b"\n_START_ARTICLE_\nMidden-Oosten\n_START_PARAGRAPH_\nHet Midden-Oosten (Arabisch: \xd8\xa7\xd9\x84\xd8\xb4\xd8\xb1\xd9\x82 \xd8\xa7\xd9\x84\xd8\xa3\xd9\x88\xd8\xb3\xd8\xb7) is een historische en politieke regio van Afrika-Eurazi\xc3\xab. De term Midden-Oosten werd rond 1900 populair in het Verenigd Koninkrijk. Het gebied is niet precies bepaald, maar meestal worden met 'het Midden-Oosten' de landen in Zuidwest-Azi\xc3\xab en delen van Noord-Afrika bedoeld. Met de term Midden-Oosten wordt ook de cultuur van het gebied aangeduid, gebaseerd op bijvoorbeeld religie of taal._NEWLINE_De Vruchtbare Sikkel ligt in haar geheel in het Midden-Oosten. Dit gebied is een van de plaatsen waar de landbouw is ontstaan, en de vroegste beschaving op aarde kwam er tot ontwikkeling, die van de Sumeri\xc3\xabrs. Sindsdien is het Midden-Oosten belangrijk geweest voor de wereld. Onder meer omdat er drie grote religies ontstaan zijn, maar ook omdat het een doorgeefluik was tussen het Westen en het Oosten. De Sassaniden bijvoorbeeld hadden goede banden met China en de Zijderoute liep ook door het Midden-Oosten. Nog steeds is het Midden-Oosten economisch erg belangrijk, omdat het het grootste deel van de wereldwijde aardolievoorraden bevat._NEWLINE_Tegenwoordig is het Midden-Oosten nog steeds het toneel van politieke en religieuze spanningen.\n_START_SECTION_\nNaamgeving\n_START_PARAGRAPH_\nHet begrip Midden-Oosten lijkt rond 1900 in het Verenigd Koninkrijk te zijn ontstaan, en werd ook elders een gebruikelijke term na de instelling van het Britse Midden-Oosten-Commando in 1939. Voordien sprak men meestal van het Nabije Oosten, een term die onder andere in het Duits en de geschiedeniscontext nog steeds wordt gebruikt. Het West-Aziatische deel werd ook wel Voor-Azi\xc3\xab genoemd._NEWLINE_De term 'Midden-Oosten' gaat, net als het Verre Oosten, uit van het specifieke geografische gezichtspunt van Europa, en wordt daarom wel als eurocentrisch gekritiseerd. Andere aanduidingen hebben echter ook hun tekortkomingen. Zo is West-Azi\xc3\xab weliswaar neutraler omdat deze niet uitgaat van een centrale positie van Europa in de wereld maar niet goed geschikt omdat deze de Afrikaanse landen Libi\xc3\xab, Soedan en het grotendeels Afrikaanse Egypte uitsluit. Ook de benaming Arabische wereld voldoet niet omdat die niet-Arabische landen zoals Iran, Isra\xc3\xabl en Turkije buitensluit, terwijl die dikwijls wel tot het Midden-Oosten worden gerekend._NEWLINE_Wellicht door de invloed van de westerse pers, is het Arabische equivalent van Midden-Oosten, \xe2\x80\x9c\xd8\xa7\xd9\x84\xd8\xb4\xd8\xb1\xd9\x82 \xd8\xa7\xd9\x84\xd8\xa3\xd9\x88\xd8\xb3\xd8\xb7\xe2\x80\x9d, ash-sharq-l-awsat, de standaardterm geworden voor de Arabische pers in het Midden-Oosten. Midden-Oosten heeft hier dezelfde betekenis als in de westerse wereld. Het Perzische \xd8\xae\xd8\xa7\xd9\x88\xd8\xb1\xd9\x85\xdb\x8c\xd8\xa7\xd9\x86\xd9\x87 , ch\xc3\xa2var-e miy\xc3\xa2ne, en het Hebreeuwse \xd7\x94\xd7\x9e\xd7\x96\xd7\xa8\xd7\x97 \xd7\x94\xd7\xaa\xd7\x99\xd7\x9b\xd7\x95\xd7\x9f , ha-mizrach ha-tichon, betekenen eveneens Midden-Oosten._NEWLINE_Niet precies hetzelfde gebied als het Midden-Oosten is de Ori\xc3\xabnt. Ori\xc3\xabnt is een naam, die steeds minder wordt gebruikt. De term en afgeleiden daarvan zijn verwarrend, zoals de wetenschappelijke discipline ori\xc3\xabntalistiek, die zich bezighoudt met de bestudering van de oosterse geschiedenis, cultuur, talen, religie en volkeren. Deze wetenschappelijke discipline bestrijkt namelijk een veel ruimer gebied dan alleen het specifieke Midden-Oosten (of de onder historici en archeologen nog gebruikte term Nabije Oosten).\n_START_SECTION_\nKlimaat\n_START_PARAGRAPH_\nEen groot deel van het Midden-Oosten heeft een droog klimaat of een semi-droog klimaat. Het landschap bestaat daardoor grotendeels uit graslanden, uitgestrekte velden en woestijn.