b'\n_START_ARTICLE_\nCura\xc3\xa7ao\n_START_SECTION_\nPrekoloniale geschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe vroegste sporen van menselijke bewoning op Cura\xc3\xa7ao zijn te vinden in Rooi Rincon. Het betreft een abri, een natuurlijke overhang in de rotsen gebruikt door preceramische bewoners. Deze indianen waren niet bekend met aardewerk. De resten die zijn aangetroffen bestaan uit afvalhopen van schelp, dierlijk botmateriaal en steen. De voorwerpen zijn van steen en schelp gemaakt, die voor verschillende doeleinden kunnen zijn gebruikt. Ook zijn hier rotstekeningen aanwezig. De datering van deze oudste resten van Cura\xc3\xa7ao ligt tussen ca. 2900 en 2300 v.Chr. Vergelijkbare resten en menselijke graven zijn bekend van de St. Michielsberg, ca. 2000 tot 1600 v.Chr._NEWLINE_Resten van aardewerk uit de ceramische periode zijn gevonden bij onder andere Knip en San Juan. De dateringen liggen tussen ca. 450 en 1500 na Christus. Het materiaal behoort tot de Dabajuroid-cultuur. Deze mensen worden Caquetio genoemd. Op basis van hun taal deelt men deze voormalige Indiaanse bewoners in bij de Arowakken. De Caquet\xc3\xados leefden in kleine nederzettingen met tot ongeveer 40 inwoners. De dorpjes lagen vaak in de buurt van binnenbaaien aan voornamelijk de zuidkust. De latere Caquet\xc3\xados leefden van kleinschalige verbouw van onder meer cassave, van visserij, het verzamelen van schelpdieren en van jacht op klein wild. Daarnaast dreven zij handel met Indianen van andere eilanden en van het vasteland. Woonplaatsen zijn gevonden bij onder andere Knip en Santa Barbara._NEWLINE_Wetenschappelijke aandacht voor de eerste bewoners van de Nederlandse Antillen was er al vroeg. Zo voerde de amateur A.J. van Koolwijk in de 19e eeuw veldverkenningen uit. Ook inventariseerde hij de rotstekeningen op het eiland. Sindsdien hebben velen zich beziggehouden met de vroegste bewoners van Cura\xc3\xa7ao.\n_START_SECTION_\nSpaanse periode\n_START_PARAGRAPH_\nCura\xc3\xa7ao werd in 1499 op 26 juli "ontdekt" door de Spanjaard Alonso de Ojeda. Op dat moment woonden er ongeveer 2000 Caquetio op het eiland. In 1515 werden vrijwel alle Caquetio als slaven weggevoerd naar Hispaniola. De Spanjaarden vestigden zich op het eiland in 1527. Het eiland werd echter bestuurd vanuit een van de Spaans-Venezolaanse steden. De Spanjaarden importeerden veel exoten naar Cura\xc3\xa7ao. Paarden, schapen, geiten, varkens en rundvee werden vanuit Europa of een van de Spaanse koloni\xc3\xabn op het eiland ge\xc3\xafntroduceerd. Ook diverse uitheemse bomen en planten werden door de Spanjaarden aangeplant._NEWLINE_Dat was vaak een kwestie van trial and error. Daardoor komt het dat zij ook gewassen en landbouwmethoden van de Caquetio leerden kennen en gebruiken. Parallellen op andere Cara\xc3\xafbische eilanden zijn uit bronnen bekend. Niet alle ingevoerde exoten hadden evenveel succes. Met het vee ging het in het algemeen goed; de Spanjaarden lieten het vee los lopen in de kunuku en op de savannes. Het vee werd gehoed door Caquetio en Spanjaarden. Schapen, geiten en rundvee deden het relatief het beste. Volgens historische bronnen waren er duizenden op het eiland. Met de landbouw ging het daarentegen beduidend slechter. Omdat de opbrengsten van de Cura\xc3\xa7aose agricultuur teleurstellend waren, de zoutpannen geen hoge opbrengst hadden en er geen edelmetalen te vinden waren, noemden de Spanjaarden het eiland een "isla inutil", een nutteloos eiland._NEWLINE_Na verloop van tijd nam het aantal Spanjaarden dat op Cura\xc3\xa7ao woonde af. Daarentegen stabiliseerde het aantal Indiaanse bewoners zich. Vermoedelijk vond er door natuurlijke aanwas, terugkeer en kolonisatie, zelfs bevolkingstoename van de Caquetio plaats. In de laatste decennia van de Spaanse bewoning werd Cura\xc3\xa7ao gebruikt als een grote veehouderij. Spanjaarden woonden dan rond Santa Barbara, Santa Ana en in dorpjes op het westelijke deel van het eiland. Caquetio woonden voor zover bekend verspreid over het eiland.