b'\n_START_ARTICLE_\nWilhelmina (kr\xc3\xb3lowa Holandii)\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nC\xc3\xb3rka Wilhelma III i jego drugiej \xc5\xbcony, Emmy Waldeck-Pyrmont. Kiedy si\xc4\x99 urodzi\xc5\x82a, \xc5\xbcy\xc5\x82 jeszcze jej przyrodni brat Aleksander, z ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa jej ojca z Zofi\xc4\x85 Wirtembersk\xc4\x85, i Wilhelmina nie by\xc5\x82a brana pod uwag\xc4\x99 jako przysz\xc5\x82a kr\xc3\xb3lowa. Jednak jej ojciec prze\xc5\xbcy\xc5\x82 swego syna i zmar\xc5\x82, kiedy dziewczynka mia\xc5\x82a 10 lat. Na skutek zmian w prawie mog\xc5\x82a obj\xc4\x85\xc4\x87 tron, jednak do uzyskania przez ni\xc4\x85 pe\xc5\x82noletnio\xc5\x9bci w\xc5\x82adz\xc4\x99 sprawowa\xc5\x82a jej matka (jako regentka)._NEWLINE_Wilhelmina tak opisywa\xc5\x82a swoje trudne dzieci\xc5\x84stwo w zamkni\xc4\x99ciu: \xe2\x80\x9eZawsze otacza\xc5\x82y mnie mury nie do przebicia [...] rzadko mog\xc5\x82am cho\xc4\x87by zobaczy\xc4\x87 spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo. Od czasu do czasu dalekie echa \xc5\xbcycia na zewn\xc4\x85trz przedziera\xc5\x82y si\xc4\x99 przez otaczaj\xc4\x85c\xc4\x85 mnie pustk\xc4\x99, ale nic ponadto\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W 1901 po\xc5\x9blubi\xc5\x82a Henryka, ksi\xc4\x99cia Mecklenburg-Schwerin, o kt\xc3\xb3rym m\xc3\xb3wiono, i\xc5\xbc by\xc5\x82 playboyem i alkoholikiem. Podobno j\xc4\x85 zdradza\xc5\x82 i mia\xc5\x82 kilkoro nie\xc5\x9blubnych dzieci. Ich jedyne dziecko \xe2\x80\x93 Juliana \xe2\x80\x93 przysz\xc5\x82o na \xc5\x9bwiat 30 kwietnia 1909. Dzie\xc5\x84 ten by\xc5\x82 uroczy\xc5\x9bcie \xc5\x9bwi\xc4\x99towany w Holandii, a narodziny Juliany zosta\xc5\x82y \xe2\x80\x93 jak si\xc4\x99 uwa\xc5\xbca \xe2\x80\x93 odebrane jako cud._NEWLINE_10 maja 1940 wojska hitlerowskich Niemiec uderzy\xc5\x82y na Holandi\xc4\x99. Kr\xc3\xb3lowa Wilhelmina chcia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 w kraju \xe2\x80\x93 planowa\xc5\x82a przeniesienie si\xc4\x99 na po\xc5\x82udnie, do Zelandii, gdzie mog\xc5\x82aby koordynowa\xc4\x87 dzia\xc5\x82ania w\xc5\x82asnych wojsk w oparciu o baz\xc4\x99 w miejscowo\xc5\x9bci Breskens, w oczekiwaniu na nadej\xc5\x9bcie alianckiej odsieczy tak, jak kr\xc3\xb3l Belgii, Albert I zrobi\xc5\x82 w czasie I wojny \xc5\x9bwiatowej. Opu\xc5\x9bci\xc5\x82a wi\xc4\x99c Hag\xc4\x99 na pok\xc5\x82adzie brytyjskiego niszczyciela, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 j\xc4\x85 zawie\xc5\xba\xc4\x87 na po\xc5\x82udnie, jednak gdy by\xc5\x82a na morzu, Zelandia znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 pod silnymi nalotami Luftwaffe i uznano, \xc5\xbce jej powr\xc3\xb3t b\xc4\x99dzie zbyt niebezpieczny. Wilhelminie nie pozosta\xc5\x82o nic innego ni\xc5\xbc skorzysta\xc4\x87 z oferty Jerzego VI i przyj\xc4\x85\xc4\x87 azyl w Wielkiej Brytanii. Uda\xc5\x82a si\xc4\x99 wi\xc4\x99c do Wielkiej Brytanii, gotowa wr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do kraju tak szybko, jak si\xc4\x99 tylko da._NEWLINE_Holenderskie si\xc5\x82y zbrojne skapitulowa\xc5\x82y 15 maja. Kr\xc3\xb3lowa Wilhelmina stan\xc4\x99\xc5\x82a na czele holenderskiego rz\xc4\x85du na uchod\xc5\xbastwie, ustalaj\xc4\x85c zakresy obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w i natychmiast powiadamiaj\xc4\x85c o tym nar\xc3\xb3d. Stosunki