b'\n_START_ARTICLE_\nVolksunie\n_START_SECTION_\nOprichting\n_START_PARAGRAPH_\nDe Volksunie werd opgericht op 15 december 1954 onder impuls van Frans Van der Elst, Walter Couvreur, Herman Wagemans, Rudi van der Paal, Wim Jorissen, Ludo Sels, Frans Baert en Ren\xc3\xa9 Proost als politieke vleugel van de radicale Vlaamse beweging._NEWLINE_In december 1955 werd de vzw Volksunie opgericht. Anders dan eerdere, vooroorlogse afscheidingsbewegingen ging de Volksunie uit van een federale staat waarbinnen Vlaanderen zelfstandig zou kunnen zijn. De amnestie-eis maakte dat de partij voor vele kiezers nog steeds een collaboratie-imago had._NEWLINE_Het eerste partijcongres vond plaats op 24 april 1955 te Gent en op 17 juli van datzelfde jaar vond een eerste in een reeks van jaarlijkse meetings of landdagen plaats in zaal Majestic in Antwerpen._NEWLINE_Aanvankelijk trachtte de partij haar idee\xc3\xabn te verspreiden via een eigen dagblad, De Volksunie genaamd. Maar dit lukte slechts moeizaam. Na een conflict hieromtrent nam de eerste voorzitter, Walter Couvreur, ontslag en werd opgevolgd door Frans Van der Elst._NEWLINE_De nieuwe partij rekruteerde haar aanhang overwegend in kringen van gelovige Vlamingen, de kleine burgerij en intellectuele middenklasse._NEWLINE_Om electoraal te kunnen overleven evolueerde de Volksunie van een duidelijk rechtse partij naar een meer pluralistische partij, die niet alleen de nationalisten aansprak, maar ook de kiezer die zich niet kon vinden in het traditionele driepartijenstelsel. Naast een rechtervleugel, waarin heimwee naar het verleden overheerst, en een sterke centrumgroep deed ook een sociaal progressieve minderheid zich tegen het einde van de jaren 60 gelden. Het aantal verkozenen groeide stelselmatig._NEWLINE_Regelmatig kwam de partij in aanvaring met andere Vlaams-nationalistische verenigingen, zoals de Vlaamse Militanten Orde, die struikelden over haar federalistische en ideologische ingesteldheid._NEWLINE_De Volksunie had het in de beginjaren niet echt makkelijk. Pas in 1965 kon zij met ongeveer 7 procent van de stemmen 12 volksvertegenwoordigers naar Brussel sturen. Hoogdagen beleefde de partij in de ambitie van de rooms-rode regering-Lef\xc3\xa8vre-Spaak om begin jaren 60 de taalgrenzen vast te leggen. Ze streefde toen zelfs de Vlaamse liberalen in stemmenaantal voorbij. Naarmate de partij echter succesvoller werd, verbreedde ze haar programma tot andere maatschappelijke thema\'s._NEWLINE_De eerste barsten kwamen de kop opsteken. In datzelfde jaar 1965 nog vormde een ontevreden Dani\xc3\xabl Deconinck een sociaal-flamingantische scheurpartij: de Vlaamse Democraten._NEWLINE_De ondertitel van de partij was lang Sociaal en federaal. Zo was de Volksunie de eerste partij in Belgi\xc3\xab die aandacht had voor de milieuproblematiek en dit in haar programma opnam._NEWLINE_Bij de Belgische verkiezingen van 1971 bereikte de partij haar historisch hoogtepunt: 18,8 procent van de stemmen, wat goed was voor 21 volksvertegenwoordigers en 19 senatoren.\n_START_SECTION_\nRegeringsdeelname\n_START_PARAGRAPH_\nNieuwe communautaire onderhandelingen in 1975 onder leiding van premier Tindemans leverden geen resultaat op. In 1977 was de partij bereid Tindemans aan een regeringsmeerderheid te helpen door middel van het Egmontpact._NEWLINE_Toen de Volksunie in 1978 voornoemd Egmontpact goedkeurde en voor het eerst in de regering kwam, scheurde de radicale vleugel zich af na een grote verkiezingsnederlaag. De leden die de progressieve richting en de breder dan nationalistische bekommernissen van de partij niet zagen zitten, scheurden zich af. Lode Claes richtte de Vlaamse Volkspartij (VVP) op en Karel Dillen de Vlaams Nationale Partij (VNP). Onder de naam Vlaams Blok (VB) gingen beide partijen een lijstverbinding aan._NEWLINE_De Volksunie zat twee maal na elkaar in de Belgische regering, en leed vervolgens een historische verkiezingsnederlaag._NEWLINE_In de jaren zeventig werd bij de Volksuniejongeren (VUJO) het idee gelanceerd van integraal federalisme, wat later een van de ideologische pijlers van Spirit zou worden._NEWLINE_In 1981 werd Hugo Schiltz vicepremier van de eerste, nog niet rechtstreeks verkozen proportionele, Vlaamse