b'\n_START_ARTICLE_\nArcangelo Corelli\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nArcangelo Corelli urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 17 lutego 1653 r. w emilijskiej posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci ziemskiej w Fusignano. Pochodzi\xc5\x82 ze znanej i zamo\xc5\xbcnej rodziny szlacheckiej. Pierwsze nauki muzyczne pobiera\xc5\x82 w pobliskiej Faenzie i w Lugo. Od 1666 r. rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 nauk\xc4\x99 gry na skrzypcach w Bolonii u Giovanniego Benventiuniego oraz Luigiego Brugnolego. Wielu historyk\xc3\xb3w muzyki dodaje jeszcze Giovanniego Battisty Bassaniego, lecz nie jest to mo\xc5\xbcliwe ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce by\xc5\x82 on m\xc5\x82odszy od Corellego. W 1670 r. Corelli zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do Akademii Arkadyjskiej, gdzie wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 pod pseudonimem "il Bolognese" (pol. Bolo\xc5\x84czyk). Corelli przebywa\xc5\x82 w Bolonii do 1671 r. po czym wyjecha\xc5\x82 do Francji, a nast\xc4\x99pnie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do ojczyzny \xe2\x80\x93 Rzymu. W papieskim mie\xc5\x9bcie by\xc5\x82 skrzypkiem w ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ach. W 1679 r. Teatr Muzyczny wykona\xc5\x82 oper\xc4\x99 Bernarda Pasquiniego Dov\'e amore e pieta, gdzie Corelli wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w roli pierwszego skrzypka i kapelmistrza. Od 1680 r. bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wykonaniach oratori\xc3\xb3w przy ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Marcelina. W pierwszych latach swego pobytu w Rzymie Corelli studiowa\xc5\x82 pod kierownictwem Michaela Simonellego zasady kontrapunktu palestrinowskiego. Studia te mia\xc5\x82y du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw na jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87. W 1679 r. wys\xc5\x82a\xc5\x82 sw\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 kompozycj\xc4\x99 \xe2\x80\x93 Sonat\xc4\x99 na skrzypce i lutni\xc4\x99 ksi\xc4\x99ciu Faenzy \xe2\x80\x93 Franciszkowi I Ladarchiemu._NEWLINE_W 1681 r. ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 drukiem Sonaty triowe dedykowane kr\xc3\xb3lowej Szwecji Krystynie I Wazie, osiad\xc5\x82ej ju\xc5\xbc w tym czasie w Rzymie. Corelli bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w koncertach organizowanych w jej rezydencji. W rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej gra\xc5\x82 w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Ludwika, kieruj\xc4\x85c tam zespo\xc5\x82em dziesi\xc4\x99ciu skrzypk\xc3\xb3w. W ko\xc5\x9bciele tym dzia\xc5\x82a\xc5\x82 do 1708 r. U jego boku zasiada\xc5\x82 jako drugi skrzypek Matteo Fornari, wierny ucze\xc5\x84 Corellego, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jego nast\xc4\x99pca, z kt\xc3\xb3rym najprawdopodobniej \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a go wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc przyja\xc5\xba\xc5\x84 przez prawie 20 lat. Na tej w\xc5\x82a\xc5\x9bnie podstawie spekuluje si\xc4\x99, i\xc5\xbc Corelli by\xc5\x82 osob\xc4\x85 homoseksualn\xc4\x85. W \xc5\x9bwietle wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych bada\xc5\x84 spekulacje te okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 bezprzedmiotowe. W czasach Corellego tego typu wiadomo\xc5\x9bci by\xc5\x82y jednym z najbardziej rozchwytywanych temat\xc3\xb3w przez plotkarzy. By\xc5\x82o to bardzo niewygodne dla Corellego, dlatego ten wyjecha\xc5\x82 na pewien czas do Niemiec. Prawdopodobnie ponownie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Rzymu dopiero po ucichni\xc4\x99ciu plotek na jego temat ok. 1716 r., a odwiedzi\xc5\x82 wtedy takie miasta jak: Moguncja, Brema, Kolonia, Frankfurt nad Menem i Monachium._NEWLINE_Od 1684 r. Corelli przebywa\xc5\x82 jako skrzypek na dworze kard. Benedetta Pamphiliego, kt\xc3\xb3remu zadedykowa\xc5\x82 wydane w 1685 r. II Sonaty triowe. Allamenda z III Sonat\xc4\x99 tego zbioru wywo\xc5\x82a\xc5\x82a polemik\xc4\x99 z Giovannim Paolem Colonn\xc4\x85, kt\xc3\xb3ry zakwestionowa\xc5\x82 wprowadzone przez kompozytora progresj\xc4\x99 wsp\xc3\xb3\xc5\x82brzmie\xc5\x84 kwintowych. W tym czasie obra\xc5\xbcony na szko\xc5\x82\xc4\x99 bolo\xc5\x84sk\xc4\x85 skrzypek zerwa\xc5\x82 czasowo z ni\xc4\x85 kontakty, a jej tw\xc3\xb3rcy nie dzielili si\xc4\x99 z Corellim do\xc5\x9bwiadczeniami. Stosunki owe uleg\xc5\x82y och\xc5\x82odzeniu co wywo\xc5\x82a\xc5\x82o utworzenie kr\xc3\xb3tkotrwa\xc5\x82ego nurtu techniki gry na skrzypcach i komponowania do niej muzyki nazwany szko\xc5\x82\xc4\x85 rzymsk\xc4\x85. Jednak zauwa\xc5\xbcalny jest szybki powr\xc3\xb3t tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Corellego do nauk Akademii Arkadyjskiej._NEWLINE_W 1687 