b"\n_START_ARTICLE_\nZjawa (film)\n_START_SECTION_\nFabu\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nAkcja filmu rozgrywa si\xc4\x99 w 1823. Na niebezpiecznych obszarach przysz\xc5\x82ego Terytorium Dakoty grupa traper\xc3\xb3w i my\xc5\x9bliwych pod dow\xc3\xb3dztwem kapitana Andrew Henry\xe2\x80\x99ego przeprowadza polowanie w celu zdobycia warto\xc5\x9bciowych futer. Indianie Arikarowie, kt\xc3\xb3rych wodza c\xc3\xb3rka, Powaqa, zosta\xc5\x82a uprowadzona przez traper\xc3\xb3w, urz\xc4\x85dzaj\xc4\x85 na nich zasadzk\xc4\x99, z kt\xc3\xb3rej uchodzi tylko ma\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 os\xc3\xb3b. Uciekaj\xc4\x85c przed Indianami, jeden z do\xc5\x9bwiadczonych traper\xc3\xb3w, Hugh Glass, zostaje powa\xc5\xbcnie ranny podczas starcia z nied\xc5\xbawiedziem grizzly. Grupa niesie go na prowizorycznych noszach, jednak\xc5\xbce z\xc5\x82y stan rannego spowalnia marsz. Jeden z traper\xc3\xb3w, John Fitzgerald, sugeruje, \xc5\xbce jego \xc5\x9bmier\xc4\x87 mog\xc5\x82aby rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 problem. Henry pocz\xc4\x85tkowo si\xc4\x99 z nim zgadza i sam chce zastrzeli\xc4\x87 Glassa, ale nie jest w stanie tego zrobi\xc4\x87. Oferuje wi\xc4\x99c pieni\xc4\x85dze temu, kto zostanie z rannym do czasu, a\xc5\xbc umrze. Kiedy na ochotnik\xc3\xb3w zg\xc5\x82aszaj\xc4\x85 si\xc4\x99 dwaj ch\xc5\x82opcy \xe2\x80\x93 syn Glassa Hawk i Jim Bridger \xe2\x80\x93 Fitzgerald m\xc3\xb3wi, \xc5\xbce w ten spos\xc3\xb3b zginie prawdopodobnie ca\xc5\x82a tr\xc3\xb3jka. Henry podnosi wi\xc4\x99c nagrod\xc4\x99 na tyle, \xc5\xbce na ochotnika zg\xc5\x82asza si\xc4\x99 jeszcze sam Fitzgerald. Pozostawiony z Glassem usi\xc5\x82uje go zabi\xc4\x87, ale zostaje powstrzymany przez Hawka. Dochodzi mi\xc4\x99dzy nimi do szamotaniny, w wyniku, kt\xc3\xb3rej ch\xc5\x82opak ginie. Gdy Bridger wraca, Fitzgerald m\xc3\xb3wi mu, \xc5\xbce nie wie, gdzie jest Hawk. Wymy\xc5\x9bla te\xc5\xbc histori\xc4\x99 o Indianach, kt\xc3\xb3rych mia\xc5\x82 zobaczy\xc4\x87 po drugiej stronie rzeki, by pod tym pretekstem pozostawi\xc4\x87 Glassa. Odchodz\xc4\x85c z Fitzgeraldem, Bridger pozostawia na piersiach Glassa swoj\xc4\x85 mena\xc5\xbck\xc4\x99 z wod\xc4\x85._NEWLINE_Kapitan Henry tymczasem wraz z grup\xc4\x85 ocala\xc5\x82ych my\xc5\x9bliwych powraca do Fortu Kiowa. Wkr\xc3\xb3tce docieraj\xc4\x85 tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Bridger i Fitzgerald, kt\xc3\xb3ry opowiada Henry\xe2\x80\x99emu, co si\xc4\x99 rzekomo wydarzy\xc5\x82o. Za swoje zas\xc5\x82ugi otrzymuje od niepodejrzewaj\xc4\x85cego niczego kapitana obiecan\xc4\x85 nagrod\xc4\x99. Bridger nagrody nie przyjmuje. Tymczasem Glass, motywowany przez wizje \xc5\xbcony (Pauniska), zamordowanej kilka lat wcze\xc5\x9bniej przez ameryka\xc5\x84skich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, przez kilka dni z trudem czo\xc5\x82ga