b'\n_START_ARTICLE_\nMalagassi\xc3\xabrs\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe Malagassi\xc3\xabrs worden onderverdeeld in twee geografische groepen: de hooglanders op het centrale plateau van Madagaskar (de Merina, de Sihanaka, de Betsileo en de Zafimaniry) en de kustbewoners, ook wel bekend als c\xc3\xb4tiers. Deze scheiding vindt haar oorsprong in de geschiedenis, beide groepen hebben een eigen etnische achtergrond.\n_START_SECTION_\nKustbewoners\n_START_PARAGRAPH_\nTussen de 10e en 16e eeuw arriveerden andere nationaliteiten aan de kust van Madagaskar, zoals Portugezen, Perzen, Arabische Omanieten en Indi\xc3\xabrs. Sommigen vestigden zich permanent in Madagaskar, waar ze zich mengden onder de inheemse kustbewoners. Arabische handelaren introduceerden de islam en diverse oosterse gebruiken. Met name de Antaimoro en de Antambahoaka hebben hun wortels bij deze Arabieren._NEWLINE_In de 17e eeuw groeide het Menabekoninkrijk van de Sakalava uit tot het grootste koninkrijk van Madagaskar. In het midden van deze eeuw werd de Menabe-prins Andriamandresiarivo door zijn moeder verbannen nadat hij zijn oom had gedood. Hij trok met zijn slaven en soldaten naar het zuidoosten van Madagaskar en stichtte daar het Antaisakakoninkrijk, wat vervolgens uitgroeide tot het op drie na grootste koninkrijk in die tijd. Ondertussen bouwden de Sakalava een handelsimperium op in slaven en goederen en deden zaken met handelaren uit allerlei delen van de wereld. De Sakalava behielden het monopolie in de handel tot in de 18e eeuw. Veel Malagassi\xc3\xabrs weigerden de Sakalava als hun heersers te erkennen en vluchtten naar ge\xc3\xafsoleerde of afgelegen gebieden in Madagaskar, zodat nieuwe etnische (sub)groepen ontstonden als de Antankarana en de Mikea.\n_START_SECTION_\nPiraten\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1691 stichtte de piraat Adam Baldridge een handelscentrum op \xc3\x8ele Sainte-Marie, een eiland net buiten de oostkust van Madagaskar. Hier voerde hij handel met de zeerovers die er aanmeerden. \xc3\x8ele Sainte-Marie werd hierop een populaire trekpleister voor piraten. Sommigen namen het idee van Adam Baldridge over en stichtten gelijksoortige nederzettingen aan de kust. Aan het begin van de 18e eeuw was Madagaskar een broeinest van piraten geworden. Dankzij hen werden volken als de Bezanozano en de Sihanaka rijk door de handel in slaven, die ze doorverkochten aan de Merina._NEWLINE_In de jaren 20 vestigde de piraat James Plantain zich een paar kilometer ten noorden van \xc3\x8ele Sainte-Marie en veroverde met behulp van zijn leger bestaande uit Malagassi\xc3\xabrs grote delen van Madagaskar. In 1725 trouwde hij een Malagassische prinses en liet zich uitroepen tot koning van Madagaskar. James Plantains regering duurde tot 1728, toen een staatsgreep werd gepleegd en hij uit Madagaskar moest vluchten._NEWLINE_Na de vlucht van James Plantain bleven piraten tot het einde van de 18e eeuw het handelsmonopolie op Madagaskar behouden. Ze mengden zich met de bevolking van de oostkust en huwden er inheemse vrouwen. De grondlegger van het Betsimisarakakoninkrijk Ratsimilaho (ca. 1694 \xe2\x80\x93 1750) was een zoon van een Engelse piraat en Antavaratra Rahena, een Malagassische prinses.\n_START_SECTION_\nEtniciteit\n_START_PARAGRAPH_\nGenetici hebben aangetoond dat het overgrote deel van de huidige Malagassische bevolking bestaat uit nakomelingen van de Zuidoost-Aziatische en Oost-Afrikaanse immigranten, waarbij beide voorouderlijke groepen ongeveer even groot zijn.