b'\n_START_ARTICLE_\nBeryllium\n_START_SECTION_\nOntdekking\n_START_PARAGRAPH_\nAls eerste herkende Nicolas-Louis Vauquelin het in 1798 in oxidische vorm. In 1828 slaagden zowel Friedrich W\xc3\xb6hler als Antoine Bussy er in het metaal door reductie van berylliumchloride met kalium te bereiden._NEWLINE_De naam beryllium is afkomstig van het Grieks \xce\xb2\xce\xae\xcf\x81\xcf\x85\xce\xbb\xce\xbb\xce\xbf\xcf\x82, b\xc4\x93rullos, beryl, "bleek worden", hetgeen verwijst naar de bleke kleur van de halfedelsteen beril._NEWLINE_Naar verluidt heeft een oplossing van beryllium een zoetige smaak, vandaar dat dit element een tijd de naam glucinium heeft gedragen (van het Griekse glykys, wat zoet betekent). De vroege chemici die dit gemeld hebben deden dat echter stervend: berylliumverbindingen zijn namelijk zeer giftig.\n_START_SECTION_\nToepassingen\n_START_PARAGRAPH_\nHet is een goed materiaal om r\xc3\xb6ntgenvensters van te maken omdat deze straling gezien de lage massadichtheid van beryllium niet sterk wordt geabsorbeerd en het metaal aan de andere kant sterk genoeg is om een vacu\xc3\xbcmsysteem te kunnen afsluiten._NEWLINE_Wanneer het blootgesteld wordt aan \xce\xb1-straling, heeft het de eigenschap neutronen vrij te geven. Het wordt dus wel als een zwakke neutronenbron gebruikt._NEWLINE_Vooral in legeringen met koper wordt het element veel toegepast omdat deze materialen goede eigenschappen vertonen. Ze zijn goede geleiders van zowel elektriciteit als warmte, ze zijn licht, sterk, stijf en hard en weerstaan corrosie en vermoeiing. Ze worden toegepast in puntlaselektroden, veren en elektrische contacten. Ze worden veel in de luchtvaart-, ruimte- en defensie-industrie toegepast. In de petrochemische industrie worden wiggen van een beryllium-koperlegering gebruikt omdat deze niet vonken. De meeste andere metalen wiggen zullen bij (slag-)contact een vonk produceren die in de buurt van brandstof tot een ontploffing kan leiden._NEWLINE_Ook in de nucleaire industrie vindt het element toepassing: het atoom kan namelijk door zijn lage doorsnede moeilijk thermische neutronen invangen._NEWLINE_Berylliumoxide (BeO) wordt wel toegepast vanwege zijn goede warmtegeleiding, sterkte, hardheid en zijn bijzonder hoge smeltpunt. Het is in tegenstelling tot het metaal een isolator._NEWLINE_Berylliumoxide wordt steeds vaker als materiaal voor luidsprekerconussen toegepast._NEWLINE_De spiegel van de James Webb-ruimtetelescoop is gemaakt van beryllium.\n_START_SECTION_\nOpmerkelijke eigenschappen\n_START_PARAGRAPH_\nBeryllium heeft van de lichte metalen een van de hoogste smeltpunten. De elasticiteitsmodulus is ongeveer een derde van die van staal, het is een goede warmtegeleider, niet-magnetisch, vonkt niet en is vrij stabiel. Bij kamertemperatuur en normale druk wordt het niet door de atmosfeer aangetast, waarschijnlijk omdat het een beschermend oxidelaagje vormt. Daarom is het ook in staat een kras in glas achter te laten. Het wordt zelfs door geconcentreerd salpeterzuur niet aangetast._NEWLINE_Echter in de Buell-motorfietsen, waar het toegepast wordt in de bronslegering van het oliepomptandwiel, heeft het regelmatig giftige reacties uitgelokt.\n_START_SECTION_\nVerschijning\n_START_PARAGRAPH_\nIn de natuur komt het in gebonden toestand voor in mineralen als bertrandiet, beril, chrysoberil, fenakiet, aquamarijn en smaragd. De laatste twee zijn halfedelstenen.\n_START_SECTION_\nToxicologie en veiligheid\n_START_PARAGRAPH_\nBeryllium is gevaarlijk. In opgeloste vorm is het element als het tweewaardige ion Be\xc2\xb2\xe2\x81\xba aanwezig. Dit ion heeft de configuratie van helium en is zelfs nog kleiner dan een heliumatoom. Het is daardoor in staat vrijwel alle biologische barri\xc3\xa8res te doorbreken en het is uitzonderlijk giftig._NEWLINE_De toepassing in fluorescentiebuizen is nu verboden omdat personeel dat aan berylliumstof werd blootgesteld longaandoeningen en kanker kreeg. Mits het metaal met de juiste veiligheidsmaatregelen wordt behandeld kan het veilig toegepast worden. Blootstelling aan ofwel de opgeloste vorm ofwel fijnverdeeld stof moet echter strikt vermeden worden._NEWLINE_Bij blootstelling aan berylliumoxide ontstaat bij de mens berylliose. Deze longziekte is dodelijk. Een van de slachtoffers zou de Franse minister Gaston Palewski zijn geweest. Palewski had de politieke leiding over het fabriceren van de Franse kernwapens en kan bij de productie van onderdelen van die wapens besmet zijn.'