b"\n_START_ARTICLE_\nHaagse grachtengordel\n_START_PARAGRAPH_\nDe Haagse grachtengordel is een stelsel van met elkaar verbonden waterwegen die zijn aangelegd vanaf de 14de eeuw. Veel van deze waterwegen zijn heden ten dage nog intact. Men onderscheidt de grachtengordel, dit zijn de singelgrachten die om de stad gelegd zijn, van de verbindende grachten ertussen. De grachtengordel is een aaneengeschakeld stelsel van waterwegen dat in de Tachtigjarige Oorlog op bevel van Prins Maurits werd aangelegd. De verbindingsgrachten hadden in de meeste gevallen de functie van goederenoverslag, markt en handelsplaats. Na de aanleg omvatte grachtengordel geheel Den Haag inclusief heel grote onbebouwde plekken. De grachtengordel is nooit belegerd geweest maar in het rampjaar 1672 wel als verdedigingslinie gebruikt.\n_START_SECTION_\nHet Spui\n_START_PARAGRAPH_\nDe Haagse Beek voerde water uit de duinen aan richting het Hof en de latere Hofvijver. De afvoer van dit beekwater geschiedde met een spuikanaal dat in Den Haag het Spoye (Spui) ging heten. In 1345 werd dit kanaal, dat de eerste Haagse gracht kan worden genoemd, verbreed en door het graven van het Zieke en in het verlengde daarvan de Haagse Trekvliet aangesloten op de Vliet die tussen Delft en Leiden loopt. In 1595 werd het Spui verder verbreed. Als vanzelfsprekend werd het Spui h\xc3\xa9t transportkanaal van Den Haag en groeide de stad die richting uit. De basis voor wat nu het Spuikwartier wordt genoemd, werd gelegd.\n_START_SECTION_\nMiddeleeuwen\n_START_PARAGRAPH_\nVanaf het midden van de 14de eeuw tot het einde van de 15de eeuw groeide den Haghe \xe2\x80\x93 zoals Den Haag toen werd genoemd \xe2\x80\x93 onstuimig. De uitbreiding gebeurde in de richting van Rijswijk en de Haagse Trekvliet, Haagse Vliet of Haagvliet, op het veengedeelte van de stad. Wagenstraat en Venestraat ontstonden in die tijd. In de buurt rond die twee straten ontstond laken- en bierproductie. E\xc3\xa9n van eerste grachten was de Lange Gracht die op de plek van de huidige Gedempte Burgwal en de Gedempte Gracht lag. Een andere was de Voldersgracht die haaks op de Lange Gracht werd gegraven. (Het vollen in de lakenindustrie was het platstampen \xe2\x80\x93 met de blote voeten \xe2\x80\x93 van het geweven laken in een bak met boter en urine.) De buurt rond de huidige Raamstraat kende ook lakennijverheid en had een aantal slootjes die op de Lange Gracht uitkwamen. (De Raem sloeg op de ramen waarop de lakense stof werd opgerekt.) Onder de Lange Gracht lag een buurtje dat het Padmoes werd genoemd. Deze verdween toen rond 1650 met de bouw van de Nieuwe Kerk werd begonnen. Tussen 1524 (het bieroproer) en 1575 regeerde tegenspoed in Den Haag. Zo deed in 1525 met de verbranding van Jan de Bakker de inquisitie in Den Haag haar intrede. De lakennijverheid ging zeer slecht en in 1528 werd Den Haag door Gelderse troepen geplunderd en de opstand tegen de Spaanse overheersing liep op grote verwoestingen en hongersnood uit. Het Hof van Holland was naar Delft uitgeweken en keerde pas in 1576 terug naar Den Haag. Daarna ging het weer wat beter met de stad. Prins Maurits besloot in 1585 Den Haag tot zijn residentie te maken en daarmee keerde er weer wat rust in de stad terug. Van grote betekenis was ook het feit dat de Staten-Generaal in 1587 besloot zich definitief in Den Haag te vestigen. Dat is de situatie tot op heden.