\n_START_SECTION_\nDe West Indische Compagnie\n_START_PARAGRAPH_\nDe op het eiland aanwezige Spanjaarden gaven zich na een inval van de West-Indische Compagnie (WIC) in augustus 1634 bij San Juan over. De ongeveer dertig Spanjaarden en een groot deel van de Ta\xc3\xadno werden door de Nederlanders naar Venezuela gebracht en daar aan wal gezet. Ongeveer dertig Ta\xc3\xadno-gezinnen mochten op het eiland blijven wonen. De reden voor de inval en verovering was, dat de WIC op zoek was naar een uitvalsbasis voor handel en kaapvaart. Cura\xc3\xa7ao lag gunstig ten opzichte van de Spaanse koloni\xc3\xabn op het vasteland. Ook had het de beste haven tot dan toe bekend in het Cara\xc3\xafbisch gebied. Daarnaast zocht de WIC naar een goede bron van zout. Zowel op de kust van Venezuela als op Bonaire waren goede zoutpannen te vinden. Op Cura\xc3\xa7ao zelf was camp\xc3\xaachehout, een grondstof voor een natuurlijke verf, vee, kalk en brandstof te vinden._NEWLINE_Na de verovering consolideerde de WIC zijn aanspraken door fortificaties te bouwen. Omdat drinkwater van levensbelang was werd in 1634-35 een fort gebouwd bij de waterbron aan de noordoostkant van de Sint Annabaai. Dit fort bestond uit aarden wallen met een palissade en enkele stukken geschut. Rond het fort werden voetangels gestrooid. In 1635-36 werd begonnen met de bouw van Fort Amsterdam op Punda. De eerste bouwfase werd onder leiding van admiraal Johan van Walbeek aangelegd in de vorm van een vijfpuntige ster en bestond uit een kern van aarde en koraal. Hiertegen werd een schil opgetrokken van met klei gemetseld koraal. Later werd deze schil opgetrokken uit metselwerk._NEWLINE_In de eerste drie jaren waren de leefomstandigheden voor de WIC\'ers slecht. Voor voedsel en bouwmateriaal was men grotendeels afhankelijk van import uit Europa. De toevoer was zeer onregelmatig, er kon meer dan een half jaar voorbijgaan zonder aanvoer. Gevolg was dat veel loslopend vee werd gevangen en geslacht. Ander voedsel ging op rantsoen. Water moest vanaf de bron naar de Punda worden gebracht. Soldaten en oversten sliepen in tenten. Een deel van de soldaten werd door barre woonomstandigheden, slechte voedselvoorziening en het harde werk, maar vooral door de eentonigheid en verveling ontevreden. Er leek muiterij op handen, maar dit werd afgewend door de rantsoenen te verhogen en drank aan te bieden. Van Walbeek schreef naar de Heren XIX, dat hij aanraadde om de salarissen en rantsoenen te verhogen, omdat de soldaten niet waren aangenomen om fortificaties te bouwen.\n_START_SECTION_\nConsolidatie\n_START_PARAGRAPH_\nDe Spanjaarden smeedden plannen om Cura\xc3\xa7ao te heroveren op de Nederlanders. Informatie over troepenmacht, fortificaties, buitenposten, voedselvoorraad en ammunitie werd verzameld op drie manieren. Indianen die op Cura\xc3\xa7ao woonden werden ontvoerd en verhoord. WIC-ers die zout kwamen halen op de kust van Venezuela werden gevangengenomen en verhoord. Ten slotte stuurden Spanjaarden spionnen naar Cura\xc3\xa7ao. Twee landingsplaatsen lagen voor de hand: Piscaderabaai en het Spaanse Water. Het Schottegat was te goed verdedigd. De Spanjaarden brachten hun plannen ten uitvoer en voeren uit met een aantal schepen. Deze zijn door een storm afgedreven en hebben Cura\xc3\xa7ao