\n_START_SECTION_\nEconomie\n_START_PARAGRAPH_\nEen groot deel van de bevolking van Madagaskar bestaat uit landbouwers die voornamelijk rijst verbouwen, maar ook ma\xc3\xafs, aardappelen en groenten. Landbouwers maken daarbij gebruik van zeboes, die ze ook houden voor de melkproductie. Zeboevlees wordt echter weinig gegeten. Zeboes worden meestal alleen geslacht voor bepaalde rituelen zoals begrafenissen. Andere bronnen van inkomsten zijn voornamelijk de visserij, de mijnbouw (voornamelijk saffier, grafiet, chromiet, bauxiet en kolen) en het toerisme. De industrie van Madagaskar produceert voornamelijk zeep, bier, leer, suiker, textiel, glaswerk, papier, petroleum en verwerkte vleesproducten._NEWLINE_Door grootschalige ontbossing kan het eiland Madagaskar niet genoeg drinkwater en voedsel produceren voor de bevolking. Dit is de grootste oorzaak van de armoede in het land; 70% van de bevolking leeft onder de armoedegrens.\n_START_SECTION_\nMalagassische diaspora\n_START_PARAGRAPH_\nTijdens de Sakalava-regering zijn Malagassi\xc3\xabrs als slaven naar alle delen van de wereld gestuurd, vooral naar het Amerikaanse continent. In Piura, een stad in de Peruaanse provincie Morrop\xc3\xb3n leeft een gemeenschap van Malagassi\xc3\xabrs die zichzelf Mangaches of Malgaches noemen. Vanaf het einde van de 19e eeuw zijn ook groepen Malagassi\xc3\xabrs ge\xc3\xabmigreerd naar Frankrijk. Ten slotte worden Malagassi\xc3\xabrs ook aangetroffen in Madagaskars omliggende eilanden, zoals Mayotte, R\xc3\xa9union en de Comoren.\n_START_SECTION_\nSamenleving\n_START_PARAGRAPH_\nIn veel dorpen in Madagaskar leven de Malagassi\xc3\xabrs nog volgens traditionele wijze. Traditioneel kent een Malagassisch dorp een dorpshoofd die de belangrijke beslissingen neemt en twee georganiseerde groepen voor beide sekses: de analahy amin-dray (\'de broeders en de vaders\') en de anakavy amin-dreny (\'de zusters en de moeders\'). Volwassen leden van de analahy amin-dray beleggen vergaderingen, waarin zaken die de gemeenschap betreffen worden besproken, terwijl de anakavy amin-dreny bij elkaar komen om zaken te bespreken als het dagelijks leven, onderlinge relaties en beslissingen die de mannen hebben genomen. Vergaderingen waarbij beide groepen vertegenwoordigd zijn komen zelden of nooit voor, maar er kan wel tussen beiden bemiddeld worden door het dorpshoofd, zodat onderlinge wrijvingen opgelost kunnen worden. Dit resulteert doorgaans in een hechte samenleving._NEWLINE_Er wordt ook grote waarde gehecht aan het in stand houden van de traditionele rites. Veel jongeren die zich hiertegen verzetten verhuizen naar de steden, zij vertegenwoordigen de voornaamste stroom van migratie binnen Madagaskar._NEWLINE_Een Malagassisch huishouden bestaat meestal uit een getrouwd koppel: een man en een vrouw, hun kinderen en eventueel kleinkinderen en/of pleegkinderen. Aan bejaarden wordt veel respect bewezen in de Malagassische samenleving. Zij worden bij de maaltijd het eerste bediend en krijgen het beste voedsel. Naast de levende familieleden neemt het geloof in de invloed van de overleden voorouders (razana) ook een grote plaats in het leven van een Malagassi\xc3\xabr._NEWLINE_Binnen een gezin heeft elk gezinslid gewoonlijk zijn eigen taak. De kinderen krijgen al op de peuterleeftijd de opdracht om de simpele huishoudelijke taken te verrichten, zoals brandhout verzamelen en water halen. De mannen bewerken meestal het land, vissen of verdienen de kost als contractarbeider. De vrouwen zorgen voor het huishouden en de kinderen en doen de boodschappen. Daarnaast helpen ze mee op het land. Bij veel etnische groepen hebben de vrouwen specifieke taken die traditioneel niet door de man worden verricht, zoals de oogst van de rijst bij de Antaisaka._NEWLINE_Pasgeboren kinderen