b'\n_START_ARTICLE_\nFemmina accabadora\n_START_PARAGRAPH_\nFemmina accabadora (inne okre\xc5\x9blenie tego zjawiska to sacerdotessa della morte \xe2\x80\x93 dos\xc5\x82. \xe2\x80\x9es\xc5\x82u\xc5\xbcebnica \xc5\x9bmierci\xe2\x80\x9d) \xe2\x80\x93 sardy\xc5\x84skim terminem femmina accabadora, czy te\xc5\xbc femmina agabbad\xc3\xb2ra (s\'accabad\xc3\xb3ra, dos\xc5\x82. \xe2\x80\x9eta, kt\xc3\xb3ra doprowadza do ko\xc5\x84ca\xe2\x80\x9d, prawdopodobnie od hiszpa\xc5\x84skiego czasownika acabar, \xe2\x80\x9eko\xc5\x84czy\xc4\x87\xe2\x80\x9d) zwyk\xc5\x82o si\xc4\x99 okre\xc5\x9bla\xc4\x87 kobiety, kt\xc3\xb3re przeprowadza\xc5\x82y (nie ma zgodno\xc5\x9bci co do tego, czy ten proceder jest dalej uprawiany) eutanazj\xc4\x99 na osobach w terminalnym stadium choroby, na ich pro\xc5\x9bb\xc4\x99, lub na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 i za zgod\xc4\x85 rodziny umieraj\xc4\x85cego. W dokumentach historycznych nie ma wzmianek o istnieniu accabadoras, wielu antropolog\xc3\xb3w otwarcie neguje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 istnienia takiego procederu. S\xc4\x85 jednak dowody na to, \xc5\xbce s\xc5\x82u\xc5\xbcebnice \xc5\x9bmierci praktykowa\xc5\x82y jeszcze kilka dziesi\xc4\x99cioleci temu, m\xc3\xb3wi si\xc4\x99 o dw\xc3\xb3ch accabadoras dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych na terenie Luras i Oristano w latach 20. XX wieku. Przyjmuje si\xc4\x99 te\xc5\xbc, \xc5\xbce dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc5\x82u\xc5\xbcebnic \xc5\x9bmierci ogranicza\xc5\x82a si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie do niekt\xc3\xb3rych subregion\xc3\xb3w Sardynii (na przyk\xc5\x82ad Marghine, Planargia i Gallura), nie rozprzestrzeniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 na teren ca\xc5\x82ej wyspy.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci accabadoras\n_START_PARAGRAPH_\nRol\xc4\x99 s\xc5\x82u\xc5\xbcebnic \xc5\x9bmierci mia\xc5\x82y pe\xc5\x82ni\xc4\x87 biedne wdowy, kt\xc3\xb3re utrzymywa\xc5\x82y si\xc4\x99 dzi\xc4\x99ki ja\xc5\x82mu\xc5\xbcnie, cz\xc4\x99sto w postaci \xc5\x9bwie\xc5\xbco upieczonego chleba (p\xc5\x82acenie na \xe2\x80\x9eus\xc5\x82ugi\xe2\x80\x9d accabadoras w inny spos\xc3\xb3b by\xc5\x82o zakazane ze wzgl\xc4\x99du na kontrowersyjny charakter tej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci i brak akceptacji ze strony Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Katolickiego). Accabadoras, zawsze ubrane na czarno i z zas\xc5\x82oni\xc4\x99t\xc4\x85 twarz\xc4\x85, stosowa\xc5\x82y r\xc3\xb3\xc5\xbcne techniki u\xc5\x9bmiercania chorych. Naoczni \xc5\x9bwiadkowie m\xc3\xb3wi\xc4\x85 o duszeniu poduszk\xc4\x85, uderzaniu w czo\xc5\x82o lub w kark kijem z drzewa oliwnego (su mazzolu), a tak\xc5\xbce o skr\xc4\x99caniu karku. U\xc5\xbcywano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc narz\xc4\x99dzia z drewna w kszta\xc5\x82cie m\xc5\x82otka (jualeddu), jednak nie do ko\xc5\x84ca wiadomo, jakie by\xc5\x82o jego zastosowanie._NEWLINE_Jednym z rytua\xc5\x82\xc3\xb3w towarzysz\xc4\x85cych temu rodzajowi eutanazji by\xc5\x82o zabranie z pokoju umieraj\xc4\x85cego wszystkich obraz\xc3\xb3w przedstawiaj\xc4\x85cych \xc5\x9bwi\xc4\x99tych katolickich, a tak\xc5\xbce przedmiot\xc3\xb3w dla niego wa\xc5\xbcnych. Mia\xc5\x82o to na celu uczynienie oderwania duszy od cia\xc5\x82a \xc5\x82atwiejszym i mniej bolesnym.