b'\n_START_ARTICLE_\nAangepaste dienstregeling in Nederland\n_START_PARAGRAPH_\nHet begrip aangepaste dienstregeling of winterdienstregeling heeft naast de algemene ook een specifieke betekenis in relatie tot de dienstregeling van de NS in het geval van een kans op, c.q. aanwezigheid van, bijzondere weersomstandigheden zoals storm, vallende bladeren, hitte, sneeuwval of strenge vorst.\n_START_SECTION_\nOpzet\n_START_PARAGRAPH_\nZo\'n aangepaste dienstregeling, die door vervoerder NS en spoorbeheerder ProRail intern Landelijk Uitgedunde Dienstregeling of LUD genoemd wordt, treedt sinds 2012 in ieder geval in werking bij kans op 3 (m.i.v. 2013/2014 1,5) centimeter sneeuw en/of temperaturen van tien graden onder nul. Maar in geval van andere bijzondere weersomstandigheden kan ook tot aanpassing van de dienstregeling worden overgegaan. Op de meeste trajecten worden kwartierdiensten dan teruggebracht tot halfuurdiensten. Ook moeten reizigers soms rekening houden met een extra overstap vanwege het inkorten van trajecten. Zo mogelijk worden treinen verlengd. De aangepaste dienstregeling kan ook beperkt blijven tot een gedeelte van het land._NEWLINE_In beginsel wordt een aangepaste dienstregeling de dag tevoren aangekondigd, maar het besluit kan ook op de dag zelf genomen worden. Het omgekeerde (op de dag zelf terugkeren naar de normale dienstregeling) zou organisatorisch onmogelijk zijn._NEWLINE_De reden voor zulke aanpassingen is dat de intensieve dienstregeling in Nederland, meer dan in andere landen, beschouwd wordt als kwetsbaar voor bijzondere weersomstandigheden. Zo kunnen door uitval van wisselverwarming wissels niet langer bediend worden, of er ontstaan wisselstoringen ten gevolge van klompen ijs die onder een trein afbreken. Treinen kunnen last hebben van onder meer stuifsneeuw die de motoren bereikt. Ook kan vertraging ontstaan doordat machinisten rekening moeten houden met een langere remweg en daarom langzamer de stations binnenrijden. Verstoringen leiden vervolgens tot andere, waardoor de dienstregeling als totaal verstoord raakt, mede door de afstemmingsproblemen tussen ProRail en vervoerders. Ook het op de juiste plaats en tijd combineren van machinist en conducteur met hun (volgende) trein gaat al snel mis, doordat bij de NS het personeel tijdens een dienst veelvuldig wisselt van trein. Om het risico op verstoringen te verkleinen, laat men op voorhand een groot aantal treinen uitvallen. Men noemt dit "rijden volgens een aangepaste dienstregeling". Het effect voor de passagiers is nog steeds negatief: minder frequente verbindingen en vaak overvolle treinen op momenten waarop de vervoersbehoefte door de weersomstandigheden juist groot is._NEWLINE_Op het gebruik van een aangepaste dienstregeling wordt door onder meer reizigersorganisatie Rover kritiek geuit. Men is van mening dat de treinenloop te gemakkelijk, onnodig en te lang wordt verminderd met circa twintig procent. Vooral in de Randstad, waar de meeste treinen vervallen, worden vaak klachten ontvangen over overvolle treinen en achterblijvende reizigers. Landelijk zijn er circa 20% minder treinen, maar in de \'brede\' Randstad is het zo\xe2\x80\x99n 50% minder, terwijl de reizigersaantallen ongeveer gelijk blijven. Veel klachten gaan over de Flevolijn, Leiden-Den Haag en de Zaanlijn._NEWLINE_Anderzijds zou er uit het buitenland veel belangstelling zijn voor de flexibele wijze waarop de dienstregeling door NS en ProRail kan worden aangepast.\n_START_SECTION_\nHerfst 2013\n_START_PARAGRAPH_\nOp 27 oktober 2013 besloot de NS tot een landelijk aangepaste NS-dienstregeling op maandag 28 oktober vanwege een verwachte zware zuidwesterstorm. In plaats van elk kwartier reden er elk half uur treinen. De aangepaste dienstregeling was hetzelfde als bij een winterdienstregeling. Wel werden er treinen verlengd om de verloren capaciteit voor een deel te compenseren. De maatregel zou ook te maken hebben met het risico van omwaaiende bomen, omdat die nog veel bladeren hebben. Ze zouden op het spoor kunnen vallen._NEWLINE_Ten gevolge van de zeer zware storm ontstond op 28 oktober 2013 veel schade op het spoor: op meer dan 25 trajecten zijn omgewaaide bomen, takken en hekken op het spoor terechtgekomen. Ook zijn er op diverse plaatsen bovenleidingen gebroken. Bij Nunspeet en Hilversum botsten treinen tegen omgevallen bomen. Het gehele treinverkeer van en naar Amsterdam en in delen van Noord en Zuid-Holland moest stilgelegd worden. Ook reden er geen treinen meer van en naar Zwolle en in de provincies Groningen en Friesland.\n_START_SECTION_\nZomer 2015\n_START_PARAGRAPH_\nOp donderdag 2 juli 2015 reden de Nederlandse Spoorwegen vanwege de hitte op een aantal trajecten met minderde treinen. Er reden vooral minder stoptreinen (Sprinters).'