b'\n_START_ARTICLE_\nDammen\n_START_PARAGRAPH_\nDammen is een bordspel. Het bord bestaat uit 100 vakjes, velden genaamd, in 10 rijen van 10, waarbij de velden afwisselend wit en zwart zijn. Er wordt gespeeld met damschijven. Dit zijn ronde schijven (meestal van hout). Voor het spel worden 20 witte en 20 zwarte damschijven gebruikt. Als oorsprong voor dammen geldt het bordspel Alquerque.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nHet oudste wat archeologen gevonden hebben \xe2\x80\x93 dat op dammen lijkt \xe2\x80\x93 is een lemen bord verdeeld in ruiten van 5000 jaar oud.  Het spel werd gespeeld met kegelvormige stenen. Men is het er niet over eens of dit spel het eerste damspel genoemd mag worden._NEWLINE_Een theorie is dat de koningin van het Franse middeleeuwse schaakspel haar naam gaf aan het spel, namelijk \xe2\x80\x9cfierges\xe2\x80\x9d. Later werd de koningin \xe2\x80\x9cdame\xe2\x80\x9d genoemd en werd het spel \xe2\x80\x9cjeu de dames\xe2\x80\x9d genoemd. In het Nederlands werd het dammen en in het Duits \xe2\x80\x9cDamespiel\xe2\x80\x9d. Diverse deskundigen bestrijden deze theorie, o.a. omdat dit etymologisch niet klopt._NEWLINE_Het Engels dammen (ook wel Checkers) ontstond in de 12e eeuw. Daarbij gebruikten ze de stenen van Backgammon, het bord met 64 velden als speelveld en de manier van lopen van het spel Alquerque, een Egyptisch spel. Het oorspronkelijke dambord heeft 64 velden (tegenwoordig ook wel het kleine bord genoemd). Een veel gebezigd verhaal is dat in 1723 door een Pool uit Parijs het dammen op een bord van 100 velden werd bedacht. Dit wordt het Pools dammen genoemd en is het dammen wat wij spelen, tegenwoordig meestal internationaal dammen genoemd. Historisch is dit verhaal aantoonbaar onjuist. Het Westfries Museum in Hoorn heeft een 100 velden dambord dat dateert uit 1696._NEWLINE_Het verhaal gaat dat Napoleon Bonaparte en zijn soldaten het een geweldig spel vonden en meenamen op hun veldtochten. Zo werd het Pools dammen, ook wel draughts genoemd, een internationaal bekend damspel._NEWLINE_In Nederland wordt in wedstrijdverband de internationale of Poolse dambordvariant met 100 velden gespeeld._NEWLINE_Op het bord met honderd velden bestaat in Nederland het Fries Dammen waarbij ook horizontaal en verticaal mag worden geslagen._NEWLINE_In veel landen wordt er gespeeld op het kleine bord met 64 velden; zie Varianten van het damspel.\n_START_SECTION_\nBeginsituatie\n_START_PARAGRAPH_\nDe twee spelers zitten tegenover elkaar. Het dambord ligt tussen de spelers, zodanig dat ieder van de twee spelers een donker hoekveld heeft linksonder op het dambord. De spelers hebben ieder twintig schijven. De ene speler speelt met de witte schijven, de ander met de zwarte. De witspeler en de zwartspeler verdelen hun schijven over de twintig dichtstbijzijnde zwarte velden over vier rijen. Twee rijen in het midden blijven leeg.\n_START_SECTION_\nZetten\n_START_PARAGRAPH_\nDe schijven mogen alleen schuin naar voren worden geschoven. Ze komen dus altijd in de rij voor de oorspronkelijke rij, en ze kunnen gedurende het gehele spel uitsluitend de zwarte velden bezetten. Daarbij mogen ze niet over andere stukken heen. Wit begint. Verder geldt dat het aanraken van een schijf (of dam) betekent dat ook daarmee gezet moet worden (zie Pi\xc3\xa8ce touch\xc3\xa9e).