b"\n_START_ARTICLE_\nL\xc3\xa1zaro C\xc3\xa1rdenas del R\xc3\xado\n_START_SECTION_\nVroege jaren\n_START_PARAGRAPH_\nC\xc3\xa1rdenas kwam uit een middenklassengezin uit de staat Michoac\xc3\xa1n. C\xc3\xa1rdenas was een mesties, zijn voorouders waren deels Pur\xc3\xa9pecha. Tijdens zijn jeugd had hij verschillende baantjes, waaronder belastingontvanger en gevangenisbewaker. In 1913 sloot hij zich aan bij de Mexicaanse Revolutie in het Constitutionalistische Leger_NEWLINE_Hoewel een tegenstander van militarisme, klom hij snel op in het Mexicaanse leger. Na de Mexicaanse Revolutie steunde hij generaal Alvaro Obr\xc3\xa9gon in zijn opstand tegen president Venustiano Carranza. Nadat Carranza was afgezet werd Obr\xc3\xa9gon president. Obr\xc3\xa9gon benoemde C\xc3\xa1rdenas, toen 25 jaar oud, tot generaal. C\xc3\xa1rdenas diende als officier in Michoac\xc3\xa1n, waar hij bevriend raakte met Francisco J. M\xc3\xbagica. Toen hij de opdracht kreeg M\xc3\xbagica te arresteren met de mededeling dat 'het geaccepteerd werd dat M\xc3\xbagica tijdens zijn vlucht werd doodgeschoten', weigerde C\xc3\xa1rdenas dit, en redde zo M\xc3\xbagica's leven. In de jaren twintig vocht hij tegen de De la Huertaopstand en de cristero's, de katholieke opstandelingen die een revolutie waren begonnen tegen het antiklerikale beleid van de nieuwe president Plutarco El\xc3\xadas Calles. Ook vocht hij tegen de opstandige generaal Jos\xc3\xa9 Gonzalo Escobar in 1929._NEWLINE_In 1928 werd C\xc3\xa1rdenas gekozen tot gouverneur van zijn thuisstaat Michoac\xc3\xa1n, waar hij landhervormingen in gang zette. Ook bevorderde de emancipatie van de Pur\xc3\xa9pecha en liet hun taal en gewoontes bestuderen. Hij liet honderd nieuwe scholen bouwen in afgelegen gebieden, en zorgde dat de leraren fatsoenlijk betaald kregen. Tijdens zijn gouverneurschap bouwde C\xc3\xa1rdenas een reputatie van eerlijkheid op. In Michoac\xc3\xa1n kreeg hij de bijnaam Tata C\xc3\xa1rdenas (Oom C\xc3\xa1rdenas)._NEWLINE_C\xc3\xa1rdenas huwde Amalia Sol\xc3\xb3rzano, met wie hij in 1934 een kind kreeg, Cuauht\xc3\xa9moc C\xc3\xa1rdenas.\n_START_SECTION_\nVerkiezing\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1934 werd C\xc3\xa1rdenas door Calles naar voren geschoven als presidentskandidaat van de Nationaal Revolutionaire Partij (PNR). Calles was op dat moment de voorzitter van de partij, en de feitelijke machthebber van Mexico die regeerde door middel van marionettenpresidenten. C\xc3\xa1rdenas won de presidentsverkiezingen met 98,19% van de stemmen tegen 1,08% voor zijn belangrijkste tegenstander Antonio Villarreal. Op 1 december trad hij aan als president._NEWLINE_Calles verkeerde in de veronderstelling dat hij C\xc3\xa1rdenas als marionet kon gebruiken zoals hij bij diens voorgangers had gedaan, maar had zich daarbij misrekend. C\xc3\xa1rdenas vond Calles en zijn aanhangers, de Callistas, te conservatief geworden en had bovendien geen zin om naar het pijpen van een ander te dansen. In 1935 brak hij met Calles en liet de callista's een voor een uit ministers- en gouverneursposten verwijderen: Emilio Portes Gil, Tom\xc3\xa1s Garrido Canabal, Luis Morones en ten slotte Calles zelf. Op 9 april 1936 liet hij Calles arresteren en deporteerde hem naar de Verenigde Staten.