b'\n_START_ARTICLE_\nAutisme\n_START_SECTION_\nHistorisch overzicht\n_START_PARAGRAPH_\nHalverwege de 19e eeuw werd in Engeland al over autisme geschreven. Daarvoor werden mensen met autisme \xe2\x80\x98eenzelvig\xe2\x80\x99 of \xe2\x80\x98psychotisch\xe2\x80\x99 genoemd. De Amerikaanse kinderpsychiater Leo Kanner beschreef in 1943 als eerste het infantiel of vroegkinderlijk autisme. Hij nam het woord over van de Zwitserse psychiater Eugen Bleuler (1857-1939). Deze gebruikte de term echter voor schizofrene pati\xc3\xabnten die moeite hadden met andere mensen in contact te treden. Pas in 1989, met het succes van de film Rain Man, kwam er meer aandacht voor de diagnose en erkenning van normaal begaafde volwassenen met autisme. Voorheen kregen vooral kinderen met een verstandelijke handicap de diagnose.\n_START_SECTION_\nCommunicatie\n_START_PARAGRAPH_\nDe tekortkomingen in de communicatie komen al vroeg in de ontwikkeling tot uiting. Communicatie is gebaseerd op betekenisverlening. Waar taal meestal geen probleem vormt voor mensen met autisme en een normale begaafdheid, is het toekennen van betekenis aan woorden dat vaak wel._NEWLINE_Men onderscheidt: de expressieve communicatie (het uiten) en de receptieve communicatie (het begrijpen). Voor beide soorten geldt dat voor mensen met autisme de techniek van de taal \xe2\x80\x93 onder andere zinsbouw en woordenschat \xe2\x80\x93 begrijpelijk is, maar dat de sociale aspecten van communicatie de moeilijkheid vormen. Hieraan ligt ten grondslag de problematiek van samenhang aanbrengen binnen de taal en het beperkte inlevings- en verplaatsingsvermogen._NEWLINE_In de praktijk betekent dit dat mensen met autisme goed kunnen omgaan met alles wat \'letterlijk\' en concreet is. Problemen doen zich voor als de andere partij bijvoorbeeld woordgrapjes of sarcastische, spreekwoordelijke of emotioneel gekleurde begrippen gebruikt. Verwijzende woorden, waarbij de betekenis varieert in tijd, ruimte of persoon (zoals \xe2\x80\x98morgen\xe2\x80\x99, \xe2\x80\x98onder\xe2\x80\x99, \xe2\x80\x98ik\xe2\x80\x99) zijn vaak problematisch. Hoe abstracter de begrippen, hoe moeilijker het wordt voor mensen met autisme._NEWLINE_Het "om de beurt wat zeggen in een gesprek" (een dialoog voeren) is ook soms een probleem. Mensen met autisme kunnen blijven hangen in hun eigen interesse(s). Hun verhaal kan onverwachte wendingen nemen en is vaak associatief en fragmentarisch._NEWLINE_Echolalie (het herhalen van woorden of zinnen van anderen) komt vaak voor, vooral bij jongere kinderen met autisme, maar is ook merkbaar bij ouderen met autisme, vooral in situaties met stress._NEWLINE_Bij een persoon met autisme kan er sprake zijn van een vertraagde ontwikkeling van \xe2\x80\x98gezamenlijke aandacht\xe2\x80\x99 (joint attention). Het kan zijn dat dit gedrag niet of slechts beperkt ontwikkeld wordt._NEWLINE_Een kind dat een normale ontwikkeling doormaakt zal rond zijn eerste levensjaar gezamenlijk met anderen zijn aandacht ergens op kunnen richten. Het kind vraagt hierbij de aandacht van een ander door te wijzen naar een bepaalde gebeurtenis of voorwerp. Ook het kijken in dezelfde richting als een ander, als deze zijn hoofd draait om naar iets te kijken, is een vorm van \xe2\x80\x98gezamenlijke aandacht\xe2\x80\x99. Dit wordt \xe2\x80\x98gaze-following\xe2\x80\x99 genoemd._NEWLINE_Als er ook sprake is van een verstandelijke handicap komt dit alles vaak nog duidelijker naar voren. Voor non-verbale communicatie gelden vergelijkbare problemen.