b'\n_START_ARTICLE_\nRozdziele (powiat boche\xc5\x84ski)\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\x9b po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest w Beskidzie Wyspowym na prze\xc5\x82\xc4\x99czy Rozdziele oraz w dolinach sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cych spod niej w przeciwne strony potok\xc3\xb3w Rozdzielec i Trzcia\xc5\x84ski Potok. P\xc3\xb3\xc5\x82nocne zbocza tych dolin tworz\xc4\x85 \xc5\x81opusze Zachodnie (661 m), \xc5\x81opusze \xc5\x9arodkowe (596 m), \xc5\x81opusze Wschodnie (612 m) i Koby\xc5\x82a (603 m), zbocza po\xc5\x82udniowe Kamionna (801 m) i mniejsze wzniesienia: Cuba (596 m) i Jastrz\xc4\x85bka (545 m). Przez miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 Rozdziele przebiega droga wojew\xc3\xb3dzka nr 965 z Limanowej do Bochni._NEWLINE_Wie\xc5\x9b znajduje si\xc4\x99 w dziale wodnym rozdzielaj\xc4\x85cym zlewni\xc4\x99 Raby od zlewni Dunajca. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie od tego pochodzi nazwa wsi. Sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cy spod prze\xc5\x82\xc4\x99czy Widoma na wsch\xc3\xb3d potok Rozdzielec jest w zlewni Dunajca, natomiast potoki po zachodniej stronie prze\xc5\x82\xc4\x99czy s\xc4\x85 \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ami Potoku Saneckiego w zlewni Raby._NEWLINE_S\xc4\x85siaduje z miejscowo\xc5\x9bciami: Kamionka Ma\xc5\x82a, Kamionna, Bytomsko, Be\xc5\x82dno, Rajbrot, Laskowa, Pasierbiec, \xc5\xbbegocina.\n_START_SECTION_\nToponimika nazwy\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa wsi Rozdziele pochodzi zapewne od dzia\xc5\x82u w\xc3\xb3d, kt\xc3\xb3ry w\xc5\x82a\xc5\x9bnie tutaj dzieli zlewni\xc4\x99 Raby od zlewni Dunajca. Niekt\xc3\xb3rzy jednak twierdz\xc4\x85, \xc5\xbce wywodzi si\xc4\x99 od obni\xc5\xbcenia pomi\xc4\x99dzy Kamionn\xc4\x85 a \xc5\x81opuszem, kt\xc3\xb3re tworzy Prze\xc5\x82\xc4\x99cz Rozdziele, jednak pierwsza hipoteza zwi\xc4\x85zana z dzia\xc5\x82em w\xc3\xb3d jest bardziej prawdopodobna. Najstarszy zapis nazwy \xe2\x80\x9eRozdziele\xe2\x80\x9d pochodzi z 1262 roku. Dokument klasztoru w Libichowej z 1266 wieku nazywa wie\xc5\x9b \xe2\x80\x9eRozdele\xe2\x80\x9d. W 1415 na kartach kroniki parafialnej wioska wspominana jest jako \xe2\x80\x9eRozdzielin\xe2\x80\x9d. Prawdopodobnie w XVII wieku dw\xc3\xb3ch braci pok\xc5\x82\xc3\xb3ci\xc5\x82o si\xc4\x99, i starszy zosta\xc5\x82 w macierzystym dworze w miejscu dzisiejszej szko\xc5\x82y, za\xc5\x9b drugi przeprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z matk\xc4\x85 do dworu wybudowanego w innej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wsi (nieopodal dzisiejszej kaplicy \xe2\x80\x9epod lipami\xe2\x80\x9d). Wie\xc5\x9b zosta\xc5\x82a podzielona wtedy na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci: g\xc3\xb3rn\xc4\x85 i doln\xc4\x85. Wnet jednak musia\xc5\x82a si\xc4\x99 z\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87, bo na piecz\xc4\x99ci z 1804 roku widnieje napis \xe2\x80\x9e Gromada Rozdziela G\xc3\xb3rnego i Dolnego\xe2\x80\x9d, jednak dwory pozosta\xc5\x82y dwa, a\xc5\xbc do rozparcelowania w 1848 roku.