b"\n_START_ARTICLE_\nEN/IEC 61000-3-2\n_START_PARAGRAPH_\nDe Europese/IEC norm 61000-3-2 schrijft voor hoeveel harmonische stroom een apparaat (of systeem) mag veroorzaken, indien dat op het openbare elektriciteitsnet is aangesloten. Harmonischen ten opzichte van de grondfrequentie van 50\xc2\xa0Hz van het net worden veroorzaakt doordat tegenwoordig veel apparaten de netspanning gelijkrichten en afvlakken met een grote afvlakcondensator. (bijvoorbeeld voor de voeding van een PC, laptop, TV, hoogvermogen audioversterker)._NEWLINE_Van een sinus afwijkende periodieke golfvormen kunnen in de wiskunde met zogenaamde Fourieranalyse ontleed worden in harmonischen (is veelvouden van) de grondfrequentie. Voor verschuivingssymmetrische signalen (dat wil zeggen dat U(t) = -U(t- T/2) en dat betekent praktisch voor alle apparatuur) ontstaan alleen oneven harmonischen. Voor een 50\xc2\xa0Hz net zijn dan de oneven harmonischen 3:150\xc2\xa0Hz, 5:250\xc2\xa0Hz 7:350\xc2\xa0Hz en zo telkens per 2 harmonischen 100\xc2\xa0Hz meer._NEWLINE_Met behulp van Fourier analyse kan men vooraf de harmonische componenten van de ingangsstroom berekenen (met computer simulatie)._NEWLINE_Bij het type testen van de apparatuur worden hoge precisie power analyzers gebruikt met digitale (software) filters voor de harmonische stromen. _NEWLINE_Er worden hoge eisen gesteld aan de wisselspannin, waarmee gest wordt, zie tabel 1. Dit betekent vrijwel altijd dat niet de netspanning gebruikt kan worden, maar een lokaal opgewekte spanning uit een solid stat spanningsbron._NEWLINE_Het elektriciteitsnetwerk krijgt te maken met de gemeten harmonische stromen. Zoals verderop vermeld, is vooral de derde harmonische problematisch voor de nulleider in een driefasennet omdat de R, S, en T 3e harmonische in fase zijn._NEWLINE_Lichtdimmers met faseaansnijding veroorzaken ook harmonische stromen. Niettemin worden daar  beneden 1000 Watt geen eisen aangesteld (wel aan de stooremissies). De grootste vervorming treedt op bij de kleinste vermogens, en bij grotere vermogens valt het met de harmonische stromen._NEWLINE_Bovendien worden grotere vermogens gloeilampen rap uitgefaseerd (geholpen door de beperkt levensduur van 1000 uur)._NEWLINE_De norm is van toepassing voor apparatuur met opgenomen stroom \xe2\x89\xa416 AAC per fase een een nominale spanning van tenminste 220 VAC. De apparatuur is ingedeeld in 5 categorie\xc3\xabn: Een niet gelabelde categorie met uitzonderingen en klasse A tot en met D._NEWLINE_Klasse A bestaat uit relatief hoog vermogen apparatuur, waaronder driefasen apparatuur. Klasse B zijn draagbare gereedschappen zoals boormachines. Klasse C is verlichtingsapparatuur en klasse D alle mogelijke computerapparatuur (geen printers) en TV's. Hieronder volgt een uitgebreide opsomming van de indeling van de apparatuur. Voor elke klasse zijn eigen normen van toepassing, zie tabel 1._NEWLINE_De hier getoonde waardes zijn afkomstig uit IEC61000-3-2:2005+A1:2008 + A2:2009. Inmiddels is tussentijds de vierde editie: IEC 61000-3-2:2014 van kracht geworden. Ook deze norm is verouderd, en de nieuwste van toepassing zijnde norm is IEC61000-3-2:2018.\n_START_SECTION_\nAchtergrond\n_START_PARAGRAPH_\nMet het op de markt brengen van grote aantallen elektronische apparaten, met als eerste de radio-ontvanger met elektronenbuizen, later gevolgd door televisietoestellen met elektronenbuizen, KTV met buizen en later getransistoriseerd, en door de PC ontstond een bron van netvervuiling ten gevolge van harmonische stromen._NEWLINE_Alle genoemde apparaten hebben en sterk afgevlakte gelijkspanning nodig en dat wordt op de goedkoopste manier bereikt door achter de netgelijkrichter een electrolytische condensator met zeer grote capacteitswaarde te schakelen. Deze condensatoren zijn licht van gewicht, kosten weinig, en hebben niet veel plaats nodig. Het nadeel is wel dat de netspanning sterk vervuild (vervormd) wordt doordat per halve netperiode van 10 msec de gelijkrichter maar 3 msec geleidt, waardoor de arbeidsfactor slechts rond 0,6 \xc3\xa0 0,7 ligt. De arbeidsfactor in de figuur is 0,75, maar botte gelijkrichting en afvlakking geeft een arbeidsfactor van rond 0,6. Er lijkt hier al een extra schakeling te zijn toegepast, omdat ook buiten de stroompieken er nog een aanzienlijke stroom loopt, bij botte gelijkrichting en afvlakking is de stroom buiten de pieken helemaal nul. Een groot probleem vormt de derde harmonische in de nulleider van driefasen netten, omdat de derde harmonische van R, S en T in fase zijn (ze vormen een zogenaamde zero sequence). Waar in een gebalanceerd net de nulleider stroomloos is tellen hier de derde harmonischen bij elkaar op en die optelsom kan in een grotere stroom resulteren dan elk van de fasen voert._NEWLINE_Afvlakking is ook mogelijk met een spoel. Hiermee kan men passief de arbeidsfactor verbeteren. Echter de benodigde 50\xc2\xa0Hz spoelen zijn groot, zwaar en duur. Passieve arbeidsfactor compensatie wordt dan ook weinig toegepaste. In zwaar belast netten (bijvoorbeeld een kantoor met PCs zonder arbeidsfactorcorrectie en dito CRTs) leek de netspanning ten gevolge van harmonische stromen in het verleden meer op een trapezium (sinus met afgeplatte toppen en dalen) dan op een sinus. Met de technische middelen die tegenwoordig beschikbaar zijn kan tegen relatief lage kosten een zogenaamde actieve arbeidsfactorcorrectieschakeling worden toegepast. Weliswaar heeft zo'n actieve PFC ook een spoel, maar dat is een klein hoogfrequent ferrietkernspoeltje, dat goedkoop is en weinig weegt._NEWLINE_De EN/IEC standaard heeft tot doel de netbelasting en met name de nulleiderbelasting ten gevolge van harmonische stromen sterk te verminderen. Daarbij wordt ook gekeken naar hoe vaak apparatuur in de praktijk voorkomt. Aan relatief schaarse toepassingen, zoals en DHZ elektrisch lasapparaat worden niet heel zware eisen gesteld, wel aan verlichtingsapparatuur, PC's, laptopladers en TV's. Lichtdimmers voor gloeilampen met vermogen < 1000 Watt hoeven niet getest te worden. Gloeilampen met hoog vermogen worden in rap tempo uitgefaseerd. En met de harmonischen bij bijna vol vermogen valt het heel erg mee. Er zijn wel limieten in de maak voor lichtdimmers voor andere lichtbronnen, bijvoorbeeld LEDs._NEWLINE_Klassificatie volgens Internationale standaard EN/IEC 61000\xe2\x80\x89\xe2\x80\x93\xe2\x80\x893-2:2006 +A1+A2"