b'\n_START_ARTICLE_\nGeschiedenis van Gent\n_START_PARAGRAPH_\nDit artikel handelt over de geschiedenis van de stad Gent.\n_START_SECTION_\nOorsprong\n_START_PARAGRAPH_\nGeologisch gezien behoort de Gentse regio tot de Noordwest-Europese laagvlakte, een uitgestrekt gebied met verre horizonten, een laag reli\xc3\xabf en een dicht net van waterlopen, waarvan de belangrijkste in de Noordzee uitmonden. Gent is ontstaan aan de samenvloeiing van de Leie en de Schelde, de twee voornaamste rivieren die het lage en waterrijke landschap van Zandig Vlaanderen bepalen. Water oefent een grote aantrekkingskracht uit op mensen. Dat is vandaag zo, maar het gold ook bijna 60.000 jaar geleden, toen de eerste mensen in deze streek rondtrokken. _NEWLINE_De plek bij de samenvloeiing, de latere Sint-Baafsabdij, wordt beschouwd als de ankerplaats in Gent voor de overgang van de premiddeleeuwse nederzettingen naar de middeleeuwse stad. Vaak wordt aangenomen dat de oudste nederzetting in Gent dateert uit de Gallische (of Keltische) tijd en dat de naam Gent zou afkomstig zijn van de Keltische waternaam Gond, verbasterd naar het Germaanse Gand, waarvan het Latijnse Gandavum is afgeleid. Maar er zijn vroegere sporen van nederzettingen en bewoning in de regio.\n_START_SECTION_\nSporen van een rijk verleden\n_START_PARAGRAPH_\nIn de Gentse bodem vinden archeologen menselijke sporen uit verschillende tijdperken. De oudste sporen van menselijke aanwezigheid op het Gentse grondgebied dateren van het Middenpaleolithicum (55.000-35.000 jaar voor onze tijdrekening) of de middenperiode van de Oude Steentijd. Ze komen alleen aan het licht bij diepe graafwerken zoals bij de aanleg van de Blaarmeersen. De sporen verwijzen naar Neanderthal-mensen die tussen de twee laatste glacialen de Gentse regio bezochten. Het landschap zag er nog volledig anders uit. De rondtrekkende mensen leefden voornamelijk van de jacht op groot wild en het verzamelen van eetbare planten en vruchten._NEWLINE_Op de hogere zandruggen in de nabijheid van waterlopen, zowel bij de samenloop van Leie en Schelde als langs de Kale-Durme ten noorden van de stad, troffen archeologen al talrijke microlieten\' aan. Ze dateren ongeveer 8000-4000 jaar voor onze tijdrekening._NEWLINE_Omstreeks 3000 jaar voor onze tijdrekening, naar aanleiding van de neolithische revolutie evolueerde het nomadische bestaan in onze streken geleidelijk naar een meer sedentaire levenswijze. Bosgebied werd ontgonnen voor de aanleg van akkers en weiden en voor de oprichting van nederzettingen. Die bestonden uit van hout en leem opgetrokken boerderijen._NEWLINE_De oudste metalen voorwerpen die in Gent werden gevonden, zijn zwaarden en sieraden uit de Bronstijd (vanaf ongeveer 1700 jaar voor onze tijdrekening). Ze kwamen in Gent terecht via immigranten of rondreizende bronsgieters en via ruil. De kenmerken van het metaal wijzen op handelsbetrekkingen met Atlantisch Europa (Britse eilanden, West-Frankrijk)._NEWLINE_Grote cirkelvormige grafmonumenten uit de vroege en midden Bronstijd, zoals onder meer de exemplaren aan de Hogeweg, laten vermoeden dat de maatschappij hi\xc3\xabrarchisch was georganiseerd en geleid werd door een, mogelijk militaire, topklasse._NEWLINE_Verspreid over het Gentse grondgebied worden sporen aangetroffen die verwijzen naar bewoning in de Ijzertijd (van 700 jaar voor onze tijdrekening tot de komst van de Romeinen). De erven omvatten houten hoofd- en bijgebouwen, binnen greppelstructuren. Diverse kuilen hadden mogelijk een sacrale of rituele betekenis. Een belangrijk aspect was de introductie van ijzer dat vooral uit de streek van Samber en Maas werd aangeleverd. Toch wijzen vondsten in Gent ook op de vervaardiging van objecten uit het lokale moerasijzererts of limoniet._NEWLINE_Tijdens de late Ijzertijd (van 500 \xc3\xa0 450 jaar voor onze tijdrekening tot aan de Romeinen) of de La T\xc3\xa8ne-periode kwamen onze gewesten onder Keltische invloed. Tijdens die laatste fase van de voorgeschiedenis werden ook voor het eerst munten geslagen.