b"\n_START_ARTICLE_\nOpstand van Warschau (1944)\n_START_SECTION_\nDagelijkse leven tijdens de opstand\n_START_PARAGRAPH_\nGedurende de eerste weken van de opstand, probeerde de burgerbevolking zo normaal mogelijk te leven in het bevrijde deel van de stad. Het hele culturele en maatschappelijke leven - dat daarvoor ondergronds plaatsvond - bloeide nu bovengronds enorm op. De illegale pers werd legaal, de constante angst voor Duitse terreur was ineens verdwenen. Poolse padvinders organiseerden een postdienst, waarmee ze door de frontlinies informatie vervoerden, met groot gevaar voor eigen leven. Tegen het eind van de opstand maakten overbevolking, het gebrek aan voedsel en medicijnen, en de onophoudelijke Duitse luchtbombardementen en artilleriebeschietingen, de situatie van de burgerbevolking echter steeds dramatischer.\n_START_SECTION_\nSteun van buitenaf\n_START_PARAGRAPH_\nDe beperkte landingen van de grondtroepen van het Eerste Poolse Leger, zoals hiervoor beschreven, bleek de enige hulp van buitenaf. De Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade, die speciaal was opgericht om een opstand te ondersteunen, werd in plaats daarvan ingezet bij de Operatie Market Garden in Nederland. De RAF en Poolse luchtmacht maakten 223 bevoorradingsvluchten, waarbij 34 vliegtuigen verloren gingen. Deze vluchten waren voornamelijk symbolisch van aard, omdat de vliegtuigen vanuit het verre Itali\xc3\xab moesten vertrekken en daardoor weinig lading konden vervoeren. De Sovjets wierpen op 13 september eenmalig voorraden af (zonder parachutes waardoor het levensgevaarlijke projectielen werden), maar verder hielden zij zich vooral bezig met het ontzeggen van landingsrechten aan de geallieerde bevoorradingsvluchten en haalden zelfs enkele van die vliegtuigen neer._NEWLINE_Een toch grote bron van steun en weinig of nooit benoemd kwam van de Hongaren. Het 2e Hongaarse Korps was bij Operatie Bragation ontsnapt aan vernietiging en werd terug getrokken achter Warschau. Het korps bestond uit plus minus 12000 personen, verdeeld in 3 Divisies, waarvan 1 gepantserde. De Duitsers wilde met gebruikmaking van de gepantserde divisie de opstand in de rug smoren, maar  de Hongaarse bevelhebber Generaal Antal Vattay weigerde categorisch de inzet van zijn troepen vanwege de al vele honderden jaren bestaande goede relaties tussen Hongarije en Polen._NEWLINE_De Duitse generaal von Vormann, de commandant van het Duitse 9. leger, had hier voor wel begrip, maar gaf toch opdracht tot evacuatie van de stad Warschau, terwijl de Hongaren posities innamen die de stad hermetisch moesten afsluiten. Het 12. Hongaarse Korps kregen posities aangewezen tussen Warschau en het Kampinos woud, waar veel partizanen zaten. Dit was  bewust zo gedaan door de Duitsers om te voorkomen dat de partizanen zich konden aansluiten bij de opstandelingen en omvatte een grote van 220 vierkante kilometer. Maar ook hier lagen de Hongaren voor de 2e maal dwars. Bij het betrekken van het gebied kwamen de Hongaren ook in gebied wat de partizanen controleerde. Hier besloten diverse Hongaarse soldaten om zich aan te sluiten bij de partizanen. De Hongaren hielpen actief mee  door het verstrekken van wapens, munitie en uniformen, om zo ook de Duitsers te kunnen misleiden. Ook werden er godsdienst oefeningen gehouden voor de bevolking en werd zo veel als mogelijk geholpen bij het binnenhalen van de containers, welke de Engelsen dropten. Men gebruikte hier routes voor, die bij de Duitsers niet bekend waren. ook opende de Hongaren noodhospitalen voor de gewonde partizanen en burger bevolking. Verder zijn door toedoen van de Hongaarse strijdmacht tussen de 1200 en 1500 gezinnen uit Warschau en omgeving ge\xc3\xabvacueerd naar Slowakije, al dan niet verkleed als Hongaarse soldaten. De Duitsers waren zich zeer bewust van de houding van de Hongaren, terwijl de Hongaren wisten dat als zij gesnapt werden zij standrechtelijk geexcecuteerd zouden worden, wat ook een aantal is overkomen._NEWLINE_Voor hun is een monument opgericht in het Kampinos woud.