\n_START_SECTION_\nSlaan\n_START_PARAGRAPH_\nAls een witte schijf schuin voor een zwarte ligt, kan de witte schijf niet op de plaats van de zwarte komen. Als het veld achter de zwarte schijf echter leeg is, kan de witte schijf wel over de zwarte schijf heen. Dit wordt slaan genoemd, en de zwarte schijf wordt van het bord genomen. Een belangrijke regel is: slaan is verplicht._NEWLINE_Als men geslagen heeft, kan men in dezelfde beurt doorslaan. Voorbeeld: op een schuine lijn staan achtereenvolgens de volgende schijven: een witte schijf, een zwarte schijf, een leeg veld, een zwarte schijf en een leeg veld. De witte schijf slaat de zwarte schijf, en kan vervolgens ook de tweede zwarte schijf slaan. Men mag tussentijds ook hoeken van 90 graden maken, waarbij men dus soms achteruit gaat in plaats van vooruit. Als men meerdere schijven kan slaan, geldt: meerslag gaat voor. Men moet zo slaan dat de meeste schijven van de tegenstander van het bord gaan. De geslagen schijven mogen pas van het bord weggenomen worden na het uitvoeren van de hele slag. Bovendien geldt dat bij een slag over meerdere schijven niet 2 maal dezelfde schijf geslagen mag worden._NEWLINE_Als de tegenstander kan slaan, en dat over het hoofd ziet, mag de speler aan zet zelf beslissen of alsnog geslagen moet worden, of dat het spel zo verdergaat zonder het slaan. Blazen, het weghalen van de schijf waarmee geslagen had moeten worden, geldt al lang niet meer als spelregel, hoewel deze regel bij thuisdammen nog wel eens gebruikt wordt.\n_START_SECTION_\nDam\n_START_PARAGRAPH_\nAls een schijf aan de basislijn van de tegenstander komt, de damlijn, kan hij niet meer vooruit. Er wordt een schijf bovenop gelegd. Vanaf nu heet deze schijf een dam. Een dam mag terug en is niet beperkt tot \xc3\xa9\xc3\xa9n veld. De dam mag over meerdere velden op een diagonale lijn gaan. _NEWLINE_Ook bij het slaan komt de kracht van een dam naar voren. Een dam mag een losstaande schijf of dam slaan die verder op dezelfde diagonaal staat. Er mag dan zelf bepaald worden op welk veld achter het geslagen stuk de dam tot stilstand komt. Als de dam op een veld tot stilstand kan komen waar er weer verder geslagen kan worden, mag de slag in dezelfde beurt vervolgd worden. Hierdoor kan er in een beurt een groot aantal schijven geslagen worden._NEWLINE_Als er zowel met een schijf als met een dam geslagen kan worden mag men kiezen waarmee geslagen wordt, mits men zich houdt aan de regel \xe2\x80\x98meerslag gaat voor\xe2\x80\x99._NEWLINE_Voor de meerslagregel tellen geslagen schijven even zwaar als geslagen dammen._NEWLINE_Een speciale situatie ontstaat wanneer de schijf in een zet de damlijn bereikt, maar nog door moet slaan (achterwaarts) en de schijf aan het eind van zijn zet niet meer op de damlijn is. In deze situatie wordt de schijf geen dam.\n_START_SECTION_\nEinde van de partij\n_START_PARAGRAPH_\nHet doel van het spel is om te zorgen dat de tegenstander geen reglementaire zet meer heeft._NEWLINE_Als iemand geen schijven meer heeft, heeft de tegenstander gewonnen. Ook als iemand niet meer kan zetten (\xe2\x80\x98vast staat\xe2\x80\x99), heeft de tegenstander gewonnen._NEWLINE_Als er geen mogelijkheid is om te winnen (bijvoorbeeld een situatie van beiden \xc3\xa9\xc3\xa9n dam) is het remise (gelijkspel). Tevens zijn er regels dat standen die bij goed spel niet meer te winnen zijn, remise worden verklaard na een aantal zetten. Bij twee dammen tegen \xc3\xa9\xc3\xa9n dam geldt dat het na vijf zetten remise is. In de situatie van drie stukken waaronder minimaal \xc3\xa9\xc3\xa9n dam tegen \xc3\xa9\xc3\xa9n dam is het na wederzijds zestien zetten remise.\n_START_SECTION_\nNotatie\n_START_PARAGRAPH_\nHet dambord heeft genummerde velden. Hiermee is het mogelijk een partij of de stand van een partij in cijfers te noteren. Op de velden 1 t/m 20 staan in het begin de twintig zwarte schijven en de op de velden 31 t/m 50 staan de witte schijven. In een tekst of op het partijnotatieformulier wordt een zet weergegeven door het startveld te benoemen vervolgens een streepje en dan het eindveld van de zet. Een zet vanuit de beginstand door wit (want wit begint) is bijvoorbeeld 32-28. De zet kan dan gevolgd worden door de zwarte zet 19-23. Een slag wordt weergegeven door het beginveld van de slag en het eindveld van de slag met daartussen een x (kruisje).'