b'\n_START_ARTICLE_\nZamek w Schwerinie\n_START_SECTION_\nWiek X\n_START_PARAGRAPH_\nW 965 \xc5\xbcydowski kupiec Ibrahim ibn Jakub z arabskiej Andaluzji podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82 z Magdeburga do grodu Weligrad (dzi\xc5\x9b: zamek Meklemburg). W zapiskach ze swojej podr\xc3\xb3\xc5\xbcy na s\xc5\x82owia\xc5\x84skie tereny na wsch\xc3\xb3d od dolnej \xc5\x81aby donosi\xc5\x82 o budowanym w\xc5\x82a\xc5\x9bnie grodzie w pobli\xc5\xbcu brzegu jeziora s\xc5\x82odkowodnego. Jego opis budowli na wyspie dotyczy prawdopodobnie obodrzyckiego grodu granicznego na dzisiejszej wyspie zamkowej. Prowadzone w 1987 wykopaliska cz\xc4\x99\xc5\x9bci starego s\xc5\x82owia\xc5\x84skiego wa\xc5\x82u grodowego popieraj\xc4\x85 dowodami istnienie takiej budowli.\n_START_SECTION_\nWiek XI\n_START_PARAGRAPH_\nW zwi\xc4\x85zku z ekspansj\xc4\x85 na wsch\xc3\xb3d niemieckich feuda\xc5\x82\xc3\xb3w gr\xc3\xb3d w Schwerinie (dawna nazwa Zwierzyn) by\xc5\x82 w 1160 celem wyprawy zdobywczej pod wodz\xc4\x85 Henryka Lwa. Obodrzyccy obro\xc5\x84cy z ksi\xc4\x99ciem Niklotem zburzyli i opu\xc5\x9bcili gr\xc3\xb3d w obliczu przewagi wroga. Niemieccy zdobywcy odbudowali twierdz\xc4\x99. W tym samym roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82o za\xc5\x82o\xc5\xbcenie miasta Schwerina. Miasto zyska\xc5\x82o bardzo na znaczeniu dzi\xc4\x99ki ustanowieniu siedziby biskupstwa w obr\xc4\x99bie jego mur\xc3\xb3w. W 1167 Henryk Lew nada\xc5\x82 w lenno swojemu wasalowi Gunzelinowi von Hagen obodrzyckie ziemie nale\xc5\xbc\xc4\x85ce wcze\xc5\x9bniej do syna Niklota, ksi\xc4\x99cia Przybys\xc5\x82awa.\n_START_SECTION_\nWiek XIV\n_START_PARAGRAPH_\nW 1358 hrabstwo kupili potomkowie Niklota, kt\xc3\xb3rzy w 1348 uzyskali tytu\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t Meklemburgii. Przenie\xc5\x9bli oni swoj\xc4\x85 rezydencj\xc4\x99 z zamku Mikelenburg ko\xc5\x82o Wismaru na wysp\xc4\x99 zamkow\xc4\x85 w Schwerinie, po\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 we wn\xc4\x99trzu kraju. W p\xc3\xb3\xc5\xbanym gotyku siedziby ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t by\xc5\x82y dostosowywane do wi\xc4\x99kszych wymaga\xc5\x84 mieszkalnych oraz rosn\xc4\x85cej potrzeby reprezentacji. Tendencja ta znalaz\xc5\x82a sw\xc3\xb3j wyraz tak\xc5\xbce w pracach budowlanych na wyspie zamkowej w Schwerinie. Z wzniesionych w\xc3\xb3wczas budynk\xc3\xb3w zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tak zwany dom biskupi po\xc5\x82o\xc5\xbcony od strony jeziora.\n_START_SECTION_\nWiek XVI\n_START_PARAGRAPH_\nZdobienie elewacji z p\xc5\x82yt czerwonej terakoty pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 dopiero wtedy, gdy za ksi\xc4\x99cia Jana Albrechta I przebudowany zosta\xc5\x82 po\xc5\x82o\xc5\xbcony w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Nowy d\xc5\x82ugi dom (w latach 1553\xe2\x80\x931555). Oba budynki to prawdziwe budowle zamkowe, kt\xc3\xb3rych kszta\xc5\x82t odpowiadaj\xc4\x85cy najwy\xc5\xbcszym wymaganiom mieszkalnym, by\xc5\x82 istotniejszy