nooit bereikt. Voor de WIC een geluk; de Spaanse troepenmacht was sterker en had vermoedelijk gewonnen._NEWLINE_De Heren XIX in Amsterdam waren vanaf 1634 verdeeld over de toekomst van Cura\xc3\xa7ao. De fortificaties en manschappen hadden veel geld gekost en de opbrengsten waren mager. Toch werd Cura\xc3\xa7ao aangehouden, vermoedelijk meer een gevolg van besluiteloosheid dan van een beredeneerd besluit. Na verloop van tijd bewees Cura\xc3\xa7ao zijn waarde voor de WIC. Na het verlies van Nederlands-Brazili\xc3\xab in 1654 werd Cura\xc3\xa7ao steeds belangrijker. Door de gunstige geografische positie was zowel handel op Terra Fierme, in Venezuela, als op andere Cara\xc3\xafbische eilanden mogelijk. Ook onderhield men contacten met koloni\xc3\xabn in Noord-Amerika, waaronder Nieuw-Nederland._NEWLINE_De Cura\xc3\xa7aose bevolking groeide gestaag, mede door de komst van Sefardische Joden uit Brazili\xc3\xab. Ook stelde de WIC Cura\xc3\xa7ao open voor planters; Europeanen die zich wilden vestigen om landbouw te bedrijven. Ook soldaten die hun tijd uitgediend hadden waren welkom om te blijven. Vanzelfsprekend was het doel om voldoende voedsel voor de Cura\xc3\xa7aose bevolking te produceren. Daarnaast wilde de WIC ook, dat planters handelsgewassen gingen verbouwen. Hiertoe behoorden onder meer indigo, katoen, tabak, Turkse tarwe of sorgo en suikerriet. De oudste tuinen, dat waren de boerderijen, worden vermeld vanaf het begin van de Nederlandse aanwezigheid. De eerste plantages werden aangelegd vanaf rond 1650. Hato, Savonet, St. Barbara, Santa Maria, Piscadera, Groot en Klein Sint Joris en San Juan zijn er enkele van. Een deel van de plantages bleef in bezit van de WIC.\n_START_SECTION_\nSlavenhandel en vrijhaven\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1665 begon de WIC met slavenhandel. De slaven werden aangevoerd uit West-Afrika en werden op Cura\xc3\xa7ao aan land gebracht, waar ze na de "middle passage" enige tijd konden aansterken. De slaven werden verhandeld op een plaats die nu Asiento heet, en ook op de plantage Zuurzak. (nu villapark zuurzak) Al snel ontstond hier de belangrijkste regionale slavernij. De WIC leverde slaven tegen zeer scherpe prijzen en concurreerde zo de Engelse, Franse en Portugese handelaren de markt uit. Slaven werden door handelaren gekocht en vervolgens verscheept naar diverse bestemmingen in Midden-Amerika en Zuid-Amerika. Een relatief klein deel van de aangekomen Afrikanen bleef op Cura\xc3\xa7ao. De meesten hiervan kwamen terecht op een van de plantages. Een deel werd door handelaren en ambachtslieden gekocht en bleven zo in de omgeving van Willemstad. Willemstad ontstond in de tweede helft van de 17e eeuw en lag direct naast het fort, op het huidige Punda. In de 18e eeuw werden ook (pak)huizen op Otrobanda gebouwd. Vanwege de vrije geschutslinies waren er wel regels verbonden aan de bouw van huizen op Otrobanda._NEWLINE_De WIC maakte Cura\xc3\xa7ao in 1674 tot vrijhaven waardoor het een sleutelpositie verkreeg in de internationale handelsnetwerken. Mede hierdoor werd het in de 17e eeuw een van de welvarendste eilanden in het Cara\xc3\xafbisch gebied. Dit zette kwaad bloed bij andere mogendheden, met name Engeland en Frankrijk. Een gevolg daarvan was dat Cura\xc3\xa7ao in 1713 korte tijd werd belegerd door de Franse kaapvaarder Jacques Cassard, die zich ten slotte liet afkopen. De belegering had nadeel berokkend aan de bewoners van het eiland. Uitvoerig gespecificeerde lijsten van de geleden schade zijn bewaard gebleven in het OAC in het Nationaal Archief Den Haag. In 1716 brak er een kleine slavenopstand uit, maar de opstandelingen