b'\n_START_ARTICLE_\nZuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij\n_START_SECTION_\nGeschiedenis van de spoorlijn(en)\n_START_PARAGRAPH_\nDe lijn waarover de ZLSM rijdt bestaat uit verschillende delen: Schin op Geul \xe2\x80\x93 Simpelveld \xe2\x80\x93 Vetschau (D) is onderdeel van de vroegere Spoorlijn Aken - Maastricht (geopend in 1853), Simpelveld \xe2\x80\x93 Domaniale Mijn (geopend in 1872) en Spekholzerheide (voorheen Kerkrade West) \xe2\x80\x93 Kerkrade Centrum (geopend in 1934 als onderdeel van de Miljoenenlijn)._NEWLINE_Tussen Kerkrade en Schaesberg / Landgraaf maakte de ZLSM van 2004 tot eind 2006 drie jaar gebruik van het in 1934 geopende deel van de Miljoenenlijn dat toen nog door de Nederlandse Spoorwegen ge\xc3\xabxploiteerd werd en tussen Schaesberg / Landgraaf en Heerlen van de spoorlijn (Maastricht / Sittard \xe2\x80\x93) Heerlen \xe2\x80\x93 Herzogenrath \xe2\x80\x93 Aken (Duitsland). Nadat Veolia de exploitatie van de Heuvellandlijn in december 2006 overnam, was er geen ruimte meer voor de treinen van de ZLSM op het baanvak naar Heerlen. De treinen van de ZLSM keerden sindsdien wederom in Kerkrade Centrum. Sinds 2015 maakt ZLSM geen gebruik meer van Station Kerkrade Centrum en keren de treinen bij de halte Kerkrade ZLSM.\n_START_SECTION_\nMiljoenenlijn\n_START_PARAGRAPH_\nDe oorsprong van de "Miljoenenlijn" wordt gevormd door de spoorlijn Schaesberg - Simpelveld, een aftakking van de spoorlijn Sittard - Herzogenrath (D), waarvan de aanleg begon in 1925 ten behoeve van het kolenvervoer van de steenkoolmijnen. De verantwoordelijke uitvoerder van het werk was Corstiaan van Herpen, medewerker van het Spoorwegbouwbedrijf te Utrecht, een dochtermaatschappij van de Nederlandsche Spoorwegen. Bij de aanleg van de lijn werd 3,5 miljoen kubieke meter grond verzet. De spoorlijn kwam gereed in 1934._NEWLINE_De naam is ontleend aan de geschatte kosten per kilometer; het 12,5\xc2\xa0km lange traject heeft destijds ongeveer 12,5 miljoen gulden gekost, destijds een zeer hoog bedrag. De Miljoenenlijn werd in eerste instantie gebruikt voor vervoer van materialen en mijnwerkers voor de exploitatie van de steenkoolmijnen. In 1949, 24 jaar na de offici\xc3\xable opening van de lijn, vond het eerste openbare reizigersvervoer plaats. De lijn werd in 1986 ge\xc3\xablektrificeerd tot aan Kerkrade-Centrum en was tot 2006 in gebruik bij de NS waarna de exploitatie van het reizigersvervoer is overgegaan naar Veolia. Saillant detail: Op 1 augustus 1954 reed het eerste dieseltreinstel, een DE1, met de bijnaam Blauwe Engel over deze lijn.\n_START_SECTION_\nSluiting\n_START_PARAGRAPH_\nOp 28 mei 1988 werd het baanvak Kerkrade-Centrum \xe2\x80\x93 Simpelveld gesloten. Later, na de opheffing van de treindienst Maastricht \xe2\x80\x93 Simpelveld \xe2\x80\x93 Aken in 1992, werd het baanvak Schin op Geul \xe2\x80\x93 Simpelveld \xe2\x80\x93 Bocholtz-Grens, alsmede Simpelveld \xe2\x80\x93 Kerkrade Centrum door de Nederlandse Spoorwegen verkocht aan de ZLSM, nadat eerst de verbinding met het ge\xc3\xablektrificeerde hoofdspoor in Schin op Geul (Sog-aansluiting, zie afbeelding) was opgebroken. In januari 2007 is de aansluiting te Schin op Geul weer hersteld met een enkelsporige verbinding. Sindsdien ws het voor de ZLSM mogelijk door te rijden naar Valkenburg._NEWLINE_Vanaf Schin op Geul wordt het traject sinds 1995 gebruikt als museumlijn door de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij voor de exploitatie van de stoomtreindienst. Het feit dat een klein gedeelte (900 meter) van dit traject over Heerlens grondgebied loopt heeft voor een aanzienlijke vertraging in de ontwikkeling gezorgd.\n_START_SECTION_\nAanleiding\n_START_PARAGRAPH_\nEen korte historie van deze museumorganisatie: in de jaren zestig van de 20e eeuw begon de regering in Den Haag wegens bezuinigingen met pogingen tot opheffing van de onrendabele spoorlijn tussen Kerkrade en Schin op Geul. Deze treinverbinding werd door (te) weinig reizigers gebruikt. Na vele jaren van discussies en financi\xc3\xable injecties werd in 1987 de knoop doorgehakt en op 29 mei 1988 werd de deze dienst definitief opgeheven.