b"\n_START_ARTICLE_\nSpiegelproef\n_START_SECTION_\nInterpretatie\n_START_PARAGRAPH_\nDieren zijn goed in het herkennen van beelden, geluiden of geuren van andere soorten. Maar in hoeverre herkennen ze ook zichzelf? Slagen voor de spiegelproef wordt gezien als een teken van zelfherkenning. Zelfherkenning bij dieren wordt onder andere door Frans de Waal in verband gebracht met bijzondere cognitieve capaciteiten zoals zelfbewustzijn, meer ontwikkelde sociale relaties, zich 'kunnen verplaatsen' in het gedrag van andere dieren (Engels: perspective taking), of empathie. Ook al hebben dit soort eigenschappen geen direct evolutionair nut, kunnen ze in de evolutie toch door co-emergentie met andere cognitieve eigenschappen zijn ontstaan. Zo is het bijvoorbeeld bekend dat eksters en gaaien voedsel verstoppen en ook voedselvoorraden van soortgenoten plunderen. 'De ene dief begrijpt de andere dief' is een gezegde dat aangeeft dat deze vogels zich mogelijk kunnen verplaatsen in gedrag van soortgenoten. Ook bij kinderen blijkt de leeftijd waarbij zij voor het eerst slagen voor de spiegelproef te corresponderen met het tijdstip waarop zij in staat zijn zich in een ander te verplaatsen of een zelfbewustzijn ontwikkelen.\n_START_SECTION_\nKritiek en vragen\n_START_PARAGRAPH_\nEr is op de spiegelproeven met dieren ook kritiek uitgeoefend door onder anderen Heyes. De kritiek geldt met name de manier waarop de spiegelproeven van onder anderen Gallup zijn uitgevoerd. Een ander punt van kritiek heeft meer met het gebruik van de term bewustzijn te maken. Wijzen deze proeven inderdaad op zelfbewustzijn bij dieren? Kan er niet ook niet sprake zijn van een intelligente herkenning van eigen gedrag of kenmerken? Iets van een andere orde dan zelfbewustzijn bij mensen?\n_START_SECTION_\nAangeleerd of spontaan?\n_START_PARAGRAPH_\nSommige onderzoekers menen dat het gedrag van dieren in de spiegelproef is aangeleerd, bijvoorbeeld door conditionering. Het is bijvoorbeeld bekend dat duiven aanvankelijk niet slagen voor de spiegelproef, maar wel na een leerperiode. Duiven slagen echter niet spontaan voor de test. Belangrijke voorwaarde voor het aantonen van zelfherkenning is dus dat dit gedrag spontaan optreedt, dus zonder oefening, extra prikkels of hulpmiddelen van buitenaf.\n_START_SECTION_\nControlecondities\n_START_PARAGRAPH_\nEen ander punt van kritiek is dat bepaalde dieren, zoals chimpansees, van nature geneigd zijn het eigen gezicht vaak te betasten. Om \xc3\xa9cht zelfherkenningsgedrag (reactie op het spiegelbeeld) te onderscheiden van natuurlijk gedrag dat toevallig plaatsvindt, is het nodig dat er een controleconditie is ingebouwd, zoals de onzichtbare plek. Meerdere dieren van dezelfde soort moeten dan, na inspectie van het spiegelbeeld alleen op de echte en niet de controleplek reageren, met gerichte bewegingen naar de specifieke plek op het eigen lichaam.\n_START_SECTION_\nAndere zintuigen\n_START_PARAGRAPH_\nEen interessante onderzoeksvraag is in hoeverre zelfherkenning van dieren onderzocht met behulp van beelden in spiegels, overeenkomt met dat van herkenning van eigen geluid, geur e.d. In de natuurlijke omgeving is de eigen identiteit waarschijnlijk alleen in de vorm van geur of geluid aanwezig, maar niet of meer indirect in de vorm van een beeld van zichzelf. Dieren herkennen waarschijnlijk wel de geur van eigen uitwerpselen of urine. Zoogdieren en vogels herkennen het eigen nest en het geluid van de eigen jongen in het nest. Maar in hoeverre kan bijvoorbeeld een merel een bandopname van het eigen gezang onderscheiden van die van andere merels?\n_START_SECTION_\nEmpathie en hersenen\n_START_PARAGRAPH_\nEmpathie, dus het vermogen gedrag van anderen aan te voelen of te voorspellen, is wel in verband gebracht met specifieke gebieden in de hersenen zoals de pari\xc3\xabtale kwab en de motorische schors waar zich zenuwcellen bevinden, die actief worden zodra een mens of dier gedrag van anderen observeert. Het observeren van bewegingen van anderen kan bijvoorbeeld cellen in de motorische schors activeren zonder dat men zelf de beweging maakt. Deze zogeheten spiegelneuronen zouden mogelijk ook ten grondslag kunnen liggen aan het vermogen tot zelfherkenning of het 'zich kunnen verplaatsen' in anderen."