werden opgepakt. Tien opstandelingen, waaronder Maria, werden ter dood veroordeeld._NEWLINE_In de 18e eeuw probeerde Cura\xc3\xa7ao zijn handelspositie te consolideren. De handel in Venezuela en andere Spaanse koloni\xc3\xabn werd echter verhinderd door de Spaanse kustwacht. Deze was speciaal aangesteld om de illegale handel vanuit Venezuela in tabak en cacao een halt toe te roepen. De Engelsen en Fransen werden in het Cara\xc3\xafbisch gebied steeds sterker. De positie van Cura\xc3\xa7ao nam mede door deze factoren in belang af. Ook was van belang, dat Cura\xc3\xa7ao niet geschikt was voor de grootschalige verbouw van suikerriet, katoen, tabak of andere tropische plantagegewassen. Pogingen daartoe werden eind 17e en begin 18e eeuw gestaakt. De landbouw van Cura\xc3\xa7ao richtte zich op voedselvoorziening voor de eigen bevolking. Desondanks moest een deel van het voedsel worden ge\xc3\xafmporteerd. Slavenhandel bleef de belangrijkste bron van inkomsten voor de Nederlanders, niet het minst vanwege de concurrerende prijzen van de slaven.\n_START_SECTION_\nStatus aparte\n_START_PARAGRAPH_\nHoewel het op 10 oktober 2010 een status aparte heeft gekregen vergelijkbaar met Aruba is de band met Nederland nog sterk. Dat blijkt uit het rechtstreeks inhuldigingsverslag van Willem-Alexander der Nederlanden._NEWLINE_In tegenstelling tot Nederland, maakt het eiland geen deel uit van het grondgebied van de Europese Unie en hoeft om die reden Cura\xc3\xa7ao, gelijk Aruba en Sint Maarten, dan ook niet te voldoen aan het Europees recht noch de euro als wettelijk betaalmiddel in te voeren. Door de bijzondere relatie met Nederland, de zgn. LGO-status, komen de eilanden wel in aanmerking voor Europese fondsen en EU brede samenwerkingsovereenkomsten zoals het Erasmus+ programma. Verder bezitten de inwoners van het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden naast de Nederlandse nationaliteit ook het Europees burgerschap.\n_START_SECTION_\nWerelderfgoed\n_START_PARAGRAPH_\nOp Cura\xc3\xa7ao zijn veel overblijfselen van het koloniale verleden. Het duidelijkst is dat terug te zien in de bijzondere architectuur van 17e tot vroeg-20e-eeuwse panden in Willemstad._NEWLINE_Vanwege de aard en dichtheid van de gebouwen staat een gedeelte van de binnenstad van Willemstad op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Ook zijn er landhuizen en voormalige plantagehuizen tot monument verklaard.\n_START_SECTION_\nEtymologie\n_START_PARAGRAPH_\nOver de oorsprong van de naam Cura\xc3\xa7ao bestaan verschillende theorie\xc3\xabn:_NEWLINE_Een legende is dat eind 15e eeuw gedurende een van Christoffel Columbus\' reizen een aantal Portugese zeelieden scheurbuik opliepen. Omdat het vooruitzicht dat ze_NEWLINE_op zee zouden sterven en hun lichamen overboord gegooid zouden worden ze tegenstond, vroegen ze om op een van de nabijgelegen eilanden afgezet te worden. Na het eten van het plaatselijke citrusfruit met een overvloed aan het toen nog onbekende vitamine C herstelden ze volledig. Toen Columbus\' schepen een aantal maanden later weer langs de eilanden voeren, verbaasden de zeelieden hun oude maatjes door ze vanaf het strand toe te wuiven. Sindsdien werd het eiland "Cura\xc3\xa7ao" genoemd, naar het Portugese woord voor genezing._NEWLINE_Een andere gangbare verklaring is dat het is afgeleid van het Portugese woord voor hart, cora\xc3\xa7\xc3\xa3o, wat zou verwijzen naar het eiland als een centrum van handel. Dit werd dan door Spanjaarden overgenomen als Cura\xc3\xa7ao, wat werd gevolgd door de Nederlanders. Een andere uitleg is dat Cura\xc3\xa7ao verwant is met de naam die de oorspronkelijke inwoners gebruikten om zichzelf mee aan te duiden. Deze theorie wordt ondersteund door vroege Spaanse reisverslagen, die de inboorlingen aanduidden als "Indios Cura\xc3\xa7aos". De naam "Cura\xc3\xa7ao" heeft een associatie gekregen met een specifieke blauwtint, en wordt soms gebruikt als een bijvoeglijk naamwoord, afkomstig van een diepblauwe likeur met de naam blauwe Cura\xc3\xa7ao.