regering van Gaston Geens. Hoewel de federale staat vorm begon te krijgen, verloor de partij alweer flink in de verkiezingen in 1985 en Jaak Gabri\xc3\xabls werd voorzitter. Ondanks nog maar eens een slecht verkiezingsresultaat in 1987 stapte de partij in de nationale en Vlaamse regeringen. Hugo Schiltz werd vicepremier in de federale regering Martens._NEWLINE_In de jaren tachtig kwam de partij voor een derde keer in de Belgische regering, en werkte ze mee aan de derde fase van de staatshervorming, de Sint-Michielsakkoorden. De partij verliet vroegtijdig deze regering omwille van onethisch bevonden wapenleveringen en onderging een electorale nederlaag. Ook zat de partij meermaals in de Vlaamse en Brussels Hoofdstedelijke regeringen._NEWLINE_In 1989 probeerde Gabri\xc3\xabls de partij ideologisch te herpositioneren richting het liberalisme door de partijnaam te wijzigen in Volksunie-Vlaamse Vrije Democraten (VU-VVD). Gabri\xc3\xabls\' geflirt met de liberalen resulteerde in 1991 tot nogmaals een breuk in de partij. Kort na de verkiezing van Bert Anciaux in juni 1992 tot voorzitter stapten Gabri\xc3\xabls en een heleboel getrouwen over naar de inmiddels vernieuwde liberale partij, via de tussenstap van het Centrum voor Politieke Vernieuwing (CPV) naar de verbrede Vlaamse Liberalen en Democraten (VLD). Dit waren onder meer Jaak Gabri\xc3\xabls, Andr\xc3\xa9 Geens, Bart Somers, Hugo Coveliers en Jef Valkeniers. Als tegenreactie lanceerde de VU een brede campagne "Wij blijven" om de blijvende levenskracht van de partij te verdedigen.\n_START_SECTION_\nRichtingenstrijd en splitsing\n_START_PARAGRAPH_\nIn de jaren negentig werd Bert Anciaux partijvoorzitter met een zowel progressief als communautair-gericht imago. Om zich af te zetten tegen het al te (PVV-)"liberale" experiment van Gabri\xc3\xabls, verdween de ondertitel \'Vlaamse Vrije Democraten\' terug uit de partijnaam._NEWLINE_Uit onvrede scheurden enkele partijleden zich af, en richtten SoLiDe op in 1995._NEWLINE_In 1995 nam de partij met Bert Anciaux deel aan de verkiezingen, met het doel terug 300.000 stemmen te krijgen en zodoende te bewijzen dat de partij nog electoraal relevant was, en het voortbestaan van de partij niet langer in vraag werd gesteld, hetgeen lukte._NEWLINE_Anciaux ging verder met de steevast staatshervormend-gerichte, maar vooral steeds meer uitgebouwde progressieve koers, en nam in 1998 als voorzitter tijdelijk ontslag om een verruimingsoperatie te leiden. Geestesgenoot Patrik Vankrunkelsven nam het voorzitterschap waar. Anciaux kwam tevoorschijn met de verruimings- en vernieuwingsbeweging ID21 met links-liberale wortels, die nieuwe mensen kon motiveren. Hij werd alliantievoorzitter. Met het oog op de verkiezingen in 1999 gingen VU en ID21 in 1998 een electorale alliantie aan. De verkiezingen van 1999 werden electoraal een succes._NEWLINE_Het succes van dit experiment werd intern betwist en leidde tot groeiende spanningen binnen de Volksunie. Inmiddels werden twee kampen duidelijk zichtbaar in VU-ID, waarbij de meer progressieven veelal de vernieuwingsbeweging propageerden en de anderen meer geleid werden door nationalistische motieven._NEWLINE_Deze spanningen namen toe toen Geert Bourgeois, de voorman van de traditionalistische en centrum-rechtse Vlaams-nationalistische vleugel binnen de Volksunie, door de leden op 15 januari 2000 tot nieuwe voorzitter verkozen werd boven toenmalig voorzitter Patrik Vankrunkelsven._NEWLINE_In november 2000 botsten de twee clans opnieuw over de toekomstige koers van de partij, wat diepe wonden sloeg. De ultieme klap volgde met het Lambermontakkoord, goedgekeurd door het partijbestuur, maar afgekeurd door haar nieuwe voorzitter Geert Bourgeois en een aantal kamerleden. Het afspringen van de samenwerking tussen VU en ID21 (onder voorzitterschap van Sven Gatz) was slechts een van de resultaten hiervan. Een ander zichtbaar resultaat van de malaise was dat het aantal betalende leden van de partij op een jaar tijd slonk van 16.000 naar 8.000 leden._NEWLINE_Ondertussen kwam de Volksunie in mei 2001 inmiddels nog op een bijkomende manier in de publieke aandacht. Een bezoek aan het 50e herdenkingsfeest van het Sint-Maartensfonds, een vereniging