b'\n_START_ARTICLE_\nTsjechi\xc3\xab\n_START_SECTION_\nNaam\n_START_PARAGRAPH_\nMeer dan vijftien jaar na de splitsing van Tsjecho-Slowakije in Slowakije en Tsjechi\xc3\xab blijven er enkele problemen bestaan met betrekking tot de naamgeving van Tsjechi\xc3\xab. In het Tsjechisch blijft de lange vorm van de naam (\xc4\x8cesk\xc3\xa1 republika, Tsjechische republiek) veel gebruikt, ondanks de pogingen van overheden, geografen en taalkundigen om mensen over te halen de korte vorm \xc4\x8cesko te gebruiken. In het Nederlandse taalgebied wordt wel een korte naam gebruikt (Tsjechi\xc3\xab), maar in veel andere talen blijft de lange vorm gangbaar. De Nederlandse naam "Tsjechi\xc3\xab" is in feite een soort germanisme. Zo wordt in het Engels vaak Czech Republic gebruikt in plaats van Czechia en in het Frans R\xc3\xa9publique tch\xc3\xa8que in plaats van Tch\xc3\xa9quie._NEWLINE_In het Nederlands werd tot in de 20ste eeuw vooral de naam Bohemen gebruikt om het huidige Tsjechi\xc3\xab aan te duiden. Deze naam had overigens betrekking op Bohemen en Moravi\xc3\xab als twee te onderscheiden provincies maar aangeduid onder de eerste naam. De huidige naam Tsjechi\xc3\xab is aangepast aan het Tsjechische spraakgebruik. Voor 1945 was de bevolking gescheiden in Duitsers en Tsjechen, die tot aan het begin van de nationale strijd rond het midden van de 19de eeuw tezamen nog als een multinationaal volk beschouwd konden worden. Sinds de Verdrijving van de Duitsers is de bevolking uni-nationaal geworden en kan zij in plaats van het historische Boheems juister Tsjechisch genoemd worden. Dat heeft overigens als verwarrend effect dat ook historische situaties en personen nu als \'Tsjechisch\' worden aangeduid terwijl zij toen als Duits golden. _NEWLINE_De laatste jaren wordt in de Tsjechische media het woord "\xc4\x8cesko" steeds meer gebruikt. Veel Tsjechen zijn echter tegen het gebruik van deze naam. Het bijvoeglijk naamwoord van \xc4\x8cesko, "\xc4\x8desk\xc3\xbd", is namelijk ook het bijvoeglijk naamwoord van \xc4\x8cechy (Bohemen). Zo betekent het woord dus zowel "Tsjechisch" als "Boheems". Het gebruik van het woord "\xc4\x8cesko" wordt dus niet op prijs gesteld door de inwoners van de twee andere regio\'s van het land; Moravi\xc3\xab en Tsjechisch-Silezi\xc3\xab. In feite is dit hetzelfde wanneer het woord "Engeland" wordt gebruikt om het gehele Verenigd Koninkrijk aan te duiden, en "Holland" als men heel Nederland bedoelt. Hierbij moet wel worden aangetekend dat veel Tsjechen (zowel in Bohemen als Moravi\xc3\xab en Silezi\xc3\xab) in de spreektaal zelf vaak "\xc4\x8cechy" gebruiken om Tsjechi\xc3\xab in zijn geheel aan te duiden en daarmee juist een pars pro toto gebruiken. Als alternatief wordt soms door Tsjechen verwezen naar Tsjechi\xc3\xab met "republika" (de republiek) als verkorte vorm van "\xc4\x8cesk\xc3\xa1 republika".\n_START_SECTION_\nNationale symbolen\n_START_PARAGRAPH_\nDe vlag van Tsjechi\xc3\xab is dezelfde vlag als die van het voormalige Tsjecho-Slowakije. Toen dit land op 1 januari 1993 werd opgesplitst in Tsjechi\xc3\xab en Slowakije, bleef Tsjechi\xc3\xab de oude vlag gebruiken, terwijl Slowakije een eigen vlag aannam. Net als bij de meeste andere Slavische landen bestaat de vlag uit de pan-Slavische kleuren rood, wit en blauw._NEWLINE_Het wapen van Tsjechi\xc3\xab is een schild bestaande uit vier kwartieren, met