b'\n_START_ARTICLE_\nSonderkonto\n_START_PARAGRAPH_\nHet Sonderkonto is een instrument dat de invoer- en uitvoerstromen van een land aan elkaar koppelt via de centrale banken. Het systeem is bedacht door de Zweedse econoom Matz, en door Duitsland in de jaren 30 en 40 als economisch instrument ingezet. Zowel Zweden als Nederland hebben in de jaren 30 het Sonderkonto met Duitsland gehanteerd.\n_START_SECTION_\nSysteem\n_START_PARAGRAPH_\nHet Sonderkonto werkt volgens het volgende mechanisme, zoals uitgewerkt in onderstaand voorbeeld._NEWLINE_Voorbeeld: Ondernemer en exporteur Jan van Sevenum (fictief) verkoopt tropisch hardhout uit Nederlands-Indi\xc3\xab aan de Duitse importeur Heinrich Veldhaus (ficief) voor 50.000 Reichsmark. Veldhaus mag nu niet meer direct aan Van Sevenum betalen, maar moet aan de Duitse centrale bank, de Reichsbank, betalen. De Reichsbank opent met betrekking tot dit krediet een tegoed ten bate van De Nederlandsche Bank (DNB), voor 50.000 Reichsmark. Voor dit bedrag mag DNB nu "bankmarken" afgeven, die in Nederland voor guldens verkocht konden worden. Bankmarken zijn in feite gerechtigdheden voor een bepaald bedrag tot het door de Reichsbank aangehouden tegoed._NEWLINE_Als er gemakshalve van wordt uitgegaan dat er koers van 1:1 geldt dan zijn die bankmarken 50.000 gulden waard. Bankmarken konden ook gebruikt worden om Duitse import te betalen, en dit was eigenlijk de bedoeling van het Sonderkonto. In dit voorbeeld koopt een andere Nederlandse ondernemer, Rein Bergman, voor 50.000 Reichsmark of gulden, elektrische apparatuur van Krupp. Bergman koopt hiervoor de 50.000 bankmarken die door DNB en de Reichsbank zijn gegenereerd voor de transactie tussen Veldhaus en Van Sevenum, en betaalt hiermee zijn Duitse wederpartij, Krupp._NEWLINE_Op dit moment heeft DNB 50.000 gulden gekregen, en kan hiermee nu Van Sevenum betalen zodat deze uiteindelijk via een omweg voor zijn levering betaald wordt. Het moge duidelijk zijn dat Van Sevenum zich voor betaling alleen tot DNB kan wenden.\n_START_SECTION_\nToepassing\n_START_PARAGRAPH_\nHet systeem werd eind 1932 met de Weimarrepubliek afgesproken en ging in 1933 in. De nazi\'s pasten het systeem echter ten nadele van Nederland toe._NEWLINE_De Nederlandse export overtrof de import. Zonder het Sonderkonto zou het overschot in baar geld worden betaald, nu moesten exporteurs wachten tot er gelijkwaardige importen plaatsvonden voor ze betaald konden worden. Ook waren slechts de Duitse importeurs verplicht via de Reichsbank te betalen. Nederlandse importeurs konden met bankmarken betalen, maar mochten dit ook in contanten doen. Om een soepel betalingsverkeer te garanderen verkocht DNB daarnaast de bankmarken met een disagio (dus beneden de nominale waarde).'