b'\n_START_ARTICLE_\nWitebsk\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWitebsk wzmiankowany by\xc5\x82 po raz pierwszy w 1021, przez d\xc5\x82ugi czas pozostawa\xc5\x82 o\xc5\x9brodkiem handlowym przy szlaku znad Morza Ba\xc5\x82tyckiego do Konstantynopola. Od ko\xc5\x84ca X wieku wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad Ksi\xc4\x99stwa po\xc5\x82ockiego. W II po\xc5\x82. XII wieku w wyniku podzia\xc5\x82\xc3\xb3w dynastycznych powsta\xc5\x82o Ksi\xc4\x99stwo witebskie jako uposa\xc5\xbcenie ksi\xc4\x99cia Dawida Ro\xc5\x9bcis\xc5\x82awicza. Prawdopodobnie ju\xc5\xbc w po\xc5\x82owie XIII\xc2\xa0w. znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 przej\xc5\x9bciowo we w\xc5\x82adaniu ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t litewskich. W 1320 w\xc5\x82\xc4\x85czony zosta\xc5\x82 do Wielkiego Ksi\xc4\x99stwa Litewskiego, gdy zmar\xc5\x82 ostatni ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Jaros\xc5\x82aw Wasilkowicz, kt\xc3\xb3rego c\xc3\xb3rka Maria zosta\xc5\x82a wydana za wielkiego ksi\xc4\x99cia litewskiego Olgierda. Ksi\xc4\x99stwo sta\xc5\x82o si\xc4\x99 dla Olgierda, po \xc5\x9bmierci Giedymina, oparciem w walce z bra\xc4\x87mi o w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad Wielkim Ksi\xc4\x99stwem Litewskim. Po odniesionym wsp\xc3\xb3lnie z Kiejstutem zwyci\xc4\x99stwie, Olgierd zlikwidowa\xc5\x82 w latach 40. XIV\xc2\xa0w. Ksi\xc4\x99stwo Witebskie i w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 je do Litwy i od tej pory ziemia witebska zarz\xc4\x85dzana by\xc5\x82a przy pomocy namiestnik\xc3\xb3w ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cych. W 1494 roku kr\xc3\xb3l Aleksander Jagiello\xc5\x84czyk nada\xc5\x82 tamtejszej farze przywilej nadaj\xc4\x85cy dziesi\xc4\x99cin\xc4\x99._NEWLINE_Kr\xc3\xb3l Aleksander w 1503 roku uczyni\xc5\x82 Witebsk stolic\xc4\x85 wojew\xc3\xb3dztwa oraz nada\xc5\x82 miastu swobod\xc4\x99 wyznania i prawo wyboru wojewody \xe2\x80\x9ewedle starego obyczaju, kogo Witebszczanie zapragn\xc4\x85\xe2\x80\x9d. W 1563\xc2\xa0r. zosta\xc5\x82 przej\xc5\x9bciowo zaj\xc4\x99ty przez Moskw\xc4\x99. Od 1569 na mocy unii lubelskiej wraz z Wielkim Ksi\xc4\x99stwem Litewskim cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 sk\xc5\x82adowa Rzeczypospolitej Obojga Narod\xc3\xb3w. Za panowania kr\xc3\xb3la Stefana Batorego rozbudowano zamek. Witebsk w tym czasie zosta\xc5\x82 miejscem sejmik\xc3\xb3w i s\xc4\x85d\xc3\xb3w ziemskich. W 1597 Witebsk otrzyma\xc5\x82 od kr\xc3\xb3la Zygmunta III Wazy prawa miejskie i herb z chust\xc4\x85 \xc5\x9bw.\xc2\xa0Weroniki przedstawiaj\xc4\x85cy twarz Chrystusa na b\xc5\x82\xc4\x99kitnym polu z czerwonym mieczem. W 1602 roku mieszczanie obronili miasto z zamkiem i pojmali atakuj\xc4\x85cych kozak\xc3\xb3w Dubiny. W 1605 roku 500 mieszczan walczy\xc5\x82o w Inflantach pod Felinem za co ich dow\xc3\xb3dca zosta\xc5\x82 przez sejm za odwag\xc4\x99 i m\xc4\x99stwo nagrodzony w 1607\xc2\xa0r. szlachectwem, herbem Farensbach i nazwiskiem Feli\xc5\x84ski. W 1614 roku wielki po\xc5\xbcar spustoszy\xc5\x82 miasto i drewnian\xc4\x85 far\xc4\x99._NEWLINE_W 1623 prawos\xc5\x82awni mieszka\xc5\x84cy zamordowali unickiego arcybiskupa po\xc5\x82ockiego Jozafata Kuncewicza, znanego z bezkompromisowego szerzenia unii na terenie swojej diecezji. S\xc4\x85d kr\xc3\xb3lewski pod przewodnictwem Lwa Sapiehy skaza\xc5\x82 za ten czyn dziewi\xc4\x99tnastu z nich na \xc5\x9bmier\xc4\x87. Miasto straci\xc5\x82o tak\xc5\xbce wszystkie przywileje, zburzono jego ratusz, za\xc5\x9b funkcjonuj\xc4\x85ce w nim jeszcze cerkwie prawos\xc5\x82awne zamieniono na unickie._NEWLINE_Podczas wojny z Rosj\xc4\x85 w latach 1654\xe2\x80\x931667 