b"\n_START_ARTICLE_\nAlojz Gradnik\n_START_SECTION_\nLeven\n_START_PARAGRAPH_\nAlojz Gradnik werd geboren in het dorpje Medana, dicht bij Gori\xc5\xa1ka Brda, in wat destijds het Habsburgse Rijk was, vandaag Sloveni\xc3\xab. Hij werd geboren in een gemengd huwelijk: Gradniks moeder was van Friulische afkomst, geboren in Krmin (Corm\xc3\xb2ns) (in het voormalige Graafschap G\xc3\xb6rz en Gradisca) en zijn vader was een Sloveen uit een arm arbeidersgezin in Tri\xc3\xabst. Gradniks vader was een eenvoudige schoenmaker maar wist via het produceren van wijn een zekere rijkdom te verwerven. Gradniks broer Jo\xc5\xbeef werd later burgemeester van Medana. Alojz Gradnik veronderstelde zelf verkeerdelijk dat hij afkomstig was van de achttiende-eeuwse Gradniks, een bende muiters die zich in Tolmin ophielden._NEWLINE_Gradnik liep school op het meertalig staatsgymnasium in Gorizia en woonde toen in een studentenverblijf dat door de Katholieke Kerk werd beheerd. Tijdens zijn studies maakte hij kennis met Avgust \xc5\xbdigon (die later een bekende literaire wetenschapper zou worden), de Sloveense schrijver Ivan Pregelj en de Friulische geestelijke Luigi Fogar (die later bisschop van Tri\xc3\xabst zou worden). Na zijn school te hebben afgemaakt in 1901, ging hij rechten studeren in Wenen. Nadat hij daar afstudeerde in 1906, ging hij een jaar in Graz studeren om daar doctor in de rechten te worden. Hierna ging Gradnik aan de slag als disctrictsrechter in Pula, Gorizia, Tolmin, Rovinj en verschillende andere kleine steden in toenmalige K\xc3\xbcstenland. Tijdens deze periode werd hij actief in verscheidene Sloveense en Kroatische culturele en politieke bewegingen. Tussen 1913 en 1915 kwam Gradnik in Gorizia en Gradisca d\xe2\x80\x99Isonzo in contact met intellectuelen die tot de kring van jonge Sloveense neoliberalen behoorden. Tot zijn vrienden in deze periode behoorden Andrej Gabr\xc5\xa1\xc4\x8dek (leider van de Nationaal-Vooruitstrevende Partij in Gorizia en Gradisca d\xe2\x80\x99Isonzo), de jonge historicus en jurist Bogumil Vo\xc5\xa1njak en de juristen Dinko Puc en Drago Maru\xc5\xa1i\xc4\x8d (die beiden vooraanstaande liberale politici zouden worden in het Koninkrijk Joegoslavi\xc3\xab)._NEWLINE_Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij gevangengenomen omdat hij hij de Servi\xc3\xabrs steunde, iets was de Habsburgse overheid allerminst apprecieerde. Na zijn vrijlating werkte hij even in Cerkno als rechter. In 1920, nadat Itali\xc3\xab het westen van hedendaags Sloveni\xc3\xab had geannexeerd, kwam Gradniks geboortestreek en werkgebied in Itali\xc3\xab te liggen. Gradnik emigreerde vervolgens naar het Koninkrijk Joegoslavi\xc3\xab waar hij in de jaren 1920 werd aangenomen als gerechtsexpert op een ministerie in Belgrado. In 1924 trouwde hij met Mira Potokar, samen kregen zij een zoon._NEWLINE_Later was hij een van de rechters van de Hoge Raad voor Staatsveiligheid (tussen 1922-1929, 1930-1936 en 1941-1945 in Ljubljana en in 1929 eveneens in Belgrado), hierdoor was hij betrokken bij enkele politieke rechtszaken. Tussen 1936 en 1941 was hij lid van de \xe2\x80\x98Rechtbank van Zeven\xe2\x80\x99 (Stol sedmorice), het hof van cassatie dat rechterlijke macht uitoefende over alle delen van Joegoslavi\xc3\xab die eerder tot het Habsburgse Rijk hadden behoord. Deze rechtbank bevond zich in Zagreb en terwijl Gradnik in deze stad verbleef, maakte hij kennis met Kroatische intellectuelen zoals de schrijver Vladimir Nazor, de historicus Antun Barac en de dichter Ivan Goran Kova\xc4\x8di\xc4\x87._NEWLINE_Nadat de asmogendheden Joegoslavi\xc3\xab waren binnengevallen in april 1941, werd Gradnik door de nieuwe, fascistische Kroatische marionettenregering verbannen. Hij trok naar Ljubljana, dat op zijn beurt door de Italianen werd bezet. Deze Italiaanse fascistische overheid stuurde hem in 1942 naar het concentratiekamp van Gonars in Itali\xc3\xab. In 1943 werd hij vrijgelaten maar deze ervaring zou zijn latere po\xc3\xabzie sterk be\xc3\xafnvloeden. _NEWLINE_Na