mi\xc4\x99dzy rz\xc4\x85dem a kr\xc3\xb3low\xc4\x85 by\xc5\x82y napi\xc4\x99te, a wzajemna niech\xc4\x99\xc4\x87 narasta\xc5\x82a w miar\xc4\x99 trwania wojny. Tymczasem Wilhelmina by\xc5\x82a bardzo popularna i szanowana przez \xc5\x9bwiatowych przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w. Rz\xc4\x85d nie mia\xc5\x82 parlamentu, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3g\xc5\x82by go wspiera\xc4\x87, a urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w niewielu. Premier Dirk Jan de Geer uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce alianci przegraj\xc4\x85 wojn\xc4\x99 i zamierza\xc5\x82 wynegocjowa\xc4\x87 z Niemcami separatystyczny uk\xc5\x82ad pokojowy. W tej sytuacji Wilhelmina nie widzia\xc5\x82a innego wyj\xc5\x9bcia, jak zdymisjonowa\xc4\x87 premiera._NEWLINE_W okupowanej Holandii posiadanie jej zdj\xc4\x99cia by\xc5\x82o oznak\xc4\x85 oporu przeciw okupantom. Kr\xc3\xb3lowa Wilhelmina regularnie nadawa\xc5\x82a audycje do narodu na falach Radio Oranje. Nazywa\xc5\x82a w nich Hitlera \xe2\x80\x9enieprzyjacielem ca\xc5\x82ej ludzko\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d. Jej nocne audycje by\xc5\x82y z napi\xc4\x99ciem oczekiwane i s\xc5\x82uchane, mimo \xc5\xbce by\xc5\x82o to nielegalne. Dziennik \xe2\x80\x9eNew York Times\xe2\x80\x9d opublikowa\xc5\x82 informacj\xc4\x99 obrazuj\xc4\x85c\xc4\x85, jak bardzo by\xc5\x82a wa\xc5\xbcna dla swych poddanych: Mimo \xc5\xbce obchodzenie urodzin kr\xc3\xb3lowej by\xc5\x82o przez nazist\xc3\xb3w zakazane, wszyscy czcili je jak \xc5\x9bwi\xc4\x99to. Gdy podczas mszy wierni z ma\xc5\x82ej rybackiej mie\xc5\x9bciny Huizen wstali i od\xc5\x9bpiewali z tej okazji tylko jeden wers hymnu narodowego \xe2\x80\x9eWilhelmus van Nassauwe\xe2\x80\x9d, miasto musia\xc5\x82o zap\xc5\x82aci\xc4\x87 60\xc2\xa0000 gulden\xc3\xb3w kontrybucji._NEWLINE_Kr\xc3\xb3lowa Wilhelmina odwiedzi\xc5\x82a Stany Zjednoczone w dniach 24 czerwca \xe2\x80\x93 11 sierpnia 1942 na zaproszenie ameryka\xc5\x84skiego rz\xc4\x85du. Sp\xc4\x99dzi\xc5\x82a wakacje w Lee w stanie Massachusetts, odwiedzi\xc5\x82a Nowy Jork i Boston. 5 sierpnia 1942, jako pierwsza kr\xc3\xb3lowa w dziejach Ameryki, wyst\xc4\x85pi\xc5\x82a przed obiema izbami Kongresu. W czerwcu 1943 odwiedzi\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Kanad\xc4\x99, gdzie w Ottawie uczestniczy\xc5\x82a w chrzcinach swej wnuczki, ksi\xc4\x99\xc5\xbcniczki Margriet._NEWLINE_Podczas wojny kr\xc3\xb3lowa ledwie unikn\xc4\x99\xc5\x82a \xc5\x9bmierci podczas bombardowania, w kt\xc3\xb3rym zgin\xc4\x99\xc5\x82o kilku ochroniarzy, a jej wiejska posiad\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w Anglii zosta\xc5\x82a powa\xc5\xbcnie uszkodzona. W 1944 Wilhelmina, jako druga kobieta w historii, zosta\xc5\x82a odznaczona Orderem Podwi\xc4\x85zki. Churchill mawia\xc5\x82 o niej, \xc5\xbce jest to jedyny prawdziwy m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna w\xc5\x9br\xc3\xb3d przedstawicieli rz\xc4\x85d\xc3\xb3w na wychod\xc5\xbastwie w Londynie._NEWLINE_W roku 1945 powr\xc3\xb3ci\xc5\x82a triumfalnie do Holandii. Trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej \xe2\x80\x93 4 wrze\xc5\x9bnia 1948, po 58 latach i 50 dniach rz\xc4\x85d\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 chora Wilhelmina abdykowa\xc5\x82a na rzecz c\xc3\xb3rki, Juliany.'