si\xc4\x99 po lesie i \xc5\xbcywi korzonkami. W ko\xc5\x84cu zostaje wytropiony przez Arikar\xc3\xb3w, ale udaje mu si\xc4\x99 uciec i spotka\xc4\x87 przyja\xc5\xbanie nastawionego Indianina (Paunisa, jak jego \xc5\xbcona), kt\xc3\xb3rego rodzina zosta\xc5\x82a niedawno wymordowana przez traper\xc3\xb3w. Hikuc, pomaga mu prze\xc5\xbcy\xc4\x87 poprzez zbudowanie prowizorycznego schronienia i ob\xc5\x82o\xc5\xbcenie ran (zadanych przez nied\xc5\xbawiedzia) larwami, kt\xc3\xb3re wygryzaj\xc4\x85 zgni\xc5\x82e cia\xc5\x82o ze skalecze\xc5\x84. Gdy Glass w ko\xc5\x84cu przebudza si\xc4\x99 z letargu, zauwa\xc5\xbca, \xc5\xbce zosta\xc5\x82 sam, a w pobli\xc5\xbcu rozbili ob\xc3\xb3z francuscy traperzy, kt\xc3\xb3rzy powiesili Hikuca na pobliskim drzewie. Traper postanawia odzyska\xc4\x87 konia Hikuca i wtedy dostrzega gwa\xc5\x82con\xc4\x85 dziewczyn\xc4\x99. Okazuje si\xc4\x99, \xc5\xbce jest to c\xc3\xb3rka wodza Arikar\xc3\xb3w, Powaqa. W czasie nast\xc4\x99puj\xc4\x85cego zamieszania i walki, ka\xc5\xbcde z nich ucieka w inn\xc4\x85 stron\xc4\x99. Glass gubi mena\xc5\xbck\xc4\x99 Bridgera oraz traci konia, spadaj\xc4\x85c ze stromego zbocza, kt\xc3\xb3rego wn\xc4\x99trze wykorzystuje p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, jako schronienie przed nadci\xc4\x85gaj\xc4\x85c\xc4\x85 zamieci\xc4\x85 \xc5\x9bnie\xc5\xbcn\xc4\x85. W mi\xc4\x99dzyczasie Arikarowie likwiduj\xc4\x85 francuskich traper\xc3\xb3w i odzyskuj\xc4\x85 Powaqa._NEWLINE_Kilkana\xc5\x9bcie dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jeden z pozosta\xc5\x82ych przy \xc5\xbcyciu francuskich traper\xc3\xb3w, zmierzaj\xc4\x85c do Fortu Kiowa, znajduje mena\xc5\xbck\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry zgubi\xc5\x82 Glass. To sprawia, \xc5\xbce kpt. Henry rozpoczyna poszukiwania, w wyniku kt\xc3\xb3rych odnajduje trapera. Ujawnia r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prawdziwy przebieg wydarze\xc5\x84. Tymczasem Fitzgerald ucieka z fortu, okradaj\xc4\x85c przy okazji sejf dow\xc3\xb3dcy. Glass chc\xc4\x85c pom\xc5\x9bci\xc4\x87 syna, rozpoczyna wraz z Henrym po\xc5\x9bcig. Zbli\xc5\xbcaj\xc4\x85c si\xc4\x99 do niego w zasypanym \xc5\x9bniegiem lesie, rozdzielaj\xc4\x85 si\xc4\x99. Fitzgerald zabija i skalpuje Henry\xe2\x80\x99ego. Wystrza\xc5\x82 nakierowuje Glassa na Fitzgeralda, \xc5\x9bciera si\xc4\x99 z nim, rani i nie zabijaj\xc4\x85c wpycha do mro\xc5\xbanego g\xc3\xb3rskiego potoku, pami\xc4\x99taj\xc4\x85c, co powiedzia\xc5\x82 Hikuc (\xe2\x80\x9ezemsta pozostaje w r\xc4\x99kach Stw\xc3\xb3rcy\xe2\x80\x9d). W tym momencie do drugiej strony potoku nadci\xc4\x85gaj\xc4\x85 Arikarowie wraz z uwolnion\xc4\x85 Powaqa. Dobijaj\xc4\x85 Fitzgeralda, skalpuj\xc4\x85 i oddalaj\xc4\x85 si\xc4\x99, pozostawiaj\xc4\x85c Glassa samemu sobie, kt\xc3\xb3ry ponownie doznaje wizji zmar\xc5\x82ej \xc5\xbcony.