b'\n_START_ARTICLE_\nBokito (gorilla)\n_START_SECTION_\nLevensloop\n_START_PARAGRAPH_\nDe gorilla werd geboren in de Berlijnse dierentuin Zoologischer Garten. Zijn vader is de gorilla Derrick, zijn moeder M\'penzi. Omdat zijn moeder niet lang genoeg in staat was hem borstvoeding te geven, werd hij door verzorgers gevoed._NEWLINE_In 2005 kwam hij in het kader van een fokprogramma naar Blijdorp. In Berlijn kon men hem daarvoor niet gebruiken vanwege het risico op inteelt. Een half jaar later werd bepaald dat Bokito in Rotterdam zou blijven. In 2006, 2007, 2009 en 2015 werden in Blijdorp nakomelingen van Bokito geboren. Zijn rivaal in het gorillaverblijf, het mannetje Dango, werd in april 2007 met twee wijfjes overgedaan aan de dierentuin van Shanghai._NEWLINE_6 December 2010 is Bokito voor het eerst vader geworden van een dochter. In 2016 is hij voor de zesde keer vader geworden en op 3 Januari 2019 heeft Bokito weer een dekking gehad met een vrouwelijke Gorilla het is niet bekend of Bokito voor de zevende keer vader wordt.\n_START_SECTION_\nAanval op bezoeker\n_START_PARAGRAPH_\nBokito kwam op 18 mei 2007 (op de dag van het 150-jarig jubileum van de dierentuin) in het nieuws toen hij uit zijn verblijf ontsnapte. Hij sleurde een bezoekster mee, die hierbij ernstig gewond raakte. De vrouw had diverse breuken, een verbrijzelde hand en meer dan honderd beten over haar hele lichaam. De vrouw dacht dat ze een speciale relatie met de aap had, ze bezocht hem daarom vier dagen per week en maakte veelvuldig oogcontact met hem. Dit aanstaren heeft waarschijnlijk geleid tot de aanval. Vanuit het ziekenhuis meldde de vrouw volgens een bericht in de Telegraaf: "Hij is en blijft mijn lieveling. Sinds hij in Blijdorp zit, maak ik contact met hem. Als ik mijn hand op het glas legde, deed hij hetzelfde. Als ik naar hem lachte, lachte hij terug".  Een oppasser van Blijdorp had de vrouw enkele dagen voor de aanval gewaarschuwd en gevraagd afstand te houden en de aap niet recht in de ogen te kijken, volgens een bericht in het Algemeen Dagblad. De vrouw stelde de dierentuin niettemin aansprakelijk voor de geleden schade._NEWLINE_In een van de restaurants van de dierentuin raakten na de aanval op de vrouw nog drie mensen gewond. Uiteindelijk werd de aap na een uur met een verdovingsgeweer uitgeschakeld, waarna hij in zijn verblijf werd teruggeplaatst. De dierentuin, waar op dat moment duizenden mensen aanwezig waren moest vanwege het incident worden ontruimd. _NEWLINE_In de zomer van 2004 was Bokito al eens uit zijn verblijf in Berlijn ontsnapt. Hij klom toen over een drie meter hoge glazen wand. Hij was daarbij niet agressief en liet zich door het personeel zonder problemen terugbrengen naar zijn hok._NEWLINE_Evolutiebioloog en primatoloog Jan van Hooff, die gepromoveerd is op gelaatsuitdrukkingen van chimpansees, is echter aan de hand van een filmpje op YouTube van een eerder bezoek van de vrouw tot de conclusie gekomen dat Bokito helemaal niet dreigde. Het ontbloten van de tanden kan verschillende dingen betekenen. Het kan angst of sociale opwinding uitdrukken, maar Bokito toonde op dat filmpje geen enkel teken van angst of agressiviteit. Wel trommelde hij op zijn borst. Dat is imponeergedrag en drukt geen kwaadaardigheid uit. Bokito maakte op het filmpje wat Van Hooff een \'verticaal blote-tanden gezicht\' noemt. Dat is een soort groetgezicht, waarmee een gorilla zijn vrouwtjes geruststelt. Hij raakte echter gefrustreerd doordat die vrouw die schijnbaar in hem ge\xc3\xafnteresseerd was telkens weer weg liep. Van Hooff vraagt zich af wat gebeurd zou zijn als de vrouw zich niet verzet had en gewoon was blijven staan. "Ik denk dat hij haar een paar lellen op de rug had verkocht. En dan, ja, dan had hij misschien gedaan wat gorillamannen met gorillavrouwen doen." _NEWLINE_Gedragsbiologe Wineke Schoo van Burgers\' Zoo, Arnhem  merkt hierover op: "Langdurig aanstaren vindt een gorilla niet prettig. Vrouwtjes die willen paren kijken een mannetje intens aan, maar meestal kijken gorilla\'s juist niet. Ze zien alles vanuit hun ooghoeken." Wat Bokito met de vrouw deed (bijten en meeslepen) is normaal gedrag tegenover gorillavrouwtjes die zich niet onderwerpen. "Bij gorilla\'s zijn de gevolgen [echter] minder erg dan bij een mens omdat de huid dikker is en hun botstructuur veel steviger is. Ze zijn zeven keer zo sterk als wij; Bauwi (een andere zilverrug) is 200 kg spiermassa. Ook als hij je zonder kwade intenties op de schouder slaat, lig je al drie meter verder." Een potenti\xc3\xable haremvrouw schaden zou ook evolutionair niet slim zijn. Gorilla\'s zijn onder normale omstandigheden juist kalm. "Als je tien raadsels geeft aan chimpansees, orang-oetans en gorilla\'s, zullen de chimpansees er heel snel vijf oplossen en de rest laten liggen, de orang-oetans zullen ze na lang denken allemaal oplossen en de gorilla\xe2\x80\x99s beginnen er niet eens aan."'