b"\n_START_ARTICLE_\nAndromache (Euripides)\n_START_PARAGRAPH_\nAndromache (Gr. \xe1\xbc\x88\xce\xbd\xce\xb4\xcf\x81\xce\xbf\xce\xbc\xce\xac\xcf\x87\xce\xb7) is een tragedie van de Griekse toneelschrijver Euripides.\n_START_SECTION_\nSynopsis\n_START_PARAGRAPH_\nAndromache, dochter van E\xc3\xabtion (vorst van Thebe in Mysi\xc3\xab), is de vrouw van Hektor, oudste zoon van Priamos, koning van Troje. Homeros schildert haar af als een fijngevoelig mens, een moeder die haar kind weet op te voeden. Beroemd is de sc\xc3\xa8ne waarin zij afscheid neemt van haar man, waarbij hun zoontje schrikt van de wapenrusting die zijn vader draagt (Ilias 6323). Wanneer Troje door de Grieken wordt ingenomen, wacht haar, net als alle andere Trojaanse vrouwen een droevig lot: zij zal als slavin, in het beste geval als bijvrouw, van een van de Griekse veldheren worden meegevoerd naar Griekenland. Dezen houden een loting en Andromache wordt toegewezen aan Neoptolemos, zoon van Achilleus. Uitgerekend Neoptolemos heeft haar (en Hektors) zoontje Astyanax bij de inneming van Troje op brute wijze vermoord door hem van de muren van de burcht naar beneden te werpen._NEWLINE_Het stuk speelt zich af in Phthia (in Thessali\xc3\xab), het geboorteland van Achilles. Op de achtergrond zien we de tempel van Thetis, de zeenimf die als moeder van hun plaatselijke held Achilles daar vereerd wordt. Zijn oude vader Peleus zwaait er nog steeds de scepter. Andromache heeft haar overwinnaar een zoon geschonken, Molossos, iets wat Neoptolemos' wettige vrouw Hermione hem niet heeft kunnen geven, want zij kan geen kinderen krijgen. Andromache zou zelfs tovermiddelen hebben gebruikt om haar onvruchtbaar te maken._NEWLINE_Hermione is de dochter van Menelaos, koning van Sparta, en Helena, de vrouw om wie het allemaal ging bij het uitbreken van de oorlog om Troje. Hermione wil niets anders dan de dood van Andromache, die met haar zoontje haar toevlucht heeft gezocht in de tempel van Thetis._NEWLINE_We zijn dan halverwege het toneelstuk en vanaf dit moment is Andromache niet meer in beeld. Zij wacht haar lot af in het binnenste van de tempel en neemt hier de rol aan van smekelinge. Haar hoop is ironisch genoeg gevestigd op haar huidige heer, Neoptolemos, die naar Delfi is vertrokken om voor zijn oorlogsmisdaden vergeving te vragen van de godheid en aan het eind van het verhaal als lijk (want vermoord door Orestes) terug te keren._NEWLINE_Daarvoor in de plaats is het een komen en gaan van andere personages. Menelaos, koning van Sparta, verschijnt, nu met Molossos, Andromaches zoontje dat hij nu in gijzeling houdt. Andromache staat op het punt de tempel te verlaten, wanneer Peleus opkomt en haar beschermt. Hij bevrijdt Andromache en haar zoontje en leidt Menelaos weg. Dan arriveert Orestes, die Hermione, zijn nicht en oorspronkelijke verloofde, wil helpen en Andromache uitgeleverd wil zien. Hij vertelt van zijn plannen om Neoptolemos te doden en vertrekt met Hermione naar Delfi._NEWLINE_Peleus leert bij zijn terugkomst van Orestes' moordplannen, maar is te laat. Verdere acties van zijn kant echter worden verhinderd door Thetis die in een deus ex machina-sc\xc3\xa8ne de vrede herstelt en voorspelt hoe Andromaches zoon Molossos in Epeiros een nieuw koningsgeslacht zal oprichten.\n_START_SECTION_\nHistorische context\n_START_PARAGRAPH_\nDe \xe2\x80\x98Andromache\xe2\x80\x99 wordt gedateerd rond het begin van de Peloponnesische Oorlog. Meest waarschijnlijke opvoeringsjaar is 428 voor Christus. Het stuk wordt nergens in de didaskalia (lijst van winnaars) genoemd - dat wil zeggen dat het zeker geen eerste prijs heeft gekregen - maar heeft toch de selectie door de eeuwen heen overleefd. Het bijzondere van het werk zit hem in het tijdsbeeld. Je bent Athener en neemt in de jaren '20 van de vijfde eeuw voor Christus plaats in het Dionysostheater om naar de 'Andromache' te kijken. En wat je ziet is het volgende: een vrouw en haar weerloze kind worden belaagd door de jaloerse Hermione, de intrigant Menelaos en de moordlustige Orestes, allen Spartanen. Deze tragedie had geen plot nodig, de toeschouwers zagen er alleen hun anti-Spartaans sentiment in bevestigd. Oorlogspropaganda ten top. Euripides heeft op de emoties willen inspelen."