b'\n_START_ARTICLE_\nRita Verdonk\n_START_SECTION_\nAchtergrond\n_START_PARAGRAPH_\nVerdonk groeide op in Utrecht. Haar vader Ad Verdonk (1930) diende als KNIL-militair in Nederlands-Indi\xc3\xab en kwam op 19 januari 1952 als repatriant naar Nederland. Daarna werkte hij aanvankelijk voor Douwe Egberts, maar runde later een zelfstandig administratie- en incassobureau. Drie jaar later werd Rita geboren in Utrecht, in de wijk Lombok en woonde hier totdat ze vier jaar oud was. Zij verhuisde naar Harmelen en zat op de Sint-Bavoschool. Na de lagere school doorliep ze, eveneens in Utrecht, het atheneum aan het Niels Stensencollege. In 1974 begon ze met een studie rechten aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Later stapte ze over op sociologie, met specialisaties organisatiesociologie en criminologie. Eind jaren 70 was ze secretaris van de studenten badmintonvereniging Stuban._NEWLINE_Tijdens haar studententijd was Verdonk kortstondig lid van de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP) en naar eigen zeggen eerder lid van de Politieke Partij Radikalen (PPR). Verdonk ontkende dit aanvankelijk, maar toen ze geconfronteerd werd met de door haar zelf geschreven aanmeldingsbrief alsmede aanwezigheidslijsten van PSP-vrouwengespreksgroepen, zei ze dat ze zich "daarin vergist had"._NEWLINE_Ook was Verdonk actief in de Bond van Wetsovertreders (BWO), een organisatie die opkwam voor de rechten van gevangenen. Ook werkte ze in het politiek-culturele centrum O\'42. In februari 1981 raakte ze als demonstrant verzeild in de Piersonrellen, een ontruiming van een aantal kraakpanden in de Nijmeegse Piersonstraat._NEWLINE_Later in 1981 verhuisde Verdonk naar Den Haag, waar ze ging samenwonen met haar vriend Peter, die ze eerder dat jaar had leren kennen._NEWLINE_Verdonk studeerde in 1983 af en ging vervolgens als stagiaire aan de slag op het ministerie van Justitie. In 1984 werd ze adjunct-directeur van het Huis van Bewaring in Scheveningen, in 1988 lid van de directie en plaatsvervangend directeur van de gevangenis De Schie in Rotterdam. Van 1992 tot 1996 vervulde zij diverse managementfuncties op het ministerie van Justitie, zowel bij de directie Gevangeniswezen als bij de Justiti\xc3\xable Jeugd- en TBS-inrichtingen. Verdonk was vervolgens tot 1999 directeur Staatsveiligheid bij de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Tot 2003 was zij werkzaam als senior manager en directeur bij accountantsorganisaties KPMG en Atos (KPMG) Consulting._NEWLINE_Bij de vorming van het kabinet-Balkenende II werd Verdonk minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie op het haar vertrouwde ministerie van Justitie, als opvolger van LPF\'er Hilbrand Nawijn. Ze was een jaar eerder lid geworden van de VVD en was opgevallen bij de partijleiding toen ze zich kandidaat wilde stellen voor het lidmaatschap van de partijraad.\n_START_SECTION_\nBeleid en publieke opinie\n_START_PARAGRAPH_\nVerdonk werd vanwege haar portefeuille Vreemdelingenzaken en Integratie en de inhoud van haar beleid op die terreinen een van de bekendste politici uit het kabinet-Balkenende II. Verdonk voerde een streng beleid dat erop toezag dat de Vreemdelingenwet 2000 zo veel mogelijk nageleefd werd. De publieke opinie over haar beleid was zeer sterk verdeeld. In december 2005 werd Verdonk door een kijkerspanel van de actualiteitenrubriek TweeVandaag en door de lezers van de Volkskrant gekozen als beste politicus van het jaar. Ze