b'\n_START_ARTICLE_\nHoax\n_START_PARAGRAPH_\nHoax is een Engels woord voor poets, nep, bedrog, truc, oplichterij, broodjeaapverhaal. Het woord is waarschijnlijk een samentrekking van hocus pocus.\n_START_SECTION_\nKenmerken\n_START_PARAGRAPH_\nHet woord wordt gebruikt voor een falsificatie die als waarheid wordt gepresenteerd, bijvoorbeeld fakenews, een 1 april-grap of een melding van een graancirkel. Meestal heeft de bedenker geen kwade bedoelingen, soms zijn er wel kwalijke gevolgen._NEWLINE_Toch is een hoax vaak minder ernstig dan echte oplichterij of fraude. Een motief van wederrechtelijke bevoordeling ontbreekt vaak, het gaat meer om het stichten van verwarring en de mensen voor de gek houden. Ook worden hoaxes uitgebracht om te testen of het bedrog opgemerkt wordt, met andere woorden, om na te gaan of de ontvangers alert en kritisch zijn. Een ander motief is het zaaien van paniek, of het beschadigen van een ander of van "het systeem" uit (persoonlijke) frustratie. Veel zwarte propaganda geschiedt door het in de wereld brengen van hoaxen._NEWLINE_De gevolgen kunnen zeer ernstig zijn. Mensen kunnen in paniek raken, en (schadelijke) handelingen verrichten die ze anders niet zouden verrichten. In zo\xc2\xb4n geval wordt een aanstichter van een hoax soms wel strafrechtelijk vervolgd.\n_START_SECTION_\nDe verdeling van het fortuin van Bill Gates\n_START_PARAGRAPH_\nBill Gates zou zijn fortuin gaan verdelen en iedereen die die e-mail doorstuurde kreeg meer dan duizend euro, aldus de mail._NEWLINE_Deze vermeldde dat de mail nagekeken zou zijn door een jurist. In een paar doorgestuurde teksten stond dat de afzenders al geld hadden ontvangen.\n_START_SECTION_\nDe afscheiding van Vlaanderen\n_START_PARAGRAPH_\nDe Belgische Franstalige omroep RTBF kondigde in de avond van 13 december 2006 aan dat Vlaanderen zich van Belgi\xc3\xab had afgescheiden. De koning zou zijn gevlucht en Brusselse trams stuitten bij de grens met Vlaanderen op een hek. De lokale politie kreeg instructies om de taalgrens te bewaken en in Antwerpen vierden de mensen zogezegd feest. Alhoewel de RTBF na een half uur aangaf dat het "une fiction" was, veroorzaakte de hoax veel opschudding en gaven verschillende kopstukken blijk van hun afkeuring.\n_START_SECTION_\nMassakinderhuwelijk in Gaza\n_START_PARAGRAPH_\nIn 2009 doken foto\'s en filmpjes op van een \'massakinderhuwelijk\' in Gaza, waar blijkens de verklarende tekst, gefinancierd door Hamas, 450 meisjes tussen de 6 en 10 jaar oud zogezegd trouwden met mannen tussen de 16 en 30. De foto\'s en filmpjes toonden volwassen mannen in het zwart, met kleine in wit geklede meisjes aan hun hand. Het verhaal bleek een hoax, want de meisjes waren geen bruiden maar bruidskinderen. Het verhaal veroorzaakte zoveel opschudding en verontwaardiging, dat Hamas zich gedwongen zag de geruchten te ontkrachten. In die filmpjes vertelden de meisjes in het Arabisch dat ze bruidskinderen waren, maar de meeste kijkers waren deze taal niet machtig.\n_START_SECTION_\nNep-poederbrieven\n_START_PARAGRAPH_\nNa de antrax-brieven in de Verenigde Staten is het veel voorgekomen dat bedrijven en instanties ook poederbrieven ontvingen, vergezeld van een bedreiging. In veel gevallen bleek het om waspoeder, krijt, stijfsel, meel of andere onschadelijke witte poeders te gaan. Een aantal daders is strafrechtelijk vervolgd.\n_START_SECTION_\nThe Mujahideen Poisons Handbook\n_START_PARAGRAPH_\nDit "Gifhandboek" is opgedoken op het internet. Het zou zogenaamd geschreven zijn door een islamitische terrorist en bevat een aantal "recepten" voor het maken van dodelijke giffen. De chemicali\xc3\xabn zijn vaak zo goed als onmogelijk verkrijgbaar voor particulieren. Bovendien kloppen veel recepten niet en bevat het boek zelfs fouten in de namen van chemische stoffen. Een recept bleek bijvoorbeeld in plaats van een dodelijk gif een stinkbom te produceren. Het wordt dan ook niet uitgesloten dat het handboek een hoax is om verwarring en paniek te zaaien. In dat geval beantwoordde de hoax inderdaad aan zijn doel.