b"\n_START_ARTICLE_\nZuid-Amerika\n_START_SECTION_\nDefinitie\n_START_PARAGRAPH_\nZuid-Amerika wordt van Noord-Amerika gescheiden door de Dari\xc3\xa9n Gap op de grens van Colombia en Panama. Soms wordt het Panamakanaal als grens vermeld, in dat geval behoort de oostelijke helft van Panama tot Zuid-Amerika. Hoewel verschillende Caribische eilanden, waaronder Aruba, Bonaire, Cura\xc3\xa7ao, Trinidad en Tobago geologisch gezien op het Zuid-Amerikaans continentaal plat liggen worden zij in de praktijk tot Noord-Amerika gerekend. De Venezolaanse Federale gebieden en de Colombiaanse eilandengroepen in de Caribische Zee gelden dan weer als Zuid-Amerikaans._NEWLINE_Enkele Zuid-Amerikaanse landen hebben eilandengroepen die buiten het continentaal plat liggen, in de Atlantische Oceaan zoals Brazili\xc3\xab's Fernando de Noronha, of in de Grote Oceaan zoals de Ecuadoraanse Gal\xc3\xa1pagoseilanden. Deze gebieden worden doorgaans tot Zuid-Amerika gerekend, evenals de buiten het continentaal plat liggende Britse gebiedsdeel van Zuid-Georgi\xc3\xab en de Zuidelijke Sandwicheilanden. Het tot Chili behorende Paaseiland wordt meestal eerder als deel van Oceani\xc3\xab gerekend._NEWLINE_In de Spaans- en Engelstalige wereld is het gebruikelijke de beide Amerika's als \xc3\xa9\xc3\xa9n continent te beschouwen, maar in het Nederlands worden Noord- en Zuid-Amerika vaak als twee verschillende continenten gezien. In het dagelijks spraakgebruik wordt Zuid-Amerika soms verward met Latijns-Amerika. Hoewel er een grote overlap is, omvat Latijns-Amerika grote delen van Noord-Amerika, terwijl de Nederlands- en Engelstalige delen van Zuid-Amerika niet altijd onder Latijns-Amerika gezien worden.\n_START_SECTION_\nGeografie\n_START_PARAGRAPH_\nDe totale oppervlakte van Zuid-Amerika bedraagt 17.840.000\xc2\xa0km\xc2\xb2.\n_START_SECTION_\nGeologie\n_START_PARAGRAPH_\nZuid-Amerika is onderdeel Zuid-Amerikaanse plaat. Het continent is opgebouwd uit een kern die bestaat uit een aantal Proterozo\xc3\xafsche kratons waaromheen het continent gegroeid is. In het westen bevindt zich de Andes, die gevormd wordt door de subductie van oceanische korst onder de Grote Oceaan onder het Zuid-Amerikaanse continent.\n_START_SECTION_\nKlimaat\n_START_PARAGRAPH_\nZuid-Amerika ligt voor een deel in een warme of tropische zone (tot ongeveer de Steenbokskeerkring) en voor een deel in een gematigde zone (ten zuiden van de Steenbokskeerkring). Vrijwel alle klimaatzones (van tropisch regenklimaat tot polair toendraklimaat) komen voor in Zuid-Amerika. Vgl. de klimaatclassificatie van K\xc3\xb6ppen_NEWLINE_Zo heeft de Andes een hooggebergteklimaat. Ten oosten van de Andes zijn de variaties in de natuurlijke begroeiing groot. Het grootste gedeelte van het continent heeft een tropisch klimaat met als natuurlijke begroeiing regenwoud. In het zuiden gaat het regenwoud over in de pampa's en nog zuidelijker in nog gematigder begroeiing.\n_START_SECTION_\nTaal\n_START_PARAGRAPH_\nIn Brazili\xc3\xab spreekt men Portugees; in Frans-Guyana Frans; in Guyana, Zuid-Georgia, op de Falklandeilanden Engels; in Suriname Nederlands. Alle andere landen zijn Spaanstalig. Daarnaast worden er in verschillende landen nog enkele oude inheemse talen, als Guaran\xc3\xad en Quechua gesproken._NEWLINE_De Spaans, Portugees en Frans sprekende landen behoren met Mexico en andere Frans- en Spaanstalige landen in Midden-Amerika tot Latijns-Amerika. Guyana en Suriname worden zo w\xc3\xa9l tot Zuid-Amerika, maar niet tot Latijns-Amerika gerekend.