miasto znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 pod okupacj\xc4\x85 moskiewsk\xc4\x85 zako\xc5\x84czon\xc4\x85 Rozejmem andruszowskim. W 1708\xc2\xa0r. miasto zosta\xc5\x82o spalone przez 500 Kozak\xc3\xb3w i Ka\xc5\x82muk\xc3\xb3w pod dow\xc3\xb3dztwem kapitana So\xc5\x82owjewa podczas wojny p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej. 3 maja 1733 roku po\xc5\xbcar zniszczy\xc5\x82 miasto. Po I rozbiorze w\xc5\x82\xc4\x85czony zosta\xc5\x82 do Rosji, a miasto w\xc5\x82\xc4\x85czono do nowo powsta\xc5\x82ej archidiecezji mohylewskiej. Od 1796 roku by\xc5\x82 stolic\xc4\x85 guberni._NEWLINE_W 1812 pod Witebskiem wojska rosyjskie stoczy\xc5\x82y bitw\xc4\x99 z wojskami Napoleona I. W 1832 po powstaniu listopadowym usuni\xc4\x99to z miasta bernardyn\xc3\xb3w. 20 kwietnia (3 maja) 1917 roku po raz pierwszy mieszka\xc5\x84cy miasta zorganizowali obchody rocznicy przyj\xc4\x99cia Konstytucji 3 maja._NEWLINE_W latach 1924\xe2\x80\x931991 Witebsk znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w Bia\xc5\x82oruskiej SRR. Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej, w latach 1941\xe2\x80\x931944 okupowany przez wojska niemieckie, by\xc5\x82 rejonem zaci\xc4\x99tych walk radziecko-niemieckich i zosta\xc5\x82 niemal ca\xc5\x82kowicie zniszczony, a miejscowi \xc5\xbbydzi wymordowani._NEWLINE_W latach 1988 i 1990 w Witebsku odbywa\xc5\x82 si\xc4\x99 Festiwal Piosenki Polskiej, jako przeciwwaga dla Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej G\xc3\xb3rze. Zosta\xc5\x82 on nast\xc4\x99pnie zamieniony na odbywaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 dorocznie od 1992 Festiwal \xe2\x80\x9eS\xc5\x82owia\xc5\x84ski Bazar\xe2\x80\x9d na kt\xc3\xb3rym wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie wykonawcy z by\xc5\x82ego ZSRR, ale tak\xc5\xbce debiutanci z innych kraj\xc3\xb3w. W 1994 roku w Witebsku po raz pierwszy wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a za granic\xc4\x85 Anna Maria Jopek.\n_START_SECTION_\nDemografia\n_START_PARAGRAPH_\nRozw\xc3\xb3j demograficzny miasta w XIX, XX i XXI wieku:\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nWitebsk jest jednym z najwi\xc4\x99kszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w gospodarczych Bia\xc5\x82orusi. W mie\xc5\x9bcie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 zak\xc5\x82ady przemys\xc5\x82u w\xc5\x82\xc3\xb3kienniczego (dziewiarskiego i jedwabniczego, ponadto produkcja dywan\xc3\xb3w), odzie\xc5\xbcowego, maszynowego, elektrotechnicznego, metalowego, chemicznego, drzewnego, materia\xc5\x82\xc3\xb3w budowlanych, spo\xc5\xbcywczego. Wybudowano jeden z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w kolejowych.\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1898 roku w Witebsku funkcjonuje tramwajowa komunikacja miejska, a w 1978 uruchomiono linie trolejbusowe._NEWLINE_W okolicy Witebska mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 port lotniczy Witebsk Wostoczny\n_START_SECTION_\nO\xc5\x9bwiata i nauka\n_START_PARAGRAPH_\nW Witebsku znajduje si\xc4\x99 pi\xc4\x99\xc4\x87 szk\xc3\xb3\xc5\x82 wy\xc5\xbcszych. Miasto jest siedzib\xc4\x85 Witebskiego Uniwersytetu Pa\xc5\x84stwowego im. Piotra Maszeraua, Witebskiego Pa\xc5\x84stwowego Uniwersytetu Technicznego oraz Witebskiego Pa\xc5\x84stwowego Uniwersytetu Medycznego.\n_START_SECTION_\nSport\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnymi klubami sportowymi Witebska s\xc4\x85 hokejowy HK Witebsk, pi\xc5\x82karski FK Witebsk i futsalowy Witen Witebsk. Pi\xc5\x82karze FK Witebsk rozgrywaj\xc4\x85 mecze na wielofunkcyjnym stadionie Wiciebski centralny spartyuny kompleks, licz\xc4\x85cym 8144 miejsc siedz\xc4\x85cych.'