b'\n_START_ARTICLE_\nXinjiang\n_START_SECTION_\nArcheologie\n_START_PARAGRAPH_\nIn Xinjiang zijn vele tientallen goed bewaarde Tarim-mummies gevonden die wellicht zo\'n 3.000 jaar oud kunnen zijn. Zij zijn waarschijnlijk op natuurlijke wijze bewaard gebleven, in tegenstelling tot de mummificatie zoals die in het oude Egypte werd toegepast. In het regionaal museum van \xc3\x9cr\xc3\xbcmqi zijn onder andere dergelijke mummies te zien, alsmede archeologische vondsten die te maken hebben met de zijderoute._NEWLINE_Vondsten van oude graven tonen dat in het 2e millennium v.Chr. mensen van een Europees type tot in Hami doorgedrongen waren, waar ze zich bij de oorspronkelijke Oost-aziatische bevolking voegden. Deze immigranten tonen overeenkomsten met de vondsten uit het 3e millennium v.Chr. van Xemirxek (Qiemu\'erqieke, Chemurchek of Shamirshak) nabij Altay en worden in verband gebracht met de Indo-Europese Tocharen.\n_START_SECTION_\nKruispunt van handelsstromen en culturen\n_START_PARAGRAPH_\nXinjiang, eertijds ook wel Oost-Turkestan of Chinees Turkestan genoemd, heeft sinds de oudheid een rol gespeeld in de uitwisseling tussen Oost-Azi\xc3\xab en Europa-West-Azi\xc3\xab, zowel op religieus-cultureel vlak (boeddhisme, islam, Nestoriaans christendom en later missionarissen) als op commercieel vlak (de beroemde zijderoute). Deze contacten verliepen voor een belangrijk deel via een reeks oasestaatjes, die van tijd tot tijd door China onderworpen werden en tijdens de Han-dynastie bekendstonden als de Zesendertig Rijken van de Westelijke Gebieden.\n_START_SECTION_\nCommunistisch bewind\n_START_PARAGRAPH_\nOp 20 oktober 1949 werd Oost-Turkestan opgenomen in de Volksrepubliek China, opnieuw onder de naam Xinjiang. In 1955 werd het een autonome regio (met de status van provincie). Kleinere bestuurlijke eenheden werden geschapen voor Kirgiezen, Kazachen, Mongolen en andere bevolkingsgroepen. Tevens vond een sterke migratie van Chinezen naar Xinjiang plaats._NEWLINE_Conflicten in verband met de nomadische levenswijze van de grensbevolking en het opdringen van zowel Chinezen als Russen aan weerszijden van de grens leidden vooral in 1969 tot gewapende botsingen in het gebied van Tacheng. Daarnaast vinden er regelmatige opstanden tegen de Chinese machthebbers plaats, die zowel van etnische als religieuze oorsprong zijn.\n_START_SECTION_\nHet Chinese assimilatiebeleid\n_START_PARAGRAPH_\nDe Chinese overheid moedigt sinds 1990 gemengde huwelijken tussen Oeigoeren en Han-Chinezen aan._NEWLINE_De overheid beloonde Han-Chinese vrouwen met een bedrag van 3.000 yuan (360 US$) in ruil voor de verhuizing naar deze regio. Eenmaal getrouwd wordt het de Oeigoeren haast onmogelijk gemaakt om te scheiden. Een echtscheiding wordt bestraft met 4.000-5.000 yuan (US$ 480-600) terwijl het gemiddelde maandsalaris slechts 200 yuan (US$ 24) is. Met een toestroom van ongeveer 7.000 Han-Chinezen per dag naar deze provincie, zullen de Oeigoeren binnenkort een minderheid vormen in hun eigen woongebied._NEWLINE_Inmiddels is de provincie Xinjiang ook enkele rechten kwijtgeraakt ondanks de, op papier, autonome status. Oeigoeren mogen sinds september 2002 geen onderwijs meer volgen in hun eigen taal. Hiermee schendt China zijn eigen grondwet die onderwijs in eigen taal voor minderheden in de autonome provincies garandeert. Ook worden op grote schaal