\n_START_SECTION_\nDe capitulatie\n_START_PARAGRAPH_\nOp 2 oktober tekende generaal Tadeusz Komorowski de capitulatie van de overgebleven Armia Krajowastrijdkrachten op het Duitse hoofdkwartier in het bijzijn van generaal Erich von dem Bach-Zelewski. Volgens de capitulatieovereenkomst beloofde de Wehrmacht de opstandelingen als gewone soldaten volgens de Geneefse conventie te behandelen evenals de burgerbevolking. De volgende dag begonnen de Duitsers met het ontwapenen van de Armia Krajowasoldaten. Ze stuurden 15.000 van hen naar krijgsgevangenkampen in Duitsland. Zo'n 5 \xc3\xa0 6000 opstandelingen ontsnapten verborgen tussen de burgerbevolking. Van de ongeveer half miljoen burgers werden 90.000 naar werkkampen gestuurd en 60.000 naar de concentratiekampen, de rest werd de stad uitgedreven en vrijgelaten._NEWLINE_E\xc3\xa9n van de redenen waarom de Opstand van Warschau mislukte was de onwil van het Rode Leger de opstandelingen echt te hulp te schieten. Het Rode Leger kreeg van hogerhand het bevel halt te houden aan de oostoever van de Weichsel, en geen aansluiting te zoeken met, of hulp te bieden aan, de opstandelingen. Dit bevel van hogerhand kwam van Stalin die om politieke redenen (Polen moest een aan Moskou onderworpen satellietstaat worden) belang had bij het mislukken van de opstand. Hierbij kan meegespeeld hebben dat de opstandelingen vooraf geen contact hadden gezocht met het naderende Rode Leger om een en ander te co\xc3\xb6rdineren.\n_START_SECTION_\nVerwoesting en 'bevrijding' van de stad\n_START_PARAGRAPH_\nNadat de stad was ontvolkt, begonnen de Duitsers met de systematische verwoesting van de resterende bebouwing. Ploegen van genietroepen werden met explosieven en vlammenwerpers de stad ingestuurd waarbij ze huis na huis platbrandden. Speciale aandacht besteedden ze aan historische gebouwen en monumenten, niets van enige culturele waarde mocht blijven staan. Duitse plannen behelsden dat na de oorlog een groot meer zou komen op de plek waar Warschau had gestaan._NEWLINE_Het Rode Leger stak uiteindelijk de rivier over op 17 januari, 1945. Ze veroverde de ru\xc3\xafnes van Warschau binnen enkele uren met nauwelijks enig verzet van de Duitsers.\n_START_SECTION_\nNa de opstand\n_START_PARAGRAPH_\nDe Opstand van Warschau en de landelijke Operatie Storm hadden de belangrijkste doelstelling niet gehaald: een deel van Polen bevrijden en de installatie van een westers geori\xc3\xabnteerde regering in plaats van een marionettenregering onderworpen aan Moskou. Er bestaat onder historici geen consensus over de vraag of het \xc3\xbcberhaupt mogelijk was deze doelstelling te halen. Sommige historici opperen dat zonder de opstand Polen wellicht een Sovjet-Republiek was geworden, iets wat vele malen slechter zou zijn geweest dan het communistische Polen en dat de opstand dus in ieder geval een succesvolle politieke demonstratie aan de Sovjet-Unie en de westelijke geallieerden was. Sommige historici speculeren dat door de Opstand van Warschau, waarbij het Rode Leger opzettelijk halt hield, slechts het oostelijke deel van Duitsland uiteindelijk door de Sovjet-Unie werd bezet in plaats van heel Duitsland._NEWLINE_De totale verliezen aan Poolse kant bedroegen tussen de 150.000 en 200.000 mensen. Belangrijker nog was dat een relatief groot deel daarvan jonge mensen waren, die juist hard nodig waren in de naoorlogse opbouw. De stad werd nauwkeurig weer opgebouwd, hoewel het oude vooroorlogse karakter pas begin jaren negentig, na de val van het communisme, weer enigszins hersteld was.