\n_START_SECTION_\nAantallen\n_START_PARAGRAPH_\nIn de tijd dat men enkel het klassiek autisme als \xe2\x80\x98echt\xe2\x80\x99 beschouwde, werd aangenomen dat autisme bij 1 op 2200 mensen voorkwam._NEWLINE_Het Steunpunt Expertisenetwerken Vlaanderen spreekt nu al van 1 op 165. Als daarvan 1 op de 4 vrouw is, wil dat zeggen; 1 op de 110 mannen zou autist zijn en 1 op de 330 vrouwen. De uitbreiding van de definitie (met het syndroom van Asperger, PDD-NOS, enzovoort) en de verbetering van de diagnose zouden de belangrijkste redenen zijn dat dit cijfer zo spectaculair is gestegen._NEWLINE_Het Vlaamse Autisme Centraal geeft aan dat 1 op 200 mensen een stoornis hebben die zich binnen het autismespectrum bevindt en dat 1 op 1000 mensen klassiek autisme heeft. Een op vier mensen met autisme zou vrouw zijn, maar deze vrouwen zouden een lagere intelligentie hebben. Vooral in de groep van normaal begaafden lijken mannen oververtegenwoordigd te zijn. Dit is echter niet zeker, het zou kunnen dat vrouwen, en zeker normaal begaafde vrouwen, minder kans hebben een diagnose te krijgen._NEWLINE_Het Nederlandse Centraal Bureau voor de Statistiek meldde in 2014 dat autisme volgens de ouders bij bijna 3 procent van de kinderen voorkomt. Hoewel in eerdere onderzoeken vaak een circa vier keer zo hoge prevalentie bij jongens als bij meisjes wordt vermeld, komt het volgens de cijfers van het CBS twee keer zo vaak voor bij jongens als bij meisjes. Voor 10- tot 12-jarigen meldden de ouders een prevalentie van 7% voor jongens en 3,5% voor meisjes. Jongens worden ook vaker behandeld: vier keer zo vaak als meisjes. Volgens de CBS-cijfers worden in de groep 10-tot-12-jarigen 4% van de jongens en 1% van de meisjes voor autisme behandeld. Deze cijfers liggen veel hoger dan eerdere schattingen van de prevalentie van autisme en ook hoger dan cijfers in het buitenland. Er is ook kritiek op de cijfers van het CBS.\n_START_SECTION_\nOorzaken\n_START_PARAGRAPH_\nWat de oorzaken van autisme betreft, zijn er al vele zaken geopperd. Sommige lijken waarschijnlijker dan andere. Er zijn nog maar weinig wetenschappelijk goed onderbouwde conclusies.\n_START_SECTION_\nHersenfuncties\n_START_PARAGRAPH_\nAutisme wordt door sommigen beschouwd als een ontwikkelingsstoornis met een neurologische oorzaak. De hersenen van mensen met autisme zouden anders functioneren. Hierdoor bestaan hun waarnemingen uit losse fragmenten met weinig verband. Er is echter nog niet met zekerheid vastgesteld welk deel van de hersenen anders zou functioneren. Autisme wordt vaak in verband gebracht met stoornissen in de affectieve beleving van prikkels uit de omgeving. Deze zouden verband kunnen houden met een structureel defect van gebieden in het limbische systeem, zoals de cortex cingularis anterior._NEWLINE_Bij hersenonderzoeken in het begin van de 21e eeuw wordt echter een sterker accent gelegd op de connectiviteit, dat wil zeggen de verbindingspatronen in de hersenen. Met name de verhouding tussen het aantal korte en lange verbindingen in de hersenen zou daarbij van belang zijn. Bij het overheersen van het aantal korte verbindingen zijn lokale functies (bijvoorbeeld het geheugen, waarnemen van gezichten) intact, maar ontbreekt het vermogen een verband te leggen met andere functies, zoals emotie of het herkennen van de emotionele expressie van een gezicht. Andere onderzoeken suggereren dat zowel de korte als de lange verbindingen in de hersenen van personen met autisme minder goed functioneren. Dit zou kunnen wijzen op een afname in functionele connectiviteit.