\n_START_SECTION_\nDe Romeinse  en Frankische Invloed\n_START_PARAGRAPH_\nHet Romeinse leger landde tussen 58 en 51 v.C. in Galli\xc3\xab. De Romeinen namen onze gewesten in en zo werd de Gentse regio deel van een immens rijk waarin de politiek, economie en maatschappij sterk  georganiseerd was. De inheemse gebruiken bleven echter wel tot in de 1ste eeuw van deze tijdrekening doorleven. De Romeinse invloed was onder meer zichtbaar in het wegennet, de bouwtechnieken, het geloof, de dodencultus en  gebruiksgoederen. Rond de grotere nederzetting aan het rivierenknooppunt dat later Gent zou worden, waren er in de 2de en de 3de eeuw verschillende kernen die werden bewoond. Dit waren toen vooral boerderijen in een inheems-Romeinse traditie._NEWLINE_Vanaf het midden van de 3de eeuw moest het Romeinse rijk het hoofd bieden aan de Franken. De Franken staken de Rijngrens over en plunderden diep in Gallo-romeins gebied. De nederzettingen in de Gentse regio konden echter overleven, tot zeker in de tweede helft van de 4de eeuw. Door de invallen kwam er een militaire reorganisatie en tijdens de 3de eeuw werd extra nadruk gelegd op verdediging van nederzettingen. Daarom worden laat-Romeinse vondsten in westelijk Belgi\xc3\xab meestal in verband gebracht met het idee van een versterkte nederzetting of castellum._NEWLINE_In de loop van de 5de eeuw verschoof het gezag over de regio van de Romeinen naar de  Salische Franken en op deze manier kwam Gent in de Germaanse leefwereld terecht.  Over het hele grondgebied lagen er tussen 5de en de 7de eeuw kleine Merovingische nederzettingen verspreid.Dit waren vaak groepen van boerenfamilies die van landbouw en veeteelt leefden. Ze gaven de voorkeur aan de hoger gelegen drogere zandgronden die uitkeken over het landschap. Ook toponymie en geschreven bronnen duiden op het bestaan van talrijke vroegmiddeleeuwse nederzettingen. Het Germaanse woord voor woning, \xe2\x80\x98haima\xe2\x80\x99, vinden we vandaag nog in het suffix \xe2\x80\x98-gem\xe2\x80\x99 of \xe2\x80\x98hem\xe2\x80\x99 in verschillende Gentse plaatsnamen. Sommige van de oorspronkelijke nederzettingen groeiden uit tot dorpen zoals het hedendaagse Wondelgem en Sint-Denijs-Westrem. Andere nederzettingen worden herinnerd door hergebruik van de namen in wijken of straten zoals Ekkergem, of Rooigem.\n_START_SECTION_\nTwee abdijen\n_START_PARAGRAPH_\nGent had vanaf de 7e eeuw twee grote abdijen: de Sint-Baafs- (625-650) en de Sint-Pietersabdij (na 650), die mee de stad hielpen vormen. De abdijen waren het gevolg van de kerstening van de regio onder invloed van de Merovingische koning Dagobert I en zijn  Aquitaanse zendeling Amandus. De Sint-Pietersabij, ook wel Blandinium genoemd, ontstond als een missiepost op een koninklijk domein langs de Schelde, op de Blandijnberg. De Sint-Baafsabdij kwam voort uit een kerk die  was gesticht in de nederzetting Ganda aan de samenvloeiing van Leie en Schelde.  