b"\n_START_ARTICLE_\nGrand Central Belge\n_START_PARAGRAPH_\nDe Grand Central Belge was een Belgisch consortium van priv\xc3\xa9-spoorwegmaatschappijen dat ontstond door diverse fusies in de jaren 1864-1867 en bleef bestaan tot het einde van de 19de eeuw.  Op haar hoogtepunt exploiteerde de Grand Central Belge een netwerk van meer dan 600 km spoorlijnen in Belgi\xc3\xab plus een aantal lijnen in Nederland, Duitsland en Frankrijk. De ruggengraat was de noord-zuid-as Rotterdam \xe2\x80\x93 Antwerpen \xe2\x80\x93 Aarschot \xe2\x80\x93 Leuven \xe2\x80\x93 Charleroi \xe2\x80\x93 Mariembourg \xe2\x80\x93 Vireux (Frankrijk). De Centrale Werkplaats bevond zich te Leuven.\n_START_SECTION_\nDe eerste fusies\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1859 fuseerden de spoorwegmaatschappijen de Charleroi \xc3\xa0 Louvain (Spoorlijn 140 en 139, geopend in 1855) en de Morialm\xc3\xa9 \xc3\xa0 Ch\xc3\xa2telineau (Spoorlijn 138, eveneens 1855) tot de Chemins de fer de l\xe2\x80\x99Est belge. Deze laatste opende in 1862 nog de lijnen Lodelinsart \xe2\x80\x93 Ch\xc3\xa2telineau en Morialm\xc3\xa9 \xe2\x80\x93 Givet, en verzorgde de exploitatie van een aantal lijnen gebouwd door de Soci\xc3\xa9t\xc3\xa9 anonyme des Chemins de fer du Nord de la Belgique (1861), namelijk de lijnen Leuven \xe2\x80\x93 Herentals (geopend in 1863) en Aarschot \xe2\x80\x93 Diest (1865).\n_START_SECTION_\nOntstaan van de Grand Central Belge\n_START_PARAGRAPH_\nOp 1 juli 1864 fuseerde de Est belge met de Chemin de fer d\xe2\x80\x99Anvers \xc3\xa0 Rotterdam, die in 1854-1855 de lijn van Antwerpen tot de Moerdijk en de lijn Roosendaal \xe2\x80\x93 Tilburg had gebouwd en de lijn Lier \xe2\x80\x93 Turnhout (1855) exploiteerde. Deze fusie kreeg de naam Grand Central Belge._NEWLINE_Op 1 juli 1865 trad de maatschappij Chemins de fer de L\xe2\x80\x99Entre-Sambre-et-Meuse tot het consortium toe. De Entre-Sambre-et-Meuse had de volgende lijnen gebouwd: Charleroi \xe2\x80\x93 Walcourt \xe2\x80\x93 Mariembourg \xe2\x80\x93 Vireux (1848-1854); Walcourt \xe2\x80\x93 Morialm\xc3\xa9 en Berz\xc3\xa9e \xe2\x80\x93 Laneffe (1848); Walcourt \xe2\x80\x93 Florennes, Florennes \xe2\x80\x93 Philippeville en Mariembourg \xe2\x80\x93 Couvin (1854)._NEWLINE_De Grand Central Belge exploiteerde verder ook de lijnen die aan de Nord de la Belgique in concessie waren gegeven: de lijnen Antwerpen \xe2\x80\x93 Lier \xe2\x80\x93 Aarschot (geopend in 1864), Diest \xe2\x80\x93 Hasselt (1865) en Turnhout \xe2\x80\x93 Tilburg (1867)._NEWLINE_Ten slotte nam de Grand Central Belge in 1867 de exploitatie over van de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij, die in 1856 de lijn Maastricht \xe2\x80\x93 Hasselt geopend en de exploitatie van de lijn Hasselt \xe2\x80\x93 Landen overgenomen had. (Het baanvak Landen \xe2\x80\x93 Sint-Truiden werd geopend in 1839 door de Belgische Staat, Sint-Truiden \xe2\x80\x93 Hasselt in 1847 door de Chemins de fer de Tournay \xc3\xa0 Jurbise et de Landen \xc3\xa0 Hasselt.)_NEWLINE_De holding achter de Grand Central Belge was in feite de Nord de la Belgique die participaties in de diverse maatschappijen bezat. De Nord de la Belgique zelf was een dochtermaatschappij van enerzijds de Soci\xc3\xa9t\xc3\xa9 G\xc3\xa9n\xc3\xa9rale en anderzijds de bank Bischoffsheim-de Hirsch. De Nord de la Belgique was bovendien eigenares van de Centrale Werkplaats te Leuven._NEWLINE_Die Centrale Werkplaats bevond zich op het grondgebied van Kessel-Lo, aan de achterzijde van het station, ten oosten van de Diestsesteenweg. Ze werd gebouwd in de jaren 1863-1882 en later, nadat ze werd overgenomen door de Staatsspoorwegen en nadien de NMBS, nog uitgebreid. Ze werd definitief gesloten in 1993, waarna de site heringericht werd als publiek domein met park en woningen. Enkele oude hallen zijn blijven staan en werden in 1996 beschermd als monument.\n_START_SECTION_\nTerugkoop door de staat\n_START_PARAGRAPH_\nBij onderhandelingen over de verbreding van het kanaal Gent-Terneuzen vroegen de Nederlanders de terugkoop van het Nederlandse gedeelte van de lijn Antwerpen-Rotterdam. De Belgische Staat kocht bij die gelegenheid in 1880 het Belgische gedeelte van de lijn terug. In 1882 werd de lijn Lier \xe2\x80\x93 Turnhout teruggekocht door de Belgische Staat. Op 1 januari 1897, na twee jaar onderhandelingen, werd het gehele spoorwegnet van de Grand Central Belge genationaliseerd. Maar de Grand Central Belge bleef haar lijnen nog exploiteren voor rekening van de Belgische Staatsspoorwegen tot 30 juni 1898. _NEWLINE_Zo viel het doek over deze negentiende-eeuwse spoorwegmaatschappij, waarvan nog enkele typische stationsgebouwen (bv. Boechout, Zichem, Olen, Geel, Neerpelt, Tilly, La Sambre, Ham-sur-Heure, Morialm\xc3\xa9, Nismes) en straatnamen ('rue du Grand Central' in Charleroi en in Ligny) als getuigen overblijven en die tot vandaag sommigen blijft inspireren. Zo bijvoorbeeld de journalist Pascal Verbeken, die in zijn boek Grand Central Belge. Voetreis door een verdwijnend land (De Bezige Bij, 2012) verslag uitbrengt van een voettocht langs het spoorwegtraject van Treignes aan de Franse grens tot Antwerpen."