b'\n_START_ARTICLE_\nWaregowie\n_START_SECTION_\nStosunek do plemion s\xc5\x82owia\xc5\x84skich\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo Wareg\xc3\xb3w nie interesowa\xc5\x82 podb\xc3\xb3j ani rabunek ziem le\xc5\xbc\xc4\x85cych pomi\xc4\x99dzy ich ojczyzn\xc4\x85 a bogatymi ziemiami Bizancjum i Bliskiego Wschodu. Z czasem jednak podporz\xc4\x85dkowywali sobie wioski i grody le\xc5\xbc\xc4\x85ce przy rzekach b\xc4\x99d\xc4\x85cych trasami ich wypraw. Nak\xc5\x82adali tak\xc5\xbce danin\xc4\x99 na okolicznych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, opanowuj\xc4\x85c kolejne tereny, wykorzystuj\xc4\x85c albo walki mi\xc4\x99dzyplemienne, albo zobowi\xc4\x85zuj\xc4\x85c si\xc4\x99 do ochrony ich przed Chazarami z po\xc5\x82udnia.\n_START_SECTION_\nEkspansja terytorialna\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsi Waregowie na terenach przysz\xc5\x82ej Rusi pozostaj\xc4\x85 bezimienni. Wiadomo, \xc5\xbce w po\xc5\x82owie IX wieku dru\xc5\xbcyny wareskie stacjonowa\xc5\x82y na terenach p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego ksi\xc4\x99stwa Nowogrodu, a tamtejsze plemiona p\xc5\x82aci\xc5\x82y im danin\xc4\x99. Wed\xc5\x82ug Nestora w 862 roku Wareg\xc3\xb3w tych wygnano, jednak wkr\xc3\xb3tce potem dosz\xc5\x82o ponownie do walk wewn\xc4\x99trznych, i wkr\xc3\xb3tce potem Waregowie powr\xc3\xb3cili. W tym samym roku Ruryk, Wareg z plemienia Rus\xc3\xb3w, opanowa\xc5\x82 te ziemie. Kuzyn i nast\xc4\x99pca Ruryka, Oleg, opanowa\xc5\x82 wszystkie tereny wschodnios\xc5\x82owia\xc5\x84skie i przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 stolic\xc4\x99 z Nowogrodu do Kijowa tworz\xc4\x85c pa\xc5\x84stwo, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zwane Rusi\xc4\x85 Kijowsk\xc4\x85. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 historyk\xc3\xb3w rosyjskich uwa\xc5\xbca to za pocz\xc4\x85tek rosyjskiej pa\xc5\x84stwowo\xc5\x9bci (dynastia za\xc5\x82o\xc5\xbcona przez Ruryka panowa\xc5\x82a w Wielkim Ksi\xc4\x99stwie Moskiewskim i Carstwie Rosyjskim). Latopis Nestora podaje, \xc5\xbce Waregowie pomogli wprawdzie W\xc5\x82odzimierzowi opanowa\xc4\x87 Kij\xc3\xb3w, ale uznali metropoli\xc4\x99 za sw\xc4\x85 zdobycz, \xc5\xbc\xc4\x85daj\xc4\x85c oddania im miasta i okupu. W roku 1030 wareskie wojska Rurykowicz\xc3\xb3w zagarniaj\xc4\x85 Be\xc5\x82z, a w nast\xc4\x99pnym roku inne grody Lach\xc3\xb3w a\xc5\xbc po San.\n_START_SECTION_\nWaregowie a Polska\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug XIX-wiecznego polskiego historyka, Karola Szajnochy, imiona Lach i Wareg oznaczaj\xc4\x85 w j\xc4\x99zykach skandynawskich to samo \xe2\x80\x93 towarzysza b\xc4\x85d\xc5\xba sprzymierze\xc5\x84ca. Forma Lach jest jednak starsza od Wareg, kt\xc3\xb3ra pochodzi z IX wieku. Szajnocha by\xc5\x82 zwolennikiem tzw. teorii norma\xc5\x84skiej, wed\xc5\x82ug kt\xc3\xb3rej pa\xc5\x84stwo polskie mia\xc5\x82o powsta\xc4\x87 w wyniku najazdu z P\xc3\xb3\xc5\x82nocy, a Mieszko I by\xc5\x82 wikingiem. Teoria ta ma nadal swoich zwolennik\xc3\xb3w. Nie mo\xc5\xbcna wykluczy\xc4\x87, i\xc5\xbc wojownicy warescy najmowani byli na s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 do dru\xc5\xbcyny ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cej, niemniej stanowili jedynie narz\xc4\x99dzie w r\xc4\x99ku pierwszego historycznego w\xc5\x82adcy Polski._NEWLINE_R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc polscy archeolodzy badaj\xc4\x85cy w okresie mi\xc4\x99dzywojennym zespo\xc5\x82y cmentarzysk rz\xc4\x99dowych z grobami szkieletowymi w obstawach kamiennych na Mazowszu i Wielkopolsce stwierdzili, \xc5\xbce u\xc5\xbcytkowane by\xc5\x82y w X I XI wieku przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87 pochodzenia nies\xc5\x82owia\xc5\x84skiego. Jan Czekanowski, profesor antropologii na Uniwersytecie Lwowskim, po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas odkrycia z Mazowsza i Podlasia, z podobnymi grobami zawieraj\xc4\x85cymi wyposa\xc5\xbcenie skandynawskie, odkrytymi w Wielkopolsce. W jego uj\xc4\x99ciu, pochowani w nich zostali germa\xc5\x84scy tubylcy, Goci i Wandalowie, mieszkaj\xc4\x85cy w dorzeczu Wis\xc5\x82y i Odry od kilku stuleci, kt\xc3\xb3rzy nie wyw\xc4\x99drowali na po\xc5\x82udnie i zach\xc3\xb3d u schy\xc5\x82ku staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci. Z czasem miejscowa ludno\xc5\x9b\xc4\x87 skandynawska zmiesza\xc5\x82a si\xc4\x99 z ludno\xc5\x9bci\xc4\x85 s\xc5\x82owia\xc5\x84sk\xc4\x85. Czekanowski na podstawie w\xc5\x82asnych bada\xc5\x84 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce pa\xc5\x84stwo polskie zawdzi\xc4\x99cza\xc5\x82o sw\xc4\x85 genez\xc4\x99 Gotom.