b'\n_START_ARTICLE_\nFenici\xc3\xab\n_START_PARAGRAPH_\nFenici\xc3\xab (< Oudgrieks \xce\xa6\xce\xbf\xce\xb9\xce\xbd\xce\xaf\xce\xba\xce\xb7 / Phoin\xc3\xadk\xc3\xaa - "purperland"), vroeger meer bekend als Phoenici\xc3\xab, is de naam voor de regio aan de oostelijke kust van de Middellandse Zee, die nu vooral het grondgebied van het huidige Libanon en Syri\xc3\xab vormt. Deze naam was in de oudheid gebruikelijk. De inwoners zelf noemden hun land Kana\xc3\xa4n. De oorsprong ligt rond 2300 v.Chr. Nadat het Mino\xc3\xafsche Kreta in verval raakte werden de Fenici\xc3\xabrs tussen 1500 en 400 v.Chr. de belangrijkste zeevaarders en handelaars van de Middellandse Zee en stichtten overal koloni\xc3\xabn. De bloeiperiode van de Fenicische cultuur liep van 1200\xe2\x80\x93800 v.Chr. In het jaar 63 v.Chr. werd wat toen nog van het gebied over was samen met Syri\xc3\xab in het Imperium Romanum ingelijfd en tot de provincia Syria omgevormd.\n_START_SECTION_\nNaam\n_START_PARAGRAPH_\nAlhoewel het volk van deze regio zichzelf bani kan\'an "Kinderen van Kana\xc3\xa4n" noemde, werd de naam \'Fenici\xc3\xab\', die zelfs voor andere volkeren de naam voor dit gebied was, waarschijnlijk algemeen omdat de Grieken dit volk met phoiniki (cf. Grieks \xce\xa6\xce\xbf\xce\xb9\xce\xbd\xce\xaf\xce\xba\xce\xb7 "Phoin\xc3\xadk\xc4\x93\'") aanduidden. Deze naam gaat terug op het vroege Lineair B ponikijo, een term uiteindelijk van de Oude Egyptenaren overgenomen die Fnkhw gebruikten voor de "Syri\xc3\xabrs". _NEWLINE__NEWLINE_Vanwege fonetische gelijkluidendheid werd het Griekse woord \xcf\x86\xce\xbf\xe1\xbf\x96\xce\xbd\xce\xb9\xce\xbe (pho\xc3\xaenix) synoniem, door de betrokkenheid van dit volk met de bekende purperkleurstof (Tyrisch purper) (vgl. Feniks) omwille van de vangst en verwerking van purperslakken. De Fenici\xc3\xabrs stonden voor hun vele schakeringen in lichtere purperverven bekend. Vandaar de Griekse naam purperland. Tot op de dag van vandaag bevinden zich op het strand van de zuidhaven van Sidon metershoge schelpenresten, zoals er eerder ook in Kommos (Kreta) en in Troje voorkwamen.\n_START_SECTION_\nCultuur\n_START_PARAGRAPH_\nOp grond van haar geografische ligging en latere handelsbetrekkingen was de cultuur van Fenici\xc3\xab be\xc3\xafnvloed door Mino\xc3\xafsch Kreta, het Oude Egypte, de culturen van het Oude Nabije Oosten en het Middellandse Zeegebied.\n_START_SECTION_\nTaal\n_START_PARAGRAPH_\nHet Fenicisch was een Semitische taal, die nauw verwant was aan het Hebreeuws en ook aan de taal van het volk van Kana\xc3\xa4n v\xc3\xb3\xc3\xb3r de verovering door de Joden. Het Fenicisch alfabet, dat in de 12e eeuw v.Chr. ontstond, zou de basis worden van zowel de Europese alfabetten (Grieks, Latijn, Cyrillisch) alsook het Hebreeuwse en Arabische alfabet. Het was het eerste echte letteralfabet en ontstond op zijn beurt waarschijnlijk uit het Proto-Sina\xc3\xaftisch.\n_START_SECTION_\nStadstaten\n_START_PARAGRAPH_\nFenici\xc3\xab heeft nooit een eenheidsstaat gevormd. Het was verdeeld in een aantal poleis. Tot de belangrijkste van deze poleis behoorden Sidon, Tyrus, Byblos, Aradus en Beiroet._NEWLINE_Lange tijd waren deze poleis onderhorig aan de grote rijken in de regio, zoals het Assyrische Rijk of het Perzische Rijk van de Achaemeniden, waarbij zij echter wel een grote mate van autonomie behielden. De Fenicische steden leverden bovendien het grootste deel van de oorlogsvloot van het Perzische Rijk. In de klassieke oudheid waren de Fenici\xc3\xabrs in de zeehandel de grootste concurrenten van de Grieken.