b'\n_START_ARTICLE_\nVrouwekerk\n_START_SECTION_\nMiddeleeuwen\n_START_PARAGRAPH_\nOp de plek van de kerk bestond al in de 10e eeuw een gehucht met de naam Maredorp, dat in die tijd ten noordwesten van Leiden lag. Hier werd rond 1300 een kapel gebouwd, die was gewijd aan de heilige Maria. In 1325 werd er een brug over de Oude Rijn aangelegd, waardoor Maredorp bij Leiden werd gevoegd. De kapel, die oorspronkelijk onder de parochie van Oegstgeest viel, werd in het midden van de 14e eeuw vergroot tot een eenbeukige kerk. In 1365 kreeg de kerk de status van parochiekerk, en in 1406 werd hij verder uitgebreid tot een driebeukige kruiskerk. Hiermee was het de op twee na grootste parochiekerk van Leiden geworden. Ook werd er een ommuurd kerkhof aangelegd._NEWLINE_In de kerk bevonden zich een aantal kapellen voor verschillende gilden, zoals de kapel van het chirurgijnengilde die was gewijd aan de heilige tweelingbroers Cosmas en Damianus. Een door Cornelis Engebrechtsz.geschilderd drieluik, dat zich nu in het Kunsthistorisches Museum in Wenen bevindt, diende waarschijnlijk als altaarstuk van deze kapel._NEWLINE_De rijke Leidse brouwer Willem Aerntszoon van Tetrode stichtte omwille van het zielenheil van zijn naasten een vicarie op het altaar van de heilige Steven in de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Hij was ook de stichter van het Stevenshofje en een van de oprichters van het Leidse brouwersgilde, dat ook een eigen kapel met altaar in de kerk had laten bouwen. Van Tetrode werd in 1487 op zijn eigen verzoek in de Vrouwekerk begraven. Zijn neef Arent Willemszoon van Tetrode was priester in de kerk en de eerste patroon van de door zijn oom gestichte vicarie._NEWLINE_Het rijk versierde Mariabeeld van de Vrouwekerk, dat tijdens elke processie op de zondag voor Pinksteren werd rondgedragen, ging tijdens de Beeldenstorm verloren.\n_START_SECTION_\nVerval en sloop\n_START_PARAGRAPH_\nNadat veel van de hugenoten naar de Nieuwe Wereld waren vertrokken, raakte de Vrouwekerk geleidelijk aan in verval. Het gebouw was in 1808 zo bouwvallig geworden dat er geen diensten meer in gehouden konden worden. De kerk werd verkocht en grotendeels gesloopt; in 1837 stond alleen nog de kerktoren en wat resten van de muren overeind. In 1840 werd ook de toren gesloopt. Alleen de dakspannen werden hergebruikt voor de rooms-katholieke Sint-Petruskerk aan de Langebrug._NEWLINE_Voor de sloop werd het orgel verplaatst naar de voormalige kapel van het St. Catharina Gasthuis, dat ook in gebruik was genomen als tweede Waalse kerk. Een aantal grafstenen en memorietafels werd naar de Pieterskerk overgebracht, zoals die van Carolus Clusius, Josephus Justus Scaliger en Johan Luzac. Enkele van deze grafzerken werden in 1989 weer op de oorspronkelijke plek teruggeplaatst. In 1979 werd het schoolgebouw gesloopt dat in de 19e eeuw op het kerkterrein was neergezet._NEWLINE_Van de kerk zelf zijn alleen nog muurresten blijven staan. De overblijfselen van de kerk hebben de status van rijksmonument._NEWLINE_Bij archeologisch onderzoek in 1979-1980 bleek dat de kerkfundamenten op houten palen nog intact waren. Er werden zelfs resten van de oorspronkelijke 14e-eeuwse kapel en de fundering van een altaar ontdekt.\n_START_SECTION_\nRestauratie\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1982-1983 werd een begin gemaakt met het restaureren van de overgebleven delen van de kerk. Hierbij werd een poortje uit de sacristie aan de binnenzijde van het koor van de kerk geplaatst. Ook werd een cartouche met de tekst En Salicht Leiden ("en zegen Leiden"), afkomstig uit het in 1929 afgebrande stadhuis van Leiden, ingemetseld in de oostgevel._NEWLINE_Ondanks de restauratie werden de kerkresten een hangplek voor de Leidse jeugd, met veel graffiti en wildplassen. In de jaren 1990 adviseerde de Leidse monumentencommissie daarom ook de laatste muurresten van de kerk af te breken. Het college van B&W diende in 1995 een vergunningaanvraag in voor de herinrichting van het plein, waarbij de laatste resten boven het maaiveld verwijderd zouden worden. Hiertegen kwam echter veel protest uit de Verenigde Staten. Hier wordt de kerk namelijk vanwege het historische belang voor de hugenoten en de hier gedoopte Pilgrim Fathers als een zeer belangrijk onderdeel van het Amerikaanse cultureel-historische erfgoed beschouwd. Ook ziet men het als een symbool voor de migratie vanuit Europa naar de Nieuwe Wereld._NEWLINE_Onder meer het Roosevelt Institute, de Mayflower Society en het historisch genootschap van New York betreurden de voorgenomen sloop. Het Leiden American Pilgrim Museum daagde het gemeentebestuur voor de rechter om de sloopplannen ongedaan te maken._NEWLINE_In 2001 besloot de Leidse gemeenteraad om het Leiden American Pilgrim Museum op te zetten. Hierbij probeerden de VVD en CDA ook een beslissing over het behoud van de Vrouwekerk doorgevoerd te krijgen. Dit werd echter geschrapt na tegenstand van Alexander Pechtold, destijds wethouder van Leiden._NEWLINE_In 2008-2009 vond een nieuwe restauratie plaats, waarbij de afgebrokkelde muur weer met anderhalve meter werd opgehoogd en bedekt met natuursteen. Bij de restauratie zijn ook de contouren van de kerk aangegeven in de bestrating. Tevens zijn, aan de hand van een grafboek uit 1676, de graven in de kerk aangeduid met stroken natuursteen. Op 5 maart 2009 werd het Vrouwenkerkhof feestelijk heropend in het auditorium van Rijksmuseum Boerhaave, in aanwezigheid van onder meer wethouder Pieter van Woensel.'