b'\n_START_ARTICLE_\nIrene Pepperberg\n_START_PARAGRAPH_\nIrene Pepperberg (Brooklyn, New York, 1 april 1949) is een cognitief psycholoog die bekend is geworden door haar onderzoek naar cognitie in dieren, in het bijzonder bij papegaaien. Zij is adjunct-professor aan de Brandeis University en doceert op de Harvard University. Haar werk naar intelligentie en taalgebruik bij papegaaien bouwt voort op het onderzoek naar taalgebruik bij andere diersoorten zoals chimpansees. Dr. Pepperberg speelt ook een actieve rol in het beschermen van in gevangenschap en in het wild levende papegaaisoorten.\n_START_SECTION_\nModel-rivaal techniek\n_START_PARAGRAPH_\nEen doorbraak in het onderzoek van Pepperberg was de ontwikkeling van een methode waarbij het leren in een sociale context plaatsvindt. Een beloning is bijvoorbeeld waardevoller als een concurrent deze niet krijgt. In dit opzicht vertonen papegaaien ook menselijke trekjes. Deze leermethode komt erop neer dat er een leerling en twee trainers zijn. De een geeft de instructies, en de andere gedraagt zich als een rivaal of als mededinger naar beloning voor een bepaalde prestaties. Trainer en model wisselen ook van rol, zodat de leerling ziet dat het proces volledig interactief is. Alex moest daarbij als leerling dus voortdurend wedijveren met een menselijke rivaal.\n_START_SECTION_\nEvaluatie\n_START_PARAGRAPH_\nHoewel intensief werk met een enkel dier (zoals Alex) het gevaar in zich sluit van het Kluger Hans-effect (een effect waarbij de trainer door houding of beweging onbewust bepaalde signalen uitzendt), heeft Pepperbergs werk laten zien dat taalgebruik bij bepaalde vogels verder reikt dan alleen maar nazeggen, en ook elementen bevat van taalbegrip. Het lijkt niet waarschijnlijk dat het gedrag van Alex louter toe te schrijven is aan conditionering. Ook biedt de door Pepperberg ontwikkelde model-rivaal techniek perspectieven voor toepassing bij autistische of leergestoorde kinderen. Inderdaad zijn bij sommige van deze kinderen hiermee goede resultaten behaald. Pepperberg onderzoekt ook in hoeverre andere papegaaien van dezelfde en andere soort tot dezelfde cognitieve prestaties in staat zijn.'