b'\n_START_ARTICLE_\nPashtunwali\n_START_PARAGRAPH_\nPashtunwali, Pakhtunwali of Afghaniat is het normensysteem van de Pathanen (ook wel Pashtun of Pakhtun genoemd) en wordt gerekend tot de zogenaamde stammenwetten. Het is gericht op de bescherming van de familie, de stam, de natie en de eer._NEWLINE_De pashtunwali bevat door zijn hoge (voor-islamitische) ouderdom oude tradities als vergelding (badal, letterlijk ruiling) die ook in andere geestelijke en religieuze rechtstelsels uit de oudheid voorkomen._NEWLINE_De badal kan ook in de letterlijke betekenis van het woord door ruiling (van geld, goederen en huwelijk) bereikt worden. De gastvrijheid (melmastya) geldt echter als de hoogste van alle waarden. Deze is nauw verbonden met de nanawati (vergeving, het bieden van onderdak en onderdeel van het asielrecht). De nanawati moet aan een ieder verleend worden zodra het woord wordt uitgesproken, zelfs aan de grootste vijand. De badal wordt hierdoor afgezwakt._NEWLINE_Wie geen nanawati biedt, wordt niet als edelman (ghairatman) beschouwd en roept schande en schaamte over zich uit._NEWLINE_Wie goede "sha" betoont, wordt behalve "ghairatman" ook "nangyalay" (man van eer) genoemd. De woordcombinatie "nang" en "namus" speelt daarbij een belangrijke rol. Nang is te beschouwen als de "mannelijke eer", die door "tura" is na te streven. Wie "tura" praktiseert (letterlijk zwaard), wordt "turyalay" genoemd. Hij vervult een dienst voor de gemeenschap, bijvoorbeeld door de verdediging van het vaderland; vandaar het spreekwoord "Tura ye wokra!", als men iets belangrijks heeft bereikt._NEWLINE_Het begrip "namus" heeft betrekking op de "vrouwelijke eer", en vergt de bescherming van familie en grondgebied, wat ook het vaderland kan betekenen._NEWLINE_De meeste conflicten ontstaan op het gebied, dat aangeduid wordt als "khaza, zar en zamaka", ofwel, vrouw, goud en aarde. Om conflicten op te lossen wordt de "jirga" (vergadering) bijeengeroepen, op nationaal niveau is dat de "Loya Jirga" (letterlijk: grote vergadering, een vergadering van stamoudsten en tegenwoordig ook politieke leiders). De strijdende partijen (gond) worden door de "jirga" verzoend (ook een politieke partij wordt "gond" genoemd). Zo nodig worden de besluiten van de jirga voltrokken door de "zalwekhti" (40-tal bestuurders)._NEWLINE_Om eventueel groeperingen uit elkaar te houden, wordt over een grenslijn onderhandeld, die wordt gemerkt met "tiga" of "kana" (letterlijk "steen"). Geen van de partijen mag deze grens nog schenden, de besluiten van de jirga zijn namelijk bindend. De uitdrukking "da kano karkha" (een met een steen getrokken streep) betekent dan ook zoveel als "algemeen verbindend".'