in elk kwartier het centrale element uit het wapen van een van de drie historische regio\'s. In het eerste en vierde kwartier staat de leeuw van Bohemen, in het tweede kwartier de adelaar van Moravi\xc3\xab en in het derde kwartier de adelaar van Silezi\xc3\xab (Tsjechisch-Silezi\xc3\xab)._NEWLINE_Het volkslied van Tsjechi\xc3\xab heet Kde domov m\xc5\xafj (Waar is mijn thuis). Het lied is afkomstig uit het theaterstuk Fidlova\xc4\x8dka aneb \xc5\xbe\xc3\xa1dn\xc3\xbd hn\xc4\x9bv a \xc5\xbe\xc3\xa1dn\xc3\xa1 rva\xc4\x8dka, geschreven door Josef Kajet\xc3\xa1n Tyl. De muziek is gecomponeerd door Franti\xc5\xa1ek \xc5\xa0kroup. In het theaterstuk heeft het lied twee coupletten, maar alleen het eerste couplet wordt gebruikt als volkslied.\n_START_SECTION_\nGeografie\n_START_PARAGRAPH_\nTsjechi\xc3\xab ligt in Centraal-Europa en grenst in het westen aan Duitsland (810\xc2\xa0km), in het noorden aan Polen (762\xc2\xa0km), in het oosten aan Slowakije (252\xc2\xa0km) en in het zuiden aan Oostenrijk (466\xc2\xa0km). Historisch gezien bestaat het land uit drie deelregio\'s; Bohemen, Moravi\xc3\xab en Tsjechisch-Silezi\xc3\xab. De meeste grenzen worden gevormd door gebergten. Langs de zuidwestgrens van het land ligt het Bohemer Woud, in het noordwesten ligt het Ertsgebergte en in het noorden de Sudeten met onder andere het Reuzengebergte. De oostgrens van Moravi\xc3\xab met Slowakije bestaat uit de Beskiden en Witte Karpaten. Alleen de zuidgrens met Neder-Oostenrijk bestaan voornamelijk uit een rivier, de Thaya. Op de grens van Bohemen met Moravi\xc3\xab ligt de Boheems-Moravische Hoogvlakte._NEWLINE_Een aantal grote rivieren ontspringt in Tsjechi\xc3\xab. Zo heeft de Elbe zijn bron in het Reuzengebergte. Enkele andere grote rivieren in Bohemen zijn de Moldau (Vltava), de Berounka en de S\xc3\xa1zava. Een grote rivier in Moravi\xc3\xab is de Morava, en ook de Oder ontspringt daar. Voor een overzicht van de rivieren in Tsjechi\xc3\xab, zie de lijst van rivieren in Tsjechi\xc3\xab._NEWLINE_Het laagste punt van Tsjechi\xc3\xab met een hoogte van 115 meter is H\xc5\x99ensko, waar de Elbe het land verlaat. Het hoogste punt is de Sn\xc4\x9b\xc5\xbeka. De 1602 meter hoge top van deze berg ligt in het Reuzengebergte op de grens van Tsjechi\xc3\xab en Polen. Voor een overzicht van de hoogste bergen van Tsjechi\xc3\xab, zie de lijst van bergen in Tsjechi\xc3\xab.\n_START_SECTION_\nSteden\n_START_PARAGRAPH_\nIn totaal hebben 587 van de 6249 Tsjechische gemeenten stadsrechten. Zie voor een overzicht van alle plaatsen met stadsrechten de lijst van Tsjechische steden. De grootste stad van Tsjechi\xc3\xab is de hoofdstad Praag. Met 1.154.808 inwoners is Praag meer dan drie keer zo groot als de op een na grootste stad, Brno. Andere steden met meer dan 100.000 inwoners zijn Pilsen, Liberec, Ostrava en Olomouc. Voor een overzicht van de grootste steden van het land, zie de lijst van grote Tsjechische steden.\n_START_SECTION_\nTaal\n_START_PARAGRAPH_\nVerreweg het grootste deel van de bevolking van Tsjechi\xc3\xab spreekt het Tsjechisch, wat ook de voertaal is op scholen en bij de overheid. In totaal hebben 10.004.800 Tsjechen het Tsjechisch als moedertaal, oftewel zo\'n 97% van de gehele bevolking. In de grensstreken hebben sommige inwoners de taal van het buurland als moedertaal, zo spreken zo\'n 50.000 mensen in het Ertsgebergte Duits en wordt in het noorden door ongeveer 50.000 Tsjechen Pools gesproken. Verder spreken zo\'n 140.000 inwoners van Tsjechi\xc3\xab het Romani, ook wel het zigeuners.