b'\n_START_ARTICLE_\nRio Reiser\n_START_SECTION_\nJeugd en opleiding\n_START_PARAGRAPH_\nRalph Christian M\xc3\xb6bius\xe2\x80\x99 vader was ingenieur bij Siemens AG, maar de familie moest meermaals verhuizen wegens overplaatsingen i.v.m. zijn werk. De familie woonde vervolgens in West-Berlijn, Traunreut/Oberbayern, Neurenberg, Br\xc3\xbchl bij Mannheim, Fellbach en Rodgau/Nieder-Roden. Zijn broers zijn Peter en Gert M\xc3\xb6bius._NEWLINE_Hij verliet voortijdig de opleiding aan het Melanchton Gymnasium in N\xc3\xbcrnberg, om in plaats daarvan een opleiding te volgen in een fotografenstudio in Offenbach-Bieber. Hij leerde zichzelf cello, gitaar en piano spelen._NEWLINE_Zijn geboortenaam veranderde hij in Rio Reiser, in navolging van de hoofdfiguur van de psychologische roman Anton Reiser van Karl Philipp Moritz. Tijdens zijn jeugd was hij een grote fan van The Beatles en later van The Rolling Stones._NEWLINE_In 1970 kwam hij open uit voor zijn homoseksualiteit, maar hij nam hieromtrent pas een standpunt in vanaf 1986 tijdens interviews en talkshows.\n_START_SECTION_\nCarri\xc3\xa8re\n_START_PARAGRAPH_\nIn januari 1966 vroeg R.P.S. Lanrue, de latere gitarist, componist en mede-oprichter van Ton Steine Scherben aan Rio Reiser, of deze in zijn band Beat Kings, die hoofdzakelijk beatmuziek coverde, wilde meezingen. Nog in hetzelfde jaar richtten Reiser en Lanrue samen de rockband Galaxis op, waarin ze nu en dan eigen stukken speelden. Later be\xc3\xabindigde Reiser zijn opleiding bij de fotostudio in Offenbach/Bieber om naar West-Berlijn te verhuizen. Daar componeerde hij in opdracht van zijn broers de liederen voor de eerste beatopera ter wereld Robinson 2000, die echter geen commercieel succes werd.\n_START_SECTION_\nTon Steine Scherben\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1970 richtten Reiser en Lanrue, samen met Kai Sichtermann en Wolfgang Seidel de band Ton Steine Scherben op. In hetzelfde jaar had de groep hun eerste live optreden op het door Beate Uhse gesponsorde Love and Peace-Festival. Met de beide zelf uitgebrachte albums Warum geht es mir so dreckig (1971) en vooral Keine Macht f\xc3\xbcr Niemand (1972) stelde de groep de status, gedachten en stromingen van de geradicaliseerde linksen in West-Duitsland na 1968 aan de kaak. Men noemde dit Agitrock, een mengeling van politieke agitatie en rockmuziek met Duitse teksten. De band kreeg vrij snel een cultstatus, bijvoorbeeld met de Rauch-Haus-Song, de soundtrack van het krakers-wereldje in Berlin-Kreuzberg en andere Westduitse steden, waar ze optraden. Navolgend aan concerten van de band kwam het meestal tot een huisbezetting._NEWLINE_Nadat de band zich herhaaldelijk als jukebox van de linksen in Berlijn misbruikt voelde, trokken ze naar Fresenhagen in Noordfriesland. Daar ontstond het dubbelalbum Wenn die Nacht am tiefsten \xe2\x80\xa6, nog voordat de band een meerjarige rustperiode nam, echter verder als commune samenleefde. Tijdens deze periode ontstonden hoorspelen, kinderplaten en muzikale bijdragen voor theaterstukken van de homofiele theatergroep Br\xc3\xbchwarm (onder andere met Corny Littmann), zoals bijvoorbeeld Mannstoll en Entartet._NEWLINE_In 1981 was er een comeback met de sombere dubbel-lp IV, waarmee de band zich voorgoed bevrijdde van hun status als polit-combo. Om het album te promoten, besloot men na jaren van