De stad was in de 9e eeuw zo belangrijk dat Lodewijk de Vrome, Einhard tot abt van beide abdijen benoemde. De abdijen werden onder Karel de Grote Karolingische rijkskloosters en werden ingeschakeld in de politiek van de Frankische vorst. Het verbaast dan ook niet dat Lekenabt Einhard  de biograaf was van Karel de Grote._NEWLINE_In 851-852 en opnieuw tussen 879 en 883 verwoestten de Vikingen de stad en vestigden zich lange tijd in de portus aan de Schelde ter hoogte van huidige Geeraard de Duivelsteen en Sint-Baafs. Deze invallen waren nefast voor de Sint-Baafsabdij en bleef jarenlang verlaten. Gedurende deze periode was de Sint-Pietersabdij de belangrijkste abdij in de Gentse regio. Kort na de invallen van de vikingen, aan het einde van de 9e eeuw, werd een castrum opgericht door Boudewijn II de Kale op de plaats van het huidige Gravensteen. De bewoners hergroepeerden zich waarschijnlijk daar (Oudburg) en op de Graslei aan de Leie. Gent groeide uit verschillende kernen samen tot een grote stad.\n_START_SECTION_\nOpkomst van internationale handel\n_START_PARAGRAPH_\nEens de Noormannen het Scheldegebied hadden verlaten probeerden edelen de regio weer in handen te krijgen. Omdat de Sint-Baafsabdij had geleden onder de plundertochten, verplaatsten de economische activiteiten zich zuidelijker langs de Schelde. Daar ontstond een van de eerste middeleeuwse handelsnederzettingen. Die "stad" was een gebied van ongeveer 6 hectare binnen een omwalling aanpalend aan de Schelde. Binnen dit domein lagen onder meer de burcht die later bekend zal staan als het Geeraard de Duivelsteen en een haven. De rivieren Leie en Schelde stroomden en kronkelden in het Gentse gebied waardoor veel gronden of de meersen periodiek onder water liepen. Die grond was dus niet ideaal waren voor landbouw, maar beter geschikt voor schapenteelt. Gent zou eeuwenlang de belangrijkste stad van de Nederlanden zijn voor laken (gemaakt van wol), linnen (gemaakt van vlas, met in de 19e eeuw de grootste vlasfabriek van West-Europa) en katoen (de eerste ge\xc3\xafndustrialiseerde stad van het vasteland, ook het Manchester van het vasteland genoemd.)_NEWLINE_Naast lakenhandel heeft de portus zijn ontstaan en initi\xc3\xable groei te danken aan de lokale handel gebaseerd op landbouwoverschotten. Zo kwamen er vanaf het midden van de 10de eeuw kwamen enorme hoeveelheden wol naar Gent, overschooten afkomstig van de vele schaapsweiden langs de Vlaamse en Zeeuwse kusten die ook eigendom waren op dat moment van de Gentse abdijen . Die wol stimuleerde de ontwikkeling van een op export gerichte lakennijverheid en was de voornaamste stimulans voor de internationale handel._NEWLINE_Om de aanvoer van grondstoffen zoals Engelse wol te garanderen, onderhielden de Gentse textielambachten zo goed mogelijk relaties met Engeland dit zorgde echter voor wrevel met de traditionele pro-Franse koers van de Vlaamse graaf en het stadspatriciaat. Deze tegenstelling tekent de verdere geschiedenis van Gent.\n_START_SECTION_\nGrootste stad van de Lage Landen\n_START_PARAGRAPH_\nVanaf het jaar 1000 was Gent gedurende enkele eeuwen de grootste stad van de Nederlanden (tot rond 1550). Gent was bijvoorbeeld groter dan Keulen, de grootste stad van het Heilige Roomse Rijk, en na Parijs en Londen, de grootste stad van Noordwest-Europa. Keizer Karel zei van Gent "Je mettrai Paris dans mon Gant/-d" ("Ik zou Parijs in mijn handschoen/Gent steken"). In de 13e eeuw telde de stad zo\'n vijftig- tot zestigduizend inwoners.