\n_START_SECTION_\nReligie\n_START_PARAGRAPH_\nBij de volkstelling van 2011 gaf 34% van de Tsjechen aan geen religie aan te hangen. Verder is 10,3% van de bevolking katholiek, 0,8% protestant en 9% hangt een andere religie aan. De overige 45% van de bevolking gaf geen antwoord op de vraag betreffende zijn of haar religie. Tsjechi\xc3\xab behoort daarmee tot de minst religeuze landen in de wereld en heeft na China en Japan het grootste percentage athe\xc3\xafsten._NEWLINE_In 2005 is er door de Europese Unie een onderzoek gedaan onder de toenmalige 25 lidstaten. Hierin kwam naar voren dat 30% van de Tsjechen "niet denkt dat er wat voor soort god of geest dan ook bestaat." 50% van de Tsjechische bevolking gelooft dat er "een soort geest of bovennatuurlijke kracht bestaat." 19% van Tsjechi\xc3\xab gelooft dat er een god bestaat. Dit percentage was ten tijde van het onderzoek het op een na laagste van Europa, alleen in Estland denkt een kleiner deel van de bevolking dat er een god bestaat (16%)._NEWLINE_Van oudsher is Tsjechi\xc3\xab een katholiek land. In 1950 was 76,4% van de Tsjechische bevolking nog aanhanger van de Katholieke Kerk. In 1991 was dit nog 39% en in 2001 nog 26,8%. De bekendste kerkgebouwen van Tsjechi\xc3\xab zijn de Sint-Vituskathedraal, de T\xc3\xbdnkerk en de Heilige-Cyrillus en Heilige-Methodiuskerk in Praag, alsmede de Bedevaartskerk van Sint-Johannes van Nepomuk die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Het bekendste joodse gebedshuis van het land is de Grote Synagoge in Pilsen. De wijk Josefov is van oudsher de joodse buurt van Praag.\n_START_SECTION_\nCultuur\n_START_PARAGRAPH_\nDoordat Tsjechi\xc3\xab van oudsher een katholiek land is zijn vooral de christelijke feesten, zoals Kerstmis en Pasen, belangrijk. Tijdens het kerstfeest worden overal in het land kerststallen opgericht. De grootste bewegende kerststal ter wereld bevindt zich in Jind\xc5\x99ich\xc5\xafv Hradec. Naast de christelijke feesten zijn er verscheidene typisch Tsjechische feestdagen. Zo vinden op de avond van 30 april de zogenaamde heksenverbrandingen plaats (de verdrijving van de winter) en wordt op 6 juli stilgestaan bij het overlijden van Johannes Hus. Op 8 mei wordt Dag van de Overwinning en Bevrijding gevierd._NEWLINE_Op het gebied van musea, theaters en kerken is het meeste te zien in Praag. In de hoofdstad bevinden zich het Nationaal Museum en het Nationaal Theater, alsmede verschillende grote kerken, waaronder de Sint-Vituskathedraal. Het concertgebouw Rudolfinum is bekend als het thuispodium van het Tsjechisch Filharmonisch Orkest. In verschillende Europese steden vinden jaarlijks grote festivals plaats op het gebied van onder andere muziek en film. In Praag is elk jaar in mei het Praagse Lente-festival voor klassieke muziek en in juli vindt in Karlsbad het Internationaal filmfestival van Karlsbad plaats. In juni verandert \xc4\x8cesk\xc3\xbd Krumlov jaarlijks in een middeleeuwse stad met dans- en theatervoorstellingen tijdens het Slavnosti p\xc4\x9btilist\xc3\xa9 r\xc5\xaf\xc5\xbee-festival._NEWLINE_Internationaal is de Tsjechische cultuur vooral bekend van de grote drie componisten; Anton\xc3\xadn Dvo\xc5\x99\xc3\xa1k, Bed\xc5\x99ich Smetana en Leo\xc5\xa1 Jan\xc3\xa1\xc4\x8dek. Vooral het werk M\xc3\xa1 Vlast van Smetana geniet ook in het buitenland grote bekendheid. Op het gebied van de literatuur zijn vooral de Duitstalige schrijver Franz Kafka, Jaroslav Ha\xc5\xa1ek, Nobelprijswinnaar Jaroslav Seifert en ex-president V\xc3\xa1clav Havel bekend. Zie ook het artikel Tsjechische literatuur.