\n_START_SECTION_\nWater\n_START_PARAGRAPH_\nHet Midden-Oosten is een relatief droog gebied. Belangrijke rivieren die door het gebied lopen zijn de Nijl, de Eufraat, de Tigris en de veel kleinere Jordaan. Er is niet veel oppervlaktewater, dat voor de landbouw of voor drinkwater geschikt is. Isra\xc3\xabl, Libanon en Jordani\xc3\xab gebruiken wel water van de Jordaan voor irrigatiedoeleinden. Grote delen van het Midden-Oosten worden voorzien van water door aquifers. Een aquifier is een watervoerende laag in de ondergrond. In Saoedi-Arabi\xc3\xab liggen twee aquifers afkomstig uit het Paleozo\xc3\xafcum en het Trias onder de Jebel Tuwaiq en ten oosten van de Rode Zee, andere grote aquifers liggen onder centraal en oostelijk Saoedi-Arabi\xc3\xab en grote delen van Noord-Afrika._NEWLINE_Isra\xc3\xabl probeert in zijn drinkwater te voorzien door ontzilting van zeewater, dat is een dure manier om aan water te komen. Daarom heeft het land ook een akkoord met Turkije voor de levering van drinkwater._NEWLINE_Tot op heden zijn er geen gewapende conflicten geweest waarbij water de hoofdrol speelde, maar met een toenemende bevolking en het verder opraken van waterbronnen wordt dit door experts in de toekomst niet ondenkbaar geacht. De bouw van enkele grote stuwdammen, onder andere van de Atat\xc3\xbcrkdam, Karkam\xc4\xb1\xc5\x9fdam en Kebandam in Turkije in de bovenloop van Eufraat en Tigris, was tegen de zin van landen in de benedenloop in, dat waren Syri\xc3\xab en Irak. De Golanhoogvlakte vormt niet alleen een strategische hoogte, maar is tevens een belangrijke bron van water voor de Jordaan._NEWLINE_Zeven Afrikaanse landen delen de rivier met Egypte en Soedan, maar mogen het water van de Nijl niet vrij gebruiken. Egypte was volgens een koloniaal verdrag uit 1929 het enige land dat water uit de Nijl mocht gebruiken. Dat is daarna bijgesteld, maar nog steeds mag Egypte meer water uit de Nijl gebruiken dan de andere landen aan de Nijl.\n_START_SECTION_\nV\xc3\xb3\xc3\xb3r Christus\n_START_PARAGRAPH_\nRond 2400 v.Chr. waren in het gebied van Mesopotami\xc3\xab, ongeveer overeenkomend met het huidige Irak, al grote beschavingen te vinden. Onder meer de Sumeri\xc3\xabrs, Assyri\xc3\xabrs, Babyloni\xc3\xabrs en andere volken vormden in het gebied opeenvolgend grote staten. Niet veel later ontstond ook de Oud-Egyptische beschaving._NEWLINE_In de periode tussen 1500 en 1000 v.Chr. veroverden de Isra\xc3\xablieten grote delen van Kana\xc3\xa4n. Hieruit ontstond in de 11e eeuw v.Chr. het Isra\xc3\xablitische koninkrijk._NEWLINE_Vanaf ongeveer 800 v.Chr. werd de regio gedomineerd door enkele grote rijken. Het eerste was het Nieuw-Assyrische Rijk dat zich uitstrekte over Mesopotami\xc3\xab, Egypte en Syri\xc3\xab. Het latere Perzische Rijk werd in de 4e eeuw v.Chr. verslagen door Alexander de Grote die het gebied inlijfde bij het Macedonisch-Griekse Rijk. Hierdoor kwam deze regio in aanraking met de Griekse taal en cultuur waaruit het Hellenisme ontstond. De volgende 200 jaar kwamen enkele Griekssprekende dynastie\xc3\xabn op waaronder de Seleuciden in Syri\xc3\xab en de Ptolemae\xc3\xabn in Egypte._NEWLINE_In de 1e eeuw v.Chr. werd een deel van het gebied, de streek rondom de Middellandse Zee, veroverd door het Romeinse Rijk. Hierdoor werd dit gedeelte van het Midden-Oosten verenigd met Noord-Afrika en een groot deel van Europa.\n_START_SECTION_\nEerste eeuwen na Christus\n_START_PARAGRAPH_\nIn de eerste eeuwen na Christus verspreidde het christendom zich over de door de Romeinen bezette gebieden van het Midden-Oosten. In de 4e eeuw werd het Romeinse Rijk opgevolgd door het Byzantijnse Rijk met als hoofdstad Constantinopel, het huidige Istanboel. Ten oosten van het Byzantijnse Rijk, in Perzi\xc3\xab, kwamen de Parten en later de Sassaniden op. Mesopotami\xc3\xab lag als een buffer tussen het Byzantijnse Rijk en de Perzische rijken in.