b'\n_START_ARTICLE_\nThe Wealth of Nations\n_START_PARAGRAPH_\nAn Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, doorgaans afgekort tot The Wealth of Nations (Een onderzoek naar de aard en oorzaken van de rijkdom der naties, of De rijkdom der naties) is het magnum opus van Adam Smith, gepubliceerd in 1776 aan de vooravond van de Industri\xc3\xable revolutie. In de boeken worden ook de principes van de vrijemarkteconomie voor het eerst systematisch verdedigd. Het bestaat uit vijf boeken en twee delen.\n_START_SECTION_\nOnderwerpen\n_START_PARAGRAPH_\nDe specifieke onderwerpen die aan bod komen, zijn:\n_START_SECTION_\nDe Industri\xc3\xable revolutie\n_START_PARAGRAPH_\nBoek I van The Wealth presenteert Smiths idee van de industri\xc3\xable revolutie, maar hij begint vanuit een antropologische fabel die speelt in een maatschappij van jager-verzamelaars. Hij zet zijn arbeidswaardetheorie uiteen, volgens welke arbeid de bron en maat van alle waarde is, met het voorbeeld van twee jagers, die bevers en herten uitwisselen volgens een koers bepaald door de hoeveelheid werk het is om de beide diersoorten te vangen._NEWLINE_Zodra Smiths jagers een overschot produceren, kunnen ze dit ruilen tegen bijvoorbeeld wapens, om de jacht effici\xc3\xabnter te maken. Is het overschot groot genoeg, dan kan een klasse ontstaan die zich in leven houdt door op de markt wapens, gereedschap of diensten aan te bieden, in plaats van zelf te jagen. De arbeidsdeling is een feit._NEWLINE_Gaandeweg komt kapitaalaccumulatie op gang, en nadat ook grondeigendom geprivatiseerd is en geld ingevoerd, ontstaat het beeld van een markteconomie met de drie klassieke productiefactoren: arbeid, grond en kapitaal. Deze drie zijn te onderscheiden aan de hand van hun factorbeloningen loon, pacht en winst. Voor alle drie wijst Smith een apart regulerend principe aan._NEWLINE_Het natuurlijke loon is bij Smith de kosten van levensonderhoud voor een arbeider en zijn gezin, dus een re\xc3\xable loon dat voldoende is om de productiefactor arbeid te reproduceren. Voor geschoolde arbeid moeten daar de scholingskosten bij opgeteld worden. Als arbeiders vrij zijn om van beroep te wisselen (afwezigheid van gildes en andere beperkingen), dan zal onderlinge concurrentie het loon in de richting van dit natuurlijke niveau sturen: de arbeiders staan door hun grote aantal, geringe bezit en gebrek aan politieke invloed zwak tegenover de kapitaalbezitters en zullen zich moeten schikken. Alleen zolang de economie groeit zal het loon stelselmatig hoger zijn dat het natuurlijke niveau door de grote vraag naar arbeid. Zodra de grenzen van deze groei bereikt zijn, zullen de ongeschoolde arbeiders terugvallen op het bestaansminimum. Ook het aanbod van arbeid wordt zo gereguleerd: hoge groei schept werkgelegenheid en maakt bevolkingsaanwas mogelijk, maar een stagnerende economie zal door kindersterfte op een constant niveau blijven._NEWLINE_De winsten op kapitaal ontstaan doordat de arbeider een bepaald deel van zijn geproduceerde waarde inlevert aan de kapitaalbezitter. De prijs die voor het product gevraagd kan worden is tegelijk onderhevig aan de wet van vraag en aanbod, maar kent een minimum evenwichtsprijs in de vorm van de productiekosten, dus arbeidskosten + materiaalkosten (materiaalkosten zijn weer arbeidskosten + materiaalkosten van het materiaal, etc., dus uiteindelijk is alle waarde tot arbeid te herleiden). Binnen elke branche concurreren de kapitaalbezitters onderling door hun productiekosten zo laag mogelijk te houden; dit geschiedt door de kapitaalintensiteit te verhogen en zo een verdere arbeidsdeling mogelijk te maken. Ook tussen