b'\n_START_ARTICLE_\nHispania Lusitania\n_START_SECTION_\nVoorgeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nDe afkomst van de Lusitani\xc3\xabrs is niet zeker maar vermoedelijk waren ze een etnisch autonome groep die sterke Keltiberische invloeden onderging. Zowel van sociale als militaire organisatie en van taal zijn ze duidelijk Indo-Germaans._NEWLINE_Na het verslaan van de Carthagers in de Punische Oorlogen namen de Romeinen geleidelijk aan het hele schiereiland in en verdeelden het in de provincies Hispania Ulterior (later Lusitania en Hispania Baetica) en Hispania Citerior (later Hispania Tarraconensis)._NEWLINE_De Lusitani\xc3\xabrs werden beschouwd als dapper en vrijheidslievend maar slaagden er niet in een stabiele politieke organisatie en eenheid te vormen. Toch hebben ze zich hard tegen de Romeinen verzet. De strijd begon in 194 v.Chr. en eindigde pas echt voor het eerst onder Julius Caesar. Hun strijd kende hoogtepunten onder Viriathus en Sertorius. De Lusitani\xc3\xabrs maakten het de Romeinen moeilijk door hun guerrillatechnieken._NEWLINE_De strijd werd aanvankelijk be\xc3\xabindigd door Servius Sulpicius Galba in 150 v.Chr. Na verloren te hebben tegen de Lusitani\xc3\xabrs sloot hij een verdrag met hen maar hij verried ze, slachtte ze massaal af en verkocht de overlevenden als slaven. Hij verdedigde dit door te zeggen dat de Lusitani\xc3\xabrs ook een verdrag hadden gebroken dat ze met zijn voorganger M. Atilius hadden gesloten. Dit werd natuurlijk niet gesmaakt door de overlevende Lusitani\xc3\xabrs, die opnieuw in opstand kwamen. Aanvankelijk kenden ze heel wat weerwerk van de Romeinen tot ze Viriathus als hun leider kozen die erin slaagde hun benarde positie om te zetten in overwinning na overwinning. Maar in 139 v.Chr. kon de consul Q. Servilius Caepio 3 Lusitani\xc3\xabrs overtuigen om Viriathus te vermoorden. Hierna stortte het verzet in, hoewel er nog jaren problemen waren met kleine groepjes bandieten die de guerrillatechnieken van Viriathus imiteerden._NEWLINE_Nog een opmerkelijke opstand is die van Quintus Sertorius, een Romeinse generaal die een burgeroorlog voerde vanuit het Iberisch Schiereiland en die een goede band had met de Lusitani\xc3\xabrs. Hij vocht echter niet voor hun onafhankelijkheid maar, in zijn ogen, voor de Romeinse zaak. Sertorius had aanvankelijk een succesvolle militaire carri\xc3\xa8re, hij vocht onder Marius tegen de Cimbri en de Teutonen en maakte bekendheid in Spanje. In de burgeroorlog koos hij de kant van Cinna. Deze verloor echter tegen Sulla waarna Sertorius zich eerst naar Spanje terugtrok en later naar Afrika. Daar ontving hij ambassadeurs van de Lusitani\xc3\xabrs die hem vroegen hun opstand tegen hun Romeinse bestuurders te leiden. Hij ging hier op in en voerde een vrij succesvolle oorlog met zijn leger van Lusitani\xc3\xabrs, andere Iberische stammen en gevluchte Romeinse soldaten. Hoewel hij geen grote nederlagen leed was zijn situatie vrij uitzichtloos aangezien Rome steeds nieuwe troepen tegen hem uitzond en hij nauwelijks versterking kreeg. Sertorius maakte zich populair bij de Lusitani\xc3\xabrs door in te spelen op hun bijgeloof (hij had een tamme witte hinde en deed alsof deze hem goddelijke boodschappen bracht), zorgde voor onderwijs voor de zonen van de lokale elites en liet hen ook meebesturen. Wel bleef het hoogste bevel altijd bij de Romeinen en hij installeerde een senaat voor de gevluchte senatoren._NEWLINE__NEWLINE_Sertorius deelde weinig taken uit aan zijn ondergeschikten en regelde veel zelf. Sommigen waren hierdoor gefrustreerd en jaloers op zijn succes. Er werd een samenzwering gevormd onder Perperna en de samenzweerders vermoordden Sertorius bij een diner. Hierna liepen veel Lusitanische en andere Iberische stammen over naar Pompeius en Metellus, die de samenzweerders snel versloegen. Zo kwamen de Lusitani\xc3\xabrs weer onder direct gezag van Rome.\n_START_SECTION_\nBestuur\n_START_PARAGRAPH_\nDe provincie werd verder opgedeeld in 3 conventi (Romeinse juridische districten). Dit waren conventus Emeritensis (in het oosten), conventus Pacensis (in het zuiden) en conventus Scallabitanus (in het noorden)._NEWLINE__NEWLINE_Augustus hervormde later het gebied nog en deelde een gebied uit het noorden van Lusitani\xc3\xab in bij Tarraconensis. Ook haalde hij de legioenen weg uit Lusitani\xc3\xab, hierdoor had de gouverneur slechts de prepraetoriale rang. Onder de Flavische dynastie, met name onder Vespasianus, werden opnieuw hervormingen doorgevoerd in het Iberisch Schiereiland. Hij gaf een groot aantal gemeenschappen rechten (Latium Minus), bracht de Vettoonse regio over van Tarraconensis naar Lusitania en verminderde het aantal troepen. Maar door het opvoeren van het aantal cives werden er meer mannen beschikbaar voor dienst elders in het rijk._NEWLINE_Ook werd het bestuur gedecentraliseerd met meer belang van lokaal bestuur.\n_START_SECTION_\nReligie\n_START_PARAGRAPH_\nDe lokale goden mochten blijven aanbeden worden, zolang dat daarnaast ook de keizerlijke cultus in ere werd gehouden. De belangrijkste lokale godheid was Endovellicus, met als centrum van zijn cultus Villavi\xc3\xa7osa. Op andere plaatsen werd ook vaak een godin aanbeden die geromaniseerd werd als Dea Turubrigensis en vaak werd geassocieerd met Persephone. Endovellicus komt vermoedelijk van het Keltische ande wat een versterkend bijvoegsel is en vello wat beter betekent. Het kan dus vergeleken worden met het Latijnse optimus.'