ni\xc5\xbc ewentualne funkcje obronne. W epoce renesansu zastosowanie terakoty w sztuce budowlanej dominuje w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych Niemczech, np. na dworze ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cym w Wismarze czy na zamku w Gadebusch. Materia\xc5\x82u dostarcza\xc5\x82 warsztat pochodz\xc4\x85cego z Lubeki mistrza Statiusa von D\xc3\xbcren (wzmiankowany w latach 1551-1566). Kilka lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Jan Albrecht I zleci\xc5\x82 budow\xc4\x99 kaplicy zamkowej. Za spraw\xc4\x85 mistrza budowlanego Christopha Haubitza (wzmianki w latach 1549-1587) budynek tego pierwszego protestanckiego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w Meklemburgii zosta\xc5\x82 po\xc5\x82\xc4\x85czony pod k\xc4\x85tem prostym z Nowym d\xc5\x82ugim domem. W okresie od 1560 do 1563 powsta\xc5\x82a kaplica z prostok\xc4\x85tnym rzutem poziomym i emporami po d\xc5\x82u\xc5\xbcszych i w\xc4\x85skich bokach na wz\xc3\xb3r ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w zamkowych w Torgau i Dre\xc5\xbanie, wzniesionych kilka lat wcze\xc5\x9bniej. Znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z boku dziedzi\xc5\x84ca portal z p\xc5\x82askorze\xc5\xbab\xc4\x85, wykonany z piaskowca w stylu wczesnego renesansu weneckiego, pochodzi z warsztatu rze\xc5\xbabiarza z Drezna Hansa Walthera. W niszach okiennych p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej empory znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 alabastrowe rze\xc5\xbaby ze scenami biblijnymi. Pi\xc4\x99\xc4\x87 z nich stworzy\xc5\x82 bardzo znany w swoich czasach Niderlandczyk Willem van den Broecke, zwany Paludanusem. Poniewa\xc5\xbc zamek pomimo swojego po\xc5\x82o\xc5\xbcenia na jeziorze potrzebowa\xc5\x82 dodatkowego systemu obronnego, w po\xc5\x82owie XVI wieku wzniesiono bastiony na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym zachodzie, po\xc5\x82udniowym wschodzie i zachodzie. Zbudowali je w\xc5\x82oscy fortyfikatorzy, kt\xc3\xb3rzy wcze\xc5\x9bniej dzia\xc5\x82ali w D\xc3\xb6mitz pod kierunkiem Francesco a Bornau. Bastiony by\xc5\x82y p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jeszcze wielokrotnie przebudowywane, ale zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 do dnia dzisiejszego.\n_START_SECTION_\nWiek XVII\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed wybuchem wojny trzydziestoletniej mistrz budowlany Ghert Evert Piloot opracowa\xc5\x82 plany nowego budynku zamku w Schwerinie w stylu renesansu niderlandzkiego. Faktycznie w 1617 rozpocz\xc4\x99to pod jego nadzorem pierwsze prace, ale z powodu dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych wkr\xc3\xb3tce je przerwano. Zgodnie z planami Piloota w latach 1635\xe2\x80\x931643 dobudowano pi\xc4\x99tro do budynk\xc3\xb3w nad kuchni\xc4\x85 zamkow\xc4\x85 i ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em. Otrzyma\xc5\x82y one r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc fasad\xc4\x99 w stylu renesansu niderlandzkiego.