b'\n_START_ARTICLE_\nJacques Chirac\n_START_SECTION_\nVroege carri\xc3\xa8re\n_START_PARAGRAPH_\nChirac komt uit een Frans middenklassengezin dat zijn wortels heeft in het departement Corr\xc3\xa8ze. Hij was katholiek. Chirac studeerde aan het Institut d\'\xc3\x89tudes Politiques (Sciences Po) en l\'\xc3\x89cole nationale d\'administration (ENA) in Parijs. Hij werd een overtuigd gaullist en in 1962 medewerker van toenmalig premier (later president) Georges Pompidou._NEWLINE_Van 1967 tot 1968 was Chirac staatssecretaris van Werkgelegenheid en van 1968 tot 1971 van Economische Zaken en Financi\xc3\xabn. Jacques Chirac werd in 1971 als minister toegevoegd aan het kabinet van toenmalig premier Jacques Chaban-Delmas. Van 1972 tot 1973 was hij minister van Landbouw en Binnenlandse Zaken.\n_START_SECTION_\nPremier\n_START_PARAGRAPH_\nVan 1974 tot 1976 was Chirac voor de eerste keer premier. Tijdens zijn premierschap sloot hij economische en militaire verdragen met Irak._NEWLINE_Hij prees president Saddam Hoessein in het openbaar en verkocht hem onder meer militaire apparatuur, waaronder 60 Mirage F1-gevechtsvliegtuigen en de nucleaire installatie Osirak._NEWLINE_In 1976 werd Chirac als premier opgevolgd door de liberale econoom Raymond Barre, een partijgenoot van president Val\xc3\xa9ry Giscard d\'Estaing. Vervolgens richtte hij de neo-gaullistische Rassemblement pour la R\xc3\xa9publique (RPR) op. Van 1976 tot 1994 was hij hiervan de voorzitter._NEWLINE_Als premier had Chirac besloten dat Parijs weer een eigen gemeentebestuur zou krijgen. Sinds de opstand van 1871 had de hoofdstad onder direct bestuur van de regering gestaan. Chirac zelf werd in 1977 burgemeester, wat hij bleef tot 1995, toen hij werd gekozen tot staatshoofd. In zijn jaren als burgemeester was hij ook oppositieleider en tweemaal verliezend kandidaat voor het presidentschap: in 1981 en 1988._NEWLINE_Op 20 maart 1986 won rechts in Frankrijk de parlementsverkiezingen. Op 9 april werd Chirac opnieuw premier, ditmaal in \'cohabitation\' met de socialistische president Fran\xc3\xa7ois Mitterrand, een novum in de Vijfde Republiek. Dit duurde twee jaar lang: tot 10 mei 1988._NEWLINE_In 1993 werd de RPR de grootste partij in het parlement, en kon ze daardoor een kabinet vormen. Chirac, die slechte herinneringen had aan zijn premierschap onder Mitterrand, besloot zijn handen schoon te houden. Hij schoof dan ook zijn partijgenoot en vriend \xc3\x89douard Balladur naar voren. Deze werd in de twee jaar van de cohabitation tamelijk populair en kondigde in het najaar van 1994 zijn kandidatuur voor het presidentschap aan. Met de vriendschap tussen de beide mannen was het meteen gedaan en er ontstond een felle strijd binnen de RPR, die Chirac ten slotte zou winnen.\n_START_SECTION_\n1995 - 2002\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1995 won Chirac nipt de presidentsverkiezingen en werd hij dan ook op 17 mei president, als opvolger van Mitterrand. Tot juni 1997 bezat Chirac grote macht, omdat premier Alain Jupp\xc3\xa9 net als Chirac tot de RPR behoorde. In 1997 werd Lionel Jospin van de Parti Socialiste (PS) echter premier, nadat de RPR bij de verkiezingen van dat jaar niet meer zoveel stemmen had behaald. _NEWLINE_Via een referendum verkortte Chirac de presidenti\xc3\xable termijn vervolgens van zeven tot vijf jaar.\n_START_SECTION_\nVerkiezingen van 2002\n_START_PARAGRAPH_\nIn 2002 besloot de op dat moment 69-jarige Chirac zich weer te kandideren. Bij de verkiezingen van 2002 was er commotie vanwege een corruptieschandaal waarin Chirac was verwikkeld. In de jaren van zijn burgemeesterschap bleek op grote schaal gefraudeerd te zijn met bouwopdrachten. Als president genoot Chirac tot aan het einde van zijn presidentschap immuniteit._NEWLINE_In de eerste ronde haalde Chirac ternauwernood 20% van de stemmen. 18% van de stemmen ging naar de extreemrechtse Jean-Marie Le Pen, 1% meer dan Lionel Jospin, de kandidaat van de Parti Socialiste. Hierdoor kwam Chirac in de tweede ronde uit tegen Le Pen. Dit schokte hem, want hij had een enorme afkeer van extreemrechts. De uitslag van de eerste ronde leidde tot massale demonstraties, met als hoogtepunt 1 mei 2002, toen er in Parijs \xc3\xa9\xc3\xa9n miljoen mensen op straat kwamen. Fransen gingen de straat op met spandoeken waarop teksten stonden als "Stem op de oplichter, niet op de fascist!" en "Stem met een wasknijper op je neus!". Het merendeel van deze mensen riep op om t\xc3\xb3ch te gaan stemmen, om ervoor te zorgen dat Le Pen geen kans maakte. In de tweede ronde haalde Chirac dan ook meer dan 80% van de stemmen.