\n_START_SECTION_\nOpis wsi z 1889 roku\n_START_PARAGRAPH_\nOpis wsi Rozdziele z 1889 roku zawarty w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce \xe2\x80\x9eS\xc5\x82ownik Geograficzny Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego i innych kraj\xc3\xb3w s\xc5\x82owia\xc5\x84skich\xe2\x80\x9d._NEWLINE_"Rozdziele - Dolne i G\xc3\xb3rne, dwie wsi w pow. boche\xc5\x84skim, tworz\xc4\x85 wsp\xc3\xb3lny korpus tabularny. Parafia i urz. poczt. w Rzegocinie (o 3.7 do 5,6 klm.). Le\xc5\xbc\xc4\x85 w okolicy podg\xc3\xb3rskiej i lesistej, przy go\xc5\x9bci\xc5\x84cu z Bochni do Limanowy. R. Dolne wznies. 379 mt., ma 36 dm. i 287 mk. R. G\xc3\xb3rne zajmuje szczyt wzg\xc3\xb3rza (415 do 535 mt.); liczy 110 dm. i 823 mk. Pr\xc3\xb3cz tego na rozparcelowanym obecnie obszarze wi\xc4\x99k. posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci jest 4 dm. i 21 mk. Pod wzgl\xc4\x99dem wyznania jest og\xc3\xb3\xc5\x82em 1098 rz.kat. i 33 izrael. Nazw\xc4\x99 t\xc4\x99 spotykamy w dypl. Boles\xc5\x82awa Wstydliwego z d. 9 maja 1262 (Kod. dypl. kat. krak., wyd. Piekosi\xc5\x84ski, I, 86), w kt\xc3\xb3rym ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 nada\xc5\x82 las Rozdziele, po\xc5\x82o\xc5\xbcony w okolicy Bochni, Dzier\xc5\xbcykrajowi z Niegowici i jego bratu Wrzonowi, kanon. krak. W r. 1581 (Pawi\xc5\x84\xc5\x9bki, Ma\xc5\x82op., 55) dzieli\xc5\x82o si\xc4\x99 R. Dolne na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci: Otfinowskiego, maj\xc4\x85c\xc4\x85 23/4 \xc5\x82anu kmiec. i Zofii Kowalewskiej z 3/4 \xc5\x82anu kmiec.; G\xc3\xb3rne za\xc5\x9b, nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do par. w T\xc4\x99goborzy (tam\xc5\xbce, 137), r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci: Andrzeja T\xc4\x99goborskiego z p\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\x82ankiem kmiecym i spadkobierc\xc3\xb3w Jerzego Jordana z 3 p\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\x82ankami i zagrod\xc4\x85 z rol\xc4\x85. (Mac.)\xe2\x80\x9d\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki wsi\n_START_PARAGRAPH_\nNajdawniejsza wzmianka o Rozdzielu pochodzi z dokumentu wydanego w 1262 przez Boles\xc5\x82awa Wstydliwego, w kt\xc3\xb3rym w\xc5\x82adca nadaje Dzier\xc5\xbcykrajowi z Niegowici las po\xc5\x82o\xc5\xbcony w pobli\xc5\xbcu miasta Bochni \xe2\x80\x9e\xe2\x80\xa6a\xc5\xbc do Rozdziela, do granic g\xc3\xb3ry Jeziernik\xe2\x80\x9d. Fakt ten nie \xc5\x9bwiadczy o tym, \xc5\xbce ju\xc5\xbc wtedy istnia\xc5\x82a tu osada, gdy\xc5\xbc w tamtych czasach nadawanie nazw wyprzedza\xc5\x82o zak\xc5\x82adanie osad. Rozdziele jest wymieniane w 1266 roku , w dokumentach klasztoru Augustian\xc3\xb3w z Trzciany Libichowej, z kt\xc3\xb3rych wynika, \xc5\xbce obszar nale\xc5\xbc\xc4\x85cy do klasztoru obejmowa\xc5\x82 teren od potoku Sieradzki do Rozdziela (\xe2\x80\x9eusque po Rozdele luctam sylvam\xe2\x80\x9d). W ksi\xc4\x99gach ziemskich krakowskich pod rokiem 1415 odnotowano, \xc5\xbce Katarzyna \xe2\x80\x93 wdowa po Zawiszy z \xc5\x81\xc4\x85kty sprzeda\xc5\x82a wsie: Rozdziele i Bytomsko \xe2\x80\x93 Piotroszowi ze Smolic, co \xc5\x9bwiadczy o tym, \xc5\xbce wie\xc5\x9b musia\xc5\x82a istnie\xc4\x87 kilkadziesi\xc4\x85t lat wcze\xc5\x9bniej. W dokumentach parafii \xc5\xbcegoci\xc5\x84skiej z 1415 roku Rozdziele wspomniane jako \xe2\x80\x9eRozdzielin\xe2\x80\x9d. W spisie wsi Rozdziele wymienione jest dopiero w 1490 roku.