b"\n_START_ARTICLE_\nLectine\n_START_PARAGRAPH_\nLectines zijn een groep van complexe prote\xc3\xafnes of glycoprote\xc3\xafnes, die aan specifieke koolhydraatstructuren (oligosachariden) binden en daardoor in staat zijn, zich specifiek aan cellen in het bijzonder aan celmembranen te binden en van daar uit biochemische reacties te initi\xc3\xabren. Ze hebben echter geen enzymatische activiteit._NEWLINE_Lectines kunnen verschillende stofwisselingsprocessen be\xc3\xafnvloeden, zoals de celdeling, de ribosomale eiwitsynthese, de agglutinatie van cellen (vandaar de oude benaming \xe2\x80\x9ehemagglutinine\xe2\x80\x9c; Lectine komt van het Latijnse legere \xe2\x80\x9elezen\xe2\x80\x9c, \xe2\x80\x9euitkiezen\xe2\x80\x9c) en het immuunsysteem.\n_START_SECTION_\nVoorkomen\n_START_PARAGRAPH_\nLectines komen vooral in het plantenrijk voor, maar kunnen ook van dierlijke of bacteri\xc3\xable oorsprong zijn. Zo bevat bijvoorbeeld een bacteri\xc3\xable pilus lectines._NEWLINE_Het bekendst zijn de lectines van plantaardige oorsprong, bijvoorbeeld het fytohemagglutinine uit rauwe bonen, welke door koken vernietigd wordt. Andere lectines zijn meer hitteresistent, maar vaak ook niet toxisch, bijvoorbeeld lectines uit de aardappel. Het maag-darmstelsel van de mens wordt regelmatig aan lectines blootgesteld. Niettemin kunnen lectinen maar zelden intact de bloedbaan bereiken. De meeste lectines worden tijdens de voedselbereiding of in het maag-darmkanaal afgebroken. Lectinen in peulvruchten worden na 15 minuten koken onschadelijk gemaakt._NEWLINE_Ook het toxische ricine uit bonen van de wonderbomen is een lectine._NEWLINE_Lectines bevinden zich meestal aan de buitenste membraanoppervlakken en hebben een complexe structuur.\n_START_SECTION_\nFuncties\n_START_PARAGRAPH_\nLectines hebben een functie in de communicatie en interactie tussen cellen. Daarbij hebben lectines meerdere bindingsplaatsen voor specifieke suikers. Deze som van zwakke interacties resulteert in een specifieke, stabiele interactie die op ieder ogenblik kan worden onderbroken. Verschillende types lectines bevorderen cel-interactie._NEWLINE_Lectines spelen ook een rol in het complementsysteem._NEWLINE_Calnexine is een voorbeeld van een lectine dat door binding met specifieke koolhydraten kan helpen bij de eiwitopvouwing._NEWLINE_Een gelijkaardig eiwit is calreticuline._NEWLINE_Een voorbeeld is selectine. Selectines, die zich bevinden op endotheelcellen (die voorkomen in bloedvaten en lymfeknopen), kunnen suikerresidu's binden die zich bevinden op cellen van het immuunsysteem of op bloedplaatjes om zo die cellen naar plaatsen van een ontsteking te leiden._NEWLINE_De rol van lectines in planten is nog onduidelijk.\n_START_SECTION_\nWerkingsmechanisme en pathologie\n_START_PARAGRAPH_\nHet werkingsmechanisme van lectines lijkt op dat van een bestrijdingsmiddel. Zo is ricine een krachtige remmer van de ribosomale prote\xc3\xafnenbiosynthese. Vanwege hun toxiciteit vinden sommige lectines toepassing als bestrijdingsmiddel tegen insecten. Door de agglutinerende eigenschappen kan het ook tot stolselvorming komen, welke de bloedbaan kunnen verstoppen._NEWLINE_Hemagglutinine, een influenza-eiwit kan aan glycoprote\xc3\xafnen binden, bijvoorbeeld aan siaalzuur._NEWLINE_Ook de binding tussen gp120 (glycoprote\xc3\xafne) en de CD4-receptor bij hiv-infectie (aids) komt tot stand door de binding tussen een eiwit (CD4-receptor) en koolhydraten.\n_START_SECTION_\nToepassingen bij onderzoek\n_START_PARAGRAPH_\nHet feit dat lectines specifiek aan sommige sachariden binden maakt ze heel bruikbaar in het laboratorium onderzoek. Lectines uit planten worden vaak gebruikt als affiniteitsreagentia om specifieke glycoprote\xc3\xafnen uit een monster te zuiveren. Lectines worden ook gebruikt als marker om glycoprote\xc3\xafnen op het celoppervlak waar te nemen."