\n_START_SECTION_\nAspekty dotycz\xc4\x85ce ludno\xc5\x9bci tubylczej\n_START_PARAGRAPH_\nFilm zosta\xc5\x82 tak\xc5\xbce zauwa\xc5\xbcony za niezwyczajn\xc4\x85 w praktyce Hollywood dba\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 o realistyczne przedstawienie Indian (ostatnim filmem, kt\xc3\xb3ry uzyska\xc5\x82 aklamacje z tego powodu by\xc5\x82 Ta\xc5\x84cz\xc4\x85cy z wilkami sprzed \xc4\x87wier\xc4\x87 wieku), a jednym z pierwszych film\xc3\xb3w, gdzie przedstawiono Indian w pozytywnym uj\xc4\x99ciu by\xc5\x82 Fort Apache (1948) Johna Forda. Dyrekcja filmu zatrudni\xc5\x82a tubylc\xc3\xb3w w rolach Indian oraz kilku tubylczych doradc\xc3\xb3w. Craig Falcon (Czarne Stopy) by\xc5\x82 odpowiedzialny za kulturow\xc4\x85 wiarygodno\xc5\x9b\xc4\x87 fragment\xc3\xb3w z ich udzia\xc5\x82em, a Loren Yellow Bird (Arikara) uczy\xc5\x82 aktor\xc3\xb3w zamieraj\xc4\x85cych j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w Arikar\xc3\xb3w i Paunis\xc3\xb3w, na co dzie\xc5\x84 pracuj\xc4\x85cy w skansenie Fort Union w P\xc5\x82n. Dakocie, a wi\xc4\x99c na obszarze, gdzie toczy si\xc4\x99 akcja filmu, co w jakim\xc5\x9b sensie dodaje mu autentyczno\xc5\x9bci. Glass w komunikacji z \xc5\xbcon\xc4\x85, synem oraz Hikuc pos\xc5\x82uguje si\xc4\x99 tak\xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo j\xc4\x99zykiem Paunis\xc3\xb3w. Zadbano te\xc5\xbc o wiarygodno\xc5\x9b\xc4\x87 stroj\xc3\xb3w, rytualnego malowania oraz u\xc5\xbcyto strza\xc5\x82 do \xc5\x82uk\xc3\xb3w, wyprodukowanych przez india\xc5\x84skiego rzemie\xc5\x9blnika Eric\xe2\x80\x99a Smith (Czikasaw)._NEWLINE_Craig Falcon, zapytany czym nale\xc5\xbcy t\xc5\x82umaczy\xc4\x87 t\xc4\x99 zmian\xc4\x99 tonu w przedstawianiu Indian, powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce by\xc4\x87 mo\xc5\xbce re\xc5\xbcyser, jako Meksykanin (wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ma pochodzenie india\xc5\x84skie) posiada w sobie szcz\xc4\x85tki DNA, kt\xc3\xb3ry pozwalaj\xc4\x85 mu zrozumie\xc4\x87 znaczenie tego pokrewie\xc5\x84stwa.\n_START_SECTION_\nPrzygotowania\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze pr\xc3\xb3by realizacji filmu, rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 w sierpniu 2001, gdy producent Akiva Goldsman naby\xc5\x82 prawa do nieopublikowanego r\xc4\x99kopisu Michaela Punke\xe2\x80\x99a, na podstawie kt\xc3\xb3rego David Rabe napisa\xc5\x82 scenariusz. Re\xc5\xbcyseri\xc4\x85 mia\xc5\x82 si\xc4\x99 zaj\xc4\x85\xc4\x87 Park Chan-wook, a g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 rol\xc4\x99 zagra\xc4\x87 Samuel L. Jackson. Park porzuci\xc5\x82 jednak projekt, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 wstrzymany do 2010. W\xc3\xb3wczas Mark L. Smith napisa\xc5\x82 now\xc4\x85 adaptacj\xc4\x99 powie\xc5\x9bci dla producenta Steve\xe2\x80\x99a Golina. W maju 2010 Smith ujawni\xc5\x82, \xc5\xbce re\xc5\xbcyseri\xc4\x85 