\n_START_SECTION_\nDe omwalde middeleeuwse stad\n_START_PARAGRAPH_\nIn de 10de en 11de eeuw namen versterkingen de economische rol over van de kloosters en werden rijke handelaars grondeigenaars. In de 10de eeuw kende Gent een belangrijke groei en strekte de \'portus Gandavum\' zich uit tot aan de Leie en zelfs erover. Ook de verschillende graven nestelden zich hier op een eiland tussen twee armen van de Leie en bouwde er een vestiging uit, het Gravensteen._NEWLINE_Versterkingen namen in de 10de eeuw de economische rol over die de kloosters voorheen hadden. De domaniale centra stonden immers in voor de centralisatie en de distributie van de opbrengst uit de omliggende streek._NEWLINE_Getuigen van de belangrijke bevolkingsgroei zijn ook de oprichting van nieuwe parochies: Sint-Jacobs in 1093, Sint-Michiels voor 1105 en Sint-Niklaas voor 1120._NEWLINE_Dit leidde daarnaast tot  ook tot een groter zelfbewustzijn bij de rijke handelaars, die zich wilden losmaken van de voogdij van de abdijen over de stad. Tussen 1038 en 1120 kochten begoede families de grondcijns af en werden zo grondeigenaars, de hele middeleeuwen door bekend als erfgerechtigde lieden of \xe2\x80\x98viri hereditarii\xe2\x80\x99. De Gentse commune die in 1127 wordt vermeld, moet rond dezelfde tijd ontstaan zijn. Ook de eerste echte stadsomwalling, met een gordel van waterlopen en grachten, dateert uit die periode._NEWLINE_Omstreeks 1100 raakte de term \'portus\' buiten gebruik en schakelden de bronnen over op oppidum, een term met een dubbele betekenis: niet enkel een omwalde stad, maar ook een stad die juridisch autonoom was.\n_START_SECTION_\nGent opstandig en de reactie van keizer Karel\n_START_PARAGRAPH_\nGent was een van de grootste steden van Vlaanderen naast de drie andere Leden van Vlaanderen, Brugge, Ieper en het district van het Brugse Vrije. Daarom had de stad structureel inspraak in het landsbestuur wat toen betekende dat  er mee beslissingen konden worden genomen in verband met het heffen van belastingen.  Gent was voorstander van veel autonomie voor grote steden. Dit  had wel het gevolg dat Gent omliggende gebieden en de kleinere steden, het zogenaamde \xe2\x80\x98Kwartier van Gent\xe2\x80\x99, domineerde._NEWLINE_Gent droomde ervan een onafhankelijke stadstaat te worden maar dit idee botste echter met de idealen van de graaf wie een grotere macht van de centrale staat wou op  zowel bestuurlijk als op militair vlak. Het gevolg was een geschiedenis vol conflicten tussen de stad en de heerser en dit leidde  tot opstanden in verschillende periodes. Voorbeelden hiervan zijn onder andere de Gentse Oorlog (1379-1385), de Gentse Opstand (1449-1453) en de Vlaamse Opstand tegen Maximiliaan (1477-1492). De opstanden concludeerden meestal met een overeengekomen vredesverdrag, maar met voorwaarden die telkens veranderden. Zo was er de Vrede van Gavere (1453), die door de Vrede van Cadzand (1492) werd bevestigd, waardoor Gent een groot deel van haar macht en invloed verloor en belast werd met schulden._NEWLINE_In de 16e eeuw speelde Gent een belangrijke rol in de opkomst van het calvinisme (Hervorming) met alle nodige godsdienst conflicten tot gevolg. In 1537 weigerde de stad de bede van de landvoogdes Maria van Hongarije (ter ondersteuning van de oorlogen van keizer Karel V tegen Frankrijk), maar de daarmee gepaard gaande opstand werd door de keizer hard neergeslagen (1540). Toen de leiders om vergiffenis vroegen werd Gent in 1540 aan een nieuw statuut onderworpen, de zogenaamde \'Concessio Carolina\'. De vorst ook een schrapte verschillende van de privileges die de Gentse ambachten tot dan genoten en  de Gentenaars werd ook het recht ontnomen om zelf nog hun schepenen te kiezen. De hoogbaljuw kreeg meer bestuurlijke en juridische bevoegdheden in de stad. De Klokke Roeland, zinnebeeld van de Gentse zelfstandigheid, werd verwijderd uit het belfort en een nieuwe burcht, het Spanjaardenkasteel, zou