b'\n_START_ARTICLE_\nOman\n_START_SECTION_\nUstr\xc3\xb3j polityczny\n_START_PARAGRAPH_\nW Omanie panuje monarchia dziedziczna. G\xc5\x82ow\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa jest obecnie su\xc5\x82tan Kabus ibn Sa\xe2\x80\x99id. W kraju nie ma (w zachodnim rozumieniu tych poj\xc4\x99\xc4\x87) parlamentu i konstytucji, ani partii politycznych, obowi\xc4\x85zuje prawo muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skie (szariat)._NEWLINE_W Omanie istnieje bardzo silna tradycja nakazuj\xc4\x85c\xc4\x85 kierowa\xc4\x87 si\xc4\x99 konsensusem, zasi\xc4\x99ga\xc4\x87 rady i konsultowa\xc4\x87 si\xc4\x99 (szura) przed podj\xc4\x99ciem decyzji. Tradycja ta jest zakorzeniona w islamie, ale szczeg\xc3\xb3lnie wyra\xc5\xbana w Omanie, prawdopodobnie ze wzgl\xc4\x99du na stosunkowo egalitarny charakter dominuj\xc4\x85cej tam szko\xc5\x82y \xe2\x80\x93 ibadytyzmu. W historii Omanu, mad\xc5\xbclis, czyli rady (plemienne, wioskowe itp.) pe\xc5\x82ni\xc5\x82y bardzo istotn\xc4\x85 rol\xc4\x99, i w spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie oma\xc5\x84skim wyra\xc5\xbane jest podejmowanie decyzji kolektywnie, poprzez budowanie zgody w procesie w kt\xc3\xb3rym uczestniczy wiele os\xc3\xb3b. Tworzy to struktur\xc4\x99 trudn\xc4\x85 do opisania w zachodnich kategoriach politologicznych \xe2\x80\x93 ma cechy szerokiego uczestnictwa w procesie politycznym (\xe2\x80\x9edemokracja\xe2\x80\x9d), niemniej formalnie (cho\xc4\x87 nie w praktyce) su\xc5\x82tan jest w\xc5\x82adc\xc4\x85 absolutnym.\n_START_SECTION_\nKonstytucja\n_START_PARAGRAPH_\nRol\xc4\x99 konstytucji pe\xc5\x82ni tzw. prawo podstawowe, ustanowione dekretem kr\xc3\xb3lewskim nr 101/96 przez su\xc5\x82tana Kabusa ibn Sa\xe2\x80\x99ida listopada 1996 roku. Pierwsze poprawki zosta\xc5\x82y wniesione dekretem kr\xc3\xb3lewskim nr 99/2011, 19 pa\xc5\xbadziernika 2011. Ustanawia ono islam jako religi\xc4\x99 pa\xc5\x84stwow\xc4\x85, zasady sukcesji w obr\xc4\x99bie rodu kr\xc3\xb3lewskiego wywodz\xc4\x85cego si\xc4\x99 od Saida Turki ibn Sa\xe2\x80\x99ida, gwarantuje podstawowe wolno\xc5\x9bci obywatelskie, reguluje zasady funkcjonowania rz\xc4\x85du i aparatu pa\xc5\x84stwowego w oparciu o prawo, rozdzielno\xc5\x9b\xc4\x87 funkcji w administracji i biznesie, wprowadza niezale\xc5\xbcne s\xc4\x85downictwo oraz dwuizbowy parlament.\n_START_SECTION_\nRz\xc4\x85d\n_START_PARAGRAPH_\nCz\xc5\x82onkowie gabinetu s\xc4\x85 mianowani przez su\xc5\x82tana. Istniej\xc4\x85 osobne stanowiska g\xc5\x82owy pa\xc5\x84stwa (monarchy \xe2\x80\x93 su\xc5\x82tana) i premiera, aczkolwiek obydwie pe\xc5\x82ni Kabus ibn Sa\xe2\x80\x99id, kt\xc3\xb3ry jest tak\xc5\xbce ministrem spraw zagranicznych, obrony i finans\xc3\xb3w; jest on tak\xc5\xbce szefem banku centralnego (r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie istniej\xc4\x85 ministrowie ds. obrony, ds. spraw zagranicznych, oraz dyrektor banku centralnego). W sk\xc5\x82ad rz\xc4\x85du wchodz\xc4\x85, opr\xc3\xb3cz ministr\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce specjalni doradcy su\xc5\x82tana, ambasador Omanu w USA i sta\xc5\x82y przedstawiciel w ONZ.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nW kraju dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 religi\xc4\x85 jest islam, szczeg\xc3\xb3lnie popularny jest od\xc5\x82am charyd\xc5\xbcyzmu, ibadytyzm.