\n_START_SECTION_\nPlanvorming\n_START_PARAGRAPH_\nAl voor de sluiting van de spoorlijn had een aantal spoorwegenthousiasten het plan gevat om de spoorlijn als een toeristische en historische spoorweg te exploiteren. Met het oog op deze sluiting werd op 24 maart 1988 de ZLSM (toen nog als Zuid-Limburgse Stoomtram Maatschappij) opgericht. Het doel van deze organisatie is het behoud van dit traject en de exploitatie van de toeristische stoomtreindienst, uitgevoerd met historisch materieel. Aanvankelijk was het doel om ook naar Valkenburg te rijden. De NS was hier echter tegen en het duurde nog tot 2007 voordat de stoomtrein verder reed dan Schin op Geul._NEWLINE_Vier jaar later, op zaterdag 30 mei 1992, kwam er ook een einde aan de reguliere treindienst tussen Maastricht en Aken en stopte de NS-dieseltrein voor het laatst in Simpelveld.\n_START_SECTION_\nStartfase\n_START_PARAGRAPH_\nDe ZLSM begon met het opleiding van vrijwilligers en kocht zeven eersteklas K1-rijtuigen bij de NMBS in Belgi\xc3\xab. Een ijzerhandel uit Born schonk een rangeerlocomotief die de naam Lommaert kreeg. Met deze locomotief kreeg de ZLSM van NS toestemming om met werktreinen te rijden._NEWLINE_Er werd een projectvoorstel gestuurd aan de diverse gemeenten, het Ministerie van Economische Zaken en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, waarop door hen subsidie werd toegezegd. De gemeenten waren in het begin nog huiverig vanwege eerdere slechte ervaring met het Primosa-museum in Gulpen. Nadat het risico voor de gemeenten verminderd werd, verleenden ook zij medewerking, onder meer met een versnelde doorloop van subsidieaanvragen._NEWLINE_Het Prins Bernhard Cultuurfonds gaf subsidie voor de aankoop van een eerste Zweedse stoomlocomotief van de Statens J\xc3\xa4rnv\xc3\xa4gar. In juli 1994 werd met de NS een overeenkomst getekend waarbij de ZLSM de spoorlijn voor tien jaar in bruikleen kreeg. Op 23 december 1994 kreeg de ZLSM een concessie voor het berijden van het traject Schin op Geul \xe2\x80\x93 Kerkrade._NEWLINE_In april 1995 startte de treindienst van de ZLSM tussen Schin op Geul en Kerkrade Centrum. In september van hetzelfde jaar werd de lijn geopend door Pieter van Vollenhoven. Later is men ook gaan rijden naar Vetschau (vanaf 2000) en Heerlen (2004 t/m 2006). Van april 2007 t/m eind 2016 was de treindienst verlengd van Schin op Geul naar Valkenburg. Op het baanvak naar Vetschau rijden uitsluitend railbussen, op de overige baanvakken stoomtreinen en Schienenbussen (railbussen)._NEWLINE_Het depot is gevestigd bij het station van Simpelveld.\n_START_SECTION_\nOverdracht infrastructuur\n_START_PARAGRAPH_\nIn december 2012 kwam de ZLSM in acute liquiditeitsproblemen, die voorlopig konden worden afgewend door leningen van de provincie Limburg en lokale overheden._NEWLINE_In november 2013 besloot de provincie Limburg, in ruil voor overname van de infrastructuur (het spoor, de overwegen en de gebouwen), een bedrag van 3,5 miljoen euro uit te trekken. Samen met de 1,5 miljoen euro die de aanliggende gemeenten, Valkenburg, Simpelveld, Kerkrade en Gulpen-Wittem bijdragen, is er nu 5 miljoen euro beschikbaar voor het doen van de noodzakelijke investeringen in het dure onderhoud aan de infrastructuur. De ZLSM heeft voorts een plan opgesteld om meer bezoekers en inkomsten te verwerven, om daarmee de sinds 2008 dalende trend, weer in opgaande lijn om te buigen._NEWLINE_Op 12 december 2013 vond de offici\xc3\xable overdracht plaats van de infrastructuur aan de vijf betrokken overheden.\n_START_SECTION_\nSeinstelsel\n_START_PARAGRAPH_\nBij de ZLSM wordt er gewerkt met de klassieke beveiliging conform oude NS-richtlijnen. Toen de Nederlandse Spoorwegen in 1992 de exploitatie op de lijn be\xc3\xabindigden, waren enkel post T (de voormalige post II) in Simpelveld en post T in Wijlre nog operationeel als blokpost. Het waren de laatste twee klassieke posten in Nederland die op een spoorlijn met reizigersvervoer buiten dienst werden gesteld._NEWLINE_Enkele vrijwilligers hebben zich vervolgens sterk gemaakt voor het behoud van de klassieke beveiliging en na het aantrekken van enkele oud-medewerkers van het seinwezen van de Nederlandse Spoorwegen werd begonnen met de wederopbouw. Stukje bij beetje werd de