b'\n_START_ARTICLE_\nJan Karbowski (in\xc5\xbcynier)\n_START_PARAGRAPH_\nJan Karbowski (ur. 23 pa\xc5\xbadziernika 1870 r. w Warszawie, zm. 4 listopada 1933 r. tam\xc5\xbce) \xe2\x80\x93 polski in\xc5\xbcynier i architekt, budowniczy linii kolejowych w Rosji i Polsce.\n_START_SECTION_\nWykszta\xc5\x82cenie i praca zawodowa\n_START_PARAGRAPH_\nW 1890 r. uko\xc5\x84czy\xc5\x82 Szko\xc5\x82\xc4\x99 Techniczn\xc4\x85 Drogi \xc5\xbbelaznej Warszawsko-Wiede\xc5\x84skiej przy ul. Chmielnej w Warszawie. Nast\xc4\x99pnie odby\xc5\x82 studia wy\xc5\xbcsze in\xc5\xbcynierskie w Petersburgu, po kt\xc3\xb3rych przez blisko 20 lat kierowa\xc5\x82 robotami zwi\xc4\x85zanymi z rozwojem sieci kolejowej w Rosji. By\xc5\x82y to m.in.: budowa mostu na Donie i linii wschodniodonieckiej, stanowi\xc4\x85cej odnog\xc4\x99 kolei po\xc5\x82udniowowschodniej (1899-1900); rozbudowa stacji Bo\xc5\x82ogoje na linii Bo\xc5\x82ogoje-Siedlce, b\xc4\x99d\xc4\x85cej odnog\xc4\x85 kolei witebskiej; budowa most\xc3\xb3w i roboty ziemne na linii Kij\xc3\xb3w-Worone\xc5\xbc; budowa odcinka kolei windawsko-rybi\xc5\x84skiej (1903-1904); przebudowa most\xc3\xb3w na linii Ruzjewka-Penza kolei moskiewsko-kaza\xc5\x84skiej (1905-1909); budowa linii Ni\xc5\xbcny Nowogr\xc3\xb3d-Tiwiriazewo, w tym wznoszenie \xc5\x9bcian oporowych, podziemnych sztolni i wiadukt\xc3\xb3w na Okskim Kosogorju (1910-1911); budowa odnogi kolei obwodowej w Moskwie (1912); budowa kolei elektrycznej Petersburg-Oranienburg (1913-1915); budowa 47-km linii Orsza-Woro\xc5\xbcba (1916). W pocz\xc4\x85tkach swej kariery by\xc5\x82 te\xc5\xbc budowniczym koszar w Olicie. Pracowa\xc5\x82 najpierw dla cudzych przedsi\xc4\x99biorstw, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej za\xc5\x9b za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w\xc5\x82asn\xc4\x85 firm\xc4\x99, wykonuj\xc4\x85c\xc4\x85 zlecenia rz\xc4\x85dowe._NEWLINE_Wkr\xc3\xb3tce po powrocie do kraju w 1918 r. zosta\xc5\x82 dyrektorem zarz\xc4\x85dzaj\xc4\x85cym w Polskim Towarzystwie Budowlanym SA (razem z in\xc5\xbc. Kazimierzem G\xc3\xb3rskim oraz prof. Politechniki Lwowskiej i ministrem rob\xc3\xb3t publicznych Janem \xc5\x81opusza\xc5\x84skim, kieruj\xc4\x85cym oddzia\xc5\x82em firmy we Lwowie przy ul. Ko\xc5\x9bciuszki 6). Zarz\xc4\x85d firmy tworzyli: prezes hr. Stanis\xc5\x82aw Mycielski oraz Jan Steczkowski i Stanis\xc5\x82aw Rybicki, a jej biuro mie\xc5\x9bci\xc5\x82o si\xc4\x99 przy ul. Wierzbowej 9 w Warszawie. PTB zajmowa\xc5\x82o si\xc4\x99 budow\xc4\x85 linii kolejowych, zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych i wykonywaniem rob\xc3\xb3t wodnych, a jego maj\xc4\x85tek stanowi\xc5\x82y w\xc5\x82asne lasy, tartaki w Zgierzu i Grotnikach, cegielnia w Kaszewach i zak\xc5\x82ady stolarskie. