b'\n_START_ARTICLE_\nAung San Suu Kyi\n_START_SECTION_\nLevensloop\n_START_PARAGRAPH_\nHaar vader Aung San was een voorvechter van de Birmaanse onafhankelijkheid en werd door politieke tegenstanders vermoord kort na de onafhankelijkheid van Birma. Aung San Suu Kyi was toen twee jaar oud. Haar moeder was Khin Kyi, die ambassadeur van Birma in India is geweest._NEWLINE_Aung San Suu Kyi studeerde tussen 1964 en 1967 filosofie, politieke wetenschappen en economie aan St. Hugh\'s College, Universiteit van Oxford. Van 1969 tot 1971 was ze \'Assistant Secretary\' van de adviescommissie voor administratieve en budgettaire vraagstukken bij het secretariaat van de Verenigde Naties in New York._NEWLINE_Vaak wordt voor haar naam de toevoeging Daw geplaatst. Letterlijk betekent dat "tante", maar het moet in dit geval opgevat worden als een formeel \'mevrouw\' of \'dame\'._NEWLINE_In 1972 werd Aung San Suu Kyi \'Research Officer\' bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Bhutan en trouwde met Michael Aris, een Britse geleerde. In 1973 en in 1979 kreeg ze een zoon. In 1988 keerde ze terug naar Birma om voor haar zieke moeder te zorgen._NEWLINE_Eveneens in 1988 speelde Aung San Suu Kyi, na het aftreden van generaal Ne Win, een grote rol in de toen opbloeiende beweging voor democratie in Birma, die met militair geweld werd neergeslagen. Op 24 september 1988 werd de \'National League for Democracy\' (NLD) opgericht, met Aung San Suu Kyi als algemeen secretaris. Een aantal confrontaties volgde waarbij zij opviel door haar volstrekt onbevreesd optreden in situaties waarin zij persoonlijk in levensgevaar verkeerde.\n_START_SECTION_\nHuisarrest\n_START_PARAGRAPH_\nOp 20 juli 1989 plaatste het militaire regime haar onder huisarrest in Rangoon onder de regels van de militaire uitzonderingstoestand, die arrest en gevangenschap zonder vorm van proces gedurende drie jaar mogelijk maken; ze ging in hongerstaking toen studenten uit haar huis werden gearresteerd om door de militaire inlichtingendienst te worden ondervraagd en werd door Amnesty International als politieke gevangene erkend._NEWLINE_Op 27 mei 1990 won ze, hoewel ze nog steeds huisarrest had, met overweldigende meerderheid de algemene verkiezingen waarbij haar partij 82 procent van de zetels verkreeg. De militaire junta (State Law and Order Restoration Council, afgekort SLORC) weigerde echter de verkiezingsuitslag te erkennen._NEWLINE_In 1991 werd ze onderscheiden met de Nobelprijs voor de Vrede. Ze gebruikte het geld (1,3 miljoen dollar) om een fonds voor gezondheid en ontwikkeling ten behoeve van het Myanmarese volk op te richten._NEWLINE_In juli 1995 werd ze, na 6 jaar huisarrest, vrijgelaten._NEWLINE_Toen haar man in maart 1999 in Engeland aan prostaatkanker overleed, durfde ze het niet aan hem op zijn laatste ziekbed te bezoeken of zijn begrafenis bij te wonen, uit angst dat ze bij terugkeer niet meer in het land zou worden toegelaten. Deze angst had overigens een goede reden: de junta had herhaaldelijk aangeboden haar vrij te laten als ze daarna het land zou verlaten. Aung San Suu Kyi had haar man sinds kerst 1995 niet meer gezien._NEWLINE_Sinds 30 mei 2003 werd zij weer zonder communicatie gevangen gehouden na een rel tussen voor- en tegenstanders waarbij een aantal mensen omkwamen. Haar medestanders claimen dat de rellen zijn uitgelokt of zelfs in sc\xc3\xa8ne gezet door het bewind._NEWLINE_Na de Amerikaanse Senaat ging op 15 juli 2003 ook het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten akkoord met het nemen van economische strafmaatregelen tegen het bewind in Myanmar in verband met het opnieuw gevangen houden van Aung San Suu Kyi._NEWLINE_Op 20 juli 2008 werd gemeld dat de Birmese minister van Buitenlandse zaken Nyan Win tijdens een diner in de ASEAN-conferentie had gezegd dat Suu Kyi maximaal zes jaar achtereen vastgehouden mocht worden en dat die periode ongeveer eind dat jaar zou aflopen. Later werd officieel verklaard dat het bericht niet klopte en dat ze nog tot eind 2009 mocht worden vastgehouden.