live-afwezigheid, wederom uitgebreid op tournee te gaan. De toon werd gezet en de tournee grotendeels uitverkocht. Door miscalculaties van een externe tourmanager konden de kosten voor de licht- en geluidsinstallatie en de deels luxueuze huisvesting bij entreeprijzen onder 10 DM niet worden verantwoord, waardoor de band met een verlies van ongeveer 300.000 DM opgezadeld werd. Met het nieuwe management met Claudia Roth en Misha Schoeneberg zou worden getracht om de schuldenberg te verminderen. Nadat de LP Scherben in 1983 was verschenen, volgden meerdere tournees._NEWLINE_In 1985 werd de band ontbonden na de publicatie van hun tot dusver enige live-album Live in Berlin 84 en de financi\xc3\xable mis\xc3\xa8re.\n_START_SECTION_\nSolocarri\xc3\xa8re\n_START_PARAGRAPH_\nRio Reiser en de band hadden rond 200.000 DM schulden, maar konden en wilden zich niet verkopen aan "de industrie". Annette Humpe (ex-Ideal), die reeds in 1984 Reisers eerste single Dr. Sommer geproduceerd had, stelde hem voor bij George Glueck, zijn latere manager._NEWLINE_Udo Arndt en Annette Humpe produceerden samen in 1985/1986 Reisers eerste solo-album Rio I voor CBS. Het album werd samengesteld uit de talrijke demo\'s, die Ton Steine Scherben hadden opgenomen voor een verdere LP. Zijn solo-carri\xc3\xa8re startte met zijn grootste hits K\xc3\xb6nig von Deutschland en Junimond en hij was zo succesvol, dat hij na een korte periode schuldenvrij was._NEWLINE_Veel fans van de band Ton Steine Scherben konden en wilden het weliswaar niet goedkeuren, dat hij als idool van het linksalternatieve platform een commercieel succesvolle muzikant in het vaarwater van de NDW wilde zijn. Daarbij erkenden ze niet, dat de meeste nummers, die Reiser tijdens zijn solo-carri\xc3\xa8re had opgenomen en gespeeld, oude nummers waren van zijn vroegere band (Junimond, Menschenfresser, Jetzt schl\xc3\xa4gt\'s Dreizehn, Irrenanstalt en K\xc3\xb6nig von Deutschland werden reeds in 1976 live gespeeld). De nummers werden echter ingespeeld door professionele studiomuzikanten. Tijdens de live-optredens werd Reiser door talrijke muzikanten uit het Scherben-milieu begeleid, waaronder R.P.S. Lanrue tot 1988._NEWLINE_In 1986 sloot Rio Reiser met een Allstar-band (met onder andere Herbert Gr\xc3\xb6nemeyer, de Rodgau Monotones, de Toten Hosen en Herwig Mitteregger) voor meer dan 100.000 toeschouwers het Anti-WAAhnsinns-Festival af. Als laatste nummer speelde hij alleen op de piano een versie van Somewhere over the Rainbow._NEWLINE_De daaropvolgende lp Blinder Passagier (1987) kon niet aan de hoge verwachtingen, die het debuut aangewakkerd had, voldoen.  In plaats van een opvolger te produceren voor de hit K\xc3\xb6nig von Deutschland, schreef hij naast rocksongs liever zeemans-, hartstochtelijke en slaapliederen. De tournee bij het album was desondanks een groot succes en bracht hem in oktober 1988 voor twee concerten op uitnodiging van de FDJ naar Oost-Berlijn._NEWLINE_Het concert, waarvoor Reiser nog een paar Scherben-klassiekers meer als normaal in het programma had opgenomen, werd opgenomen en uitgezonden door de DDR-jeugdradiozender DT 64. Uiteraard ontbrak bij de uitzending het nummer Der Traum ist aus. Als voorgroep speelde Lutz Kerschowski, die later als gitarist in Rio\'s band speelde en tegenwoordig de muzikale bewaarder is van zijn erfenis._NEWLINE_Na een