\n_START_SECTION_\nOpkomst islam\n_START_PARAGRAPH_\nDoor de opkomst van de islam kreeg het Midden-Oosten in korte tijd de cultuur, religie en een identiteit, die het ten opzichte van Europa en Afrika in de 21e eeuw in grote lijnen nog steeds heeft. Na de komst van de islam, in de 7e eeuw na Christus, werd dit gebied vooral door deze wereldreligie bepaald. Nog steeds leven er minderheden van oudere culturen en religies, bijvoorbeeld de Kopten in Egypte, Chaldeeuwse christenen in Irak en Maronitische christenen in Libanon, in het Midden-Oosten. Vanaf 634 werd de islam door volgelingen van Mohammed vanuit Mekka verspreid. Mohammed en zijn volgelingen stichtten het Arabische Rijk. In 636 werd Palestina veroverd, in 637 Mesopotami\xc3\xab, in 640 Egypte en Syri\xc3\xab en in 642 Perzi\xc3\xab._NEWLINE_Het Arabisch, de taal van de Koran, werd de lingua franca van het Midden-Oosten. Het geloof in \xc3\xa9\xc3\xa9n leider of kalief, zowel religieus als wereldlijk, leidde tot de vorming van het kalifaat. In deze tijd verklaarden de Arabische moslims de oemma, \xc3\xa9\xc3\xa9n land voor alle moslims, als een religieus ideaal te zien._NEWLINE_Maar al snel kwamen er scheuren in het verenigde Midden-Oosten. Met de dood van Kalief Ali nabij de stad Koefa in 661 trad een definitieve scheuring op binnen de islam, waaruit het soennisme en het sjiisme ontstonden. In het oosten werd Perzi\xc3\xab snel min of meer onafhankelijk en overwegend sjiitisch._NEWLINE_De Arabische legers veroverden steeds meer gebieden in Noord-Afrika en Spanje. Ook voeren Arabische handelsschepen naar India, Indonesi\xc3\xab en langs Oost-Afrika._NEWLINE_Het Midden-Oosten kende in deze periode een grote culturele bloei. Waar Europa na de val van het Romeinse Rijk in een diepe crisis kwam, met een dalende bevolking, invasies en opkomende armoede, kwamen steden als Alexandri\xc3\xab, Basra, Damascus en vooral Bagdad tot grote bloei. De bevolking van deze steden groeide en op gebieden als literatuur, architectuur, geneeskunde en wetenschap kwam de regio voor te liggen op Europa.\n_START_SECTION_\nKruistochten\n_START_PARAGRAPH_\nToen in 1071 het christelijke Byzantijnse Rijk in de Slag bij Manzikert door de islamitische Seltsjoeken werd verslagen, stuurde de Byzantijnse keizer Alexios I Komnenos een verzoek om hulp aan paus Urbanus II. Deze organiseerde in 1095 de eerste kruistocht en dit leger van kruisvaarders veroverde Jeruzalem in 1099. Hierna stichtten zij het Koninkrijk Jeruzalem, evenals drie andere staatjes. De rijken van de Abbasiden, Seltsjoeken en Fatimiden reageerden enigszins onverschillig aangezien zij nauwelijks ge\xc3\xafnteresseerd waren in het gebied._NEWLINE_In 1187 veroverde de Koerdische leider Saladin Jeruzalem op de kruisvaarders. Hierna werden nog verschillende kruistochten georganiseerd, maar geen daarvan waren van grote invloed op het Midden-Oosten.\n_START_SECTION_\nMongolen\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1219 vielen Mongoolse troepen onder leiding van Dzjengis Khan het Midden-Oosten binnen. In 1243 werden de Seltsjoeken vazallen en met de val van de hoofdstad Bagdad in 1258 werd het rijk van de Abbassiden vernietigd. In 1258-1260 werden de mammelukken uit Syri\xc3\xab verdreven. De Mongolen bleven tot de dood van Timoer Lenk in 1405, die zowel Turks als Mongools wordt beschouwd, de grootste macht in het Midden-Oosten.\n_START_SECTION_\nOttomaanse Rijk\n_START_PARAGRAPH_\nRond 1330 kwam Osman I in Anatoli\xc3\xab aan de macht. Hij stichtte het Ottomaanse Rijk. Nadat het in de eerste eeuwen van zijn bestaan op de Balkan en in Oost-Europa veel gebied had veroverd, begon het rijk in 1516 met de verovering van Syri\xc3\xab, Palestina en Egypte op de mammelukken. In 1517 erkende de sjarief van Mekka de Sultan als kalief. In 1534 werd Bagdad veroverd en in 1546 Basra. Ook Bahrein en delen van Oman en Jemen vielen onder Ottomaanse controle. Tot aan de Eerste Wereldoorlog hield het Ottomaanse Rijk zijn greep op het Midden-Oosten.\n_START_SECTION_\nTweede Wereldoorlog\n_START_PARAGRAPH_\nDe Tweede Wereldoorlog ging grotendeels aan het Midden-Oosten voorbij. Iran, dat de zijde van Duitsland had gekozen, werd vervolgens door de geallieerden binnengevallen. Generaal Erwin Rommel bereikte in 1942 vanuit Libi\xc3\xab Egypte, maar de Britten wisten ten westen van de Nijl, bij El Alamein stand te houden. In maart 1943 waren de asmogendheden verdreven uit Noord-Afrika.