werd tegelijkertijd derde in het TweeVandaag-rijtje \'slechtste politicus van het jaar\'. Ook was Verdonk de "winnaar" van de \'Wie zien we liever niet terug in 2007\'-verkiezing van Planet Internet._NEWLINE_Verdonk was vooral als Minister voor Vreemdelingenzaken zowel gehaat als geliefd._NEWLINE_Op het gebied van asielbeleid voerde Verdonk een terugkeerbeleid volgens de Vreemdelingenwet 2000 (Eind jaren 90 (mede) ontworpen door Job Cohen, destijds Staatssecretaris van Justitie). Ondanks publieke druk, mede veroorzaakt door het televisieprogramma 26.000 gezichten, heeft Verdonk geweigerd een generaal pardon te verstrekken aan een groep van 26.000 asielzoekers die al v\xc3\xb3\xc3\xb3r de ingang van de nieuwe wet op 1 april 2001 hun asielverzoek hadden ingediend en die sindsdien in Nederland verblijven. Uiteindelijk kwam dit pardon er toch, tot ongenoegen van Verdonk en de VVD. De daling van het aantal ingediende asielverzoeken, die begon tijdens de regering van het kabinet-Kok II, zette zich onder haar leiding verder door._NEWLINE_Ook werd onder haar ministerschap de Wet inburgering ingevoerd._NEWLINE_In de uitvoering van de Vreemdelingenwet 2000 werd de Nederlandse Staat veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens wegens een onrechtmatige terugzending van een asielzoeker naar diens zeer onveilige thuisland Somali\xc3\xab. Deze veroordeling was gebaseerd op artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM): de bepaling waarin is vastgelegd dat er niet mag worden uitgezet wanneer betrokkene geen veilig of menswaardig bestaan te wachten staat. Het was een van de uitzettingen, die in 2003 tijdens Verdonks ministerschap hebben plaatsgevonden.\n_START_SECTION_\nDossiers en incidenten onder ministerschap\n_START_PARAGRAPH_\nOnder Verdonks ministerschap hebben zich verscheidene politieke kwesties en incidenten voorgedaan.\n_START_SECTION_\nDeportatiekwestie\n_START_PARAGRAPH_\nEind 2003 lanceerde Verdonk het plan om uitgeprocedeerde asielzoekers op straat te zetten. Op 18 december verklaarde de Tweede Kamerfractie van het CDA zich tegen. Hierdoor was er in de Kamer geen meerderheid meer voor dit plan._NEWLINE_Jan Pronk noemde als voorzitter van de Vereniging van Vluchtelingenorganisaties (VON) haar beleid begin 2004 het \'deporteren\' van mensen. Deze term werd door Verdonk opgevat als een verwijzing naar de deportatie van Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zij weigerde Pronk daarom te accepteren als afgevaardigde van de VON. Pronk wees erop dat de IND het woord \'deportatie\' op dat moment ook gebruikte. De VON weigerde aanvankelijk een ander af te vaardigen, maar ging daar op voorstel van Pronk later toch mee akkoord.\n_START_SECTION_\nImam weigert hand te schudden\n_START_PARAGRAPH_\nOp 20 november 2004 weigerde de Syrische imam Ahmed Salam uit Tilburg op een bijeenkomst van circa 50 imams over de vrijheid van meningsuiting minister Verdonk de hand te schudden. Als verklaring hiervoor gaf hij "Dat mag niet van de islam". Verdonk reageerde kritisch hierop met "Dan hebben we gelijk iets om over te praten". De dagen erna veroorzaakte dit incident veel commotie in de media en barstte de publieke discussie los over of moslims verplicht beter moeten integreren. Uit een onderzoek van Maurice de Hond bleek dat 77% van de ondervraagden vond dat de imam Verdonk een hand had moeten geven, vond 76% het terecht dat Verdonk het niet accepteerde dat hij dit niet deed en was 