b'\n_START_ARTICLE_\nCryptogram\n_START_PARAGRAPH_\nEen cryptogram is een bijzondere vorm van een kruiswoordpuzzel._NEWLINE_Het woord "cryptogram" komt van het Griekse woord "kruptos", dat "verborgen" betekent, en "gram" (bij Grieks gr\xc3\xa1phein \xe2\x80\x98schrijven\xe2\x80\x99). De in te vullen woorden worden op een cryptische (verborgen) manier omschreven. Vaak zijn binnen de omschrijving twee aanwijzingen te vinden. Door hierover na te denken en te associ\xc3\xabren kan men tot de oplossing komen. Als het woord gevonden is kan men veelal terug redeneren en verklaren hoe het samengesteld is, waardoor men bij goed gemaakte cryptogrammen tamelijk zeker weet dat het gevonden woord juist is.\n_START_SECTION_\nOplossen\n_START_PARAGRAPH_\nOm tot een oplossing te komen is het belangrijk elk afzonderlijk woord van de zin op al zijn betekenis(sen) of synoniemen en homoniemen te bekijken en niet zozeer te kijken naar de vreemd geformuleerde zin als \xc3\xa9\xc3\xa9n geheel._NEWLINE_Bijvoorbeeld: Het woord vier(de) kan staan voor het Romeinse cijfer "IV", en dus als letters "I en V" te gebruiken, maar ook doelen op de vierde letter van het alfabet de letter de "D", of nog een mogelijkheid; verleden tijd van vieren (= feesten \xc3\xb3f een touw laten vieren)._NEWLINE_Ook moet er goed opgelet worden of een zin in tegenwoordige tijd of verleden tijd gesteld is. Wordt er enkelvoud of meervoud gebruikt? Wordt er een verkleinwoordje gebruikt?_NEWLINE_Als het woord "hoort" in een omschrijving voorkomt kan dit betekenen "klinkt als..."._NEWLINE_De naam "Frans" kan doelen op een Franse term en een land genoemd als "in Engeland" genoemd kan mogelijk doelen op een Engelse term. _NEWLINE_Het zijn allemaal cryptische aanwijzingen om tot het juiste antwoord te komen._NEWLINE_Andere voorbeelden: "weer" kan in een cryptogram betekenen dat het woord achterstevoren moet worden gelezen. Er kan ook gebruikgemaakt worden van anagrammen.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe eerste keer dat het woord cryptogram in Nederland werd gebruikt was in een puzzelwoordenboek uit 1949. In 1955 verscheen het woord cryptogram voor het eerst in een Nederlands woordenboek. Hiermee verdween de lange omschrijving woordspelingen-kruiswoordraadsel. In het Engelse taalgebied bestonden soortgelijke puzzelsoorten reeds onder de naam cryptic crossword, kortweg crossword genoemd. Het Engelse woord cryptogram heeft echter betrekking op geheime codes._NEWLINE_Het cryptogram is in Nederland na de Tweede Wereldoorlog ontstaan vanuit de kruiswoordpuzzel. Een overgangsvorm was het "Woordspelingen-Kruiswoordraadsel" dat in Denksport verscheen. De omschrijvingen leken iets op een rebus, bijvoorbeeld visscher in volle maan. Om de oplossing scherm te vinden diende \xe2\x80\x98v.m.\xe2\x80\x99 in het woord \xe2\x80\x98visscher\xe2\x80\x99 worden geplaatst. _NEWLINE_Op 12 februari 1949 begon De Groene Amsterdammer met een Kryptogram. Er werd een toelichting bij gegeven. In het begin werden vaak anagrammen gebruikt. Om de puzzelaar op het goede spoor te zetten werd het woord anagram er tussen haakjes bij vermeld. Als puzzelsoort kan het cryptogram als een unieke Nederlandse puzzelsoort worden beschouwd. _NEWLINE_De aandacht voor de vorm veranderde steeds meer in nadruk op de betekenis van woorden. Vanaf de jaren zestig had iedere dagblad een eigen cryptogram. De cryptogrammen in NRC Handelsblad (het Scrypto) en de Volkskrant werden zeer bekend. De omschrijvingen werden in de loop der jaren korter. De kortst mogelijke omschrijving is het cryptoniem, een cryptische omschrijving die slechts uit \xc3\xa9\xc3\xa9n woord bestaat.\n_START_SECTION_\nCryptografen\n_START_PARAGRAPH_\nBekende cryptogrammenmakers of \'cryptografen\' zijn Piet Burger, Jan Meulendijks, Henk Scheltes, Jelmer Steenhuis, Henk Verkuyl en Frans Wentholt. Een verzamelplaats voor cryptogrammenliefhebbers is Jaspers Cryptogrammensite. De bezoekers hiervan zijn meer gesteld op hersenkrakers met associatieve en dubbele betekenissen: "Staffunctionaris", "Chefstaf" of "Dakruiter" met als oplossing Sinterklaas.'