b'\n_START_ARTICLE_\nRetimno\n_START_SECTION_\nLokalizacja\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto le\xc5\xbcy w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Krety, nad Morzem Krete\xc5\x84skim, w po\xc5\x82owie drogi biegn\xc4\x85cej z Heraklionu do Chanii. _NEWLINE_Szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 wyspy (od p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego do po\xc5\x82udniowego wybrze\xc5\xbca) wynosi tu zaledwie 30 km. Przew\xc4\x99\xc5\xbcenie to oddziela dwa wysokie pasma g\xc3\xb3rskie: Lefka Ori na zachodzie od g\xc3\xb3r Ida (Oros Idi) na wschodzie, zwanych czasem Psiloritis (od znajduj\xc4\x85cego si\xc4\x99 tam najwy\xc5\xbcszego szczytu Krety \xe2\x80\x93 Psiloritis \xe2\x80\x93 2456 m n.p.m.). _NEWLINE_Mimo g\xc3\xb3rskiego charakteru, okolice Retimno s\xc4\x85 do\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc4\x99sto zaludnione. Roz\xc5\x82o\xc5\xbcone na zboczach g\xc3\xb3rskich wioski sprawiaj\xc4\x85 wra\xc5\xbcenie zatopionych w sadach owocowych i gajach oliwnych.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nMiejsce to zosta\xc5\x82o zasiedlone pod koniec okresu minojskiego, jednak z tych czas\xc3\xb3w nie zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 prawie \xc5\xbcadne pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci archeologiczne. _NEWLINE_W okresie grecko-rzymskim miasto, pod nazw\xc4\x85 Rithymna, by\xc5\x82o wa\xc5\xbcnym o\xc5\x9brodkiem handlowym. W czasach bizantyjskich Retimno nie mia\xc5\x82o ju\xc5\xbc tak istotnego znaczenia zw\xc5\x82aszcza, \xc5\xbce przez ponad 100 lat znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 pod okupacj\xc4\x85 arabsk\xc4\x85. Jednak w czasie okupacji weneckiej (od XIII wieku) miasto sta\xc5\x82o si\xc4\x99 trzecim (po Heraklionie i Chanii) o\xc5\x9brodkiem gospodarczym i kulturalnym Krety. _NEWLINE_Okresem najwi\xc4\x99kszej \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci miasta by\xc5\x82 wiek XVI i pocz\xc4\x85tek XVII wieku \xe2\x80\x93 Retimno s\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas jako jeden z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w nauki i sztuki. Z tego okresu pochodzi pot\xc4\x99\xc5\xbcna forteca (Fortezza) i port z latarni\xc4\x85 morsk\xc4\x85. Olbrzymi\xc4\x85 twierdz\xc4\x99 zbudowali Wenecjanie pod koniec XVI wieku w celu obrony przed piratami (s\xc5\x82ynnym Barbaross\xc4\x85) i wzrastaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 tureck\xc4\x85. _NEWLINE_Pod koniec okresu \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci powsta\xc5\x82a jeszcze fontanna Rimondi \xe2\x80\x93 ostatnie dzie\xc5\x82o Wenecjan, wzniesiona w 1629 roku. W 1645 roku miasto zaj\xc4\x99\xc5\x82y wojska tureckie. _NEWLINE_Wenecjanie wraz z mieszka\xc5\x84cami (oko\xc5\x82o 8500 os\xc3\xb3b) wycofali si\xc4\x99 do fortecy, gdzie bronili si\xc4\x99 jeszcze przez 23 dni. Okupacja turecka trwa\xc5\x82a a\xc5\xbc do 1897 roku. _NEWLINE_W tym czasie wygl\xc4\x85d miasta zmieni\xc5\x82 si\xc4\x99 bardzo mocno tak, \xc5\xbce wygl\xc4\x85da\xc5\x82o teraz na typowo muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skie. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w zburzono lub przekszta\xc5\x82cono w meczety. _NEWLINE_Od 1898 roku Kreta by\xc5\x82a autonomicznym pa\xc5\x84stwem z w\xc5\x82asn\xc4\x85 konstytucj\xc4\x85 i rz\xc4\x85dem. W 1913 roku wyspa zosta\xc5\x82a przy\xc5\x82\xc4\x85czona do Grecji, a w 1923 roku z Retimno i z ca\xc5\x82ej Krety wysiedlono pozosta\xc5\x82ych tu Turk\xc3\xb3w oraz zislamizowanych Grek\xc3\xb3w. W ich miejsce przyby\xc5\x82a ludno\xc5\x9b\xc4\x87 grecka (prawos\xc5\x82awna) z Azji Mniejszej (wymiana ludno\xc5\x9bci). Rethymnon zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 szybko rozwija\xc4\x87 intelektualnie i ekonomicznie (z przerw\xc4\x85 podczas okupacji hitlerowskiej w latach 1941-1944).\n_START_SECTION_\nWalory turystyczne\n_START_PARAGRAPH_\nWzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbca ci\xc4\x85gnie si\xc4\x99 pla\xc5\xbca piaszczysta, przy kt\xc3\xb3rej znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 liczne hotele. Miasto posiada star\xc3\xb3wk\xc4\x99 z w\xc4\x85skimi uliczkami, licznymi zabytkami tureckimi i weneckimi oraz g\xc3\xb3ruj\xc4\x85c\xc4\x85 nad miastem pot\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 fortec\xc4\x85 weneck\xc4\x85.'