b'\n_START_ARTICLE_\nAccountant\n_START_SECTION_\nControle\n_START_PARAGRAPH_\nDoel van de accountantscontrole van een jaarrekening is het verschaffen van zekerheid over de getrouwheid ervan, zodat de ondernemingsleiding, aandeelhouders, banken, beleggers, crediteuren, subsidieverstrekkers, enz. de jaarrekening kunnen gebruiken voor hun beslissingen. Wanneer een accountant een jaarrekening controleert, legt hij zijn oordeel vast in een controleverklaring. Zo\'n verklaring is verplicht bij de jaarrekening van middelgrote en grote ondernemingen waaronder de aan de beursgenoteerde bedrijven en bij de jaarrekening van diverse overheidsorganisaties zoals gemeenten. Niet iedere accountant mag deze wettelijk verplichte controles uitvoeren, hiervoor gelden aanvullende eisen._NEWLINE_Naast de controleverklaring met een eindoordeel, kan de accountant allerlei bevindingen die naar voren zijn gekomen bij zijn onderzoek rapporteren aan de leiding van de organisatie in de vorm van een accountantsverslag of een management letter._NEWLINE_Behalve jaarrekeningen controleert een accountant ook andere (financi\xc3\xable) rapportages waarin verantwoording over iets wordt afgelegd, bijvoorbeeld een milieuverslag of een subsidieafrekening._NEWLINE_Regelmatig zal een accountant bij zijn controle gebruik maken van de expertise van anderen. Voorbeelden zijn bevindingen van een IT auditor, belastingadviseur, advocaat of actuaris. In veel gevallen, zoals bij de grote accountantskantoren, worden deze diensten intern voorzien. De accountant blijft echter eindverantwoordelijk en dient dus de adequaatheid van de werkzaamheden van door hem ingeschakelde deskundigen te beoordelen._NEWLINE_Het axiomatisch voorbehoud is het voorbehoud dat accountants maken bij het geven van een goedkeuring. Het houdt onder meer in dat een accountant niet altijd georganiseerd bedrog door de bedrijfsleiding kan ontdekken.\n_START_SECTION_\nSamenstellen\n_START_PARAGRAPH_\nWanneer een accountant voor een cli\xc3\xabnt een jaarrekening opmaakt voegt hij er een samenstellingsverklaring bij. Hij heeft de jaarrekening dan niet gecontroleerd en kan dus geen zekerheid geven dat de jaarrekening juist en volledig is. Zijn deskundigheid en beroepsvoorschriften zorgen er echter voor dat het samenstellen van de jaarrekening op kwalitatief hoog niveau plaatsvindt.\n_START_SECTION_\nAdvies\n_START_PARAGRAPH_\nEen accountant is een gekwalificeerd adviseur op een breed terrein, onder meer management en organisatie, financi\xc3\xable administratie en fiscale aangelegenheden. Zijn brede financieel-economische kennis maakt een accountant tot \'huisarts\' voor zijn cli\xc3\xabnten en hij kan waar nodig doorverwijzen naar specialisten._NEWLINE_Wanneer een accountant de administratie voert en/of de jaarrekening opmaakt is deze natuurlijke adviesfunctie geen enkel probleem. Maar wanneer een accountant of accountantskantoor naast de controle van de jaarrekening ook allerlei los van de jaarrekeningcontrole staande adviesopdrachten uitvoert bij dezelfde cli\xc3\xabnt, zou zijn onafhankelijkheid in het geding kunnen komen. Enerzijds omdat hij iets zou moeten controleren wat hij zelf of zijn collega heeft geadviseerd en anderzijds omdat de cli\xc3\xabnt dan zou kunnen dreigen om de vaak lucratieve adviesopdrachten niet meer door hem te laten uitvoeren. Daarom is in veel landen deze dubbelrol als controleur en adviseur gesplitst.\n_START_SECTION_\nNederland\n_START_PARAGRAPH_\nIn Nederland is het accountantsberoep geregeld in de Wet op het accountantsberoep, die \xc3\xa9\xc3\xa9n regeling treft voor de twee soorten accountants die Nederland kent, RA\'s en AA\'s. Op 11 december 2012 is deze wet door de Eerste Kamer aangenomen. Per 1 januari 2013 zijn NOvAA, de organisatie voor de AA\'s, en NIVRA, de organisatie voor de RA\'s, gefuseerd tot de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Samenwerking tussen de twee organisaties was er overigens al jaren. Sinds 2015 voert de organisatie het predicaaat "Koninklijk", en luidt de volledige naam Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (Koninklijke NBA).