b'\n_START_ARTICLE_\nEl Lissitzky\n_START_SECTION_\nBegintijd: tot 1919\n_START_PARAGRAPH_\nLissitzky werd geboren in een kleine Joodse gemeenschap bij Smolensk, Rusland. Hij groeide op in Vitebsk in het tegenwoordige Wit-Rusland. In zijn tienerjaren kreeg hij les van Jehuda Pen, een plaatselijke Joodse kunstenaar. Hij was een snelle leerling en begon al gauw zelf les te geven. In 1909 werd hij door de kunstacademie van Sint-Petersburg afgewezen vanwege de numerus clausus die onder het tsaristische regime de Joodse studenten gold._NEWLINE_Om toch te kunnen studeren vertrok Lissitzky naar Duitsland waar hij architectuur studeerde aan de Technische Hochschule in Darmstadt. Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog moest hij terugkeren naar Rusland. In Moskou studeerde hij af in de architectuur en begon in dat vak te werken. Als reactie op de val van het antisemitische tsaristische regime stortte hij zich in die tijd op de Joodse kunst en bestudeerde hij de traditionele Joodse architectuur en aankleding van de synagogen in Mahilyow. Met de val van het tsarenregime brak voor Lissitzky, evenals voor andere jonge Joodse kunstenaars, een tijdperk aan met ongekende nieuwe mogelijkheden.\n_START_SECTION_\n1919 - 1921\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1919 nodigde Chagall hem uit mee te werken op de Volkskunstschool in Vitebsk. Chagall, ook vanwege de Eerste Wereldoorlog terug in Rusland, nodigde ook andere Russisch-Joodse kunstenaars uit, zoals Malevich en Jehuda Pen. Malevich was op dat moment bezig zijn idee\xc3\xabn over het suprematisme verder vorm te geven. Hij verwierp het natekenen van natuurlijke vormen en spitste zich toe op het uitwerken van geometrische vormen. Lissitzky zat midden in het debat tussen de meer traditionele Chagall en de radicale Malevich. Lissitzky koos uiteindelijk voor de laatste, Chagall verliet snel daarna de school.\n_START_SECTION_\n1921 - 1924\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1921 vertrok Lissitzy uit Vitebsk en werd cultureel attach\xc3\xa9 in Berlijn. Hier moest hij de contacten tussen de Russische en Duitse kunstenaars leggen. Hij werkte als schrijver en ontwerper voor internationale tijdschriften en hielp de avant-garde aan bekendheid middels tentoonstellingen in galerie\xc3\xabn._NEWLINE_Hier in Berlijn ontmoette hij / raakte hij bevriend met vele kunstenaars, onder meer_NEWLINE_Kurt Schwitters, L\xc3\xa1szl\xc3\xb3 Moholy-Nagy, Mart Stam en Theo van Doesburg. Met Schwitters en Van Doesburg werkte hij aan het idee van een internationale kunstenaarsbeweging volgens de richtlijnen van het constructivisme. Via Van Doesburg kwam de brug tot stand met stijlen als Bauhaus en De Stijl. Met Schwitters vulde hij een nummer van het tijdschrift Merz. Schwitters introduceerde Lissitzky bij de Kestner Gesellschaft-galerie in Hannover, waar hij zijn eerste solo-tentoonstelling had. De tweede PROUN-serie, gedrukt in Hannover in 1923 met nieuwe technieken, werd een groot succes. In Hannover ontmoette hij ook Sophie Kuppers met wie hij in 1927 zou trouwen.\n_START_SECTION_\n1924 - 1927\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1924 ging Lissitzky voor behandeling van zijn tuberculose naar Zwitserland. Hij bekostigde zijn verblijf daar met het ontwerpen van reclame voor Pelikan Industries, hij vertaalde artikelen van Malevich in het Duits en hij experimenteerde met typografie en fotografie. Hersteld vertrok Lissitzky in 1925 naar Moskou waar hij les ging geven in interieurontwerp en architectuur. Hij legde zich ook toe op het ontwerpen van de bijdragen aan tentoonstellingen. Opmerkelijk was zijn bijdrage aan de Polygrafische Tentoonstelling in Moskou in 1927, wat hem een groot aantal vervolgopdrachten op zou leveren.\n_START_SECTION_\n1927 - 1941\n_START_PARAGRAPH_\nLissitzky ging door met het ontwerpen voor tentoonstellingen; hij ontwierp onder meer de Russische bijdrage aan de Wereldtentoonstelling van 1939 in New York. Daarnaast experimenteerde hij volop met drukwerk. Hij was op dat gebied misschien wel het meest invloedrijk, hij ontwierp nieuwe technieken voor typografie en voor fotomontage._NEWLINE_Hij ging ook steeds door met het ontwerpen van Sovjet-propagandamateriaal. Hij heeft een tijdlang gewerkt voor het propagandatijdschrift "USSR im Bau". Een aantal van zijn meest opmerkelijke probeersels in boek-ontwerp zijn daarin gepubliceerd._NEWLINE_In 1941 werd hij weer ziek, en op 30 december overleed hij aan tuberculose.\n_START_SECTION_\nMusea\n_START_PARAGRAPH_\nEen groot deel van zijn PROUN-werk is te zien in het Van Abbemuseum in Eindhoven. Andere werken zijn onder meer te zien in het Sprengel-Museum in Hannover en de Peggy Guggenheim Collection in Veneti\xc3\xab.'