b'\n_START_ARTICLE_\nLutine (schip, 1779)\n_START_SECTION_\nLevensloop\n_START_PARAGRAPH_\nOp 18 december 1793, na de Franse revolutie, was het een van de zestien schepen die door Franse koningsgezinden in Toulon aan de Britse viceadmiraal Lord Hood werden overgedragen. Onder Engelse vlag werd de naam gewijzigd in H.M.S. Lutine. In Engelse dienst blokkeerde het jarenlang op de Noordzee de toegang tot Amsterdam.\n_START_SECTION_\nOndergang bij \'t Vlie\n_START_PARAGRAPH_\nIn het jaar 1799 vervoerde de Lutine een grote lading goud en zilver ter waarde van bijna een miljoen pond vanuit Engeland naar Hamburg. Als begeleiding van de lading reisde een aantal notabelen mee, onder wie de notaris J. Schabracq uit Londen. In de nacht van 9 op 10 oktober verging het schip in een storm tussen Vlieland en Terschelling en kwamen 269 van de 270 opvarenden om. De enige schipbreukeling die de ramp overleefde, spoelde op het strand aan. De krant Bell\'s Weekly Messenger meldde op 20 oktober 1799 dat deze overlevende de genoemde notaris was. In de monsterrol van het schip Isis uit december 1799 komt echter de naam John Rogers voor, met de vermelding dat hij eerder dienst zou hebben gedaan op de Lutine. John Rogers staat inderdaad ook op de monsterrol van de Lutine van augustus 1799._NEWLINE_Velen van de opvarenden werden begraven "in een kuil achter de Brandaris". Dit is mogelijk het huidige Doodemanskisten. De kapitein en twee officieren spoelden aan op Vlieland en werden naast de kerk op Oost-Vlieland begraven. Een van de kooplieden spoelde aan op Sylt en werd op het kerkhof van Westerland begraven.\n_START_SECTION_\nBerging\n_START_PARAGRAPH_\nDirect na de ramp werden er pogingen ondernomen de kostbare lading te bergen. Eind november klaagde drost Robb\xc3\xa9 van Vlieland dat er "dagelijks vaartuigen boven het wrak liggen", waarbij hij in het bijzonder vissersboten uit Urk noemde. De Hollandse Commissie voor Domeinen verklaarde het schip daarom tot oorlogsbuit. Doordat Robb\xc3\xa9 nu het alleenrecht had, kon hij in rust het schip proberen te bergen. Daarbij maakte hij alsnog gebruik van Terschellinger en Urker vissers. In 1800 kwam de eerste serieuze berging op gang, waarbij touwwerk, een kanon en kogels worden geborgen. Later in hetzelfde jaar werden in totaal dertien staven goud, vijftien staven zilver, 29.248 Spaanse matten en een kistje met munten geborgen. Het jaar erop kwamen nog eens 45 gouden staven, 20 zilveren staven, 12.262 Spaanse matten en 179 gouden dubloenen boven water. De gezamenlijke waarde bedroeg 572.582 gulden. In de winter van 1803 raakte het wrak door zand bedolven en het duurde tot 1814 voordat men weer bij het wrak kon komen. Het lag op vijftien meter diepte, men wist zeventien munten te bergen. Wederom verdween de Lutine onder het zand. Van 1857 tot 1860 werden er door Egmondse duikers nog 41 gouden staven, 64 zilveren staven en 15.350 gouden en zilveren munten aan wal gebracht. De totale waarde hiervan wordt op 529.487 gulden geraamd.\n_START_SECTION_\nDe scheepsbel\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1858 werd de scheepsbel geborgen. Hij woog 53 kilo en had een doorsnede van 44\xc2\xa0cm. De inscriptie op de bel is ST. JEAN - 1779. Aangezien de luidklok nu eigendom van Lloyd\'s was, werd deze opgehangen in de grote hal van de toenmalige vestiging, en later in de drie opvolgende Lloyd\'s-gebouwen. De bel van de Lutine werd tot circa 1980 eenmaal geluid bij slecht nieuws, en tweemaal bij goed nieuws. Thans is de bel gescheurd.