b'\n_START_ARTICLE_\nFins\n_START_SECTION_\nAlfabet en klankinventaris\n_START_PARAGRAPH_\nHet Fins wordt geschreven met het Latijnse alfabet, waaraan na de z drie tekens zijn toegevoegd: \xc3\xa5, \xc3\xa4 en \xc3\xb6. Deze worden gezien als aparte letters. De letters b, c, f, q, w, x, z en \xc3\xa5 worden alleen in leenwoorden gebruikt. De letters g en d komen wel voor maar zal men in een woordenboek weinig aantreffen; staan g en d in een inheems woord dan is dat steeds doordat het einde van een woord door een uitgang veranderd is - g bovendien alleen in de combinatie ng. Wat rest is een tamelijk beperkt bestand aan medeklinkers en een achttal klinkers, die kort en lang kunnen zijn en bovendien gecombineerd kunnen worden tot een groot aantal tweeklanken. Deze rijkdom aan klinkerfonemen is karakteristiek (maar niet exclusief) voor het Fins._NEWLINE_De klemtoon in het Fins is relatief zwak en ligt altijd op de eerste lettergreep._NEWLINE_Het Finse spellingsysteem is vrij eenvoudig omdat als regel wordt aangehouden dat elke letter afzonderlijk wordt uitgesproken. Hierdoor is de uitspraak bijna altijd uit de spelling af te leiden en is er ook maar \xc3\xa9\xc3\xa9n manier om een woord te schrijven. Twee verschillende medeklinkers achter elkaar (ts, nt etc.) worden apart uitgesproken, evenals twee klinkers, die dan samen eventueel een tweeklank vormen (ou, \xc3\xa4y). Een uitzondering vormt de combinatie ng, die een lange nasale velaar weergeeft.\n_START_SECTION_\nDubbel en Enkeling\n_START_PARAGRAPH_\nIn de Finse taal zitten zoals in vele andere talen, ook "verhaspelingswoorden". Dit houdt in dat er woorden zijn die bijna op elkaar lijken of klinken, maar toch een letter meer of minder hebben. Hierdoor is het "komische" gevaar dat men iets anders schrijft of spelt dan hij/zij bedoelt._NEWLINE_Denk hierbij aan: kissa-kisa (kat en wedstrijd), kyll\xc3\xa4-kyl\xc3\xa4 (Ja/jawel en dorp/gemeenschap), tuli-tuuli-tulli (vuur, wind en douane), te-tee (jullie en thee)\n_START_SECTION_\nGrammatica\n_START_PARAGRAPH_\nHet Fins heeft de naam een erg moeilijke taal te zijn, hoewel de oorzaak daarvan voor een groot deel gelegen is in het feit dat de taal niet verwant is met de Indo-Europese talen. Een andere oorzaak is dat de Finse taal ook vele dialecten en dialectisch vervoegingen heeft, die in Finland veel door elkaar worden gebruikt. Het Fins bestaat ook uit veel onregelmatige werkwoordvervoegingen, veel woorden die in het Nederlands niet vervoegbaar zijn worden in het Fins wel vervoegd. Denk hierbij aan het woord "nee/geen". Ook heeft het Fins een grotendeels onbekende woordenschat en zijn er veel woorden niet vertaalbaar. De grammaticale termen genitief, accusatief en passief worden bijvoorbeeld anders gebruikt dan in de Germaanse talen. Bovendien kent het Fins een groot aantal verschillende naamvallen: 16 in totaal, dit waren er in het Oudfins 21._NEWLINE_Het Fins is een zeer sterk agglutinerende taal, wat betekent dat woorden kunnen worden voorzien door een keten van uitgangen die bijvoorbeeld plaatsbepaling of bezit weergeven (talo \'huis\', talossa \'in het huis\', taloissa \'in de huizen\', talonsa \'zijn/haar huis\', talossaan \'in zijn/haar huis\', taloissaan \'in zijn/haar huizen\'). We spreken daarom in dit geval bij voorkeur van een flecterende taal. Finse woorden zijn dan ook gemiddeld langer dan Nederlandse, doordat het Nederlands vaker afzonderlijke woorden (clitica) gebruikt.