b'\n_START_ARTICLE_\nLeeuw van Luzern\n_START_PARAGRAPH_\nHet Leeuwenmonument (Duits: L\xc3\xb6wendenkmal) van Luzern is ontworpen door Bertel Thorvaldsen en in 1820-21 gehouwen door Lukas Ahorn. Het herdenkt de Zwitserse garde die in 1792 het leven lieten in verdediging van het Tuilerie\xc3\xabnpaleis van de Franse koning Lodewijk XVI._NEWLINE_Mark Twain noemde de dodelijk gewonde leeuw "het meest treurige en ontroerende stuk steen ter wereld."\n_START_SECTION_\nVoorgeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nSinds de vroege 17e eeuw diende een regiment Zwitserse landsknechten aan het Franse hof. Dit bleef zo nadat Lodewijk XVI door de Franse revolutie een constitutioneel vorst was geworden in het Tuilerie\xc3\xabnpaleis. De mislukte vlucht naar Montm\xc3\xa9dy (1791) ondergroef zijn resterende krediet en een jaar later besloten de revolutionaire secties tot zijn afzetting. Op 10 augustus bestormden ze zijn paleis. Hoewel de aanvallers in de meerderheid waren en de Zwitserse garde niet over veel munitie beschikte, leek de zaak niet bij voorbaat verloren. De koning liet zich echter door Roederer overtuigen om zich met zijn familie in veiligheid te brengen in het nabijgelegen lokaal van de Wetgevende Vergadering. Tijdens de strijd beval de koning de garde schriftelijk om zich in hun barakken terug te trekken. Daarmee tekende hij hun doodvonnis, al kreeg het bevel misschien pas gevolg nadat hun positie onhoudbaar was geworden._NEWLINE_Meer dan 600 landsknechten sneuvelden tijdens de gevechten of werden nadien afgemaakt. Naar schatting tweehonderd stierven later nog in de gevangenis of tijdens de Septembermoorden. Slechts een 100-tal kon ontkomen uit de Tuilerie\xc3\xabn. Daarnaast overleefden 300 landsknechten de episode doordat ze naar Normandi\xc3\xab waren gestuurd om een graankonvooi te escorteren.\n_START_SECTION_\nMemoriaal\n_START_PARAGRAPH_\nHet initiatief om een monument op te richten was van Karl Pfyffer von Altishofen, een officier van de garde die op verlof was in Luzern tijdens de gevechten. Hij begon in 1818 fondsen te werven. De neoclassicistische beeldhouwer Bertel Thorvaldsen zorgde voor het ontwerp. Het werd in 1820-21 uitgevoerd door Lukas Ahorn in een voormalige zandsteengroeve bij Luzern. Het monument is uit een rotswand gehouwen en is tien meter lang bij zes meter hoog._NEWLINE_Boven het monument luidt de opdracht Helvetiorum Fidei ac Virtuti ("Aan de Trouw en Moed van de Zwitsers"). De stervende leeuw is met een afgebroken speer doorboord. Zijn poot rust op een schild met de fleur-de-lis van het Franse koningshuis. Naast hem draagt een ander schild het wapen van Zwitserland. De inscriptie onder de leeuw geeft de namen van de officieren en (bij benadering) het aantal slachtoffers (DCCLX\xc2\xa0=\xc2\xa0760) en overlevers (CCCL\xc2\xa0=\xc2\xa0350).'