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nNajwi\xc4\x99cej zysku przynosi Omanowi eksport ropy naftowej. Wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa przemys\xc5\x82. Produkt krajowy brutto na jednego mieszka\xc5\x84ca wynosi 9294 USD. W latach 1996\xe2\x80\x932000 rozpocz\xc4\x99to prywatyzacj\xc4\x99 sektora pa\xc5\x84stwowego i otwarcie gospodarki dla zagranicznych inwestor\xc3\xb3w (porozumienia z 2005 przewiduj\xc4\x85 rozbudow\xc4\x99 sektora energetycznego i sieci telefonii kom\xc3\xb3rkowej) oraz program rozwoju lokalnego rynku pracy (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie szkolenia zawodowe) celem ograniczenia zatrudnienia cudzoziemc\xc3\xb3w. W 2000 roku Oman zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem WTO, a w 2006 zniesiono c\xc5\x82a w handlu z USA.\n_START_SECTION_\nPrzemys\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nPodstaw\xc4\x85 gospodarki jest przemys\xc5\x82 naftowy. Z\xc5\x82o\xc5\xbca ropy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kraju, na po\xc5\x82udnie od g\xc3\xb3r Al-D\xc5\xbcabal al-Achdar oraz na po\xc5\x82udniowy zach\xc3\xb3d od Maskatu. Wydobywa si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc gaz ziemny. Do pozosta\xc5\x82ych surowc\xc3\xb3w, wydobywanych w Omanie nale\xc5\xbc\xc4\x85: rudy miedzi (w pobli\xc5\xbcu miasta Suhar) oraz marmur i gips. Przemys\xc5\x82 przetw\xc3\xb3rczy jest stopniowo rozwijany, a w rozbudowie jest przemys\xc5\x82 rafineryjny (rafineria w porcie Mina al-Fahl), hutnictwo miedzi (kombinat miedziowy w Suhar) oraz przemys\xc5\x82 energetyczny, cementowy i odsalania wody morskiej. W ma\xc5\x82ych prywatnych zak\xc5\x82adach wytwarza si\xc4\x99 materia\xc5\x82y budowlane i artyku\xc5\x82y spo\xc5\xbcywcze. Du\xc5\xbc\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa rzemios\xc5\x82o, zw\xc5\x82aszcza tkactwo i budowa \xc5\x82odzi.\n_START_SECTION_\nRolnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nRolnictwo w Omanie jest s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99te, bo u\xc5\xbcytki rolne zajmuj\xc4\x85 tylko 5% terenu kraju. Rolnicy najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej uprawiaj\xc4\x85 palm\xc4\x99 daktylow\xc4\x85, lucern\xc4\x99, banany, trzcin\xc4\x99 cukrow\xc4\x85 oraz warzywa, tyto\xc5\x84 i niewielkie ilo\xc5\x9bci zb\xc3\xb3\xc5\xbc. Do zwierz\xc4\x85t chowanych w Omanie nale\xc5\xbc\xc4\x85: kozy, owce, byd\xc5\x82o, dr\xc3\xb3b i wielb\xc5\x82\xc4\x85dy. W wodach przybrze\xc5\xbcnych po\xc5\x82awiane s\xc4\x85 ryby, skorupiaki i g\xc4\x85bki. Ze wzgl\xc4\x99du na islamskie normy religijne nie hoduje si\xc4\x99 trzody chlewnej.\n_START_SECTION_\nHandel zagraniczny\n_START_PARAGRAPH_\nOman handluje g\xc5\x82\xc3\xb3wnie rop\xc4\x85 naftow\xc4\x85, miedzi\xc4\x85, rybami, owocami i tytoniem. G\xc5\x82\xc3\xb3wni partnerzy handlowi to: Japonia, Wielka Brytania, Singapur, USA i Zjednoczone Emiraty Arabskie.\n_START_SECTION_\nTransport i \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nSie\xc4\x87 transportowa w Omanie jest w rozbudowie. G\xc5\x82\xc3\xb3wny szlak stanowi szosa Maskat-Salala. Mi\xc4\x99dzynarodowe lotniska znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w Maskacie i Salala. Sie\xc4\x87 kolejowa nie istnieje. W Omanie istnieje nowoczesny system \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci, rozbudowywana sie\xc4\x87 telefoniczna. 265 tys. abonent\xc3\xb3w posiada telefony stacjonarne (2005), w u\xc5\xbcytkowaniu jest 1,3 mln telefon\xc3\xb3w kom\xc3\xb3rkowych.\n_START_SECTION_\nNauka\n_START_PARAGRAPH_\nNauk\xc4\x85 w Omanie kieruje minister kultury. Finansuje on te\xc5\xbc wydobycie ropy naftowej i dostawy wody pitnej. W Omanie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 jeden publiczny uniwersytet w Maskacie oraz kilka prywatnych.'