b'\n_START_ARTICLE_\nHoogspanning (elektriciteit)\n_START_PARAGRAPH_\nDe International Electrotechnical Commission (IEC) verstaat onder hoogspanning een elektrische spanning boven de 1000 volt wisselspanning (effectief) of 1500 volt gelijkspanning. De spanning wordt dan ook meestal in kilovolt (kV) uitgedrukt. _NEWLINE_Het segment tussen 1\xc2\xa0kV en 52 kV wisselspanning wordt ook wel middenspanning genoemd volgens de IEC 62271-200. De term middenspanning staat echter niet beschreven in de Europese norm voor hoogspanning EN-50110._NEWLINE_De spanning die thuis op het stopcontact staat, meestal 230 V, wordt gerekend tot de laagspanning, wat niet betekent dat deze spanning zonder gevaar kan worden aangeraakt._NEWLINE_Hoogspanning bij grote vermogens wordt voornamelijk gebruikt voor transport van grote hoeveelheden elektrische energie, teneinde de verliezen bij het transport klein te houden. Dit gebeurt over een hoogspanningsnet, zowel via een bovengronds net met hoogspanningslijnen, als ondergronds via hoogspanningskabels. Daarnaast wordt hoogspanning gebruikt in schrikdraad, elektrische treinen, conventionele beeldschermen, deeltjesversnellers en r\xc3\xb6ntgenapparaten.\n_START_SECTION_\nTransportverliezen\n_START_PARAGRAPH_\nHieruit ziet men dat het transporteren van elektrisch vermogen bij een hogere spanning resulteert in een kleinere stroomsterkte. Bepalend in de keuze zijn twee factoren: energieverlies en veiligheid._NEWLINE_Doordat het transportverlies in de ohmse weerstand R van het net gelijk is aan I\xc2\xb2R, dus evenredig met het kwadraat van de stroomsterkte I, zal voor het transport over een transportnet waarbij geen directe verbruikers in het spel zijn, een hoge spanning en overeenkomstig lage stroomsterkte gunstig zijn. Tevens kunnen er relatief dunne en dus lichte geleiders gebruikt worden vanwege de geringere stroomsterkte. Hoogspanning wordt niet gebruikt voor distributie aan eindgebruikers via het lichtnet, omdat daar de problemen met isolatie en de gevaren van hoogspanning niet opwegen tegenover de theoretisch mogelijke energiebesparing. Om de energie bij de eindverbruiker te krijgen wordt de spanning (vaak in meerdere stappen) getransformeerd naar een lager niveau.\n_START_SECTION_\nNederland\n_START_PARAGRAPH_\nIn Nederland zijn twee hoofd-hoogspanningstransportnetten: een van 220 kV in Noord-Nederland, en een van 380 kV in Midden- en Zuid-Nederland. De netten zijn aan elkaar gekoppeld tussen Ens en Hessenpoort._NEWLINE_Tevens staan op allerlei plaatsen elektriciteitscentrales, die energie leveren aan het net. Via zogenoemde onderstations wordt de spanning omlaag gebracht, via 150\xc2\xa0kV of 110\xc2\xa0kV naar 50\xc2\xa0kV, dan naar 20\xc2\xa0kV en 10\xc2\xa0kV en tot slot naar de gebruikers via laagspanning (400/230 volt (vroeger 380/220 volt))._NEWLINE_Het hoogspanningsnet in Nederland wordt beheerd door TenneT. Deze organisatie zorgt voor de juiste hoeveelheid elektriciteit op het juiste moment door import en export van elektriciteit. In het eerste kwartaal van 2008 treft TenneT samen met het ministerie van Economische Zaken voorbereidingen voor het aanleggen van een nieuwe 380\xc2\xa0kV-verbinding in de Randstad, tussen Wateringen en Beverwijk. Zonder de nieuwe Randstad 380\xc2\xa0kV-hoogspanningsverbinding kunnen vanaf 2010 problemen met de elektriciteitsvoorziening in de Randstad ontstaan. De vraag naar elektriciteit neemt de komende jaren toe in het gebied. Door de liberalisering van de energiemarkt vindt het energietransport bovendien plaats over langere afstanden, waardoor de vraag naar transport is toegenomen._NEWLINE_De elektriciteitscentrales produceren voldoende elektriciteit, maar de huidige hoogspanningsverbindingen kunnen het benodigde transport niet aan. Daarom is een uitbreiding van het hoogspanningsnet nodig. De nieuwe hoogspanningsverbinding tussen Wateringen en Beverwijk stelt de elektriciteitsvoorziening in de Randstad de komende decennia veilig._NEWLINE_Naast het zeker stellen van de transportcapaciteit, vermindert de nieuwe verbinding ook de kans op grootschalige stroomuitval. Op dit moment is er slechts een beperkt aantal koppelingen tussen het regionale 150\xc2\xa0kV-net in de Randstad en het landelijke 380\xc2\xa0kV-net. Twee nieuwe ringvormige verbindingen in het noordelijke en zuidelijke deel van de Randstad brengen daar verbetering in. De ringen worden verbonden met de rest van het 380\xc2\xa0kV-net.\n_START_SECTION_\nBelgi\xc3\xab\n_START_PARAGRAPH_\nIn Belgi\xc3\xab zijn twee hoofd-hoogspanningstransportnetten: een van het oude 36 kV-netwerk. Hiernaast staat het nieuwe 70\xc2\xa0kV -netwerk. Beide netwerken worden door Elia beheerd.\n_START_SECTION_\nAndere hoogspanning\n_START_PARAGRAPH_\nHoewel hoogspanning het bekendst is door de getoonde masten van onze elektriciteitsvoorziening, kan worden opgemerkt dat hoge spanningen op andere plaatsen in onze omgeving voorkomen. Schrikdraad, gasaanstekers en de ontsteking in een auto gaan tot boven de 10\xc2\xa0kV en r\xc3\xb6ntgentoestellen van enkele tienduizenden volt (bij de tandarts) tot meer dan 100\xc2\xa0kV (in het ziekenhuis)._NEWLINE_Voor elektrotechnici zijn niet zozeer de hoge spanningen als wel de hoge veldsterkten een probleem in de hoogspanningstechniek. Zo zijn de velden in een chip waarop enkele volts voedingsspanning staat zo groot dat ze behandeld en bestuurd moeten worden alsof het een hoogspanningsapparaat betreft._NEWLINE_Het beheersen van sterke elektrische velden is dan ook de opdracht van de hoogspanningstechnicus.'