b'\n_START_ARTICLE_\nJohannes Campanus\n_START_PARAGRAPH_\nJohannes (ook: Johann) Campanus (Maaseik, omstreeks 1500 - waarschijnlijk Gulik, omstreeks 1575) was een antitrinitair theoloog en een anabaptistisch predikant. De laatste twintig jaar van zijn leven bracht hij door in gevangenschap.\n_START_SECTION_\nStudies\n_START_PARAGRAPH_\nCampanus werd geboren als Jan van Kempen in Maaseik in het prinsbisdom Luik. Hij ging naar school in D\xc3\xbcsseldorf en trok daarna naar Keulen, waar hij verder studeerde aan het Dreik\xc3\xb6nigsgymnasium en de Universiteit van Keulen.\n_START_SECTION_\nAls predikant\n_START_PARAGRAPH_\nOp het moment dat de Reformatiegedachte Keulen bereikte, begon hij de religieuze hervorming te verdedigen. Na enkele meningsverschillen met de theologen van de Keulse universiteit diende Campanus deze te verlaten. Hij werd geestelijk leider in een klooster en was daarna evangelisch predikant in Roermond. Campanus trok omstreeks 1521 naar het hertogdom Gulik, waar hij een voorvechter werd van het nieuwe theologische gedachtegoed. Op uitnodiging van Werner von Pallant verbleef Campanus op diens burcht in Wassenberg waar hij bescherming genoot. In de zomer van 1527 trok Campanus naar Wittenberg, waar hij hofmeier werd. Op 19 december 1528 schreef Campanus zich in aan de Universiteit van Wittenberg, waar hij theologie studeerde bij Maarten Luther en bij Justus Jonas.\n_START_SECTION_\nGeboorte van het antitrinitarisme\n_START_PARAGRAPH_\nCampanus verschilde van mening met zijn leermeesters over bepaalde Bijbelgebeurtenissen zoals het Avondmaal, maar hield zijn mening in eerste instantie voor zichzelf. Campanus leerde de anabaptistische predikant Melchior Hofmann kennen die de lutherse avondmaalsleer bestreed, en stelde dat Christus alleen in de geest en niet in brood en wijn aanwezig was. Hofmann en Campanus, die beiden aanhangers waren van de theoloog Huldrych Zwingli, werkten hun leer, die later de naam antitrinitarisme kreeg, verder uit._NEWLINE_Aangemoedigd door Georg Witzel, die het evenmin eens was met de verklaringen van de Wittenbergse theologen onder leiding van Luther, kwam Campanus met zijn alternatieve leer voor het eerst naar buiten op het colloquium van Marburg in oktober 1529, dat door Filips I van Hessen was georganiseerd om de tegengestelde visies van Luther en Zwingli over de voorstelling van Christus op het Avondmaal op te lossen. Campanus trachtte met zijn leer een gulden middenweg te zoeken in het conflict tussen Luther en Zwingli maar dit mislukte._NEWLINE_Teruggekeerd in Wittenberg ging Campanus meer en meer de anabaptistische richting uit, zelfs in die mate, dat keurvorst Johan van Saksen hem voor enige tijd liet opsluiten. Na zijn vrijlating zette hij zijn anabaptistische preken echter verder, waardoor Campanus diende te vluchten. In de geschreven literatuur werd de antitrinitaire doctrine van Campanus bekend door een pamflet van Johannes Bugenhagen uit 1530, waarin hij hevig tekeer ging tegen de leer van Campanus. Ook de humanist Sebastian Franck veroordeelde hem in een open brief._NEWLINE_Op de theologische bijeenkomst van Torgau, die georganiseerd werd als voorbereiding op de Rijksdag van Augsburg, verscheen Campanus, die er zijn leer verdedigde. Deze werd echter afgewezen en Campanus diende het Keurvorstendom Saksen te verlaten.\n_START_SECTION_\nGeheime bijeenkomsten en gevangenschap\n_START_PARAGRAPH_\nCampanus was daarna actief in Braunschweig en keerde na een tijd terug naar het hertogdom Gulik, waar hij vele aanhangers had. Hij vond er bescherming bij Heinrich von Olnissen in Ratheim, waar hij in een nabijgelegen bos geheime bijeenkomsten hield. Tijdens de M\xc3\xbcnsterse rebellie in 1534 was Campanus samen met Melchior Hofmann een van de voorvechters van het anabaptisme._NEWLINE_Nadat hij in het hertogdom Gulik de inwoners angst had aangejaagd met zijn aankondiging van het einde van de wereld en het uitsterven van de bevolking, werd Campanus in 1553 gearresteerd en opgesloten. Na een gevangenschap van ruim twintig jaar, die Campanus zowel lichamelijk als geestelijk ontwrichtte, stierf hij omstreeks 1575.'