r. podczas uroczysto\xc5\x9bci przygotowanych przez kr\xc3\xb3low\xc4\x85 Krystyn\xc4\x99 z okazji przybycia do Rzymu ks. de Castelmain, wys\xc5\x82annika Jakuba II Stuarta, Corelli dyrygowa\xc5\x82 stupi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x99cioosobow\xc4\x85 orkiestr\xc4\x85 smyczkow\xc4\x85. W lipcu tego\xc5\xbc roku kard. Phamphili mianowa\xc5\x82 Corellego swoim nauczycielem. Odt\xc4\x85d a\xc5\xbc do 1690 r. Corelli mieszka\xc5\x82 wraz z Matteem Fornarim w pa\xc5\x82acu kardyna\xc5\x82a, gdzie w 1689 r. wykonano oratorium Giovanniego Lurenza Luliera, do kt\xc3\xb3rego skrzypek skomponowa\xc5\x82 muzyk\xc4\x99 \xe2\x80\x93 introduzion\xc4\x99 i symfoni\xc4\x99. Pod koniec tego\xc5\xbc roku zosta\xc5\x82y wydane r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie, w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach W\xc5\x82och nowo skomponowane III Sonaty triowe z dedykacj\xc4\x85 dla Franciszka II d\'Este \xe2\x80\x93 ksi\xc4\x99cia Modeny._NEWLINE_W 1689 r. kard. Pietro Ottoboni powo\xc5\x82a\xc5\x82 Corellego na stanowisko pierwszego skrzypka w zespole instrumentalnym, graj\xc4\x85cym na koncertach w Pa\xc5\x82acu Kancelaryjnym w zwi\xc4\x85zku z r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi uroczysto\xc5\x9bciami i na wieczornych koncertach poniedzia\xc5\x82kowych. Ottoboni wysoko ceni\xc5\x82 kunszt Corellego i traktowa\xc5\x82 go jak przyjaciela, otaczaj\xc4\x85c opiek\xc4\x85 tak\xc5\xbce rodzin\xc4\x99 kompozytora. w 1690 r. skrzypek zamieszka\xc5\x82 wraz z Fornarim w pa\xc5\x82acu Ottoboniego, gdzie pozosta\xc5\x82 prawie do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia. W pa\xc5\x82acu tym mieszka\xc5\x82 tak\xc5\xbce malarz Francesco Trevisani, autor jednego z portret\xc3\xb3w muzyka oraz rze\xc5\xbabiarz Antonio Rossi, kt\xc3\xb3ry r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uwieczni\xc5\x82 Corellego w swych dzie\xc5\x82ach. W latach mecenatu kard. Ottoboniego kompozytor zdobywa\xc5\x82 coraz wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 s\xc5\x82aw\xc4\x99. W tym czasie ca\xc5\x82kowicie odda\xc5\x82 si\xc4\x99 muzyce, z zami\xc5\x82owaniem zbiera\xc5\x82 tak\xc5\xbce obrazy. Z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych stron Europy przybywali uczniowie, by podziwia\xc4\x87 jego gr\xc4\x99 i bra\xc4\x87 u niego lekcje. Corelli doskonali\xc5\x82 swe kompozycje, d\xc5\x82ugo je cyzelowa\xc5\x82, zanim decydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na ich wydanie. Chyba niewielu kompozytorom dane by\xc5\x82o zazna\xc4\x87 tak spokojnych i pe\xc5\x82nych glorii lat, jakim by\xc5\x82 \xc3\xb3w okres w jego \xc5\xbcyciu ("epoka inkwizycji"). W 1694 r. kompozytor wyda\xc5\x82 czwarte ju\xc5\xbc Sonaty triowe, dedykowane swemu mecenasowi._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bni Corellemu podkre\xc5\x9blaj\xc4\x85 jego perfekcj\xc4\x99 w grze skrzypcowej i jego surowe wymagania w stosunku do zespo\xc5\x82u, kt\xc3\xb3rym kierowa\xc5\x82, oraz w stosunku do s\xc5\x82uchaczy, od kt\xc3\xb3rych \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 absolutnego skupienia. Przekazali oni obraz kompozytora jako cz\xc5\x82owieka wielce szlachetnego, uduchowionego i bardzo skromnego. W 1706 r. Corelli wraz z Pasquinim i Domeniciem Scarlattim zostali ponownie przyj\xc4\x99ci do Filharmonii Arkadyjskiej, w kt\xc3\xb3rej otrzyma\xc5\x82 imi\xc4\x99 "Arcangelo Erimanteo" (pol. Archanio\xc5\x82 D\xc5\xbawi\xc4\x99k\xc3\xb3w). W 1702 r. Corelli bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wykonaniu opery Scarlattiego w Neapolu. Wtedy to musia\xc5\x82 uzna\xc4\x87, \xc5\xbce zosta\xc5\x82 przewy\xc5\xbcszony przez skrzypka Petrilliego Marchitellego. Corellego ceniono jako skrzypka, nie doceniano jednak jego zdolno\xc5\x9bci kompozytorskich. Od 1706 r. publicznie gra\xc5\x82 coraz rzadziej. Prawdopodobnie by\xc5\x82o to przyczyn\xc4\x85 owego przewy\xc5\xbcszenia przez Marchitellego. Oko\xc5\x82o trzech lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej popad\xc5\x82 w skrajn\xc4\x85 melancholi\xc4\x99 i zrezygnowa\xc5\x82 ca\xc5\x82kowicie z wyst\xc4\x99p\xc3\xb3w publicznych. Pod koniec 1712 r. przeprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 do Pa\xc5\x82acu Ermini gdzie rezydowa\xc5\x82 jego brat, Giacinto. W rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej spisa\xc5\x82 testament, zapisuj\xc4\x85c swoje instrumenty Fornariemu, a obrazy bratu i Ottoboniemu. Zmar\xc5\x82 w nocy z 8 na 9 stycznia. Z woli Ottoboniego zw\xc5\x82oki Corellego zosta\xc5\x82y z\xc5\x82o\xc5\xbcone w ko\xc5\x9bciele MB Bolej\xc4\x85cej (Panteon). P\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyryto p\xc5\x82yt\xc4\x99 nagrobn\xc4\x85 i wykonano popiersie, kt\xc3\xb3re w 1810 r. przeniesiono na Kapitol. Co roku, w rocznic\xc4\x99 \xc5\x9bmierci Corellego by\xc5\x82 wykonywany