b'\n_START_ARTICLE_\nCees Zwaan\n_START_SECTION_\nLoopbaan\n_START_PARAGRAPH_\nNa zijn eindexamen HBS-B studeerde Cees Zwaan van 1946 tot 1954 wis-, natuur- en sterrekunde aan toen de Rijksuniversiteit Utrecht, onderbroken door een militaire diensplicht van twee jaar. Op 6 december 1965 promoveerde hij op het proefschrift Sunspot models. A study of sunspot spectra bij professor M.G.J. Minnaert in Utrecht. In zijn promotietijd was hij natuurkundeleraar in het middelbaar onderwijs van onder meer Ed van den Heuvel. In 1966 en 1967 werkte hij bij het Sacramento Peak Observatory voor zonneonderzoek in New Mexico, Verenigde Staten. Later was hij voorzitter van de Nederlandse Astronomenclub.  In 1968 werd Zwaan universitair docent (lector). _NEWLINE_Op 20 december 1979 werd hij benoemd tot gewoon hoogleraar Astrofysica te Utrecht met als aandachtsveld de atmosferen van zon en sterren met ingang van 1 januari 1980. Zwaan was betrokken bij de bouw van de Dutch Open Telescope (DOT) voor zonswaarnemingen in het Observatorium Roque de los Muchachos op La Palma. Hij begeleidde de academische promoties van vele promovendi en vormde de grootste school van onderzoekers op de Utrechtse sterrenwacht. 1 augustus 1993 ging hij met emeritaat en op 14 oktober 1993 hield hij zijn afscheidsrede Wetenschap als samenspel. Met Karel Schrijver schreef hij het handboek Solar and Stellar Magnetic Activity.\n_START_SECTION_\nOnderzoek: fluxbuizen\n_START_PARAGRAPH_\nZijn onderzoek betrof eerst zonnevlekken en spectroscopie van gassen in sterren met niet-locaal thermodynamisch evenwicht (non-local thermodynamic equilibrium, NLTE), maar later de magnetohydrodynamica van magnetische fluxbuizen op en boven het oppervlak van sterren, bijvoorbeeld de zon. Zwaan bedacht concept van deze fluxbuizen dat door zijn promovendus Henk Spruit in diens proefschrift Magnetic Flux Tubes and Transport of Heat in the Convection Zone of the Sun (1977) werd uitgewerkt. De convectie van heet gas van binnen naar het zonsoppervlak houdt daar op omdat fotonen er met hun energie kunnen ontsnappen, wat leidt tot de vorming van granulen ("pannekoekjes") op het zonsoppervlak. Het hete gas koelt af en stroomt aan de randen terug omlaag in de zogenaamde integranulaire lanen tussen de granules in. Het magnetisch veld verbonden aan het ge\xc3\xafoniseerde gas kan niet weg en concentreert zich tot kilogauss waardes, zodat de magnetische druk op het gas hoger is dan de gasdruk, en er rechtopstaande pijpen van gas ontstaan. Ze moeten helderder zijn dan hun omgeving omdat men er dieper in kan kijken naar de hete wanden van de kuil. Door het magnetisch veld in de wanden wordt de gasstroming en dus de convectie onderdrukt, zodat de temperatuur daar lager is. Op het schoolbord van de foto met Hans Rosenberg vraagt Zwaan zich af hoe de fluxbuizen zich aan de bovenkant rondsluiten en daar coronale lussen vormen, de expertise van Hans Rosenberg._NEWLINE_In 1977 was Zwaan de eerste met zijn vergelijkend onderzoek van magnetische activiteit van sterren en de zon.'