b'\n_START_ARTICLE_\nRomeinse schilderkunst\n_START_SECTION_\nOudste Romeinse schilderkunst\n_START_PARAGRAPH_\nVolgens de overlevering was Gaius Fabius de eerste Romeinse schilder. Het leverde hem \xe2\x80\x93 en zijn latere familieleden \xe2\x80\x93 de bijnaam Pictor (schilder) op. Hij bracht in 304 v.Chr. fresco\xe2\x80\x99s aan in de tempel van Salus op het Quirinaal in Rome._NEWLINE_Het oudste fragment van een Romeins fresco dat bewaard is gebleven (nu in museum Centrale Montemartini te Rome) is gevonden in een graftombe in een necropolis bij de Esquilijn te Rome. Het laat gevechts- en oorlogssc\xc3\xa8nes zien in vier registers onder elkaar. De namen Q. Fabius en M. Fannius, die bij de centrale figuren zijn geschreven, maken het vrijwel zeker dat het gaat om een sc\xc3\xa8ne uit de Samnitische Oorlogen (1e helft 3e eeuw v.Chr.) en dat het graf van een van beiden was.\n_START_SECTION_\nVier Pompeiaanse stijlen\n_START_PARAGRAPH_\nOp grond van de wandschilderingen die in de Campaanse plaatsen als Pompe\xc3\xaf, Herculaneum, Stabiae en Boscoreale zijn gevonden, heeft de Duitse archeoloog August Mau (1840-1909) een indeling gemaakt in vier zogenaamde Pompeiaanse stijlen. Daarbij heeft hij gebruikgemaakt van de beschrijving van Vitruvius (De architectura VII, 5, 1-4), die betrekking heeft op de eerste drie van de stijlen van Mau. Deze indeling wordt ook toegepast op fresco\xe2\x80\x99s die niet uit Pompe\xc3\xaf of omgeving afkomstig zijn. De belangrijkste museumcollectie van Romeinse fresco\xe2\x80\x99s buiten Campani\xc3\xab is die in het Palazzo Massimo te Rome, waar onder andere fresco\xe2\x80\x99s te zien zijn uit de Villa van de Farnesina (tweede en derde stijl) en fresco\xe2\x80\x99s met tuinsc\xc3\xa8nes uit de Villa van Livia in Primaporta (ca. 20-10 v.Chr.)._NEWLINE_Let wel: de indeling in stijlen heeft betrekking op de h\xc3\xa9le wand, niet op de losse figuurstukken die vanaf de late tweede stijl meestal onderdeel van de wand zijn.\n_START_SECTION_\nEerste stijl: incrustatiestijl\n_START_PARAGRAPH_\nPeriode: 200-90 v.Chr._NEWLINE_Kenmerken: Deze stijl kenmerkt zich door de imitatie van gekleurde marmeren platen (crustae). Het moest lijken of de wand bedekt was met kostbaar marmer. Deze stijl is niet exclusief Romeins, maar komt in de hele hellenistische wereld voor.\n_START_SECTION_\nTweede stijl: architectuurstijl\n_START_PARAGRAPH_\nPeriode: 90-20/15 v.Chr._NEWLINE_Kenmerken: De schildering van marmeren platen wordt in deze stijl gecombineerd met zuilen. Zo ontstaat de illusie dat men kijkend naar de wand een verder liggende ruimte in kijkt. De wand wordt ook inspringend weergegeven en met ramen en openingen die uitzicht bieden op bijvoorbeeld een tholos. Ook zijn er wel deuren die open lijken te kunnen. In een latere fase gaat de afsluitende dwarswand ook wel naar beneden en wordt erboven een uitzicht op een achterliggende zuilenhal geschilderd. De architectonische elementen worden opgesierd met ornamenten als theatermaskers en metalen vaatwerk. Aan het eind van de tweede stijl verdwijnen de doorkijkjes weer en komt er een centrale aedicula tussen de zuilen met een grote schildering._NEWLINE_Voorbeelden van deze stijl zijn het cubiculum van de Villa van Fannius Synistor uit Boscoreale (zie afbeelding), de beroemde fresco\xe2\x80\x99s uit de Villa dei misteri in Pompe\xc3\xaf, fresco\xe2\x80\x99s uit het Huis van Livia in Rome, een aantal van de fresco\xe2\x80\x99s uit de Villa van Poppaea te Oplontis en de Odysseeschilderingen uit een Romeins huis op de Esquilijn (nu in de Vaticaanse Musea).\n_START_SECTION_\nDerde stijl: ornamentele stijl\n_START_PARAGRAPH_\nPeriode: 20/15 v.Chr.-45 n.C._NEWLINE_Kenmerken: In de derde stijl is de wand ingedeeld in vlakken. De zuilen zijn zeer slank en dienen niet meer om architectuur na te bootsen, maar om de wand in te delen. Ook andere elementen zoals kandelabers worden voor de indeling gebruikt. De wand is vaak horizontaal in drie\xc3\xabn gedeeld: sokkel, middenzone en bovenzone. Ook verticaal is er vaak een driedeling, zodat er een duidelijk middenpaneel ontstaat waarop een groot figuurstuk werd geschilderd. Dat lijkt zo haast een los opgehangen schilderij. De onderwerpen van deze figuurstukken zijn meestal aan de Griekse mythologie ontleend. Op de vlakken naast het middenpaneel zijn er meestal kleinere schilderijtjes en komen vaak tuinen voor. Aan het eind van deze stijlperiode komen architectuurelementen in de bovenzone terug.'