b"\n_START_ARTICLE_\nAlexis de Tocqueville\n_START_SECTION_\nFamiliegeschiedenis\n_START_PARAGRAPH_\nTocqueville kwam uit een oude Normandische adellijke en katholieke familie die meestreed in de Slag bij Hastings (1066) en leed onder de Franse Revolutie. Zijn overgrootvader aan moederszijde, Guillaume-Chr\xc3\xa9tien de Lamoignon de Malesherbes, verdedigde Lodewijk XVI en stierf onder de guillotine, samen met een reeks neven, nichten, ooms en tantes. Zijn ouders ontkwamen ternauwernood aan dit lot door de val van Robespierre in 1794. Zijn vader werd, volgens de overlevering, in gevangenschap in \xc3\xa9\xc3\xa9n nacht grijs. Napoleon Bonaparte die de orde herstelde, was voor Tocqueville een megalomane usurpator en parvenu. Zijn familiegeschiedenis leek Tocqueville voor te bestemmen voor het restauratiekamp. Het waren echter de doctrinairen, de liberale royalisten die onder leiding van Pierre Paul Royer-Collard de monarchie wilden verzoenen met de Revolutie, die de jonge Alexis be\xc3\xafnvloedden. Hij begreep dat, ondanks alle ontsporingen, de democratie blijvend zou zijn en dat een terugkeer Frankrijk opnieuw in een orgie van geweld zou storten. Het doel dat hij zich stelde bij zijn Amerikaanse reis was het verdwijnen van de standen en het in goede banen leiden van de gelijkheid. Centraal stond voor hem de vraag hoe een democratie werkt en welke gevolgen ze heeft voor de samenleving.\n_START_SECTION_\nVroege leven\n_START_PARAGRAPH_\nTocqueville studeerde rechten en werd in 1827 aangesteld als onderzoeksrechter in Versailles. De colleges van Fran\xc3\xa7ois Guizot wekten zijn interesse voor politiek. Met zijn vriend Gustave de Beaumont (1802-1866) bezocht hij in 1831 de Verenigde Staten om het gevangeniswezen en de samenleving er te bestuderen._NEWLINE_Frankrijk dacht na over een herziening van het gevangeniswezen en lonkte naar het Amerikaanse model. Beiden boden zich aan bij de minister van Binnenlandse Zaken en kregen een officieel mandaat maar geen budget. Op 2 april 1831 vertrokken ze uit Le Havre en toerden negen maanden rond in Noord-Amerika: ze bezochten bibliotheken en archieven, spraken hoogwaardigheidsbekleders, zwarte slaven en opgejaagde indianen, kwamen in salons en boshutten. Gustave voerde vaak de openhartige gesprekken terwijl Alexis alles in kladschriftjes noteerde._NEWLINE_Na een klein jaar keerden ze terug en publiceerden ze in 1833 het rapport Du syst\xc3\xa8me p\xc3\xa9nitentiare aux \xc3\x89tats-Unis, et de son application en France. In Frankrijk en de Verenigde Staten stapelden de lovende recensies zich op en in Groot-Brittanni\xc3\xab, gaf John Stuart Mill Tocqueville bekendheid. Beaumont publiceerde later Marie, ou l'esclavage aux \xc3\x89tats-Unis, een kritische beschouwing over de slavernij en rassenscheiding in Amerika. Tocqueville schreef in 1835 zijn hoofdwerk De la d\xc3\xa9mocratie en Am\xc3\xa9rique. In 1840 volgde een tweede deel. Hierin vergelijkt hij het aristocratische, ongelijke en hi\xc3\xabrarchische maatschappijtype met de door gelijkheid gekenmerkte democratie._NEWLINE_In augustus en september 1833 reisde Tocqueville naar Londen en naar Zuid-Engeland om de revolutionaire gevolgen van de politieke onrust te bestuderen. Hij maakte er kennis met de liberale graaf Radnor en Nassau Senior, een hoogleraar economie in Oxford. Nassau Senior maakte deel uit van een overheidscommissie die de armenwetgeving onderzocht. Radnor nam hem mee naar rechtszittingen van armenzaken. In 1835, even voor zijn dertigste schreef hij zijn bevindingen neer in zijn M\xc3\xa9moire sur le paup\xc3\xa9risme als een voordracht voor het Koninklijk Academisch Genootschap van Cherbourg. Tocqueville ziet hierin het pauperisme niet als een morele of economische kwestie, maar als een historisch, politiek probleem.