koncert na jego cze\xc5\x9b\xc4\x87. Corelli \xc5\xbcy\xc5\x82 jeszcze d\xc5\x82ugo w grze i dzie\xc5\x82ach swych uczni\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOsobowo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nArcangelo Corelli nie mia\xc5\x82 ani \xc5\xbcony, ani dzieci. Jednak mia\xc5\x82 brata Giacinto, kt\xc3\xb3ry przed\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 byt rodu do naszych czas\xc3\xb3w. Wida\xc4\x87 to nawet w dziedzinie muzyki, poniewa\xc5\xbc jego potomek Franco Corelli by\xc5\x82 \xc5\x9bpiewakiem operowym. W stanie kawalerskim wirtuoza wielu badaczy upatruje homoseksualizm, kt\xc3\xb3ry potwierdzany jest m.in. rzekomymi kontaktami seksualnymi z Matteo Fornarim. Jest to jednak teoria obalona, co wykazuje proces inkwizycyjny w tej sprawie. Sw\xc3\xb3j kawalerski stan kompozytor usprawiedliwia\xc5\x82 nie\xc5\x9bmia\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 w stosunku do kobiet. Twierdzi\xc5\x82 te\xc5\xbc, \xc5\xbce aby dostrzec prawdziwe pi\xc4\x99kno melodii, harmonii przyrody musi by\xc4\x87 pozbawiony towarzystwa uczu\xc4\x87 \xe2\x80\x93 powinien by\xc4\x87 neutralny. Jednak dzi\xc5\x9b badacze jego osoby dochodz\xc4\x85 do wniosk\xc3\xb3w, \xc5\xbce artysta by\xc5\x82 wybuchowy i temperamentny. By\xc5\x82 tak\xc5\xbce nadmiernie wymagaj\xc4\x85cy i bezwzgl\xc4\x99dny. Naciska\xc5\x82 na komentarz swoich utwor\xc3\xb3w, a ich krytyka motywowa\xc5\x82a go do dalszej pracy. Dowodzi\xc4\x87 temu mo\xc5\xbce burzliwa polemika z Akademi\xc4\x85 Arkadyjsk\xc4\x85 na temat stosowanie przez niego kontrapunktu palmitrynowskiego w sonatach.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Corellego przypada na okres p\xc3\xb3\xc5\xbanego baroku w muzyce. Zachowane kompozycje przeznaczone s\xc4\x85 tylko na obsad\xc4\x99 instrumentaln\xc4\x85. To zdecydowane ograniczenie si\xc4\x99 do muzyki instrumentalnej, ze szczeg\xc3\xb3lnym umi\xc5\x82owaniem zespo\xc5\x82u smyczkowego, a zw\xc5\x82aszcza skrzypiec, wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia Corellego na tle tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci kompozytor\xc3\xb3w baroku. Jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 wirtuozowska, a przede wszystkim kompozytorska da\xc5\x82a podstawy do dalszego rozwoju wiolinistyki.\n_START_SECTION_\nWiolinistyka\n_START_PARAGRAPH_\nW historii gry skrzypcowej Corelli zajmuje szczeg\xc3\xb3lne miejsce. Z jednej strony k\xc5\x82adzie kres \xc5\x9bmia\xc5\x82ych eksperyment\xc3\xb3w takich tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w jak Cornellio Farina czy Marco Uccellini, upraszczaj\xc4\x85c i wyg\xc5\x82adzaj\xc4\x85c gr\xc4\x99 skrzypcow\xc4\x85, z drugiej za\xc5\x9b inicjuje nurt kantylenowy w wiolinistyce w oparciu o tradycj\xc4\x99 kontrapunktu wokalnego. Corelli rzadko wykracza\xc5\x82 poza trzeci\xc4\x85 pozycj\xc4\x99, sporadycznie wymaga\xc5\x82 pi\xc4\x85tej. Pisa\xc5\x82 tak, by instrument brzmia\xc5\x82 najlepiej. Wiele jego sonat triowych prawie w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci mo\xc5\xbcna wykona\xc4\x87 bez wykraczania poza pierwsz\xc4\x85 pozycj\xc4\x99. Corelli bardzo rzadko u\xc5\xbcywa\xc5\x82 struny g, a tak\xc5\xbce dwud\xc5\xbawi\xc4\x99k\xc3\xb3w i tr\xc3\xb3jd\xc5\xbawi\xc4\x99k\xc3\xb3w. Wymaga przede wszystkim gry legato, sciolto, rzadko staccato i to w postaci martellata. W grze samego Corellego wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bni podziwiaj\xc4\x85 wspania\xc5\x82\xc4\x85 kantylen\xc4\x99. Podobno kompozytor u\xc5\xbcywa\xc5\x82 wyd\xc5\x82u\xc5\xbconego smyczka ze specjaln\xc4\x85 \xc5\xbcabk\xc4\x85 do regulowania napi\xc4\x99cia w\xc5\x82osia. Jako dyrygent-skrzypek \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 od prowadzonego zespo\xc5\x82u ogromnej dyscypliny: zawsze precyzyjnego ruchu smyczka w jednym kierunku.\n_START_SECTION_\nHarmonika\n_START_PARAGRAPH_\nW tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Corellego ogromn\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa\xc5\x82 kontrapunkt, kt\xc3\xb3rego obecno\xc5\x9b\xc4\x87 wyrazi\xc5\x82a si\xc4\x99 m.in. w wyst\xc4\x99powaniu cz\xc4\x99\xc5\x9bci fugowanych w sonatach triowych, w sonatach solowych oraz w niekt\xc3\xb3rych koncertach. Corelli wprowadza\xc5\x82 bardzo cz\xc4\x99sto szybkie formy fugowane \xe2\x80\x93 przewa\xc5\xbcnie na 2. miejscu w cyklu ko\xc5\x9bcielnym. By\xc5\x82y one nierzadko regularnymi fugami, do\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99sto o dw\xc3\xb3ch tematach lub sta\xc5\x82ych kontrapunktach. Kszta\xc5\x82towanie linii melodycznej w tematach cz\xc4\x99\xc5\x9bciach fugowanych jest r\xc3\xb3\xc5\xbcne. Jednocze\xc5\x9bnie mia\xc5\x82a w nich zastosowanie technika figuracyjna \xe2\x80\x93 w sonatach solowych po regularnych ekspozycjach nast\xc4\x99powa\xc5\x82y epizody figuracyjne. Corelli wprowadza\xc5\x82 