gastoptreden met band in de Schimanski-serie Tatort Der Pott (1989) ging Reiser met zijn derde LP *** (Sternchen, 1990) een nieuwe muzikale weg. Geproduceerd door Udo Arndt en Reinhold Heil, deed hij afstand van rockende tonen ten gunste van elektronische sounds en gesampelde vioolspelers. De LP bevat met Zauberland een lied, dat als treurzang op de te gronde gaande DDR was bedoeld. Het was echter reeds jaren geleden geschreven en al in 1988 op concerten gespeeld._NEWLINE_In 1990 ontving Reiser krachtens zijn compositorische prestaties op het gebied van Duitstalige muziek de Fred Jay-prijs voor zijn composities voor Marianne Rosenberg._NEWLINE_In 1991 verscheen het album Durch die Wand, waarmee hij tot de ongeslepen rockende tonen terugkeerde. De kritieken waren buitengewoon positief, maar de publieke interesse bleef binnen de perken. Bovendien moest de geplande tournee naar aanleiding van zijn verslechterende gezondheidstoestand worden geannuleerd._NEWLINE_In november 1991 zou Reiser in de talkshow Holgers Waschsalon van Holger Weinert optreden, maar in plaats daarvan ging hij er op de dag van de uitzending vandoor met zijn nieuwe vriend._NEWLINE_Bij het Heute Die-Morgen Du-concert in Frankfurt am Main in 1992 trad Reiser samen met enkele van de bekendste Duitse groepen op en begeleidde Marianne Rosenberg aan de piano bij Der Traum ist aus. Voor deze gelegenheid schreef en speelde hij samen met Ulla Meinecke het nummer Zeitreise, later gepubliceerd als 13. Dezember._NEWLINE_Annette Humpe produceerde in 1993 het album \xc3\x9cber Alles. Hij verraste met een volksmuziek uit beat, polka, Ventures-gitaren, West Coast-hiphop, shanties en Bob Dylan en met rave- en house-soundelementen. De plaat bevatte met Irrenanstalt een nummer, die wel voor de theatergroep Br\xc3\xbchwarm was geschreven en reeds was verschenen in 1977, maar die zich ook in het live-repertoire van de Scherben bevond._NEWLINE_In 1994 verscheen de in samenwerking met Hannes Eyber ontstane autobiografie K\xc3\xb6nig von Deutschland. Wellicht gelijktijdig speelde hij zijn grootste hit K\xc3\xb6nig von Deutschland met deels nieuwe teksten opnieuw in voor het gelijknamige Best Of-album._NEWLINE_Reisers zesde en laatste soloplaat heet Himmel und H\xc3\xb6lle en was tevens zijn laatste album, dat hij bij Sony Music Entertainment publiceerde. In 1995 zou eigenlijk slechts het nummer Tr\xc3\xa4ume als titelsong voor de Tatort-aflevering Im Herzen Eiszeit opgenomen worden, waarin hij een hoofdrol speelde. Men besliste echter plotseling, een compleet album op te nemen. De plaat werd ingespeeld door dezelfde studiobezetting, die reeds in 1986 bij Reisers debuutalbum had meegewerkt._NEWLINE_In de vroege zomer van 1996 ging Reiser ondanks zijn slechte gezondheid op een Duitsland-tournee, waaronder ook meerdere open-air-concerten in Berlijn. Echter kort voor het eerste geplande optreden moest de tour worden geannuleerd. Reiser gaf zijn laatste offici\xc3\xable concert op 24 mei 1996 in het uitverkochte Malzhaus in Plauen/Vogtland. Vijf dagen voorafgaande aan zijn overlijden liet hij aan R.P.S. Lanrue weten, dat hij zijn volgende plaat weer bij de David Volksmund Produktion wilde uitbrengen om weer onafhankelijk te zijn.