worden volgens traditie ongeveer zeven dagen binnenshuis gehouden. Na de zeven dagen wordt het kind naar buiten gedragen voor een kleine ceremonie. Het kind slaapt bij de ouders en blijft de gehele dag in hun buurt totdat het gespeend is. Na deze periode slaapt het kind bij zijn broers en zussen, die nu medeverantwoordelijk zijn voor het toezicht. Andere kinderen worden nadat ze gespeend zijn onder voogdij gesteld van hun grootouders of tantes. Andere veel voorkomende ceremonie\xc3\xabn die betrekking hebben op de eerste kinderjaren zijn de besnijdenis bij de jongetjes en de eerste keer dat de haren worden geknipt._NEWLINE_De Malagassische samenleving kent een groot aantal tradities rond het huwelijk. Sommige jonge Malagassische mannen dragen een kam in het haar om aan te geven dat ze op zoek zijn naar een huwelijkspartner. Bij het huwelijk trekt de vrouw normaal gesproken in bij de familie van de man of beiden betrekken een nieuwe woning. In het verleden werden huwelijken gewoonlijk gearrangeerd om de banden tussen twee families of dorpen te verstevigen. Tegenwoordig worden zulke huwelijken in mindere mate nog steeds gesloten. Bij de Bara komen huwelijken tussen neven en nichten veel voor. De verloving wordt meestal door de grootmoeder gearrangeerd en pas na haar dood wordt het huwelijk gesloten. Het slachten van een zeboe is het voornaamste onderdeel van de huwelijksceremonie bij de Bara. De noordelijke Sakalava kennen geen ceremonie; een huwelijk wordt simpelweg gesloten doordat de vrouw bij de man intrekt. Polygamie was voorheen een teken van welstand, maar werd aan het einde van de 19e eeuw door Frankrijk verboden. Bij sommige volken, zoals de Bara, komt polygamie echter nog steeds regelmatig voor._NEWLINE_Echtscheiding komt erg veel voor onder Malagassi\xc3\xabrs. Aan het einde van de 18e eeuw stelde de Merinakoning Andrianampoinimerina een wet op die het Malagassische mannen makkelijker maakte om van hun vrouw te scheiden, zodat ze in het leger konden gaan. In de loop der jaren werd echtscheiding vervolgens steeds laagdrempeliger. Redenen die tegenwoordig worden aangevoerd zijn ontrouw en verwaarlozing van de taken. Na de scheiding worden de goederen tussen beide partners gelijk verdeeld en trekken de kinderen meestal bij de moeder in. Eenoudergezinnen waarbij de kinderen bij hun vader wonen, zijn ongebruikelijk in Madagaskar._NEWLINE_Volgens een traditie in het zuidoosten van Madagaskar erven na het overlijden van beide ouders de zonen het onroerend goed, zoals het land en het ouderlijk huis, terwijl de dochters de inboedel van het ouderlijk huis krijgen. Dit kan resulteren in een heel oneerlijke verdeling en is tegenwoordig verboden bij de wet. Desalniettemin wordt deze traditie door veel Malagassi\xc3\xabrs in het zuidoosten van Madagaskar nog steeds gehandhaafd.\n_START_SECTION_\nOnderwijs\n_START_PARAGRAPH_\nMalagassische kinderen worden al op jonge leeftijd onderwezen in hun plichten en zaken die verboden zijn. Bij dit onderwijs wordt ook de nadruk gelegd op het respect dat de kinderen hun ouders en de overleden voorouders moet betonen. Hierbij wordt onder andere gebruikgemaakt van legendes die verhalen, hoe ongehoorzame kinderen door hun ouders of overleden voorouders worden vervloekt. Het gedrag van een kind wordt verklaard aan de hand van vintana, het lot afhankelijk van de stand van de hemellichamen. Bij ongewenst gedrag van een kind kan de hulp van een astroloog worden ingeroepen die het vintana zal trachten te be\xc3\xafnvloeden._NEWLINE_In Madagaskar zijn kinderen leerplichtig van de leeftijd van 6 tot 14 jaar, maar in sommige dunbevolkte gebieden wordt hier niet altijd aan gehouden. Sinds de onderwijsvernieuwingen in 1972 is het alfabetisme in Madagaskar gedaald tot 20 procent in 1991. In 1966 was dit nog 72 procent. Of een Malagassi\xc3\xabr hoger onderwijs zal volgen ligt ten dele aan het feit of dit financieel haalbaar is voor zijn ouders.