w kolejnych g\xc5\x82osach tematy lub temat i odpowied\xc5\xba, przekszta\xc5\x82ca\xc5\x82 te\xc5\xbc dalsze fragmenty tematu w \xc5\x9brodkowych i ko\xc5\x84cowych partiach danego utworu. Operowa\xc5\x82 kontrapunktem tak\xc5\xbce w cz\xc4\x99\xc5\x9bciach powolnych, w kt\xc3\xb3rych partie dw\xc3\xb3ch skrzypk\xc3\xb3w stale dope\xc5\x82niaj\xc4\x85 si\xc4\x99 kontrapunktycznie, prowadz\xc4\x85c jednocze\xc5\x9bnie samodzielne linie melodyczne. Imitacjami bywaj\xc4\x85 przesycone te\xc5\xbc ostatnie cz\xc4\x99\xc5\x9bci cyklu, b\xc4\x99d\xc4\x85ce nierzadko szeregiem ekspozycji z fugi. Technika polifonizuj\xc4\x85ca pojawia si\xc4\x99 te\xc5\xbc w cyklu kameralnym, w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych ta\xc5\x84cach. Corelli pozostawi\xc5\x82 tak\xc5\xbce kilka przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w zastosowania kontrapunktu, \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85cych o silnym sprz\xc4\x99\xc5\xbceniu harmoniki z melodyk\xc4\x85. Specyficzny charakter polifonii Corellego wynika z jej harmonicznego traktowania w ramach systemu dur-moll. Ju\xc5\xbc dla wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 kompozytora by\xc5\x82a wzorem traktowania harmoniki jako wsp\xc3\xb3\xc5\x82czynnika formy, bowiem przebieg muzyczny tych utwor\xc3\xb3w opiera si\xc4\x99 na przebiegu harmonicznym \xe2\x80\x93 na odchodzeniu i powracaniu do tonacji zasadniczej. Kompozycje Corellego nale\xc5\xbc\xc4\x85 do najwcze\xc5\x9bniejszych przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w muzyki, w kt\xc3\xb3rej jasno uchwytny jest plan harmoniczny, a poszczeg\xc3\xb3lne akordy i tonacje poszczeg\xc3\xb3lnych fragment\xc3\xb3w maj\xc4\x85 wyra\xc5\xbanie okre\xc5\x9blone funkcje, przy czym kontrapunktycznie prowadzone g\xc5\x82osy uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85 si\xc4\x99 harmonicznie. Kompozytor stworzy\xc5\x82 zatem podwaliny my\xc5\x9blenia harmonicznego, kt\xc3\xb3re opanowa\xc5\x82o ca\xc5\x82y p\xc3\xb3\xc5\xbany barok, rz\xc4\x85dzi\xc5\x82o muzyk\xc4\x85 klasycyzmu, a nawet jeszcze romantyzmu \xe2\x80\x93 podwaliny harmoniki funkcyjnej.\n_START_SECTION_\nRozwojowo\xc5\x9b\xc4\x87 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Corellego stanowi syntez\xc4\x99 tradycji wokalnego kontrapunktu palestrinowskiego i w\xc5\x82oskiej szko\xc5\x82y skrzypcowej, wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c si\xc4\x99 stylistycznie z osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciami kompozytor\xc3\xb3w bolo\xc5\x84skich. Owa synteza wyrazi\xc5\x82a si\xc4\x99 w pe\xc5\x82nym wykorzystaniu mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci technicznych i wyrazowych skrzypiec oraz w doskona\xc5\x82ym zachowaniu proporcji mi\xc4\x99dzy polifoni\xc4\x85 i homofoni\xc4\x85. Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Corellego ma charakter rozwojowy. W sonatach triowych wyst\xc4\x99puje wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82anie polifonii i homofonii, przy czym w kolejnych sonatach najsilniej zaznacza si\xc4\x99 zasada kontrapunktu. Po sonatach triowych powsta\xc5\x82y sonaty solowe na skrzypce, w kt\xc3\xb3rych kompozytor eksponuj\xc4\x99 kantylen\xc4\x99 i wirtuozostwo. Ostatni etap stanowi\xc4\x85 koncerty, oparte na przeciwstawieniu zespo\xc5\x82\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rych zastosowanie znalaz\xc5\x82y polifonia i homofonia z sonat triowych, swobodne konkrety solowych skrzypiec i najr\xc3\xb3\xc5\xbcnorodniejsze sposoby wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82ania obu zespo\xc5\x82\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nSonaty\n_START_PARAGRAPH_\nW utworach Corellego skrystalizowany zosta\xc5\x82 cykl barokowej sonaty ko\xc5\x9bcielnej i kameralnej \xe2\x80\x93 cykl czterocz\xc4\x99\xc5\x9bciowy o przemiennym uk\xc5\x82adzie cz. kolejno: wolna \xe2\x80\x93 szybka \xe2\x80\x93 wolna \xe2\x80\x93 szybka. Taki uk\xc5\x82ad przewa\xc5\xbca\xc5\x82 w tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci kompozytora, w kt\xc3\xb3rej zaznaczy\xc5\x82 si\xc4\x99 te\xc5\xbc pewien charakterystyczny pod in. wzgl\xc4\x99dem uk\xc5\x82ad cz. W sonacie ko\xc5\x9bcielnej wyst\xc4\x99puje bowiem nast\xc4\x99puj\xc4\x85cy uk\xc5\x82ad: cz. 1. \xe2\x80\x93 polifoniczna powa\xc5\xbcnie w metrum C, cz. 2. \xe2\x80\x93 fugowane allegro, punkt centralny sonaty, cz. 3. \xe2\x80\x93 \xc5\x9bpiewane wolno, bardziej liryczne ni\xc5\xbc wst\xc4\x99pne powa\xc5\xbcnie, cz\xc4\x99sto mniej kontrapunktyczne, w metrum tr\xc3\xb3jdzielnym, czasem o charakterze zbli\xc5\xbconym do sarabandy, cz. 4. \xe2\x80\x93 szybka, kontrapunktyczna, ale l\xc5\xbcejsza w charakterze ni\xc5\xbc cz. 2., czasami podobna do gigue lub wr\xc4\x99cz samo gigue. Sonata kameralna natomiast stanowi cykl ta\xc5\x84c\xc3\xb3w poprzedzonych wst\xc4\x99pnym