\n_START_SECTION_\nKoude Oorlog\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1956 wilden de Fransen en Britten het Suezkanaal, dat door de Egyptische president Nasser genationaliseerd was, opnieuw onder controle krijgen. Zij maakten een geheime afspraak met Isra\xc3\xabl, dat zelf de Sina\xc3\xaf wilde controleren om Egyptische aanvallen te kunnen weerstaan, waarna de Suezcrisis van 1956 een feit was. De Verenigde Staten steunden de aanval niet, waarmee de VS aan invloed wonnen. Ook de Sovjet-Unie mengde zich in de politiek van het gebied, op zoek naar invloed. De Sovjets steunden verschillende landen in hun Arabisch-nationalistische aspiraties._NEWLINE_In 1958 kwamen de moslims in Libanon in opstand omdat zij een nieuwe volkstelling eisten. Zij meenden dat de volkstelling uit 1932 achterhaald was en dat zij inmiddels de meerderheid van de Libanese bevolking uitmaakten. De Libanese regering gaf geen gehoor aan de eis van de moslims en met Amerikaanse steun werd de opstand onderdrukt._NEWLINE_In de jaren 50 was de spanning tussen monarchistische, prowesterse regeringen en meer socialistisch geori\xc3\xabnteerde regeringen gegroeid. Hierdoor kwamen onder meer Syri\xc3\xab en Jordani\xc3\xab steeds meer tegenover elkaar te staan. De moord in 1960 op de Jordaanse minister-president Hazza al-Majali werd door Jordani\xc3\xab toegeschreven aan Syri\xc3\xab, dat op dat moment deel uitmaakte van de Verenigde Arabische Republiek. De spanning nam nog verder toe toen Koning Hoessein van Jordani\xc3\xab in 1966 officieel de steun aan de PLO opzegde. Na de Zesdaagse Oorlog van 1967 werden veel Palestijnen naar Jordani\xc3\xab verdreven. Tijdens Zwarte September (september 1970) kwamen ze in conflict met het Jordaanse leger. Die maand trok een militaire eenheid van Syri\xc3\xab Jordani\xc3\xab binnen om de Palestijnen te ontzetten. Het Syrische leger werd teruggedreven, maar de spanning tussen Syri\xc3\xab en Jordani\xc3\xab bleef. Radicale Palestijnen zouden gedurende de jaren zeventig en tachtig wereldwijd vele vliegtuigkapingen, gijzelingen en ontvoeringen uitvoeren._NEWLINE_In 1973 vond er in Libanon opnieuw een geweldsuitbarsting plaats tussen regeringsmilities en de in Libanon verblijvende Palestijnen van de PLO. Daarnaast brak er een strijd uit tussen de falangisten van Pierre Gemayel en diverse islamitische partijen. In 1975 brak de Libanese Burgeroorlog uit. De verschillende partijen in de burgeroorlog raakten ook onderling verdeeld, wat de onoverzichtelijkheid in het conflict vergrootte. In 1976 vielen Syrische troepen Libanon binnen, later gevolgd door VN-troepen en het Isra\xc3\xablische leger (1977 en 1982)._NEWLINE_Nadat in 1979 de Iraanse Revolutie werd gehouden, waarbij de prowesterse sjah werd afgezet ten gunste van de fundamentalistische ayatollah Khomeini, viel buurland Irak onder Saddam Hoessein Iran binnen. De bloedige Irak-Iranoorlog duurde zeven jaar en kostte waarschijnlijk aan 1 miljoen mensen het leven.\n_START_SECTION_\nEinde van de 20e eeuw\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1989 werd onder druk van Arabische landen het Vredesakkoord van Taif gesloten, waarmee een einde kwam aan de Libanese Burgeroorlog. Het zou nog tot het jaar 2000 duren voordat de Isra\xc3\xablische troepen zich uit Libanon zouden terugtrekken en tot 2005 voordat ook de Syrische troepen verdwenen._NEWLINE_In 1990 viel Irak buurland Koeweit binnen. Vrijwel de gehele Arabische wereld veroordeelde de inval en onder leiding van de Verenigde Staten werd in de Golfoorlog van 1990-1991 Koeweit bevrijd._NEWLINE_De Palestijnse leider Yasser Arafat had in het conflict tussen Irak en de coalitie officieel een bemiddelende rol, maar veel Arabische landen vonden dat Arafat te veel op de hand van Saddam Hoessein was. Als gevolg hiervan werd de geldkraan naar de PLO vanuit de Arabische wereld grotendeels dichtgedraaid. De PLO kwam hierdoor in grote problemen en moest haar koers herzien._NEWLINE_In Oslo werden 'geheime' vredesbesprekingen gehouden tussen Isra\xc3\xabl en de Palestijnen, waarna in 1993 de Oslo-akkoorden gesloten worden. De Palestijnen krijgen beperkte autonomie met uitzicht op een eigen staat in ruil voor de erkenning van Isra\xc3\xabl. Yasser Arafat, de Isra\xc3\xablische minister-president Yitzchak Rabin en de Isra\xc3\xablische minister van Buitenlandse Zaken Shimon Peres ontvingen hiervoor de Nobelprijs voor de Vrede.