36% het eens met de kritiek dat Verdonk als minister van integratie had moeten weten dat er een orthodoxe opvatting binnen de islam is die lichamelijk contact (waaronder het schudden van handen) tussen mannen en vrouwen niet toestond._NEWLINE_Op 26 april 2006 kreeg de minister te maken met een vergelijkbare situatie._NEWLINE_Ook heeft Verdonk in november 2006 gedreigd een imam het land uit te zetten wegens controversi\xc3\xable uitspraken, zoals onder andere het vervloeken van Theo van Gogh kort voor hij vermoord werd.\n_START_SECTION_\nCongo-affaire\n_START_PARAGRAPH_\nIn december 2005 bleek dat minister Verdonk de Tweede Kamer onjuist en onvolledig had ge\xc3\xafnformeerd over Congolese uitgeprocedeerde asielzoekers. Onder Verdonks verantwoordelijkheid werd aan Congolese autoriteiten informatie verstrekt over de asielzoekers, wat direct en voorspelbaar levensgevaar voor de teruggekeerde asielzoekers opleverde. Deze handelwijze is dan ook niet toegestaan. Verdonk ontkende deze feiten aanvankelijk. De oppositie in de Kamer vond dit reden voor de minister om af te treden. Nadat de minister de gemaakte fouten erkend had en excuses aan de Kamer had aangeboden, haalde een ingediende motie van wantrouwen het niet. De motie kreeg wel de steun van de PvdA, de SP, GroenLinks en de ChristenUnie. Later werd deze affaire onderzocht door de commissie-Havermans, die concludeerde dat de minister de ex-asielzoekers had moeten informeren over hun recht te zwijgen over hun asielachtergrond.\n_START_SECTION_\nGedragscode voor gemeenten\n_START_PARAGRAPH_\nIn januari 2006 stelde Verdonk in een interview dat op straat in Nederland alleen Nederlands gesproken zou moeten worden, en dat overheden hiervoor een gedragscode zouden moeten opstellen. In de stad Rotterdam kende men al richtlijnen voor een dergelijke gedragscode. Terwijl er onduidelijkheid was gerezen over de formele status van zo\'n eventuele gedragscode en de wettigheid van een eventueel verbod op het spreken van andere talen dan het Nederlands in het publieke domein, en verschillende VVD-partijgenoten (zoals Laetitia Griffith) en de JOVD het niet met haar plan eens bleken te zijn, nuanceerde minister Verdonk haar uiting daags na de ophef.\n_START_SECTION_\nUitzetting van Iraanse homoseksuelen\n_START_PARAGRAPH_\nIn maart 2006 kwam minister Verdonk in opspraak omdat ze had aangekondigd door zullen te gaan met het uitzetten van homoseksuele vluchtelingen naar Iran, toen hier opheldering over was gevraagd door het COC. Reeds in juli 2005 werden er twee homo\'s in Iran tot de doodstraf veroordeeld en publiekelijk opgehangen. Verdonk verklaarde het land echter veilig: "Wie in Iran homo is hoeft er niet bang voor te zijn dat alleen het enkele feit dat iemand homo is, voor de Iraanse autoriteiten reden is tot uitvoeren van de doodstraf." Als reactie hierop stelde mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch op basis van eigen onderzoek dat "homo\'s in Iran systematisch worden vervolgd en een groot risico lopen op foltering en de doodstraf." Een meerderheid in de Tweede Kamer heeft Verdonk tot een tijdelijke stop gedwongen tot er meer onderzoek gedaan was. In oktober 2006 verklaarde Verdonk dat "Iraanse homo\'s voortaan als een speciale risicogroep behandeld worden en zij niet zelf hoeven te bewijzen dat ze vanwege hun homoseksualiteit worden vervolgd."