b'\n_START_ARTICLE_\nPozezdrze\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nNazwy wsi (wed\xc5\x82ug "S\xc5\x82ownika geogr...." z 1887) Pozezdrze albo Przezdrze, niem.Passessern, a dalej po\xc5\x82o\xc5\xbcenie "wie\xc5\x9b powiat w\xc4\x99goborski, nad traktem bitym z Leca do W\xc4\x99goborka 14 km". Podczas akcji germanizacyjnej nazw miejscowych i fizjograficznych historyczna nazwa niemiecka Passessern zosta\xc5\x82a w 1938 r. zast\xc4\x85piona przez administracj\xc4\x99 nazistowsk\xc4\x85 sztuczn\xc4\x85 form\xc4\x85 Gro\xc3\x9fgarten.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\x9b za\xc5\x82o\xc5\xbcona zosta\xc5\x82a 21 czerwca 1543 na stu w\xc5\x82\xc3\xb3kach, z kt\xc3\xb3rych so\xc5\x82tys zwany Ma\xc5\x82ym Paw\xc5\x82em z Leca otrzyma\xc5\x82 dziesi\xc4\x99\xc4\x87. Osiedle\xc5\x84com przyznana 6 lat wolnizny w 1547 wie\xc5\x9b by\xc5\x82a ju\xc5\xbc ca\xc5\x82kiem zasiedlona, mieszkali tu so\xc5\x82tys i 44 ch\xc5\x82op\xc3\xb3w czynszowych wszyscy Polacy. W 1710 pad\xc5\x82o tu ofiar\xc4\x85 d\xc5\xbcumy 309 os\xc3\xb3b. Mniej ofiar epidemii by\xc5\x82o na terenie parafii W\xc4\x99gorzewo. Jej proboszcz stosowa\xc5\x82 wszelkie znane w\xc3\xb3wczas \xc5\x9brodki do zapobiegania chorobie opisane w jego biografii._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82a to wie\xc5\x9b ksi\xc4\x99cia Albrechta, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej kr\xc3\xb3lewska. Ch\xc5\x82opi z Pozezdrza odrabiali pa\xc5\x84szczyzn\xc4\x99 w maj\xc4\x85tku domeny pa\xc5\x84stwowej przy zamku w W\xc4\x99gorzewie. W 1858 roku wie\xc5\x9b liczy\xc5\x82a 927 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. S\xc5\x82ownik geograficzny Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego zredagowany w latach 1880\xe2\x80\x931902 podaje, \xc5\xbce miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 liczy\xc5\x82a 1146 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w "w po\xc5\x82owie Polak\xc3\xb3w". Wed\xc5\x82ug spisu z roku 1939 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 liczy\xc5\x82a 1551 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1910 wie\xc5\x9b zniszczona zosta\xc5\x82a przez wielki po\xc5\xbcar. Pod koniec 1914 i na pocz\xc4\x85tku 1915 wie\xc5\x9b znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 na terenie frontu I wojny \xc5\x9bwiatowej - Bitwa nad jeziorami mazurskimi. W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej obok Pozezdrza wybudowana zosta\xc5\x82a kwatera Himmlera. We wsi by\xc5\x82a plac\xc3\xb3wka batalionu policyjnego zabezpieczaj\xc4\x85ca ochron\xc4\x99 Himmlera.\n_START_SECTION_\nO\xc5\x9bwiata\n_START_PARAGRAPH_\nSzko\xc5\x82a w Pozezdrzu powsta\xc5\x82a w 1737. W 1885 by\xc5\x82o tu 142 uczni\xc3\xb3w z kt\xc3\xb3rych 100 zna\xc5\x82o j\xc4\x99zyk polski, by\xc5\x82a to szko\xc5\x82a dwu klasowa, o dw\xc3\xb3ch nauczycielach. W 1935 w Pozezdrzu by\xc5\x82y dwie szko\xc5\x82y: jedna czteroklasowa o czterech nauczycielach i 218 uczniach, druga jednoklasowa o jednym nauczycielu i 48 uczniach.\n_START_SECTION_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\x9b pocz\xc4\x85tkowo nale\xc5\xbca\xc5\x82a do parafii w Kruklankach._NEWLINE_Parafia lutera\xc5\x84ska w Pozezdrzu powsta\xc5\x82a w 1886. Nale\xc5\xbca\xc5\x82y do niej wsie: Harsz, Okowizna, Pieczarki i Pozezdrze. W 1890 nale\xc5\xbca\xc5\x82o do niej 2630 wiernych, w tym 658 Polak\xc3\xb3w. W roku 1912 w\xc5\x9br\xc3\xb3d parafian odnotowano 200 Mazur\xc3\xb3w. Jeszcze w 1926 w wielkie \xc5\x9bwi\xc4\x99ta odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 tu nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa w j\xc4\x99zyku polskim._NEWLINE_Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 w Pozezdrzu zbudowano w 1891. W dniach 9 i 10 wrze\xc5\x9bnia 1914 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 uszkodzony zosta\xc5\x82 pociskami artylerii, a ostatecznie zosta\xc5\x82 zniszczony 2 lutego 1915. \xc5\x9awi\xc4\x85tyni\xc4\x99 odbudowano w 1923._NEWLINE_W 1946 powsta\xc5\x82a tu parafia katolicka, a ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa Kostki._NEWLINE_Obecnie na terenie Pozezdrza dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 duszpastersk\xc4\x85 prowadzi Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Rzymskokatolicki oraz Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Ewangelicko-Augsburski (filia\xc5\x82).\n_START_SECTION_\nInne\n_START_PARAGRAPH_\nW Pozezdrzu znana by\xc5\x82a legenda o skarbie wykopanym na wzniesieniu nad rzek\xc4\x85 Sapin\xc4\x85. Skarb ukryty by\xc5\x82 w piwnicy wykonanej z ceg\xc5\x82y. Z cegie\xc5\x82 tych kilku gospodarzy w XIX w. mia\xc5\x82o sobie wybudowa\xc4\x87 stajnie. Wzniesienie to p\xc3\xb3\xc5\xbaniej nazwano Z\xc5\x82ot\xc4\x85 G\xc3\xb3r\xc4\x85._NEWLINE_W pobliskim lesie (ok. 2 km na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d) znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 bunkry by\xc5\x82ej kwatery SS i policji Reischf\xc3\xbcrera Heinricha Himmlera, (wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a pod kryptonimem "Hochwald"), zbudowane w latach 1940-1941, by\xc5\x82y wykorzystywane w czasie agresji na ZSRR. Teren kwatery otoczony by\xc5\x82 polem minowym ogrodzonym p\xc5\x82otem z siatki i drutu kolczastego. Zakwaterowany by\xc5\x82 tu batalion policji, kt\xc3\xb3ry wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w przewidzianych do obrony kwatery Himmlera i OKW w Gier\xc5\x82o\xc5\xbcy oraz obserwacji tr\xc3\xb3jk\xc4\x85ta K\xc4\x99trzyn - W\xc4\x99gorzewo - Gi\xc5\xbcycko. 16 wrze\xc5\x9bnia 1944 roku Himmler spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 tu z genera\xc5\x82em Andriejem W\xc5\x82asowem dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 Rosyjskiej Armii Wyzwole\xc5\x84czej. Kwatera ta zosta\xc5\x82a opuszczona 20 listopada 1944 roku, 24 stycznia 1945 r. saperzy niemieccy wysadzili j\xc4\x85 w powietrze.'