b'\n_START_ARTICLE_\nJuda Halevi\n_START_PARAGRAPH_\nJuda Halevi of Jehoeda Halevi (Tudela, ca. 1075 \xe2\x80\x93 Jeruzalem, 1141) was een Joods-Spaanse dichter en filosoof.\n_START_SECTION_\nLevensloop\n_START_PARAGRAPH_\nHalevi genoot een onbezorgde jeugd van studeren en feestvieren. Juda\'s vader, Samuel "de Castili\xc3\xabr", liet zijn enige zoon Juda een brede joodse opleiding geven in de school van Isaac Alfasi. Juda schreef een elegie naar aanleiding van de dood van zijn leermeester. Hij koos de geneeskunst als beroep, maar ook de dichtkunst trok hem aan. Zijn talent werd opgemerkt en aangemoedigd door zijn oudere vriend, de dichter Mozes ibn Ezra. Juda kende zowel de Arabische als de Castiliaanse po\xc3\xabzie, maar hij drukte zich uit in het Bijbels Hebreeuws, een taal die in de Middeleeuwen in de dichtkunst weinig werd gehanteerd. Ook bestudeerde hij de Grieks-Arabische filosofie van zijn tijd._NEWLINE_Na zijn studie keerde Juda terug naar Toledo, waar hij spoedig een omvangrijke artsenpraktijk had. Hij trouwde, kreeg een dochter en later een kleinzoon. Hij verhuisde naar het Moorse C\xc3\xb3rdoba, waar hij als arts in aanzien stond. De anti-Joodse houding van de Almoraviden deed hem verlangen naar het Land van Isra\xc3\xabl en verdiepte zijn religieuze interesse._NEWLINE_Na de dood van zijn vrouw reisde hij naar het \'Heilige Land\'. Na een avontuurlijke reis landde hij in het Egyptische Damietta, waar toen vele joden woonden. Hoewel zijn vrienden hem trachtten te overreden in Egypte te blijven, trok hij in het voetspoor van Mozes en de Hebree\xc3\xabrs door de woestijn naar Erets Jisrael. Ook Tyrus en Damascus zou hij bezocht hebben. De legende wil dat hij in het zicht van Jeruzalem zijn beroemde elegie Tsion ha-lo Tisj\'ali (de Zionide) zong en toen door een Arabier die uit een van de stadspoorten op hem afstormde werd gedood.\n_START_SECTION_\nInvloed van de Kuzari\n_START_PARAGRAPH_\nDe Kuzari, die al spoedig in verschillende Hebreeuwse versies is vertaald, heeft niet kunnen voorkomen dat het juda\xc3\xafsme in de jaren volgend op de dood van de auteur is overspoeld door wijsgerige speculaties. Op het werk ontstonden talloze commentaren. In de moderne tijd is de Kuzari populair geworden in orthodoxe kringen. Zo heeft Franz Rosenzweig zich, anders dan zijn leermeester Hermann Cohen (die zich op Maimonides had gericht), intensief met Halevi beziggehouden. Hij heeft een aantal gedichten metrisch vertaald en becommentarieerd en ook diens Stern der Erl\xc3\xb6sung getuigt van dezelfde kritische houding tegenover de speculatieve filosofie._NEWLINE_Wanneer men spreekt van het Kuzari-principe bedoelt men een bewijs van een (Bijbels) feit dat zijn uitgangspunt neemt in het geloof in dat feit. Volgens dit principe acht men bewezen dat 600.000 Isra\xc3\xablieten de Exodus hebben meegemaakt en getuige zijn geweest van Gods openbaring op de Sina\xc3\xaf, zoals is vastgelegd in de Thora.'