b'\n_START_ARTICLE_\nFrans-Indi\xc3\xab\n_START_SECTION_\nDe Compagnie des Indes orientales\n_START_PARAGRAPH_\nNa de ontdekking van de zeeroute naar India door Vasco da Gama in 1497 ontstond geleidelijk een stroom van Europese handelaren en huurlingen naar het gebied. Europese avonturiers en huurlingen, waaronder Fransen, dienden in India de inheemse heersers of maakten hun fortuin in de struikroverij, piraterij of handel. De Fransman Fran\xc3\xa7ois Bernier diende vanaf 1658 als arts aan het hof van Mogolkeizer Aurangzeb._NEWLINE_De Franse Compagnie des Indes orientales was vergeleken met de Nederlandse en Britse ondernemingen een relatieve laatkomer. In 1664 richtte de Franse minister Jean Baptiste Colbert, gesteund door de "zonnekoning" Louis XIV deze Compagnie op, naar voorbeeld van de Nederlandse Vereenigde Oostindische Compagnie. In tegenstelling tot de Nederlands compagnie hadden beleggers in de Franse echter geen zeggenschap en lag alle macht bij de Franse regering. Daarom had de compagnie moeite investeerders aan te trekken. Colbert probeerde dit probleem op te lossen door adel en hovelingen te bewegen kapitaal ter beschikking te stellen. Een ex-bestuurder van de V.O.C., Fran\xc3\xa7ois Caron, werd aangesteld als directeur. Caron kreeg de opdracht handel te drijven met India, Siam en China. In 1668 had de Compagnie des Indes factorijen opgericht in Surat (aan de Indiase westkust) en Masulipatnam (oostkust)._NEWLINE_Als onderdeel van de Franse oorlog tegen de Nederlandse Republiek beraamden Caron en Colbert het plan de Nederlandse koloni\xc3\xabn in het zuiden van India en op Ceylon in te nemen. Een Franse vloot onder admiraal de la Haye arriveerde in maart 1672 in het gebied. De la Haye werd op Ceylon verwelkomd door Rajasinha, de heerser van Kandy, die in de Fransen een bondgenoot tegen de Nederlanders zag. De Fransen namen Trincomalee in en versterkten de fortificaties daar, maar werden al na een paar maanden van het eiland verdreven door de Nederlanders. De la Haye voer daarna noordwaarts langs de Indiase oostkust, waar hij de kustvesting S\xc3\xa3o Tom\xc3\xa9 innam op de sultan van Golconda. In 1674 stichtte Fran\xc3\xa7ois Martin verder naar het zuiden langs de Coromandelkust de Franse kolonie Pondicherry. In hetzelfde jaar werd S\xc3\xa3o Tom\xc3\xa9 door de troepen van Golconda heroverd, met Nederlandse steun. De la Haye werd als Nederlandse gevangene terug naar Europa gestuurd._NEWLINE_Ondanks deze tegenslag behield de Compagnie enkele factorijen en kolonies in India. In de tweede helft van de 17e eeuw beschikte ze over 12 schepen, waarvan er elk jaar 4 terugkeerden naar Frankrijk. De frequente oorlogen met de Nederlanders en Britten verstoorden de handel echter en dreven de Compagnie tot aan de rand van een bankroet. Tussen 1693 en 1697 bezetten de Nederlanders Pondicherry, en de Franse factorijen in Surat vielen in Britse handen. Pas nadat John Law alle overzeese Franse handelscompagnie\xc3\xabn in 1719 samenvoegde tot de Compagnie d\xe2\x80\x99Occident waren de Fransen in staat winst te maken en grootschalig investeerderskapitaal aan te trekken. Op het eiland Mauritius (het Ile de France) werd in 1715 een handelspost ingericht, die als tussenstop op de lange zeereis kon dienen. Franse pogingen Madagaskar te koloniseren liepen echter op niets uit.'