b'\n_START_ARTICLE_\nSamaritanen\n_START_PARAGRAPH_\nDe Samaritanen is een etno-religieuze gemeenschap. Een deel van hen woont (nog) in het oorspronkelijke gebied op de Westelijke Jordaanoever van Palestina bij Nablus. Na de stichting van de staat Isra\xc3\xabl 1948 scheidde een groep zich af en ging wonen in Holon in Isra\xc3\xa9l. Samaritanen leefden al rond 800 v.Chr. in Palestina in de landstreek Samaria, waaraan ze hun naam ontlenen. Zij noemen zichzelf Shomeriem (behoeders van de Thora)). Op de Westelijke Jordaanoever hebben ze zowel een Isra\xc3\xablische als Palestijnse identiteit._NEWLINE_In de loop der eeuwen is het een kleine groep geworden. Van de totaal 796 Samaritanen (telling 1-1-2017) wonen er nog 381 op de Westelijke Jordaanoever bij de berg Gerizim (waarop ze in de 5e eeuw v.Chr. een eigen tempel hadden gebouwd) en 415 in Holon in Isra\xc3\xabl. De Samaritanen op de Westelijke Jordaanoever spreken Palestijns Arabisch, die in Isra\xc3\xabl spreken modern Hebreeuws. Voor de liturgie gebruiken zij eigen varianten van het Aramees en het klassiek Hebreeuws._NEWLINE_In de 4e eeuw v.Chr. waren er naar schatting enkele honderdduizenden Samaritanen, maar na eeuwen van onderdrukking, bloedbaden, bekering tot het jodendom en het christendom in het Romeinse Rijk en de opkomst van de islam waren er in 1917 nog maar 146 Samaritanen.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nIn 722 v.Chr. werd het koninkrijk Isra\xc3\xabl veroverd door de Assyri\xc3\xabrs. Een deel van de inwoners werd weggevoerd waarvoor andere bevolkingsgroepen in de plaats kwamen. Deze vermengden zich met de inwoners in de streek rond Samaria; hieruit kwamen de Samaritanen voort. Door de joden van het koninkrijk Juda werden zij niet geaccepteerd omdat Samaritanen naar hun mening niet het zuivere joodse geloof navolgden._NEWLINE_Na de terugkeer (538 v.Chr.) uit de Babylonische ballingschap van de inwoners van het Juda deden de Samaritanen een verzoek om de verwoeste tempel in Jeruzalem te helpen herbouwen, hetgeen de Judee\xc3\xabrs (vanaf toentertijd joden genaamd) afwezen. De Samaritanen bouwden toen een eigen tempel op de berg Gerizim in het heuvelland van Samaria, die volgens de Isra\xc3\xablieten van het zuiden echter niet \'geldig\' was._NEWLINE_Nadat de Seleucidische koning Antiochus IV Epiphanes het koninkrijk Isra\xc3\xabl veroverd had, gaf hij in 168 v.Chr. bevel alle lokale tempels aan de Griekse god Zeus te wijden. Dit lokte een opstand uit van de joden waarbij de priesterfamilie van de Makkabee\xc3\xabn de leiding nam en vervolgens zelf een koninkrijk stichtte. In 128 v.Chr., onder hogepriester-koning Johannes Hyrkanus, vielen zij Samaria binnen en verwoestten de Samaritaanse tempel._NEWLINE_Rond de tijd van Jezus Christus aan het begin van de jaartelling werden de Samaritanen door de joden nog steeds als tweederangsburgers en dito gelovigen geminacht en behandeld. Volgens het Evangelie volgens Lucas in het Nieuwe Testament vertelde Jezus, op de vraag van een wetgeleerde "wie is mijn naaste?" de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan._NEWLINE_De Samaritanen werden onder de heerschappij van het Romeinse Keizerrijk in de eerste eeuwen van de jaartelling onderdrukt. Later, onder de Oost-Romeinse (Byzantijnse) keizer Zeno in de vijfde eeuw werden Samaritanen en Joden veelal vervolgd. Een mislukte Samaritaanse onafhankelijkheidsoorlog vond in 529 plaats waarbij duizenden Samaritanen omkwamen. De Samaritaanse religie werd