b"\n_START_ARTICLE_\nTram van \xc3\x8ele-de-France\n_START_PARAGRAPH_\nDe tram van \xc3\x8ele-de-France is de tram die in de agglomeratie van Parijs en in de rest van \xc3\x8ele-de-France rijdt. Naast de metro en buslijnen kent \xc3\x8ele-de-France ook negen tramlijnen, waarvan een lijn als treindienst gereden wordt. Ook zijn er nog diverse lijnen in ontwikkeling.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nParijs kende enige decennia voor de aanleg van de metro al tramlijnen uitgebaat door zes verschillende maatschappijen. Deze maatschappijen werden overgenomen door de STCRP (Soci\xc3\xa9t\xc3\xa9 des Transports en Commun de la R\xc3\xa9gion Parisienne) in 1921. Dit netwerk functioneerde vanaf 1855 tot 1938 in Parijs, waarna tot 1957 het lokaal tramnet van Versailles bleef rijden. Naast Parijs zelf hadden grote voorsteden zoals Versailles hun eigen tramnetten en waren er lokale trams die dorpen met het spoor verbonden. Er was een 32 kilometer lange regionale tramlijn, de Arpajonnais, die de binnenstad van Parijs bevoorraadde met voedsel uit de landbouwstreek ten zuiden van Parijs. In de loop van de jaren werd op dit netwerk gebruikgemaakt van diverse technieken. Na de paardentram en de stoomtram werd overgegaan op elektrische trams. Daarnaast hebben er ook accutrams en gastrams (met gecomprimeerde lucht) gereden. Dubbeldekstrams waren heel gewoon. Het tramnet raakte onder invloed van de opkomst van andere vervoermiddelen (zoals de auto, bus en de metro, in de verdrukking en werd uiteindelijk opgeheven._NEWLINE_Een nieuw trambedrijf is vanaf 1992 in gebruik genomen. Dit netwerk wordt nog steeds uitgebreid.\n_START_SECTION_\nHuidige tramlijnen\n_START_PARAGRAPH_\nAnno 2016 zijn negen tramlijnen in gebruik. Zeven tramlijnen zijn gesitueerd in de voorsteden van Parijs. De tramlijnen zijn niet of nauwelijks met elkaar verbonden en hebben elk hun eigen specifiek materieel, vervoer en lijnkarakteristieken. Daarom is er geen sprake van een tramnetwerk.\n_START_SECTION_\nT6\n_START_PARAGRAPH_\nLijn T6 is een bandentramlijn van 14\xc2\xa0km lang (waarvan 1,6\xc2\xa0km in een tunnel) met 21 haltes en gaat lopen van Ch\xc3\xa2tillon naar Viroflay._NEWLINE_Plannen om de lijn aan te leggen werden op 9 februari 2006 goedgekeurd (d\xc3\xa9claration d'utilit\xc3\xa9 publique), waarna in 2008 de werkzaamheden begonnen. De lijn is is voor het grootste deel van het traject geopend op 13 december 2014. De lijn gebruikt, net zoals lijn T5, het Translohr-systeem. Dit is gekozen na protesten van omwonenden die bang waren voor lawaai van de wielen van de tram (een bandentram is aanzienlijk stiller dan een tram op stalen wielen). De kosten voor dit project zijn geraamd op 392 miljoen euro. Het ontbrekende deel, inclusief de tramtunnel, is op 11 juni 2016 geopend. De twee laatste haltes, Viroflay Rive Gauche en Viroflay Rive Droite, liggen diep onder de grond. Beide haltes geven aansluiting op spoorlijnen van het voorstadsnet.\n_START_SECTION_\nT8\n_START_PARAGRAPH_\nLijn T8 (ook wel bekend als Tram'Y vanwege het Y-vormige trac\xc3\xa9) verbindt Saint Denis (metrolijn 13) met Villetaneuse (Tangentielle Nord) en \xc3\x89pinay-sur-Seine. Deze tramlijn is geopend op 16 december 2014. Er is sprake van een verlenging naar Station Rosa Parks in het 19e arrondissement van Parijs.\n_START_SECTION_\nTram express Nord / T11\n_START_PARAGRAPH_\nHoewel dit tramtreinproject als een spoorwegproject wordt beschouwd, heeft deze lijn zijn eigen sporen naast de goederenringspoorlijn en wordt bereden door hoogfrequente tramtreinen zoals bij tramlijn T4. De vroegere offici\xc3\xable naam, tangentielle l\xc3\xa9g\xc3\xa8re nord, is veranderd in tramlijn 11. Op 13 december 2010 zijn de bouwwerkzaamheden begonnen. Deze lijn wordt aangelegd langs de noordelijke goederenringspoorlijn en zal aansluiting geven op de voorstadstreinen en ander spoorvervoer. De lijn werd in eerste instantie aangelegd tussen Le Bourget en \xc3\x89pinay-sur-Seine en in een latere fase naar Sartrouville en Noisy-le-Sec. In de herfst van 2016 werden de eerste testritten uitgevoerd. Het eerste deel van het traject is op 1 juli 2017 geopend.\n_START_SECTION_\nToekomst\n_START_PARAGRAPH_\nHet Parijse tramnet is nog volop in ontwikkeling. Voor verschillende trajecten bestaan plannen om treinen te vervangen door trams. Veel van deze plannen zijn echter nog niet uitgewerkt. Wel zullen er op een aantal stukken spoor, nu nog deel van de RER C, trams gaan rijden. Ook worden veel nieuwe lijnen gebouwd om buslijnen te vervangen.\n_START_SECTION_\nT9\n_START_PARAGRAPH_\nOp 5 februari 2015 is dit tramproject goedgekeurd (d\xc3\xa9claration d'utilit\xc3\xa9 publique). De 10 kilometer lange tramlijn loopt van het metrostation Porte de Choisy naar Orly-Ville langs de RD\xc2\xa05 (route departementale). Deze tramlijn zal aansluiting geven op de RER (station Les Saules).\n_START_SECTION_\nT10\n_START_PARAGRAPH_\nDit tramproject (op rails) vertrekt van de RER-halte Croix de Berny aan de RER lijn B ten zuiden van Parijs tot in Clamart waar de lijn de tramlijn 6 kruist. Op 11 oktober 2016 is het project goedgekeurd.\n_START_SECTION_\nTramway des Gares\n_START_PARAGRAPH_\nEen ander project dat regelmatig genoemd wordt is de Tramway des Gares die de zes Parijse kopstations met elkaar zou moeten verbinden, ongeveer via de route van de huidige stadsbuslijn 91. De RATP heeft hier in 2005 drie studies naar laten uitvoeren en het plan steekt nog regelmatig de kop op."