\n_START_SECTION_\nEtnische samenstelling\n_START_PARAGRAPH_\nTot de 15e eeuw werd Zuid-Amerika uitsluitend bevolkt door de oorspronkelijke bewoners, de Indianen. Sindsdien heeft een grootschalige vermenging plaatsgevonden. De hedendaagse Zuid-Amerikaanse bevolking bestaat uit Europese, Indiaanse en Afrikaanse elementen. In de centrale Andes zijn de Indianen vaak nog in de meerderheid, grote indianenvolken in de Andes zijn de Quechua, Aymara en Mapuche. Ook in het dunbevolkte Amazonegebied vormen Indianen nog een meerderheid. In de landen van de Zuidkegel is het Europese aandeel van de bevolking het grootst. Aan de Grote Oceaankust en in de Guyana's leven bovendien relatief veel mensen van Aziatische afkomst. In Peru wonen relatief veel immigranten uit Japan (de peruano-japon\xc3\xa9s of nipo-peruano) en in Venezuela uit Libanon. Venezuela heeft zo'n 341.000 tot 500.000 inwoners van Libanese afkomst.\n_START_SECTION_\nInwoners\n_START_PARAGRAPH_\nZuid-Amerika heeft 424 miljoen inwoners anno 2016. Brazili\xc3\xab is het volkrijkste land.\n_START_SECTION_\nPolitiek\n_START_PARAGRAPH_\nZuid-Amerika is het enige continent waarvan alle onafhankelijke landen republieken zijn. Na bijna twee eeuwen instabiliteit hebben de meeste Zuid-Amerikaanse landen zich sinds de jaren 80 ontpopt tot relatief stabiele democratie\xc3\xabn. Landen als Chili en Uruguay kunnen zelfs tot de meest vrije en democratische landen ter wereld worden gerekend; in andere landen blijft de democratische ontwikkeling echter enigszins achter. Colombia is sinds 1964 in een burgeroorlog verwikkeld, waaraan ook een in 2016 overeengekomen wapenstilstand geen werkelijk einde maakte.\n_START_SECTION_\nInternationale samenwerking\n_START_PARAGRAPH_\nNa vele mislukte pogingen hebben de Zuid-Amerikaanse landen de afgelopen decennia een aantal successen geboekt op het gebied van regionale integratie._NEWLINE_Argentini\xc3\xab, Brazili\xc3\xab, Uruguay en Paraguay hebben in 1991 Mercosur gevormd, een vrijhandelsakkoord dat inmiddels is uitgegroeid tot douane-unie. Venezuela is een toetredingsproces begonnen, Bolivia zal waarschijnlijk volgen. Het andere belangrijke economische samenwerkingsverband is de Andesgemeenschap, bestaande uit Colombia, Peru, Bolivia en Ecuador, dat de laatste jaren echter een zieltogend bestaan leidt._NEWLINE_De Zuid-Amerikaanse landen hebben zich sinds 2008 verenigd in de Unie van Zuid-Amerikaanse Naties (UZAN of Unasur), met als doel om voor 2020 een Europese Unie-achtig samenwerkingsverband te vormen._NEWLINE_Verder zijn alle Zuid-Amerikaanse landen lid van Groep van Rio, bestaande uit Latijns-Amerikaanse en Caribische landen, en de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), van oudsher gedomineerd door de Verenigde Staten. Suriname en Guyana zijn lid van de Caribische Gemeenschap (CARICOM)._NEWLINE_In 2010 werd de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Cara\xc3\xafbische Staten of CELAC opgericht. Deze bestaat uit 33 onafhankelijke landen van de Cara\xc3\xafben, Centraal- en Zuid-Amerika. De VS, Canada, en de Amerikaanse territoria van Nederland, Frankrijk, Denemarken en Groot-Brittanni\xc3\xab zijn geen lid. Het is de opvolger van de Groep van Rio."