b'\n_START_ARTICLE_\nFlankeur\n_START_PARAGRAPH_\nDe flankeurs waren een militaire eenheid met een specifieke taak. De term ontstond rond 1814 toen besloten werd om als flankcompagnie\xc3\xabn (de compagnie\xc3\xabn die links en rechts van de centrumcompagnie\xc3\xabn staan) geen aparte grenadiercompagnie en voltigeurcompagnie bij elk bataljon in te delen, maar in plaats daarvan 2 flankeurcompagnie\xc3\xabn, die dezelfde taken hadden als de voormalige voltigeurs (hoewel het nog tot 1816 duurde voordat alle eenheden de aanduiding "grenadiers" voor de soldaten van de rechterflankcompagnie hadden losgelaten). Dit type soldaat, de lichte infanterist, was ontstaan aan het eind van de 18e eeuw._NEWLINE_De flankeurs vormden de lichte infanterie van een bataljon; zij konden opereren als de infanterie van linie in twee aaneengesloten gelederen, maar waren ook geoefend  om als lichte infanterie in open gelederen, een zogenaamde tirailleurslinie, te opereren. Ze werden vaak vooruit gezonden in veldslagen om vijandelijke eenheden te ontregelen door hun officieren, tamboers en vaandeldragers uit te schakelen, waarbij ze gebruik maakten van het terrein om dekking te zoeken. De scherpschutters van deze eenheden kregen vaak een onderscheiding; bij de koloniale troepen was dit een enkele rode chevron op de linkeronderarm, zoals de kanonniers der 1e klasse van de artillerie. Vanaf 1815 werd 1 op de 10 man van deze compagnie\xc3\xabn met jachtbuksen bewapend._NEWLINE_Flankeurs hadden dus de taak om heel actief aanwezig te zijn, gericht te kunnen schieten en veel eigen initiatief te tonen. Deze eenheden waren zeer geliefd bij de (studenten-)vrijwilligers van 1814-1815 en 1830.\n_START_SECTION_\nNederlandse flankeurs in de veldtocht van 1815\n_START_PARAGRAPH_\nDe flankeurcompagnie\xc3\xabn, soms nog aangeduid als grenadiers en voltigeurs, werden veelvuldig ingezet in de campagne van 1815. Een voorbeeld van een dergelijke compagnie is de 6e (flankeur)compagnie van het Bataljon Jagers nr. 27, onder commando van kapitein De Crassier. Het Bataljon Jagers nr. 27 was onderdeel van de brigade van Generaal-majoor Bylandt. De brigade bestond verder uit het Bataljon Infanterie van Linie nr. 7 en de Bataljons Infanterie Nationale Militie nrs. 5, 7 en 8. Op de 16e juni 1815 heeft de 6e flankcompagnie in de Slag bij Quatre-Bras in de voorste linies gevochten. Geconfronteerd met een overmacht van Franse troepen onder commando van maarschalk Ney lukte het De Crassier toch om zijn mannen terug te trekken en ondertussen de vijandelijke opmars met gericht vuur te vertragen._NEWLINE_Maarschalk Ney beschikte over twee infanteriedivisies met samen 9700 man tegenover de 2e Nederlandse Divisie Perponcher van 7600 man. Bij de artillerie was de verhouding 22 Franse tegenover 16 Nederlandse stukken veldgeschut. De Nederlanders hadden nog geen cavalerie terwijl Ney beschikte over 1800 cavaleristen, verdeeld over twee regimenten jagers te paard, twee regimenten kurassiers en twee regimenten lansiers. Ney ging even na het middaguur tot de aanval over. De posities van de Nederlandse troepen, het Bos van Bossu en de versterkte hoeve Gemioncourt, werden hardnekkig verdedigd. Toen de hoeve desondanks in handen viel van de Franse infanterie, hergroepeerden de flankeurs zich en nam de compagnie stelling bij het kruispunt dat de slag zijn naam heeft gegeven. Nog eenmaal voerde de 6e flankeurscompagnie samen met de overige troepen van het bataljon een tegenaanval uit, maar werd toen overrompeld door een snelle aanval van Franse cavalerie. De bataljonscommandant, luitenant-kolonel Grunebosch, werd gewond en kapitein De Crassier nam als oudste aanwezige officier het commando van het hele bataljon Jagers op zich. Doordat Britse troepen uiteindelijk te hulp kwamen kon Quatre-Bras worden behouden; de Franse verliezen in deze slag hebben bijgedragen aan de uiteindelijke nederlaag van Keizer Napoleon._NEWLINE_Op 18 juni 1815 volgde