van Oostfronters en Vlaamse oud-strijders, kostte toenmalig Vlaams minister Johan Sauwens de kop. Het Vlaams-nationale collaboratie-verleden en de rol van het Vlaams-nationalisme daarin werden weer uitgespeeld. Sauwens zou eind december 2001 dan ook de overstap maken naar de vernieuwde CVP, de CD&V._NEWLINE_Op 13 oktober 2001 viel de partij bij een intern referendum uit elkaar in drie groepen: Vlaams-Nationaal rond Geert Bourgeois (47,18%), de Toekomstgroep rond Bert Anciaux (22,63\xc2\xa0%) en Niet Splitsen, de middengroep rond Johan Sauwens en Nelly Maes (30,18\xc2\xa0%)._NEWLINE_Geen van de drie groepen behaalde de absolute meerderheid bij het interne referendum, zodat de naam "Volksunie" niet kon worden overgedragen. De groep Vlaams-Nationaal erfde als grootste groep de partijinfrastructuur. De financi\xc3\xable middelen werden onder de drie groepen verdeeld._NEWLINE_Bij de Volksuniejongeren werd met grote meerderheid beslist integraal op te gaan in de structuren van de Toekomstgroep.\n_START_SECTION_\nPolitieke erfenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe invloed van de Volksunie op de Vlaamse en Belgische politiek vertaalt zich op twee terreinen:\n_START_SECTION_\nIdeologisch\n_START_PARAGRAPH_\nDoor het Vlaams-nationalisme op de eerste plaats te zetten viel de Volksunie buiten het traditionele links-rechtspatroon van socialisten, liberalen en christendemocraten. Meerdere levensvisies werden vertegenwoordigd._NEWLINE_Zolang de partij electoraal niet veel woog en weinig impact had op het beleid stelde dit geen problemen. Naarmate de partij groeide en electorale armslag kreeg, groeide de wens het partijprogramma ideologisch te verbreden. Aangezien de meest diverse opvattingen vertegenwoordigd waren, waren grote conflicten onvermijdelijk. Ook de regeringsdeelname en de daarmee verbonden compromisnoodzakelijkheid leidden tot ongenoegen._NEWLINE_Toch was de VU ook de wegbereider van het ecologische gedachtegoed als eerste partij die opkwam voor het milieu, met een partijcongres gewijd aan het thema. Tegelijk herinnert de slogan VU - Sociaal en Federaal aan haar rol in de sociale strijd, onder andere rond de Limburgse mijnen. Ook was het een partij die zich afzette tegen de verzuiling door de traditionele partijen._NEWLINE_Uit de interne verschillen ontstond het Vlaams Blok als compromisloze en rechtse Vlaams-nationale partij. Individuele dissidentie is er steeds geweest, maar een collectieve overstap richting het rechts-liberalisme vond plaats onder Jaak Gabri\xc3\xabls en het CPV, met onder anderen Bart Somers._NEWLINE_De ontwikkeling van een links-liberale pijler in de verruimingsbeweging ID21 diende als versteviging van de in het partij-apparaat machtige progressieve VU-flank. Bij het uiteenvallen van de VU ging het grootste deel van de basis over naar N-VA, dat echter bij een interne stemming geen 50% haalde, waardoor de naam VU niet langer gebruikt mocht worden. Het andere deel van de VU dat een nieuwe partij wilde vormen, de Toekomstgroep, werd Spirit, waar later de alliantievorming met sp.a (onder Bert Anciaux) toch weer een brug te ver bleek voor verscheidene parlementsleden (onder anderen Patrik Vankrunkelsven en Annemie Van de Casteele), die overstapten naar de VLD (of in mindere mate het toenmalige Agalev)._NEWLINE_Steeds bleef er een grote aanwezigheid van Vlaams-nationalisten in de Volksunie die bereid waren tot het aangaan van compromissen, in functie van stappen vooruit naar meer Vlaamse zelfstandigheid._NEWLINE_Vandaag zijn er overtuigde Vlaams-nationalisten te vinden in alle Vlaamse partijen van alle ideologische strekkingen. De huidige N-VA (Nieuw-Vlaamse Alliantie) is de enige nog bestaande partij die voortspruit uit de restanten van de Volksunie.\n_START_SECTION_\nAndere opmerkelijke figuren\n_START_PARAGRAPH_\nAndere opmerkelijke figuren bij de Volksunie waren Dolf Cuypers, Hendrik Boonen, Jef Valkeniers en Victor Bouckaert. Verscheidene kopstukken van het Vlaams Blok (later Vlaams Belang) startten hun politieke carri\xc3\xa8re bij de Volksunie, onder wie stichter Karel Dillen, Wim Verreycken, Frans Wymeersch, Roeland Raes, Francis Van den Eynde, Luk van Nieuwenhuysen en voormalig voorzitter Frank Vanhecke.'