beveiliging opnieuw opgebouwd en hierbij aangepast aan het gewijzigde emplacement van station Simpelveld. Post II staat aan de kant van Wijlre en maakt het beveiligd vertrekken van en binnenkomen op spoor 1, 2, 3 en 4 mogelijk. Post I bevindt zich bij de splitsing van de lijn naar Kerkrade (Miljoenenlijn) en de voormalige lijn Aachen Hbf \xe2\x80\x93 Maastricht. Vanuit Kerkrade is het mogelijk om beveiligd te vertrekken van en binnen te komen op spoor 1, 2 en 3. Spoor 3 is voor treinen naar en van Vetschau. Post T bevindt zich in het stationsgebouw en co\xc3\xb6rdineert de algehele treindienst tijdens een rijdag. De treindienstleider bedient geen wissels en seinen, maar beschikt alleen over een blokkast voor het geven van toestemmingen aan de beide seinhuizen en het controleren van de ingestelde rijwegen aldaar._NEWLINE_De twee seinhuisjes in Simpelveld zijn rijksmonument op basis van gebruikte bouwmaterialen (Kundersteen) en functionele zeldzaamheid._NEWLINE_In 2008 kwam ook de klassieke beveiliging in Wijlre gereed. De post bevindt zich in het stationsgebouw en is ingericht als kruisingsstation, waar beveiligd gekruist kan worden. Vanuit Wijlre is de lijn tot Schin op Geul dubbelsporig, alleen het linkerspoor wordt bereden voor beide richtingen. Met het in dienst komen van de post in Wijlre is er voor het eerst sinds 1992 weer een handbediend blokstelsel, blokstelsel A, gebouwd 1913, in bedrijf in Nederland en wel tussen Wijlre en Simpelveld. Post T Wijlre is uitschakelbaar op post T Simpelveld. De dienstdoende treindienstleider aldaar kan het blokstelsel dan in Simpelveld simuleren._NEWLINE_Op niet-rijdagen is er geen treindienstleider en wordt er met behulp van baanvakpenningen gereden. Voor elk van de drie baanvakken is er slechts \xc3\xa9\xc3\xa9n penning beschikbaar, die centraal uitgegeven en ingenomen wordt. Enkel de trein of het rangeerdeel dat in bezit is van de betreffende penning, heeft toestemming om het baanvak te berijden. Door het ontbreken van een penning is tevens duidelijk dat een bepaald baanvak bezet is. De klassieke seinen in Simpelveld en Wijlre hebben bij het rijden op penningen geen functie en mogen dan genegeerd worden\n_START_SECTION_\nStoomlocomotieven\n_START_PARAGRAPH_\nVoor de treindienst werd gezocht naar stoomlocomotieven die gelijkend waren op de NS-locomotieven die voorheen vanuit Heerlen werden ingezet. Er werd gekeken naar een Poolse TK48-locomotief, maar daarvoor kon geen exportvergunning worden verkregen._NEWLINE_Hierop werd de zoektocht naar stoomlocomotieven verlegd naar Zweden. De Zweedse staatsspoorwegen (Statens J\xc3\xa4rnv\xc3\xa4gar) hield decennialang een grote strategische reserve aan stoomlocomotieven aan, die in de jaren negentig werd opgeheven omdat er nog maar weinig bevoegde machinisten voor waren. Daar werden uiteindelijk vier stoomlocomotieven gekocht, waarvan er in 2019 \xc3\xa9\xc3\xa9n rijvaardig is. De stoomlocomotieven kwamen per schip naar Born en werden vanaf daar naar Simpelveld gesleept. Ook kwamen er veel reserveonderdelen mee. De Zweedse stoomloc B 1289 is eigendom van het Spoorwegmuseum en in bruikleen gegeven aan de ZLSM. Later kwam ook de NS 8826 vanuit Tilburg naar Simpelveld.\n_START_SECTION_\nOverig\n_START_PARAGRAPH_\nVeertien rijtuigen zijn afkomstig van de Belgische Spoorwegen (NMBS) en twee van de Compagnie Internationale des Wagons-Lits (CIWL). Voor de dienst naar Vetschau is een Schienenbus (2 motorwagens en 3 bijwagens) van de Duitse Spoorwegen (DB) verworven. Van de Nederlandse Spoorwegen (NS) is treinstel 179 (Plan X, voorheen Blauwe Engel) overgenomen (nog niet rijvaardig).\n_START_SECTION_\nElektrische tram\n_START_PARAGRAPH_\nElektrische trammotorwagen 610 (Beijnes, 1931) van de vroegere Limburgsche Tramweg Maatschappij is door het Spoorwegmuseum aan de ZLSM geschonken en bevond zich (niet rijvaardig) sinds eind 2005 te Simpelveld. Op 20 november 2010 werd de LTM 610 in bruikleen gegeven aan de Tramweg-Stichting te Den Haag en daar (tijdelijk) in Haagse staat teruggebracht als "Limburger" HTM 90. In oktober 2017 kreeg deze weer een Limburgs (groen) uiterlijk en op 9 maart 2018 keerde de trammotorwagen terug naar de ZLSM in Simpelveld.'