b'\n_START_ARTICLE_\nLuilak\n_START_SECTION_\nVerspreiding\n_START_PARAGRAPH_\nLuilak wordt gevierd in het gebied tussen Texel en Delft in het westen van Nederland. Hoe verder zuidelijk van Amsterdam, hoe minder het gevierd wordt. In en rond Leiden en Alphen aan den Rijn wordt het bijvoorbeeld nauwelijks meer gevierd. In de zuidelijker gelegen gebieden rond Delft en Gouda is het fenomeen Luilak weer beter bekend en ook in en rond Gorinchem wordt het van oudsher gevierd. Buiten dat kerngebied vindt men het slechts hier en daar, zoals de afgeleide luilakbloemenmarkt in de steden Utrecht, Haarlem en Almere._NEWLINE_De viering maakt deel uit van vier dagen feest, waartoe ook Eerste en Tweede Pinksterdag behoren. In West-Friesland was er oorspronkelijk ook een Derde Pinksterdag. Dit Pinksterdrie vormde de laatste dag van de vierdaagse vieringen. Deze is slechts in een aantal plaatsen (o.a. Zaandam) nog een traditie. De drie Pinksterdagen, waarop niet gewerkt moest worden, noodzaakte een vroeg opstaan op de dag ervoor, om alle voorbereidingen te plegen._NEWLINE_De viering is niet christelijk gebonden, ondanks het feit dat zij samenvalt met Pinksteren. Op een aantal plaatsen wordt Luilak voorafgegaan door een luilak(bloemen)markt, deze vindt plaats op de vrijdagavond tot middernacht of net iets voorbij middernacht. De oudst-bekende markt is de Haarlemse markt uit de jaren 1890. In de nacht van vrijdag op zaterdag en zaterdagochtend wordt het daadwerkelijke Luilak gevierd._NEWLINE_Het verschilt per stad en dorp hoe laat Luilak aanvangt. In sommige plaatsen begint het al kort na middernacht, maar in andere woonplaatsen, zoals rond Amsterdam, pas na vier uur. Vanzelfsprekend verschilt het meedoen naar leeftijd. Jongeren starten vaak eerder met Luilak dan kinderen tussen de 9 en 14 jaar.\n_START_SECTION_\nHerkomst en symboliek\n_START_PARAGRAPH_\nOver de symboliek en de herkomst van het feest bestaan verschillende interpretaties, maar de viering komt hoogstwaarschijnlijk voort uit de traditie dat de langslaper, degene die het laatst uit bed kwam, op de zaterdag voor Pinksteren de anderen uit het gezin of de familie op "luilakbollen" (warme broodjes met stroop) moest trakteren. De kinderen die het vroegst op waren gingen de straat op om langslapers wakker te maken en ze te bespotten met onder andere rijmpjes en liedjes als_NEWLINE_"Luilak, beddezak._NEWLINE_ Staat om negen uren op._NEWLINE_ Negen uren, hallef tien,_NEWLINE_ heb je die luilak al gezien?"._NEWLINE_of_NEWLINE_"Luilak, slaapzak,_NEWLINE_Zonder verdriet,_NEWLINE_Ken je onze luilak niet?_NEWLINE_Onze luilak heeft geslapen_NEWLINE_Op een stoel met zeven gaten."_NEWLINE_Later zou dat wekken overgenomen zijn door straatjongens die in groepjes rondtrokken en rumoer maakten. Ook sleepten ze spullen en dode dieren mee die aan de dichte deuren werden gebonden. Van de zestiende en zeventiende eeuw is bekend dat de viering al op de vrijdagavond  na zonsondergang begon, en dan tot de volgende avond duurde. Niet zelden vochten de straatjongens met elkaar of tegen mannen. Keuren uit die tijd melden ook verboden ten aanzien van Luilak. In de achttiende eeuw verschuift het begin van Luilak dieper de nacht in._NEWLINE_De viering kent een sterke traditie rond Amsterdam. In de andere gebieden is de viering door de eeuwen heen met vlagen wel en niet gevierd. De grootste dip was tussen 1940\xe2\x80\x931965. Alleen in Amsterdam en de Zaanstreek werd het toen nog uitgebreid gevierd. Na 1965 wordt het echter ook weer in andere gebieden uitgebreider gevierd._NEWLINE_De gebruiken bij Luilak verschilden en verschillen nog altijd per plaats. In het begin van de twintigste eeuw begon op veel plaatsen de viering steeds meer uit de hand te lopen. Van te grote vuren tot puur vandalisme. In onder meer Delft, Amsterdam en de Zaanstreek werden door de gemeentelijke autoriteiten, vaak samen met jongerenwerk en heemkundige verenigingen, pogingen gedaan om de luilakviering meer te controleren. Zo probeerde men door het organiseren van evenementen als optochten, offici\xc3\xable vuren, gratis filmvoorstellingen en muziekoptredens onder meer vandalisme te beteugelen en weer de nadruk te leggen op het lawaai maken.'