b'\n_START_ARTICLE_\nKlerikaal fascisme\n_START_PARAGRAPH_\nKlerikaal fascisme is een politieke stroming die fascisme probeert te verenigen met kerkelijke, doorgaans rooms-katholieke uitgangspunten. Belangrijke vertegenwoordigers van deze stroming waren Engelbert Dollfuss in Oostenrijk en Ante Pavelic in de Onafhankelijke Staat Kroati\xc3\xab.\n_START_SECTION_\nGeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nHet begrip klerikaal fascisme ontstond in de jaren 1920 in het Koninkrijk Itali\xc3\xab (1861\xe2\x80\x931946) en had betrekking op de factie van de Rooms-Katholieke "Partito Popolare Italiano" (PPI) die Benito Mussolini en zijn regime steunde. Mogelijk was het woord afkomstig van Don Luigi Sturzo, een priester en christendemocratisch leider die oppositie voerde en in 1924 naar Londen werd verbannen. De term werd echter al gebruikt voordat Mussolini zijn Mars naar Rome in 1922 hield, en had betrekking op katholieken in Noord-Itali\xc3\xab die voorstander waren van een synthese tussen het Rooms-Katholicisme en fascisme._NEWLINE_Sturzo maakte onderscheid tussen de "filofascisten", die de PPI in 1922 verlieten, en de "klerikale fascisten" die na de Mars naar Rome in de partij bleven, en voorstander waren van samenwerking met de fascistische regering. Deze laatste groep stapte uiteindelijk over naar Mussolini; ze verlieten de  PPI in 1923 en richtten het "Centro Nazionale Italiano" op. De PPI werd door het fascistisch regime in 1926 ontbonden._NEWLINE_In de periode tussen de twee wereldoorlogen kwamen in sommige Europese landen vormen van klerikaal fascisme op, in het meest rechtse deel van het politiek spectrum.\n_START_SECTION_\nFascistisch Itali\xc3\xab\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1929 werd het Verdrag van Lateranen gesloten tussen Mussolini en Vaticaanstad, waarbij de paus (opnieuw) hoofd werd van Vaticaanstad, en de onderlinge verhoudingen werden geregeld. Onder Mussolini werd het Rooms-Katholicisme de staatsgodsdienst van Itali\xc3\xab._NEWLINE_Later in 1929 werd een volksraadpleging gehouden met dit verdrag als onderwerp. Tegenstanders werden ge\xc3\xafntimideerd, de Azione Cattolica en Mussolini verklaarden dat tegenstemmen slechts afkomstig konden zijn van slecht ge\xc3\xafnformeerde antiklerikalen. De opkomst was 9 miljoen stemmers (circa 90% van het electoraat), met slechts 136.000 tegenstemmen._NEWLINE_Kort na het tekenen van het verdrag bekoelde de relatie tussen Mussolini en de kerk alweer. Hij zou in de drie maanden na ondertekening meer oplagen van katholieke kranten in beslag hebben genomen, dan in de zeven jaar ervoor. Hij zou in deze periode ook dichtbij excommunicatie van de katholieke kerk geweest zijn._NEWLINE_In 1938 werden de Italiaanse rassenwetten afgekondigd door het regime, om zowel Italiaanse Joden als protestantse christenen buiten de wet te plaatsen en te vervolgen. Duizenden Joden en een klein aantal protestanten kwamen om in Nazi-concentratiekampen._NEWLINE_Toch werd de nationaalsocialistische ideologie van genocide op Joden niet radicaal toegepast. De nazi\'s raakten gefrustreerd door de weigering van Italiaanse autoriteiten om mee te werken aan het uit de weg ruimen van Joden. V\xc3\xb3\xc3\xb3r de formatie van de Italiaanse Sociale Republiek vonden geen deportaties van joden plaats. In het door Itali\xc3\xab gecontroleerde deel van de Onafhankelijke Staat Kroati\xc3\xab adviseerde de Duitse ambassadeur Siegfried Kasche aan Berlijn dat de Italiaanse troepen "kennelijk door Vaticaanse oppositie tegen het Duitse antisemitisme zijn be\xc3\xafnvloed". Toen in de loop van de oorlog Radio Vaticaan afkeuring uitsprak over rassenmoord en antisemitisme, werd in juli 1943 Mussolini aan de kant gezet en Itali\xc3\xab bezet door Duitse troepen. Het uit de weg ruimen van Joden kon alsnog worden voortgezet.'