\n_START_SECTION_\nWiek XVIII\n_START_PARAGRAPH_\nW tym czasie przed zachodnim skrzyd\xc5\x82em kaplicy powsta\xc5\x82 budynek o konstrukcji ryglowej na ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cy zbi\xc3\xb3r obraz\xc3\xb3w, a w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodnim bastionie herbaciarnia, kt\xc3\xb3rej zewn\xc4\x99trzne schody ozdobi\xc5\x82 rze\xc5\xbabiarz Johann Christoph L\xc3\xbccke. W 1764 za panowania ksi\xc4\x99cia Fryderyka II Pobo\xc5\xbcnego dw\xc3\xb3r opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Schwerin i przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do nowej rezydencji w zamku Ludwigslust.\n_START_SECTION_\nWiek XIX (pierwsza po\xc5\x82owa)\n_START_PARAGRAPH_\nGdy w 1837 rezydencja zosta\xc5\x82a ponownie przeniesiona do Schwerina, zamek znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w z\xc5\x82ym stanie technicznym. Poza tym, budynki pochodz\xc4\x85ce z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych epok stylistycznych i nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do nich zabudowania gospodarcze nie odpowiada\xc5\x82y wyobra\xc5\xbceniom w\xc5\x82adcy o jego przysz\xc5\x82ej rezydencji. Wielki ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Pawe\xc5\x82 Fryderyk I nakaza\xc5\x82 zatem wznie\xc5\x9b\xc4\x87 nowy budynek zamku w starym ogrodzie, na miejscu dzisiejszego muzeum. Rozpocz\xc4\x99ta budowa wed\xc5\x82ug plan\xc3\xb3w nadwornego mistrza budowlanego Georga Adolfa Demmlera zosta\xc5\x82a po kilku miesi\xc4\x85cach przerwana, poniewa\xc5\xbc nast\xc4\x99pca zmar\xc5\x82ego nagle wielkiego ksi\xc4\x99cia, zaledwie dziewi\xc4\x99tnastoletni Fryderyk Franciszek II odst\xc4\x85pi\xc5\x82 od niej i zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na gruntown\xc4\x85 przebudow\xc4\x99 historycznej budowli na wyspie zamkowej._NEWLINE_Przebudowa ta mia\xc5\x82a pocz\xc4\x85tkowo, zgodnie z wyobra\xc5\xbceniami wielkiego ksi\xc4\x99cia, obj\xc4\x85\xc4\x87 ca\xc5\x82y kompleks budynk\xc3\xb3w. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej \xe2\x80\x93 na skutek sugestii Demmlera \xe2\x80\x93 podj\xc4\x99to decyzj\xc4\x99, aby oszcz\xc4\x99dzi\xc4\x87 cztery historyczne budynki zamkowe z XVI i XVII wieku, po\xc5\x82o\xc5\xbcone od strony jeziora. W\xc5\x82a\xc5\x9bciciel budowli zleci\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie wykonanie reprezentacyjnej fasady przy wej\xc5\x9bciu od strony ulicy zamkowej, kt\xc3\xb3ra prowadzi\xc5\x82a z miasta do zamku. Demmler nie by\xc5\x82 zachwycony zadaniem przebudowy zamku w starszym stylu. Jego projekty w stylu zamku w Windsorze i w stylu Piloota zawiera\xc5\x82y te\xc5\xbc niedoci\xc4\x85gni\xc4\x99cia i zosta\xc5\x82y odrzucone. W 1843 zlecono zatem wykonanie konkurencyjnego projektu architektowi z Drezna Gottfriedowi Semperowi. Zebra\xc5\x82 on najwy\xc5\xbcsze pochwa\xc5\x82y, ale mimo to nie zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty. R\xc3\xb3wnolegle do tego Demmler sporz\xc4\x85dza\xc5\x82 kolejny projekt. Po d\xc5\x82ugiej