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nHerodotos beweert dat hier rond 2750 v. Chr de eerste nederzettingen werden gesticht._NEWLINE_De Semitische taal van de Fenici\xc3\xabrs en aanwijzingen van een invasie op de site van Byblos doen een mogelijke oorsprong in de Semietische migratiegolf vermoeden waar de vruchtbare sikkel tussen ca. 2300 en 2100 v.Chr. aan onderworpen was. Onderzoekers als Sabatino Moscati zijn echter van mening dat de Fenicische ethnogenese aanvankelijk niet-Semietische volken betrof die de regio als autochtonen bewoonden, maar die met de oprukkende stammen zijn gemengd geraakt. Er zouden dus in feite twee populaties meespelen. Sumerische en Akkadische legers waren bij de aanvang van de geschreven geschiedenis al tot de Middellandse Zee doorgedrongen in dit gebied. Maar er is slechts weinig geweten over Fenici\xc3\xab van voor de verovering door Thoetmosis III van Egypte rond 1500 v.Chr.._NEWLINE_Rond die tijd ontstonden de poleis in de zeesteden Sidon, Tyros, Byblos, die op hun beurt handelskolonies in het Middellandse Zeegebied stichtten. De belangrijkste nederzetting was Carthago in het huidige Tunesi\xc3\xab. Fenici\xc3\xabrs stonden als zeevaarders bekend en werden bijvoorbeeld ook door Egyptische farao\'s in dienst genomen._NEWLINE_De Amarna brieven (ca. 1411-1358 v.Chr.) onthullen dat Amorieten en Hittieten de Fenicische steden aanvielen, die vazalstaten van het Oude Egypte waren (vooral Rib-Addi van Byblos en Abimelech van Tyrus). Maar tussen 1350 en 1300 v.Chr. werd Fenici\xc3\xab door Egypte bevrijd. De eeuw daarop bloeide Ugarit. Het werd definitief verwoest rond 1200 v.Chr._NEWLINE_Na de val van de Myceners kon Fenici\xc3\xab vrij het handelsverkeer via de zee beheren en uitbouwen, waardoor het zijn autonomie tegenover de omringende machten kon in stand houden._NEWLINE_Vanaf ongeveer 875 v.Chr. werd het gebied door de Assyri\xc3\xabrs onder militaire druk tot het betalen van tribuut gedwongen. In 573 v.Chr. werd Tyros na een 13-jarige belegering door de Babylonische koning Nebukadnezar II veroverd. Vanaf 539 v.Chr. behoorde Fenici\xc3\xab toe aan het Perzische Rijk. Na de deelname aan de Egyptische opstand tegen Artaxerxes III werd Sidon 343 v.Chr. verwoest. Tyros werd in 332 v.Chr. door Alexander de Grote verwoest, nadat ze als enige Fenicische stad tegen zijn leger weerstand had geboden. Dit was het definitieve einde van Fenici\xc3\xab._NEWLINE_Na de dood van Alexander de Grote verloor het gebied verder aan belang.\n_START_SECTION_\nFenici\xc3\xab en de Bijbel\n_START_PARAGRAPH_\nIn de Bijbel wordt gesproken over een partnerschap tussen koning Salomo van Isra\xc3\xabl en koning Hiram van Tyrus. Samen met Salomo had Hiram schepen uitgerust voor de vaart op Tharsish (Grieks Tartessos) in het huidige Andalusi\xc3\xab in Zuid-Spanje en in de Rode Zee naar het land Ophir dat waarschijnlijk in Jemen of Somali\xc3\xab lag. Ook leverde Hiram veel van het bouwmateriaal en de arbeiders voor de grote Tempel van Salomo in Jeruzalem en voor veel van zijn andere bouwwerken.\n_START_SECTION_\nCarthago en andere kolonies\n_START_PARAGRAPH_\nOp hun vele handelsreizen over de Middellandse Zee werden vaak kleine maar permanent bemande handelsposten op verre kusten gesticht om de handel met de plaatselijke bevolking te vergemakkelijken. Deze posten groeiden op den duur uit tot echte havensteden die soms niet onderdeden voor Tyrus en Sidon. Vele steden rond de Middellandse Zee kunnen zo bogen op Fenicische wortels._NEWLINE_De belangrijkste kolonie van de Fenici\xc3\xabrs was Carthago in het huidige Tunesi\xc3\xab. Na de verovering van Fenici\xc3\xab door de Perzen omstreeks 500 v.Chr. werd de maritieme en commerci\xc3\xable invloed van Fenici\xc3\xab minder en werd haar rol als handelaar in de Middellandse Zee overgenomen door Carthago en de Griekse stadstaten. Carthago was de grote rivaal van de Grieken in het zuiden van Itali\xc3\xab en op Sicili\xc3\xab (Magna Graecia) met hier als belangrijkste stad Syracuse.'