\n_START_SECTION_\nGeschiedenis van het beroep\n_START_PARAGRAPH_\nSinds 1928 is het wettelijk voorgeschreven dat grote ondernemingen beschikken over een verklaring van een accountant over de getrouwheid (nauwkeurigheid en volledigheid) van hun jaarrekening. Sinds 1978 geldt dit ook voor middelgrote ondernemingen. Dit staat in artikel 393 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Ook voor het verkrijgen van subsidie stelt de overheid vaak het overleggen van een accountantsverklaring als voorwaarde._NEWLINE_Rond de jaren zestig waren er wel 15 accountantsverenigingen actief die ieder hun eigen deskundigheidseisen stelden. Bovendien was het accountantsberoep niet beschermd. Iedereen kon zich accountant noemen. Voorts voerden accountants allerlei verschillende activiteiten uit, buiten de wettelijke controletaak. Om de functie van accountant te normeren werd in 1962 de Wet op de registeraccountants (WRA) ingesteld. De registeraccountant kreeg het monopolie op het afgeven van verklaringen van getrouwheid. Om de kwaliteit van registeraccountants te bevorderen en te waarborgen werd het NIVRA (Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants) opgericht. Het NIVRA kwam voort uit het in 1895 opgerichte Nederlands Instituut van Accountants, NIVA._NEWLINE_In 1974 werd er een wettelijk geregeld officieel diploma voor accountants-administratieconsulenten ingevoerd. De eisen voor een accountant-administratieconsulent (AA) lagen lager dan die voor een registeraccountant (RA). Sinds 1999 zijn deze eisen voor beide gelijk. Accountants-administratieconsulenten werken vaak voor het midden- en kleinbedrijf. Voor het toezicht werd de NOvAA (Nederlandse Orde van Accountants-Administratieconsulenten) aangewezen. Aansluiting bij de NOvAA werd naderhand voor AA-accountants verplicht gesteld en de regelingen voor AA-accountants en RA-accountants leken naar elkaar toe te groeien. Beide hebben nagenoeg gelijke bevoegdheden. Het verschil is, dat een RA-accountant universitair is opgeleid en dat een AA-accountant ook een hbo-opleiding kan hebben._NEWLINE_In het verleden bestonden veel grote accountantskantoren, waaronder de "Big Four" (Deloitte, EY, KPMG en PricewaterhouseCoopers), uit een afdeling met administratieve dienstverlening, een controletak en een adviesbureau-afdeling. Omdat dit tot strijdige belangen kon leiden (hetzelfde bedrijf dat een onderneming adviseerde over bijvoorbeeld het inrichten van logistieke processen of de aanschaf van een computersysteem, controleerde ook de boeken), zijn eind 20e eeuw vrijwel alle adviesfuncties verzelfstandigd. Sindsdien geven de accountantskantoren alleen nog advies vanuit hun eigen deskundigheid, zoals externe verslaggeving of administratieve organisatie._NEWLINE_Op 28 juni 2005 heeft de Tweede Kamer de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) aangenomen. De Wta is per 1 oktober 2006 in werking getreden. In de Wta is het toezicht op accountants nader geregeld, waarbij -naast de eisen die aan accountants worden gesteld- ook de organisatie aan bepaalde kwaliteitsnormen dienen te voldoen._NEWLINE_Voor wettelijke controles hebben accountantsorganisaties voortaan een vergunning nodig. Uitgifte hiervan en het toezicht komen te liggen bij de Autoriteit Financi\xc3\xable Markten (AFM)._NEWLINE_Op 23 november 2007 heeft de Commissie Eindtermen Accountantsopleiding (CEA) \xc3\xa9\xc3\xa9n set eindtermen voor de opleiding tot zowel accountant-administratieconsulent (AA) als registeraccountant (RA) vastgesteld, die voldoen aan de Europese richtlijn 2006/43/EG. Beide soorten accountants kennen echter een eigen opleidingstraject met een verschillend opleidingsniveau: hbo (AA) respectievelijk wo (RA). De nieuwe eindtermen geven duidelijkheid over de (kwaliteits)eisen die gesteld worden aan de opleiding tot wettelijk controleur. De CEA heeft met het vaststellen van deze eindtermen de overeenkomsten tussen AA en RA willen accentueren._NEWLINE_In april 2008 hebben NIVRA en NOvAA aangekondigd te onderzoeken op welke terreinen zij de samenwerking kunnen intensiveren. Dit heeft in november 2008 geresulteerd in het ondertekenen van een intentieverklaring om tot een volledige fusie te komen. Met ingang van 1 december 2010 is deze fusie effectief geworden en gaan het Koninklijk NIVRA en de NOvAA verder onder de naam Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Sinds 1 januari 2013 is dat de enig overgebleven accountantsorganisatie in Nederland. Sinds 2015 voert deze het predicaaat "Koninklijk", en luidt de volledige naam Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (KNBA).