\n_START_SECTION_\nKasten\n_START_PARAGRAPH_\nTijdens de regering van het voormalige Merinakoninkrijk werd door de Merina een kastenstelsel in gebruik genomen dat drie kasten onderscheidde: de andriana (edelen), de hova (vrije mensen) en de andevo (lijfeigenen). Omliggende etnische groepen, zoals de Betsileo, namen dit kastenstelsel in hoofdlijnen over. Tijdens de Franse overheersing werd dit kastenstelsel verboden, maar het had in de tussentijd al zijn stempel gedrukt op Madagaskars maatschappij in de hooglanden. Toen het kastenstelsel nog in gebruik was, gingen de andevo bijvoorbeeld vaak echtverbintenissen aan met negerslaven die de Merina en de Sakalava uit Oost-Afrika importeerden, met als gevolg dat hun nakomelingen donkerder gekleurd zijn dan andere Malagassi\xc3\xabrs. Hoewel de kasten niet meer bestaan, worden donkerder gekleurde Malagassi\xc3\xabrs nog steeds vaak gediscrimineerd in de omgeving van de hoofdstad Antananarivo. Nazaten van de andriana zijn over het algemeen rijker dan de gemiddelde Malagassi\xc3\xabr; ze krijgen het beste onderwijs en bekleden hoge functies in het land. Ook wordt er nog vaak onderscheid in deze kasten gemaakt bij de traditionele ceremoni\xc3\xabn, zoals huwelijken en begrafenissen.\n_START_SECTION_\nReligie\n_START_PARAGRAPH_\nMadagaskar kent een grote vrijheid van religie en Malagassi\xc3\xabrs zijn erg tolerant ten opzichte van andere religies. In 2005 werden twee christelijke splintergroeperingen verboden, bij een wegens illegale praktijken en de andere wegens falen in het correct registreren. Dit zijn de enige gereporteerde acties die de regering van het Republiek Madagaskar tegen religieuze groeperingen troffen._NEWLINE_De voornaamste religies van de Malagassi\xc3\xabrs zijn animistische religies (ca. 52%), christelijke religies (ca. 41%) en de islam (ca. 7%). Veel Malagassi\xc3\xabrs die zich christenen of islamieten noemen, houden echter wel vast aan de animistische gebruiken van hun voorouders. Zo is het niet ongebruikelijk dat een Malagassi\xc3\xabr die zondagochtend naar de kerk is geweest vervolgens in de middag een offer brengt aan zijn overleden voorouders.\n_START_SECTION_\nAnimisme\n_START_PARAGRAPH_\nDe Zuidoost-Aziaten en de Afrikanen namen van huis uit hun eigen traditionele religies mee toen ze in Madagaskar immigreerden. Dit resulteerde in een unieke mengeling van animistische religies dat typerend is voor Madagaskar. Hoofdelementen hierin zijn de verering van de razana (geesten van overleden voorouders), het beoefenen van spiritisme en astrologie en het geloof in vintana (het lot), tody (karma), hasina (heilige levenskracht) en fady (taboes). De traditionele Malagassische godenwereld kent drie oppergoden. De scheppergod Andriananahary speelt maar een kleine rol in het leven van de Malagassi\xc3\xabrs, zij geloven dat deze god zich weinig van zijn schepping aantrekt. De andere twee goden zijn Andriamanitra, de \'Koning van de Hemel\' en Zanahary, de \'Hoge God\'. Naast deze hoofdelementen hebben de etnische groep ook nog kleine verschillen onderling in hun overtuigingen, rituelen, fady en geestenwereld. Zo komt de besnijdenis van jongens alleen in sommige delen van Madagaskar voor.