b'\n_START_ARTICLE_\nZwartvoetpingu\xc3\xafn\n_START_SECTION_\nBeschrijving\n_START_PARAGRAPH_\nDe zwartvoetpingu\xc3\xafn heeft een zwarte rug en flanken en witte buik en keel. Over de buik, van de flanken tot het begin van de keel, loopt een zwarte, hoefijzervormige streep. Dit is in de regel een enkele streep, maar sommige individuen hebben een dubbele. De vleugels zijn aan de bovenzijde zwart, maar aan de onderzijde gevlekt. Ook de kop kent een zwart-wit patroon. Het gezicht is zwart. Opvallend aan deze pingu\xc3\xafn is een naakte, roze vlek die boven hun ogen richting de bovensnavel loopt. Om die reden kreeg de soort in het Afrikaans de naam brilpikkewyn. \'Pikkewijn\' is een oud-Nederlands woord voor pingu\xc3\xafn. Vanaf deze naakte plek loopt een grote witte streep als een wenkbrauw over de ogen, via de zijkant van de kop richting de witte keel. De snavel van de zwartvoetpingu\xc3\xafn is stevig en grijs-zwart van kleur. De poten zijn zwart._NEWLINE_Jonge dieren zijn dof grijsbruin van kleur. De buik is wit, maar de witte wenkbrauw ontbreekt._NEWLINE_De zwartvoetpingu\xc3\xafn wordt ongeveer 60 tot 70\xc2\xa0cm lang._NEWLINE_De luide roep van de zwartvoetpingu\xc3\xafn lijkt op het gebalk van een ezel. Hieraan dankt de vogel zijn vroegere Engelse naam, Jackass penguin ("ezelspingu\xc3\xafn"). In het Nederlands kennen we overigens een andere pingu\xc3\xafnsoort die de naam ezelspingu\xc3\xafn draagt. De kuikens sissen bij gevaar.\n_START_SECTION_\nVerspreiding en leefgebied\n_START_PARAGRAPH_\nDe zwartvoetpingu\xc3\xafn is endemisch voor zuidelijk Afrika. Hij leeft enkel langs de kustwateren het westen van Zuid-Afrika en Namibi\xc3\xab, waarlangs de Benguelastroom stroomt. Dwaalgasten komen noordwaarts voor tot Zuid-Angola en oostwaarts tot Natal en Zuid-Mozambique. De zwartvoetpingu\xc3\xafn is de enige nog levende pingu\xc3\xafnsoort die langs de Afrikaanse kust broedt. Er zijn wel prehistorische soorten die ook in Afrika voorkwamen._NEWLINE_Deze pingu\xc3\xafnsoort vormt kolonies op achttien eilanden vlak voor de kust, maar ook op enkele plekken op het vasteland. Een bekende kolonie ligt bij Simonstad, ten zuiden van Kaapstad.\n_START_SECTION_\nGedrag\n_START_PARAGRAPH_\nDe zwartvoetpingu\xc3\xafn is een uitstekende zwemmer, die onder water snelheden van wel 20\xc2\xa0km/u kan halen._NEWLINE_Hij eet kleine vis als ansjovis, kleine schaaldieren en inktvis. Ze foerageren voornamelijk overdag op zee, vaak in groepjes. Voor het foerageren begeeft hij zich in de regel niet ver van de kust af, meestal tot 15\xc2\xa0km, zelden tot 100\xc2\xa0km. De pingu\xc3\xafns blijven aan het oppervlak, maar houden regelmatig hun kop onder water om prooien te vinden. Zodra iets is ontdekt, duikt het gehele foerageergroepje onder._NEWLINE_Het is een groepsdier, dat rust en broedt in grote kolonies. Alhoewel de soort zich het gehele jaar door kan voortplanten, vindt dit meestal plaats in de zuidelijke zomer. In november en december breekt de baltstijd aan. Het mannetje heeft in de balts zijn kop omhoog en laat een minuut lang een steeds luider wordende, balkende roep horen, zijn vleugels horizontaal gespreid. Zijn borst richt hij naar het vrouwtje van zijn keuze. Dit werkt aanstekelijk: als \xc3\xa9\xc3\xa9n mannetje begint, volgen vaak ook de andere pingu\xc3\xafns. De balts vindt voornamelijk in de schemering plaats._NEWLINE_Het nest wordt gegraven in zandige grond of guano onder een struik of kei. Ook maakt hij gebruik van bestaande holen of holtes tussen rotsen. In de buurt van menselijke nederzettingen maakt hij soms ook een nest onder een woning of pier. In het nest legt het vrouwtje soms een, vaak twee eieren, die afwisselend door het vrouwtje en het mannetje worden uitgebroed. Na 38 dagen komen de eieren uit.\n_START_SECTION_\nRelatie met de mens\n_START_PARAGRAPH_\nDe zwartvoetpingu\xc3\xafn is een lokaal algemene pingu\xc3\xafnsoort. De aantallen zijn de afgelopen jaren drastisch gedaald, van 69.000 in 1979-1980 naar iets meer dan 25.000 in 2009, een daling van 60,5%. Hierdoor beschouwt de IUCN de soort als bedreigd. De belangrijkste reden is waarschijnlijk overbevissing van zijn belangrijkste prooidieren. Ook olievlekken eisen hun tol. In het verleden had de soort ook te lijden onder guanowinning en eierrapen, maar dit is tegenwoordig verboden._NEWLINE_In verscheidene dierentuinen, waaronder Artis, Burgers\' Zoo, Aqua Zoo Friesland,  Safaripark Beekse Bergen, Aachener Tierpark en ZOO Antwerpen is de soort gehuisvest in kolonieverband. Een aantal tuinen onderhoudt een fokprogramma dat door Artis wordt geco\xc3\xb6rdineerd voor Europa.'