b'\n_START_ARTICLE_\nDom van Braunschweig\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe bouw van de Dom begon nadat Hendrik de Leeuw terugkeerde van een pelgrimstocht naar het Heilige Land. Tijden de verbanningen van Hendrik naar Engeland door keizer Frederik I Barbarossa in de jaren 1182\xe2\x80\x931185 stond de bouw tijdelijk stil. Aannemelijk is dat de oostzijde van het gebouw rond 1188, het jaar dat het nu nog steeds aanwezige Maria-altaar werd gewijd, gereed kwam. Alhoewel in 1195 het dak van de kerk afbrandde, moeten de werkzaamheden aan het kerkschip en aan een deel van het westwerk reeds afgesloten zijn geweest._NEWLINE_Toen Hendrik in 1195 stierf, werd hij naast zijn tweede vrouw Mathilde, die reeds in 1189 was gestorven, in een onvoltooide Dom bijgezet. De Brunswijkse Dom werd op 29 december 1226 gewijd. Als derde patroonheilige werd Thomas Becket gekozen._NEWLINE_Het gebouw werd hoogstwaarschijnlijk reeds in de 14e of 15e eeuw als Dom betiteld. Naar middeleeuwse begrippen was de kerk daarmee niet zozeer de zetel van de bisschop, maar veeleer werd er een stiftskerk mee bedoeld. Tot in de 19e eeuw droeg de Dom van Brunswijk daarom de titel stiftskerk._NEWLINE_Sinds 1543 is de Dom een protestants godshuis, maar met de opkomst van het nationaalsocialisme brak er voor de Dom een donkere periode aan.\n_START_SECTION_\nDe Dom in de periode 1933-1945\n_START_PARAGRAPH_\nDe minister-president van de Vrijstaat Brunswijk en NSDAP-lid Dietrich Klagges wenste ter opluistering van zijn eigen carri\xc3\xa8re de oprichting van een Oostfaals gouw. In dit gouw zag Klagges voor zichzelf de rol van gouwleider weggelegd. Om zijn ambities kracht bij te zetten ijverde hij ervoor dat Brunswijk de titel "meest Duitse stad" kreeg, een titel die Adolf Hitler later echter Neurenberg toebedeelde._NEWLINE_De kruistocht van Hendrik in 1147 tegen de Slaven, de daaruit voortkomende onderwerping en kolonisatie van het gebied bleek uitstekend binnen de nationaalsocialistische ideologie in te passen. Kopstukken van het nationaalsocialisme zagen in Hendrik de Leeuw een voorloper van hun ideologie. Op 5 mei 1935, tijdens een bezoek van Hermann G\xc3\xb6ring en Hanns Kerrl aan Brunswijk, deed Klagges zijn plannen uit de doeken om van de Brunswijker Dom een nationaal herdenkingsmonument te maken. En zo werden ten behoeve van de nazi-ideologie zowel Hendrik de Leeuw als de Brunswijker Dom ge\xc3\xabxploiteerd. Om de f\xc3\xbchrer voor zich en zijn plan te winnen stelde Klagges Hitler op \xc3\xa9\xc3\xa9n lijn met Hendrik de Leeuw. In juni deelde Klagges de bisschop Helmuth Johnsen mee dat binnen enkele dagen het graf van Hendrik de Leeuw voor archeologisch onderzoek zou worden geopend. Zonder verdere kennisgeving aan de kerk begonnen de door Klagges aangewezen archeologen aan de opening van het graf. Het omstreden en slecht uitgevoerde onderzoek werd afgesloten op 6 juli 1935 en resulteerde in de vondst van drie graven.\n_START_SECTION_\nDe ontheiliging van de Dom en verbouwing tot nationale cultplaats\n_START_PARAGRAPH_\nNog hetzelfde jaar gaf Hitler de opdracht tot de bouw van een grafkelder onder de kerk voor Hendrik de Leeuw. De kerk protesteerde bij Kerrl en Klagges tegen de bouwwerkzaamheden, maar tevergeefs. De dompredikant werd uit zijn ambt ontheven. Tijdelijk werden nog erediensten in het hoogkoor toegestaan, maar daarna werd de christelijke religie helemaal uit het voormalige godshuis verbannen. In 1936 werd begonnen met de bouw van de grafkelder die in 1938 werd voltooid. Boven de ingang van de kelder werd naar ontwerp van Arno Breker een sluitsteen aangebracht van een gestileerde leeuwenkop. De grafkelder werd versierd met de wapens van Hendrik de Leeuw, zijn residentie Brunswijk en de door hem gestichte steden M\xc3\xbcnchen, L\xc3\xbcbeck en L\xc3\xbcneburg en aan de westelijke zijde van de kelder met een hakenkruis, dat in 1945 weer werd verwijderd._NEWLINE_Om van de ontheiligde kerk een nationale kultst\xc3\xa4tte te scheppen werd het interieur teruggebracht naar de toestand in de tijd van Hendrik de Leeuw, althans volgens de inzichten van de nationaalsocialistische bouwleiding. Kruisen, epitafen, gestoelte en schilderijen en verder alles wat er in de loop der eeuwen door de kerk aan het interieur was toegevoegd werden verwijderd. Grote vuurschalen werd geplaatst om de voormalige kerk te verlichten. Aan de muren van het kerkschip verschenen van de hand van de onbekende schilder Wilhelm Dohme acht monumentale wandschilderingen die de "Verovering van het Oosten" door Hendrik de Leeuw thematiseerden. In november 1940 werd het gebouw sinds vele jaren voor het eerst weer toegankelijk. De na de Tweede Wereldoorlog opgehangen Alfred Rosenberg wijde het gebouw onder de naam Halle Heinrichs des L\xc3\xb6wen als nationale kultplaats in.