\n_START_SECTION_\nWaardering als socioloog\n_START_PARAGRAPH_\nEen doorbreking van de bestaande maatschappelijke indeling sinds de middeleeuwen als gevolg van de Franse revolutie vormde de grondslag voor een nieuw waardenoordeel en een nieuw perspectief in de publicaties van Claude Henri de Saint-Simon. Deze maakte in 1814 een onderscheid tussen economisch actieve groepen, zoals fabrikanten, arbeiders, boeren, beoefenaars van wetenschap enerzijds en de maatschappelijk inerte groeperingen, adel en geestelijkheid anderzijds. De bijdragen van de actieve burgers waren meetbaar, feitelijk, ofwel positief. Verder op deze gedachte ging Auguste Comte, die de natuurwetenschappen als vertrekpunt nam om bij de wetenschap over mens en samenleving uit te komen. Een onderzoek, dat hij \xe2\x80\x98sociologie\xe2\x80\x99 noemde, naar het Griekse woord \xe2\x80\x98logos\xe2\x80\x99 voor kennis en het Latijnse \xe2\x80\x98socius\xe2\x80\x99 voor \xe2\x80\x98metgezel\xe2\x80\x99. Een begrip eerder gebruikt door een denker uit de tijd van de Franse revolutie, Emmanuel Joseph Siey\xc3\xa8s. De meetbaarheid van menselijke gedragingen en hun mogelijkheid tot ontwikkeling werd rond 1835 door de Belgische astronoom, wiskundige en statisticus, Adolphe Quetelet, beschreven in een boek, waarin hij uitging van een \xe2\x80\x98gemiddelde mens \xe2\x80\x98. Het meer intu\xc3\xaftief herkennen van algemene patronen was al praktijk bij sommige denkers uit de Oudheid, Plato, Confucius en met name bij de Arabische Ibn Khaldun. Deze schreef in de veertiende eeuw een boek over de verschillen in geloof en samenleving door de tijd heen, welke bij een beschrijving van de geschiedenis geanalyseerd moesten worden._NEWLINE_Toen De la D\xc3\xa9mocratie en Am\xc3\xa9rique tussen 1835 en 1840 in twee delen verscheen werd het veel gelezen, door de Franse lezers als \xe2\x80\x98een weerbaar liberaal manifest tegen de dictatuur van het Second Empire\xe2\x80\x99 en door de Amerikanen, van Democraat tot Republikein, tot op de dag van vandaag. \xe2\x80\x98Links Amerika voelde zich gesteund door zijn inzicht in de afhankelijkheid van het individu, als onderdeel van een samenleving door consumptie geleid. Liberaal Amerika vond bevestiging in zijn waarneming dat de natie ook in crisistijd zijn geestelijke eenheid had bewaard als een land met een puriteinse, ondernemingsgezinde, liberale traditie\xe2\x80\x99. En zijn werk vond vooral lezers door de duidelijkheid en briljante stijl. Arnold Heumakers schreef daarover\xc2\xa0: \xe2\x80\x98geschreven in een adembenemend eenvoudige maar hoogst doeltreffende stijl, een mijlpaal.\xe2\x80\x98 Elke Franse en Amerikaanse scholier krijgt het werk voorgeschoteld en veel naoorlogse Amerikaanse en Franse presidenten hebben hem geciteerd. Maar ook historici, sociologen en politicologen raakten gefascineerd door zijn verrassende analyses. In 2012 werd een nieuwe Nederlandse vertaling d oor de Volkskrant tot boek van het jaar uitgeroepen._NEWLINE_Voor zijn onderzoek verzamelde Tocqueville gegevens met een vooropgezet doel. Uitgaand van intu\xc3\xaftieve concepten, welke na het uitwerken van informatie geleidelijk kristalliseerden tot een algemeen beeld. Zijn methode was \xe2\x80\x98\xe2\x80\xa6 door het mechanisme van instellingen en van de massa van kleine dagelijkse