\n_START_SECTION_\nFady en vintana\n_START_PARAGRAPH_\nVeel animistische religies kennen taboes, maar de fady van Madagaskar zijn wel heel uniek. De fady omvatten een groot aantal regels en gebruiken omtrent verboden handelingen. Sommige fady zijn in heel Madagaskar wijdverbreid, zoals het wijzen naar een graf. Andere fady gelden alleen in bepaalde regio\'s, dorpen of huisgezinnen. Westerse invloeden en de introductie van het christendom in de geschiedenis hebben het geloof in fady nauwelijks aan kracht laten inboeten; aan fady wordt nog steeds strikt de hand gehouden. De meeste Malagassi\xc3\xabrs geloven dat het veronachtzamen van fady tot grote ongelukken als misoogsten en sterfgevallen kan leiden._NEWLINE_Fady zijn vaak gerelateerd aan vintana, het lot gedirigeerd door de stand van de hemellichamen. De Merina begraven hun familieleden bijvoorbeeld niet op een dinsdag, want dit zou een volgend sterfgeval veroorzaken. Bij belangrijke gebeurtenissen als een huwelijk of een begrafenis raadplegen Malagassi\xc3\xabrs de mpanandro (\'maker van de dagen\'), een waarzegger die aan de hand van astrologie bepaalt wanneer bepaalde gebeurtenissen dienen plaats te vinden.\n_START_SECTION_\nRazana en famadihana\n_START_PARAGRAPH_\nDe animistische Malagassi\xc3\xabrs geloven dat het land Madagaskar in bezit is van de razana, de geesten van overleden voorouders. Wanneer een Malagassi\xc3\xabr overlijdt, wordt verondersteld dat hij direct toetreedt tot het rijk van de razana. Aan de razana wordt een grote invloed op het leven van zijn familieleden en stamgenoten toegeschreven, groter nog dan toen zij nog leefden. Zo geloven de Malagassi\xc3\xabrs dat de razana de bewakers zijn van de vintana en deze ook kunnen be\xc3\xafnvloeden. Malagassi\xc3\xabrs geloven zo sterk in de invloed van de razana op alle facetten van hun leven, dat zij veel gebruiken kennen om de razana gunstig te stemmen. Zo is het gebruikelijk om na het openen van een nieuwe fles rum een plengoffer te maken in de noordoostelijke hoek van de kamer._NEWLINE_De begrafenisceremonie is een gewichtige gebeurtenis voor de Malagassi\xc3\xabrs. Ze proberen tijdens de ceremonie een zo groot mogelijk respect te tonen ten opzichte van de overleden persoon, in de hoop dat deze hen gunstig gezind zal zijn. Meestal worden de doden begraven in gemeenschappelijke graftombes, kibory genaamd. Bij veel etnische groepen wordt grote aandacht besteed aan de uitvoering van de graftombes, in het bijzonder bij die van invloedrijke personen, zoals koningen en stamhoofden. "Een begraafplaats is voor eeuwig en een woning is tijdelijk", is de algemene redenatie bij de Malagassi\xc3\xabrs. Vandaar dat graftombes over het algemeen van duurzamere materialen zijn gebouwd dan de Malagassische woningen. In het zuiden van Madagaskar worden de graftombes van de Mahafaly, de Antanosy en de Antandroy versierd met stenen zuilen, zeboehoorns en houten beeldjes (aloalo). Ook de Sakalava en de Betsileo kennen soortgelijke begraafplaatsen. De graftombes van de Merina zijn tegenwoordig westers van uiterlijk en lijken op kleine woningen. Toch zijn er ook etnische groepen die weinig aandacht aan het graf besteden. Zij begraven hun doden in een holle boom of een grot, die vervolgens wordt afgesloten met stenen en zeboehoorns. Het respect voor de razana is er bij hen echter niet minder om. E\xc3\xa9n ding hebben al deze verschillende begraafplaatsen gemeen: de grond eromheen is heilig en het is in veel gevallen fady voor buitenstaanders om dit te betreden. Zelfs vragen naar de locatie van een graf is fady bij de Betsileo en sommige andere etnische groepen._NEWLINE_De Merina introduceerden het famadihana in Madagaskar: het \'omdraaien van de beenderen\'. Dit feestelijk ritueel is in vrijwel heel Madagaskar in zwang gekomen en heeft als doel om de familie met de overleden persoon te herenigen. Een graftombe wordt elke zeven of tien jaar na de eerste begrafenis geopend, waarop de lijken van een nieuw doodskleed worden voorzien en opnieuw ritueel worden begraven. Soms wordt het lijk na de famadihana pas in het gemeenschappelijke familiegraf gelegd, terwijl het voorheen in een grot of een ander natuurlijk graf lag.