\n_START_SECTION_\n2002 - 2007\n_START_PARAGRAPH_\nOp 6 mei 2002 benoemde Chirac Jean-Pierre Raffarin van de D\xc3\xa9mocratie Lib\xc3\xa9rale (DL) tot premier. De RPR van Chirac en de DL van Raffarin gingen spoedig daarna een fusie aan, waaruit de UMP ontstond. _NEWLINE_Op 14 juli 2002, bij de viering van de Franse nationale feestdag quatorze juillet, overleefde Chirac een moordaanslag: een jonge neonazi vuurde nabij de Arc de Triomphe een kogel af op de president terwijl deze in een open jeep deelnam aan een militaire parade._NEWLINE_In 2003 steeg Chiracs populariteit lichtelijk doordat hij felle kritiek uitte op George W. Bush en Tony Blair, die beiden hadden besloten tot de Irakoorlog. Samen met de Duitse bondskanselier Gerhard Schr\xc3\xb6der en de Russische president Vladimir Poetin protesteerde Chirac fel tegen de oorlog. Toch daalde zijn populariteit in de jaren daarna enorm: in juli 2005 had hij steun van nog maar 32% van de Franse bevolking. In 2006 was Chirac de meest impopulaire Franse president tot dan toe._NEWLINE_Op 29 mei 2005 werd er in Frankrijk een referendum gehouden over de Europese Grondwet. 55% van de Fransen stemden tegen deze grondwet. Dit werd beschouwd als een enorme klap voor Chirac en de UMP. Premier Raffarin diende zijn ontslag in en Dominique de Villepin werd de nieuwe premier van de Franse Republiek._NEWLINE_In januari 2006 trapte Chirac in een grap van twee Canadese radio-dj\'s, die de nieuw gekozen Canadese premier Stephen Harper imiteerden en zeiden dat deze graag met Chirac wilde spreken._NEWLINE_In februari en maart 2006 gingen Franse jongeren en studenten in verschillende steden de straat op om te demonstreren tegen wetsvoorstellen die het gemakkelijker zouden maken om werknemers onder de 26 jaar te ontslaan. De demonstranten vonden dat hun werkgelegenheid hierdoor werd aangetast. Deze protesten werden op den duur zo massaal en zelfs gewelddadig, waardoor Chirac op 10 april 2006 besloot de maatregelen weer in te trekken._NEWLINE_Begin 2007 zorgde een interview met Chirac voor opschudding. De president zei namelijk dat het "niet erg gevaarlijk" was als Iran over een atoombom zou beschikken, en dat het land direct zou worden weggevaagd als het de bom zou inzetten tegen Isra\xc3\xabl. Chiracs bagatelliserende opmerkingen over het gevaar van een eventuele Iraanse atoombom waren opmerkelijk omdat Frankrijk juist trachtte te voorkomen dat Iran die bom zou fabriceren. Toen de president de journalisten een dag later vroeg om zijn opmerkingen niet te publiceren, weigerden ze dat, waarna Chirac zijn opmerkingen dan maar introk.\n_START_SECTION_\nAfscheid\n_START_PARAGRAPH_\nHet gerucht ging al een tijdje, maar op 11 maart 2007 maakte Chirac officieel bekend dat hij zich niet meer herkiesbaar stelde. Hij deed dit in een rechtstreekse toespraak voor de Franse televisie en radio. Chirac be\xc3\xabindigde hiermee zijn politieke carri\xc3\xa8re na 45 jaar politiek actief te zijn geweest. Hij riep de Fransen op om bij de aankomende verkiezingen niet te zwichten voor extreemrechts. Opmerkelijk aan de toespraak was dat hij geen steun uitsprak aan Nicolas Sarkozy, die op dat moment presidentskandidaat was namens de UMP. Dit laatste tot groot verdriet van Chirac, die alles in het werk had gesteld om dat te verhinderen, want al sinds zijn aantreden lag Chirac met Sarkozy in de clinch over het te voeren beleid binnen de partij. Maar Dominique de Villepin, vertrouweling van Chirac, had het afgelegd tegen de politieke straatvechter Sarkozy. Later sprak Chirac alsnog zijn steun aan Sarkozy uit, maar wel met tegenzin. Op 16 mei 2007 nam hij afscheid van het presidentschap, en werd Sarkozy de nieuwe president, die tien dagen eerder, op 6 mei 2007, met 53,06% van de stemmen was verkozen tot nieuw staatshoofd. Chirac verliet het \xc3\x89lys\xc3\xa9e met een goedkeuringspercentage van 30%.\n_START_SECTION_\nVeroordeling\n_START_PARAGRAPH_\nOp 21 november 2007 werd een gerechtelijk onderzoek tegen Chirac geopend in verband met een affaire rond fictieve banen daterend uit de tijd dat hij burgemeester was van Parijs. Op 15 december 2011 werd hij veroordeeld tot twee jaar voorwaardelijke gevangenisstraf. Chirac gaf aan dat hij het ten laste gelegde bleef ontkennen, maar dat hij om gezondheidsredenen niet tegen de uitspraak in beroep zou gaan.\n_START_SECTION_\nControverse\n_START_PARAGRAPH_\nIn Oost-Europa maakte hij zich niet altijd geliefd. Over dertien Oost-Europese landen die begin 2003 de Amerikaanse Irakpolitiek steunden, zei hij dat ze een goede gelegenheid om hun mond te houden voorbij hadden laten gaan.'