\n_START_SECTION_\nTaal\n_START_PARAGRAPH_\nNederlands was lange tijd de enige offici\xc3\xable taal, maar sinds 2007 zijn Papiaments, Nederlands en Engels gezamenlijk offici\xc3\xable talen. Papiaments is ook moedertaal voor de meeste inheemse Cura\xc3\xa7ao\xc3\xabnaars. Naast deze talen spreekt men ook Spaans. Verreweg de meeste Cura\xc3\xa7ao\xc3\xabnaars beheersen alle hiervoor genoemde talen in meerdere of mindere mate, maar er zijn ook buitenlanders die andere talen spreken zoals Frans, Arabisch, Ha\xc3\xaftiaans, Portugees en in mindere mate Chinees. Volgens de volkstelling van 2001 spreekt op Cura\xc3\xa7ao 81% Papiaments als huistaal, 8% spreekt thuis Nederlands, 6% Spaans, 3% Engels en 2% een andere taal.\n_START_SECTION_\nPolitiek\n_START_PARAGRAPH_\nCura\xc3\xa7ao maakte tot 10 oktober 2010 als eilandgebied deel uit van de Nederlandse Antillen, die samen met Nederland en Aruba tot het Koninkrijk der Nederlanden behoorden. Dit was vastgelegd in het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden op 15 december 1954. Het bestuur van het eilandgebied bestond uit een bestuurscollege en een eilandsraad, die elke vier jaar door de bevolking werden verkozen._NEWLINE_Cura\xc3\xa7ao had 14 zetels in de 21 zetels tellende Staten van de Nederlandse Antillen._NEWLINE_Op 10 oktober 2010 namen de eilandsraad en het bestuurscollege de vorm aan van respectievelijk de Staten van Cura\xc3\xa7ao en het Kabinet van Cura\xc3\xa7ao.\n_START_SECTION_\nAanwijzing\n_START_PARAGRAPH_\nHet beroep van de Raad van ministers van Cura\xc3\xa7ao tegen het koninklijk besluit van 13 juli 2012, houdende het geven van een aanwijzing aan het bestuur van Cura\xc3\xa7ao tot aanpassing van de begroting van 2012, is deels ongegrond verklaard.\n_START_SECTION_\nMunteenheid\n_START_PARAGRAPH_\nDe munteenheid van Cura\xc3\xa7ao is Antilliaanse gulden, afkorting ANG (van de voormalige Nederlandse Antillen). De munt wordt ook gebruikt op Sint Maarten, tot 1986 ook op Aruba, en tot 2010 ook nog op Bonaire, Saba en Sint Eustatius. De Antilliaanse gulden is gekoppeld aan de Amerikaanse dollar.\n_START_SECTION_\nBedrijvigheid\n_START_PARAGRAPH_\nRond de tafelberg werden in 1874 hoogwaardige fosfaatmineralen ontdekt. Een eerste mijnexploitatie werd gestart maar al in 1887 gesloten. De Mijnmaatschappij Cura\xc3\xa7ao (MMC) heropende de mijn in 1910 en gebruikte een tramweg met ezels. Deze ezeltractie werd in de jaren 1930 vervangen door petroleum locomotieven. In de middenjaren 70 van de vorige eeuw werd de mijn definitief gesloten._NEWLINE_Het eiland heeft een uitstekende infrastructuur, die ver boven die van de regio uitsteekt. Cura\xc3\xa7ao leeft thans deels van handel, waaronder offshorehandel en de Vrije Zone, olieraffinage (Isla), en toerisme, dat vooral opkwam nadat de Verenigde Staten een boycot tegen Cuba hadden ingesteld. Ook activiteiten rondom de haven, zoals scheepsreparatie en containeroverslag zijn zeer belangrijk. De diepe, natuurlijke zeehaven is de beste van het Caribisch Gebied en heeft een lange geschiedenis als belangrijke handels- en overslagcentrum in de regio. Rondom het Schottegat liggen het grootste droogdok en de grootste olieraffinaderij in de regio, een containerterminal, werven voor goederen en aanlegplaatsen voor