b"\n_START_ARTICLE_\nCooch Behar-enclaves\n_START_PARAGRAPH_\nDe Cooch Behar-enclaves, ook wel bekend als de chitmahals, vormden tot 1 augustus 2015 een complex van enclaves en exclaves op de grens van India en Bangladesh en stonden bekend als het meest gecompliceerde en grootste en-/exclavecomplex ter wereld.\n_START_SECTION_\nGeografie\n_START_PARAGRAPH_\nDe enclaves waren genoemd naar het district Cooch Behar in de staat West-Bengalen, dat tot de Indiase onafhankelijkheid een autonoom vorstenland was en na de onafhankelijkheid enkele jaren een aparte deelstaat was. Ook het West-Bengaalse district Jalpaiguri had enkele enclaves en exclaves. Aan de Bengaalse kant gold dit voor de districten Panchagarh, Nilphamari, Lalmonirhat en Kurigram, allemaal onderdeel van de divisie Rajshahi. De meest oostelijke Bengaalse exclave grenste aan een kant aan het Assamese district Dhubri._NEWLINE_De enclaves telden naar schatting 70.000 inwoners, ook al lopen de schattingen zeer ver uiteen. Het exacte aantal is echter niet te geven in verband met het feit dat de ambtenaren van de statistische overheidsdiensten vrijwel geen toegang kunnen krijgen tot de gebieden._NEWLINE_Het gebied is vlak, drassig en vruchtbaar en kent vele grote en kleine rivieren. De belangrijkste zijn, van oost naar west de Dudhkumar of Raidak, de Kaljani, de Dharia of Singimari, de Tista en de Karatoya._NEWLINE_De grootste plaatsen in en rondom het gebied zijn, van oost naar west: Dhubri, Kurigram, Cooch Behar, Dinhata, Lalmonirhat, Rangpur, Dhupguri, Nilphamari, Domar, Mainaguri, Haldibari, Jalpaiguri en Panchagarh.\n_START_SECTION_\nBevolking\n_START_PARAGRAPH_\nVrijwel de gehele bevolking bestaat uit Bengaals sprekende Bengalen. Wat betreft religie is er wel verschil. In het Indiase deel van de enclaves zijn de mensen in hoofdzaak hindoe\xc3\xafstisch en in Bangladesh islamitisch. Een andere tegenstelling is de levensstandaard, die aan de kant van India gemiddeld hoger is dan aan de kant van Bangladesh.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1711 en 1713 sloten het al een tijd lang in onmin levende Mogolrijk en het Koninkrijk Cooch Behar een verdrag. Grote delen van Cooch Behar kwamen hierdoor bij het Mogolrijk. Door tegenstand van enkele lokale hoofdmannen van Cooch Behar ontstonden er enclaves in het gebied van het Mogolrijk. De grenzen tussen beide gebieden werden verder gefragmenteerd door bezittingen van Mogolsoldaten over de grens van Cooch Behar. Veel problemen leverden dit groot aantal enclaves echter niet op omdat Cooch Behar de jaren daarop schatplichtig was aan het Mogolrijk en de meeste enclaves zelfvoorzienend waren._NEWLINE_In 1765 kwam het Mogolrijk in het bezit van de Britse Oost-Indische Compagnie. Cooch Behar viel daar buiten, waardoor de enclaves en exclaves een rol begonnen te spelen als vrijplaatsen voor wetsovertreders._NEWLINE_In 1947 werd Brits-Indi\xc3\xab opgedeeld in India en Pakistan, waardoor Cooch Behar aan Oost-Pakistan ging grenzen. In 1949 werd Cooch Behar als een deelstaat bij India gevoegd en in 1950 werd het een district in de deelstaat West-Bengalen. De enclaves tussen de verschillende Indiase bestuurlijke gebieden werden in de jaren daarop vrijwel allemaal gesaneerd._NEWLINE_In 1958 begonnen de eerste onderhandelingen om de situatie rond de enclaves op te lossen. Dit leverde echter weinig resultaat op en sommige plannen leverden ook verzet op door een deel van de plaatselijke bewoners._NEWLINE_Oost-Pakistan werd in 1971 de onafhankelijke staat Bangladesh. In 1974 kwamen de regeringen van India en Bangladesh overeen om de enclaves uit te wisselen en/of de toegang tot elkaars enclaves eenvoudiger te maken. Het verdrag hiervoor werd ondertekend door Bangladesh, maar moest anno 2007 nog steeds geratificeerd worden door India. In 2001 zijn de twee landen verdergegaan met praten over het probleem, dit heeft geleid tot een verdrag dat op 1 augustus 2015 in werking is getreden. 51 enclaves van Bangladesh in India werden grondgebied van India en 111 Indiase enclaves in Bangladesh werden grondgebied van Bangladesh. Inwoners van de enclaves kregen tot 1 november de tijd om over hun nieuwe nationaliteit te beslissen.\n_START_SECTION_\nIn de praktijk\n_START_PARAGRAPH_\nSinds de opdeling van Brits-Indi\xc3\xab en de spanningen tussen de landen die hier uit zijn voortgekomen, is de situatie in en rondom de enclaves erg complex geworden. De belangrijkste oorzaak hiervoor is dat het ene land het andere land niet toelaat om, op enkele uitzonderingen na, zijn enclaves te besturen en om er gezag er uit te oefenen._NEWLINE_Ondanks pogingen om de toegang tot elkaars enclaves eenvoudiger te maken, zoals een corridor, regelingen om goederen af te leveren en regelingen om in en uit te reizen voor de bewoners van de enclaves, is de situatie in de enclaves door de jaren heen verslechterd. De meeste bewoonde enclaves hebben geen elektriciteit en vers drinkwater, omdat beide landen de aanleg van leidingen over elkaars grondgebied niet toestaan. De meeste enclaves zijn ook economisch afgesloten van hun moederland, waardoor ze afhankelijk zijn van illegale grensoverschrijdingen, leveringen door derden of volledig zelfvoorzienend moeten zijn. Het is wel mogelijk voor de bewoners van de enclaves om toestemming te krijgen om hun enclave te verlaten, echter daarvoor moeten ze wel een visum hebben, dat men moet afhalen in het consulaat van het land waarin de enclave zich bevindt. De enige manier om die consulaten te kunnen bereiken is om de grens of grenzen illegaal over te steken, wat niet zonder gevaar is. Ook is er door alle belemmeringen een groot tekort aan medicijnen en zijn er geen scholen._NEWLINE_Vooral bewoners van de Indiase exclaves zijn in de loop van de jaren naar India zelf vertrokken, omdat de situatie onhoudbaar was geworden. Hun plek is ingenomen door arme Bengalen uit Bangladesh, die hierdoor illegaal op Indiaas grondgebied verblijven. Dit heeft echter weinig consequenties omdat het gebied de-facto niemandsland is, wat trouwens niet betekent dat Bangladesh deze 'ingenomen' enclaves van voorzieningen voorziet. Ook zijn de enclaves aan beide kanten broeinesten voor smokkelaars en andere criminelen._NEWLINE_De situatie verschilt ook van enclave tot enclave. Voor bewoners van sommige enclaves wordt het weer gedoogd dat ze inkopen doen op de plaatselijke markt en dat hun kinderen naar de plaatselijke school gaan. De grootste Bengaalse exclave Dohogram-Angorpotha is daarnaast sinds 1999 met het moederland verbonden door middel van de Tin Bigha-corridor. Dat geldt echter niet voor de nutsvoorzieningen, waardoor een ziekenhuis in deze enclave in onbruik is geraakt, omdat het geen elektriciteit heeft."