\n_START_SECTION_\n21e eeuw\n_START_PARAGRAPH_\nOp 11 september 2001 werd de wereld opgeschrikt toen drie, door fundamentalistische moslims van al Qaida, gekaapte vliegtuigen zich in het World Trade Center en het Pentagon boorden. Een vierde vliegtuig stortte neer in onbewoond gebied. De Verenigde Staten openden de strijd tegen terrorisme. Allereerst werd Afghanistan aangevallen, waar Al Qaida diverse bases had. Het Talibanregime in Afghanistan werd verdreven. Begin 2003 werd Irak in de Irakoorlog binnengevallen en Saddam Hoessein afgezet. Het moslimterrorisme leidde ook in Isra\xc3\xabl, Egypte, Saoedi-Arabi\xc3\xab, Libanon, Iran en Jordani\xc3\xab tot aanslagen._NEWLINE_Ondanks de Oslo-akkoorden kwam er geen rust in de regio. Na een bezoek van de Isra\xc3\xablische oppositieleider Ariel Sharon aan de Tempelberg en de Klaagmuur eind september 2000 brak de Tweede Intifada uit. De Tweede Intifada werd gekenmerkt door bloedige zelfmoordaanslagen door Palestijnse terroristen en liquidaties van Palestijnse leiders door het Isra\xc3\xablische leger. Aan beide kanten vielen hierdoor veel slachtoffers, vooral onder de burgerbevolking. Na de ontvoering van twee soldaten door Hezbollah vond een gewapend conflict plaats tussen Isra\xc3\xabl en Hezbollah, waarbij honderden doden vielen. Dit conflict eindigde zonder winnaar: het lukte Isra\xc3\xabl niet de ontvoerde soldaten te bevrijden, maar de militaire slagkracht van Hezbollah werd zwaar aangetast. In 2007 brak een burgeroorlog uit tussen in de Palestijnse gebieden tussen het islamistische Hamas en het meer seculiere Fatah. De gevechten leidden tot een opdeling van Palestina in een deel voor Hamas (de Gazastrook) en een deel voor Fatah (Westelijke Jordaanoever)._NEWLINE_In 2011-12 brengt de vanuit de volksmassa opborrelende Arabische Lente achtereenvolgens diverse autoritaire regimes een na een ten val, zoals in Tunesi\xc3\xab en Egypte, maar de toekomst is er telkens onzeker, onder meer door de hoofdrol die wordt opge\xc3\xabist door islamitische fundamentalisten zoals de Moslimbroederschappen.\n_START_SECTION_\nDemografie\n_START_PARAGRAPH_\nDe landen van het Midden-Oosten hebben over het algemeen een jonge, groeiende bevolking, onder meer omdat de islam voor grote gezinnen is en tegen abortus of voorbehoedsmiddelen.\n_START_SECTION_\nBevolkingsgroepen\n_START_PARAGRAPH_\nNaast de sedentaire bewoners van deze landen (Arabieren, Turken, Koerden, Irani\xc3\xabrs, Joden enz.) wordt het Midden-Oosten ook nog altijd bevolkt door nomaden die in de woestijnen leven, met name de Bedoe\xc3\xafenen, de 'echte' Arabieren. Verder zijn er belangrijke groepen vluchtelingen, vooral binnen de regio, en gastarbeiders, deels ook van ver daarbuiten (vooral uit moslimlanden)._NEWLINE_Veel landen kennen grote groepen etnische en/of confessionele minderheden, zoals Armenen, Assyri\xc3\xabrs, Koerden, Druzen, Grieken, Kopten, Turkomannen. Veelal worden deze minderheden niet gelijkwaardig behandeld of zelfs systematisch onderdrukt. Vaak hebben dergelijke spanningen een etnisch-religieuze achtergrond. Zo verschillen de Arabische soennieten en sjiieten etnisch niet of nauwelijks van elkaar en zelfs de theologische verschillen zijn (vergeleken met die tussen katholieken, orthodoxen en de diverse protestantse kerken) vrij beperkt. In Irak anno 2007 plegen soennieten en sjiieten zeer regelmatig aanslagen op elkaar met honderden doden tot gevolg. Ook in streng conservatieve staten zoals Saoedi-Arabi\xc3\xab (waar de Koran grondwet is) worden