b'\n_START_ARTICLE_\nSzejkersi\n_START_SECTION_\nPochodzenie nazwy\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa "Shakers", czyli dos\xc5\x82ownie "Dr\xc5\xbc\xc4\x85cy", by\xc5\x82a skr\xc3\xb3tem od obra\xc5\xbaliwego okre\xc5\x9blenia "Shaking Quakers" ("Dr\xc5\xbc\xc4\x85cy kwakrzy"), co pochodzi\xc5\x82o od sposobu zachowania wyznawc\xc3\xb3w w czasie nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw (dr\xc5\xbcenie, ta\xc5\x84ce, krzyki i m\xc3\xb3wienie w nieznanych j\xc4\x99zykach). To niecodzienne zachowanie wynika\xc5\x82o z nauk Matki Ann Lee (za\xc5\x82o\xc5\xbcycielki szejkers\xc3\xb3w), kt\xc3\xb3ra g\xc5\x82osi\xc5\x82a mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia "pe\xc5\x82nej \xc5\x9bwi\xc4\x99to\xc5\x9bci", a dr\xc5\xbcenia, ta\xc5\x84ce itp. mia\xc5\x82y by\xc4\x87 znakiem oczyszczania si\xc4\x99 duszy z grzech\xc3\xb3w przy pomocy Ducha \xc5\x9awi\xc4\x99tego. Matka Ann stopniowo zacz\xc4\x99\xc5\x82a by\xc4\x87 uwa\xc5\xbcana za wcielenie doskona\xc5\x82o\xc5\x9bci Boga w kobiecej postaci.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug ustnych (niepotwierdzonych) przekaz\xc3\xb3w grup\xc4\x99 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82o w 1706 pi\xc4\x99ciu francuskich kamizard\xc3\xb3w (uciekinier\xc3\xb3w z Powstania kamizard\xc3\xb3w), kt\xc3\xb3rzy g\xc5\x82osili bliski koniec \xc5\x9bwiata w\xc5\x9br\xc3\xb3d purytan\xc3\xb3w w Anglii. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niepotwierdzony jest przekaz, \xc5\xbce w 1747 kaznodzieja James Wardley g\xc5\x82osi\xc5\x82 Matce Ann przes\xc5\x82anie, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82o by\xc4\x87 mu przekazane przez "francuskich prorok\xc3\xb3w"._NEWLINE_Faktem jest, \xc5\xbce Matka Ann za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a t\xc4\x99 grup\xc4\x99 religijn\xc4\x85 dopiero w 1772 w Manchesterze, nawracaj\xc4\x85c kilku cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w kwakierskiej grupy religijnej Jamesa i Jane Wardley\xc3\xb3w, a 2 lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej dziewi\xc4\x99ciu szejkers\xc3\xb3w przenios\xc5\x82o si\xc4\x99 do Nowego Jorku. W Ameryce grupa szybko powi\xc4\x99ksza\xc5\x82a si\xc4\x99 za spraw\xc4\x85 nawr\xc3\xb3ce\xc5\x84 oraz adopcji sierot._NEWLINE_W po\xc5\x82owie XIX w. by\xc5\x82o ju\xc5\xbc 19 szejkerskich wsp\xc3\xb3lnot rolniczych z oko\xc5\x82o 200 tysi\xc4\x99cy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w (z tego tylko 6 tys. os\xc3\xb3b mia\xc5\x82o pe\xc5\x82ne cz\xc5\x82onkostwo w grupie) w Nowej Anglii (od pocz\xc4\x85tku XIX w. tak\xc5\xbce w Ohio i Kentucky). Jednak by\xc5\x82 to maksymalny sukces w historii tego wyznania, kt\xc3\xb3re od tamtej pory systematycznie traci\xc5\x82o wyznawc\xc3\xb3w, a obecnie liczy zaledwie czterech cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w (wszyscy mieszkaj\xc4\x85 w Sabbathday Lake, Maine)._NEWLINE_Przyczyn\xc4\x85 zaniku wsp\xc3\xb3lnot