\n_START_SECTION_\nChristelijke religies\n_START_PARAGRAPH_\nDe rooms-katholieke kerk is de voornaamste christelijke kerkgenootschap in Madagaskar, gevolgd door de gereformeerde kerk, de Lutherse kerk en de anglicaanse kerk. Andere christelijke stromingen zijn die van de Jehova\'s getuigen, de mormonen en de zevendedagsadventisten. Christelijke feestdagen als Pasen, Pinksteren, Hemelvaartsdag, Allerheiligen en Kerstmis zijn nationale feestdagen op Madagaskar._NEWLINE_Portugese, Britse en Franse missionarissen hebben vanaf de 17e eeuw de christelijke leer gepredikt bij de Malagassi\xc3\xabrs, waar ze vooral onder de hooglanders succes boekten. Veel christelijke Malagassi\xc3\xabrs aanbidden nog steeds de traditionele god Andriamanitra. Missionarissen die de christelijke leer predikten, zagen hoe moeilijk het de Malagassi\xc3\xabrs viel om hun traditionele gebruiken de rug toe te keren, dus introduceerden zij Jezus Christus als het equivalent van Andriamanitra.\n_START_SECTION_\nIslam\n_START_PARAGRAPH_\nArabische handelaren die zich vestigden in Madagaskar introduceerden de islam in Madagaskar. Volken waar de islam het meest wordt beleden zijn de Antanosy (ca. 9%), de Sihanaka (ca. 8%), de Tanala (ca. 8%), de Antaimoro (ca. 7%), de Antaisaka (ca. 6%), de Merina (ca. 5%) en de Betsileo (ca. 3%). Sommige Malagassi\xc3\xabrs, zoals veel Antambahoaka, belijden niet zozeer de islam, maar stellen wel hun vertrouwen in islamitische amuletten, zoals verzen uit de Koran. Indi\xc3\xabrs die zich in Madagaskar vestigden introduceerden ook islamitische stromingen zoals het isma\xc3\xablisme.\n_START_SECTION_\nAndere religies\n_START_PARAGRAPH_\nNaast de bovenstaande religies introduceerden Indi\xc3\xabrs het hindoe\xc3\xafsme en Chinezen het Chinees volksgeloof in Madagaskar. Bovendien heeft het land een kleine Joodse populatie.\n_START_SECTION_\nCultuur\n_START_PARAGRAPH_\nWat geldt voor de religie, geldt in dezelfde mate ook voor de cultuur van Madagaskar. Invloeden uit Zuidoost-Azi\xc3\xab en Afrika en Madagaskars ge\xc3\xafsoleerde ligging hebben namelijk voor een unieke cultuur gezorgd die buiten Madagaskar nergens anders te vinden is. De hooglanders en kustbewoners kenden in het verleden enorme verschillen qua cultuur, maar migraties en de heerschappijen van de Sakalava en de Merina hebben ervoor gezorgd dat veel etnische groepen traditionele gebruiken hebben overgenomen van andere volken._NEWLINE_Er blijven echter nog veel onderlinge verschillen. Ge\xc3\xafsoleerde leefgebieden, zoals die van de Antankarana, hebben ertoe geleid dat sommige etnische groepen hun oeroude gebruiken intact hebben gehouden. Vervolgens heeft aversie tegen overheersende klassen bij veel etnische groepen een weerstand tegen hun gebruiken ontwikkeld, zoals bij de Antandroy tegen de Merina. Een andere belangrijke oorzaak van onderlinge verschillen is het karakter van het volk zelf. De Tsimihety bijvoorbeeld zijn over het algemeen erg nuchter ingesteld. Al hun voorwerpen zijn puur functioneel en kennen hoegenaamd geen versiering. Zaken als muziek of het vertellen van verhalen worden louter als tijdverspilling bezien.