b'\n_START_ARTICLE_\nNoordelijk zandgebied\n_START_PARAGRAPH_\nHet noordelijk zandgebied is een gebied waarvan de bodem bestaat uit dekzand en keileem, gelegen in de Nederlandse provincie Drenthe en een deel van de provincies Overijssel, Friesland en Groningen. De bovenste bodemlagen zijn gevormd in het pleistoceen._NEWLINE_Het nieuwe Panorama landschap (2017) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hanteert een ruimere, maar verwarrende definitie waarbij het hoofdlandschap Noordelijk Zandgebied tevens het Midden-Nederlandse en het Oostelijk zandgebied omvat, daarentegen niet het Drents Plateau dat een afzonderlijk hoofdlandschap vormt.\n_START_SECTION_\nOntstaan\n_START_PARAGRAPH_\nDe vorming van het gebied begon in het Saalien, de laatste ijstijd die Nederland bereikt heeft. De gletsjers hebben sediment meegenomen vanuit Scandinavi\xc3\xab en vormden twee stuwwallen. Tussen deze twee stuwwallen in is een keileemvlakte ontstaan, met een diepte van 1-3 meter. In het Eemien werd bij een overstroming  in het Hunzedal zeeklei afgezet. In de het Weichselien is er door de lucht aangevoerd zand afgezet. Deze laag van dekzand wordt de Formatie van Boxtel genoemd.  In het Holoceen is de grondwaterspiegel gestegen. Hierdoor is op verschillende plaatsen veen ontstaan. Op andere plaatsen ontstonden mede door menselijk handelen stuifzandvlaktes. Tevens hebben zich toen beekdalen gevormd.\n_START_SECTION_\nHydrologie\n_START_PARAGRAPH_\nDe waterstromen lopen richting de Waddenzee. De richting van de afwatering wordt bepaald door de stuwwallen. Door de ontginning heeft het Hunzedal een kunstmatige afwatering van sloten. Door de keileem kan het water niet wegzakken in de bodem maar moet het door kanalen afgevoerd worden.\n_START_SECTION_\nVegetatie\n_START_PARAGRAPH_\nVan oorsprong kwamen er op de zandgronden eiken-berkenbos voor en het volgende succesiestadium van dat type, het beuken-eikenbos. In het laatste stadium van de successie zijn er hoofdzakelijk beuken. Door mensen is er op de zandgronden naaldbos aangeplant voor houtproductie en om verstuiving tegen te gaan. _NEWLINE_De hoogveengebieden waren vroeger rijk aan veenmossen. Uit het hoogveen kan via successie elzenbroekbos gevormd worden. De meeste hoogvenen zijn echter afgegraven of verdroogd.'