\n_START_SECTION_\nVaker bij mannen dan bij vrouwen\n_START_PARAGRAPH_\nVanuit de genetische hoek is er ook een oorzaak aan te geven waarom autisme vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. Vrouwen hebben in beginsel identieke X-chromosomen en in iedere cel wordt een van deze chromosomen uitgeschakeld. Welk exemplaar wordt uitgeschakeld is in principe willekeurig en onder normale omstandigheden leidt dit tot een verhouding van 50%-50% over alle cellen. Wanneer er bij vrouwen sprake is van autisme schuift de verhouding scheef ten gunste van het betere chromosoom, bijvoorbeeld naar een verhouding van 20%-80%. Dit fenomeen wordt \'X-chromosome skewness\' (skewness = scheefheid) genoemd en lijkt de mate van autisme te dempen._NEWLINE_Omdat mannen maar \xc3\xa9\xc3\xa9n X-chromosoom en \xc3\xa9\xc3\xa9n Y-chromosoom per cel bezitten, kan hier geen skewness optreden. Bij vrouwen ontbreekt het Y-chromosoom.\n_START_SECTION_\nAutisme en unieke DNA-mutaties\n_START_PARAGRAPH_\nOnderzoeken van (ongeveer) na 2011 lijken de theorie dat autisme een gevolg is van spontane en unieke DNA-mutaties te bevestigen. Onderzoekers van de Yale Universiteit deden een omvangrijke studie van 1000 gezinnen waarbij in elk gezin het kind met autisme werd vergeleken met een normaal broertje of zusje. Het bleek dat bij kinderen met autisme relatief veel copynumbervariaties voorkwamen. Hierbij is bij gepaarde chromosomen de uitwisseling van genetisch materiaal niet compleet. In het ene chromosoom ontbreekt dan een stukje, dat in het ander dubbel voorkomt. Deze variaties werden op veel verschillende locaties van vooral de chromosomen 7, 15, 16, 17 en Neurexin1 aangetroffen. De meeste patronen van deleties en duplicaties waren vrij uniek. Veel van de dubbele of ontbrekende genen waren bovendien betrokken bij de organisatie van de hersenen, zoals de aanmaak van synapsen. Ook bij meisjes werden deze variaties aangetroffen, maar daarbij bleek autisme alleen op te treden bij zeer grote mutaties. Het laatste wijst er misschien op dat meisjes meer resistent zijn voor de mutaties of dat er sprake is van genomische inprenting.\n_START_SECTION_\nOmschrijving en belang\n_START_PARAGRAPH_\nDe diagnose is de erkenning door een autismedeskundige of een diagnosecentrum op basis van biologische of gedragscriteria. De diagnose kan de basis vormen voor verwerking, ondersteuning en leren. Voor de verwerking is vooral de erkenning van de diagnose door de omgeving erg belangrijk. Voor ondersteuning vragen overheidsinstanties een diagnose ter staving._NEWLINE_Weinig personen in de psychische hulpverlening zijn op dit moment goed in staat de diagnose van autismespectrumstoornis (of ASS) \xe2\x80\x93 van het zware klassiek autisme tot het mildere syndroom van Asperger \xe2\x80\x93 correct te stellen. Met de ouders en andere betrokkenen moet gepraat worden over het huidige en vroegere functioneren van de persoon. Er moet voldoende tijd genomen worden om het gedrag uitgebreid te observeren in verschillende contexten en situaties. \xe2\x80\x98Offline\xe2\x80\x99diagnostiek (testen, vragenlijsten) brengt de sociale problemen in het echte leven niet of onvoldoende aan het licht._NEWLINE_Uit differenti\xc3\xable diagnose volgt dat een van de meest voorkomende aandoeningen die dezelfde symptomen oplevert verwaarlozing is. Kinderen die erg verwaarloosd zijn, zoals kastkinderen, kunnen gedrag vertonen dat lijkt op autisme, maar het zeker niet is._NEWLINE_Er zijn diagnosecentra in Vlaanderen en Nederland.