b"\n_START_ARTICLE_\nSjwa\n_START_PARAGRAPH_\nMet sjwa (of schwa) wordt de uitspraak van de zogenaamde 'stomme e' of 'doffe e' (bijvoorbeeld in het woord 'vader') aangeduid. De sjwa is een klinker. Bij het uitspreken van de sjwa zijn de spieren in de mond in rust. De sjwa staat in de klinkervierhoek dan ook in het midden._NEWLINE_In het Nederlands en de meeste andere Europese talen zijn lettergrepen met sjwa's altijd onbeklemtoond. Het Albanees en het Bulgaars vormen hierop uitzonderingen. In het Nederlands komt de sjwa veel voor; dit is veroorzaakt door een verschuiving in het Oudnederlands, waarin de onbeklemtoonde lettergrepen in de loop der tijd allemaal gingen samenvallen op de sjwa. Het einde van dit proces geldt taalkundig als het overgangspunt tussen Oudnederlands en Middelnederlands._NEWLINE_In het Internationaal Fonetisch Alfabet wordt de sjwa geschreven met een 'omgekeerde e': \xc9\x99. Deze komt ook in het Azerbeidzjaans voor en wordt dan als 'a' getranslitereerd. In het Nederlands wordt de sjwa standaard geschreven als e (vader). Om etymologische redenen worden sommige sjwa's geschreven als ij (-lijk), i (-ig, bijv. in gezellig). Verder wordt de sjwa met een u geschreven in sommige plaatsnamen, zoals Winsum, en met een apostrof in m'n en z'n._NEWLINE_De Nederlandse sjwa (IPA \xc9\x99) verschilt op een subtiele manier van de u-klank in put (IPA \xc5\x93): de laatste klinker van katterig is net iets anders dan die van kattenrug._NEWLINE_Het begrip sjwa wordt ook weleens gebruikt om enige epenthetische klinkers aan te duiden, ongeacht de manier waarop deze wordt uitgesproken."