sjiieten slechter behandeld, zelfs als ze de meerderheid vormen zoals in Bahrein. In het sjiitische Iran worden op hun beurt soennieten (vooral Arabieren in het zuidwesten van het land) achtergesteld._NEWLINE_Ook het traditionele denken in stammen en clans leidt tot een achterstelling van groepen. In Libanon zijn de etnische en religieuze tegenstellingen al decennia een voortdurende bron van spanning. In Isra\xc3\xabl worden Arabische Isra\xc3\xabli\xc3\xabrs volgens diverse onderzoeken achtergesteld ten opzichte van Joden, waarvan de orthodoxe strekking bevoordeeld wordt door regeringen die afhankelijk zijn van hun extremistische partijen op de electorale wip._NEWLINE_In de meeste landen, vooral in de rijke Golfstaten, wonen en werken veel gastarbeiders.. Laag- of ongeschoolde gastarbeiders zijn vaak afkomstig uit Zuid-Azi\xc3\xab en Zuidoost-Azi\xc3\xab en worden te werk gesteld onder een systeem dat kafala heet, een term uit de sharia. De werknemer is daarbij volledig afhankelijk van zijn werkgever, die ook vaak het paspoort inneemt. Het spreekt daarbij voor zich dat de gastarbeiders vaak slecht betaald en behandeld worden. Ze hebben geen burgerrechten en bouwen geen sociale verzekeringen op._NEWLINE_Daarnaast zijn er, met name in de Golfregio, veel uit het Westen afkomstige hoogopgeleide expats.\n_START_SECTION_\nTalen\n_START_PARAGRAPH_\nEr worden in het Midden-Oosten talen uit verschillende families gesproken, waaronder Indo-Europese talen, Semietische (waaronder het heilig Arabisch van de Koran), Afro-Aziatische talen en Alta\xc3\xafsche talen._NEWLINE_De meest gesproken talen in het gebied zijn Arabisch (inclusief de dialecten) en Perzisch. Andere talen die gesproken worden zijn onder meer Abchazo-Adygese talen, Armeens, Azerbeidzjaans, Beloetsji, Berbertalen, Georgisch, Grieks, Hebreeuws, Koerdisch, Luri, Syrisch (een variant van het Aramees), Turks, Urdu en Jiddisch._NEWLINE_Vooral de midden- en bovenklasse in landen als Egypte, Jordani\xc3\xab, Isra\xc3\xabl, Irak en Koeweit spreken Engels. In Isra\xc3\xabl, Libanon, Syri\xc3\xab, Marokko en Egypte spreken ook veel mensen Frans._NEWLINE_In veel landen in het Midden-Oosten wonen grote groepen mensen die oorspronkelijk afkomstig zijn uit Zuid-Azi\xc3\xab, zoals India, en in die landen zijn deze talen grote minderheidstalen. In Isra\xc3\xabl spreekt ongeveer 5% van de bevolking Roemeens. Ook in Arabisch-sprekende landen zijn relatief veel inwoners die het Roemeens beheersen; naar schatting hebben ongeveer een half miljoen mensen uit Arabisch-sprekende landen in de jaren 80 van de 20e eeuw in Roemeni\xc3\xab gestudeerd. In Isra\xc3\xabl wordt daarnaast door een grote groep van de bevolking Russisch gesproken, als gevolg van de grote migratie van Russische joden naar Isra\xc3\xabl in de tweede helft van de jaren 90.\n_START_SECTION_\nGrenzen\n_START_PARAGRAPH_\nNiet alle grenzen binnen het Midden-Oosten zijn goed gedefinieerd en dit leidt soms tot (gewapende) conflicten. Veel van de grenzen zijn gedefinieerd aan het einde van de Eerste Wereldoorlog door de verschillende verdragen die door de Volkenbond zijn bekrachtigd. Zo was de directe aanleiding voor de Irak-Iranoorlog een onduidelijke locatie van de grens in het zuiden van de landen. Ook gedeeltes van de grenzen tussen Saoedi-Arabi\xc3\xab en Jemen en tussen Saoedi-Arabi\xc3\xab en Irak zijn niet goed gedefinieerd, maar leiden vooralsnog niet tot grote conflicten. De grens tussen Turkije en Irak is ook nooit internationaal vastgesteld, hoewel beide landen al decennia geen aanspraak meer maken op elkaars grondgebied.