b'\n_START_ARTICLE_\nGouden rijst\n_START_PARAGRAPH_\nGouden rijst is een nieuw rijstras dat in 1997 met behulp van genetische modificatie is gemaakt door Ingo Potrykus van het Instituut van Plantenwetenschappen aan het Zwitsers Instituut voor Technologie, samen met Peter Beyer van de Universiteit van Freiburg. Het onderzoek heeft acht jaar geduurd en is betaald door de Rockefeller Foundation. _NEWLINE_Het doel van de modificatie is om kinderen te helpen die lijden aan vitamine A-tekort. De eerste ontwikkelde variant bevatte nog te weinig b\xc3\xa8tacaroteen, een precusor voor vitamine A. In 2005 is door Syngenta vervolgens een nieuwe versie ontwikkeld, nu met een ma\xc3\xafsgen in plaats van een narcissengen. Deze zou wel voldoende b\xc3\xa8tacaroteen bevatten, tot 23 x meer._NEWLINE_In 2018 is Gouden rijst goedgekeurd voor menselijke consumptie in de Verenigde Staten en Canada, en door de gecombineerde voedselautoriteit van Australi\xc3\xab en Nieuw-Zeeland.\n_START_SECTION_\nDoel van de modificatie\n_START_PARAGRAPH_\nDoor een tekort aan Vitamine A sterven aan het begin van de 21ste eeuw nog altijd 1 tot 2 miljoen kinderen, en raken er 500 duizend blind door hoornvliesverweking. Aangezien de meeste van deze kinderen gevoed worden met rijst, kan het ontwikkelen en verbouwen van rijst met extra provitamine A een uitkomst bieden, en is dit bovendien minder kostbaar dan het verhogen van de consumptie van groenten of vlees. Andere voorbeelden van interventies in voedselsamenstelling om gezondheid te verbeteren zijn fluoridering en het gebruik van jodiumhoudend zout.\n_START_SECTION_\nWerking\n_START_PARAGRAPH_\nGouden rijst is zo gemaakt dat b\xc3\xa8tacaroteen in het rijst endosperm aangemaakt wordt. B\xc3\xa8tacaroteen kleurt het endosperm geel, vandaar de naam Gouden rijst. _NEWLINE_Het aanmaken van b\xc3\xa8tacaroteen in planten vereist de aanwezigheid van meerdere caroteen desaturases. Biosynthese van b\xc3\xa8tacaroteen werd mogelijk na de ontdekking door Peter Bramley dat het inbouwen van een enkel phytoene synthase gen van bacteri\xc3\xable oorsprong gebruikt kan worden om phytoeen om te zetten in lycopeen in tomaat. Daarom zijn in de eerste versie slechts drie genen in het rijstgenoom ingebouwd: psy (photoene synthase), lyc (lycopene cyclase), en ctr1 afkomstig van de bodembacterie Erwinia uredovora. Later bleek dat lyc (lycopene cyclase) al aanwezig is in rijstendosperm.\n_START_SECTION_\nKritiek\n_START_PARAGRAPH_\nGreenpeace ziet gouden rijst als het paard van Troje voor gentechnologie._NEWLINE_Vandana Shiva, een Indiase activist, geeft aan dat niet het vitaminetekort in de gewassen het probleem is, maar het verlies aan biodiversiteit in de voedselgewassen, die nog versterkt worden door de controle van grote bedrijven over de productie van ggo-voedsel. Door alleen te letten op het probleem van vitamine A-tekort raakt het grotere probleem van een tekort aan gevarieerd en voldoende hoogwaardig voedsel ondergesneeuwd._NEWLINE_Een groep van 22 wetenschappers uitte bezwaren tegen een experiment, uitgevoerd in de Verenigde Staten en China door de National Institutes of Health. De voornaamste kritiek was dat jonge kinderen Gouden rijst te eten kregen, zonder dat deze eerst was getest op dieren.'