\n_START_SECTION_\nEten en drinken\n_START_PARAGRAPH_\nZoals de meeste Europeanen gebruiken de Tsjechen drie maaltijden per dag. De hoofdmaaltijd is meestal het uitgebreide warme eten tussen de middag. Het eten van de Tsjechen heeft een grote invloed gehad op, maar is ook sterk be\xc3\xafnvloed door de keukens van de omringende landen. Een belangrijke oorzaak hiervan is de gemeenschappelijke geschiedenis in de vorm van Oostenrijk-Hongarije. Veel bekende Tsjechische gerechten zijn ook te vinden in andere landen, zoals de apfelstrudel en de gul\xc3\xa1\xc5\xa1. Tijdens de warme maaltijd wordt veelal vlees gegeten met deegwaren of aardappels. Vis is vrij zeldzaam en ook groente wordt traditioneel weinig gegeten. Dit laatste is de laatste jaren echter wel in opkomst doordat er steeds meer belangstelling is voor gezonde voeding. Enkele typisch Tsjechische gerechten zijn Brambor\xc3\xa1k (aardappelpannenkoeken), topinky (geroosterd brood) en \xc4\x8desk\xc3\xbd knedl\xc3\xadk (Boheemse knoedels)._NEWLINE_De bekendste Tsjechische drank is het pilsner bier. Dit type bier is, naar men zegt, in Pilsen uitgevonden door Josef Groll. Naast pils worden er ook vele andere soorten bier geschonken. Bier wordt niet alleen gedronken maar ook veel gebruikt bij de bereiding van voedsel. Ook de Tsjechische sterke drank Becherovka is populair. In Moravi\xc3\xab wordt Slivovice (Slivovitsj) als nationale drank beschouwd.\n_START_SECTION_\nEconomie\n_START_PARAGRAPH_\nTsjechi\xc3\xab heeft een ontwikkelde economie met in 2014 een BBP per hoofd van de bevolking van $ 19.563. Dat is na Sloveni\xc3\xab en Estland het hoogste van alle voormalige communistische landen. Sinds 1999 herstelt het land zich van een recessie, vooral door de groeiende export naar de Europese Unie (vooral Duitsland), buitenlandse investeringen en de groei van de binnenlandse vraag._NEWLINE_De belangrijkste industrie\xc3\xabn van Tsjechi\xc3\xab zijn onder andere de machinebouw, de ijzer- en staalproductie, metaalbewerking, chemische productie, elektronica, bier, glas en keramiek. De belangrijkste agrarische producten zijn suikerbieten, aardappelen, tarwe en hop._NEWLINE_Grote Tsjechische bedrijven zijn het energiebedrijf \xc4\x8cEZ en autofabrikant \xc5\xa0koda. \xc4\x8cEZ staat genoteerd aan de Praagse effectenbeurs. De belangrijkste graadmeter van de beurs van Praag is de PX Index._NEWLINE_In Tsjechi\xc3\xab wordt betaald met de Tsjechische kroon (koruna). Sinds de splitsing van Tsjecho-Slowakije is dit de nationale munteenheid. Het is de bedoeling dat Tsjechi\xc3\xab op termijn overgaat op de euro, maar er is nog geen streefdatum voor de invoering vastgelegd.\n_START_SECTION_\nEnergievoorziening\n_START_PARAGRAPH_\nHet land produceerde 29 miljoen ton olie-equivalent (Mtoe) in 2014. (1Mtoe = 11,63 TWh, miljard kilowattuur.) De energiebronnen waren vooral fossiel (59%) en nucleair (27%). Dat was niet genoeg voor de energievoorziening, het  TPES (total primary energy supply): 41 Mtoe. Het land importeerde 12,5 Mtoe fossiele brandstof meer dan het exporteerde._NEWLINE_Van de energie ging ongeveer 12 Mtoe verloren bij conversie, vooral elektriciteitsopwekking met kolen en uraan. 