\n_START_SECTION_\nDiagnose op basis van biologische kenmerken\n_START_PARAGRAPH_\nEr is veel onderzoek gedaan naar diagnostisch biologische kenmerken (zogenaamde biomarkers) op grond waarvan gevoeligheid voor autisme kan worden vastgesteld. Dit als aanvulling op de diagnostische gedragskenmerken. De onderzochte biomarkers zijn onder andere kenmerken van stofwisseling, bloedonderzoek naar genetische kenmerken, typische oogbewegingen en \'kijkgedrag\' en structuur en functie van de hersenen, zoals in de vorm van MRI- en fMRI-indices van de hersenen. Tot nu toe heeft dit onderzoek echter niet geresulteerd in klinisch bruikbare biomarkers van autisme. Dit heeft mede te maken met de vele verschijningsvormen (fenotypische expressie) van autisme. De grootste belofte lijkt het onderzoek naar hersenfuncties te bieden. Echter, ondanks het toegenomen inzicht in hersenfuncties bij autisme, een eenduidige manier om bijvoorbeeld door middel van hersenscans autisme betrouwbaar te diagnosticeren ontbreekt nog.\n_START_SECTION_\nGevolgen\n_START_PARAGRAPH_\nDoor de moeilijkheden met het opbouwen van langdurige en intensieve contacten, kan autisme leiden tot een vereenzaamd leven met weinig of geen sociale contacten. Een minderheid van de volwassenen met autisme is in staat een relatie op te bouwen. Slechts een klein deel van hen heeft kinderen (vaak ook met autisme). Toch bestaan er volledig autistische gezinnen die door deze homogeniteit harmonieus functioneren. Zowel op school als in de werksituatie kan autisme tot integratie- en acceptatieproblemen leiden._NEWLINE_Personen met autisme hebben meestal hulp nodig op het gebied van communicatie, omgang met gevoelens en kritiek, maar ook met geld en huishouden. Verder heeft het autisme van een persoon vaak ook effect op zijn omgeving (ouders, broers en zussen, partners, professionelen). Duidelijkheid over de diagnose, informatie- en ervaringsuitwisseling en het inzetten van hulpverleners helpen de omgeving bij de omgang met mensen met autisme. Dit gebeurt onder meer via thuisbegeleiding.\n_START_SECTION_\nBehandeling\n_START_PARAGRAPH_\nDoorgaans is enige vorm van behandeling of ondersteuning raadzaam. Deze behandelingen zijn niet gericht op de genezing van autisme, maar op ondersteuning in het omgaan met autisme.\n_START_SECTION_\nMedicatie\n_START_PARAGRAPH_\nEr bestaat geen medicijn tegen autisme, maar soms kan ondersteuning nodig zijn door middel van medicatie zoals antipsychotica en/of antidepressiva. Ook wordt pipamperon (Dipiperon) gebruikt.\n_START_SECTION_\nLotgenotencontact\n_START_PARAGRAPH_\nNaast het volgen van een therapie kan een persoon met autisme zich aansluiten bij een zelfhulpgroep.\n_START_SECTION_\nMisverstanden\n_START_PARAGRAPH_\nDe maatschappij verbindt de term \xe2\x80\x98autisme\xe2\x80\x99 nog steeds aan de kenmerken van klassiek autisme bij personen met een verstandelijke handicap: opvallende beperkingen in het sociale contact, weinig of geen gesproken taal, duidelijk stereotiepe (motorische) handelingen en een opvallende weerstand tegen veranderingen. Anderzijds heerst ook vaak het misverstand dat kinderen met autisme onhandelbaar en agressief zouden zijn. Personen met autisme zijn evenmin altijd \'savant\' zoals in Rain Man.'