b'\n_START_ARTICLE_\nLuis Bu\xc3\xb1uel\n_START_SECTION_\nBiografie\n_START_PARAGRAPH_\nLuis Bu\xc3\xb1uel werd in 1900 in Calanda in de Spaanse provincie Teruel geboren als de zoon van een steenrijke grootgrondbezitter. De jonge Luis genoot een zeer strenge rooms-katholieke opvoeding op een kostschool, speciaal voor rijke kinderen. Het katholicisme en de bourgeoisie, de twee thema\'s die in alle films van Bu\xc3\xb1uel voorkomen, zijn duidelijk autobiografisch te noemen. Bu\xc3\xb1uel was aanvankelijk voorbestemd de scepter van zijn vader over te nemen en hij ging in Madrid landbouwwetenschappen studeren. In deze periode kwam Bu\xc3\xb1uel, via studentenverenigingen, in contact met het marxisme._NEWLINE_Kort daarna ontmoette Bu\xc3\xb1uel diverse surrealistische kunstenaars. Bu\xc3\xb1uel raakte ge\xc3\xafnteresseerd in de schilderkunst en hij besloot zijn carri\xc3\xa8re als grootgrondbezitter vaarwel te zeggen. Zonder ook maar iets tegen zijn ouders te zeggen vertrok Bu\xc3\xb1uel naar Parijs om daar kunstschilder te worden. Kunst was volgens Bu\xc3\xb1uel de ultieme vrijheid: dankzij de kunst was Bu\xc3\xb1uel nu voor zichzelf opgekomen. Hij zwoer het katholicisme af en zou sindsdien iedere religie verafschuwen. Bu\xc3\xb1uel wilde niks meer met zijn rijke aristocratische afkomst te maken hebben en hij vervloekte de bourgeoisie. Tevens wilde Bu\xc3\xb1uel in absolute vrijheid leven, hij maakte zich los van alle strenge regels. Vrijheid was volgens hem al schilderend over de wereld trekken en zich nergens iets van aan trekken. _NEWLINE_In Parijs bestudeerde Bu\xc3\xb1uel de schilderkunst en schreef hij het scenario van de stomme horrorfilm La Chute de la maison Usher (Jean Epstein, 1928). Hij ontmoette in die periode de beroemde surrealist Salvador Dal\xc3\xad. Bu\xc3\xb1uel en Dal\xc3\xad werden vrienden en ze besloten samen een film te gaan maken. Met een piepklein budget maakten Bu\xc3\xb1uel en Dal\xc3\xac de 20 minuten durende experimentele film Un chien andalou (1929). Deze film gaat over een droom en bevat geen enkele logische structuur. De film is een aaneenschakeling van surrealistische beelden. Tevens was de film ongekend gewelddadig en smerig: een oog wordt met een scheermes doormidden gesneden en mieren vreten rottend vlees uit een menselijke wond. Un chien andalou wordt gezien als een mijlpaal in de filmgeschiedenis en is, volgens velen, een van de meest invloedrijke films ooit._NEWLINE_Meteen na het succes van Un chien andalou begonnen Bu\xc3\xb1uel en Dal\xc3\xad met het maken van een nieuwe film: L\'\xc3\xa2ge d\'or (1930). _NEWLINE_Deze film was veel minder abstract dan zijn voorganger en de film bevatte veel politieke elementen, veel metaforen en veel symboliek._NEWLINE_De film leidde echter tot een breuk in de samenwerking tussen Dal\xc3\xad en Bu\xc3\xb1uel: Dal\xc3\xad geloofde dat kunst nooit gecombineerd mocht worden met politiek. Ook vond Dal\xc3\xad dat surrealisme moest voortkomen uit het onderbewuste van de geest. Wanneer surrealisme symbolen en metaforen bevat, moet er van tevoren over nagedacht zijn en komt het dus niet voort uit het onderbewuste. _NEWLINE_Dal\xc3\xac distantieerde zich van de film en zijn naam verscheen ook niet op de aftiteling. Dal\xc3\xad en Bu\xc3\xb1uel besloten nu alleen verder te gaan._NEWLINE_L\'\xc3\xa2ge d\'or werd verboden door de Katholieke kerk, die veel invloed had op de Franse regering en de film werd wettelijk verboden. Bu\xc3\xb1uel vond dit een beperking van de vrijheid van meningsuiting en hij noemde de Franse regering zwak. Bu\xc3\xb1uel keerde hierop weer terug naar Spanje._NEWLINE_In Spanje maakte hij in 1932 een documentaire, Tierra sin pan, over Las