\n_START_SECTION_\nPresidenti\xc3\xable termijn\n_START_PARAGRAPH_\nC\xc3\xa1rdenas, een moralist, weigerde steekpenningen aan te nemen van de grote oliemaatschappijen en was vrij van corruptie. Er wordt wel gezegd dat hij de enige president van de Revolutionaire Partij was die niet uit eigenbelang president is geworden. Een van de eerste maatregelen die hij nam was het halveren van zijn eigen salaris, en het verruilen van het presidenti\xc3\xable paleis voor het meer bescheiden Los Pinos. Hij reserveerde elke week een dag voor bezoeken waarop gewone Mexicanen hem hun problemen konden voorleggen. Verder liet hij casino's en bordelen sluiten en schafte de doodstraf af._NEWLINE_C\xc3\xa1rdenas stond bekend als een man die veel over had voor de arme boerenbevolking. Hij liet meer land uitdelen onder landlozen dan al zijn voorgangers en opvolgers bij elkaar. Ook in de economisch belangrijke gebieden, waaronder La Laguna, de sisalplantages van Yucat\xc3\xa1n en de rijstbouw in de Yaquivallei, gebieden die door zijn voorgangers met rust gelaten werden, werden ejidos, gemeenschappelijke boerderijen gevormd. Ook landerijen die in bezit waren van buitenlanders werden niet ontzien. In totaal deelde C\xc3\xa1rdenas 20 miljoen hectare land uit, waardoor aan het einde van zijn termijn een derde van de Mexicanen land had ontvangen. Deze landbouwhervormingen betekenden het definitieve einde van het haci\xc3\xabndasysteem. Ook arbeiders konden op zijn steun rekenen. Niet alleen stond hij stakingen voor loonsverhoging of verbetering van werkomstandigheden toe; hij moedigde ze zelfs aan._NEWLINE_C\xc3\xa1rdenas probeerde Mexico op een corporatistische manier in te richten. Hij hernoemde de PNR tot Partij van de Mexicaanse Revolutie (PRM), dat ging functioneren als overkoepelend systeem waarin allerlei belangenorganisaties, waaronder de Confederatie van Mexicaanse Arbeiders (CTM) en de Nationale Boerenconfederatie (CNC), ge\xc3\xafntegreerd werden. Op deze manier kon de PRM op elk niveau haar invloed laten gelden, terwijl andersom iedereen op deze manier vertegenwoordigd was en zijn zegje kon doen. De PRM had 'de vierpotige stoel' als bijnaam, omdat het zich richtte op vier bevolkingsgroepen: arbeiders, middenklasse, boeren en bureaucraten._NEWLINE_In 1938 was er een conflict ontstaan tussen buitenlandse oliemaatschappijen en de CTM, die een loonsverhoging en betaling van achterstallig loon eiste voor de arbeiders in de olie-industrie. Het Hooggerechtshof stelde de CTM in het gelijk, maar de oliemaatschappijen weigerden zich daarbij neer te leggen. C\xc3\xa1rdenas koos de zijde van de arbeiders. Hij ging over tot de en nationaliseerde de olie-industrie (Expropiaci\xc3\xb3n Petrolera) en de oprichting van Petr\xc3\xb3leos Mexicanos. Buitenlandse oliemaatschappijen en hun regeringen waren furieus. Het Verenigd Koninkrijk en Nederland verbraken de betrekkingen met Mexico. Ook de Verenigde Staten stelden een boycot in, maar kwamen hier later op terug aangezien ze de Mexicaanse olie hard nodig hadden met het oog op de naderende Tweede Wereldoorlog. Op de korte termijn betekende