\n_START_SECTION_\nNa de oorlog\n_START_PARAGRAPH_\nDe meerderheid van de soldaten van de Armia Krajowa (inclusief diegenen die deelnamen aan de Opstand van Warschau) werden na de oorlog vervolgd: gearresteerd door de NKVD of de Poolse UB (communistische veiligheidsdienst), ondervraagd en veroordeeld op verschillende aanklachten. Velen daarvan werden verbannen naar de goelags in Siberi\xc3\xab of ge\xc3\xabxecuteerd. De opstandelingen die naar de krijgsgevangenkampen waren gestuurd en later door de westelijke geallieerden werden bevrijd, bleven meestal in het Westen, zoals de commandanten Tadeusz Komorowski en Antoni Chru\xc5\x9bciel._NEWLINE_Kennis over de Opstand van Warschau, ongelegen voor Stalin, werd door de propaganda van communistisch Polen verdraaid: de nadruk lag op het mislukken van de opstand en kritiek op het optreden van het Rode Leger was taboe. Tot eind jaren zestig was alleen al het woord Armia Krajowa gecensureerd. Films en boeken over de opstand werden zodanig gewijzigd (of gewoon helemaal verboden) zodat Armia Krajowa er niet in voorkwam. Zowel de Poolse als de Sovjetpropaganda suggereerden bovendien dat de Armia Krajowa een soort extreem rechtse groepering was die had geheuld met de nazi's._NEWLINE_Vanaf 1956 werd het beeld enigszins gewijzigd: de soldaten waren weliswaar dapper geweest, maar de officieren en commandanten waren reactionaire slechteriken die geen acht sloegen op verliezen onder de soldaten. De eerste serieuze en gesanctioneerde publicaties over de opstand kwamen pas eind jaren tachtig in Polen in het openbaar. Pas in 1989 mocht een monument voor de Armia Krajowa worden gebouwd in Warschau. Daarvoor was het altijd de communistische Gwardia Ludowa die alle aandacht kreeg en wier daden sterk overdreven werden._NEWLINE_In het Westen was het verhaal over het Poolse gevecht voor Warschau met weinig hulp van buiten op zijn zachtst gezegd een heet hangijzer, vooral nadat het Westen het door de Sovjet-Unie gecontroleerde communistische regime in Polen erkende. Als gevolg hiervan werd het verhaal over de opstand jarenlang in het Westen nauwelijks gepubliceerd._NEWLINE_De moed vertoond tijdens de Opstand van Warschau, en het verraad door de Sovjet-Unie, zorgden ervoor dat anti-Sovjet sentimenten in Polen gedurende de hele Koude Oorlog groot waren. De opstand was ook een inspiratiebron voor de Poolse vakbeweging Solidarno\xc5\x9b\xc4\x87, die later op vreedzame wijze het communistische regime omverwerpt._NEWLINE_Na 1989 hield alle censuur over de opstand op en werd 1 augustus de offici\xc3\xable jaarlijkse herdenkingsdag. Op 1 augustus 1994 hield Polen een speciale herdenking van de 50e verjaardag. Duitsland en Rusland werden uitgenodigd, hoewel in kleine kring oppositie bestond tegen de Russische uitnodiging. Rond die tijd deed een grap de ronde die luidde dat het nuttig is Jeltsin een verrekijker te geven als hij de ceremonies vanaf de andere oever van de Weichsel bekijkt._NEWLINE_Op 31 juli 2004 werd het Museum van de Opstand van Warschau geopend in Warschau."