Hurdes op het Spaanse platteland van Extremadura. Deze regio kende een grote achterstand op de rest van het land en de levensomstandigheden van de bevolking waren er erg slecht. De marxistisch getinte documentaire werd een groot succes, maar toen een paar jaar later de Spaanse Burgeroorlog uitbrak, besloot Bu\xc3\xb1uel opnieuw te emigreren. Bu\xc3\xb1uel arriveerde in Hollywood waar hij slechts kort verbleef: Bu\xc3\xb1uel vond de sfeer veel te commercieel en zijn artistieke vrijheden werden te veel beperkt. _NEWLINE_Bu\xc3\xb1uel kwam uiteindelijk in Mexico aan waar hij lange tijd een kluizenaarsbestaan leidde. Hij maakte geen films meer en raakte in de vergetelheid. In 1950 maakte Bu\xc3\xb1uel een onverwachtse comeback met Los olvidados, een keihard verhaal in documentairestijl over de straatjongeren in de sloppenwijken van Mexico-Stad. De film was een groot succes en Bu\xc3\xb1uel richtte zijn eigen productiemaatschappij op. Hiermee kon Bu\xc3\xb1uel in alle vrijheid zijn eigen films maken. Hij ging nu op grote schaal films maken._NEWLINE_Met Viridiana (1961) behaalde hij de Gouden Palm op het Filmfestival van Cannes en brak hij internationaal door. Voorheen maakte hij alleen abstracte films en documentaires, nu had hij ook een psychologisch drama op zijn naam staan. De Franse filmindustrie zag de commerci\xc3\xable waarde van Bu\xc3\xb1uels originele cinema en vroeg hem naar Frankrijk te komen. In 1964 keerde Bu\xc3\xb1uel dan terug naar Frankrijk om daar, voor een grote studio, grotere en duurdere films met bekende sterren in de hoofdrollen te gaan maken. Voor Le Journal d\'une femme de chambre (1964), zijn eerste Franse film van de jaren zestig werkte hij voor het eerst samen met de jonge scenarist Jean-Claude Carri\xc3\xa8re. Jeanne Moreau speelde de titelrol in deze op de gelijknamige roman van Octave Mirbeau gebaseerde tragikomische sociale satire. Carri\xc3\xa8re schreef (mee aan) zes van Bu\xc3\xb1uels belangrijkste films uit de jaren zestig en zeventig. _NEWLINE_Dankzij de op de gelijknamige roman van Joseph Kessel gebaseerde film Belle de Jour (1967, met Catherine Deneuve en Michel Piccoli in de hoofdrollen) maakte Bu\xc3\xb1uel kennis met het commercieel succes. Deze erotische tragikomedie vormde, samen met de tragikomedie Le Charme discret de la bourgeoisie (1972), zijn meest succesvolle film. In 1970 castte Bu\xc3\xb1uel Deneuve een tweede keer, naast fetisjacteur Fernando Rey, in het drama Tristana, een verfilming van een roman van Benito P\xc3\xa9rez Gald\xc3\xb3s. In 1972 schreef Bu\xc3\xb1uel het scenario van de horrorfilm Le Moine samen met Carri\xc3\xa8re._NEWLINE_In 1974 keerde Bu\xc3\xb1uel echter terug naar zijn begintijd met Le fant\xc3\xb4me de la libert\xc3\xa9. Deze abstracte experimentele surrealistische film weerspiegelde de sfeer van zijn allereerste films. In Bu\xc3\xb1uels zwanenzang Cet obscur objet du d\xc3\xa9sir (1977) nam Carole Bouquet de titelrol voor haar rekening. Dit drama was gebaseerd op de roman La Femme et le Pantin van Pierre Lou\xc3\xbfs. _NEWLINE_In 1982 schreef Bu\xc3\xb1uel met de hulp van Carri\xc3\xa8re een autobiografie, waarvan de Nederlandse vertaling de titel Mijn Laatste Snik is. In juli van het jaar daarna overleed hij in Mexico-Stad op 83-jarige leeftijd._NEWLINE_In mei 2008 verscheen het boek "Bu\xc3\xb1uel over Bu\xc3\xb1uel", de Nederlandse vertaling van de bundel met interviews met Bu\xc3\xb1uel door de Mexicaanse journalisten Tom\xc3\xa1s P\xc3\xa9rez Turrent en Jos\xc3\xa9 de la Colina. Het boek werd vertaald en toegelicht door Gijs Mulder en voorzien van een inleiding door Willem Jan Otten. Menken Kasander & WIgman Uitgevers, ISBN 978-90-74622-62-2.'