b'\n_START_ARTICLE_\nSpa (stad)\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nIn de middeleeuwen behoorde Spa tot het markgraafschap Franchimont, genoemd naar de burcht in het naburige Theux. Spa kreeg in 1594 stadsrechten._NEWLINE_Spa was tot ongeveer 1980 het belangrijkste toeristische centrum van de Ardennen. De vermeende geneeskrachtige werking van het ijzer- en koolzuurhoudend water van de thermen van Spa was al in de 16e eeuw bekend. In 1764 werd de eerste badinrichting gebouwd en kreeg de stad bekendheid als kuuroord. In 1774 werd er het tweede casino van Europa geopend. In de 19e eeuw werd Spa zo bekend dat in het Engels "spa" een soortnaam voor kuuroord werd. De welgestelde bourgeoisie liet er kasteeltjes bouwen. Talrijke gekroonde hoofden, componisten en schrijvers verbleven in Spa._NEWLINE_Het Concours de Beaut\xc3\xa9 dat op 19 september 1888 in de Casino werd gehouden, was de eerste schoonheidswedstrijd ter wereld._NEWLINE_Koningin Maria-Hendrika woonde van 1893 tot haar dood in 1902 in de Villa Royale; daar ontvluchtte ze de problemen van Laken._NEWLINE_Van maart tot november 1918, tijdens de Eerste Wereldoorlog, vestigden de Duitsers in Spa het hoofdkwartier van hun militaire opperbevel. Hier, in H\xc3\xb4tel Britannique, planden de strategen het laatste offensief op het westfront, Operatie Michael. Keizer Wilhelm II van Duitsland ontvluchtte in oktober 1918 Duitsland, dat op het punt stond de oorlog te verliezen, voor de toenemend anti-monarchale stemming die zich in zijn land verspreidde. Hij nam zijn intrek in Kasteel La Fraineuse, dicht bij het militaire hoofdkwartier. Toen hij op 9 november vernam dat de troepen niet langer voor hem wilden vechten, trad hij af als Duits keizer. Hij wilde nog aanblijven als koning van Pruisen, maar de novemberrevolutie bracht de monarchie ten val en de Rijkskanselier zette hem af als staatshoofd. Aangezien de Britten en Fransen kenbaar hadden gemaakt dat ze de ex-keizer als oorlogsmisdadiger wilden vervolgen, ging Wilhelm de volgende dag vanuit Spa rechtstreeks naar de Nederlandse grensplaats Eijsden, waar hij asiel aanvroeg. De Nederlandse regering stond dit toe en hij bleef voor de rest van zijn leven in Nederlandse \'ballingschap\'._NEWLINE_In juli 1920 hielden de geallieerden in het kasteel La Fraineuse te Spa de naar de stad genoemde conferentie, als vervolg op de conferentie van Versailles. Ze ging voornamelijk over herstelbetalingen, ontwapening, bevoorrading en grenzen.\n_START_SECTION_\nSpa als begrip\n_START_PARAGRAPH_\nDe plaats Spa is in de loop der tijd geoniem geworden aan elke plaats met een natuurlijke waterbron waarvan wordt geloofd dat deze een speciale genezende werking heeft. Als een generieke term wordt het woord \'spa\' ook gebruikt voor resort hotels en kuuroorden vaak gelegen in de buurt van een mineraalwaterbron of heetwaterbron \xe2\x80\x93 die whirlpools of andersoortige warmwaterhydromassagefacilliteiten aanbieden. Bijvoorbeeld op cruiseschepen worden de sauna en whirlpools e.d. aangeduid als \'spa\'._NEWLINE_"Spa bruis" lijkt op weg ook een soortnaam te worden. Het bedrijf Spa Monopole is sinds 1921 de exclusieve producent van dit bronwater, dat echter niet uit dezelfde bronnen komt als het ijzerhoudend water. Spa Monopole is nu onderdeel van de Spadel-groep die ook de bronnen van de Waalse plaatsen Spontin en Chevron controleert.\n_START_SECTION_\nOverige kernen\n_START_PARAGRAPH_\nCreppe, Nivez\xc3\xa9 (gedeeltelijk) en Winamplache (gedeeltelijk)\n_START_SECTION_\nVerkeer en vervoer\n_START_PARAGRAPH_\nDe stad beschikt over twee treinstations langs Spoorlijn 44: Station Spa en station Spa-G\xc3\xa9ronst\xc3\xa8re. Er is maar 1 verbinding, de L-trein Spa-G\xc3\xa9ronst\xc3\xa8re - Verviers-Centraal - Welkenraedt, die alle twee de stations verbindt._NEWLINE_De stad beschikt ook over een privaat vliegveld: A\xc3\xa9rodrome de Spa-La Sauveni\xc3\xa8re'