preludium. Corelli najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wprowadza\xc5\x82 3, 4 ta\xc5\x84ce, r\xc3\xb3\xc5\xbcnie zestawiane, a by\xc5\x82y to: allemanda, corrente, sarabanda, gigue, gavotta, menuet (tylko w koncercie wielkim) lub tempo sarabandy, digavotty. Tego rodzaju budowa cykli wyst\xc4\x99puje przede wszystkim w sonatach triowych, b\xc4\x99d\xc4\x85cych podsumowaniem d\xc5\x82ugo trwaj\xc4\x85cego rozwoju sonaty barokowej. Zarazem jednak utwory kompozytora dalekie s\xc4\x85 od schematu, bowiem Arcangelo odst\xc4\x99powa\xc5\x82 od ww. podstawowego uk\xc5\x82adu cyklu, stosuj\xc4\x85c m.in. zmian\xc4\x99 ilo\xc5\x9bci cz., wprowadzaj\xc4\x85c in. ni\xc5\xbc podano wy\xc5\xbcej tempa, wprowadzaj\xc4\x85 do sonaty solowej specyficzn\xc4\x85 cz. o charakterze perpetuum mobile. Corelli zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowa\xc5\x82 typ sonaty ko\xc5\x9bcielnej i kameralnej tak\xc5\xbce pod wzgl\xc4\x99dem wyrazowym, nadaj\xc4\x85c tym pierwszym wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 dostojno\xc5\x9b\xc4\x87 nie tylko poprzez wprowadzenie organ\xc3\xb3w jako bas cyfrowany (co jest spraw\xc4\x85 oczywist\xc4\x85 ze wzgl\xc4\x99du na miejsce wykonania), ale tak\xc5\xbce poprzez bardziej surow\xc4\x85 melodyk\xc4\x99 i nasycenie kontrapunktem, prowadz\xc4\x85c do wyodr\xc4\x99bnienia polifonii potraktowanej w partii basowego instrumentu smyczkowego. L\xc5\xbcejszy charakter sonaty kameralnej kompozytor uwypukli\xc5\x82 wprowadzeniem klawesynu jako bas cyfrowany lub jego realizacj\xc4\x85 tylko przez wiolonczel\xc4\x99, rezygnacja z techniki fugowanej, \xc5\x9bpiewniejsz\xc4\x85 melodyk\xc4\x85, bardziej systematycznym frazowaniem, wynikaj\xc4\x85cym ze specyfiki ta\xc5\x84c\xc3\xb3w, i znacznie prostsz\xc4\x85 faktur\xc4\x85, cz\xc4\x99sto sprowadzaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 do wiod\xc4\x85cej roli pierwszych skrzypiec w towarzystwie pozosta\xc5\x82ych instrument\xc3\xb3w. Muzyk zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowa\xc5\x82 oba typy sonat, ale zarazem \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 niekiedy cechy tych obu typ\xc3\xb3w, wprowadzaj\xc4\x85c fragmenty nietaneczne do sonat kameralnych, za\xc5\x9b cz\xc4\x99\xc5\x9bci taneczne do sonat ko\xc5\x9bcielnych, zbli\xc5\xbcaj\xc4\x85c nietaneczne adagia w sonatach kameralnych do analogicznych cz. w sonatach ko\xc5\x9bcielnych. Stworzony przez Corellego typ sonaty triowej sta\xc5\x82 si\xc4\x99 punktem wyj\xc5\x9bcia dla wielu kompozytor\xc3\xb3w. Wielu tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w w\xc5\x82a\xc5\x9bnie opusem 1. okre\xc5\x9bla\xc5\x82o cykl 12. sonat triowych. Jedni kompozytorzy (szczeg\xc3\xb3lnie angielscy), starali si\xc4\x99 jak najdok\xc5\x82adniej na\xc5\x9bladowa\xc4\x87 mistrza, inni przejmowali od niego wzory, w ramach kt\xc3\xb3rych rozwijali w\xc5\x82asne w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci stylistyczne (np. Tomaso Albinoni). O ile w sonatach triowych przewa\xc5\xbca czterocz\xc4\x99\xc5\x9bciowy uk\xc5\x82ad cyklu, o tyle w pierwszych 6. sonatach solowych z op. 5 (ko\xc5\x9bcielnego) panuje pi\xc4\x99ciocz\xc4\x99\xc5\x9bciowo\xc5\x9b\xc4\x87. W utworach tych kompozytor wprowadzi\xc5\x82 szybkie cz\xc4\x99\xc5\x9bci o charakterze bardzo motorycznym, wymagaj\xc4\x85ce od wykonawcy bieg\xc5\x82o\xc5\x9bci technicznej. Sonaty solowe kameralne z op. 5 s\xc4\x85 znowu czterocz\xc4\x99\xc5\x9bciowe, z tym \xc5\xbce w przedostatniej z nich nast\xc4\x85pi\xc5\x82o do\xc5\x9b\xc4\x87 dalekie odej\xc5\x9bcie od schematu sonaty kameralnej z powodu wprowadzenia bardzo rozbudowanego allegra, maj\xc4\x85cego ju\xc5\xbc nawet pewne cechy antycznej formy sonatowej. Ca\xc5\x82y cykl sonat z op. 5 zamyka Folia z wariacjami \xe2\x80\x93 utw\xc3\xb3r po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony r\xc3\xb3\xc5\xbcnym problemom techniki skrzypcowej.\n_START_SECTION_\nConcerto Grosso\n_START_PARAGRAPH_\nW concerto grosso powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 kompozytor do cyklu o wi\xc4\x99kszej ilo\xc5\x9bci cz. W centrum jego uwagi znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak nie uk\xc5\x82ad cykliczny tych utwor\xc3\xb3w, reprezentuj\xc4\x85cy koncert ko\xc5\x9bcielny (8) i kameralny (4), lecz r\xc3\xb3\xc5\xbcne mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82ania dw\xc3\xb3ch zespo\xc5\x82\xc3\xb3w i rozwijania formy w oparciu o technik\xc4\x99 koncertuj\xc4\x85c\xc4\x85. Z tego rodzaju praktyk\xc4\x85 wykonania m\xc3\xb3g\xc5\x82 Corelli zetkn\xc4\x85\xc4\x87 si\xc4\x99 ju\xc5\xbc w Bolonii, cho\xc4\x87 nie ma na to dowod\xc3\xb3w. natomiast w Rzymie tw\xc3\xb3rca bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wykonaniu oratorium \xc5\x9aw. Jan Baptysta Staradelli, w kt\xc3\xb3rym aparat wykonawczy podzielony by\xc5\x82 na 2 zespo\xc5\x82y. Wp\xc5\x82yw