b'\n_START_ARTICLE_\nAlfabet\n_START_SECTION_\nLexicografische ordening\n_START_PARAGRAPH_\nDe gestandaardiseerde volgorde waarin de tekens in een alfabet geordend zijn, de alfabetische volgorde, is een hulpmiddel bij het systematisch ordenen van met name literatuur en wetenschappelijke informatie. Het principe van alfabetisering maakt het bijvoorbeeld mogelijk om een boek in de bibliotheek op naam van de schrijver snel terug te vinden, of om een woord met de bijbehorende definitie snel op te zoeken in een woordenboek. Deze manier van ordenen wordt ook lexicografische ordening genoemd.\n_START_SECTION_\nEtymologie\n_START_PARAGRAPH_\nHet woord alfabet is een samenstelling van alfa (\xce\xb1) en b\xc3\xa8ta (\xce\xb2), de namen van de eerste twee letters van het Griekse alfabet._NEWLINE_De woorden alfa en b\xc3\xa8ta hebben geen betekenis. Ze komen uit het Fenicisch. "Alef" betekent os en "beth" betekent huis. Aanvankelijk waren de lettertekens namelijk kleine tekeningetjes: een alef was een os, een beth een huis, een gimel een werpstok, een daleth een vis.\n_START_SECTION_\nOntwikkeling\n_START_PARAGRAPH_\nIn het tweede millennium voor Christus ging men in Fenici\xc3\xab de pictogrammen van 22 woorden gebruiken om de eerste medeklinker van dat woord aan te duiden en op deze wijze ontwikkelde zich het Proto-Sina\xc3\xaftische (circa 1500 v.Chr.) of proto-kana\xc3\xa4nitische (1400-1100 v.Chr.) alfabet. In Ugarit zijn bij opgravingen alfabetten uit ca 1500 v.Chr. gevonden met de letters in grofweg dezelfde volgorde als het onze. Het Fenicische alfabet werd later overgenomen door de Grieken, Hebree\xc3\xabrs en Arabieren. Via de Grieken namen ook de Romeinen en Slavische volkeren het over. Al deze \'erfgenamen\' pasten het oorspronkelijke Fenicische alfabet aan aan de behoeften van hun respectievelijke talen. Fenicisch, Hebreeuws en Arabisch zijn Semitische talen. In deze talen dragen de medeklinkers de betekenis van de woorden. In het Grieks echter kunnen klinkers niet gemist worden. Daarom vervingen de Grieken sommige medeklinkers die men niet nodig had, door een klinker: de alef werd de a-klank, de he een e-klank, de ayin werd de ypsilon, en een grote o, de omega, werd toegevoegd. Bovendien gingen de Grieken van links naar rechts schrijven, waardoor de letters werden omgeklapt. De Romeinen en de Byzantijnen pasten het "alfabet" verder aan de behoeften van hun talen aan. De oudste gedrukte leerboekjes voor scholen uit ca. 1450 met daarin het abc, werden abecedaria genoemd.\n_START_SECTION_\nVerschillende alfabetten\n_START_PARAGRAPH_\nVerschillende schriftsystemen hebben uiteraard verschillende alfabetten. Ook de principes waarvoor de alfabetten worden gebruikt, verschillen per taal. Meer informatie hierover is te vinden onder het lemma spelling._NEWLINE_Ter illustratie hieronder het Cyrillisch alfabet._NEWLINE_Het omzetten van het ene alfabet in het andere wordt transliteratie genoemd.\n_START_SECTION_\nAlfabet versus fonetiek\n_START_PARAGRAPH_\nDe term alfabet wordt soms omschreven als: "een systeem waarin elk teken of grafeem een vaste klank of klankeenheid representeert", geheel volgens de fonetische en de fonematische principes, maar deze omschrijving klopt slechts ten dele. Hoewel veel schriftsystemen inderdaad een tot op zekere hoogte fonetische spelling kennen, is er zelden of nooit sprake van een volledige "een-op-een-relatie". In een volmaakt fonetisch alfabet zouden letters en klanken perfect in wederzijdse richting combineren: een schrijver zou de spelling van een woord altijd kunnen afleiden uit de uitspraak ervan, en omgekeerd zou een spreker de juiste uitspraak van een woord altijd kunnen afleiden uit de spelling. De uitspraak van een taal verandert echter onafhankelijk van het systeem waarin de taal opgeschreven wordt. In het Engels wordt bijvoorbeeld de lange o-klank weergegeven door "o" in potato, "oe" in toe, "ough" in though. De "o" kan echter behalve als o in potato ook klinken als oe-klank in to, als een korte o in month, als ou in tower en als stomme e in dungeon._NEWLINE_Spellingsystemen worden niet zelden geleend door talen waarvoor ze oorspronkelijk niet bedacht zijn. Uitspraakregels zorgen ervoor dat in letters bepaalde fonologische contexten anders moeten worden geschreven, omdat de klank die ze eigenlijk vertegenwoordigen daar niet precies hetzelfde is. Er wordt dan \xe2\x80\x93 meestal boven de letter zelf \xe2\x80\x93 nog een extra teken gezet, het zogeheten diakritische teken: ba\xc3\xb1o (Spaans: "bad"), mis\xc3\xa8re (Frans), etc.'