podr\xc3\xb3\xc5\xbcy w celach naukowych, m.in. do Francji, Demmler wykona\xc5\x82 ostatni projekt z uwzgl\xc4\x99dnieniem pomys\xc5\x82\xc3\xb3w towarzysz\xc4\x85cego mu Hermanna Willebranda. Zawiera\xc5\x82 on elementy propozycji Sempera, ale przedstawia\xc5\x82 samodzieln\xc4\x85 koncepcj\xc4\x99. Opiera\xc5\x82a si\xc4\x99 ona wyra\xc5\xbanie na francuskich zamkach renesansowych, szczeg\xc3\xb3lnie na zamku Chambord. Przebudowa zamku w Schwerinie to najbardziej znacz\xc4\x85ce dzie\xc5\x82o Demmlera, kt\xc3\xb3ry kierowa\xc5\x82 przebudow\xc4\x85 zamku \xc5\x82\xc4\x85cznie z budow\xc4\x85 mostu zamkowego od rozpocz\xc4\x99cia prac rozbi\xc3\xb3rkowych w 1843 do pocz\xc4\x85tku 1851. W tym czasie pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 on r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z\xc5\x82agodzi\xc4\x87 krzywdy spo\xc5\x82eczne wielu robotnikom pracuj\xc4\x85cym przy budowie, zak\xc5\x82adaj\xc4\x85c kas\xc4\x99 chorych i wielokrotnie wstawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 za sprawiedliwym wynagrodzeniem zatrudnionych. Konserwatywne kr\xc4\x99gi na dworze wykorzysta\xc5\x82y jego zaanga\xc5\xbcowanie w ruch obywatelsko-demokratyczny w latach 1848-1849 oraz walk\xc4\x99 o utrzymanie uchwalonej konstytucji i przeforsowa\xc5\x82y ostatecznie jego zwolnienie ze s\xc5\x82u\xc5\xbcby pa\xc5\x84stwowej w 1851.\n_START_SECTION_\nWiek XIX (druga po\xc5\x82owa)\n_START_PARAGRAPH_\nObowi\xc4\x85zki Demmlera na stanowisku kierownika budowy zamku przej\xc4\x85\xc5\x82 berli\xc5\x84ski mistrz budowlany St\xc3\xbcler. Zmieni\xc5\x82 on wykonany przez poprzednika projekt frontu od strony miasta, wzbogacaj\xc4\x85c fasad\xc4\x99 o elementy plastyczne i ogromny pos\xc4\x85g Niklota przedstawionego jako je\xc5\xbad\xc5\xbaca na koniu. Na koniec wzni\xc3\xb3s\xc5\x82 okaza\xc5\x82\xc4\x85 monumentaln\xc4\x85 kopu\xc5\x82\xc4\x99 zamiast zaprojektowanej przez Demmlera latarni. Przy niekt\xc3\xb3rych pracach architektonicznych wewn\xc4\x85trz budynku St\xc3\xbcler wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z Heinrichem Strackiem z Berlina. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99\xc5\x9bci plastycznych zdobie\xc5\x84 i wyposa\xc5\xbcenia wn\xc4\x99trz dostarcza\xc5\x82y warsztaty ze Schwerina i Berlina. Z rze\xc5\xbabiarzy na wzmiank\xc4\x99 zas\xc5\x82u\xc5\xbcyli: Christian Genschow, Gustav Willgohs, Heinrich Petters i Georg Wiese, projekt\xc3\xb3w dostarcza\xc5\x82 te\xc5\xbc Albert Wolff. Uroczysta inauguracja zamku odby\xc5\x82a si\xc4\x99 w maju 1857. Specjalnie na t\xc4\x99 okazj\xc4\x99 kompozytor Friedrich von Flotow stworzy\xc5\x82 oper\xc4\x99 Johann Albrecht.