b"\n_START_ARTICLE_\nOverspanningsafleider\n_START_PARAGRAPH_\nEen overspanningsafleider is een constructie die in het geval van het optreden van een overspanning, bijvoorbeeld ten gevolge van blikseminslag of schakelhandelingen, een veilige afleiding in werking zet opdat de overspanning geen schade toebrengt aan overige componenten. Overspanningsbeveiliging wordt in een laagspanningsinstallatie op zoneovergangen geplaatst welke wordt bepaald door de NEN-EN-IEC62305. Zodra een uitwendige bliksembeveiligingsinstallatie (LPZ0) wordt vereffend aan de interne aardingsinstallatie (LPZ1) dient hier een klasse 1 bliksemstroomafleider te worden geplaatst. Een veel toegepaste afleider is bijvoorbeeld een DEHNbloc of DEHNbloc M. Deze afleider zorgt ervoor dat de bliksem(deel)stroom wordt vereffend aan de spanningvoerende leidingen waarbij de geldende stoorvastheid van 4 kV niet overschreden wordt. Zodra er vanaf de betreffende laagspanning(hoofd)verdeler naast de afgaande distributiegroepen tevens eindgroepen worden gedistribueerd valt de verdeler in stoorvastheid categorie 3(NEN62305) hier dient de overspanningsbeveiliging een maximale restspanning te bieden van 2,5kV. Om dit te bereiken wordt een zogenaamde combi-afleider geplaatst zoals een DEHNventil. Als er geen uitwendige bliksem beveiligingsinstallatie is voorzien kan de Klasse 1 karakteristiek worden overgeslagen. In dit geval volstaat Klasse 2 zoals een DEHNguard M. Deze biedt de fabrikant tegenwoordig met ge\xc3\xafntegreerde voorbeveiliging. Klasse 3 beveiliging dient zo dicht mogelijk bij de verbruiker te worden geplaatst. _NEWLINE_Naast laagspanning wordt ook de midden en hoogspanningsinstallatie voorzien van bliksemstoomafleider_NEWLINE_Om het hoogspanningsnet te vrijwaren van beschadigingen ten gevolge van overspanning, worden in de stations van het hoogspanningsnet tegenwoordig altijd overspanningsafleiders toegepast.\n_START_SECTION_\nVonkenbrugafleider\n_START_PARAGRAPH_\nIn de bestaande hoogspanningsstations treft men nog veel zogenaamde vonkenbrugafleiders aan. Dit zijn afleiders, opgebouwd uit een aantal in serie geschakelde vonkbruggen en halfgeleiders met parallel hieraan de stuurelementen R en C die zorgen voor een lineaire spanningsverdeling. In het bijgaande schema zijn deze componenten terug te vinden. _NEWLINE_Een vonkenbrug is voor te stellen als een bougie in het ontstekingssysteem van een verbrandingsmotor. _NEWLINE_Bij een overspanning van enige betekenis, slaan de vonkenbruggen over en gaat er een stroom van de hoogspanningsaansluiting via de halfgeleiders naar aarde vloeien. _NEWLINE_In een halfgeleider ontstaat pas stroomgeleiding, als de spanning een bepaalde waarde overschrijdt, waardoor deze zich als een laagohmige weerstand gaat gedragen, afhankelijk van het soort materiaal waarvan de halfgeleider is samengesteld. Wegens het niet-lineaire gedrag van de halfgeleiders noemt men deze ook wel niet-lineaire of spanningsafhankelijke weerstanden. _NEWLINE_In de elektronica worden dergelijke halfgeleiders ook wel VDR\xe2\x80\x99s genoemd (VDR = Voltage Dependent Resistor) of varistor. _NEWLINE_De niet-lineaire weerstanden in vonkenbrugafleiders bestaan uit siliciumcarbide (SiC) met een vulmiddel. Siliciumcarbide, ook bekend onder de naam carborundum, is een vrij hard materiaal, dat onder meer voor slijpschijven wordt gebruikt._NEWLINE_De niet-lineaire weerstanden gedragen zich enigszins anders dan zogenaamde ohmse weerstanden. Bij een ohmse weerstand \xe2\x80\x93 verder gewoon weerstand genoemd \xe2\x80\x93 neemt de stroom evenredig toe met het stijgen van de spanning. _NEWLINE_Zoals uit de grafiek duidelijk wordt, is bij aanleggen van een spanning U  van 10 kV de stroom I = 2 kA aanwezig. Bij een verdubbeling van de spanning wordt ook de stroom twee maal groter. De weerstand  is hier dus constant 5 \xce\x8f._NEWLINE_Bij een niet-lineaire weerstand gaat deze evenredigheid niet meer op. De niet-lineaire weerstanden van de halfgeleider SiC, die worden gebruikt in vonkenbrugafleiders, hebben een karakteristiek, zoals weergegeven in bijgaande grafiek. In deze grafiek is af te lezen, dat bij een spanning van 2 kV een stroom aanwezig is van circa 25 A. Bij een verdubbeling van de spanning wordt de stroom niet 50 A maar circa 300 A, wat dus inhoudt, dat de weerstand van het SiC bij 4 kV duidelijk kleiner is dan bij 2 kV. Bij 6 kV is dit effect nog groter. Hierbij is de stroom al gestegen tot 1000 A. Om deze enorme stijging van de stroom te kunnen weergeven, is de X-as op een logaritmische schaal uitgezet._NEWLINE__NEWLINE_De eigenschap, dat bij stijgen van de spanning de weerstand steeds kleiner wordt, maakt een niet-lineaire weerstand dus uitermate geschikt voor toepassing in afleiders. Met de niet-lineaire weerstanden wordt namelijk bereikt, dat de spanning over de afleider niet buitensporig hoog wordt bij aanspreken hiervan. Dit houdt in, dat als een overspanning de afleider bereikt, de weerstand van de halfgeleiders sterk zal dalen, waardoor de stroom toeneemt en de energie snel wordt afgevoerd. Hierdoor zal de overspanning vrijwel onmiddellijk dalen tot de bedrijfsspanning. Verder houden, ter voorkoming van een explosie, de niet-lineaire weerstanden de stroom binnen gestelde grenzen en zorgen ze er voor, dat de bogen over de vonkenbruggen snel worden geblust. _NEWLINE_Zoals eerder vermeld, bestaat een vonkenbrugafleider uit enkele in serie geschakelde vonkenbruggen en niet-lineaire weerstanden, plus de bijbehorende stuurelementen. Een handzaam 'pakket' met een aantal van deze combinaties wordt een sectie genoemd, en is als regel uitgelegd voor een spanning van circa 10 kV. De bedrijfsspanningen van het hoogspanningsnet lopen van 50 kV tot 380 kV, zodat dus, om aan de bedrijfsspanning van een totale afleider te komen, er dus een aantal secties achter elkaar moet worden geschakeld."