b'\n_START_ARTICLE_\nEduard Slavoljub Penkala\n_START_PARAGRAPH_\nEduard Slavoljub Penkala (P\xc4\x99ka\xc5\x82a, ur. 20 kwietnia 1871 w Liptowskim Mikulaszu, zm. 5 lutego 1922 w Zagrzebiu) \xe2\x80\x93 chorwacki in\xc5\xbcynier, wynalazca i konstruktor, autor pierwszego chorwackiego projektu samolotu._NEWLINE_Rodzina Penkali mia\xc5\x82a korzenie polsko-holenderskie. Uko\xc5\x84czy\xc5\x82 studia na uniwersytetach w Wiedniu i Dre\xc5\xbanie. W 1898 obroni\xc5\x82 prac\xc4\x99 doktorsk\xc4\x85 w dziedzinie chemii organicznej. Po \xc5\x9blubie rodzina przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Zagrzebia i zamieszka\xc5\x82a przy Trgu kralja Tomislava 17 (w pobli\xc5\xbcu Zrinjevaca \xe2\x80\x93 na domu ods\xc5\x82oni\xc4\x99to tablic\xc4\x99 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 w 2001). W 1904 z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 stosowne \xc5\x9bluby na urz\xc4\x99dnika pa\xc5\x84stwowego i zosta\xc5\x82 znaturalizowany, jako Chorwat (doda\xc5\x82 sobie drugie imi\xc4\x99 Slavoljub)._NEWLINE_Na swoim koncie mia\xc5\x82 prawie 80 wynalazk\xc3\xb3w z dziedziny mechaniki, chemii, fizyki i lotnictwa. Pracowa\xc5\x82 np. nad mechanicznymi o\xc5\x82\xc3\xb3wkami i d\xc5\x82ugopisami. 24 stycznia 1906 opatentowa\xc5\x82 pierwszy na \xc5\x9bwiecie mechaniczny o\xc5\x82\xc3\xb3wek. Patenty Penkali zosta\xc5\x82y zarejestrowane w ponad 35 krajach \xc5\x9bwiata. W 1907 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 na ulic\xc4\x99 Prask\xc4\x85 (Pra\xc5\xa1ka) i stale zwi\xc4\x99ksza\xc5\x82 produkcj\xc4\x99 swoich wynalazk\xc3\xb3w. Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w tym celu sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 Penkala-Moster z Edmundem Mosterem. W okresie 1912-1926 fabryka sp\xc3\xb3\xc5\x82ki by\xc5\x82a najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 na \xc5\x9bwiecie wytw\xc3\xb3rni\xc4\x85 narz\xc4\x99dzi do pisania._NEWLINE_W 1903 r. opatentowa\xc5\x82 gumowy termofor we wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej formie worka z zakr\xc4\x99tk\xc4\x85 nape\xc5\x82nianego wrz\xc4\x85tkiem._NEWLINE_Od 1907 wzrasta zainteresowanie wynalazcy aeronautyk\xc4\x85. Od 1910 w Chorwacji rozwija si\xc4\x99 lotnictwo, otwarto te\xc5\xbc pierwsze zagrzebskie lotnisko. W tym okresie Penkala sk\xc5\x82ada pierwszy projekt ca\xc5\x82kowicie chorwackiego statku powietrznego._NEWLINE_In\xc5\xbcynier Penkala ma na swoim koncie tak\xc5\xbce patenty na proszki do prania, \xc5\x9brodki konserwacji drewna, woski, piecz\xc4\x99cie i inne. By\xc5\x82 jednym z tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w przemys\xc5\x82u w stolicy Chorwacji._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 nagle, w wieku zaledwie 50 lat, po powrocie z podr\xc3\xb3\xc5\xbcy s\xc5\x82u\xc5\xbcbowej, na kt\xc3\xb3rej nabawi\xc5\x82 si\xc4\x99 zapalenia p\xc5\x82uc.'