b'\n_START_ARTICLE_\nMansa Moussa\n_START_PARAGRAPH_\nMansa Moussa was koning ("Mansa") van het Koninkrijk Mali tussen 1312 en 1337. Hij is vooral bekend van zijn hadj en als mecenas van islamitische geleerdheid. Mansa Moussa is ook gekend als Kankou Moussa, een naam die refereert aan zijn moeder: "Moussa, zoon van Kankou". Alternatieve namen die hem toebedeeld werden, zijn Kanga Moussa, Gonga Moussa, Kankan Moussa , Musa I van Mali of De leeuw van Mali.\n_START_SECTION_\nBiografie\n_START_PARAGRAPH_\nMansa Moussa was een achterneef (of kleinzoon) van Sundiate Keita, de stichter van het Koninkrijk Mali. Over zijn jeugd is vrijwel niets bekend en de eerste noemenswaardige vermelding betreft zijn beroemde hadj._NEWLINE_Hoewel de meeste bewoners van Mali geen moslim waren, bleef Moussa een overtuigd moslim. Zijn pelgrimstocht naar Mekka is daar een duidelijk voorbeeld van, maar hij toonde zijn godsdienstige overtuigingen ook op andere manieren. De wijze waarop Moussa aan de godsdienstige verplichting van zakat (armenbelasting) voldeed is al even legendarisch als zijn bedevaart naar Mekka._NEWLINE_Onder zijn heerschappij werd de islam de belangrijkste godsdienst in het rijk, maar hij stond niet-moslims toe hun eigen overtuiging te houden. Verder stichtte hij talrijke moskee\xc3\xabn en islamitische scholen en universiteiten.\n_START_SECTION_\nRijkdom\n_START_PARAGRAPH_\nDe Arabische historicus Chihab al-Umari beschreef Mansa Moussa als "de machtigste, rijkste, fortuinlijkste, door zijn vijanden meest gevreesde en het best in staat goed te doen voor zijn omgeving" in heel West-Afrika._NEWLINE_Die macht en rijkdom waren een direct gevolg van de unieke ligging van zijn rijk aan de Niger en aan belangrijke handelsroutes van de transsaharahandel. Met name zout en goud waren in die tijd zo gewild dat ze ook wel als betaalmiddel werden gebruikt. De zouthandel stamde oorspronkelijk uit een gebied ten noorden van Mali, rond de mijnen van Taghazza. De goudmijnen van Bambuk lagen wel binnen het rijk. Deze mijnen waren verantwoordelijk voor 50\xc2\xa0% van de wereldvoorraad en daarmee in hoge mate voor Mansa Moussa\'s rijkdom. Verder was de slavenhandel ook een belangrijke factor in het verwerven van die rijkdom. er werd zout en goud geruild voor slaven._NEWLINE_De verovering van Timboektoe speelde hierbij ook een grote rol. Deze stad was h\xc3\xa9t kruispunt van de handel(goud) via de Niger en de handelsroutes door de Sahara (zout). Hierdoor controleerde Moussa de handel in deze twee belangrijke producten en vergrootte hij zijn rijkdom verder.\n_START_SECTION_\nMansa Moussa\'s hadj\n_START_PARAGRAPH_\nMoussa\'s naam en faam stamt vooral van zijn pelgrimstocht naar Mekka in 1324, en het verslag ervan._NEWLINE_In zijn gevolg bevonden zich duizenden mensen, gekleed in zijde. Zo\'n 80 kamelen droegen twee ton aan goud met zich mee. In deze menigte had Moussa 12.000 bedienden, waarvan er 500 goudstaven droegen._NEWLINE_Behalve vanwege de omvang van het reisgezelschap, is Moussa ook beroemd geworden door zijn vrijgevigheid tijdens zijn hadj. Hij gaf goud aan de armen, zoals voorgeschreven in de islam (zakat). Het verhaal gaat dat hij elke vrijdag gedurende zijn pelgrimage een moskee stichtte in de stad waar hij op dat moment was. Hij gaf onderweg zoveel goud weg dat de goudprijs zeker 10 jaar nodig had om zich te herstellen. Hij gaf zelfs zo veel weg dat hij op de terugweg in Ca\xc3\xafro besloot zoveel mogelijk geld/goud te lenen om de economische schade die hij door zijn vrijgevigheid had teweeg gebracht enigszins te herstellen.\n_START_SECTION_\nWetenschap\n_START_PARAGRAPH_\nUit Mekka bracht Mansa Moussa vele Arabische geleerden en architecten mee naar Mali. Een van die architecten, Abu Ishaq es-Saheli, introduceerde nieuwe idee\xc3\xabn en technieken in Mali\'s bouwkunst die tot op de dag van vandaag in stand worden gehouden. Een voorbeeld daarvan is het optrekken van gebouwen uit lemen stenen en het met leem bepleisteren van die gebouwen. Met deze techniek bouwde hij de grote Djingareyber Moskee in Timboektoe, de Grote moskee van Djenn\xc3\xa9 en een moskee in Gao._NEWLINE_Onder Moussa\'s bewind ontwikkelde Timboektoe zich niet alleen tot een belangrijke handelsstad, maar ook tot een centrum van islamitische geleerdheid. Moslims vanuit de gehele islamitische wereld kwamen naar de, door hem gestichte, Sankore Universiteit.\n_START_SECTION_\nInvloed\n_START_PARAGRAPH_\nMansa Moussa\'s hadj, en vooral zijn rijkdom, trok de aandacht van zowel de islamitische als christelijke wereld. "In de geschiedenis van middeleeuws West-Afrika was geen enkele gebeurtenis meer bekend dan deze", volgens professor Ross E. Dunn._NEWLINE_In de islamitische wereld ging de aandacht vooral uit naar Mansa Moussa\'s bevordering van de islam en wetenschap._NEWLINE_In Europa ging de aandacht vooral uit naar Moussa\'s rijkdommen. Een contemporaine Spaanse kaartmaker beeldde Moussa af, gezeten op zijn troon met een gouden kroon, een goudklomp in zijn rechterhand en een gouden scepter in zijn linkerhand._NEWLINE_Men zou zelfs kunnen zeggen dat Moussa\'s goud een van de motieven was voor de verkenning van de Afrikaanse kust door de Portugezen. Hendrik de Zeevaarder zocht wegen om bij het goud te komen, en tegelijkertijd de islam in te dammen. Maar na de val van Constantinopel (1453) en de succesvolle Reconquista verlegde Europa zijn aandacht naar het Westen.\n_START_SECTION_\nOpvolging\n_START_PARAGRAPH_\nMansa Moussa stierf rond 1337 en werd opgevolgd door zijn zoon Maghan. Rond deze tijd begon het rijk ook uiteen te vallen. Songhai, een provincie in het oosten, scheidde zich af. Maghan verkwistte een groot deel van Mali\'s rijkdom en gaf bij zijn dood in 1341 een verzwakt rijk door aan zijn oom Mansa Sulayman._NEWLINE_Terwijl een aantal van Mansa Moussa\'s beroemde moskee\xc3\xabn tot op de dag van vandaag zijn blijven bestaan, overleefde het koninkrijk Mali hem maar zo\'n 200 jaar. In 1400 was Timboektoe al door Toearegs veroverd en was er een oorlog uitgebroken tussen Mali en het opkomende Songhai-rijk. In 1546 was het hele rijk door de Songhai veroverd.\n_START_SECTION_\nTrivia\n_START_PARAGRAPH_\nMansa Moussa is een van de spelfiguren in het computerspel Civilization IV.'