\n_START_SECTION_\nKeuken\n_START_PARAGRAPH_\nDe keuken van Madagaskar heeft zijn voornaamste invloeden uit Zuidoost-Azi\xc3\xab en heeft rijst (vary) als hoofdbestanddeel. Bij maaltijden wordt de rijst geserveerd met laoka, het bijgerecht. De laoka kan uit verschillende ingredi\xc3\xabnten bestaan, zoals groenten, zoete aardappelen, cassave, yams, en ma\xc3\xafs en pinda\'s. Afhankelijk per regio bevat de laoka kip, vlees, vis of zeevruchten. De saus in de laoka verschilt per streek. In de hooglanden is het meestal een tomatensaus, in veel kuststreken wordt ingedikte kokosmelk als basis voor de saus gebruikt en in het droge zuiden van Madagaskar gekookte of gerookte zeboemelk. Voor de smaak wordt onder andere zout, knoflook, uien, gember, tomaten en milde curry\'s gebruikt. In de kuststreken gebruiken ze daarnaast ook kokosmelk en vanille.\n_START_SECTION_\nMuziek en podiumkunsten\n_START_PARAGRAPH_\nDe kabosy, een soort mandoline, heeft zijn oorsprong in Arabi\xc3\xab en is verder ontwikkeld door de Merina, maar wordt tegenwoordig zelfs in de zuidelijke kuststreken van Madagaskar bespeelt. Een ander veel gebruikt instrument in Madagaskar is de valiha; een cilindervormige citer die zijn oorsprong vindt in het oosten van Borneo._NEWLINE_Een typisch voorbeeld hoe de cultuur zich heeft verspreid in Madagaskar zijn de rondtrekkende Merinamuzikanten, hiragasy genaamd. Hiragasy zijn al sinds het begin van de 19e eeuw populair in heel Madagaskar en hebben met hun muziek, dans en vertelkunst een belangrijke bijdrage geleverd aan de verspreiding van de Merinacultuur. Na de Franse kolonisatie van Madagaskar werd het westerse theater ge\xc3\xafntroduceerd en be\xc3\xafnvloedde de stijl van de hiragasy. Tegenwoordig is de hiragasy-muziek nog steeds een populair muziekgenre in Madagaskar._NEWLINE_Een ander populair Malagassisch muziekgenre is salegy. Dit genre is vooral populair bij de kustbewoners van Madagaskar. Het heeft zijn wortels in Afrika en Arabi\xc3\xab en werd later door de Betsimisaraka en de Tsimihety gebruikt bij hun traditionele rituelen. In de loop der tijd heeft salegy een heel eigen stijl ontwikkeld; de moderne salegy is snel, funky en zit vol energie. Typisch zijn zware bass-lijnen van elektrische basgitaren, ritmische percussie en drum, hoge gitaarriffs en zang in vraag-en-antwoordvorm. Andere instrumenten die veel worden gebruikt zijn (elektrische) accordeons en synthesizers. Op Madagaskar is salegy overal in de nachtclubs en feesten te horen en is ook buiten Madagaskar populair geworden. Eus\xc3\xa8be Jaojoby, een Sakalavamuzikant uit Antsirana, staat internationaal bekend als \'de koning van Salegy\'. Andere belangrijke salegy-muzikanten zijn bijvoorbeeld Ninie Doniah en Vaiavy Chila. In de loop van de 20e eeuw zijn naast de traditionele muziek diverse westerse muziekgenres populair geworden, zoals rock, jazz, reggae en hip-hop._NEWLINE_Dansen is een erg populaire bezigheid op Madagaskar. Naast de dansen die de hiragasy in hun repertoire hebben, kennen de Malagassi\xc3\xabrs talloze andere dansstijlen. Traditionele dansen begeleidden van oudsher diverse religieuze rites, zoals begrafenissen of de verwelkoming van een koning. De meeste Malagassi\xc3\xabrs dansen echter ook puur als een vorm van ontspanning._NEWLINE_De regering van Madagaskar stichtte in 1975 het Office du Cinema Madagaskar, maar de filmindustrie van Madagaskar staat nog altijd in de kinderschoenen. De bekendste Malagassische regisseur is Raymond Rajaonarivelo, maar de meeste Malagassi\xc3\xabrs geven de voorkeur aan westerse films, met name actie- en horrorfilms. Er is slechts een klein aantal bioscopen in Madagaskar. Drie daarvan stammen nog uit de koloniale tijd, maar deze zijn slechts sporadisch in gebruik.