er voortaan over waken, dat de Gentenaren niet meer al te driest zouden worden. Gent werd een garnizoensstad onder de permanente militaire controle van het centrale gezag._NEWLINE_De middeleeuwse, eens zo machtige stadstaat had afgedaan. De leiders van de opstand moesten in boetekleed en met een strop om de hals vergiffenis vragen, dit werd al gauw een historisch detail. In de ogen van de buitenstaanders deelden alle inwoners van Gent het lot van de \'Creesers\' ("krijsers"). De Gentenaren zelf waren echter niet met die spotnaam gediend. Spoedig kwamen er strenge sancties tegen hen die dit woord durfden gebruiken, gaande van geselingen ("up u bluut lichaem totten bloeie"), tot het extreme geval van een luitenant die in 1578 aan de galg met een echte strop mocht kennismaken. Door de eeuwen heen is de term \'Stroppendragers\' (of "Stropkes") zelfs een eretitel geworden van trotse Gentenaars die als zovele Arteveldes hun eigenzinnige aard blijven manifesteren. _NEWLINE_De hervorming van de middeleeuwse ambachten zou ook een goede zaak blijken, het bevorderde de sociale mobiliteit en de economische ontwikkeling in de stad. De lakenindustrie verkleinde in deze periode en door de hervormingen vlot plaats voor nieuwe nijverheden._NEWLINE_Naast het neerslaan van opstanden zorgde Keizer Karel ook nog voor positieve veranderingen die de stad ten goede zouden komen. Zo richtte hij de Armenkamer op, een instelling die de steun verzorgde voor arme Gentenaars. Ook kwamen er twee scholen voor kansarme kinderen in 1535  waar ze kosteloos terecht konden.Op die manier werd de basis gelegd van een welzijnsbeleid voor de stad dat vandaag nog steeds voortleeft in het werk van het OCMW._NEWLINE_Keizer Karel verleende ook toestemming voor het graven van de Nieuwe Vaart of Sassevaart, waardoor Gent een verbinding met de Westerschelde kreeg. Dit was een voorloper van het kanaal dat vandaag Gent en Terneuzen verbindt._NEWLINE_Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd in 1576 door de verzamelde Staten-Generaal van de Nederlanden de Pacificatie van Gent gesloten, een godsdienstvrede tussen Roomsen en de protestanten. Twee dagen daarna werd na een maandenlange belegering het Spanjaardenkasteel veroverd.\n_START_SECTION_\nVerval en heropleving\n_START_PARAGRAPH_\nVan eind 16e tot ca. midden 18e eeuw, kende Gent een economisch verval. De Calvinistische republiek valt en tegelijk is er een blokkade van de Westerschelde. De bevolking van boven de 50.000 was in 1650 teruggevallen op circa 31.000. Omdat door de Vrede van M\xc3\xbcnster (1648) Gent haar uitweg via de Sassevaart naar de Westerschelde verloor moest er een nieuwe uitweg naar zee komen. Dit werd uiteindelijk het in 1623 opengestelde Kanaal Gent-Brugge._NEWLINE_Gent bleef wel een grote stad. Het hield ondanks de crisis de zetel van een bisdom, de Staten van Vlaanderen en van de Raad van Vlaanderen. De economische troeven die de stad had als knooppunt van land- en waterwegen en als regionale marktplaats zorgen ervoor dat de stad niet helemaal in verval raakten. Er was in de 17de eeuw ook even een stijging in welvaart wat zorgde voor meer bouw in steen op zowel openbaar als particulier vlak. Deze welvaart duurde echter niet lang en de economie kwam in een recessie terecht tussen 1670 en 1750 en de stad werd ook verschillende keren belegerd door Franse en Engelse troepen. Het bevolkingsaantal zou verder dalen van 51.000 in 1700 tot 39.000 in 1730._NEWLINE_De vestiging van nieuwe nijverheden in de tweede helft van de 18e eeuw bracht economische heropleving en Gent zou weer de grootste stad