b"\n_START_ARTICLE_\nKorea\n_START_SECTION_\nDe naam Korea\n_START_PARAGRAPH_\nDe westerse naam Korea is een verbastering van het woord Goryeo en verwijst naar de gelijknamige dynastie uit de 10e eeuw. De spelling \xe2\x80\x98Korea\xe2\x80\x99 werd voor het eerst gebruikt door Hendrick Hamel (1630-1692), een Nederlandse schipbreukeling die dertien jaar lang in Korea verbleef. De naam die Koreanen zelf aan hun land geven is geheel anders: in het zuiden wordt Korea Han-guk (\xed\x95\x9c\xea\xb5\xad) genoemd, 'land van Han', een afkorting van Dae Han Min Guk (\xeb\x8c\x80\xed\x95\x9c\xeb\xaf\xbc\xea\xb5\xad); Noord-Korea wordt door de Zuid-Koreanen Buk-han (\xeb\xb6\x81\xed\x95\x9c) genoemd, 'Noord Han'. In Noord-Korea gebruikt men de oude naam Joseon (\xec\xa1\xb0\xec\x84\xa0) om hun land mee aan te duiden, terwijl Zuid-Korea Nam-Joseon (\xeb\x82\xa8\xec\xa1\xb0\xec\x84\xa0) wordt genoemd, 'Zuid-Joseon'. In beide landen wordt de term Uri nara (\xec\x9a\xb0\xeb\xa6\xac \xeb\x82\x98\xeb\x9d\xbc) gebruikt, wat 'Ons land' betekent._NEWLINE_In toeristische plaatsen in Noord-Korea en tijdens offici\xc3\xable overleggen wordt Zuid-Korea Nam-Cheuk (\xeb\x82\xa8\xec\xb8\xa1) genoemd. Noord-Korea wordt daar Buk-Cheuk (\xeb\xb6\x81\xec\xb8\xa1) genoemd. Cheuk kan vertaald worden als 'zijde', dus de zuidzijde en de noordzijde.\n_START_SECTION_\nGeografie en klimaat\n_START_PARAGRAPH_\nDe oppervlakte bestaat voor circa 80% uit bergland. De hoogste berg is de Paektu-san (2774 m). De rivieren de Jaloe (Amnok-kang in het Koreaans), lengte 790 km en de Tumen (Tuman-gang in het Koreaans) ontspringen hier. De belangrijkste bergketen is de 600 kilometer lange T'aebaek-keten, die langs de oostkust loopt. In het zuiden liggen enkele grote bekkenlandschappen. De Toemen en de Jaloe vormen een natuurlijke grens met China (Mantsjoerije) en Rusland. Andere rivieren zijn de naar de Gele Zee stromende Han Gang (Han-rivier, ca. 500 km) en Taedong (die langs Pyongyang stroomt; 439 km) en de Naktong (521 km), die uitmondt in de Straat Korea. Korea telt meer dan 3000 eilanden, waarvan Jeju het belangrijkste is. Tussen dit eiland en de zuidpunt van het schiereiland ligt de eilandenzwerm van de Koreaanse archipel._NEWLINE_Korea heeft een gematigd landklimaat. De winters zijn koud, met gemiddelden onder nul; 's zomers stijgt de temperatuur boven de 25\xc2\xa0\xc2\xb0C. De verschillen tussen de regio's zijn groot. In het zuiden is het klimaat milder en valt er meer regen. De winter kenmerkt zich door landwinden (droge tijd) en de zomer door zeewinden (regentijd). De maand juli is een regenmaand. De plantengroei en dierenwereld sluiten aan bij die van Noord-China.\n_START_SECTION_\nPrehistorie\n_START_PARAGRAPH_\nArcheologische vondsten laten zien dat het schiereiland al achttien- tot twaalfduizend jaar geleden bewoond was. Een legende vertelt dat de eerste grote beschaving (Gojoseon) 2333 voor Christus door de Godmens Dangun in het leven werd geroepen.\n_START_SECTION_\nDrie Koninkrijken\n_START_PARAGRAPH_\nVan 57 v.Chr. tot 668 bestonden de Drie Koninkrijken van Korea. Dit waren Silla, Goguryeo en Baekje. Alle drie werden be\xc3\xafnvloed door China. In het jaar 372 werd het boeddhisme in Korea via China ingevoerd. In 660 verbond het koninkrijk Silla zich met de Tang-dynastie van China, en verenigde de drie koninkrijken. Tot het einde van de Sillaperiode in 918 bloeide het boeddhisme.\n_START_SECTION_\nGoryeo\n_START_PARAGRAPH_\nNa de Sillaperiode volgde de Goryeodynastie, die heerste van 918 tot 1392. In deze periode werd een echt staatssysteem opgebouwd. In 1231 werd het schiereiland door de Mongolen veroverd. In de 150 jaren die volgden werd Goryeo door de Mongolen gedomineerd. Het woord Goryeo geldt als oorsprong voor de moderne benaming Korea.