Staradelli na Corellego w zakresie praktyki koncertu wielkiego wydaje si\xc4\x99 niew\xc4\x85tpliwy. Praktyka podzia\xc5\x82u na zespo\xc5\x82y znana by\xc5\x82a te\xc5\xbc w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Marcela, z kt\xc3\xb3rym kompozytor zwi\xc4\x85zany by\xc5\x82 w nast\xc4\x99pnych latach. Gottlieb Muffat we wst\xc4\x99pie do Podr\xc4\x99cznika muzyki instrumentalnej wspomina, \xc5\xbce w 1682 r. s\xc5\x82ysza\xc5\x82 w Rzymie "sinfonie" Corellego grane pod kierownictwem kompozytora i, \xc5\xbce na wz\xc3\xb3r nich skomponowa\xc5\x82 w\xc5\x82asne concerto grosso. Mog\xc5\x82y by\xc4\x87 to ju\xc5\xbc jakie\xc5\x9b koncerty z op. 6., jak przypuszczaj\xc4\x85 niekt\xc3\xb3rzy badacze, ale mog\xc5\x82y by\xc4\x87 to po prostu sonaty triowe wykonane w zwi\xc4\x99kszonej i zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanej obsadzie. W ka\xc5\xbcdym razie uwaga Muffata \xc5\x9bwiadczy o wykonywaniu kompozycji autora w oparciu o zasad\xc4\x99 koncertu wielkiego. W 1689 r. skrzypek skomponowa\xc5\x82 introduizon\xc4\x99 i sinfoni\xc4\x99 \xe2\x80\x93 wykorzystuj\xc4\x85ce przeciwstawienie cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 koncertow\xc4\x85 \xe2\x80\x93 concerto grosso \xe2\x80\x93 do oratorium Giovanniego Lorenza Luliera \xc5\x9aw. El\xc5\xbcbieta. Fragment sinfonii wprowadzi\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jako cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 3. do VI koncerto grosso z op. 6._NEWLINE_Concerta grossi Corellego dowodz\xc4\x85 zami\xc5\x82owania kompozytora do obsady triowej, bowiem sk\xc5\x82ad koncertu stanowi trio smyczek. Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 wielki poszerzony jest o parti\xc4\x99 alt\xc3\xb3wki. R\xc3\xb3\xc5\xbcnica pomi\xc4\x99dzy obu zespo\xc5\x82ami polega na tym, \xc5\xbce partia koncertu by\xc5\x82a obsadzana solowo, a partia wielka przez wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 liczb\xc4\x99 wykonawc\xc3\xb3w. G\xc5\x82osy basowe w obu zespo\xc5\x82ach mia\xc5\x82y ocyfrowanie, co wskazuje na istnienie oddzielnych partii kontynuacyjnych. Do najwi\xc4\x99kszych osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 Corellego w tych utworach nale\xc5\xbcy wykorzystanie r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodnych mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci wynikaj\xc4\x85cych z \xc5\x82\xc4\x85czenia obu zespo\xc5\x82\xc3\xb3w, stworzenie doskona\xc5\x82ego brzmienia orkiestry i wydatne rozwini\xc4\x99cie techniki wiolinistycznej. Materia\xc5\x82 muzyczny jest w zasadzie jednakowy dla zespo\xc5\x82u koncertowego i wielkiego (wyj\xc4\x85tek stanowi I Allegro z II Koncertu), tote\xc5\xbc koncerty mog\xc5\x82y by\xc4\x87 i by\xc5\x82y wykonywane w postaci sonaty triowej. Koncerty s\xc4\x85 bowiem projekcj\xc4\x85 sonat triowych na wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 obsad\xc4\x99. Najwyra\xc5\xbaniej przejawia si\xc4\x99 to we fragmentach lub ca\xc5\x82ych nawet cz\xc4\x99\xc5\x9bciach skomponowanych na zasadzie cz. ripieno, gdy poszczeg\xc3\xb3lne partie cz. koncertowej s\xc4\x85 zdwajane przez zesp\xc3\xb3\xc5\x82 wielki. Tak pisane s\xc4\x85 cz\xc4\x99sto fragmenty pocz\xc4\x85tkowe koncertu, ca\xc5\x82e wolne cz\xc4\x99\xc5\x9bci polifoniczne cz. w fakturze przemiennej czy cz., w kt\xc3\xb3rych pierwsze skrzypce prowadz\xc4\x85 kantylen\xc4\x99, a reszta zespo\xc5\x82u stanowi towarzyszenie._NEWLINE_W koncertach Corellego wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82anie zespo\xc5\x82\xc3\xb3w najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej odbywa si\xc4\x99 poprzez do\xc5\x82\xc4\x85czenie zespo\xc5\x82u wielkiego do koncertowego w ramach jednej frazy \xe2\x80\x93 przewa\xc5\xbcnie w jej zako\xc5\x84czeniu. Przeciwstawianie zespo\xc5\x82\xc3\xb3w \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 te\xc5\xbc z powtarzaniem: fragment przeprowadzony przez koncertowy pojawia si\xc4\x99 w cz\xc4\x99\xc5\x9bci wielkiej. Cz\xc4\x99\xc5\x9bciej jednak po pierwszym odcinku w cz\xc4\x99\xc5\x9bci koncertowej, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wielka odpowiada mu lub go rozwija. Podobnie cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 koncertowa mo\xc5\xbce rozwija\xc4\x87 motywy przez cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wielk\xc4\x85. W koncertach spotykamy d\xc5\x82ugie fragmenty, w kt\xc3\xb3rym motywy s\xc4\x85 powtarzane ze zmian\xc4\x85 co takt. w zasadzie nigdy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 wielki nie gra sam. Do efekt\xc3\xb3w kontrastuj\xc4\x85cych dialogowanie skrzypiec czy charakterystyczne rozbicie linii melodycznej mi\xc4\x99dzy partie skrzypiec. Pod wzgl\xc4\x99dem technicznym Corelli traktowa\xc5\x82 oba zespo\xc5\x82y jednakowo, aczkolwiek w jego koncertach istniej\xc4\x85 tak\xc5\xbce fragmenty, w