\n_START_SECTION_\nTheater en film\n_START_PARAGRAPH_\nRio Reiser was net als zijn broers Peter en Gert ook als acteur werkzaam, onder andere bij Hoffmanns Comic Teater en de Roten Steinen, een Berlijns leerling-theatercollectief. In 1977 kreeg Reiser voor zijn eerste filmrol in de film Johnny West de Gouden Bundesfilmprijs. Oorspronkelijk was Herbert Gr\xc3\xb6nemeyer voor deze rol gecontracteerd, maar wegens liefdesperikelen met de hoofdrolspeelster en vriendin van de regisseur, werd de rol aan Reiser vergeven._NEWLINE_Samen met Lanrue schreef hij muziek en teksten voor talrijke theaterstukken, onder andere voor het homo-jeugdtheater Br\xc3\xbchwarm. Hij schreef bovendien muziek voor talrijke toneelstukken, voor het grootste deel voor zijn broer Peter. Een gedeelte van de zo ontstane composities werd in 2007 op de CD Rio Reiser singt Lieder von kleinen und gro\xc3\x9fen Vorstadttigern gepubliceerd._NEWLINE_Samen met Armin Petras en Philipp St\xc3\xb6lzl zou de musical Knock Out Deutschland (1994) in het voorprogramma van een WK-bokswedstrijd van Henry Maske in Frankfurt an der Oder in wereldpremi\xc3\xa8re gaan. Dit ging echter niet door. De musical had op 15 oktober 1994 premi\xc3\xa8re in de St\xc3\xa4dtischen Theatern Chemnitz._NEWLINE_In 1995 speelde Reiser samen met Rudolph Moshammer in de Tatort-aflevering Im Herzen Eiszeit van de BR een voormalige kraker, die zich na zijn vrijlating na elf jaar gevangenis in een voor hem vreemd geworden wereld moest doorslaan. Voor de film componeerde Reiser de titelsong Tr\xc3\xa4ume.\n_START_SECTION_\nVerdere activiteiten\n_START_PARAGRAPH_\nParallel aan Ton Steine Scherben en zijn solo-carri\xc3\xa8re werkte hij ook als producer en co-producer voor onder andere Br\xc3\xbchwarm, Wolfgang Michels, die Stricher en zijn oude vriend Misha Schoeneberg. Als tekstschrijver werkte hij onder andere voor Marianne Rosenberg, Klaus Lage, Kralle Krawinkel (ex-Trio), Uwe Ochsenknecht en Wolfgang Michels, met wie hij aan drie LP\'s en diverse nummers (Bald zuhause van Familienalbum, Ich bin m\xc3\xbcde, Herzverloren) samenwerkte.\n_START_SECTION_\nPriv\xc3\xa8leven en overlijden\n_START_PARAGRAPH_\nRio Reiser overleed op 20 augustus 1996 op 46-jarige leeftijd aan een stoornis van de bloedsomloop door inwendige bloedingen, tengevolge van langdurig alcoholmisbruik. Na lang touwtrekken met de autoriteiten werd hij uiteindelijk bijgezet op zijn priv\xc3\xa9grondstuk. Na de verkoop van het grondstuk werden zijn stoffelijke resten op 11 februari 2011 herbegraven op het oude St. Matth\xc3\xa4us-kerkhof in Berlijn.\n_START_SECTION_\nTer nagedachtenis\n_START_PARAGRAPH_\nTegenwoordig ontfermen zijn broers Peter en Gert M\xc3\xb6bius zich over de nagedachtenis van Reiser. Met een herdenkingsconcert in het Berlijnse Tempodrom namen op 1 september 1996 afscheid van Rio Reiser: zijn vroegere band Ton Steine Scherben, die Einst\xc3\xbcrzenden Neubauten, Engerling, Nationalgalerie, Pe Werner, Ulla Meinecke, Marianne Rosenberg, Lutz Kerschowski, Herbert Gr\xc3\xb6nemeyer, Keimzeit, Haindling, Tim Fischer, Freygang en John Banse. De avond werd gepresenteerd door Corny Littmann._NEWLINE_Van januari tot maart 2010 vond in het Schwulen Museum in Berlijn ter gelegenheid van Reisers 60e verjaardag een tentoonstelling plaats over zijn leven en werk. Op 17 augustus 2012 werd de straat bij het Kulturzentrum Lindenbrauerei naar hem benoemd. Op 20 augustus werd aan de Tempelhofer oever in Berlijn een gedenksteen onthuld.'