\n_START_SECTION_\nLata p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze\n_START_PARAGRAPH_\nW 1504 roku Rozdziele nale\xc5\xbca\xc5\x82o do d\xc3\xb3br Strzeleckich i Jana z Otwinowa, a w 1513 tylko do tego\xc5\xbc Otwinowskiego. W 1581 by\xc5\x82y tu ju\xc5\xbc dwa samodzielne folwarki, co \xc5\x9bwiadczy o szybkim rozwoju osady. Dzieli\xc5\x82o si\xc4\x99 ju\xc5\xbc wtedy na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci: J\xc3\xb3zefa Otwinowskiego (2 i 3 \xc5\x82anu kmiecego) i Zofii Kowalewskiej (2/3 \xc5\x82anu). W XVI w. Rozdziele nale\xc5\xbca\xc5\x82o do powiatu szczyrzyckiego i graniczy\xc5\x82o z powiatem s\xc4\x85deckim. Rozdziele nale\xc5\xbca\xc5\x82o do parafii w \xc5\xbbegocinie. W 1629 roku wie\xc5\x9b zakupi\xc5\x82 r\xc3\xb3d Lubomirskich. Wizytacja ko\xc5\x9bcielna z 1748 podaje np., \xc5\xbce \xc5\xbcegoci\xc5\x84ski organista otrzymywa\xc5\x82 z Rozdziela \xc5\x9bwiadczenia w owsie. W wyniku I rozbioru Polski Rozdziele znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 w zaborze austriackim. Panowa\xc5\x82a tu du\xc5\xbca bieda wynikaj\xc4\x85ca z przestarza\xc5\x82ych metod gospodarowania na roli i kiepskiej jako\xc5\x9bci grunt\xc3\xb3w oraz przeludnienia i ucisku pa\xc5\x84szczy\xc5\xbanianego. Dopiero zniesienie pa\xc5\x84szczyzny w 1848 spowodowa\xc5\x82o wykarczowanie sporej cz\xc4\x99\xc5\x9bci las\xc3\xb3w dworskich i powstanie kilkudziesi\xc4\x99ciu nowych gospodarstw. Bieda zmusi\xc5\x82a na prze\xc5\x82. XIX i XX w.wielu mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w wsi do emigracji za chlebem. Dw\xc3\xb3r w dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wsi w 1827 roku by\xc5\x82 w posiadaniu Micha\xc5\x82a Marsza\xc5\x82kiewicza, a 1867 roku dziedziczy\xc5\x82 ten dworek Maxymilian Garlicki, za\xc5\x9b w 1902 Samuel Rosenblum. Dw\xc3\xb3r rozpalcelowano w 1904 roku. W 1827 roku Micha\xc5\x82 Lewicki by\xc5\x82 dziedzicem d\xc3\xb3br dworu w g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wsi, w 1846 Jan Kanty Zabawski a ostatnim dziedzicem przed rozparcelowaniem - Roman Zabawski. We wsi istnia\xc5\x82a karczma \xe2\x80\x9eMurowaniec\xe2\x80\x9d , gdzie w 1900 roku zatrzyma\xc5\x82a si\xc4\x99 fala pogromu \xc5\xbcyd\xc3\xb3w na s\xc4\x85decczy\xc5\xbanie. W 1957 zarejestrowano miejscow\xc4\x85 jednostk\xc4\x99 OSP, a 26 maja 2002 oddano do u\xc5\xbcytku remiz\xc4\x99. W 1958 roku, staraniem ks. Micha\xc5\x82a Krawczyka, wzniesiono w Rozdzielu pierwsz\xc4\x85 kaplic\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82 przydro\xc5\xbcnej figury uwa\xc5\xbcanej przez okoliczn\xc4\x85 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 za \xc5\x82askami s\xc5\x82yn\xc4\x85c\xc4\x85. Nadano jej wezwanie Niepokalanego Serca NMP. W\xc3\xb3wczas w miesi\xc4\x85cach