kt\xc3\xb3rych partia pierwszych skrzypiec lub wiolonczeli wyodr\xc4\x99bnia si\xc4\x99 z cz\xc4\x99\xc5\x9bci koncertowej, za\xc5\x9b zesp\xc3\xb3\xc5\x82 wielki przejmuje funkcje akompaniamentury. Nowsze traktowanie zespo\xc5\x82u wielkiego polega m.in. na tym, \xc5\xbce przy powtarzaniu fragmentu z partii koncertowej zesp\xc3\xb3\xc5\x82 wielki nieco redukuje jeden lub wszystkie g\xc5\x82osy koncertowe. Czasami zesp\xc3\xb3\xc5\x82 wielki realizuje jedynie bas cyfrowy. Fragmenty solowe s\xc4\x85 albo solem dwojga skrzypiec z cz\xc4\x99\xc5\x9bci koncertowej (czasami bez bas\xc3\xb3w cyfrowych), albo d\xc5\x82ugimi figuracjami pierwszych skrzypiec lub wiolonczeli z cz\xc4\x99\xc5\x9bci koncertowej. Czasami we fragmentach w technice ripieno partie wszystkich pierwszych skrzypiec prowadzone s\xc4\x85 solistycznie. Nowe sposoby instrumentowania wyra\xc5\xbcaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w zmianie funkcji g\xc5\x82os\xc3\xb3w, np. na pocz\xc4\x85tku Adagia z IV Koncertu skrzypce zespo\xc5\x82u wielkiego dubluj\xc4\x85 bas koncertowego. Te zacz\xc4\x85tki nowych rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w koncercie wielkim Corellego zosta\xc5\x82y p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rozwini\xc4\x99te przez innych kompozytor\xc3\xb3w. Stosowane przez Corellego jedynie wyj\xc4\x85tkowo tzw. basy wiolinowe sta\xc5\x82y si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej popularne._NEWLINE_Koncerty wielkie Corellego odznaczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 ogromn\xc4\x85 barwno\xc5\x9bci\xc4\x85 brzmieniow\xc4\x85 i r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodnym kolorytem. Kompozytor wprowadza efekty na\xc5\x9bladowania instrument\xc3\xb3w d\xc4\x99tych obok cz\xc4\x99\xc5\x9bci utrzymywanych w fakturze akordowej wprowadza fragmenty o prostej, ale bardzo motorycznej i dynamicznej figuracji solowych skrzypiec lub wiolonczeli z cz. koncertowej. Znaczenie kolorystyczne ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nasycenie melodii interwa\xc5\x82ami chromatycznymi w fugach i in. cz. polifonicznych.\n_START_SECTION_\nStyl\n_START_PARAGRAPH_\nCa\xc5\x82a tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Corellego jest bardzo jednolita stylistycznie, jest doskona\xc5\x82ym przyk\xc5\x82adem r\xc3\xb3wnowagi formy oraz po\xc5\x82\xc4\x85czenia kontrapunktu z homofoni\xc4\x85. Cechuj\xc4\x99 j\xc4\x85 przede wszystkim specyficzne rozwijanie kompozycji, oparte na jasno okre\xc5\x9blonym planie harmonicznym, nierzadko wsp\xc3\xb3lnym dla danego cyklu, cz\xc4\x99sto sprowadzaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 do regularnego schematu: T-D-Tp-T. Polega ono na aforystycznym pokazaniu kr\xc3\xb3tkiej my\xc5\x9bli, jej powt\xc3\xb3rzeniu w tonacji dominanty (lub bez powt\xc3\xb3rzenia) i dalszym, swobodnym rozwijaniu kantyleny z owej my\xc5\x9bli pocz\xc4\x85tkowej, przy czym cezury wyznacza plan harmoniczny. Tak ukszta\xc5\x82towane s\xc4\x85 g\xc5\x82. wst\xc4\x99pne cz. wolne. Cech\xc4\x85 wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 dla ca\xc5\x82ej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Corellego jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc rozwijanie d\xc5\x82ugich fragment\xc3\xb3w kompozycji w oparciu o szereg progresji w relacji D-T. Z formotw\xc3\xb3rcza rol\xc4\x85 harmonii w kompozycjach Corellego zwi\xc4\x85zany jest kszta\xc5\x82t silnie zarysowanej linii melodycznej basu, kt\xc3\xb3ry stanowi si\xc5\x82\xc4\x99 nap\xc4\x99dow\xc4\x85 utworu, bowiem ka\xc5\xbcdy jego krok ma znaczenie harmoniczne. Corelli poszerzy\xc5\x82 rozmiary poszczeg\xc3\xb3lnych cz. sonaty barokowej, rezygnuj\xc4\x85c z odcinkowo\xc5\x9bci cyklu, ale pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 u niego kr\xc3\xb3tkie fragmenty pomi\xc4\x99dzy poszczeg\xc3\xb3lnymi cz. Charakterystyczne dla Corellego jest ponadto ko\xc5\x84czenie takich fragment\xc3\xb3w lub cz. zestawieniem akord\xc3\xb3w: *D-S-D. W wielu kadencjach wyst\xc4\x99puje nast\xc4\x99pstwo wsp\xc3\xb3\xc5\x82brzmie\xc5\x84 dw\xc3\xb3ch sekund. Melodyk\xc4\x99 Corellego cechuje raczej rozwijaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 faza lub nie ko\xc5\x84cz\xc4\x85ca si\xc4\x99 figuracja ni\xc5\xbc wyrazi\xc5\x9bcie zarysowane tematy, jakie p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 b\xc4\x99d\xc4\x85 np. u Antonia Lucia Vivaldiego. Kompozytor cz\xc4\x99sto stosuje si\xc4\x99 synkopowe zaz\xc4\x99bienie si\xc4\x99 kontrapunktycznie prowadzonych linii melodycznych z charakterystycznym wychodzeniem danego g\xc5\x82osu o sekund\xc4\x99 w g\xc3\xb3r\xc4\x99 ponad g\xc5\x82os przetrzymany, stwarzaj\xc4\x85c tym samym bardzo du\xc5\xbce napi\xc4\x99cie. Rozw\xc3\xb3j formy dokonuje si\xc4\x99 raczej poprzez jednorazowe nawi\xc4\x85zywanie ni\xc5\xbc dos\xc5\x82owne powtarzanie ca\xc5\x82ych