\n_START_SECTION_\nPositie van vrouwen\n_START_PARAGRAPH_\nIn veel landen in deze regio zijn vrouwen achtergesteld en mogen zij maar in beperkte mate deelnemen aan het publieke leven. Een uitzondering hierop vormen de seculiere Turkstalige republieken Azerbeidzjan en Turkije, waar vrouwen zowel actief als passief kiesrecht verkregen, al eerder dan veel vrouwen in Europa. Turkije heeft ook al een vrouwelijke president gehad, en kent in vergelijking met andere landen in het Midden-Oosten en zelfs in Europa veel vrouwen op topposities in het bedrijfsleven, de overheid en het onderwijs. Een zeer groot deel van de universitaire studenten in het Midden-Oosten is vrouw, met name in Turkije, Saudi-Arabi\xc3\xab en Iran. In Turkije is zelfs een meerderheid van de technische studenten vrouw. In andere landen in het Midden-Oosten worden vrouwenrechten vaak geschonden door kledingvoorschriften, beperkende wetten, uithuwelijking en een conservatieve cultuur. Daardoor hebben zij minder inspraak in de samenleving, hoewel zij soms veel macht hebben over de directe familie. Met de Arabische Lente kwam daar in sommige landen langzaam verandering in, en verkregen vrouwen een leidende rol in oppositiebewegingen, zoals in Jemen._NEWLINE_In Saoedi-Arabi\xc3\xab is echter het hele openbare leven strikt gescheiden naar sekse en, wat in andere landen in de regio ongehoord is, mogen vrouwen niet autorijden. De vrouwen mogen een opleiding volgen, maar in het zakenleven spelen ze een beperkte rol. Ook Saudische vrouwen hebben zich sinds de Arabische lente bereid getoond om meer rechten op te eisen, door protesten te houden van autorijdende vrouwen maar vooralsnog heeft dat nog niet tot versoepeling van het conservatieve bewind gevoerd.\n_START_SECTION_\nAardolie en aardgas\n_START_PARAGRAPH_\nHet Midden-Oosten bevat de meerderheid van de wereldwijde oliereserves en aardgasreserves. Economisch en politiek is het gebied daarom zeer belangrijk. De aardolie- en aardgasreserves zijn niet gelijk verdeeld over het gebied. Sommige landen hebben veel reserves, andere vrijwel niets. Iran, Irak, Koeweit, Qatar, Saoedi-Arabi\xc3\xab en de Verenigde Arabische Emiraten zijn lid van de Organisatie van Olie Exporterende Landen (OPEC), deze landen zijn erg afhankelijk van de olie-inkomsten. Saoedi-Arabi\xc3\xab heeft van deze landen verreweg de grootste hoeveelheid olie, gevolgd door Irak en Iran. De kleine Golfstaten hebben eveneens aanzienlijke reserves. In 1990 viel Irak Koeweit binnen om het in te lijven, waarbij de olierijkdom van Koeweit als een van de motieven wordt gezien. Het land van de regio met de grootste bevolking, Egypte, heeft slechts zo'n 2% van de aangetoonde hoeveelheid reserves van de grootste producent, Saoedi-Arabi\xc3\xab. Syri\xc3\xab heeft een relatief kleine olie en aardgas productie. Het naburige Libi\xc3\xab, met een veel kleinere bevolking, heeft 10% van de aangetoonde hoeveelheid reserves van Saoedi-Arabi\xc3\xab. Libanon, Isra\xc3\xabl en Jordani\xc3\xab hebben in het geheel geen olie._NEWLINE_In 2016 produceerden Bahrein, Iran, Irak, Kuweit, Oman, Qatar, Saoedi-Arabi\xc3\xab, Syri\xc3\xab, Verenigde Arabische Emiraten en Jemen 2040 miljoen ton olie equivalent (Mtoe) in 2016, 100% aardolie en aardgas. (1Mtoe = 11,63 TWh, miljard kilowattuur.) Dat was ruim genoeg voor de energievoorziening, het TPES (total primary energy supply): 734 Mtoe. Er werd 1250 Mtoe fossiele brandstof meer ge\xc3\xabxporteerd dan ge\xc3\xafmporteerd._NEWLINE_Van de energie ging ongeveer 180 Mtoe verloren bij elektriciteitsopwekking. 70 Mtoe werd gebruikt voor niet-energetische producten zoals smeermiddelen, asfalt en petrochemicali\xc3\xabn. Voor energie eindgebruikers resteerde 413 Mtoe waarvan 75 Mtoe = 870 TWh elektriciteit._NEWLINE_De uitstoot van kooldioxide was 1770 megaton, dat is 7,6 ton per persoon. Het wereldgemiddelde was 4,4 ton per persoon.