3 Mtoe werd gebruikt voor niet-energetische producten zoals smeermiddelen, asfalt en petrochemicali\xc3\xabn. Voor energie eindgebruikers resteerde 25 Mtoe waarvan 4,8 Mtoe = 56 TWh elektriciteit._NEWLINE_De uitstoot van kooldioxide was 97 megaton, dat is 9 ton per persoon, tweemaal het wereldgemiddelde (4,5 ton per persoon).\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nDe bouw van de eerste snelweg in het gebied van het huidige Tsjechi\xc3\xab begon in 1967. Er werd een begin gemaakt aan de D1. Op 12 juli 1971 waren de eerste 21 kilometer van het traject gereed en in 1980 waren Praag en Brno met elkaar verbonden. Pas na de val van het IJzeren Gordijn begon het Tsjechische snelwegennet zich in rap tempo te ontwikkelen. Inmiddels heeft Tsjechi\xc3\xab 633 kilometer aan autosnelweg (d\xc3\xa1lnice). Daarnaast is er 329 kilometer autoweg (silnice). De lengte van het totale wegennet van Tsjechi\xc3\xab is 55.583 kilometer. Voor het rijden op de meeste autosnelwegen en enkele autowegen is de aanschaf van een tolvignet verplicht._NEWLINE_Verreweg het grootste vliegveld van het land is luchthaven van Praag, gelegen in de wijk Ruzyn\xc4\x9b in het noordwesten van de hoofdstad. De overige internationale vliegvelden in Tsjechi\xc3\xab zijn gevestigd in Brno, Ostrava, Karlsbad en Pardubice. De nationale luchtvaartmaatschappij is Czech Airlines. Voor passagiers- en goederenvervoer binnen het land wordt nauwelijks gebruikgemaakt van vervoer per vliegtuig, omdat binnenlands vervoer goedkoper is over land. Naast de internationale vliegvelden zijn er nog een aantal kleinere vliegvelden die vooral gebruikt worden voor sportvliegtuigjes en reddingsoperaties._NEWLINE_De Tsjechische spoorwegmaatschappij, de \xc4\x8cesk\xc3\xa9 dr\xc3\xa1hy, beheert nagenoeg alle spoorwegtrajecten in Tsjechi\xc3\xab. De lengte van het totale spoorwegennetwerk van de \xc4\x8cesk\xc3\xa9 dr\xc3\xa1hy is 9501 kilometer. Maar 2943 kilometer is ge\xc3\xablektrificeerd. In totaal heeft het bedrijf in 2003 171.984.000 passagiers vervoerd, waarvan 1.661.000 op internationale trajecten. Bijna alle spoorwegen in het land zijn uitgevoerd in normaalspoor. Het grootste en belangrijkste station is station Praha hlavn\xc3\xad n\xc3\xa1dra\xc5\xbe\xc3\xad, het hoofdstation van Praag. Een overzicht van alle spoorlijnen in Tsjechi\xc3\xab staat op de lijst van spoorlijnen in Tsjechi\xc3\xab._NEWLINE_De enige Tsjechische stad met een metrosysteem is de hoofdstad Praag. De drie lijnen van de metro van Praag vervoeren zo\'n 500 miljoen passagiers per jaar. Naast de metro wordt er in Praag ook gebruikgemaakt van trams en bussen. Onder andere in de steden Brno, Pilsen, Liberec, Olomouc en Ostrava wordt ook gebruikgemaakt van trams. Tot 1972 had Praag ook trolleybussen. In andere steden zijn nog steeds trolleybussen te vinden, waaronder Brno, \xc4\x8cesk\xc3\xa9 Bud\xc4\x9bjovice, Mari\xc3\xabnbad, Chomutov, Zl\xc3\xadn, Hradec Kr\xc3\xa1lov\xc3\xa9 en \xc3\x9ast\xc3\xad nad Labem. In Praag wordt er een kabelspoorweg gebruikt om de top van de heuvel Pet\xc5\x99\xc3\xadn te bereiken.