\n_START_SECTION_\nWerkwoorden\n_START_PARAGRAPH_\nIn vergelijking met de Romaanse talen zijn de werkwoorden in het Fins relatief eenvoudig en lijken in bepaalde opzichten op de Nederlandse. Er zijn slechts twee tijden: tegenwoordige en verleden tijd. De toekomende tijd wordt meestal met de tegenwoordige tijd weergegeven. Daarnaast zijn er vier wijzen: de aantonende wijs, de gebiedende wijs, de conditionalis en de potentialis. De conditionalis laat zich vergelijken met de conditionalis uit de Romaanse talen en kan vertaald worden met \'zou(den)\' of het Engelse \'would\'. De potentialis wordt gebruikt om aan te geven dat iets mogelijkerwijs of waarschijnlijk zal gebeuren, maar is in de huidige Finse spreektaal zeldzaam.\n_START_SECTION_\nTijden en wijzen\n_START_PARAGRAPH_\nDe tegenwoordige tijd wordt gevormd zonder tussenvoegsel: de uitgangen worden rechtstreeks aan de stam vastgemaakt. In de passieve vorm komen de twee uitgangen daardoor achter elkaar en dit wordt -taan/t\xc3\xa4\xc3\xa4n (met verkorting van de -t door gradatie). Als de stam eindigt in een medeklinker, wordt net als bij naamwoorden een extra -e- ingevoegd voor de uitgangen om de uitspraak te vergemakkelijken._NEWLINE_De verleden tijd wordt gevormd door het invoegen van -i- tussen de stam en de uitgang. Hierbij gelden dezelfde regels omtrent het veranderen en verwijderen van voorgaande klinkers als bij de meervoudsvormen van naamwoorden. Als de stam al eindigt in -i blijft deze ongewijzigd, waardoor de tegenwoordige en verleden tijd vrijwel gelijk zijn._NEWLINE_De conditionalis wordt gevormd door het invoegen van -isi- tussen de stam en de uitgang, waarbij vergelijkbare regels gelden als bij de verleden tijd._NEWLINE_De potentialis ten slotte wordt gekenmerkt door het tussenvoegsel -ne-.\n_START_SECTION_\nVoorzetsels en achterzetsels\n_START_PARAGRAPH_\nVoor veel situaties waar het Nederlands een voorzetsel of achterzetsel nodig heeft, is in het Fins een naamval voorhanden. Het gebruik van zulke woorden is daarom relatief zeldzaam en wordt slechts gebruikt om de plaats of beweging wat verder te specificeren dan met de naamvallen alleen mogelijk is. Het Fins heeft een voorkeur voor achterzetsels, die achter een woord in de genitief geplaatst worden: miehen takana \'achter de man\' (takana \'achter\', miehen is de genitief van mies). Voorzetsels worden gevolgd door een woord in de partitief: ennen joulua \'voorafgaand aan kerstmis\'. Een aantal woorden kan zowel als voorzetsel als als achterzetsel gebruikt worden: torin l\xc3\xa4hell\xc3\xa4 of l\xc3\xa4hell\xc3\xa4 toria \'bij het plein\' (l\xc3\xa4hell\xc3\xa4 \'(dicht)bij\', toria is partitief en torin genitief van tori \'plein\')._NEWLINE_Voor- en achterzetsels zijn in het Fins meestal versteende naamvalsvormen van andere woorden, zoals p\xc3\xa4\xc3\xa4ll\xc3\xa4 \'bovenop\', dat de adessief van p\xc3\xa4\xc3\xa4 \'hoofd\' is; het betekent dus letterlijk \'op de kop van\'. Het hiervoor genoemde takana is van oorsprong de essief van taka, een verouderd woord voor \'rug\'. Hier is nog de oudere plaatsbepalende betekenis van de essief bewaard, die in het modern Fins is overgenomen door de adessief; het woord betekende dus eerst \'aan de rug van\'. Soms bestaat het basiswoord niet (meer), zoals bij l\xc3\xa4hell\xc3\xa4 \'dichtbij\', dat de adessief is van l\xc3\xa4hi. Dit woord bestaat niet als zelfstandig woord maar nog wel als voorvoegsel l\xc3\xa4hi-, dat \'dichtbij-\' betekent zoals in l\xc3\xa4hikauppa \'buurtwinkel\'.\n_START_SECTION_\nhebben-constructie\n_START_PARAGRAPH_\nHet Fins heeft geen werkwoord "hebben". De constructie die hier wordt gebruikt is te vertalen met "bij mij is...", waarbij datgene wat men "heeft" niet het lijdend voorwerp, maar het onderwerp is: minulla on talo \'ik heb een huis\'; letterlijk \'bij mij is een huis\'. Deze constructie komt ook voor in de Keltische talen zoals het Iers (t\xc3\xa1 teach agam) en als dativus possessivus in het Latijn (mihi domus est) en Grieks.'