b'\n_START_ARTICLE_\nLuikse tram\n_START_SECTION_\nDe eerste trams\n_START_PARAGRAPH_\nDe eerste trams in Luik waren paardentrams uit 1871. Elektrificatie van de lijnen vond plaats in 1893, een primeur voor Belgi\xc3\xab. Gedurende de volgende tien jaar breidde het net sterk uit. Nieuwe lijnen werden zowel naar het zuiden als het noorden van de stad aangelegd. In 1899 bereikte een lijn de pont de Wandre, in 1897 verbond een andere Luik met de stad Ch\xc3\xaan\xc3\xa9e en in 1905 werd de stad Angleur eveneens bediend door trams. Voor de wereldtentoonstelling van 1905 werd een vierde lijn aangelegd. Er waren vele elkaar concurrerende trammaatschappijen die uiteindelijk fuseerden in drie grote trammaatschappijen: RELSE (Railways Economiques de Li\xc3\xa8ge-Seraing et Extensions), TULE (Tramways Unifies de Li\xc3\xa8ge et Extensions) en de Buurtspoorwegen van de provincie Luik met zijn lokale stadslijnen. Deze lijnen werden na de Tweede Wereldoorlog stukje bij beetje ingekort tot november 1967, toen de laatste tram buiten dienst werd gesteld. De tram werd uit dienst genomen vanwege het feit dat het materieel verouderd was en het te duur zou zijn om deze te vervangen. Moderne bussen zouden winstgevender zijn._NEWLINE_Enkele oude trams zijn bewaard gebleven in het Museum voor het Openbaar Vervoer van Walloni\xc3\xab.\n_START_SECTION_\nNieuwe plannen\n_START_PARAGRAPH_\nSinds 2008 bestaat er een consensus bij de burgemeesters van het Waalse Gewest en bij de OTW over de terugkeer van de tram. Enerzijds moet het stijgende autoverkeer in de Luikse agglomeratie teruggedrongen worden, anderzijds zijn bepaalde assen nu al verzadigd, vooral in de Maasvallei._NEWLINE_Het project is nog niet heel gedetailleerd: een eerste lijn vertrekkende van Seraing naar Herstal lijkt vast te staan, maar een tweede lijn van Ans naar Ch\xc3\xaan\xc3\xa9e, of Vaux-sous-Ch\xc3\xa8vremont wordt overwogen. Enkele onderstrepen het belang van het voorzien van een centrale ringlijn die min of meer het traject van de huidige Luikse buslijn 4 zou overnemen._NEWLINE_De kosten voor de aanleg van de eerste lijn worden geschat op 500 miljoen euro; voor de tweede lijn zou dit 300 tot 700 miljoen bedragen. De ingebruikname van de eerste lijn was gewenst voor 2015, maar in 2009 werd het najaar van 2018 voorzien voor de eerste ingebruikname. Met een lengte van 17.5 km, zal deze lijn 25 haltes tellen, waarvan zeven intermodale punten met een goede overstapmogelijkheid op de bus._NEWLINE_Op 21 oktober 2011 heeft de Waalse regering het definitieve trac\xc3\xa9 van lijn 1 vastgelegd._NEWLINE_Op 22 december 2011 raakte de Waalse regering het eens over de realisatie van de eerste fase van lijn 1, tussen Sclessin et Coronmeuse. Deze sectie zou opgeleverd worden in 2017.\n_START_SECTION_\nTrac\xc3\xa9\n_START_PARAGRAPH_\nDe lengte van lijn 1 zal 19,061 kilometer bedragen: 17,799 kilometer van Seraing naar Herstal en 1,262 kilometer voor de antenne naar Bressoux. Hoewel, gedurende een eerste periode, alleen de sectie Sclessin \xe2\x80\x93 Coronmeuse het licht zal zien. Deze sectie zal 11 kilometer lang zijn, 21 haltes tellen en 325 miljoen euro kosten._NEWLINE_Het trac\xc3\xa9 volgt over het algemeen de linkeroever van de Maas. De lijn zal langs de nieuwe esplanade voor het station Luik-Guillemins passeren, alsook langs de boulevards d\xe2\x80\x99Avroy en de boulevards de la Sauveni\xc3\xa8re. Ter hoogte van de rue F\xc3\xa9ronstr\xc3\xa9e et du kaai van la Batte, splitst de tramlijn. De tram vervolgt zijn route langs de kaaien van Saint-L\xc3\xa9onard tot Coronmeuse.\n_START_SECTION_\nWerken\n_START_PARAGRAPH_\nDe werken zouden drie jaar duren, van 2014 tot 2017. Omwille van Europese kritiek op de wijze waarop het project werd opgenomen in de begroting, heeft het dossier vertraging opgelopen. Anno 2016 werd een ingebruikname in 2021 voorzien. Twee jaar later leek dit eerder 2022 te worden door uitstel bij de aanbesteding.'