\n_START_SECTION_\nNa 1945\n_START_PARAGRAPH_\nOfschoon de binnenstad van Brunswijk door de vele luchtaanvallen in de jaren 1940-1945 voor 90% werd verwoest, bleef de Dom tijdens de bombardementen grotendeels intact._NEWLINE_Na de oorlog werden de nationaalsocialistische verbouwingen aan de kerk voor zover mogelijk ongedaan gemaakt. En de Dom van Brunswijk kreeg weer de bestemming van een protestants godshuis. In een verdrag tussen de overheid en de kerk werd geregeld dat de Dom en al haar kunstschatten in de door de kerk beheerde stichting Domkirche St. Blasius werd ondergebracht._NEWLINE_In de jaren 60 werd de Dom grondig gerestaureerd. Bij deze gelegenheid werd de ernstige schade aan de fundamenten, die ontstond tijdens de bouw van crypte voor Hendrik de Leeuw in 1936, hersteld._NEWLINE_Tegenwoordig bezoeken jaarlijks gemiddeld 350.000 mensen de Dom van Brunswijk. Daarmee behoort het godshuis tot de tien meest bezochte protestantse kerkgebouwen van Duitsland en Zwitserland.\n_START_SECTION_\nArchitectuur\n_START_PARAGRAPH_\nDe Dom werd oorspronkelijk als drieschepige romaanse pijlerbasiliek met dwarsschip , drie apsissen, crypte en hoogkoor ontworpen met een voor Saksische streken typerend rechthoekig westwerk. Het oostelijke front is het meest oorspronkelijk, hier is de romaanse bouw het meest puur gebleven. In het begin van de 13e eeuw werd het driepasvenster in het oostelijk travee gezet. Het venster geeft van buiten aan waar Hendrik de Leeuw en zijn vrouw werden begraven._NEWLINE_In de noordelijke arm van het transept bevindt zich het zogenaamde L\xc3\xb6wenportal, het enige behouden romaanse portaal. Daarboven is een wapen van de Welfische kanselier en stiftsheer Ludolf Quirre met het jaartal 1469 aangebracht. Tussen de beide achthoekige torens van de dom werd rond 1300 een gotische klokkenstoel gebouwd. De torens zelf werden echter nooit geheel voltooid. Tussen 1322-1346 werd aan de zuidzijde nog een zijschip toegevoegd en na afbraak van een reeds aan de noordzijde bestaand zijschip werd op de plaats een tweeschepige laatgotische hal gebouwd. De wijding vond plaats in 1477._NEWLINE_Opvallend aan het noordelijke zijschip zijn de invloeden van de Engelse laatgotiek zoals de tudorbogen, de vormgeving van de gewelven en de gedraaide zuilen._NEWLINE_De uit vier travee\xc3\xabn bestaande basiliek beschikt naast het dwarsschip en het koor eveneens een oorspronkelijk overwelft kerkschip. De Dom is daarmee een van de eerste grote kerken van Nedersaksen die geheel werd overwelft._NEWLINE_Grotere architectonische wijzigingen vonden onder hertog Rudolf August rond 1687 en zijn broer hertog Anton Ulrich rond 1700 plaats. Tussen 1866 en 1910 werd de Dom grondig gerestaureerd en in de stijl van het historisme verbouwd.\n_START_SECTION_\nWetenswaardigheden\n_START_PARAGRAPH_\nIn de muur van de oostelijke zijde van de Dom bevindt zich een kanonskogel. De stad werd in de 17e eeuw talrijke keren belegerd. Onder de kogel staat in Romeinse cijfers XX aug. MDCXY. Dit wijst op de belegering door de troepen van hertog Frederik Ulrich in de zomer van 1615._NEWLINE_Bij het zogenaamde L\xc3\xb6wenportal in de noordelijke arm van het transept bevinden zich in de dagkant diepe krabsporen. De krassen hebben geleid tot vele legenden. Mogelijk zijn de krabsporen ontstaan omdat soldaten er lansen en zwaarden scherpten. Een andere mogelijkheid is dat de bevolking gruis afnam omdat men de stenen een geneeskrachtige werking toedichtte. Dit portaal was namelijk het enige portaal waarvan de stenen Hendrik de Leeuw hebben moeten "gezien". Men geloofde dat de inname van gruis deel gaf aan de legendarische kracht van Hendrik de Leeuw. Een andere reden voor het uitkrabben van gruis zou gelegen kunnen zijn in het feit dat de Dom aan Sint-Blasius werd gewijd. Sint-Blasius is de schutspatroon van lijders aan keel- en halsziekten. Inname van het gruis zou volgens middeleeuwse veronderstellingen genezing brengen.'