b'\n_START_ARTICLE_\nAqua Tofana\n_START_PARAGRAPH_\nHet Aqua Tofana is een beroemd geworden gif. Het is ook als "Aqua Toffana", "Acqua Toffana", "Aqua Tufania" en "Acqua di Napoli" bekend. De Fransen gebruiken ook de naam "eau admirable" of "eau de Brinvillier(s)" naar de ter dood veroordeelde gifmengster Marie-Madeleine-Marguerite d\'Aubray, Marquise de Brinvilliers (1630\xe2\x80\x931676). In Frankrijk noemde Liselotte van de Palts het schertsend "poudre de succession" een bijnaam die veel gebruikt wordt, ook al gaat het niet werkelijk om een poeder maar om een vloeistof. Arseen(III)oxide is wel een kristallijn en goed oplosbaar wit poeder.\n_START_SECTION_\nSamenstelling\n_START_PARAGRAPH_\nOver de bestanddelen is bekend dat het arseenoxide, antimoon en loodoxide bevatte. Het is mogelijk dat ook belladonna tot de bestanddelen behoorde. De precieze receptuur is verloren gegaan maar het resultaat was een geur-, smaak- en kleurloze vloeistof die goed met water en wijn kon worden vermengd en in spijzen niet opviel. Ook cantharide, een substantie gewonnen uit de Spaanse vlieg wordt genoemd._NEWLINE_De groene knolamaniet en de daarin aanwezige zeven giffen waaronder het in een dosis van 1 gram dodelijke alfa-amanitine werd door de Romeinen gebruikt. Heksen en gifmengsters in het zuiden van Itali\xc3\xab kenden ook in de 17e en 18e eeuw de dodelijke werking van deze paddenstoel die in kleine doses dodelijk is maar vaak pas na dagen, wanneer iedere geneeskundige hulp te laat komt, een dodelijke leverziekte veroorzaakt._NEWLINE_Arseen(III)oxide is een oxide van arseen, met als brutoformule As\xe2\x82\x82O\xe2\x82\x83. De stof komt voor als een toxisch wit kristallijn poeder, dat redelijk goed oplosbaar is in water.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe giftige uitwerking van arseen was al eeuwen bekend voordat de gifmengster Giuliana Toffana in juli 1659 in Rome met haar dochter en drie medewerksters voor de moord op 600 mensen werd ge\xc3\xabxecuteerd. Het is echter onzeker of zij haar naam aan het gif heeft gegeven._NEWLINE_Ook de Napolitaanse gifmengster Gravin Tufania of Teofania di Adamo wordt genoemd. Zij zou in 1709 of 1719 zijn opgehangen. Giuliana Toffana zou haar dochter zijn geweest._NEWLINE_Een bijzonderheid was dat het Aqua Tofana openlijk werd verkocht, vaak in flesjes met het portret van Sint Nicolaas. De Heilige Nicolaas, wiens graf in Bari veel pelgrims trekt, is beroemd vanwege het welriekende water dat zich steeds weer onder de kist verzamelt._NEWLINE_De Frans-Italiaanse aristocrate Olympia Mancini werd beschuldigd van verschillende (onbewezen) gifmoorden._NEWLINE_Men beschuldigde in de 18e eeuw de jezu\xc3\xafeten en de aan de vrijmetselarij verwante  Illuminati dat dezen hun tegenstanders en lastige personen met gif uit de weg ruimden. Van ten minste twee pausen, Clemens XIII en Clemens XIV werd in die tijd gezegd dat zij zouden zijn vergiftigd. Voltaire beschreef paus Clemens XIV als "het slachtoffer van de Jezu\xc3\xafeten". Wolfgang Amadeus Mozart heeft volgens Constanze Mozart in de maanden voor zijn dood gezegd dat hij met Aqua Tofana was vergiftigd. Waarschijnlijk leed hij aan een nierziekte. In het gepubliceerde dagboek van Vincent Novello en Mary Novello wordt vermeld dat Constanze hen dat in 1829 heeft verteld. Voor deze toedracht bestaat geen bewijs. Heel misschien duidt het manuscript van \'Die Zauberfl\xc3\xb6te\' op het tegendeel. Bij onderzoek aan zijn manuscripten vonden de musicologen Oliver Hahn en Claudia Maurer Zenck grote hoeveelheden arsenicum in de inkt van het manuscript van \xe2\x80\x98Die Zauberfl\xc3\xb6te\xe2\x80\x99, de opera waaraan Mozart in het laatste jaar van zijn leven werkte._NEWLINE_De angst vergiftigd te worden nam in de 18e eeuw hysterische vormen aan. De talloze onverwachte sterfgevallen en sterfgevallen van jonge mensen werden vaak aan gif toegeschreven, maar arseen was in de dagelijkse leefomgeving soms aanwezig in hoeveelheden die ziekmakend waren. Veel kwalen werden niet herkend en de geneesmiddelen waren zelf vaak gevaarlijk. Men nam bijvoorbeeld antimoon in tegen darmklachten. Ook de modieuze schoonheidsmiddeltjes zoals loodwit om het gezicht te blanketten en kohl bevatten gevaarlijke hoeveelheden zware metalen in de vorm van galeniet (een lood-sulfide) of stibniet.'