bedrijfstakken geldt concurrentie, omdat nieuwe kapitalen daar ge\xc3\xafnvesteerd zullen worden waar de winstvoet het hoogst is. Uiteindelijk komt een natuurlijke winstvoet tot stand die een bepaald percentage boven de algemene rentevoet ligt._NEWLINE_De pacht, tot slot, is bij Smith simpelweg datgene wat de grondeigenaar uit de pachter kan persen, tot er voor die laatste slechts de in de landbouw gebruikelijke winstvoet overblijft. Grondprijzen en pachten worden zo bepaald door de factoren die de winsten van de pachters bepalen: kwaliteit en ligging van de grond, aanwezigheid van externaliteiten als wegen en kanalen.\n_START_SECTION_\nWeerbaarheid van de markt\n_START_PARAGRAPH_\nAnderzijds echter verwijst "de onzichtbare hand" ernaar dat de markt in staat is om zich teweer te stellen tegen ogenschijnlijk rampzalige toestanden zonder interventie vanwege regering of andere organisaties. Smith zelf gebruikte de term "onzichtbare hand" niet in deze betekenis. Bijvoorbeeld: Smith zegt dat als zich een tekort van een product zou voordoen, de prijs van dit product zou stijgen, waardoor er een stimulans wordt gecre\xc3\xaberd om het te produceren en de consumptie te doen dalen en zo het tekort weg te werken._NEWLINE_De verhoogde concurrentie tussen de producenten en de gestegen voorraad zou de prijs van een product eveneens doen dalen naar zijn productieprijs plus een kleine winstmarge, de "natuurlijke prijs". Smith was ervan overtuigd dat, hoewel mensen vaak door ego\xc3\xafsme en hebzucht gedreven werden, de concurrentie in de vrijemarkteconomie de gemeenschap als geheel ten goede komt. Dit werd later aangepast als een universeel principe door de laissez-faire-economen van de 19de eeuw.\n_START_SECTION_\nMeritocratie\n_START_PARAGRAPH_\nMeritocratie is een belangrijk thema in het werk. Smith benadrukt dat het van vitaal belang is dat individuen de gelegenheid wordt geboden hun talenten volledig te ontplooien, zonder de tussenkomst van buitenaf van hen die hogere sociale resultaten doelen nastreven. Smith poneert dat deze tussenkomst tot ineffici\xc3\xabntie in de arbeidsverdeling leidt, en in het algemeen de vooruitgang tegenwerkt.\n_START_SECTION_\nWin-Win Transactie\n_START_PARAGRAPH_\nVan alle innovatieve theorie\xc3\xabn en waarnemingen in The Wealth of Nations is de scherpzinnigste (en voor het economische denken van die tijd de revolutionairste) misschien wel Smiths herziening van de resultaten van een handelstransactie. Tot The Wealth of Nations verscheen, werd algemeen aanvaard dat iedere economische transactie er maar \xc3\xa9\xc3\xa9n kant "won". Met andere woorden, hetzij de koper, hetzij de verkoper "bedroog" de ander \xe2\x80\x94 een van beiden ging tevreden naar huis, de ander nam zichzelf ten slotte kwalijk dat hij zich had laten bedotten._NEWLINE_Smith verwierp deze gedachte en verklaarde dat een vrijwillige transactie, waarbij beide partijen over informatie beschikten, altijd beide partijen ten goede komt. De voorwaarde is namelijk dat er geen sprake is van dwang of fraude. Wanneer de koper iets waardevols ruilt met de verkoper voor iets anders dat waarde heeft, winnen beide partijen. Dit komt doordat de koper de waar van de verkoper hoger schat dan wat hij aan de verkoper geeft in ruil voor zijn waar. En de verkoper op zijn beurt is ook gelukkig omdat hij zijn waar minder waard acht dan die van de ander. Deze overdracht van goederen zal nooit plaatsvinden als dit niet het geval is, omdat geen van beide partijen iets zal willen inruilen voor iets dat hij minder waard acht dan zijn eigen goed.