\n_START_SECTION_\nUitbreidingen\n_START_PARAGRAPH_\nGroei van de stad begon pas weer rond 1585 ten oosten van het Spui. Er was geen sprake van een vooropgezet plan bij deze uitbreiding. Men was bijzonder praktisch in het feit dat men een waterverbinding tussen het Spui en een ontbost deel van het Haagse Bos nodig had. Het bewuste deel was de plek waar nu het Malieveld ligt en ze was verkozen af te graven vanwege de lucratieve prijs voor zand op dat moment. Het besluit tot het graven van deze verbinding viel in 1594. Deze Nieuwe Vaart liep achter bestaande bebouwingen en kreeg daardoor een grillig verloop dat thans gedeeltelijk nog in het stratenpatroon van de binnenstad te volgen is: Kalvermarkt (globaal op de plek waar nu het ministerie van Defensie staat), Nieuwe Markt (thans Kalvermarkt/Wijnhaven), Fluwelen Burgwal, Herengracht en Prinsessegracht. Enige jaren later werden Turfgracht (met aan de ene zijde de Turfmarkt en de andere zijde Houtmarkt), de Schedeldoekshaven en de Ammunitiehaven aangelegd. Op een kaart van Cornelis Bos en Jurifaes Jacobs van Harn uit 1616 is deze uitbreiding te zien en kan als voltooid worden verondersteld.\n_START_SECTION_\nSingelsgracht\n_START_PARAGRAPH_\nTijdens het Twaalfjarig Bestand werd de stad door de beslissing van Prins Maurits met een grachtengordel verrijkt. Een echt verdedigingswerk kan het niet worden genoemd; er waren geen forten en andere versterkingen. Ook was er geen sprake van dat aan de zuidzijde van de stad grote kades werden gebouwd zoals die thans te zien zijn. Allereerst waren er hier en daar kleine muurtjes en zandwallen bij de Singelsgracht, zoals bij het Westeinde, het Noordeinde en het Zieken. Deze stelden echter - als verdedigingswerken - niet veel voor. Daarnaast werden er huizen gebouwd die direct aan het water grensden, ook deze hadden geen enkele waarde voor de echte verdediging van Den Haag, maar het werd voor landlopers moeilijker om de stad ongezien binnen te komen. \xe2\x80\x99s Nachts werden wel alle bruggen omhooggehaald en werd er langs de singelsgrachten gepatrouilleerd. Wel was de voltooiing de opmaat voor uitbreiding van een aantal verbindende grachten. Zo ontstonden de Bierkade, Paviljoensgracht en Lutherse Burgwal.\n_START_SECTION_\nDemping en revitalisatie\n_START_PARAGRAPH_\nAlle Haagse binnengrachten zijn tussen 1640 en 1904 gedempt. De Singelsgracht bestaat echter nog helemaal. Op sommige plaatsen stroomt hij tegenwoordig onder parkeerplaatsen en straten door. E\xc3\xa9n van de 'obstakels' \xe2\x80\x93 de brug over de Oost Singelsgracht naast de Ammunitiehaven \xe2\x80\x93 heeft de gemeente in 2004 laten verhogen, zodat rondvaarten in de Haagse Singelsgracht mogelijk geworden zijn. Om het gebruik van de singelsgrachten te stimuleren heeft de gemeente het Zieken gesaneerd. Alle (illegale) schuiten en bootjes moesten daar verdwijnen.\n_START_SECTION_\nRondvaarten en passantenhaven\n_START_PARAGRAPH_\nIn 2001 was de opening van een passantenhaven aan de Bierkade het resultaat van gemeentelijk beleid meer levendigheid in dit stadsdeel te krijgen. Maximaal 22 pleziervaartuigen met een maximale lengte van 12 meter en een hoogte tot 2,30 meter kunnen in de haven aanmeren.  Eind 2005 heeft de Ooievaart het beheer over de Zuid Singelsgracht haven overgenomen en worden rondvaarten georganiseerd.\n_START_SECTION_\nEen reis langs de grachten\n_START_PARAGRAPH_\nDe beeldgalerij doet een ronde langs de grachtengordel met de klok mee en start in dit geval op de knik waar Zwarteweg en Uilebomen in elkaar over gaan."