nog slechts getolereerd in het christelijke Byzantijnse Rijk._NEWLINE_Vanaf 634, na de islamitische verovering in de slag bij Yarmuk, ontvluchtten vele Samaritanen de regio. Midden 8e eeuw vernietigden moslims vele Samaritaanse en overige synagogen. Tijdens de 10e eeuw verbeterden de relaties tussen moslims, joden en Samaritanen._NEWLINE_In de 13e eeuw kwamen de Mammelukken aan de macht; zij plunderden alle Samaritaanse godsdienstige plaatsen en veranderden hun heiligdommen in moskee\xc3\xabn. Uit vrees voor hun leven bekeerden vele Samaritanen zich tot de islam. De vele Samaritaanse familienamen die men bij moslims kan aantreffen zijn daar vandaag de dag nog getuige van._NEWLINE_Na de oprichting van de staat Isra\xc3\xabl verhuisde een deel van de Samaritanen van Nablus naar de plaats Holon en verkreeg de Isra\xc3\xablische nationaliteit. De Samaritanen, die woonden in de westelijk gelegen wijk Haret es-Samira bij Nablus, verhuisden begin jaren tachtig vanwege de Eerste Intifada naar een nieuw gebouwd dorp, Kiryat Luza, bij de voor hen heilige berg Gerizim. Tegen de zuidkant van de berg werd in 1983 de Isra\xc3\xablische nederzetting Har Brakha gesticht. Medische diensten ontvangen de Samaritanen in de Isra\xc3\xablische nederzetting Ari\xc3\xabl.\n_START_SECTION_\nGodsdienst\n_START_PARAGRAPH_\nDe Samaritanen zien zichzelf als de ware joden. Zij baseren zich alleen op de Thora, de eerste vijf boeken van de Tenach; deze Samaritaanse Thora wijkt enigszins af van de joodse versie. Alle andere Bijbelboeken en mondelinge overleveringen verwerpen zij. Alleen Mozes wordt door hen aanvaard als een door God gezonden profeet. Ze beschouwen zichzelf als de hoeders van de traditie van Mozes en noemen zichzelf daarom ook hoeders (shomeriem). Voor hun liturgie gebruiken Samaritanen een variant van Bijbels Hebreeuwse en Aramese commentaren_NEWLINE_Zij houden zich streng aan de sabbat en de besnijdenis en doen hun schoenen uit bij het betreden van hun synagoge. In Nablus bewaren de Samaritanen hun Thora, de Abiesja-rol. Deze zou volgens hen door een achterkleinzoon van Mozes op een geitenhuid zijn geschreven, wat echter door onderzoekers wordt betwist._NEWLINE_Het centrum van hun godsdienst is gelegen op de berg Gerizim (881 m) ten zuidwesten van Nablus; hun zogeheten Tiende Gebod betreft dan ook de heiligheid van deze berg. Op deze berg vieren de Samaritanen elk jaar een week lang Pesach (paasfeest) waarbij zij dan schapen offeren en deze vervolgens met ongerezen broden eten; hierbij zijn zij gekleed in witte gewaden. Verder verwachten zij op deze berg de messias die zij als een grote profeet opvatten._NEWLINE_Zij zijn van mening dat het niet uitgevoerde offer van Isa\xc3\xa4k door aartsvader Abraham ten noorden van Gerizim plaatsvond, dit in weerwil van de offici\xc3\xable joodse traditie die hiervoor de berg Moria (de Tempelberg) in Jeruzalem aanwijst._NEWLINE_De Samaritaanse gemeenschap staat onder leiding van een hogepriester. In 1624 overleed de laatste Samaritaanse hogepriester uit de lijn van A\xc3\xa4rons zoon Eleazar zonder nakomelingen, waarna nakomelingen van A\xc3\xa4rons andere zoon Itamar deze functie overnamen. Om rivaliteit binnen de priesterfamilie te voorkomen, valt de keuze voor het hogepriesterschap automatisch op de oudste nog in leven zijnde nakomeling van Itamar. Sinds 19 april 2013 is Aabed-El ben Asher ben Matzliach de Samaritaanse hogepriester. Hij volgde de, op die dag overleden, Aaron ben Ab-Hisda ben Jacob op.'