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 inwestycj\xc4\x85 zrealizowan\xc4\x85 przez firm\xc4\x99 by\xc5\x82 most \xc5\x9brednicowy w Warszawie._NEWLINE_W 1923 r. Karbowski wraz z in\xc5\xbc. J\xc3\xb3zefem Kurowskim za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 biuro techniczne pod firm\xc4\x85 \xe2\x80\x9eJ. Karbowski i J. Kurowski Towarzystwo In\xc5\xbcynieryjno-Budowlane SA\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3re mie\xc5\x9bci\xc5\x82o si\xc4\x99 przy ul. Koszykowej 33. Zajmowa\xc5\x82o si\xc4\x99 ono g\xc5\x82\xc3\xb3wnie pracami przy inwestycjach kolejowych, m.in. przy budowie odcink\xc3\xb3w: Kalety-Herby i Rusiec-Kozuby na linii Kalety-Podzamcze, stanowi\xc4\x85cej cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 magistrali w\xc4\x99glowej \xc5\x9al\xc4\x85sk-Gdynia (1925-1926); B\xc4\x85k-Ko\xc5\x9bcierzyna, Ko\xc5\x9bcierzyna-Go\xc5\x82ubie i Somonino-Babi D\xc3\xb3\xc5\x82 na linii kolejowej Bydgoszcz-Gdynia (1925-1930); Karsznice-Zdu\xc5\x84ska Wola na linii kolejowej Herby-Inowroc\xc5\x82aw (1931-1933); a tak\xc5\xbce na linii kolejowej Krak\xc3\xb3w-Miech\xc3\xb3w (1932-1934). Firma dzia\xc5\x82a\xc5\x82a tak\xc5\xbce po jego \xc5\x9bmierci, a w 1937 r. przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 w \xe2\x80\x9eZjednoczone Firmy Towarzystwo In\xc5\xbcynieryjno-Budowlane J. Karbowski i J. Kurowski SA, Przedsi\xc4\x99biorstwo Rob\xc3\xb3t In\xc5\xbcynieryjno-Budowlanych F. Oppman i H. Koz\xc5\x82owski, Towarzystwo In\xc5\xbcynieryjno-Budowlane \xc2\xabRozbudowa\xc2\xbb SA\xe2\x80\x9d z siedzib\xc4\x85 przy ul. Mokotowskiej 46 i istnia\xc5\x82a do 1951 r._NEWLINE_Karbowski by\xc5\x82 tak\xc5\xbce cz\xc5\x82onkiem zarz\xc4\x85du Przemys\xc5\x82owych Zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w Chemicznych \xe2\x80\x9eZago\xc5\xbcd\xc5\xbcon\xe2\x80\x9d SA w Pionkach (z siedzib\xc4\x85 warszawskiego biura przy ul. Gr\xc3\xb3jeckiej 56). Opr\xc3\xb3cz niego zarz\xc4\x85d tworzyli: prezes Tadeusz Szulborski i wiceprezes hr. Kazimierz Kwilecki oraz Zygmunt Zaborowski (by\xc5\x82y prezes PCK), hr. Zygmunt Plater, J\xc3\xb3zef W\xc3\xb3jcicki i Stanis\xc5\x82aw Dzier\xc5\xbcanowski. Firma nie sprosta\xc5\x82a konkurencji dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cej w tej samej miejscowo\xc5\x9bci Pa\xc5\x84stwowej Wytw\xc3\xb3rni Prochu i Materia\xc5\x82\xc3\xb3w Krusz\xc4\x85cych i zbankrutowa\xc5\x82a w 1927 r._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz projektowania i kierowania pracami budowlanymi zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pisaniem opracowa\xc5\x84 teoretycznych na ten temat. By\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82autorem rozdzia\xc5\x82u IV Roboty ziemne w Podr\xc4\x99czniku do obliczania koszt\xc3\xb3w rob\xc3\xb3t budowalnych (wyd. Warszawa 1922), a tak\xc5\xbce autorem rozdzia\xc5\x82u Maszyny w zakresie potrzeb in\xc5\xbcynierji l\xc4\x85dowej i wodnej, opublikowanego po\xc5\x9bmiertnie w tomie IV (Maszyny i elektrotechnika, ustawodawstwo \xe2\x80\x93 dzia\xc5\x82 uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85cy, wyd. Lw\xc3\xb3w 1936) Podr\xc4\x99cznika in\xc5\xbcynierskiego w zakresie in\xc5\xbcynierji l\xc4\x85dowej i wodnej pod red. Stefana Bry\xc5\x82y.\n_START_SECTION_\nRodzina i dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82eczna\n_START_PARAGRAPH_\nW 1898 r. o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Mari\xc4\x85 z Krzy\xc5\xbcanowskich, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mia\xc5\x82 troje dzieci: Wac\xc5\x82awa (1901-1932), oficera Wojska Polskiego; W\xc5\x82odzimierza (1903-1931), przedsi\xc4\x99biorc\xc4\x99 i urz\xc4\x99dnika; oraz Mari\xc4\x99 zam\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 Frankowsk\xc4\x85 (1906-1996), wybitn\xc4\x85 etnolog. Oko\xc5\x82o 1912 r. kupi\xc5\x82 otoczony rozleg\xc5\x82ym parkiem dawny pensjonat pa\xc5\x84stwa Wi\xc5\x9bniewskich przy ul. Ko\xc5\x9bciuszki lub Chopina w Otwocku (obecnie teren TKKF), a prowadzenie tam sanatorium przeciwgru\xc5\xbaliczego \xe2\x80\x93 drugiego w mie\xc5\x9bcie, po s\xc4\x85siednim zak\xc5\x82adzie dr. J\xc3\xb3zefa Geislera \xe2\x80\x93 powierzy\xc5\x82 swojemu szwagrowi dr. Stanis\xc5\x82awowi Krzy\xc5\xbcanowskiemu (ojcu Ireny Sendlerowej)._NEWLINE_W 1915 r., przed wej\xc5\x9bciem Niemc\xc3\xb3w do Warszawy, ewakuowa\xc5\x82 si\xc4\x99 wraz z rodzin\xc4\x85 w g\xc5\x82\xc4\x85b Rosji, gdzie zamieszkali w guberni czernihowskiej; nadal te\xc5\xbc wykonywa\xc5\x82 zadania in\xc5\xbcynieryjne dla w\xc5\x82adz carskich, w\xc3\xb3wczas zwi\xc4\x85zane z potrzebami wojennymi. Karbowscy repatriowali si\xc4\x99 w 1918 r., zamieszkali przy ul. Pozna\xc5\x84skiej 14 m. 31 w Warszawie. Wobec \xc5\x9bmierci dr. Krzy\xc5\xbcanowskiego sanatorium otwockie zosta\xc5\x82o zlikwidowane ok. 1920 r., a jego siedzib\xc4\x99 kupi\xc5\x82y w\xc5\x82adze miasta, kt\xc3\xb3re urz\xc4\x85dzi\xc5\x82y w tym miejscu zak\xc5\x82ad wychowawczy dla dzieci._NEWLINE_Od 1920 r. Karbowski dzia\xc5\x82a\xc5\x82 spo\xc5\x82ecznie w Polskim Czerwonym Krzy\xc5\xbcu. Zosta\xc5\x82 pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Pow\xc4\x85zkowskim w Warszawie (kw. 139-1-4/5).'