b'\n_START_ARTICLE_\nZak\xc5\x82ad Materia\xc5\x82\xc3\xb3w Magnetycznych \xe2\x80\x9ePolfer\xe2\x80\x9d\n_START_SECTION_\nOkres pionierski\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze w Polsce prace rozwojowe nad tlenkowymi materia\xc5\x82ami magnetycznymi podj\xc4\x99to w roku 1952 w Zak\xc5\x82adach Radiowych im. Marcina Kasprzaka w Warszawie. W sk\xc5\x82ad zespo\xc5\x82u pionierskiego kierowanego przez Aleksandra Bragi\xc5\x84skiego wchodzili Romualda Krzyszowska, Kazimierz Fronczek, Jacek Kulikowski i Tomasz Postupolski. W roku 1953 uzyskano pierwszy polski patent oraz opublikowano pierwszy artyku\xc5\x82. Trzyletnie prace badawczo-rozwojowe zespo\xc5\x82u stworzy\xc5\x82y podstawy do uruchomienia produkcji w skali przemys\xc5\x82owej, co nast\xc4\x85pi\xc5\x82o na podstawie decyzji rz\xc4\x85dowej w 1956 roku.\n_START_SECTION_\nFaza rozwoju technologii i wzrostu produkcji\n_START_PARAGRAPH_\nProdukcja ferryt\xc3\xb3w wymaga\xc5\x82a opracowania chemicznych technologii syntezy materia\xc5\x82\xc3\xb3w, ceramicznych technologii prasowania i spiekania oraz pomiar\xc3\xb3w w\xc5\x82asno\xc5\x9bci fizykochemicznych, zw\xc5\x82aszcza magnetycznych. We wszystkich tych obszarach ZMM \xe2\x80\x9ePolfer\xe2\x80\x9d prowadzi\xc5\x82 w\xc5\x82asne prace badawczo-rozwojowe, bez posi\xc5\x82kowania si\xc4\x99 jakimikolwiek licencjami zagranicznymi, popularnymi w latach siedemdziesi\xc4\x85tych._NEWLINE_Opracowane, zoptymalizowane i wdro\xc5\xbcone technologie prasowania z proszk\xc3\xb3w tlenk\xc3\xb3w metali, spiekania i obr\xc3\xb3bki mechanicznej pozwoli\xc5\x82y na stworzenie materia\xc5\x82\xc3\xb3w ferrytowych magnetycznie mi\xc4\x99kkich, oznaczanych og\xc3\xb3ln\xc4\x85 zastrze\xc5\xbcon\xc4\x85 nazw\xc4\x85 FERROXYD \xe2\x80\x93 seria ferryt\xc3\xb3w manganowo-cynkowych (Mn-Zn) i ferryt\xc3\xb3w niklowo-cynkowych (Ni-Zn), r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85cych si\xc4\x99 pod wzgl\xc4\x99dem przenikalno\xc5\x9bci magnetycznej i rezystywno\xc5\x9bci. Odpowiednio do przeznaczenia by\xc5\x82y one formowane w r\xc3\xb3\xc5\xbcne kszta\xc5\x82ty. W ostatniej fazie istnienia przedsi\xc4\x99biorstwa, produkowano rdzenie z ferryt\xc3\xb3w magnetycznie mi\xc4\x99kkich, w tym typoszeregi rdzeni pier\xc5\x9bcieniowych, kubkowych, typu E i walcowych we wszystkich kombinacjach materia\xc5\x82owych. Ponadto produkowano szeroki asortyment rdzeni antenowych, stroj\xc4\x85cych i ekranuj\xc4\x85cych._NEWLINE_Skala produkcji dla ferryt\xc3\xb3w Mn-Zn by\xc5\x82a rz\xc4\x99du 4000 ton rocznie, z czego oko\xc5\x82o po\xc5\x82ow\xc4\x99 stanowi\xc5\x82y rdzenie zespo\xc5\x82u odchylania (RZO). Rdzeni z ferryt\xc3\xb3w Ni-Zn wytwarzano oko\xc5\x82o 1000 ton rocznie._NEWLINE_Uruchomiono linie produkcyjne do masowego wytwarzania anizotropowych magnes\xc3\xb3w g\xc5\x82o\xc5\x9bnikowych przy u\xc5\xbcyciu proszku ferrytu baru oraz magnes\xc3\xb3w segmentowych z ferrytu strontu do silnik\xc3\xb3w elektrycznych dla potrzeb motoryzacji. Produkowano ich \xc5\x82\xc4\x85cznie oko\xc5\x82o 2000 ton rocznie._NEWLINE_Opracowano tak\xc5\xbce technologi\xc4\x99 magnes\xc3\xb3w spiekanych (w atmosferach ochronnych) z metali ziem rzadkich (Sm \xe2\x80\x93 samar, Pr \xe2\x80\x93 prazeodym i Nd \xe2\x80\x93 neodym) o g\xc4\x99sto\xc5\x9bci energii kilkukrotnie wi\xc4\x99kszej od g\xc4\x99sto\xc5\x9bci energii najlepszych magnes\xc3\xb3w strontowych lub barowych. Uruchomiono ich produkcj\xc4\x99 na ma\xc5\x82\xc4\x85 skal\xc4\x99._NEWLINE_Produkowano na podstawie w\xc5\x82asnej technologii tzw. magnesy wi\xc4\x85zane, otrzymywane na drodze mieszania w podwy\xc5\xbcszonych temperaturach proszku ferrytu barowego lub strontowego z tworzywami sztucznymi, w obecno\xc5\x9bci pola magnetycznego (wersja anizotropowe) lub bez pola (wersja izotropowa). W ten spos\xc3\xb3b wytwarzano magnesy stosowane do korekcji obrazu w kineskopach telewizyjnych i ta\xc5\x9bmy magnetyczne