historische woonwijken en moskee\xc3\xabn gesloopt voor de aanleg van wegen en nieuwe flats._NEWLINE_Volwassen Oeigoeren worden in enkele districten gedwongen een maand lang zonder betaling voor de Chinese overheid op het land te werken, een praktijk die de Hasha heet. Ook minderjarigen worden soms door de Chinese overheid gedwongen om werk te zoeken, soms duizenden kilometers van hun woonomgeving. Betaling is vaak ondermaats, komt veel te laat, of blijft uit._NEWLINE_Regelmatig demonstreren Oeigoeren tegen de onderdrukking door de Chinese overheid. Demonstraties zonder toestemming worden vrijwel altijd neergeslagen door Chinese oproerpolitie, die daarbij meestal massale arrestaties pleegt. Demonstranten worden vaak tot lange gevangenisstraffen veroordeeld.\n_START_SECTION_\nOorzaak van de onrust\n_START_PARAGRAPH_\nIn de nacht van 25 op 26 juni 2009 vielen duizenden Han-Chinezen Oeigoerse migranten aan in een speelgoedfabriek in de stad Kanton in het zuiden van China, vanwege valse geruchten over de verkrachting van een Han-Chinese vrouw door Oeigoerse arbeiders. Bij de slachtpartij vielen volgens de Chinese overheid 2 doden en 118 gewonden maar volgens Oeigoerse bronnen vielen er veel meer doden en gewonden, omdat de Chinese politie pas na uren van geweld de arbeiders te hulp kwam. Gewelddadige beelden van de aanval verschenen binnen enkele dagen op internet en cre\xc3\xaberden een diepe schok onder de Oeigoerse bevolking in Xinjiang, duizenden kilometers van het incident verwijderd. Volgens de Chinese overheid was 70% van de Oeigoerse arbeiders, waarvan de meerderheid vrouwen, vrijwillig uit Xinjiang weggegaan om te werken in de fabriek. Volgens de Oeigoeren zelf was echter veel meer dan 30% van hen door de Chinese overheid gedwongen om te migreren, en gingen veel families enkel akkoord met de migratie omdat ze de boetes voor weigeren niet konden betalen. Ook zou sinificatie een belangrijke factor zijn, aangezien de gedwongen migratie vooral ongehuwde Oeigoerse vrouwen betrof.\n_START_SECTION_\nGeweld in Xinjiang\n_START_PARAGRAPH_\nOp 6 en 7 juli 2009 vielen volgens Chinese nieuwszenders zeker 156 doden, voor twee derde Han-Chinezen, bij een uit de hand gelopen demonstratie tegen de moord op de Oeigoerse migranten in de fabriek in het zuiden van China. Volgens Oeigoerse bronnen zijn echter 200 tot 600 Oeigoeren vermoord door Chinese relschoppers en oproerpolitie, en liep de demonstratie pas uit de hand nadat Chinese politieagenten het vuur openden op de demonstranten. De lokale Chinese overheid gaf toe dat Chinese oproerpolitie tijdens de demonstraties 12 Oeigoeren had doodgeschoten Amateurbeelden verschenen al snel op YouTube en andere sites. De Turkse president G\xc3\xbcl bestempelde de gewelddadigheden in Xinjiang tot genocide en de Turkse minister van buitenlandse zaken riep Turken op tot een boycot van Chinese producten. Volgens Rebiya Kadeer, de leidster van de Oeigoeren in ballingschap, zijn na de demonstraties 10.000 Oeigoeren opgepakt. De Chinese overheid sprak op 3 augustus van 2.000 arrestanten.