\n_START_SECTION_\nYettawincident\n_START_PARAGRAPH_\nOp 3 mei 2009 kreeg ze onaangekondigd bezoek van John William Yettaw, een Amerikaan die over het Inyameer naar haar huis was gezwommen. Zij liet hem binnen omdat hij zei uitgeput te zijn. Toen hij haar huis drie dagen later weer verliet, werd hij aangehouden. Op 13 mei werd Aung San Suu Kyi gearresteerd omdat zij het verbod om bezoek te ontvangen zou hebben geschonden. Zij riskeerde daarrmee vijf jaar eenzame opsluiting. Twee jaar eerder had Yettaw een soortgelijke poging gedaan, maar Suu Kyi had hem toen weggestuurd._NEWLINE_Het proces tegen Suu Kyi begon op 18 mei. Diplomaten en journalisten kregen geen toegang tot haar. De aanklager beschuldigde Yettaw van belediging van het land. Tijdens zijn eigen rechtszaak claimde Yettaw dat hij naar haar huis was gezwommen om haar te waarschuwen tegen "gevaar". Suu Kyi verklaarde zich onschuldig. De verdediging mocht maar \xc3\xa9\xc3\xa9n getuige oproepen, terwijl de aanklager er veertien mocht horen. Volgens onbevestigde berichten zou de junta haar opnieuw gevangen willen zetten, nu in een militaire basis ver buiten de stad. Volgens de advocaten baseerde de Birmese justitie Suu Kyi\'s vervolging op een grondwet die al twintig jaar niet meer geldt. Ook vroeg de verdediging zich af hoe Yettaw voorbij de zware bewaking rond haar huis kon komen._NEWLINE_Suu Kyi\'s arrestatie en vervolging werden veroordeeld door de Secretaris-generaal van de Verenigde Naties Ban Ki-moon, de Veiligheidsraad en de ASEAN, waarvan Myanmar lid is. De Birmese regering noemde deze "inmenging in interne aangelegenheden" ontoelaatbaar en de minister van buitenlandse zaken sprak de mening uit dat het incident "was opgeblazen om de internationale druk op Myanmar te verhogen". Antiregeringselementen in binnen- en buitenland zouden hiervoor verantwoordelijk zijn. Ban Ki-moon vloog op 3 juli naar Myanmar om te bemiddelen, maar kreeg nul op het rekest._NEWLINE_Op 11 augustus 2009 werd Aung San Suu Kyi door de rechtbank in Rangoon veroordeeld tot drie jaar celstraf en dwangarbeid. Deze straf werd onmiddellijk omgezet in achttien maanden huisarrest. Aung San Suu Kyi ging in beroep tegen het vonnis, maar verloor dit op 1 oktober 2009. In de Veiligheidsraad werd geen unaniem standpunt over het vonnis bereikt._NEWLINE_John Yettaw werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van zeven jaar, maar op 16 augustus 2009 kon hij naar Amerika vertrekken. Dit gebeurde na een bezoek van de Amerikaanse Democratische senator Jim Webb, die de dag ervoor een gesprek had gehad met juntaleider Than Shwe en ook met Aung San Suu Kyi.\n_START_SECTION_\nVrijlating\n_START_PARAGRAPH_\nDe militaire junta heeft Aung San Suu Kyi op de avond van 13 november 2010 vrijgelaten. Ze verscheen voor een groep aanhangers die naar haar huis in Rangoon gesneld waren nadat de barricaden door de veiligheidstroepen verwijderd waren. Haar vrijlating paste binnen bredere hervormingen van de militaire junta. Zo werden er meer politieke gevangenen vrijgelaten, werd het verbod op vakbonden opgeheven en werden de banden met het buitenland aangehaald. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton bezocht het land in november 2011 en had daar een ontmoeting met Aung San Suu Kyi. Het werd de partij van Aung San Suu Kyi weer toegestaan om mee te doen aan de verkiezingen en in april 2012 veroverde zij een zetel in het parlement. _NEWLINE_In de jaren daarna raakte Birma langzaam uit het internationale isolement. Internationaal kreeg Aung San Suu Kyi veel kritiek omdat zij zich niet uitsprak tegen de discriminatie van de Rohingya, een islamitische etnische groepering binnen Birma. In november 2015 hield Birma voor het eerst in lange tijd vrije verkiezingen. De partij van Aung San Suu Kyi behaalde de absolute meerderheid. Aung San Suu Kyi kan echter geen president worden: in de grondwet is opgenomen dat iemand geen buitenlandse kinderen mag hebben. Dat artikel is door de junta speciaal met het oog op Aung San Suu Kyi in de grondwet opgenomen, aangezien zij twee kinderen heeft die ook over de Britse nationaliteit beschikken. Ze werd in plaats daarvan op 6 april 2016 Adviseur van Staat, het hoofd van de regering.'