\n_START_SECTION_\nMotywy kieruj\xc4\x85ce s\xc5\x82u\xc5\xbcebnicami \xc5\x9bmierci\n_START_PARAGRAPH_\nJedna z teorii maj\xc4\x85ca na celu usprawiedliwienie tego procederu m\xc3\xb3wi o trudno\xc5\x9bciach z przemieszczaniem si\xc4\x99 na terenie Sardynii, a tak\xc5\xbce o problemach finansowych, kt\xc3\xb3re uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y korzystanie z pomocy medycznej w szpitalach. Poza tym rodziny os\xc3\xb3b starszych i chorych stawa\xc5\x82y przed konieczno\xc5\x9bci\xc4\x85 opieki nad nimi, co powodowa\xc5\x82o wiele problem\xc3\xb3w, szczeg\xc3\xb3lnie w okresie prac rolnych, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y niegdy\xc5\x9b jedynym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em utrzymania.\n_START_SECTION_\nAccabadoras versus Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Katolicki\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x82oski pisarz i dziennikarz Francesco Alziator, poruszaj\xc4\x85cy w swoich tekstach problematyk\xc4\x99 s\xc5\x82u\xc5\xbcebnic \xc5\x9bmierci, zwraca uwag\xc4\x99 na zmow\xc4\x99 milczenia ze strony Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Katolickiego. Alziator twierdzi, \xc5\xbce to niemal niemo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbceby ksi\xc4\x99\xc5\xbca nie wiedzieli o accabadoras, tym bardziej, \xc5\xbce hierarchowie ko\xc5\x9bcielni byli \xc5\x9bwiadomi istnienia innych rytua\xc5\x82\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych ze \xc5\x9bmierci\xc4\x85, mniej brutalnych i niebezpiecznych, wyra\xc5\xbcaj\xc4\x85c otwarty sprzeciw wobec ich praktykowania\n_START_SECTION_\nFolklor a eutanazja\n_START_PARAGRAPH_\nDoniesienia o accabadoras nie s\xc4\x85 jedynymi \xc5\x9bladami wskazuj\xc4\x85cymi na istnienie alternatywnych form eutanazji na Sardynii. W dzie\xc5\x82ach klasyk\xc3\xb3w \xc5\x82aci\xc5\x84skich mo\xc5\xbcna trafi\xc4\x87 na wzmianki, jakoby mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Sardynii, kt\xc3\xb3rzy osi\xc4\x85gn\xc4\x99li wiek 75 lat, zabierano na najbli\xc5\xbcszy klif i zrzucano z niego do morza. Sacerdotesse della morte nie by\xc5\x82y postrzegane przez lokaln\xc4\x85 spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 jako morderczynie, ich dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 uwa\xc5\xbcano za akt lito\xc5\x9bci i mi\xc5\x82osierdzia, pomaga\xc5\x82y wype\xc5\x82ni\xc4\x87 si\xc4\x99 przeznaczeniu, przerwa\xc4\x87 pasmo cierpienia, zawsze \xc5\xbcyczliwe, \xe2\x80\x9eostatnie matki".'