b"\n_START_ARTICLE_\nLangdarma\n_START_SECTION_\nAchtergrond\n_START_PARAGRAPH_\nZijn vader, Sadnaleg (r. 800-815), was de veertigste koning van die traditionele lijst. Sadnaleg had vijf zonen. De oudste, Tsangma, wordt verondersteld een boeddhistische monnik geworden te zijn. De twee jongste broers overleden op jeugdige leeftijd. Na het overlijden van Sadnaleg werd de oudere broer van Langdarma, Tri Ralpachan (r. 815-841) als koning gekroond.\n_START_SECTION_\nNaam\n_START_PARAGRAPH_\nDe naam Langdarma was een bijnaam. In werkelijkheid heette hij Au Dunten . Au Dunten is een wat merkwaardige naam. Er bestaat geen enkel precedent voor in de geschiedenis van de dynastie. gLang is het Tibetaanse woord voor os. Dharma verwijst naar de wet van de Boeddha'. In dit geval vervangt het woord gLang het woord Tri dat troon in de betekenis van koning betekent._NEWLINE_De naam Langdarma werd voor het eerst in de Tibetaanse geschiedschrijving aan het eind van de 11e eeuw gebruikt. Voor die periode spraken de bronnen over Tri Darma.\n_START_SECTION_\nSituatie van het rijk tijdens Tri Ralpachan\n_START_PARAGRAPH_\nDe korte regeringsperiode van Langdarma werd in feite bepaald door ontwikkelingen in de periode van zijn voorganger Tri Ralpachan. Net als vrijwel ieder ander feodaal rijk was ook het Tibetaanse voor het verkrijgen van een economisch surplus afhankelijk van steeds verder expansie. Het overschot van nieuw veroverde gebieden werd gebruikt voor het hof, de administratie, het belonen van krijgsheren en voor het veroveren van opnieuw nieuwe gebieden. Het Verdrag van Chang'an met China van 821 markeert het tijdstip in de geschiedenis van het Tibetaanse rijk, dat er definitief een einde kwam aan die expansie._NEWLINE_Ralpachan ondersteunde de verspreiding van boeddhisme met genereuze schenkingen aan de religieuze gemeenschap. De kloosters hadden belastingvrijdom en de horigen die voor het klooster werkten waren vrijgesteld van militaire plichten. Er werden omvangrijke bedragen beschikbaar gesteld voor het financieren van kostbare vertaalprojecten vanuit het Sanskriet naar het Tibetaans. Tri Ralpachan zette deze politiek ook voort na 821, toen er al geen sprake meer was van een economisch overschot. Daarbij speelde de boeddhistische geestelijkheid in het rijk een belangrijke rol. Die had in de periode van Tri Ralpachan belangrijke machtsposities weten te veroveren. De belangrijkste minister in die periode was de boeddhist Drenka Palgyi Y\xc3\xb6nten._NEWLINE_Bij een belangrijk deel van de aristocratische familieclans nam de weerstand tegen de voortdurende en in hun ogen excessieve en economisch niet meer verantwoorde bestedingen voor kostbare religieuze vertalingen, stichting van kloosters die van belasting vrijgesteld werden en andere boeddhistische projecten sterk toe. Vermindering van hun eigen machtspositie speelde uiteraard ook een belangrijke rol._NEWLINE_Drenka Palgyi Y\xc3\xb6nten werd beschuldigd in het geheim de minnaar te zijn van een van de vrouwen van Ralpachan. Dat leidde tot zijn verbanning en dood. De betreffende vrouw van Ralpachan pleegde zelfmoord en Ralpachan werd vermoord door leden van de clan van de Ba en van de clan van de Chogro.\n_START_SECTION_\nIn Europa ontstane mythe\n_START_PARAGRAPH_\nIn veel literatuur wordt de moord op Ralpachan en het op troon komen van Langdarma als een complot en staatsgreep van volgelingen van de b\xc3\xb6nreligie beschreven. Dat is een \xe2\x80\x93 volstrekt onjuiste \xe2\x80\x93 interpretatie, die ook alleen in westerse literatuur is ontstaan. De suggestie dat Langdarma een aanhanger van de b\xc3\xb6n zou zijn komt voor het eerst voor in Die Religionen Tibets van Helmut Hoffman uit 1956. Met name door de Engelse vertaling uit 1961 is dit verhaal - geheel onterecht - een eigen leven gaan leiden en te vaak klakkeloos gekopieerd. Er is tot nu toe geen enkele Tibetaanse bron gevonden, waarin Langdarma een aanhanger van de b\xc3\xb6n genoemd wordt.\n_START_SECTION_\nMoord op Langdarma\n_START_PARAGRAPH_\nEr zijn geen Tibetaanse bronnen over de moord op Langdarma van voor de elfde eeuw. Alle bronnen zijn echter unaniem over de identiteit van de moordenaar. Het betreft Lhalung Palgyi Dorje, de negende abt van het klooster van Samye._NEWLINE_Palgyi Dorje zou met een zwarte cape voor Langdarma zijn verschenen op een zwart paard. Hierbij haalde hij een pijl-en-boog onder zijn kleding vandaan en doodde hij de koning. De moordenaar vluchtte vervolgens, maar geen van achtervolgers kon een spoor vinden van de ruiter. De reden zou zijn dat zijn cape zowel een zwarte als witte zijde had en zijn witte paard met zwarte verf was geschilderd. Tijdens zijn ontsnapping waadde hij met het paard door een rivier, waardoor de zwarte verf van het paard verdween, terwijl hij gelijkertijd zijn cape omkeerde. Het een zwarte ruiter die Langdarma vermoordde, maar een witte ridder die wist weten te ontsnappen._NEWLINE_In alle klassieke Tibetaanse bronnen speelt de moordenaar een glorierijke rol, die verheerlijkt wordt."