szejkerskich by\xc5\x82y zmiany ekonomiczne (spadek znaczenia produkcji rolnej i rzemie\xc5\x9blniczej rujnowa\xc5\x82 te wsp\xc3\xb3lnoty) oraz brak przyrostu naturalnego na skutek rytualnego celibatu (adopcja dzieci by\xc5\x82a zbyt ograniczona, \xc5\xbceby uratowa\xc4\x87 wsp\xc3\xb3lnoty przed wymarciem). W 1960 wprowadzono w USA prawny zakaz adopcji przez grupy religijne, co przypiecz\xc4\x99towa\xc5\x82o zag\xc5\x82ad\xc4\x99 szejkers\xc3\xb3w. Obecnie podejmowane s\xc4\x85 pr\xc3\xb3by zachowania ostatniej osady szejkers\xc3\xb3w i przekszta\xc5\x82cenia jej w muzeum.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3lnoty szejkerskie\n_START_PARAGRAPH_\nKa\xc5\xbcda osada by\xc5\x82a podzielona na tzw. "rodziny", nazwane od kierunk\xc3\xb3w \xc5\x9bwiata. Ka\xc5\xbcdy dom by\xc5\x82 zbudowany tak, aby maksymalnie odseparowa\xc4\x87 m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn i kobiety (np. oddzielne wej\xc5\x9bcia i schody). Osady nazwane by\xc5\x82y "towarzystwami" (society), a po\xc5\x82\xc4\x85czone co najmniej dwie tworzy\xc5\x82y "biskupstwo" (bishopric). Na czele ka\xc5\xbcdego "towarzystwa" sta\xc5\x82a "rada starszych" (Board of Elders). Po \xc5\x9bmierci Matki Ann w 1784 wsp\xc3\xb3lnotami zarz\xc4\x85dzali kolejno: James Whittaker, Joseph Meacham i Lucy Wright, kt\xc3\xb3rzy stopniowo wprowadzili komunizm chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ski (wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87), jednak zachowali mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 posiadania w\xc5\x82asno\xc5\x9bci prywatnej dla tych "rodzin", kt\xc3\xb3re tego chcia\xc5\x82y. Szejkersi odnie\xc5\x9bli pocz\xc4\x85tkowo znaczny sukces ekonomiczny, byli pracowitymi i cenionymi robotnikami i rolnikami.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nSzejkerki ubiera\xc5\x82y si\xc4\x99 w chustk\xc4\x99 i czepek, a szejkersi nosili d\xc5\x82ugie w\xc5\x82osy, r\xc3\xb3wno przyci\xc4\x99te nad czo\xc5\x82em. Stworzyli w\xc5\x82asny prosty i funkcjonalny styl w meblarstwie (szczeg\xc3\xb3lnie krzes\xc5\x82a by\xc5\x82y wytwarzane na masow\xc4\x85 skal\xc4\x99). Obecnie s\xc4\x85 one wysoko cenione w USA (ostatnio sprzedano takie krzes\xc5\x82o za 100 tys. dolar\xc3\xb3w). Budowali proste, pozbawione ozd\xc3\xb3b i pomalowane na bia\xc5\x82o domy modlitwy, w kt\xc3\xb3rych odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 ekstatyczne nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa. Napisali tysi\xc4\x85ce pie\xc5\x9bni religijnych (niekt\xc3\xb3re zawiera\xc5\x82y s\xc5\x82owa z "nieznanych j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w", pochodz\xc4\x85cych z objawie\xc5\x84) i stworzyli wiele ta\xc5\x84c\xc3\xb3w. Byli tak\xc5\xbce tw\xc3\xb3rcami oryginalnej muzyki, b\xc4\x99d\xc4\x85cej mieszanin\xc4\x85 styl\xc3\xb3w. Byli wynalazcami kilku maszyn, usprawniaj\xc4\x85cych prac\xc4\x99 na roli. Specjalizowali si\xc4\x99 w uprawie zi\xc3\xb3\xc5\x82 i nasiennictwie.'