\n_START_SECTION_\nSyri\xc3\xab-affaire\n_START_PARAGRAPH_\nOp 6 april 2006 werd er voor de tweede maal een motie van afkeuring tegen Verdonk ingediend. De motie was ingediend door de SP wegens het niet volledig informeren van de Kamer en het verstrekken van de gegevens van 181 Syrische ex-asielzoekers aan de Syrische autoriteiten. De motie werd afgewezen.\n_START_SECTION_\nGeneraal pardon en motie van afkeuring\n_START_PARAGRAPH_\nNa de verkiezingen van 22 november 2006 stemde de Kamer op 30 november, haar eerste werkdag, over een motie van PvdA-Kamerlid Dijsselbloem waarin Verdonk werd opgeroepen geen asielzoekers uit te zetten die langer dan vijf jaar in Nederland verblijven, in afwachting van een generaal pardon waarover in de coalitieonderhandelingen moet worden besloten. De motie werd met 75 tegen 74 aangenomen (het 150e Kamerlid Polderman (SP) was nog niet ge\xc3\xafnstalleerd). Verdonk weigerde daarop het meerderheidsbesluit van de Kamer uit te voeren omdat deze een \'beleidswijziging\' zou inhouden en schorste de uitzetting slechts tijdelijk. Ondanks kritiek van de Kamer, en zelfs van de burgemeesters van de regio Twente die verklaarden dat hun politiekorps niet zou meewerken aan door de Kamer niet gewenste uitzettingen, bleef het kabinet Verdonk steunen._NEWLINE_Op 12 december werd er in de avond motie 1113 aangenomen (75 stemmen voor, 72 tegen) die vroeg om een verlenging van de tijdelijke schorsing. Minister Verdonk vond dat dit zou neerkomen op een generaal pardon, en meende dat dit ook 200.000 ex-asielzoekers een verblijfsrecht zou kunnen opleveren; een opvatting die door de oppositie werd weersproken. Ook vond zij dat ze het kabinetsbeleid moest uitvoeren en dat ze de wet moest handhaven, zoals de Partij voor de Vrijheid en de VVD van haar hadden gewild. Om deze redenen weigerde zij deze motie uit te voeren. Hierbij had zij de steun van het kabinet._NEWLINE_Op 13 december 2006 om even na half \xc3\xa9\xc3\xa9n \'s nachts werd er door Kamerlid Dijsselbloem (PvdA) een motie van afkeuring ingediend tegen minister Verdonk. Dit omdat de minister weigerde om de eerder die dag aangenomen motie uit te voeren. De motie van afkeuring werd door de PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, D66 en Partij voor de Dieren gesteund. Het was voor het eerst dat er een motie van afkeuring werd aangenomen tegen een minister in een demissionair kabinet. De volgende dag werd besloten dat het deel vreemdelingenbeleid niet langer door Verdonk maar voortaan door Ernst Hirsch Ballin zou worden behandeld. Verdonk bleef aan als minister van Integratie en kreeg er de beleidsterreinen jeugdbescherming, preventie en reclassering bij. Uitzetting van asielzoekers zal niet worden uitgevoerd, aldus premier Balkenende in de Kamer, \'wanneer dat op humanitaire bezwaren stuit, in het bijzonder bij gezinnen met kinderen\'._NEWLINE_Onduidelijk bleef vooralsnog bij welke precieze groep sprake is van dergelijke \'humanitaire bezwaren\'._NEWLINE_De Tweede Kamer ging in meerderheid akkoord met deze regeling, die door D66-fractievoorzitter Pechtold evenwel werd gekenmerkt als een \'prostituering van het staatsrecht\'._NEWLINE_Verdonks partijgenoot Gerrit Zalm noemde de situatie een \'zwarte dag\' in de parlementaire geschiedenis; niet vanwege de weigering van een minister om een meerderheidsbesluit uit te voeren of haar weigering op te stappen na een motie van afkeuring, maar omdat het besluit \xc3\xbcberhaupt genomen is._NEWLINE_Omdat de VVD zich verzette tegen het besluit van een Kamermeerderheid om de uitzettingen van uitgeprocedeerde asielzoekers op te schorten en de VVD zich hier niet mee kon verenigen, boden de VVD-bewindslieden op 13 december 2006 hun ontslag bij minister-president Balkenende aan. Uiteindelijk hebben zij toch besloten de steun aan het kabinet niet op te zeggen, omdat het kabinet al demissionair was. Was dit niet het geval geweest, dan was dit waarschijnlijk het derde kabinet-Balkenende op rij dat gevallen zou zijn.