b'\n_START_ARTICLE_\nKonstytucja cywilna kleru\n_START_PARAGRAPH_\nKonstytucja cywilna kleru (oryg.fr. La loi sur la constitution civile du clerg\xc3\xa9) \xe2\x80\x93 dokument przeg\xc5\x82osowany 12 lipca 1790 przez Konstytuant\xc4\x99 w czasie rewolucji francuskiej. Jego celem by\xc5\x82o dokonanie gruntownych zmian w strukturze francuskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a katolickiego, podporz\xc4\x85dkowanie jego instytucji pa\xc5\x84stwu i zast\xc4\x85pienie konkordatu bolo\xc5\x84skiego podpisanego w 1516.\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nTekst konstytucji zredagowa\xc5\x82a z\xc5\x82o\xc5\xbcona z 30 pos\xc5\x82\xc3\xb3w kleru i Stanu Trzeciego komisja, kt\xc3\xb3rej przewodniczy\xc5\x82 Louis-Alexandre Expilly de La Poipe. Najwa\xc5\xbcniejszymi postanowieniami by\xc5\x82a odg\xc3\xb3rna kasata wszystkich zakon\xc3\xb3w m\xc4\x99skich i \xc5\xbce\xc5\x84skich, poza tymi, kt\xc3\xb3re zajmowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dobroczynno\xc5\x9bci\xc4\x85 lub edukacj\xc4\x85. Wi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 to z przeg\xc5\x82osowanym wcze\xc5\x9bniej, w lutym 1790, zniesieniem mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci sk\xc5\x82adania na terenie Francji \xc5\x9blub\xc3\xb3w zakonnych. _NEWLINE_Konstytucja dokonywa\xc5\x82a powa\xc5\xbcnych zmian na mapie parafii i diecezji, likwiduj\xc4\x85c te parafie, kt\xc3\xb3re zdaniem ustawodawc\xc3\xb3w liczy\xc5\x82y zbyt ma\xc5\x82o wiernych, a liczb\xc4\x99 diecezji redukuj\xc4\x85c ze 130 do 83, z siedzibami w wi\xc4\x99kszych miastach. Powsta\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc 10 nowych metropolii. W\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa sta\xc5\x82y si\xc4\x99 te\xc5\xbc ziemskie posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci klasztorne i ko\xc5\x9bcielne, a biskupi i proboszczowie otrzymali status op\xc5\x82acanych urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwowych, obieranych przez zgromadzenia wiernych. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie wszyscy cz\xc5\x82onkowie stanu duchownego otrzymali prawo opuszczenia go i przej\xc5\x9bcia do stanu \xc5\x9bwieckiego. Odt\xc4\x85d to pa\xc5\x84stwo, a nie papie\xc5\xbc mia\xc5\x82o by\xc4\x87 zwierzchnikiem Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a we Francji, chocia\xc5\xbc ustanowiona zosta\xc5\x82a funkcja po\xc5\x9brednika mi\xc4\x99dzy pa\xc5\x84stwem a papie\xc5\xbcem.\n_START_SECTION_\nWprowadzenie konstytucji w \xc5\xbcycie\n_START_PARAGRAPH_\nW listopadzie 1790 dodatkowym dekretem konstytucja cywilna kleru wesz\xc5\x82a w \xc5\xbcycie, mimo protest\xc3\xb3w Piusa VI, przedstawionych ju\xc5\xbc 22 lipca 1790. Zosta\xc5\x82a zaakceptowana przez Ludwika XVI mimo nacisk\xc3\xb3w cz\xc4\x99\xc5\x9bci hierarchii ko\xc5\x9bcielnej, kt\xc3\xb3ry 23 lipca wyrazi\xc5\x82 aprobat\xc4\x99 wobec przeg\xc5\x82osowanego projektu ustawy, a 26 grudnia - zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 formalnie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na dekret wprowadzaj\xc4\x85cy ustalenia konstytucji w praktyce. _NEWLINE_Ju\xc5\xbc 4 stycznia 1791 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 