b"\n_START_ARTICLE_\nHugo von Hofmannsthal\n_START_PARAGRAPH_\nHugo Laurenz August Hofmann Edler von Hofmannsthal (Wenen, 1 februari 1874 \xe2\x80\x93 Rodaun, 15 juli 1929) was een Oostenrijks schrijver, op het eind van het symbolisme, en medeoprichter van de Salzburger Festspiele. Hij werkte ook met Richard Strauss samen.\n_START_SECTION_\nLeven\n_START_PARAGRAPH_\nHofmannsthal was de zoon van een bankdirecteur in Wenen. Tijdens zijn jeugd kreeg hij priv\xc3\xa9les als voorbereiding op het Akademisches Gymnasium van Wenen, dat hij tussen 1884 en 1892 bezocht. Hij leerde er onder andere Frans, Engels en Italiaans. Hij ontmoette Arthur Schnitzler in 1890, en in 1891 Stefan George en Henrik Ibsen. Reeds als scholier publiceerde hij gedichten, wat toentertijd verboden was; deswege gebruikte hij het pseudoniem Loris. Hij oogstte zeer snel succes en werd op zijn zeventiende in de schrijverskring van Griensteidl opgenomen; daarmee werd hij een van de vertegenwoordigers van het zogenaamde Jonge Wenen._NEWLINE_In 1892 schreef hij reeds de proloog voor Schnitzlers Anatol, en hij publiceerde tevens in Georges Bl\xc3\xa4tter f\xc3\xbcr die Kunst. Met George had hij een ambigue relatie \xe2\x80\x93 in feite heeft hij George afgewezen \xe2\x80\x93, en hij werd door hem tot een duel uitgedaagd, dat evenwel nooit plaatsgreep. In zijn vroege periode was Hofmannsthal nog, zoals George, een estheticist, die niets dan de schoonheid en de harmonie wenste te cultiveren, zonder zich om de maatschappij te bekommeren. Tussen 1892 en 1894 studeerde hij rechten aan de universiteit van Wenen, waarna hij een jaar vrijwillige legerdienst opnam in G\xc3\xb6ding. Vanaf 1895 studeerde hij Romaanse filologie en ging hij nog tweemaal op militaire oefening in Galici\xc3\xab. In 1901 huwde hij met Gertrude Schlesinger._NEWLINE_Hofmannsthal had ambitieuze plannen voor romans en novelles, maar kreeg rond de eeuwwisseling het gevoel dat hij de mogelijkheden van de taal had uitgeput: het symbolistische idioom dat hij zo sterk had doorgedreven had het einde van zijn kunnen bereikt. Hij schreef een soort essay in de vorm van een fictieve brief van de niet bestaande Lord Chandos aan Francis Bacon in de vroege zeventiende eeuw. In deze brief trekt Lord Chandos in twijfel of men in staat is met behulp van de taal de universele betekenis uit te drukken. De conclusie is negatief; Hofmannsthal geloofde van toen af aan dat de mens niet moet vertrouwen op de kosmische harmonie, maar zelf een inspanning moet leveren om zijn leven 'echt' te maken, en hij kreeg een afkeer van het hermetische, dandyeske estheticisme, dat hij sedertdien als decadent ervoer. De vroege novelles van Hofmannsthal zijn ondergewaardeerde werken, grotendeels omdat hij ze zelf slecht vond; nochtans tonen ze op kunstige wijze zijn zoeken naar een nieuw uitdrukkingsmiddel. Hofmannsthal begon mengvormen tussen genres te cre\xc3\xabren: hij maakte fictieve werken in de vorm van reisverslagen, en schreef teksten waarvan het niet duidelijk is of ze nu didactische dialogen of toneelstukken zijn. Zijn aandacht ging zeer sterk naar het theater uit: ge\xc3\xafnspireerd door de in zwang geraakte psychoanalyse van Freud en zijn belangstelling voor antieke mythologie schreef hij een aantal stukken over Oedipus. Ook danstheater interesseerde hem._NEWLINE_Hofmannsthal was sterk aangedaan door het verval van de Habsburgse monarchie. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kreeg hij van het Ministerie van Cultuur de opdracht voor cultuur te zorgen: het resultaat was de oprichting van de Salzburger Festspiele, samen met Max Reinhardt en Richard Strauss. Met Strauss werkte hij in de daaropvolgende jaren nog vaker samen: hij leverde libretti voor onder andere Der Rosenkavalier en Ariadne auf Naxos. Hofmannsthal begon ook komedies te schrijven en oefende geleidelijk aan een steeds sterkere invloed uit op het Oostenrijkse culturele leven. Hij bewerkte, zoals Grillparzer, La vida es sue\xc3\xb1o van Calder\xc3\xb3n de la Barca: dit werd bij hem Das Salzburger Gro\xc3\x9fe Welttheater. Op deze manier speelde hij in op de gevestigde traditie van het Baroktheater, dat in Oostenrijk nog levendig was. Ook zijn bewerking van het middeleeuwse Jedermann is een klassieker geworden._NEWLINE_Hugo von Hofmannsthal was bijzonder productief; vele van zijn plannen zijn evenwel onafgewerkt gebleven. Hij gaf ook meerdere verzamelbanden met redevoeringen en verhandelingen uit. In de jaren twintig gaf hij lezingen over de kunst en het cultuurleven: hij aardde niet in de modernistische, formele kunststromingen zoals het dada\xc3\xafsme en verlangde naar een conservatieve kunst, waarin de mens zijn geest ontwikkelt en door middel van de kunst tot wijsheid komt. De kunst van een volk was, in de opvatting van Hofmannsthal, de sleutel tot de cultuur en de geest van dat volk (Wert und Ehre deutscher Sprache). De latere invulling van dit conservatieve verlangen door het nazisme heeft hij niet meegemaakt: in 1929 pleegde zijn zoon zelfmoord; twee dagen later stierf hijzelf._NEWLINE_Hugo von Hofmannsthal staat aan het einde van een lange traditie. V\xc3\xb3\xc3\xb3r het modernisme was, in de nasleep van de Romantiek, het Realisme en het Symbolisme, in de literatuur uitgebreid ge\xc3\xabxperimenteerd met verschillende uitdrukkingsvormen, die streefden naar de gevoelswereld of innerlijke mens, en de manier waarop mensen in de wereld functioneren poogden weer te geven. Hofmannsthal rekte de mogelijkheden van deze traditie tot hun uiterste, zonder de focus naar formalistisch experiment te verleggen. Hij was diep geworteld in de Heimatkunst, maar besteedde tezelfdertijd aandacht aan het filosofische aspect van het theater; voor hem was het theater een microkosmos, het leven in het klein, en mensen moeten moeite doen om zichzelf te leren kennen door hun positie in het wereldtheater te onderzoeken. Dit onderscheidde hem van het introspectieve symbolisme. Het belang van Hofmannsthal voor de Duitstalige literatuur is derhalve aanzienlijk."