\n_START_SECTION_\nNajemnicy\n_START_PARAGRAPH_\nWaregowie byli znani ze swojej s\xc5\x82u\xc5\xbcby jako wojska zaci\xc4\x99\xc5\xbcne. Nazywano tak wszelkich wojownik\xc3\xb3w pochodz\xc4\x85cych z przeludnionej Skandynawii, kt\xc3\xb3rzy brali udzia\xc5\x82 w walkach w ca\xc5\x82ej Europie, a tak\xc5\xbce na Bliskim Wschodzie. Byli postrzegani jako dobrzy najemnicy, gdy\xc5\xbc z jednej strony cenili sobie z\xc5\x82oto, z drugiej strony byli tak\xc5\xbce bardzo honorowi, rzadko wi\xc4\x99c przechodzili na stron\xc4\x99 przeciwnika.\n_START_SECTION_\nTaktyka\n_START_PARAGRAPH_\nOddzia\xc5\x82y Wareg\xc3\xb3w by\xc5\x82y najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej ci\xc4\x99\xc5\xbckozbrojn\xc4\x85 piechot\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra w zwartych, zdyscyplinowanych formacjach, zwanych hirdami (by\xc5\x82y one podobne do falang) walczy\xc5\x82a przy pomocy w\xc5\x82\xc3\xb3czni, topora i ci\xc4\x99\xc5\xbckich mieczy. Waregowie w tym sensie byli od IX do XI wieku bardzo cz\xc4\x99sto najbardziej warto\xc5\x9bciow\xc4\x85, ale i najkosztowniejsz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 wojsk, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rych wchodzili, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ze wzgl\xc4\x99du na ponadprzeci\xc4\x99tny wzrost i sile, dzi\xc4\x99ki czemu mogli swobodnie w\xc5\x82ada\xc4\x87 swoimi ci\xc4\x99\xc5\xbckimi toporami i mieczami, kt\xc3\xb3rym nie mog\xc5\x82a si\xc4\x99 oprze\xc4\x87 \xc5\xbcadna \xc3\xb3wczesna zbroja. Sami za\xc5\x9b posiadali zazwyczaj najlepsze zbroje i tarcze, kt\xc3\xb3rych nie ima\xc5\x82y si\xc4\x99 strza\xc5\x82y ani lekkie miecze i szable. Ich legendarny \xe2\x80\x9emur z tarcz\xe2\x80\x9d by\xc5\x82 niemal nie do prze\xc5\x82amania przez \xc5\xbcaden inny rodzaj oddzia\xc5\x82u wojskowego przez d\xc5\x82ugi czas.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82ania\n_START_PARAGRAPH_\nWaregowie wyst\xc4\x99powali w tym czasie w wojskach praktycznie ca\xc5\x82ej p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i wschodniej Europy, a tak\xc5\xbce w mniejszym stopniu na Bliskim Wschodzie. Cz\xc4\x99sto zdarza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce r\xc3\xb3\xc5\xbcne oddzia\xc5\x82y wareskie walczy\xc5\x82y przeciw sobie, oraz \xc5\xbce jeden i ten sam oddzia\xc5\x82 s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 najpierw jednemu pa\xc5\x84stwu, a potem przechodzi\xc5\x82 na s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 do ich bezpo\xc5\x9brednich wrog\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nSchy\xc5\x82ek\n_START_PARAGRAPH_\nDopiero pod koniec XI wieku ich supremacja na polach bitew sko\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99, na skutek rozwoju uzbrojenia i taktyki ci\xc4\x99\xc5\xbckiej jazdy rycerzy, zdolnej do prze\xc5\x82amania ich formacji za pomoc\xc4\x85 bezpo\xc5\x9bredniej szar\xc5\xbcy. Za symboliczn\xc4\x85 dat\xc4\x99 ko\xc5\x84ca supremacji oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w wareskich w Zachodniej Europie przyjmuje si\xc4\x99 rok 1066, kiedy w bitwie pod Hastings ci\xc4\x99\xc5\xbckozbrojni rycerze Wilhelma Zdobywcy pokonali doborowe oddzia\xc5\x82y wareskie, zwane tam huskarlami. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z pokonanych znalaz\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zatrudnienie w gwardii wareskiej, b\xc4\x99d\xc4\x85cej jedn\xc4\x85 z elitarnych jednostek Bizancjum. Jedynie tam przez d\xc5\x82u\xc5\xbcszy czas (a\xc5\xbc do upadku Konstantynopola) utrzyma\xc5\x82a si\xc4\x99 tradycja gwardii wareskiej, jednak szybko zatraci\xc5\x82a ona sw\xc3\xb3j pierwotny, skandynawski charakter.'