toeristenschepen._NEWLINE_Het eiland heeft een BNP per hoofd van US$ 20.500 (in 2008) en behoort bij de welvarendste eilanden van het Caribisch Gebied. Levensomstandigheden zijn er goed, met een geschatte HDI-index van rond de 0.81 (Jan. 2014). De welvaart is matig tot redelijk verdeeld. Er is een zeer rijke en kleine toplaag, maar ook een aanzienlijke middenklasse en lage klasse. Naar schatting verdient de rijkste 10% van de bevolking rond 30% van het nationale inkomen, wat vergelijkbaar is met landen als Itali\xc3\xab en de Verenigde Staten. Het gemiddelde gezinsinkomen op het eiland is ca. ANG 3700,- per maand, dat ca. 1600 EURO op het moment (cijfers van CBS uit 2002 of 2003)._NEWLINE_Economische recessie in de jaren negentig heeft voor een enorme emigratiegolf naar Nederland gezorgd. Tegenwoordig trekt de economie weer een beetje aan en er is iets meer immigratie dan emigratie. Vooral toerisme groeide sterk naar een record van 467.538 verblijfstoeristen in 2015. Deze trend sloeg om in 2016 en 2017 vanwege de ineenstorting van de Venezolaanse toeristenmarkt. Met 431.701 verblijfstoeristen in 2018 was er weer sprake van een licht herstel van de groei. Er is een hoge werkloosheid (ca. 12%) en vooral jeugdwerkloosheid is een groot probleem.\n_START_SECTION_\nVerkeer\n_START_PARAGRAPH_\nHet vliegveld van Cura\xc3\xa7ao heet Cura\xc3\xa7ao International Airport. Het is ook bekend als vliegveld Hato, eerder heette het Dr. Albert Plesman Luchthaven._NEWLINE_Cura\xc3\xa7ao is goed per auto te verkennen. Er is openbaar vervoer per bus, de konvoi en bussen voor de langere afstanden en de minibussen.\n_START_SECTION_\nDrugsbestrijding\n_START_PARAGRAPH_\nDe Nederlandse krijgsmacht en het leger van de Verenigde Staten houden zich samen intensief bezig met het opsporen en onderscheppen van internationale drugstransporten in het Caribisch gebied. In het kader van deze "war on drugs" zijn de Verenigde Staten militair aanwezig op Cura\xc3\xa7ao. Deze "Forward Operating Location" (FOL) op Cura\xc3\xa7ao is er gekomen toen de VS hun militaire aanwezigheid in Panama moesten be\xc3\xabindigen. Op 3 maart 2000 tekende het Koninkrijk der Nederlanden een verdrag met de Verenigde Staten over de vestiging van een Forward Operating Location op het internationale vliegveld van Cura\xc3\xa7ao, Hato Airport. Deze Forward Operating Location heeft niet de status van luchtmachtbasis en Amerikaanse vluchten vanaf Cura\xc3\xa7ao worden ongewapend uitgevoerd._NEWLINE_Op Hato Airport is sindsdien een vaste groep van tien \xc3\xa0 vijftien militairen op Cura\xc3\xa7ao gevestigd, die permanent aangevuld wordt met 300 op roulatiebasis aanwezige militairen. Tevens zijn vijf straaljagers, F-16\'s of F-15\'s, en drie kleinere verkenningsvliegtuigen op Hato Airport gestationeerd. De activiteiten van de Amerikaanse luchtmacht bij het onderscheppen van drugstransporten op zee worden ondersteund door schepen van de Koninklijke Marine.\n_START_SECTION_\nSport\n_START_PARAGRAPH_\nDe populairste sport op het eiland is honkbal, gevolgd door voetbal. Verder wordt er ook aan andere sporten gedaan, zoals tennis, squash, volleybal, basketbal, hockey, vele watersporten en golf. Er zijn op het eiland drie golfbanen: Plantage Blauw bij het Blue Bay Golf & Beach Resort, bij de Cura\xc3\xa7ao Golf & Squash Club en the Old Quarry Golf Course bij het hotel Hyatt Regency Cura\xc3\xa7ao.\n_START_SECTION_\nRadio en televisie\n_START_PARAGRAPH_\nLineaRecta was de dagelijkse actualiteitenuitzending van Radio Nederland Wereldomroep speciaal voor de Antillen en Aruba. Enkele lokale radio-omroepen en televisie-uitzendingen zijn Nederlandstalig.'