b'\n_START_ARTICLE_\nSim\xc3\xb3n Bol\xc3\xadvar\n_START_SECTION_\nDe jonge Bol\xc3\xadvar\n_START_PARAGRAPH_\nBol\xc3\xadvar werd geboren op 24 juli 1783 te Caracas (in het huidige Venezuela) in het toenmalige Nieuw-Granada. Hij was telg uit een aristocratische criollo-familie, oorspronkelijk afkomstig uit het Baskische Bolibar. De achternaam Bol\xc3\xadvar, die in de Nederlandse taal ongeveer: molenvallei  betekent, stamt af van de naam van dat dorp. In de zestiende eeuw vestigde de familie zich in Venezuela._NEWLINE_In januari 1786, Bol\xc3\xadvar was toen twee jaar oud, overleed zijn vader aan tuberculose. Zijn moeder overleed op 6 juli 1792, toen Bol\xc3\xadvar bijna negen was. Dankzij het fortuin dat zijn ouders nalieten kon Bol\xc3\xadvar toch goed onderwijs genieten - van priv\xc3\xa9-docenten - en kon hij in 1799 naar Spanje reizen om zijn opleiding voort te zetten._NEWLINE_In 1802 trouwde hij in Spanje met Mar\xc3\xada Teresa Rodr\xc3\xadguez del Toro y Alaysa, maar tijdens een kort bezoek aan Venezuela in 1803 bezweek zij aan de gele koorts. Bol\xc3\xadvar keerde in 1804 terug naar Europa, waar hij enige tijd deel uitmaakte van het gevolg van Napoleon. In die periode (in 1807 te C\xc3\xa1diz in Spanje) trad hij toe tot de vrijmetselarij.\n_START_SECTION_\nEl Libertador\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1807 keerde Bol\xc3\xadvar terug naar Venezuela, nadat Napoleon diens oudere broer Jozef Bonaparte had benoemd tot koning van Spanje en de Spaanse koloni\xc3\xabn. Bol\xc3\xadvar maakte in Venezuela deel uit van de verzetsbeweging tegen Spanje._NEWLINE_In 1812 schreef hij het Manifiesto de Cartagena (Cartageens Manifest), tijdens zijn verblijf in Cartagena, in het huidige Colombia, waarheen hij was gevlucht, nadat Francisco de Miranda zich in juli van dat jaar te Caracas had overgegeven aan de Spanjaarden._NEWLINE_In 1813 leidde hij een invasie in Venezuela. Op 23 mei arriveerde hij in M\xc3\xa9rida, waar hij zijn bijnaam El Libertador ("De Bevrijder") kreeg. Op 6 augustus 1813 veroverde hij Caracas, en werd de republiek Venezuela uitgeroepen. Vervolgens trok Bol\xc3\xadvar naar Colombia, waar hij de nationalisten aanvoerde en waar hij in 1814 Bogota veroverde._NEWLINE_In de periode daarna leed Bol\xc3\xadvar een aantal militaire nederlagen. Dat dwong hem ertoe om in 1815 naar Jamaica te gaan, waar hij hulp vroeg aan de Ha\xc3\xaftiaanse president Alexandre P\xc3\xa9tion. Van P\xc3\xa9tion kreeg hij financi\xc3\xable en morele steun bij de uitrusting van een invasievloot om de opstand tegen Spanje voort te zetten. Als enige tegenprestatie verlangde P\xc3\xa9tion de afschaffing van de slavernij in Venezuela. Met Ha\xc3\xaftiaanse ondersteuning en de hulp van de llanero Jos\xc3\xa9 Antonio P\xc3\xa1ez wist Bol\xc3\xadvar vanaf 1816 weer de nodige gebieden te veroveren._NEWLINE_In 1819 kon heel Colombia gevoegd worden bij het gebied dat niet meer onder Spaanse controle stond. In december van dat jaar riep Bol\xc3\xadvar de Republiek van Groot-Colombia uit: een federatie die grote delen van het huidige Venezuela, Colombia, Panama en Ecuador omvatte. Bol\xc3\xadvar zelf werd president._NEWLINE_In de jaren twintig van de 19e eeuw verlegde Bol\xc3\xadvar zijn activiteiten naar Peru en Bolivia. Hij werd in 1824 president van Peru (zijn offici\xc3\xable titel was die van dictador, ofwel "dictator", waarmee werd aangegeven dat hij zowel de politieke als de militaire leiding had), en leidde de strijd tegen de Spanjaarden om hen ook uit dat land te doen terugtrekken. In augustus 1825 werd ter ere van Bol\xc3\xadvar de Republiek Bolivia naar hem genoemd.\n_START_SECTION_\nDe laatste jaren\n_START_PARAGRAPH_\nIntussen was er in de Republiek van Groot-Colombia veel onrust ontstaan. Slechts met moeite wist Bol\xc3\xadvar de eenheid van de federatie te bewaren. In 1827 viel de Republiek van Groot-Colombia uiteindelijk toch uit elkaar. Bol\xc3\xadvar trad terug als president in 1828._NEWLINE_Bol\xc3\xadvar stierf op 17 december 1830 in het Colombiaanse Santa Marta op het landgoed, thans museum, Quinta de San Pedro Alejandrino, waarschijnlijk aan tuberculose. Hugo Ch\xc3\xa1vez, president van Venezuela, gaf in juli 2010 opdracht om Bol\xc3\xadvars graf te openen, om zijn veronderstelling te staven dat Bol\xc3\xadvar niet aan tuberculose overleed maar werd vermoord._NEWLINE_De schrijver Gabriel Garc\xc3\xada M\xc3\xa1rquez geeft in het boek De Generaal in zijn Labyrint een portret van Bol\xc3\xadvar. In dit boek overdenkt De Generaal, in zijn laatste levensjaar, zijn leven.'