b'\n_START_ARTICLE_\nKryzys ira\xc5\x84ski (2012)\n_START_SECTION_\nPrzyczyny\n_START_PARAGRAPH_\nImperialne i j\xc4\x85drowe ambicje Iranu s\xc4\x85 znane ju\xc5\xbc od ko\xc5\x84ca lat 90. XX wieku. W 2001 r. zosta\xc5\x82 on zaliczony wed\xc5\x82ug doktryny Busha, do osi z\xc5\x82a. Post\xc4\x99p programu j\xc4\x85drowego w latach 2009\xe2\x80\x932011 doprowadzi\xc5\x82 do wprowadzenia sankcji na Iran przez Stany Zjednoczone. W odpowiedzi na nie rz\xc4\x85d ira\xc5\x84ski zapowiedzia\xc5\x82 blokad\xc4\x99 cie\xc5\x9bniny Ormuz. Jest ona kluczowa dla gospodarki, poniewa\xc5\xbc le\xc5\xbcy na szlaku tankowc\xc3\xb3w z zatoki Perskiej na Morze Arabskie.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nPo na\xc5\x82o\xc5\xbceniu sankcji, na prze\xc5\x82omie listopada i grudnia 2011 r. dosz\xc5\x82o do zaostrzenia stosunk\xc3\xb3w pomi\xc4\x99dzy Iranem a USA i Izraelem. 28 grudnia wojsko ira\xc5\x84skie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o przegrupowania i zapowiedzia\xc5\x82o, i\xc5\xbc jest gotowe do zamkni\xc4\x99cia cie\xc5\x9bniny Ormuz. W styczniu dosz\xc5\x82o do dalszej eskalacji konfliktu w zwi\xc4\x85zku z ira\xc5\x84skimi roszczeniami terytorialnymi i dalszym zbrojeniem. 18 stycznia 2012 r., ameryka\xc5\x84ski sekretarz obrony Leon Panetta zapowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce Stany Zjednoczone s\xc4\x85 w pe\xc5\x82ni przygotowane do przeprowadzenia ewentualnej inwazji, a 10 marca tak\xc4\x85 sam\xc4\x85 deklaracj\xc4\x99 og\xc5\x82osi\xc5\x82 premier Izraela Binjamin Netanjahu. Jednocze\xc5\x9bnie dosz\xc5\x82o do wyst\xc4\x85pie\xc5\x84 boj\xc3\xb3wek islamskich w innych krajach arabskich. 30 marca Stany Zjednoczone wystosowa\xc5\x82y do rz\xc4\x85du ira\xc5\x84skiego bezterminowe ultimatum z \xc5\xbc\xc4\x85daniem rozbrojenia i zako\xc5\x84czenia agresywnej polityki. Nast\xc4\x99pnego dnia zwo\xc5\x82ano na 13 i 14 kwietnia konferencj\xc4\x99 grupy 5+1 w Stambule, dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci dyplomatycznego rozwi\xc4\x85zania kryzysu. Rozmowy zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 jednak fiaskiem.'