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis en betekenis\n_START_PARAGRAPH_\nThe Wealth of Nations kwam uit in 1776, tijdens de Verlichting. Het werk be\xc3\xafnvloedde niet alleen auteurs en economen, maar ook regeringen en organisaties. Zo werd bijvoorbeeld Alexander Hamilton deels be\xc3\xafnvloed door The Wealth of Nations toen hij zijn Report on Manufactures schreef, waarin hij vele van Smiths conclusies bestreed. Het is interessant dat Hamilton veel van zijn Report baseerde op het gedachtegoed van Jean-Baptiste Colbert en voor een deel was The Wealth of Nations ook als reactie op Colbert bedoeld.\n_START_SECTION_\nInvloed op de economische wetenschap\n_START_PARAGRAPH_\nVeel auteurs werden be\xc3\xafnvloed door The Wealth of Nations en gebruikten het als uitgangspunt voor hun werk. Jean-Baptiste Say, David Ricardo, Thomas Malthus en later ook nog Karl Marx en Ludwig von Mises zijn de belangrijkste auteurs die de invloed van Smiths boek ondergingen._NEWLINE_The Wealth of Nations betekende een grote sprong vooruit in de economie. Het is in dat opzicht vergelijkbaar met wat Sir Isaac Newtons Principia Mathematica voor de fysica betekende, of Antoine Lavoisiers Trait\xc3\xa9 \xc3\xa9l\xc3\xa9mentaire de chimie voor de chemie.\n_START_SECTION_\nUitgaven\n_START_PARAGRAPH_\nTijdens het leven van Smith werd The Wealth of Nations in totaal viermaal herdrukt, de oorspronkelijke druk in 1776 en de tweede tot vijfde in 1778, 1784, 1786 en 1789. Na de dood van Smith in 1790 verschenen er nog talrijke uitgaven._NEWLINE_Om de evolutie van het werk te begrijpen (Smith paste het boek bij iedere herdruk wat aan), heeft een team geleid door Edwin Cannan de eerste vijf drukken met elkaar vergeleken. De verschillen werden samen met een geredigeerde vijfde druk in 1904 gepubliceerd. Men ontdekte talrijke kleine verschillen tussen de eerste en de tweede uitgave (waaronder vele toegevoegde voetnoten), die beide in twee delen waren uitgekomen._NEWLINE_De verschillen tussen de derde en vierde uitgave zijn echter belangrijker: in 1784 voegde Smith Additions and Corrections to the First and Second Editions of Dr. Adam Smith\xe2\x80\x99s Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations aan de driedelige derde druk toe ("Addenda en Correcties bij de eerste en tweede druk van Dr. Adam Smiths Onderzoek naar de aard en oorzaken van de rijkdom van naties"). Het werk bevatte nu voor het eerst Additions and Corrections en een index. Ook deze Additions and Corrections bevatten volledig nieuwe stukken._NEWLINE_De vierde druk, van 1786, vertoonde enkele kleine verschillen met de derde. Smith zegt zelf aan het begin van het boek dat hij geen wijzigingen heeft doorgevoerd._NEWLINE_Ten slotte geeft Cannan enkel kleine verschillen aan tussen de vierde en vijfde druk; een aantal drukfouten uit de vierde editie worden verwijderd en andere drukfouten sluipen er dan weer in.\n_START_SECTION_\nHet eerste economische werk?\n_START_PARAGRAPH_\nThe Wealth of Nations geldt als een klassieker in de economische literatuur en was een van de eerste werken dat de economie als zelfstandig onderwerp behandelde (al vanaf Aristoteles zijn economische idee\xc3\xabn te vinden, maar van oudsher werden deze ingebed in een bredere maatschappijbeschouwing). Dit was echter al driemaal eerder gebeurd: in het Tableau Economique van Fran\xc3\xa7ois Quesnay (1758), in Den Nationnale Winsten van Anders Chydenius (1765) en in de Inquiry van James Steuart (1767). Van deze drie was vooral de mercantilist Steuart van invloed op The Wealth of Nations, dat volgens Smith \'een klare en heldere weerlegging\' van al Steuarts \'onjuiste principes\' bevatte, zonder hem of zijn werk \xc3\xa9\xc3\xa9nmaal te noemen.'