\n_START_SECTION_\nWiek XX\n_START_PARAGRAPH_\nW grudniu 1913 wielki po\xc5\xbcar zniszczy\xc5\x82 oko\xc5\x82o 30% budowli. Spaleniu uleg\xc5\x82o skrzyd\xc5\x82o zamku od strony jeziora \xe2\x80\x93 a\xc5\xbc do fundament\xc3\xb3w oraz pi\xc4\x99tro po\xc5\x82udniowego skrzyd\xc5\x82a od strony ogrodu zamkowego. Okaza\xc5\x82a Z\xc5\x82ota Sala i z przepychem urz\xc4\x85dzona g\xc5\x82\xc3\xb3wna klatka schodowa zosta\xc5\x82y ca\xc5\x82kowicie zniszczone. Gdy w 1918 abdykowa\xc5\x82 wielki ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Meklemburgii-Schwerina wskutek wydarze\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych z rewolucj\xc4\x85 listopadow\xc4\x85, zako\xc5\x84czona by\xc5\x82a dopiero odbudowa zamku od zewn\xc4\x85trz. W 1919 zamek przeszed\xc5\x82 na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 pa\xc5\x84stwa, a od 1921 historyczne sale udost\xc4\x99pniono zwiedzaj\xc4\x85cym, tworz\xc4\x85c muzeum zamkowe. W okresie 1945-1947 zamek zajmowa\xc5\x82a Komendantura Radzieckiej Administracji Wojskowej w Meklemburgii. W 1948 wed\xc5\x82ug projekt\xc3\xb3w architekta Friedricha Schmidta powsta\xc5\x82a w skrzydle zamku od strony jeziora sala plenarna dla parlamentu Meklemburgii-Pomorza Przedniego wraz z dodatkowymi pomieszczeniami. Od 1952 do 1981 z wi\xc4\x99kszej cz\xc4\x99\xc5\x9bci zamku korzysta\xc5\x82a szko\xc5\x82a pedagogiczna kszta\xc5\x82c\xc4\x85ca przedszkolanki. W skrzydle od strony jeziora do 1993 istnia\xc5\x82o muzeum historyczne, a w oran\xc5\xbcerii w latach 1961-1994 muzeum politechniczne. Rozpocz\xc4\x99ta w 1974 restauracja cennych wn\xc4\x99trz umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a ponowne wykorzystywanie zamku jako muzeum sztuki. Od jesieni 1990 zn\xc3\xb3w ma tu swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 parlament Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ca jako muzeum nale\xc5\xbcy do pa\xc5\x84stwowego muzeum w Schwerinie.\n_START_SECTION_\nWiek XXI\n_START_PARAGRAPH_\nW 2007 zamek w Schwerinie pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 na monecie o nominale 2 euro w zwi\xc4\x85zku z obj\xc4\x99ciem od listopada 2006 przez Meklemburgi\xc4\x99-Pomorze Przednie przewodnictwa wy\xc5\xbcszej izbie parlamentu niemieckiego (Bundesrat).\n_START_SECTION_\nBa\xc5\x9bniowa posta\xc4\x87 Peterm\xc3\xa4nnchen\n_START_PARAGRAPH_\nPeterm\xc3\xa4nnchen to duch zamku w Schwerinie, kt\xc3\xb3ry wed\xc5\x82ug legendy mieszka w sklepieniach piwnic, kt\xc3\xb3re sieci\xc4\x85 korytarzy by\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone z zamkiem Petersberg w Pinnow, gdzie dobroduszny kobold z pos\xc4\x99pnym wyrazem twarzy pracowa\xc5\x82 jako kowal. Podobna do krasnoludka posta\xc4\x87 z latarni\xc4\x85, mieczem i p\xc4\x99kiem kluczy mia\xc5\x82a kara\xc4\x87 z\xc5\x82odziei i intruz\xc3\xb3w \xc5\xbcartami, plagami, nocnymi torturami i zmusza\xc4\x87 do ucieczki; uczciwych ludzi \xe2\x80\x93 nagradza\xc4\x87. Poza tym kobold budzi\xc5\x82 \xc5\x9bpi\xc4\x85cych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, kt\xc3\xb3rzy pe\xc5\x82nili nocn\xc4\x85 wart\xc4\x99. Obecnie na r\xc3\xb3\xc5\xbcnych uroczysto\xc5\x9bciach pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 osoby przebrane za posta\xc4\x87 Peterm\xc3\xa4nnchen jako rodzaj maskotki. Muzeum Peterm\xc3\xa4nnchen na rynku w Schwerinie przedstawia histori\xc4\x99 tej otoczonej legend\xc4\x85 postaci.'