\n_START_SECTION_\nAls Tweede Kamerlid\n_START_PARAGRAPH_\nIn de Tweede Kamer heeft Verdonk ook een turbulente loopbaan achter de rug._NEWLINE_Op 4 april 2006 maakte ze bekend kandidaat-lijsttrekker te zijn voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2006. Na haar bekendmaking steeg de VVD in de peilingen. Voor het eerst konden de VVD-leden in een intern referendum bepalen wie de lijsttrekker zou worden. Omdat de stemprocedure fraudegevoelig zou zijn, eiste Verdonk bij de verkiezing de aanwezigheid van eigen waarnemers. Ondanks peilingen onder de bevolking die de voorkeur gaven aan Verdonk werd op 31 mei 2006 bekend dat niet zij maar Mark Rutte de lijsttrekker voor de VVD was geworden, met 51% van de stemmen van de VVD-leden tegen 46% voor Verdonk. Na afloop van de parlementsverkiezingen bleek zij 620.555 stemmen te hebben gekregen, 67.355 meer dan Rutte. Dit is een unicum in de Nederlandse parlementaire geschiedenis omdat het de eerste keer is dat een lijsttrekker niet de meeste stemmen van de lijst heeft gekregen._NEWLINE_Naar aanleiding van het grote aantal voorkeurstemmen, vroeg zij op 28 november 2006 het bestuur van de VVD te onderzoeken welke consequenties dit zou moeten hebben. Frits Bolkestein en Hans Wiegel gaven aan zitting te willen nemen in een in te stellen adviescommissie. Naar aanleiding van dit verzoek kwam de Tweede Kamerfractie van de VVD in spoedberaad bijeen om over dit verzoek te praten. De fractie gaf diezelfde dag nog aan niet in te willen gaan op het verzoek van Verdonk en dat er geen discussie mogelijk was over het leiderschap._NEWLINE_In HP/De Tijd van 5 juni 2007 zei Verdonk het volgende over partijleider Mark Rutte:Hij is een fatsoenlijke VVD\'er, maar niet echt rechts. Dat kan ik er niet van maken. Rutte tekende bezwaar aan tegen deze tekst, maar VVD-prominent Hans Wiegel nam het op voor Verdonk. Uiteindelijk bood Verdonk haar excuses aan en distantieerde ze zich van haar uitlatingen. Na het rumoer zakte de VVD in de peilingen. Rutte zei daarna dat VVD-Kamerleden moesten "luisteren of ophoepelen"._NEWLINE_De commissie-Dekker (onder leiding van oud-VROM-minister Sybilla Dekker), ingesteld om de verkiezingsnederlaag bij de Tweede Kamerverkiezingen 2006 te analyseren, stelde op 13 juni 2007 dat de partijleider de koers van de VVD zou bepalen en dat de rest van de partij hem daarbij volle ondersteuning moest bieden. Volgens de commissie moest het partijbestuur maatregelen treffen tegen "soloartiesten" die er een andere mening op nahouden dan de partijleider, en had Rita Verdonk eigenlijk uit de partij gezet moeten worden._NEWLINE_Omstreeks 21 juni 2007 verscheen er in Radboud Magazine een artikel waarin Verdonk zei dat dat de VVD "gekaapt" was door "linkse liberalen", en dat ze dat wilde "terugdraaien". Hoewel Rutte haar daarvoor een waarschuwing had gegeven, maakte hij hier geen probleem van, omdat het interview al in april afgenomen was.\n_START_SECTION_\nPersoonlijk\n_START_PARAGRAPH_\nRita Verdonk woont sinds 1981 samen. Het stel heeft twee kinderen.'