de nationalisatie een klap voor de economie, dat de Mexicaanse bevolking probeerde te compenseren door persoonlijke bezittingen te verzamelen, om daarmee de schadevergoedingen te kunnen bekostigen. De gouverneur van San Luis Potos\xc3\xad Saturnino Cedillo kwam na de nationalisatie in opstand, maar werd vrij eenvoudig verslagen door het Mexicaanse leger. Op de langere termijn had de nationalisering echter een positief effect op de economie._NEWLINE_Hoewel de belangrijkste afnemers van Mexicaanse olie nu nazi-Duitsland, Itali\xc3\xab en Japan waren, voerde C\xc3\xa1rdenas een anti-fascistische internationale politiek. Mexico was het enige land dat bij de Volkenbond een aanklacht indiende wegens de Anschluss, en Mexico ontving republikeinse vluchtelingen uit de Spaanse Burgeroorlog met open armen. Binnen Mexico liet C\xc3\xa1rdenas de door Calles gesteunde semi-fascistische goudhemden en de katholiek-fascistische Nationaal Synarchistische Unie bestrijden. Internationaal werd C\xc3\xa1rdenas wel veroordeeld als 'communist', 'bolsjewiek' en 'stalinist'. Dat laatste beantwoordde hij door Leon Trotski onderdak te bieden in Mexico._NEWLINE_In tegenstelling tot de voorgaande presidenten die een antiklerikale politiek voerden en de Rooms-Katholieke Kerk vervolgden, zette C\xc3\xa1rdenas de vervolgingen stil en verbeterde de relaties met de Kerk. Ook bood hij de pacifistische Mennonieten in het noorden van Mexico bescherming aan die te lijden hadden van roversbenden. Wel trachtte hij de invloed van de Kerk op het onderwijs te verminderen door een 'socialistische educatie' door te voeren. Deze educatie stuitte op veel kritiek, waardoor C\xc3\xa1rdenas besloot een aantal punten, waaronder anti-katholieke sentimenten en seksuele voorlichting te schrappen.\n_START_SECTION_\nOpvolging\n_START_PARAGRAPH_\nVelen hadden verwacht dat C\xc3\xa1rdenas zijn oude vriend M\xc3\xbagica als presidentskandidaat zou benoemen. C\xc3\xa1rdenas vreesde echter dat dit de rechtervleugel van de partij te veel zou vervreemden, dus in plaats van M\xc3\xbagica wees hij zijn minister van defensie Manuel \xc3\x81vila Camacho aan. \xc3\x81vila Camacho's belangrijkste tegenstander was generaal Juan Andreu Almaz\xc3\xa1n, de kandidaat van de nieuwe Revolutionaire Partij van Nationale Eenwording (PRUN). \xc3\x81vila Camacho won de verkiezingen met 93,90% van de stemmen tegen 5,73% voor Almaz\xc3\xa1n. De verkiezingen gingen echter gepaard met geweld en fraude, met goedkeuring van C\xc3\xa1rdenas. Almaz\xc3\xa1n overwoog een opstand te starten en vroeg steun aan nazi-Duitsland. De Amerikaanse regering verklaarde echter de Mexicaanse regering koste wat kost te steunen tegen Almaz\xc3\xa1n om zo te voorkomen dat het fascisme voet aan de grond zou krijgen in Amerika. Hierdoor bedacht Almaz\xc3\xa1n zich, en ontvluchtte het land.