feiten heendringen om een \xe2\x80\x98un \xc3\xa9tat g\xc3\xa9n\xc3\xa9ral des faits\xe2\x80\x99 te kunnen geven. \xe2\x80\x99De schrijver was zich steeds bewust geen wetten te willen formuleren, soms zou hij zich zelf tegenspreken, maar zijn opmerkingen zouden zich samentrekken op de herkenning van een cultuurpatroon, of zoals hij die noemde een \xe2\x80\x98\xc3\xa9tat g\xc3\xa9n\xc3\xa9ral\xe2\x80\x99. Peter Buiks stelde in zijn sociologische studie over de auteur: \xe2\x80\x98Het denken van Tocqueville is wezenlijk multidisciplinair; de sociologische \xe2\x80\x98laag\xe2\x80\x99 is overal manifest en vormt regelmatig de grondslag van zijn analyses.\xe2\x80\x99_NEWLINE_De sterke drijfveren die Tocqueville in de geschiedenis waarneemt, zijn niet eenduidig. Hij onderkent een ambivalentie, enerzijds een bevrijding door de democratie, anderzijds de kans op verslaving als onderdeeltje van de staat. Maar de toename van de democratie is een macht uit zich zelf. \xe2\x80\x98alle gebeurtenissen en alle mensen hebben aan zijn ontwikkeling bijgedragen. Zou het wijs zijn te geloven dat een maatschappelijke beweging die van zover komt door een generatie opgeschoven zou kunnen worden?\xe2\x80\x99.\n_START_SECTION_\nLatere loopbaan\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1841 werd Tocqueville verkozen als lid van de Acad\xc3\xa9mie fran\xc3\xa7aise. Als gedeputeerde zou hij Algerije twee keer bezoeken, sinds 1830 kolonie van Frankrijk. Daarover schreef hij een tweetal uiterst belangwekkende documenten, Sur l'Alg\xc3\xa9rie uit 1841 en Rapports sur l'Alg\xc3\xa9rie uit 1847. Hierin komt een heel andere persoon naar voren, die pas vrij recent aan het licht gekomen is, al was het maar dat het eerste document pas in 1962 voor het eerst gepubliceerd werd. Vooraleerst vond de liberale democraat dat Algerije behouden moest blijven, in het licht van die tijd enigszins te begrijpen. Minder begrijpelijk en in tegenspraak met de wijze waarop hij geportretteerd wordt zijn toch zijn meningen, meningen dat het oorlogsrecht de Fransen als het ware autoriseren zou het land te ru\xc3\xafneren (je crois que le droit de la guerre nous autorise \xc3\xa0 ravager le pays) en dat met de bevolking erbij (en faisant de ces incursions rapides qu'on nomme razzias). Onverbloemd betoont hij zich hier van een imperialistische kant. De reden grote militaire expedities noodzakelijk te achten lag erin besloten 'alles te vernietigen wat enigszins op meervoudig permanente bewoning lijkt' (pour d\xc3\xa9truite tout qui ressemble \xc3\xa0 une agr\xc3\xa9gation permanente de population). Wel zou hij gedurende zijn kamerlidschap (van 1839 tot 1852) op 27 januari 1848 waarschuwingen uitten over de alarmerende leefomstandigheden van de arbeidersklasse. Ook voorzag hij de Februarirevolutie die een einde aan de Julimonarchie maken zou. \xe2\x80\x98Wij slapen op een vulkaan\xe2\x80\x99 riep hij. De assemblee protesteerde even en dommelde in tot op 24 februari 1848 de vulkaan barstte. Koning Lodewijk Filips trad af en vluchtte. Het jaar daarop was hij kort minister van Buitenlandse Zaken in de regering van Camille Odilon Barrot. Hij had bezwaren tegen de staatsgreep van Lodewijk Napoleon in 1851 en als gevolg daarvan zat hij enige tijd gevangen. Hij stapte daarna uit de politiek en schreef over de oorzaken en gevolgen van de Franse Revolutie in L'Ancien R\xc3\xa9gime et la R\xc3\xa9volution in 1856. Het werd zijn tweede hoofdwerk dat hij niet voltooide, waarin hij de overgang van het absolutisme naar de democratie bestudeert."