\n_START_SECTION_\nMuziek\n_START_PARAGRAPH_\nHet Midden-Oosten kent een eigen muziekvorm die in geen enkele andere muziekcultuur terug te vinden is. Net als in de westerse muziek gaat de Arabische muziek uit van een toonladder van 8 tonen, de maqam, maar deze zijn onderverdeeld in 17 ongelijke delen (ook wel kwarttonen genoemd). De melodie kan gebruikmaken van al deze ongelijke delen. Hierdoor zijn vormen mogelijk, die met het westerse octaafsysteem vrijwel onmogelijk zijn. De Arabische muziek heeft hierdoor een geheel eigen geluid._NEWLINE_Een typisch Arabisch muziekinstrument is de oed, in het Nederlands Arabische luit genoemd. De oed is ontstaan uit de Byzantijnse luit en enkele muziekinstrumenten die al voor de komst van de islam gebruikelijk waren, zoals de mizhar en kiran, en de Perzische barbat en sintar._NEWLINE_Bekende Arabische zangers/zangeressen die over het hele Midden-Oosten bekend zijn, zijn Umm Kulthum, Farid al-Atrash, Abdel Halim Hafez en Fayrouz._NEWLINE_Andere zangers en zangeressen hebben een meer op het Westen geori\xc3\xabnteerde muziekstijl. In Europa bekendere voorbeelden zijn Ofra Haza (inmiddels overleden) en Noa, beiden uit Isra\xc3\xabl.\n_START_SECTION_\nCinema\n_START_PARAGRAPH_\nMet name in Egypte en Turkije zijn films populair. Egypte is de belangrijkste producent van films in de regio. Hierdoor kan het Egyptisch dialect van het Arabisch in vrijwel het hele Midden-Oosten verstaan worden. De dominante rol van de Egyptische filmindustrie is echter kleiner dan in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw. Toen werden jaarlijks honderden films in Egypte gemaakt, aan het begin van de 21e eeuw zijn dit er nog maar zo'n tien per jaar. Belangrijkste redenen voor deze afname zijn de toenemende concurrentie van met name Amerikaanse films, de boycot van Egyptische films door veel Arabieren vanwege de vrede die Egypte met Isra\xc3\xabl gesloten heeft, verschillende censuurregels in de landen en de burgeroorlog in Libanon, dat voor de oorlog een grootafnemer van Egyptische films was._NEWLINE_Bekende filmmakers uit de bloeiperiode van de Egyptische filmindustrie zijn Kamil el-Telmassani (bekende film: The Black Market uit 1946) en Kamal al-Sheikh (bekende film: Life or death, 1954)), Youssef Chahine, (Cairo station, 1958), Henri Barakat en Chadi Abdelsalam (The Mummy uit 1970)._NEWLINE_Ook de Turkse filmindustrie, ook wel Yesil\xc3\xa7am genoemd naar een straat in Istanboel waar de grote filmmaatschappijen zijn gevestigd, kende een bloeiperiode halverwege de vorige eeuw. In die periode werden enkele honderden films per jaar geproduceerd. Na de militaire staatsgreep in Turkije kwam de filmindustrie onder zware censuur te staan en ondanks het feit dat Turkije inmiddels een parlementaire democratie is, zijn er anno 2004 nog steeds verhalen over censuur op films._NEWLINE_Een bekende naam uit de Turkse filmindustrie is Y\xc4\xb1lmaz G\xc3\xbcney, een schrijver/acteur die controversi\xc3\xable films maakte. In de jaren 70 werd hij gevangengezet. Na zijn ontsnapping uit de gevangenis vluchtte hij naar Frankrijk, waar hij de film Yol maakte die in 1982 een Gouden Palm won op het filmfestival van Cannes.\n_START_SECTION_\nTelevisie\n_START_PARAGRAPH_\nDe televisie, vooral via de satelliet, kent een toenemende populariteit. Er zijn drie belangrijke, officieel onafhankelijke nieuwszenders: Al Jazeera, Al Arabia en Al Hurra (deze laatste is door de VS gesponsord) en het Iraanse Press TV. Daarnaast zijn er nog entertainment- kanalen zoals MBC, voor Franstalig Midden-Oosten het Marokkaanse 2M en het Libanese Future TV._NEWLINE_De Arabische versie van Idols, met deelnemers uit verschillende Arabische landen, was bijzonder populair. Uiteindelijk stemden 15 miljoen mensen, de winnaar was een studente uit Egypte die het in de finale won van een studente uit Marokko._NEWLINE_In het Midden-Oosten zijn er ook programma's geweest door een (dictatoriale) regeringen verboden. Zo werd de Arabische versie van Big Brother al na twee dagen door de regering van de Verenigde Arabische Emiraten verboden.\n_START_SECTION_\nInternet\n_START_PARAGRAPH_\nHoewel internettoegang in het Midden-Oosten in vergelijking met West-Europa nog beperkt is, speelt het een toenemende rol in de uitwisseling van informatie. Internet is in veel landen nog sterk gecontroleerd door de overheid._NEWLINE_In bijvoorbeeld Iran wordt er door bloggers actief politieke oppositie gevoerd._NEWLINE_Tijdens de Irakoorlog hield de Irakees Salam Pax een blog bij vanuit Bagdad, waarbij hij zijn visie op de oorlog naar de rest van de wereld kon verspreiden."