de beslissende Slag bij Waterloo. Hier stond de brigade van Generaal-majoor Bylandt in de voorste linie. Napoleon lanceerde een aanval op het Nederlandse deel van de Geallieerde linie. De flankeurs van de diverse bataljon van de Brigade waren vooruit gestuurd om de aanval te vertragen. Uiteindelijk moesten de Nederlandse troepen wijken, tot een tegenaanval van de Britse cavalerie de Fransen stopten en terug drongen. De flankeurs van het Bataljon Infanterie van Linie nr. 7 gingen hierbij vooruit en veroverden de richtvlaggen van het 105eme Regiment Infanterie de Ligne. Na deze aanval was de Brigade Bylandt zo zwaar getroffen dat ze in reserve werd gehouden, hoewel enkele vrijwilligers zich meldden om te mogen blijven op hun posities._NEWLINE_In een andere sector van het slagveld waren ook Nederlandse troepen actief: bij Eigenbrakel lag de 3e Nederlandse Divisie onder generaal-majoor H.G. baron Chass\xc3\xa9 gelegerd. De 3e Divisie bestond uit de 1e Brigade onder generaal-majoor Detmers en de 2e Brigade onder generaal-majoor d\'Aubrem\xc3\xa9. Deze had rond het dorp de flankcompagnie\xc3\xabn van de bataljons onder zijn commando een tirailleurslinie laten vormen. Gedurende de eerste fase van de slag kwamen de flankeurs in contact met Franse cavaleristen; daarbij werden enkele flankeurs van het 36e Bataljon Jagers (2e Brigade) gevangen genomen en raakte een flankeur van het 12e Bataljon Infanterie gewond. Rond 15:00 uur werd de divisie richting het slagveld gedirigeerd, waar ze onder vuur kwam te liggen. Bij de laatste Franse aanval liet Chass\xc3\xa9 de 1e Brigade van zijn divisie (Detmers) oprukken tegen de Keizerlijke Garde. De aanval dreef de Franse troepen terug, en werd voortgezet tegen de hoeve La Haye Sainte; de beide flankcompagnie\xc3\xabn van het 2e Bataljon Infanterie gingen voorop in de aanval. De flankcompagnie van het 4e Bataljon Nationale Militie onder Kapitein Van Hemert nam de Franse cavalerie die ter ondersteuning oprukte onder vuur, terwijl 50 man van de rechterflankcompagnie onder Kapitein De Haan van het 19e Bataljon Nationale Militie met hun aanval 300 Franse kurassiers wisten te verdrijven. Deze flankeurs maakten uiteindelijk als eerste contact met Pruisische troepen bij La Maison du Roi._NEWLINE_De in 1815 opgerichte vrijwillige compagnie\xc3\xabn werden ingedeeld bij de bataljons van de Staande Arm\xc3\xa9e en Nationale Militie als flankcompagnie, zoals die van het Bataljon Jagers nr. 16 (studenten-vrijwilligers uit Franeker), Bataljon Jagers nr 18 (studenten-vrijwilligers uit Leiden) en de 2 flankcompagnie\xc3\xabn van het Bataljon Infanterie Nationale Militie nr. 5 (vrijwilligers uit Den Haag). Deze compagnie\xc3\xabn zijn in juli 1815, -dus na de slagen bij Quatre-Bras en Waterloo- opgeroepen om zich bij het veldleger te voegen. Zij zijn tot september bij hun bataljons gebleven; bij hun thuiskomst zijn de compagnie\xc3\xabn weer ontbonden.\n_START_SECTION_\nIllustraties\n_START_PARAGRAPH_\nEerepenning der Groninger en Franeker Flankeurs, 1831_NEWLINE_De leden van de Kompagnie Groninger en Franeker Flankeurs kregen bij terugkeer een zilveren penning met een middellijn van 30 millimeter. Op de voorzijde is een liggende Nederlandse leeuw afgebeeld met het omschrift "REPULSO HOSTE VIGIL QUIESCIT" (Latijn: "Hij rust waakzaam na de vijand verdreven te hebben"). Langs de afsnede de afkorting "V.D.K.F." (" Van Der Kellen Fecit", Nederlands: Door Van der Kellen gemaakt) en de ingestempelde naam van de decorandus._NEWLINE_De keerzijde een krans van laurier- en eikenloof, waarbinnen de tekst "PATRIAE / DEFENSORIBUS / ACAD: GRON / CIVIBUS / CURATORES / MDCCCXXXI" (Latijn: "de curatoren aan de verdedigers van het vaderland, burgers der Groningse Academie, 1831")._NEWLINE_Hoewel de penning in zilver aan de deelnemers is verleend zijn er ook afslagen in brons en ijzer bekend. De penning is doorboord wat suggereert dat deze aan een lint of koord is gedragen.'