\n_START_SECTION_\nHet roer\n_START_PARAGRAPH_\nSamen met de scheepsbel werd ook het roer geborgen. Dit werd naar Lloyd\'s vervoerd en gebruikt om een bureau en een stoel van te maken. Deze worden nog steeds bij Lloyd\'s bewaard en bij speciale gelegenheden gebruikt. Op de tafel is een plaquette van zilver aangebracht met de tekst:_NEWLINE_H.B.M. Ship La Lutine._NEWLINE_32 Gun Frigate_NEWLINE_Commanded by Captain Lancelot Skynner, R.N._NEWLINE_Sailed from Yarmouth Roads_NEWLINE_On the morning of the 9th October, 1799 with a large_NEWLINE_amount of specie on board,_NEWLINE_And was wrecked off the Island of Vlieland the same night,_NEWLINE_When all on board were lost except one man._NEWLINE_De stoel heeft een vergelijkbare inscriptie._NEWLINE__NEWLINE_Minder bekend is dat er naast tafel en stoel ook twee inktstellen zijn vervaardig uit het hout van het roer. Deze zijn voorzien van het wapenschild van Lloyd\'s en een zilveren plaquette met de tekst:_NEWLINE_THIS INKSTAND_NEWLINE_is made of the_NEWLINE_RUDDER of LUTINE_NEWLINE_Frigate wrecked off the island_NEWLINE_of Vlieland Oct. 9 .1799._NEWLINE_The Rudder was recovered in 1859_NEWLINE_after being submerged 60 years_NEWLINE_In 1898 werd nog een groot stuk hout bovengehaald. Dit werd aan de Liverpool Underwriters\' Association geschonken, wiens voorzitter er een stoel van liet maken. Waar deze stoel nu is, is onbekend.\n_START_SECTION_\nLandmerk\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1876 werden landmerken in de vorm van stenen zerken op de eilanden geplaatst om de juiste positie van de Lutine vast te leggen. De steen op Terschelling kreeg de inscriptie Lutine Brandaris en die van Vlieland Lutine Veldkaap.\n_START_SECTION_\nNieuwe bergingen\n_START_PARAGRAPH_\nVan 1886 tot 1892 werd met twee schelpenzuigers het zand rond de Lutine weggezogen en het wrak blootgelegd. In 1886 werden 3573 gouden en zilveren munten geborgen. De gezamenlijke waarde bedroeg 8232 gulden. Ook zilveren en gouden voorwerpen, kanonskogels en kanonnen werden geborgen. Twee kanonnen werden naar Engeland gebracht en twee naar Makkum. Deze twee werden in 1910 bij Kasteel Amerongen geplaatst. In 1887 en 1888 werd nog voor respectievelijk 2174 en 720 gulden aan munten en voorwerpen geborgen._NEWLINE_Van 1894 tot 1911 zochten de Engelsen naarstig naar meer goud. Bij een paar expedities werden er enkele kogels, nagels, menselijke beenderen en munten geborgen. In 1911 werden ook beide 3900\xc2\xa0kg zware boegankers geborgen alsook vijftien kanonnen. De totale opbrengst hiervan bedroeg 1762,90 gulden. Er werden echter geen staven meer gevonden. Ook een expeditie met de Stortemelk van Rederij Doeksen in 1924\xe2\x80\x931925 leverde niets op. Van 1928 tot 1933 probeerde Rederij Doeksen samen met Reder Dros wederom naar het wrak te graven. Toen werden slechts enkele Spaanse matten en \xc3\xa9\xc3\xa9n gouden munt geborgen._NEWLINE_In 1934 werd een toren van 21 meter hoog boven het wrak geplaatst, het water en zand eruit weggezogen, waarna een gebied van 112\xc2\xa0m\xc2\xb2 kon worden afgezocht. Er werden wrakstukken van eikenhout en een kanon geborgen._NEWLINE_Op 9 juni 1938 werd de zeebodem door de Karimata zorgvuldig afgebaggerd, met slechts een goudstaaf van 3,5\xc2\xa0kg als resultaat, alsmede vijf kanonnen, waarmee kwam vast te staan dat er van de kostbare lading niet veel meer over was. De hele operatie kostte 442.554 gulden, maar de opbrengst was slechts 12.038 gulden._NEWLINE_Ook na de Tweede Wereldoorlog werd er door Kelly Tarlton alsook de tandarts Ane Duijf uit Harlingen nog een enkele poging gewaagd om nog iets te vinden, maar zonder resultaat.'