de Tweede Wereldoorlog kon hij terugkeren naar Ljubljana waar Gradnik kortstondig terug als rechter aan de slag ging tot hij in 1946 op pensioen ging. In september 1947 werd het oostelijk deel van Sloveni\xc3\xab deel van Joegoslavi\xc3\xab, waardoor hij opnieuw vrij naar zijn geboortestreek kon reizen. Gradnik zou verder het gros van zijn zomers spenderen in zijn geboortedorp Medana om er gedichten te schrijven. Hij trok zich terug omdat hij zich enerzijds wou wijden aan zijn po\xc3\xabzie maar anderzijds ook omdat hij bij de Joegoslavische communisten, die na de Tweede Wereldoorlog aan de macht waren gekomen, niet echt geliefd was. Toen Gradnik rechter in de \xe2\x80\x98Rechtbank van Zeven\xe2\x80\x99 was, had hij namelijk ook communisten veroordeeld. Het feit dat Gradnik zeer sterk aan zijn christelijk geloof vasthield, werd door de Joegoslavische overheid ook als reactionair beschouwd. Gradnik werd nooit vervolgd maar verdween uit de aandacht. Omdat hij geen nieuw werk meer kon publiceren, focuste hij zich meer op zijn vertaalwerk._NEWLINE_Alojz Gradnik stierf in Ljubljana op 14 juli 1967. Zijn begrafenis ging onopgemerkt voorbij en in de lessen literatuur op school werd hij nooit vermeld. Pas in de jaren \xe2\x80\x9980 werd hij herontdekt en naar waarde geschat. Vanaf het begin van de jaren 90 (nadat het communisme werd ingeruild voor democratie en Sloveni\xc3\xab onafhankelijk werd), begon men straten naar hem te vernoemen en kreeg Gradnik een standbeeld. Sinds 1996 wordt er ook jaarlijks in augustus een literair evenement genaamd \xe2\x80\x98Dagen van po\xc3\xabzie en wijn\xe2\x80\x99 (Dnevi poezije in vina) georganiseerd in zijn geboortedorp Medana._NEWLINE_Gradnik was een polyglot: naast Sloveens sprak hij ook vloeiend Italiaans, Friulisch (dankzij zijn moeder), Duits, Servo-Kroatisch, Engels en Frans. Hij sprak ook Russisch, Hongaars, Spaans en had kennis van Latijn en Oudgrieks. Kennis van al deze talen maakte hem een veelzijdig vertaler. Daarnaast bestudeerde Gradnik verschillende oosterse talen zoals het Sanskriet, Perzisch, Bengaals en Mandarijn.\n_START_SECTION_\nPo\xc3\xabzie\n_START_PARAGRAPH_\nGradnik was een productieve schrijver, zo publiceerde hij tussen 1916 en 1944 negen po\xc3\xabziebundels en liet hij daarnaast een heleboel onafgewerkte stukken na. Samen met Izidor Cankar en Ivan Pregelj wordt Gradnik tot de tweede generatie modernistische schrijvers in de Sloveense literatuur gerekend (hoofdrolspelers in de eerste generatie waren onder andere Ivan Cankar, Oton \xc5\xbdupan\xc4\x8di\xc4\x8d en Dragotin Kette). Gradniks stijl en woordenschat worden als eenvoudig beschouwd, zijn motieven en de inhoud van zijn gedichten waren dan weer complex._NEWLINE_In Gradniks vroege werk valt op hoe hij aanvankelijk be\xc3\xafnvloed werd door eerdere Sloveense dichters (de eerste generatie modernisten bijvoorbeeld, maar even goed door Simon Gregor\xc4\x8di\xc4\x8d en France Pre\xc5\xa1eren) en door de Europese decadentisme. Later keerde Gradnik zich af van het decadentisme, herontdekte hij het katholieke geloof en ging hij over op meer mystieke thema\xe2\x80\x99s, waarbij hij zijn eenvoudig taalgebruik behield. Gradnik wordt daarom door sommigen beschouwd als een dichter tussen het modernisme en het expressionisme in. Gradnik werd het meest be\xc3\xafnvloed door de dichter Josip Murn en hij was een van de eerste om Murns genialiteit te erkennen. Net zoals Murn integreerde Gradnik impressionistische visies van het platteland en het boerenleven in zijn po\xc3\xabzie._NEWLINE_Gradnik werd ook be\xc3\xafnvloed door schilder- en beeldhouwkunst. Zo schreef hij een boek over de Sloveense impressionistische schilder Rihard Jakopi\xc4\x8d en was hij goed bevriend met de illustrators Riko Debenjak, Miha Male\xc5\xa1 en de beeldhouwer Jakob Savin\xc5\xa1ek. Schilders als Eug\xc3\xa8ne Carri\xc3\xa8re, Bo\xc5\xbeidar Jakac en de Brueghels hebben ook een invloed gehad op Gradnik. _NEWLINE_Gradnik schreef veel gedichten waarin de liefde aan bod komt, vaak