b'\n_START_ARTICLE_\nTitulatuur in het Nederlands hoger onderwijs\n_START_PARAGRAPH_\nWie na afronding van een opleiding in het Nederlands hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs een graad is verleend, heeft van rechtswege recht op het dragen van een titel. De wet schrijft voor welke titel bij welke opleiding behoort. Zij stelt het strafbaar om een titel of, sinds 1 januari 2018, een graad te voeren die niet daadwerkelijk van rechtswege is verkregen._NEWLINE_De komst van de bachelor-masterstructuur heeft ertoe geleid dat universiteiten en hbo-instellingen uitsluitend nog graden verlenen, maar waarvan de bezitter de keus heeft de graad te voeren of de titel volgens artikel 7.20 lid 1 en lid 2._NEWLINE_In onderstaande tabellen wordt de meest gehanteerde titulatuur in het Nederlands hoger onderwijs weergegeven:\n_START_SECTION_\nGraden in Nederland\n_START_PARAGRAPH_\nDoor de invoering van de bachelor-masterstructuur hebben de volgende internationale graden (degrees) ingang gevonden:\n_START_SECTION_\nPlaatsing van titels\n_START_PARAGRAPH_\nIn Nederland (en in het buitenland) worden titels altijd prenominaal geplaatst, met andere woorden titels behaald in het hoger onderwijs worden altijd v\xc3\xb3\xc3\xb3r de naam geplaatst.\n_START_SECTION_\nProtocol bij meerdere dezelfde titels\n_START_PARAGRAPH_\nWie meerdere malen is afgestudeerd als mr., drs. of ir. voert het type titel slechts eenmaal: "drs. ir. Hadinga" is bijvoorbeeld correct, echter "ir.ir. A.D. Philipsen" is onjuist, dit dient ir. A.D. Philipsen te zijn. Indien de titel of graad betrekking hebben op hetzelfde soort opleiding wordt veelal gekozen om de hoogste titel of graad te gebruiken. Heeft zo iemand bijvoorbeeld een ingenieursopleiding afgerond, eenmaal in de biotechnologie aan het hoger laboratorium onderwijs (ing.) en andermaal in de technische natuurkunde aan de technische universiteit (ir.), dan wordt toch alleen de hoogste ingenieurstitel vermeld. Dus ir. Boonstra, en niet ir.ing. Boonstra (ook al betreft het verschillende type studies, het zijn beide ingenieursopleidingen). In de praktijk worden personen nog weleens vermeld als ir.ing., alhoewel dit formeel gezien incorrect is._NEWLINE_Het voeren van meerdere doctorstitels (dr.dr., etc.) is wel mogelijk volgens de gebruiken, maar is hoogst zeldzaam. Bij meerdere doctorstitels wordt dan echter meestal de afkorting mult. (multiplex, meervoudig) gebruikt (wat vaak het geval is bij eredoctoraten): zo is een prof.dr.dr.h.c.mult. een gepromoveerd hoogleraar met meerdere eredoctoraten. In extreme gevallen kan men hierachter nog tussen haakjes de - waar nodig Latijnse - afkortingen plaatsen van de universiteiten die een eredoctoraat verleenden.\n_START_SECTION_\nOverig aangaande titels\n_START_PARAGRAPH_\nIn Nederland is het ongebruikelijk onder juristen om hun juridische doctorstitel te voeren: zij beperken zich over het algemeen tot de aanduiding mr. of, indien hoogleraar, prof.mr. Dit hangt ermee samen dat de meestertitel v\xc3\xb3\xc3\xb3r het begin van de twintigste eeuw slechts aan een juridische doctor toekwam. Toen de meestertitel niet meer aan het doctoraat, maar aan het doctoraal verbonden werd, voerden juristen uit historische overwegingen niet de drs.- of dr.-titel; de meestertitel hield die immers al in en was dus historisch gezien hoger. Dat laatste is ook de reden dat de meestertitel aan andere titels voorafgaat. Zijn zij daarentegen gepromoveerd niet in het recht, dan voeren zij die doctorstitel wel (welke dan voorafgaat aan de meestertitel)._NEWLINE_Hoogleraren die met emeritaat (pensioen) zijn, kunnen in plaats van prof. (welk ambt zij immers niet meer bekleden) de ambtstitel prof.em. (professor emeritus) voeren._NEWLINE_Bij militairen wordt de titel gebruikt na de militaire rang (\xe2\x80\x9cKol Ir.\xe2\x80\x9d, waarbij bij de afkorting van de rang geen punt wordt gebruikt). Bij een gepensioneerde militair wordt \xe2\x80\x9cbd\xe2\x80\x9d voor buiten dienst toegevoegd \xe2\x80\x9cKol bd Ir.\xe2\x80\x9d. Ook bij geestelijken wordt de kerkelijke titel of functie vooraan gezet (vb. Mgr. dr. J. de Jong).\n_START_SECTION_\nPlaatsing van graden\n_START_PARAGRAPH_\nEen graad uit de bachelor-masterstructuur wordt altijd postnominaal geplaatst, met andere woorden graden behaald in het hoger onderwijs worden achter de naam geplaatst: "Kees Janssen, BA"._NEWLINE_De bachelorgraad is equivalent met (oude) graden van hogescholen (bc., ing.); de mastergraad met het universitaire doctoraaldiploma (drs., ir., mr.). Op grond van art. 7.20 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek mag een afgestudeerde naar keuze zijn eigen titel of de equivalente graad uit het andere systeem voeren. De in het buitenland gebruikte graad PhD komt overeen met de doctorsgraad, maar is niet beschermd door de Nederlandse wet.\n_START_SECTION_\nCombinaties van Nederlandse titels met graden\n_START_PARAGRAPH_\nCombinaties van titels met graden zijn niet toegestaan, met uitzondering van combinaties van Nederlandse titels met postiniti\xc3\xable graden. Tekenen als drs. A. Jansen, MBA is dus toegestaan, maar de combinatie drs. A. Jansen, MSc niet. Wat wel is toegestaan is het vertalen van een Nederlandse titel naar een internationale graad; zie ook \'Plaatsing van graden\'. Voor zover er sprake van verschillende internationale graden is, zijn combinaties daarvan toegestaan.\n_START_SECTION_\nDagelijks gebruik\n_START_PARAGRAPH_\nHet is in Nederland de laatste decennia steeds minder gebruikelijk om titels in de dagelijkse praktijk te gebruiken. Bij de adressering en de aanhef van brieven wordt er echter nog vaak rekening mee gehouden._NEWLINE_In de aanhef van een algemene brief, waarbij men niet weet aan welke individuele personen de brief is gericht of wat de titel van de lezer is, kan men s.s.t.t. (salvis titulis) toevoegen, wat zoveel betekent als: zonder onrecht aan uw achtergrond te doen, schrijf ik u toch met het respect dat u verdient. Letterlijk betekent het: zonder (vermelding van) (aanspreek)titels. Het enkelvoud hiervan is s.t. (salvo titulo)._NEWLINE__NEWLINE_N.B. Niet te verwarren met L.S. bovenaan een brief, wat een afkorting is van: Lectori Salutem (en zoveel betekent als \'heil aan de lezer\' of \'groet aan de lezer\').'