fragment\xc3\xb3w. Dla ca\xc5\x82ej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Corellego charakterystyczny jest kontrapunkt luxurians i dok\xc5\x82adno\xc5\x9b\xc4\x87 brzmienia zespo\xc5\x82u. Kompozytor stosuje r\xc3\xb3\xc5\xbcne typy faktur w danym utworze, co sprawia, \xc5\xbce jego sonaty czy koncerty wielkie s\xc4\x85 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowane a zarazem zachowuj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnowag\xc4\x99 brzmienia. W utworach Corellego swoboda i fantazja \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 z bardzo \xc5\x9bci\xc5\x9ble przestrzeganymi regu\xc5\x82ami kontrapunktu. Owa swoboda wyra\xc5\xbca\xc5\x82a si\xc4\x99 m.in. w stosowaniu improwizowanych ozdobnik\xc3\xb3w, szczeg\xc3\xb3lnie w sonatach solowych.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82yw na potomnych\n_START_PARAGRAPH_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Corellego i jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 odbi\xc5\x82a si\xc4\x99 szerokim echem w \xc3\xb3wczesnym \xc5\x9bwiecie muzycznym. Wielu wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych uwa\xc5\xbca\xc5\x82o muzyk\xc4\x99 Corellego za symbol doskona\xc5\x82o\xc5\x9bci. Utwory Corellego, a szczeg\xc3\xb3lnie jego sonaty solowe, uznane zosta\xc5\x82y za podwaliny szko\xc5\x82y skrzypcowej i tak np. Giuseppe Tartini zaleca\xc5\x82 dok\xc5\x82adne \xc4\x87wiczenie tych w\xc5\x82a\xc5\x9bnie kompozycji. Dowodem popularno\xc5\x9bci Coreliego by\xc5\x82y liczne wydania jego utwor\xc3\xb3w za \xc5\xbcycia kompozytora i p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, spo\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rej na szczeg\xc3\xb3lne uznanie zas\xc5\x82uguje wydanie angielskie w nowej, partyturowej formie oraz wydanie Rogera z Amsterdamu, kt\xc3\xb3ry opublikowa\xc5\x82 sonaty z op. 5. z ozdobionymi cz. w wolnym tempie, "tak jak mia\xc5\x82 gra\xc4\x87 Corelli". Wydanie to przedrukowa\xc5\x82 w Anglii John Walsh i J. Hare. Istnieje jeszcze kilka in. wersji sonat solowych z ozdobnikami wprowadzonymi m.in. przez Francesca Geminianiego. Utwory Corellego, a szczeg\xc3\xb3lnie z op. 5., kr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82y tak\xc5\xbce w niezliczonych odpiskach r\xc4\x99kopi\xc5\x9bmiennych, co wi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 z ich dydaktycznym przeznaczeniem. Liczne by\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc r\xc3\xb3\xc5\xbcne opracowania utwor\xc3\xb3w Coreliego, np. transkrypcje sonat triowych na klawesyn. Geminiani dokona\xc5\x82 opracowania sonat triowych i solowych w formie koncertu wielkiego, za\xc5\x9b Tartini w L\'arte dell\'arco stworzy\xc5\x82 cykl wariacji opartych na s\xc5\x82ynnej Gavotcie z op. 5. Powstawa\xc5\x82y kompozycje b\xc4\x99d\xc4\x85ce wyrazem ho\xc5\x82du sk\xc5\x82adanemu Corellemu, m.in. Grande sonade en Trio intitul\xc3\xa9e le Parnasse ou l\'Apoth\xc3\xa9ose de Corelli Franc\xc5\x9foisa Cuperina. sztuka skrzypcowa Corellego zaowocowa\xc5\x82a tak\xc5\xbce w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci jego uczni\xc3\xb3w: Giovanniego Battist\xc4\x99 Somisa, Francesca Geminianiego, Pietra Locatelliego, Francesca Gaspariniego, Michela Mascittiego, J.B. Aneta i J.G.C. St\xc3\xb6rla. Wp\xc5\x82yw Corellego nie ograniczy\xc5\x82 si\xc4\x99 tylko do po\xc5\x9brednictwa uczni\xc3\xb3w. We Francji i Anglii na skutek zainteresowania si\xc4\x99 sonatami triowymi Corellego zacz\xc4\x99to docenia\xc4\x87 skrzypce, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y w cieniu klawesynu i wiolonczeli. Wielu kompozytor\xc3\xb3w angielskich i francuskich usi\xc5\x82owa\xc5\x82o wiernie na\xc5\x9bladowa\xc4\x87 Corellego. Do jego zdobyczy nawi\xc4\x85za\xc5\x82 H\xc3\xa4ndel w swych sonatach i koncercie wielkim op. 6. Zwi\xc4\x85zki ze stylem Corellego zaznaczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 nadto u kompozytor\xc3\xb3w w\xc5\x82oskich i niemieckich. Utwory Corellego studiowa\xc5\x82 Jan Sebastian Bach, a kilka temat\xc3\xb3w z jego fug wykorzysta\xc5\x82 w dzie\xc5\x82ach organowych. Sonaty solowe Corellego s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y przez wiele lat przede wszystkim celom pedagogicznym. Potem o Corellim zapomniano, jak o wielu in. tw\xc3\xb3rcach muzyki baroku. Obecnie po pionierskiej pracy Pincherlego i wskutek coraz bardziej wzrastaj\xc4\x85cego zainteresowania muzyk\xc4\x85 baroku tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Corellego znalaz\xc5\x82a nale\xc5\xbcne miejsce u badaczy i muzyk\xc3\xb3w, czego dowodem s\xc4\x85 m.in. 3 mi\xc4\x99dzynarodowe kongresy, kt\xc3\xb3re odby\xc5\x82y si\xc4\x99 w Fusignano oraz podj\xc4\x99cie szeroko zakrojonych prac nad \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ami w zwi\xc4\x85zku z przygotowanym wydaniem dzie\xc5\x82 wszystkich Corellego.'