\n_START_SECTION_\nPolitiek\n_START_PARAGRAPH_\nTsjechi\xc3\xab is een parlementaire representatief democratische republiek. Volgens de grondwet is de president het staatshoofd en de minister-president het hoofd van de regering. De wetgevende macht maakt gebruik van een tweekamerstelsel, bestaande uit de Kamer van Afgevaardigden (Poslaneck\xc3\xa1 sn\xc4\x9bmovna Parlamentu \xc4\x8cesk\xc3\xa9 republiky) en de Senaat (Sen\xc3\xa1t Parlamentu \xc4\x8cesk\xc3\xa9 republiky). Samen vormen deze kamers het Parlement van de Tsjechische Republiek._NEWLINE_De Kamer telt 200 leden, die voor een termijn van vier jaar worden gekozen. Er zijn 81 senatoren, die een zittingstermijn hebben van zes jaar. Om de twee jaar vinden verkiezingen plaats voor een derde deel van de Senaat. Anders dan de Kamer kan de Senaat niet tussentijds worden ontbonden. De Kamer van Afgevaardigden heeft meer macht dan de Senaat. Zo is de regering alleen verantwoording verschuldigd aan de Kamer. De Kamer heeft ook meer wetgevende bevoegdheden dan de Senaat: de Senaat kan een wetsontwerp afkeuren en terugsturen naar de Kamer, maar de Kamer kan de wet alsnog aannemen met absolute meerderheid van de stemmen._NEWLINE_Het staatshoofd, de president, wordt gekozen op een verenigde vergadering van beide kamers van het parlement, en wel voor de duur van vijf jaar. Hij is \xc3\xa9\xc3\xa9n maal aansluitend herkiesbaar. Vergeleken met parlementaire stelsels in andere landen heeft het Tsjechische staatshoofd relatief veel macht. De president benoemt en ontslaat de premier en hij is opperbevelhebber van de strijdkrachten. Hij heeft het recht om een wetsvoorstel naar het parlement terug te sturen (opschortend vetorecht). Als de Kamer de wet opnieuw aanneemt met een absolute meerderheid van de stemmen, wordt deze echter alsnog van kracht. De president mag de zittingen van zowel Kamer als Senaat bijwonen en hij mag bovendien op eigen verzoek het woord voeren. Hij hoeft geen verantwoording af te leggen voor zijn functioneren._NEWLINE_Leden van de regering kunnen lid zijn van de Kamer of de Senaat. De regering moet binnen dertig dagen na haar benoeming het vertrouwen van de Kamer vragen (niet van de Senaat). Bij de stemming is een gewone meerderheid van de afgevaardigden voldoende. De minister-president heeft in theorie meer bevoegdheden dan de vakministers; hij kan hen opdragen zich aan bepaalde richtlijnen te houden._NEWLINE_De huidige president van Tsjechi\xc3\xab is Milo\xc5\xa1 Zeman. Zijn voorgangers waren V\xc3\xa1clav Klaus en V\xc3\xa1clav Havel. V\xc3\xa1clav Havel was de eerste president van Tsjechi\xc3\xab na de splitsing van Tsjecho-Slowakije.\n_START_SECTION_\nReferendum\n_START_PARAGRAPH_\nVolgens de grondwet moeten internationale overeenkomsten die voorzien in de overdracht van bevoegdheden van Tsjechi\xc3\xab aan een internationale organisatie door het parlement worden goedgekeurd. Er moet echter een referendum worden uitgeschreven als dit expliciet bij wet wordt geregeld. Deze bepaling is in 2002 in de grondwet terechtgekomen met het oog op de toetreding van Tsjechi\xc3\xab tot de Europese Unie. Het referendum over de EU-toetreding is in juni 2003 gehouden. Op lokaal niveau kunnen ook volksraadplegingen worden gehouden, namelijk als een bepaald percentage inwoners hierom heeft gevraagd.