\n_START_SECTION_\nJoseon\n_START_PARAGRAPH_\nIn 1392 werd de Koreaanse generaal Yi Song-gye naar China gezonden om zich tegen de Ming-dynastie te verzetten. In plaats daarvan spande hij met de Chinezen samen. Hij kwam terug om de Goryeodynastie te bestrijden. Hierdoor kon de Joseondynastie zich naar voren schuiven. In 1394 werd Seoel de hoofdstad van Korea. In die periode, het jaar 1443 bedacht koning Sejong de Grote het Koreaanse alfabet Hangul._NEWLINE_Tussen 1592 en 1598 werd Korea verschillende malen door Japan aangevallen. Admiraal Yi Sun-sin, de beroemdste Koreaanse legeraanvoerder, was toen belast met de verdediging van het land. Korea is verschillende keren ontdekt maar de ontdekkers werden daar allemaal gevangengenomen en kwamen niet meer terug. Tijdens een schipbreuk van de VOC in 1653 kwam Hendrik Hamel vast te zitten en wist na 13 jaar te ontsnappen uit het land. Hij was een van de eerste westerlingen die erin slaagde om informatie te kunnen geven over dit nog onbekende land._NEWLINE_Tijdens de 19e eeuw probeerde Korea zich tegen openheid naar de rest van de wereld te weren. Alle grenzen werden gesloten en alle contacten werden verbroken, met uitzondering van die met China. Als gevolg daarvan werd Korea het Kluizenaars Koninkrijk genoemd. In 1871 raakte Korea verwikkeld in een militair conflict met de Verenigde Staten, wat in Korea bekendstaat als de Shinmiyangyo._NEWLINE_Vanaf 1876 dwong Japan de Koreanen handelsbetrekkingen op. Na de Eerste Chinees-Japanse Oorlog (1894-1895), en de Russisch-Japanse Oorlog (1904-1905), werd Japan een dominante macht in Oost-Azi\xc3\xab. Dit werd onderstreept door de moord op Min, de laatste koningin van Korea. Op 25 juli 1907 werd Korea een protectoraat van Japan en in 1910 werd het officieel geannexeerd.\n_START_SECTION_\nDe deling van Korea\n_START_PARAGRAPH_\nNa de capitulatie van Japan werd het Koreaanse schiereiland het slachtoffer van een ideologische strijd tussen de VS en de USSR. Het land werd tijdens een spoedzitting van twee Amerikaanse generaals in twee helften gesplitst. Deze deling werd aan de Sovjet-Unie voorgesteld en die accepteerde dit. Na 8 september 1945 viel het zuiden onder het bewind van de Verenigde Staten en het noorden kwam onder Sovjet-bestuur. De deling langs de 38e breedtegraad was oorspronkelijk als tijdelijke oplossing gedacht._NEWLINE_Op 1 december 1943 werd in Ca\xc3\xafro door de bezettingsmachten besloten dat Korea snel (in due course) onafhankelijk zou worden. Later probeerden de VS en USSR om het land voor vijf jaar gemeenschappelijk te besturen, maar dit bleek niet haalbaar. In september 1947 bracht de VS het Koreavraagstuk in bij de Verenigde Naties._NEWLINE_Op 15 augustus 1948 werd de splitsing feitelijk bekrachtigd door de oprichting van een democratische republiek in het zuiden en, drie weken later op 9 september, een socialistische volksrepubliek in het noorden. Vijf van de voorheen 13 Koreaanse provincies kwamen in Noord-Korea te liggen. In 1947 telde Noord-Korea circa 8,5 miljoen inwoners en Zuid-Korea ongeveer 21 miljoen (1950). Het cijfer voor Zuid-Korea is inclusief circa 2,5 miljoen vluchtelingen uit Noord-Korea, Japan, en China die tussen oktober 1945 en mei 1948 het land binnenkwamen. Noord-Korea was relatief rijk aan grondstoffen; van alle steenkool op het Koreaanse schiereiland lag 98% in het noorden, 85% van alle geproduceerde wolfraam kwam uit het noorden en circa 80% van de goudproductie. Tijdens de langdurige Japanse bezetting was de industrialisatie ter hand genomen dankzij de elektriciteitsproductie van waterkrachtcentrales. Zuid-Korea is meer geschikt voor landbouw en de afwezigheid van grondstoffen en industrie maakte dat 70% van de beroepsbevolking in de landbouw werkzaam was._NEWLINE_Tegen het einde van dat jaar trokken de Sovjet-troepen terug uit Korea. Tienduizenden Koreanen die gevochten hadden in de Chinese burgeroorlog van 1945-1949, welke gewonnen werd door de communisten onder leiding van Mao Zedong, keerden terug naar Korea. Zij versterkten de Chinese invloed op Noord-Korea. Militaire adviseurs van de Sovjets bleven op bescheiden schaal actief in Noord-Korea en de Sovjet-Unie leverde ook veel militair materieel dat overbodig was geworden na het be\xc3\xabindigen van de Tweede Wereldoorlog.\n_START_SECTION_\nNoord- en Zuid-Korea\n_START_PARAGRAPH_\nNa de Koreaanse Oorlog bleven de twee landen gescheiden van elkaar voortbestaan. Na de val van het communisme in Oost-Europa isoleerde Noord-Korea zich van de rest van de wereld en de bevolking groeide op in armoede. Zuid-Korea ontwikkelde zich na een militair bewind tot een welvarende democratische staat."