\n_START_SECTION_\nLatere jaren\n_START_PARAGRAPH_\nNa zijn presidentschap werd C\xc3\xa1rdenas minister van defensie. Hij steunde de oorlogsverklaring aan de asmogendheden in 1942._NEWLINE_ _NEWLINE_In 1945 trad hij af en ging hij in een bescheiden huis wonen aan het P\xc3\xa1tzcuaromeer. Het grootste deel van zijn tijd besteedde hij aan het bevorderen van onderwijs en projecten voor de arme bevolking van Mexico. Hij bleef actief in de linkervleugel van de partij, die inmiddels was omgedoopt tot Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI). Hij bekritiseerde regelmatig het ondemocratische karakter van de partij, en was van mening dat de PRI te conservatief was geworden. Internationaal sprak hij zich uit voor de bevordering van het socialisme en de democratie in Latijns-Amerika en bekritiseerde meerdere malen het buitenlandse beleid van de Verenigde Staten. Hij veroordeelde de Amerikaanse Operatie PBSUCCESS, waarbij in 1954 de democratisch gekozen president van Guatemala Jacobo Arbenz Guzm\xc3\xa1n uit het zadel werd gestoten, de invasie in de Varkensbaai en de Vietnamoorlog._NEWLINE_In 1954 gaf de Sovjet-Unie hem de Stalin Vredesprijs. _NEWLINE_C\xc3\xa1rdenas overleed aan kanker in 1970. In zijn testament liet hij zijn huis na aan de UNESCO, om er een school te vestigen.\n_START_SECTION_\nNalatenschap\n_START_PARAGRAPH_\nSamen met Benito Ju\xc3\xa1rez is C\xc3\xa1rdenas de populairste president die Mexico gekend heeft. Verschillende steden in het hele land zijn naar hem genoemd, waarvan L\xc3\xa1zaro C\xc3\xa1rdenas de grootste is. Hij was een charismatische populist die nog steeds wordt gezien als iemand die bijzonder veel heeft gedaan voor de arme Mexicanen. Internationaal wordt hij vaak vergeleken met Juan Per\xc3\xb3n van Argentini\xc3\xab en Get\xc3\xbalio Vargas van Brazili\xc3\xab, generatiegenoten met een vergelijkbare regeerstijl. De invloed van C\xc3\xa1rdenas op de moderne geschiedenis van Mexico is moeilijk te overschatten. Hij legde de basis van het politieke en economische stelsel dat bijna een halve eeuw zou bestaan, hoewel hij de Mexicaanse regering en de PRI later zelf vaak bekritiseerde._NEWLINE_Bij conservatieven, rijke landeigenaren en buitenlandse regeringen heeft hij zich nooit populair weten te maken. Ook wordt C\xc3\xa1rdenas wel een gebrek aan respect voor democratie verweten, gezien het afzetten van hem onwelgevallige gouverneurs en het vervalsen van de verkiezingen van 1940. Critici merken verder op dat C\xc3\xa1rdenas' steun voor boeren en arbeiders vaak voor een groot deel was ingegeven om hen in de PRM te incorporeren. C\xc3\xa1rdenas gaf weliswaar gehoor aan hun eisen maar zorgde er ook voor dat vakbonden en boerenorganisaties deel werden van de PRM zodat eenieder die een politliek doel wilde nastreven dat alleen nog via de regeringspartij kon doen. C\xc3\xa1rdenas loste zo niet alleen de beloftes van de revolutie in, maar voltooide zo ook Mexico's centralisering die door de revolutie op zijn kop was gezet._NEWLINE_Zijn zoon Cuauht\xc3\xa9moc C\xc3\xa1rdenas is tegenwoordig een prominent Mexicaanse politicus, voormalig burgemeester van Mexico-Stad en gouverneur van Michoac\xc3\xa1n. In 1988 maakte hij zich los van de PRI om met een alternatieve lijst mee te doen aan de presidentsverkiezingen. Die verloor hij, maar volgens velen was dat omdat de PRI stembusfraude had gepleegd. Cuauht\xc3\xa9mocs zoon en L\xc3\xa1zaro's kleinzoon L\xc3\xa1zaro C\xc3\xa1rdenas Batel is eveneens een politicus en voormalig gouverneur van Michoac\xc3\xa1n."