zajmie si\xc4\x99 John Hillcoat, a Christian Bale prowadzi negocjacje, by zagra\xc4\x87 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 rol\xc4\x99. Jednak\xc5\xbce w pa\xc5\xbadzierniku tego samego roku Hillcoat zrezygnowa\xc5\x82 z realizacji filmu. Na jego nast\xc4\x99pc\xc4\x99 rozwa\xc5\xbcano Jean-Fran\xc3\xa7ois Richeta, ale kontrakt ostatecznie podpisa\xc5\x82 w sierpniu 2011 Alejandro G. In\xc3\xa1rritu. Potwierdzono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc udzia\xc5\x82 Goldsmana i jego wytw\xc3\xb3rni Weed Road Pictures. W listopadzie re\xc5\xbcyser ujawni\xc5\x82, \xc5\xbce do g\xc5\x82\xc3\xb3wnych r\xc3\xb3l chcia\xc5\x82by zaanga\xc5\xbcowa\xc4\x87 Leonardo DiCaprio i Seana Penna._NEWLINE_W marcu 2012 produkcja zosta\xc5\x82a wstrzymana, poniewa\xc5\xbc wytw\xc3\xb3rnia New Regency Productions wynaj\xc4\x99\xc5\x82a In\xc3\xa1rritu do wyre\xc5\xbcyserowania adaptacji jednej z powie\xc5\x9bci Jennifer Vogel. W grudniu re\xc5\xbcyser og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce jego kolejnym filmem b\xc4\x99dzie Birdman, za kt\xc3\xb3rego zdoby\xc5\x82 Oscara w 2015. Ostatecznie ustalono, \xc5\xbce zdj\xc4\x99cia do Zjawy rusz\xc4\x85 po zako\xc5\x84czeniu produkcji Birdmana.\n_START_SECTION_\nZdj\xc4\x99cia\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wne zdj\xc4\x99cia ruszy\xc5\x82y w pa\xc5\xbadzierniku 2014 roku. Podczas produkcji re\xc5\xbcyser by\xc5\x82 stanowczo za tym, by scenerie by\xc5\x82y ca\xc5\x82kowicie naturalne, a nie generowane komputerowo, co mia\xc5\x82o podkre\xc5\x9bli\xc4\x87 ambitn\xc4\x85 natur\xc4\x99 filmu. W grudniu zaplanowano dwutygodniow\xc4\x85 przerw\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra przed\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82a si\xc4\x99 do sze\xc5\x9bciu tygodni, przez co aktor Tom Hardy musia\xc5\x82 zrezygnowa\xc4\x87 z innego projektu. W lutym 2015 roku In\xc3\xa1rritu stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce produkcja potrwa do ko\xc5\x84ca kwietnia lub maja, poniewa\xc5\xbc ekipa filmowa realizuje zdj\xc4\x99cia w tak odleg\xc5\x82ych miejscach, \xc5\xbce czas na dotarcie na miejsce i powr\xc3\xb3t zajmuje im czterdzie\xc5\x9bci procent ca\xc5\x82ego dnia. Ostatecznie g\xc5\x82\xc3\xb3wne zdj\xc4\x99cia zako\xc5\x84czono w sierpniu 2015 roku._NEWLINE_Film kr\xc4\x99cono w 12 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych miejscach i trzech krajach \xe2\x80\x93 Kanadzie (Alberta, Kolumbia Brytyjska), USA (Montana) i Argentynie Ziemia Ognista (archipelag)._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo zak\xc5\x82adano, \xc5\xbce ca\xc5\x82y film zostanie zrealizowany w Kanadzie, jednak\xc5\xbce ze wzgl\xc4\x99du na zbyt ciep\xc5\x82\xc4\x85 aur\xc4\x99 i brak \xc5\x9bniegu, ko\xc5\x84cowe zdj\xc4\x99cia przeniesiono do Argentyny._NEWLINE_Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 