\n_START_SECTION_\nOnderwijs\n_START_PARAGRAPH_\nKinderen zijn in Tsjechi\xc3\xab vanaf hun zesde jaar leerplichtig. De basisschool is bedoeld voor kinderen van 6 jaar tot 15 jaar. Getalenteerde leerlingen verlaten vaak na de zesde klas al de basisschool om naar het gymnasium te gaan. Op de leeftijd van 19 jaar kunnen de Tsjechen naar de universiteit. De meeste scholen worden gefinancierd door de Tsjechische staat. Er bestaan echter ook enkele particuliere scholen en scholen die gefinancierd worden door de kerk. Voor een overzicht van de verschillende universiteiten en hogescholen in Tsjechi\xc3\xab, zie de lijst van hogeronderwijsinstellingen in Tsjechi\xc3\xab.\n_START_SECTION_\nSport\n_START_PARAGRAPH_\nDe populairste sport in Tsjechi\xc3\xab is voetbal. Nadat de Tsjechische voetbalbond in 1923 werd opgericht is in 1925 de Tsjechische eerste klasse opgericht, tegenwoordig de Fortuna liga geheten. De bekendste voetbalclubs uit Tsjechi\xc3\xab zijn Sparta Praag, Slavia Praag, Ban\xc3\xadk Ostrava en Slovan Liberec. Het beste resultaat van het Tsjechisch voetbalelftal is het bereiken van de finale van het EK voetbal in 1996. In 1976 is het Tsjecho-Slowaaks voetbalelftal wel Europees kampioen geworden. Bekende Tsjechische voetballers zijn onder anderen Petr \xc4\x8cech, Jan Koller, Pavel Nedv\xc4\x9bd, Tom\xc3\xa1\xc5\xa1 Rosick\xc3\xbd, Milan Baro\xc5\xa1 en Karel Poborsk\xc3\xbd. De Tsjechische voetbalbond heeft in totaal 625.552 geregistreerde leden._NEWLINE_Naast het voetbal is ijshockey populair. Het Tsjechisch mannen ijshockeyteam staat na de Olympische Winterspelen van 2010 zesde op de IIHF Wereldranglijst. Het nationale team is sinds de splitsing van Tsjecho-Slowakije vijfmaal wereldkampioen geworden, waarvan de laatste keer in 2010. De nationale ijshockeycompetitie is de Extraliga, waarin HC Sparta Praag de bekendste deelnemer is._NEWLINE_Andere sporten waarin Tsjechen bekend zijn geworden, zijn onder andere tennis, schansspringen en atletiek. Bekende Tsjechische tennissers zijn Ivan Lendl, die acht grandslamtoernooien won en Martina Navr\xc3\xa1tilov\xc3\xa1 met 59 grandslamtitels. In de atletiek is vooral Emil Z\xc3\xa1topek bekend, die in de jaren 40 en 50 van de twintigste eeuw meervoudig olympisch kampioen was en meerdere wereldrecords heeft gelopen op onder andere de 10 kilometer. Recenter zijn de prestaties van meerkamper Roman \xc5\xa0ebrle, die Europees en olympisch kampioen en wereldkampioen is geworden. Een bekende Tsjechische schansspringer is Jakub Janda, die meerdere wereldbekerwedstrijden op zijn naam schreef. \xc4\x8cer\xc5\xa5\xc3\xa1k is een bekende schansspringlocatie. Op deze locatie in het stadje Harrachov staan vijf schansen, waaronder een skivliegschans._NEWLINE_In het langebaanschaatsen boeken de Tsjechen traditioneel gezien minder successen. Toen de Nederlanders Pim Berkhout, Maarten Blanken en Erik Bouwman voor Tsjechi\xc3\xab schaatsten kwam daar verandering in. Deze Nederlanders hebben nog steeds een aantal Tsjechische records op hun naam staan. Sinds de Olympische Winterspelen van 2006 heeft Tsjechi\xc3\xab weer een nieuw schaatsidool: Martina S\xc3\xa1bl\xc3\xadkov\xc3\xa1 won, onder leiding van trainer Petr Nov\xc3\xa1k, vijfmaal het Europese kampioenschap allround en viermaal het Wereldkampioenschap allround. Daarnaast is ze drievoudig olympisch kampioene._NEWLINE_De bekendste huidige Tsjechische wielrenner is Roman Kreuziger. In het veldrijden is Tsjechi\xc3\xab een van de best vertegenwoordigde landen. Zden\xc4\x9bk \xc5\xa0tybar werd sinds 2010 driemaal wereldkampioen.'