikkelde ze het simultanisme. Dit was een kleurentheorie gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, waaruit bleek dat sommige kleuren naast elkaar een andere kleur lijken te hebben of dat de combinatie van kleuren een schijn van beweging kunnen veroorzaken. Dit maakte dat het echtpaar met contrasterende en dissonerende kleuren werkte._NEWLINE_In haar werk maakte Delaunay veel gebruik van felle kleuren. De Russische volkskunst inspireerde haar daartoe. De kleuren van het simultanisme waren vernieuwend. Inspiratie putte Delaunay ook uit het prisma of uit straatverlichting. In haar leven heeft ze met vele stijlen ge\xc3\xabxperimenteerd, waaronder orphisme, kubisme en abstracte kunst. In 1931 trad ze tot de groep Abstraction-Cr\xc3\xa9ation toe._NEWLINE_Tot aan zijn dood in 1941 heeft ze samen met Robert geschilderd. _NEWLINE_Delaunay onderhield vriendschappelijke banden met dada\xc3\xafst Tristan Tzara. Hij schreef gedichten over haar simultanistische werk en zij maakte tekeningen voor twee van zijn boeken._NEWLINE_Ze was de eerste vrouwelijke kunstenaar die nog tijdens haar leven ge\xc3\xaberd werd met een retrospectief in het Louvre. In 1964 werd zij Ridder in het Franse Legioen van Eer en in 1975 Officier in deze zelfde orde."