filmu nakr\xc4\x99cono na obszarze park\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w Kananaskis Country (min. Bow Valley, Spray Lakes Road z Castle Rock gdzie zbudowano palisadowy Fort, Fortress Mountain Ski Resort) usytuowanych u podn\xc3\xb3\xc5\xbca kanadyjskich G\xc3\xb3rach Skalistych na zach\xc3\xb3d od Calgary (Alberta) w pobli\xc5\xbcu Parku Narodowego Banff oraz w Badlands of Drumheller (na p\xc5\x82n. wsch\xc3\xb3d od Calgary) i w Dead Man\xe2\x80\x99s Flats ko\xc5\x82o Canmore na zach\xc3\xb3d od Calgary._NEWLINE_W Indian Morley Reserve, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 rezerwatu Stoney Nakoda First Nation \xe2\x80\x93 nagrano sceny otwieraj\xc4\x85ce (napad Arikar\xc3\xb3w na ob\xc3\xb3z traper\xc3\xb3w)._NEWLINE_W Squamish Valley (Kolumbia Brytyjska) \xe2\x80\x93 w Derringer Forest sfilmowano scen\xc4\x99 ataku nied\xc5\xbawiedzia. W tej samej dolinie w miejscu Squamish Rainforest zwanym Shovehouse Creek filmowano id\xc4\x85cych, poluj\xc4\x85cych i zak\xc5\x82adaj\xc4\x85cych obozowiska traper\xc3\xb3w._NEWLINE_W Kootenai Falls near Libby (Montana) nagrywano 10 dni sceny na rzece z wodospadem._NEWLINE_Ostatnie sceny filmu zosta\xc5\x82y uj\xc4\x99te nad ma\xc5\x82\xc4\x85 rzek\xc4\x85 Olivia w pobli\xc5\xbcu miasta Ushuaia na Ziemi Ognistej w Argentynie._NEWLINE_Nic dziwnego, \xc5\xbce w lipcu 2015 roku og\xc5\x82oszono, \xc5\xbce pocz\xc4\x85tkowy bud\xc5\xbcet filmu ustalony na 60 mln dolar\xc3\xb3w wzr\xc3\xb3s\xc5\x82 do 95, ale m.in. z powodu op\xc3\xb3\xc5\xbanie\xc5\x84 ostatecznie zamkn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 w kwocie 135 mln dolar\xc3\xb3w. Na koniec marca 2016 dochody z kin osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y prawie $510 mln._NEWLINE_Prapremiera odby\xc5\x82a si\xc4\x99 16 grudnia 2015 roku w Grauman's Chinese Theatre, a w ograniczonym zakresie film pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 w ameryka\xc5\x84skich kinach 25 grudnia, ze wzgl\xc4\x99du na rozdanie Oscar\xc3\xb3w w 2016 roku. Natomiast og\xc3\xb3lnokrajowa premiera w USA i Kanadzie odby\xc5\x82a si\xc4\x99 8 stycznia 2016.\n_START_SECTION_\nBox office\n_START_PARAGRAPH_\nBud\xc5\xbcet filmu jest szacowany na 135 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie film zarobi\xc5\x82 blisko 184 mln USD. W innych krajach przychody wynios\xc5\x82y ponad 349 mln, a \xc5\x82\xc4\x85czny przych\xc3\xb3d z bilet\xc3\xb3w oko\xc5\x82o 533 miliony dolar\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nKrytyka w mediach\n_START_PARAGRAPH_\nFilm spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z dobr\xc4\x85 reakcj\xc4\x85 krytyk\xc3\xb3w. W serwisie Rotten Tomatoes 79% z 382 recenzji jest pozytywne, a \xc5\x9brednia ocen wynios\xc5\x82a 7,84/10. Na portalu Metacritic \xc5\x9brednia ocen z 50 recenzji wynios\xc5\x82a 76 punkt\xc3\xb3w na 100."