b'\n_START_ARTICLE_\nFortyfikacja polowa\n_START_PARAGRAPH_\nFortyfikacja polowa \xe2\x80\x93 dziedzina fortyfikacji, traktuj\xc4\x85ca o \xc5\x9brodkach i sposobach umocnienia terenu w procesie bezpo\xc5\x9bredniego przygotowania i prowadzenia walki (operacji). Wszystkie stosunkowo proste elementy fortyfikacji polowej wykonuje si\xc4\x99 zasadniczo sprz\xc4\x99tem etatowym i si\xc5\x82ami wojsk polowych. Podstawowym materia\xc5\x82em budowlanym w fortyfikacji polowej jest drewno, ziemia, kamie\xc5\x84 itp. oraz prefabrykowane elementy z \xc5\xbcelbetu i stali._NEWLINE_Na przestrzeni dziej\xc3\xb3w fortyfikacja polowa ulega\xc5\x82a gruntownemu przeobra\xc5\xbceniu, zmieniaj\xc4\x85c swoje formy. Pierwszym jej przejawem by\xc5\x82y obozy warowne, kt\xc3\xb3re tworzono w dogodnych do obrony punktach terenowych na trasach przemarszu wojsk lub w rejonach planowanych bitew, otaczaj\xc4\x85c je wozami lub wa\xc5\x82ami ziemnymi, wzmocnionymi fos\xc4\x85 i palisad\xc4\x85. W okresie XVI-XIX fortyfikacja polowa sprowadza\xc5\x82a si\xc4\x99 w zasadzie do budowy na polu przysz\xc5\x82ej bitwy nielicznych polowych dzie\xc5\x82 fortyfikacyjnych typu reduty, lunety i redanu. Dalszym etapem w rozwoju fortyfikacji polowej by\xc5\x82 okop strzelecki (obrona Sewastopola 1854-1855), samookopywanie si\xc4\x99 w natarciu (wojna rosyjsko-turecka 1877-1878) oraz transzeja (wojna angielsko-burska 1899-1902). Podczas I i II wojny \xc5\x9bwiatowej w zwi\xc4\x85zku z wyj\xc5\x9bciem na pole walki milionowych armii wzros\xc5\x82a rola i zakres prac fortyfikacyjnych. Pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 ci\xc4\x85g\xc5\x82e, niekiedy wielosetkilometrowe pozycje i pasy umocnie\xc5\x84 polowych.'