ceremonie sk\xc5\x82adania przysi\xc4\x99gi na konstytucj\xc4\x99 przez wszystkich ksi\xc4\x99\xc5\xbcy. Jako pierwsi przysi\xc4\x99gali deputowani duchowie\xc5\x84stwa do Konstytuanty (zobacz: Biskup konstytucyjny); 80 biskup\xc3\xb3w odm\xc3\xb3wi\xc5\x82o tego aktu. Konstytucja cywilna kleru by\xc5\x82a przyjmowana z podobnymi oporami tak\xc5\xbce w innych diecezjach: uroczyste przysi\xc4\x99gi by\xc5\x82y zale\xc5\xbcnie od regionu przeprowadzane przez ca\xc5\x82y stycze\xc5\x84 i luty, jednak zdecydowana wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 biskup\xc3\xb3w i oko\xc5\x82o po\xc5\x82owa proboszcz\xc3\xb3w nie zaakceptowa\xc5\x82a ustawy. Istnia\xc5\x82y nawet regiony, w kt\xc3\xb3rych wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 duchownych odm\xc3\xb3wi\xc5\x82a z\xc5\x82o\xc5\xbcenia przysi\xc4\x99gi, jak Bretania, Alzacja i Prowansja. W ten spos\xc3\xb3b kler francuski podzieli\xc5\x82 si\xc4\x99 na ksi\xc4\x99\xc5\xbcy konstytucyjnych i niekonstytucyjnych. Dylemat, przed kt\xc3\xb3rym stan\xc4\x99li ksi\xc4\x99\xc5\xbca, powi\xc4\x99ksza\xc5\x82o jeszcze nieprzejednanie papie\xc5\xbca, kt\xc3\xb3ry ponowi\xc5\x82 sw\xc3\xb3j sprzeciw wobec ustawy w brewe Quod aliquantum z 10 marca 1791 i Caritas z 13 kwietnia 1791. W dokumentach tych uznawa\xc5\x82 on postanowienia konstytucji cywilnej za \xc5\x9bwi\xc4\x99tokradztwo i herezj\xc4\x99, a wszystkich duchownych wzywa\xc5\x82 do niesk\xc5\x82adania przysi\xc4\x99gi lub jej odwo\xc5\x82ania.\n_START_SECTION_\nSkutki\n_START_PARAGRAPH_\nW celu uzupe\xc5\x82nienia wakuj\xc4\x85cych stanowisk, powsta\xc5\x82ych po formalnym odwo\xc5\x82aniu ksi\xc4\x99\xc5\xbcy odmawiaj\xc4\x85cych z\xc5\x82o\xc5\xbcenia przysi\xc4\x99gi, drog\xc4\x85 wybor\xc3\xb3w w\xc5\x9br\xc3\xb3d parafian wyznaczonych zosta\xc5\x82o oko\xc5\x82o 20 tys. duchownych oraz 80 biskup\xc3\xb3w. Na czele Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a we Francji, zwanego konstytucyjnym, stan\xc4\x85\xc5\x82 jeden z deputowanych duchowie\xc5\x84stwa do Konstytuanty, ksi\xc4\x85dz Henri Gr\xc3\xa9goire. _NEWLINE_Konstytucja cywilna kleru mia\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc powa\xc5\xbcne skutki spo\xc5\x82eczne, zwi\xc4\x85zane z utrat\xc4\x85 wyj\xc4\x85tkowej dot\xc4\x85d pozycji przez ksi\xc4\x99\xc5\xbcy. Sta\xc5\x82a si\xc4\x99 tym samym, razem z p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym procesem dechrystianizacyjnym, jedn\xc4\x85 z przyczyn antyrewolucyjnych ruch\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych w Wandei czy na po\xc5\x82udniu kraju. Z kolei ksi\xc4\x99\xc5\xbca, niezale\xc5\xbcnie od z\xc5\x82o\xc5\xbcenia przysi\xc4\x99gi, stali si\xc4\x99 grup\xc4\x85 postrzegan\xc4\x85 przez zwolennik\xc3\xb3w rewolucji jako jednoznacznie jej przeciwna (co mia\xc5\x82o pewne uzasadnienie wobec faktu poparcia kontrrewolucji przez Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82), byli cz\xc4\x99stymi ofiarami represji. Tym samym konstytucja sta\xc5\x82a si\xc4\x99 pocz\xc4\x85tkiem kryzysu francuskiego katolicyzmu, pog\xc5\x82\xc4\x99bionego przez promowanie w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym etapie rewolucji Kultu Istoty Najwy\xc5\xbcszej lub Kultu Rozumu.'