\n_START_SECTION_\nTahrirolvasyleh deel vier\n_START_PARAGRAPH_\nOp internet bevinden zich verschillende citaten die aan Ruhollah Khomeini worden toegeschreven en waarin hij pedoseksualiteit en bestialiteit zou goedkeuren en zelfs aanmoedigen. Als bron wordt Tahrirolvasyleh deel vier genoemd. Er bestaat echter geen vierde deel van dit tweedelige werk, en daarom kan worden aangenomen dat de citaten hoogstwaarschijnlijk verzonnen zijn.\n_START_SECTION_\nDe Grote Donorshow\n_START_PARAGRAPH_\nEen van de meest succesvolle en doeltreffende hoaxes in Nederland was de Grote Donorshow van vrijdag 1 juni 2007 op de Nederlandse tv (BNN). Alle kenmerken van een geslaagde hoax waren aanwezig: aandacht van de internationale media en de politiek, onder andere in de vorm van Kamervragen en afkeurende opmerkingen van politici, en een scherp ethisch dilemma dat mensen aan het denken zette, zonder ze te laten twijfelen aan het waarheidsgehalte van het verhaal.\n_START_SECTION_\nDe Sokal-affaire\n_START_PARAGRAPH_\nDe Sokal-affaire betreft een hoax bedacht door Alan Sokal, hoogleraar in de natuurkunde aan de universiteit van New York. Hij stuurde een nep-artikel, doorspekt met onzinnige redeneringen en pseudowetenschappelijk jargon, naar het Amerikaanse academische tijdschrift Social Text. Sokal wilde bij wijze van experiment te weten komen of een goedgeschreven maar compleet onzinnig artikel gepubliceerd zou worden in een postmodern tijdschrift als het a) goed zou klinken en b) de redactieleden zou flatteren met ideologische maar holle concepten. Het artikel werd in 1996 inderdaad gepubliceerd en veroorzaakte veel verontwaardiging in de internationale academische wereld, die jaren later nog merkbaar was.\n_START_SECTION_\nZeemeermin\n_START_PARAGRAPH_\nAl sinds de oertijd gaan er verhalen rond over het al dan niet bestaan van zeemeerminnen. Ondanks de vele speculaties is er nog geen enkel bewijs gevonden dat deze levensvorm bestaat. Dit onderwerp kreeg veel aandacht nadat Animal Planet twee reportages uitzond met onweerlegbaar bewijs dat zeemeerminnen wel degelijk bestaan. Later bleek dat beide reportages een hoax waren.\n_START_SECTION_\nTourist guy\n_START_PARAGRAPH_\nDe tourist guy is een foto, gemaakt vlak voor de aanslagen op 11 september 2001 op het World Trade Center in New York. Op de foto is een man te zien die op het dakterras staat, met op de achtergrond het vliegtuig dat zich enkele seconden later in het gebouw zou boren. De foto is echter bewerkt en stamt uit 1997. Het vliegtuig dat zichtbaar is op de foto is een ander type toestel van een andere maatschappij dan waar de aanslagen mee gepleegd zijn. Ook is de foto opgespoord waar het vliegtuig uit geknipt is.\n_START_SECTION_\nVergaarbak van mailadressen\n_START_PARAGRAPH_\nBij de hoax-berichten komt nog een extra probleem om de hoek kijken: het aantal mailadressen in een enkel bericht is vaak zeer groot, omdat onervaren gebruikers vaak nalaten om met blind carbon copy (BCC) de ontvangers te anonimiseren. Het is daarom mogelijk dat spammers hoax-mails kunnen gebruiken om uiteindelijk een grote hoeveelheid geldige adressen te vergaren.\n_START_SECTION_\nKenmerken\n_START_PARAGRAPH_\nHoax-mails zijn vaak wel te herkennen aan opmaak en taalgebruik. Ze bevatten vaak teksten als "ONMIDDELLIJK LEZEN EN DOORSTUREN NAAR IEDEREEN DIE JE KENT!!!!" In het geval van een computervirus-hoax wordt vaak vermeld dat "Microsoft nog geen oplossing heeft", dat bijvoorbeeld "CNN aankondigt dat dit het ergste virus ooit is" en dat antivirusproducenten melden dat "tegen dit virus voorlopig nog geen remedie is". Een belangrijk kenmerk is dat er geen datum vermeld wordt. Er staat "gisteren" of "dinsdag" of "pas ontdekt" maar een echte datum ontbreekt. Vaak wordt er geen verwijzing gegeven naar betrouwbare bronnen waar een en ander te verifi\xc3\xabren is.'