do r\xc3\xb3\xc5\xbcnych zastosowa\xc5\x84._NEWLINE_Opracowano ferryty o prostok\xc4\x85tnej p\xc4\x99tli histerezy (PPH) na rdzenie pami\xc4\x99ciowe, z kt\xc3\xb3rych nast\xc4\x99pnie by\xc5\x82y szyte p\xc5\x82aty pami\xc4\x99ci do zastosowania w maszynach cyfrowych. W po\xc5\x82owie lat siedemdziesi\xc4\x85tych ZMM \xe2\x80\x9ePolfer\xe2\x80\x9d, jako wiod\xc4\x85cy w RWPG, produkowa\xc5\x82 ich oko\xc5\x82o jednego miliarda rocznie. Wytwarzano te\xc5\xbc tzw. ferryty g\xc4\x99ste, o g\xc4\x99sto\xc5\x9bci prawie r\xc3\xb3wnej g\xc4\x99sto\xc5\x9bci teoretycznej, do zastosowania w ta\xc5\x9bmowych oraz b\xc4\x99bnowych pami\xc4\x99ciach masowych u\xc5\xbcywanych w \xc3\xb3wczesnych komputerach._NEWLINE_Odr\xc4\x99bn\xc4\x85 grup\xc4\x99 wyrob\xc3\xb3w stanowi\xc5\x82y ferryty mikrofalowe o strukturze spinelu i granatu. Wykonane z nich kszta\xc5\x82tki by\xc5\x82y stosowane w podzespo\xc5\x82ach mikrofalowych, takich jak cyrkulatory i izolatory, zar\xc3\xb3wno falowodowe, jak i wsp\xc3\xb3\xc5\x82osiowe. Technologia ma\xc5\x82oseryjnej produkcji tych wyrob\xc3\xb3w do zastosowa\xc5\x84 radiolokacyjnych zosta\xc5\x82a przej\xc4\x99ta przez Przemys\xc5\x82owy Instytut Telekomunikacji (obecnie PIT-RADWAR S.A.) i jest nadal wykorzystywana._NEWLINE_Podzespo\xc5\x82y indukcyjne, zw\xc5\x82aszcza d\xc5\x82awiki, podzespo\xc5\x82y do obwod\xc3\xb3w rezonansowych i filtr\xc3\xb3w po\xc5\x9bredniej cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci oraz filtry i cewki dla potrzeb teletransmisji by\xc5\x82y opracowane od podstaw. Wdro\xc5\xbcono tak\xc5\xbce pomocnicze technologie przetw\xc3\xb3rstwa tworzyw sztucznych oraz uzwajania i monta\xc5\xbcu element\xc3\xb3w indukcyjnych. W najlepszym okresie produkcja tych podzespo\xc5\x82\xc3\xb3w si\xc4\x99ga\xc5\x82a oko\xc5\x82o 40 mln sztuk rocznie._NEWLINE_W szczytowym okresie rozwoju ZMM \xe2\x80\x9ePolfer\xe2\x80\x9d zatrudnia\xc5\x82 \xc5\x82\xc4\x85cznie (zak\xc5\x82ad macierzysty wraz z zak\xc5\x82adami w Wo\xc5\xbanikach i Skierniewicach) 3500 pracownik\xc3\xb3w. Osi\xc4\x85gni\xc4\x99to wysoki poziom jako\xc5\x9bciowy wyrob\xc3\xb3w, du\xc5\xbc\xc4\x85 wydajno\xc5\x9b\xc4\x87, a tym samym niskie koszty produkcji. Stworzy\xc5\x82o to mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci eksportowe o warto\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 3,5 miliona USD rocznie.\n_START_SECTION_\nWygaszanie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci, prywatyzacja\n_START_PARAGRAPH_\nOs\xc5\x82abienie inwestycyjne zwi\xc4\x85zane z okresem po roku 1980, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze zmiany w kierunku pe\xc5\x82nej gospodarki rynkowej i rozpoczynaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 globalizacja spowodowa\xc5\x82y pogorszenie si\xc4\x99 konkurencyjno\xc5\x9bci produkcji w ca\xc5\x82ej bran\xc5\xbcy krajowych producent\xc3\xb3w sprz\xc4\x99tu elektronicznego, przez co ZMM \xe2\x80\x9ePolfer\xe2\x80\x9d szybko traci\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych klient\xc3\xb3w. Zjawiska te oraz wyznawana w okresie transformacji ekonomiczna doktryna odchodzenia od w\xc5\x82asno\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwowej przemys\xc5\x82u stworzy\xc5\x82y przes\xc5\x82anki do prywatyzacji przedsi\xc4\x99biorstwa. R\xc3\xb3wnolegle pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci eksportowe, sta\xc5\x82o si\xc4\x99 to jednak zbyt p\xc3\xb3\xc5\xbano i nie zosta\xc5\x82y one wykorzystane. Lokalizacja zak\xc5\x82adu warszawskiego w obr\xc4\x99bie g\xc4\x99sto zaludnionej dzielnicy mieszkaniowej nie dawa\xc5\x82a si\xc4\x99 pogodzi\xc4\x87 z du\xc5\xbc\xc4\x85 uci\xc4\x85\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 produkcji (zapylenie, ha\xc5\x82as), co da\xc5\x82o pretekst do likwidacji dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci produkcyjnej sprywatyzowanego zak\xc5\x82adu w Warszawie.'