van Belgi\xc3\xab worden en dat blijven tot de hongersnood van 1845-1848._NEWLINE_Aan het eind van de 18e eeuw zou het als eerste stad van het vasteland industrialiseren vooral als gevolg van de invoering van de gemechaniseerde linnen- en katoennijverheid, onder meer nadat Lieven Bauwens een spinmachine, de "Mule Jenny", uit Engeland naar het vasteland smokkelde. Ook was er een liberaal ondernemingsklimaat be\xc3\xafnvloed door het beleid van de Oostenrijks-Habsburgse vorsten. Er waren meer investeringen in het waterwegennetwerk en de haveninfrastructuur die uitgingen van de overheid zoals bijvoorbeeld het graven van kanalen, bijgenaamd Coupure (1751-1753), die de Brugse Vaart met de Leie verbonden en de Leie met de Nederschelde._NEWLINE_Gedurende de Franse tijd (1794-1814) steeg de welvaart in Gent, en tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) werd Gent een universiteitsstad (1816-1817) en ook opnieuw een zeehaven, door het graven van het Kanaal Gent-Terneuzen (1825-1827). Toen vonden ook de Gentse katoenweefsels een uitgestrekt afzetgebied in Nederlands-Indi\xc3\xab, wat verklaart dat de Gentse industri\xc3\xablen de Belgische Omwenteling niet algemeen toejuichten. Na 1830 bleef een groot deel van de Gentse burgerij oranjegezind (Hippolyte Metdepenningen), hoewel de meerderheid van de orangisten liefst Frans sprak. Na 1848 gingen de orangisten op in de Liberale Partij._NEWLINE_Op 28 december 1814 werd te Gent tussen de Angelsaksische mogendheden (Engeland en de Verenigde Staten) de Vrede van Gent gesloten. En gedurende de Honderd Dagen verbleef koning Lodewijk XVIII van Frankrijk geruime tijd in Gent._NEWLINE_In 1812 en 1815 werden de straten van respectievelijk Londen en Parijs al verlicht door gasverlichting, en in 1819 volgde Brussel. Omstreeks 1827 bouwde ook de stad Gent haar eerste gasfabriek, waardoor men na twee jaar al 700 straatfakkels kon vervangen door veiligere gaslantaarns. Korte tijd later kwamen er nog twee andere fabrieken bij, waaronder de fabriek van de Gasmeterlaan, waarvan nu nog twee metalen skeletten bewaard zijn gebleven op de site van het bedrijf "De Nieuwe Molens"._NEWLINE_In de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd de citadel van Gent gebouwd als verdediging tegen Frankrijk.\n_START_SECTION_\nNa 1830\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1860 vervielen de octrooirechten om goederen in en uit de stad te voeren en werden de laatste Gentse stadspoorten afgebroken. De industrie vestigde zich buiten het stadscentrum en nieuwe wijken konden nu buiten de vroegere omwallingen groeien._NEWLINE_Gent is ook de stad waar de eerste moderne vakbonden van Belgi\xc3\xab het licht zagen, en waar - door de groei van haar proletariaat - de Belgische socialistische beweging ontstond. Edward Anseele, de leider van de Gentse socialisten, zou echter eerst in Luik verkozen worden als parlementslid (1894-1900)._NEWLINE_De wereldtentoonstelling van 1913 werd in Gent georganiseerd. De terreinen waar de Wereldtentoonstelling toen doorging, is nu het Miljoenenkwartier. De buurt werd ge\xc3\xbcrbaniseerd en aan het nieuwe Maria-Hendrikaplein opende het nieuwe Sint-Pietersstation._NEWLINE_Gedurende beide wereldoorlogen had Gent weinig te lijden van bombardementen, zodat de vele historische gebouwen in hun pracht goed bewaard gebleven zijn._NEWLINE_Het grondgebied van stad Gent werd door een fusies van 1965 en 1977 met aanliggende gemeenten flink uitgebreid.\n_START_SECTION_\nVaria\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1120 en 1128 vonden in Gent grote stadsbranden plaats.'