\n_START_SECTION_\nFrankrijk\n_START_PARAGRAPH_\nIn Frankrijk heet een accountant expert-comptable. Wettelijke controles mogen alleen worden uitgevoerd door een commissaire aux comptes. De controle op de "Bilan" is vooral fiscaal geori\xc3\xabnteerd. Een Franse accountant mag niet tegelijkertijd als wettelijk controleur en als adviseur functioneren bij dezelfde klant.\n_START_SECTION_\nDuitsland\n_START_PARAGRAPH_\nOok in Duitsland is de controlerende taak hoofdzakelijk in de fiscale wetgeving vastgelegd. De benaming voor een Duitse accountant is Wirtschaftspr\xc3\xbcfer.\n_START_SECTION_\nZuid-Afrika\n_START_PARAGRAPH_\nIn Zuid-Afrika bestaan openbare accountants als Chartered Accountant (South Africa), afgekort CA(SA), of Geoktrooieerde Rekenmeester (Suid-Afrika), afgekort GR(SA). Een CA(SA) / GR(SA) volgt normaal gesproken een vierjarige opleiding accountancy/boekhouden aan een universiteit (een 3-jarige bachelor en een 1-jarige honours). Daarna volgen 2 examens van de beroepsorganisatie (South African Institute of Chartered Accountants / Suid Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters). Deze examens worden in het Engels en Afrikaans afgenomen. Ook vormt beroepservaring een voorwaarde voor toegang tot het register van openbare accountants. Er bestaat ook een onderscheid tussen gekwalificeerde openbare accountants die wel en die geen attest functie voor jaarrekeningen hebben. De openbare accountants met een openbare attest functie zijn naast CA(SA)/GR(SA) ook Registered Accountant/Geregistereerde Rekenmeester. Sinds 2010 kent Zuid-Afrika, zoals in Nederland al gebruikelijk, een samenstelverklaring voor ondernemingen die niet van publiek belang zijn.\n_START_SECTION_\nNoodzakelijke vernieuwing van het vak\n_START_PARAGRAPH_\nNa de Kredietcrisis kregen accountants kritiek omdat tijdens deze crisis bleek dat de controle van een deel van de jaarrekeningen niet afdoende was geweest, en sommige accountantskantoren de financi\xc3\xable risico\'s bij banken, verzekeraars en pensioenfondsen veel te laag hadden ingeschat. Accountants hadden de risico\'s van slechte hypotheekleningen en ingewikkelde bankproducten niet gesignaleerd.\n_START_SECTION_\nVersterking onafhankelijkheid\n_START_PARAGRAPH_\nVoor deze missers werden twee mogelijke oorzaken aangewezen. Ten eerste zouden verschillende accountants een te nauwe relatie hebben met hun klanten, waardoor hun onafhankelijkheid, ondanks de geldende gedragscodes (zie boven) in het geding was gekomen. Ten tweede zouden de grote accountantskantoren in de branche te veel nadruk leggen op strategisch advies en consultancy, ten koste van de doorlichting van jaarrekeningen._NEWLINE_Inmiddels worden er pogingen ondernomen om deze gevaren te voorkomen. In 2011 overwoog de Europese commissie om de kantoren die naast hun accountingactiviteiten een adviespraktijk voeren verplicht op te splitsen. Daarnaast wordt overwogen om multinationals te verplichten om om de negen jaar van accountant te wisselen.\n_START_SECTION_\nVerkleining verwachtingskloof\n_START_PARAGRAPH_\nNaast de onafhankelijkheid ligt ook de professioneel-kritische instelling van accountants onder vuur. Het maatschappelijk verkeer verwacht niet dat een onderneming failliet gaat terwijl een accountant de jaarrekening heeft \'goedgekeurd\'. De discussies hierover leveren wereldwijd uitgebreidere teksten van controleverklaringen op. Maar het beter omschrijven van wat de accountant wel en vooral ook niet doet, maakt de verwachtingskloof niet altijd kleiner. Want de grenzen van verslaggeving zullen steeds door de klanten van de accountant worden opgezocht. En moet de accountant dit dan beoordelen op basis van wat volgens de letter van de wet niet expliciet verboden is of op basis van wat als maatschappelijk gewenst gedrag van ondernemingen wordt beschouwd?'