in viervoetige jamben. Gradniks po\xc3\xabzie staat bekend om zijn sombere ondertoon. Een van de opvallende kenmerken van Gradniks po\xc3\xabzie is immers zijn aandacht voor de relatie tussen Eros en Thanatos, anders gezegd: de spanning tussen erotische passie en de dood. Hij beschrijft vaak een vorm van liefde die zich ontwikkelt van onschuldige verliefdheid en verlangen tot decadente en allesoverheersende liefde die tot zelfvernietiging leidt. Vaak is er dan ook een overgang van het tijdelijke naar het eeuwige merkbaar. Daarnaast besteedt hij aandacht aan het landschap, waarbij het vooral om het landschap van zijn geboortestreek gaat. Gradnik schreef ook enkele patriottische liederen, waarin hij intieme gevoelens zoals pijn, hoop en frustraties uit, binnen het kader van de Sloveense geschiedenis._NEWLINE_Tegenwoordig wordt Alojz Gradnik samen met Oton \xc5\xbdupan\xc4\x8di\xc4\x8d beschouwd als de belangrijkste Sloveense dichter uit het Interbellum en een van de belangrijkste Sloveense dichter uit de twintigste eeuw. Wegens zijn traditionele stijl en conservatief wereldbeeld werd hij aanvankelijk nauwelijks opgemerkt door de overheersende, meer vernieuwende, literaire tendensen. Desondanks oefende Gradnik invloed uit over schillende generaties van schrijvers zoals bijvoorbeeld Lili Novy en France Balanti\xc4\x8d (dichters van vlak na de Tweede Wereldoorlog), Brane Senega\xc4\x8dnik, Nevin Birsa en Ale\xc5\xa1 \xc5\xa0teger (post-modernistische schrijvers die vooral actief waren op het einde van de twintigste eeuw).\n_START_SECTION_\nKinderliteratuur\n_START_PARAGRAPH_\nGradnik schreef ook gedichten voor kinderen waarin hij de wereld probeerde voor te stellen zoals kinderen die ervaren, hij probeerde te schrijven alsof hij door hun ogen zou kijken. Aanvankelijk werden deze gedichten gepubliceerd in tijdschriften tot ze in 1953 werden verzameld in Een wereld van fouten en andere gedichten voor de jeugd (Narobe svet in druge pesmi za mladino). Deze bundel bevatte niet enkel gedichten maar ook enkele puzzels; sommige daarvan waren door Gradnik vertaald uit Servisch, andere had hij zelf bedacht. Zowel de gedichten als de puzzels hadden dezelfde thema\xe2\x80\x99s: dieren, de aarde, de seizoenen, \xe2\x80\xa6 _NEWLINE_Gradnik schreef tegelijkertijd gedichten voor volwassenen en kinderen waardoor echo\xe2\x80\x99s van de thema\xe2\x80\x99s die Gradnik in zijn gedichten voor volwassenen gebruikt hoorbaar zijn in zijn gedichten voor kinderen. Zo zet de dichter bijvoorbeeld de wereld op zijn kop (kinderlijke visie) om de fouten in deze wereld aan te duiden (volwassen inhoud). Soms is het daarom niet echt duidelijk of het nu om een gedicht gaat dat louter voor kinderen is geschreven, of om een gedicht dat zowel voor kinderen als voor volwassenen bedoeld is. Door de terugkeer van deze 'volwassen' thema's (melancholie, de dood, \xe2\x80\xa6) wordt er gesproken van een soort van neoromantiek. _NEWLINE_Vormelijk gezien gebruikte Granik in zijn werken voor kinderen hoofdzakelijk jamben en trochee\xc3\xabn. Gradnik maakt ook gebruik van metaforen en neologismen die dan aan het geheel een humoristische noot toevoegen. Er komen ook vaak onomatopee\xc3\xabn voor om de eigenschappen van dieren aan te duiden.\n_START_SECTION_\nVertaler\n_START_PARAGRAPH_\nGradnik was ook een belangrijk vertaler. Hij vertaalde onder ander de eerste twee delen van Dante\xe2\x80\x99s Goddelijke komedie in het Sloveens. Verder vertaalde hij ook het werk van belangrijke buitenlandse auteurs zoals Francesco Petrarca, Giacomo Leopardi, Rabindranath Tagore, Giosu\xc3\xa8 Carducci, Romain Rolland, Omar Khayyam, Jovan Jovanovi\xc4\x87 Zmaj, Vuk Karad\xc5\xbei\xc4\x87, Ivan Ma\xc5\xbeurani\xc4\x87, Petar Petrovi\xc4\x87-Njego\xc5\xa1, Ugo Foscolo, Anton Tsjechov, Juan Ram\xc3\xb3n Jim\xc3\xa9nez, John Erskine, Federico Garc\xc3\xada Lorca, S\xc3\xa1ndor Pet\xc5\x91fi en Endre Ady. Sommige van deze vertalingen werden destijds niet gepubliceerd wegens tegenwerking van de Joegoslavische overheid."