\n_START_SECTION_\nAardrijkskunde\n_START_PARAGRAPH_\nXinjiang is de grootste provincie van China en grenst aan acht landen._NEWLINE__NEWLINE_Het gebied beslaat ongeveer 1/8 van de totale oppervlakte van de Volksrepubliek China, en bestaat uit twee bekkens die door de Tiensjan van elkaar worden gescheiden. Het noordelijk bekken wordt ook wel Dzjoengarije genoemd. Dit steppegebied werd van oudsher bewoond door Kazachen - tegenwoordig een minderheid in het gebied. Hier ligt ook de hoofdstad \xc3\x9cr\xc3\xbcmqi._NEWLINE_Het grotere zuidelijke deel wordt langs de randen gevormd door hoge gebergten, waaronder de Tiensjan (het "Hemelgebergte"). Daartussen ligt het Tarimbekken, dat voor een groot deel wordt ingenomen door een onherbergzame woestijn, de Taklamakan. Langs de rand van de Taklamakan liggen vele oasen, gevoed door rivieren zoals de Tarim, die in het omliggende bergland ontspringen. In deze oasen is ge\xc3\xafrrigeerde landbouw mogelijk en hier woont het grootste deel van de Oeigoeren._NEWLINE_De belangrijkste rivieren zijn in het noordelijke bekken de Orongo, de Irtysj en de Ili; in het zuidelijke bekken de Tarim met bronrivieren, die in het oosten in zoutmoerassen (Lob Nuur) uitmondt. Het Ayding zoutmeer ligt op 154,5 meter onder het zeeniveau en is het laagste punt in heel China._NEWLINE_Het klimaat is extreem continentaal.\n_START_SECTION_\nSteden en buurlanden\n_START_PARAGRAPH_\nDe belangrijkste steden van Xinjiang liggen bijna allemaal langs de zijderoute en zijn: Aksu, Altay, Fukang, Hami, Hotan, Karamay, Kashgar (Kashi), Korla, Kuqa, Miquan, Shihezi, Turpan, \xc3\x9cr\xc3\xbcmqi (hoofdstad), Yarkand en Yining_NEWLINE_De buurlanden van Xinjiang zijn (met de klok mee): India, Pakistan, Afghanistan, Tadzjikistan, Kirgizi\xc3\xab, Kazachstan, Rusland en Mongoli\xc3\xab.\n_START_SECTION_\nTalen\n_START_PARAGRAPH_\nNaast het Chinees is in Xinjiang het Oeigoers, een Turkse taal, de belangrijkste taal. Daarnaast worden er regionaal de eveneens Turkse talen Kazachs en Kirgizisch gesproken. Voor de meeste Turkse talen geldt overigens dat ze grotendeels onderling verstaanbaar zijn, zij het vaak met enige moeite._NEWLINE_Door kleinere minderheden wordt plaatselijk het Mongools en verwante Dongxiang, het Iraanse Sarikoli en het Toengoezische Xibe gesproken._NEWLINE_In de 7e en 8e eeuw werd in een groot deel van het gebied Tochaars gesproken. Deze taal verdween echter na de inval van de Oeigoeren in de 9e eeuw.\n_START_SECTION_\nEconomie\n_START_PARAGRAPH_\nDoor het droge klimaat is meer dan 90% van het landbouwareaal aangewezen op bevloeiing. De belangrijkste landbouwproducten zijn tarwe, ma\xc3\xafs en natte rijst. Andere producten zijn katoen en zijde. Xinjiang is het grootste wijnbouwgebied van West-China. Ook de veehouderij is er van belang._NEWLINE_Xinjiang is een van de rijkste mijnbouwgebieden van China: aardolie (onder meer nabij Karamay, dat "zwarte aarde" betekent in het Oeigoers), steenkool en uraanerts worden er ge\xc3\xabxploiteerd. Daarnaast komen ijzererts, koper, zink, lood, wolfraam, molybdeen en andere mineralen voor. Na 1949 is de industrialisatie sterk toegenomen, zodat er thans onder meer staal-, non-ferro-, (petro)chemische, machine-, cement-, textiel- en levensmiddelenindustrie aanwezig is._NEWLINE_Behalve over enige oude karavaanwegen beschikt het gebied ook over enkele autowegen (voornamelijk langs de randen van de bekkens, o.a. autosnelwegen 312 en 314), een spoorlijn en geregelde luchtverbindingen tussen alle grotere plaatsen (o.a. \xc3\x9cr\xc3\xbcmqi Diwopu International Airport)._NEWLINE_Het zoutmoeras van Lob Nuur wordt sinds 1964 gebruikt voor het uitvoeren van kernproeven.'