b"\n_START_ARTICLE_\nShirvansjah\n_START_PARAGRAPH_\nDe Shirvansjah, Perzisch \xd8\xb4\xd8\xb1\xd9\x88\xd8\xa7\xd9\x86\xd8\xb4\xd8\xa7\xd9\x87\xd8\xa7\xd9\x86, Azerbeidzjaans: \xc5\x9eirvan\xc5\x9fah was de titel van etnische Arabieren die in de middeleeuwen van 861 tot 1538 te Perzi\xc3\xab heersten. Het is de dynastie die het langst ter wereld regeerde._NEWLINE_Ze integreerden zich en namen de Perzische cultuur over. Ze vestigden in de 15e eeuw hun staat in Shirvan, nu in Azerbeidzjan ten noorden van de Araxes._NEWLINE_Ze werden soms ook Kasraniden genoemd._NEWLINE_Ibn Khordadbeh vermeldde de Shirvansjah als plaatselijke heerser die zijn titel kreeg uit handen van de keizer van de Sassaniden. Al-Baladhuri vermeldde dat de Shirvansjah samen met een naburige heerser Layzanshah vochten tegen Arabische indringers en dat ze zich tijdens het bestuur van Kalief Uthman overgaven aan bevelhebber Salman ibn Rab'ia Al-Bahili._NEWLINE_Vanaf het einde van de 8e eeuw viel Shirvan onder heerschappij van de Arabische familie van Yazid ibn Mazyad Shaybani die leefde tot 801._NEWLINE_De Yazididen waren Arabieren van de Shaybanistam die voortkwamen van hoge generaals en bestuurders van het leger van de Abassiden. Behalve Shirvan beheersten ze ook de Iraanse provincie Azerbeidzjan, Arran, Armeni\xc3\xab en de oostelijke gebieden van de Kaukasus. Na de dood van kalief Al-Mutawakkil verslapte de greep. Haytham ibn Muhammad, de achterkleinzoon van Yazid ibn Mazyad Shaybani, voerde opnieuw de oude titel van Shirvansjah. De dynastie heerste over Shirvan als onafhankelijke staat of als vazalstaat tot de Safawiden._NEWLINE_Het anonieme werk Ta\xca\xberikh Bab al-Abwab dat bewaard werd door de Ottomaanse historicus en astronoom Munejjim-Bashi en in 1958 vertaald werd door Vladimir Minorsky, vermeldt 1075 als einde van de dynastie. De Shirvansjah huwden dikwijls met leden van de Hasjemieten in Bab al-Abwab._NEWLINE_Het anonieme werk Hudud ul-'alam min al-mashriq ila al-maghrib van 982 vermeldt, dat de Shirvansjah vanuit hun hoofdstad Yaz\xc4\xabdiyya, wellicht het latere Shamakha), de naburige koninkrijken ten noorden van de Kur-rivier hadden veroverd en daarom de bijkomende titels van Layzansjhah en Khursansjah voerden._NEWLINE_Na Shah Yazid bin Ahmad (991-1028) namen ze in plaats van Arabische namen Perzische namen aan zoals Man\xc5\xab\xc4\x8dihr, \xe1\xb8\xb2ub\xc4\x81dh en Far\xc4\xabd\xc5\xabn._NEWLINE_De Yazididen begonnen toen te beweren dat ze afstamden van Sassaniden zoals koning Bahram V of Khusro I. Mogelijk kwam dit door huwelijken met de familie van vroegere vorsten van Shabaran._NEWLINE_Shirvansjah bouwden forten, zoals te Bakoe de Maagdentoren en in Apsjeron. Toch werd Shirvan overrompeld door de Mongolen in 1235. Shirvan werd een vazalstaat van het Mongoolse Rijk en later van het rijk van Timoer Lenk._NEWLINE_Shirvansjahs Khalilullah I en Farrukh Yassar leefden in een tijd van vrede en bouwden het Paleis van de Shirvanshah te Bakoe. Daar werden ook de sjahs begraven. De Shirvansjah waren soennieten. In 1462 doodden de Shirvansjah Sjeik Junayd van de Safawiden nabij de stad Xa\xc3\xa7maz. In 1500 namen de Safawiden wraak._NEWLINE_Ismail I verwoestte Bakoe in 1501. Hij ontgroef de stoffelijke resten van de Shirvansjah en liet ze cremeren. De bevolking van Bakoe werd onder dwang bekeerd tot het Sjiisme._NEWLINE_In 1538 was Shirvan verzwakt en viel door een opstand van de Qalandariyya derwisjen ten prooi aan Tahmasp I, zoon van Ismail I. Hij gaf Shirvan aan zijn broer Alqas Mirza._NEWLINE_De Shirvansjah bevorderden Perzische po\xc3\xabzie. Nezami vertaalde het Arabisch episch werk Lili o Majnoon naar het Perzisch voor Abul-Muzaffar Jalal ad-din Shirvanshah Akhsatan. Hij liet zijn zoon onderwijzen samen met de zoon van de Shirvansjah. Khaqani schreef eerst onder het pseudoniem Haqiqi. Nadat hij aan het hof kwam van Fakhr ad-din Manuchehr Fereydoon Shirvansjah, ook bekend als Khaghan Akbar, nam hij het pseudoniem Khaqani, koninklijke, aan. Hij dichtte ook voor de zoon Akhsatan._NEWLINE_Andere dichters waren Falaki Shirvani, Aziz Shirvani, Jamal Khalil Shirvani en Bakhtiyar Shirvani; ze komen voor in het verzamelwerk Nozhat al-Majales, samengesteld door Khalil Shirvani."