\n_START_SECTION_\nKunstnijverheid\n_START_PARAGRAPH_\nDe kunstnijverheid van Madagaskar illustreert hoe creatief de Malagassi\xc3\xabrs zijn in het gebruik van natuurlijke materialen. De traditionele lamba bijvoorbeeld is een handgeweven katoenen doek die door zowel mannen als vrouwen als een toga in heel Madagaskar wordt gedragen. De lamba is geweven van raffiabladeren, katoen, bast of zijde. Het uiterlijk verschilt sterk per regio, die van de Merina zijn vaak wit, terwijl de zijden lamba van de Betsileo juist rijk gedecoreerd zijn. In Madagaskar worden naast lamba\'s onder andere ook vloermatten, manden en hoeden geweven._NEWLINE_Houtsnijwerk is een ander typisch voorbeeld van de Malagassische kunstnijverheid. Het uiterlijk van de houtsnijwerken verschilt sterk per regio. De Zafimaniry snijden kunstige abstracte patronen in het hout van hun huizen die rijk zijn aan mythologische symbolisme. Deze traditie is door de eerste immigranten van Madagaskar meegenomen uit Borneo en wordt tegenwoordig door antropologen bestudeerd om meer inzicht te krijgen in de geschiedenis en het gedachtegoed van de Malagassi\xc3\xabrs, het houtsnijwerk van de Zafimaniry is daarom in 2003 toegevoegd op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Een ander mooi voorbeeld van de Malagassische houtsnijkunst zijn de aloalo (houten beeldjes) van de Sakalava en de zuidelijke etnische groepen. Deze beeldjes die op de graftombes worden geplaatst zijn uit \xc3\xa9\xc3\xa9n stuk gesneden en ook deze zijn rijk aan symboliek. Sommige \'aloalo\' stellen overleden personen voor, terwijl anderen een abstracte voorstelling geven van de natuur, het leven na de dood of de relatie tussen de levenden en de razana.\n_START_SECTION_\nArchitectuur\n_START_PARAGRAPH_\nToen de Dajaks uit Borneo in Madagaskar arriveerden, introduceerden zij er hun traditionele bouwstijl. Hun huizen hadden houten wanden en waren gefundeerd op lange palen die diep in de grond werden gegraven, zodat ze maar een klein stukje boven het maaiveld uitstaken. Het rieten dak is hoog en puntig en wordt gedragen door een centrale steunbeer die de Malagassi\xc3\xabrs de andry noemen. In veel delen van Madagaskar is de andry heilig en wordt, nadat hij is opgericht, gewijd met zeboebloed. De dakstijlen zijn vaak rijk gedecoreerd en steken een heel eind boven het dak uit. De dakstijlen van de andriana (edelen) van de Merina werden tandro-trano genoemd en waren zo bewerkt dat ze eruitzagen als koeienhoorns. In het zuidoosten van Madagaskar lieten Malagassi\xc3\xabrs zich inspireren door deze tandro-trano en gebruikten echte zeboehoorns om hun dakstijlen mee te versieren._NEWLINE_Hoewel de oorspronkelijke bouwstijl die de Dajaks introduceerden alleen nog door de Zafimaniry wordt gebruikt, zijn veel kenmerken nog steeds aanwezig in de meeste Malagassische woningen, inclusief die van de kustbewoners. Deze hebben nog steeds een houten vloer op een houten paalfundering en een puntig rieten dak. Tijdens de overheersing van de Merina werd de bouwstijl van de hooglanders sterk door die van Europa be\xc3\xafnvloed. Tegenwoordig hebben veel hooglanders bakstenen huizen met meerdere verdiepingen. Het dak wordt bij deze huizen niet langer ondersteund door een centrale steunbeer, maar door meerdere stenen pilaren in de wanden van de woning._NEWLINE_De status van een Malagassi\xc3\xabr is vaak af te lezen aan de afmetingen van zijn woning. De ligging van de woning en de positie van meubels, deuren en ramen zijn vaak gerelateerd aan fady. In de meeste Malagassische dorpen zijn de deuropeningen van de huizen naar het noorden gericht. Sommige etnische groepen hebben een tweede ingang in hun woning die ze alleen gebruiken om een overleden gezinslid naar buiten te dragen.'