letnich ksi\xc4\x99\xc5\xbca z \xc5\xbbegociny odprawiali w niej msze \xc5\x9bw. W 1986 roku, staraniem ks. Antoniego Por\xc4\x99by, przeniesiono do wsi drewniany, XV\xe2\x80\x93wieczny ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pw. \xc5\x9bw. Jakuba Aposto\xc5\x82a. Pod szczytem \xc5\x81opusza Wschodniego, przy tak zwanej \xe2\x80\x9estarej drodze ko\xc5\x9bcielnej\xe2\x80\x9d z Rozdziela do \xc5\xbbegociny, znale\xc5\xba\xc4\x87 mo\xc5\xbcna krzy\xc5\xbc upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cy katastrof\xc4\x99 lotnicz\xc4\x85 z 29 maja 2002. W wypadku zgin\xc4\x99\xc5\x82y wtedy 4 osoby \xe2\x80\x93 Polka i troje Niemc\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nSzkolnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nWe wsi Rozdziele szko\xc5\x82a istnia\xc5\x82a ju\xc5\xbc w 1890 roku. Wcze\xc5\x9bniej dzieci nauczano po domach. W 1912 roku istnia\xc5\x82a ju\xc5\xbc szko\xc5\x82a dwuklasowa z trzema pomieszczeniami do nauki dla dzieci oraz kuchni\xc4\x85 dla nauczyciela. Obowi\xc4\x85zki szkolne wype\xc5\x82nia\xc5\x82o wtedy 70 uczni\xc3\xb3w. Przy szkole znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 ogr\xc3\xb3dek warzywny. Budynek tej szko\xc5\x82y znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w miejscu dzisiejszego Szkolnego Schroniska M\xc5\x82odzie\xc5\xbcowego. Ju\xc5\xbc w latach 50. XX zacz\xc4\x99to my\xc5\x9ble\xc4\x87 o budowie nowej szko\xc5\x82y. Stara szko\xc5\x82a by\xc5\x82a ciasna, a poza tym jej stan techniczny by\xc5\x82 coraz gorszy. W latach 70. XX wieku rozpocz\xc4\x99to i zako\xc5\x84czono budow\xc4\x99 szko\xc5\x82y w miejscu dawnego dworu, przy drodze z Limanowej do Bochni. Szkole podstawowej nadano imi\xc4\x99 W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Orkana. W 2003 roku przy szkole powo\xc5\x82ano gminazjum, kt\xc3\xb3remu w 2012 roku nadano sztandar i imi\xc4\x99 Karoliny K\xc3\xb3zk\xc3\xb3wny. Przy szkole dzia\xc5\x82a oddzia\xc5\x82 przedszkolny.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nWe wsi dzia\xc5\x82a Ochotnicza Stra\xc5\xbc Po\xc5\xbcarna, za\xc5\x82o\xc5\xbcona w 1957 roku oraz Ko\xc5\x82o Gospody\xc5\x84 Wiejskich. Pr\xc3\xb3cz tego we wsi znajduje si\xc4\x99 \xc5\x9bwietlica wiejska, maj\xc4\x85ca siedzib\xc4\x99 w Wiejskim Domu Ludowym.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nRozdziele jest typow\xc4\x85 miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 turystyczn\xc4\x85 i wypoczynkow\xc4\x85. Po\xc5\x82o\xc5\xbcona pomi\xc4\x99dzy zalesionymi szczytami g\xc3\xb3r beskidu wyspowego wie\xc5\x9b, jest dobr\xc4\x85 baz\xc4\x85 wypadow\xc4\x85 z pobliskich miast: Krakowa czy Bochni. Znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tu dwa schroniska: PTSM i Bac\xc3\xb3wka nad Wilczym Rynkiem. Istnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kilka gospodarstw agroturystycznych. Jedno z nich, pod szczytem \xc5\x81opusza Zachodniego. Przez wie\xc5\x9b przebiega niebieski szlak turystyczny z Bochni przez Nowy Wi\xc5\x9bnicz, rezerwat przyrody Kamie\xc5\x84 Grzyb, Lipnic\xc4\x99 Murowan\xc4\x85, Paprotn\xc4\x85 z rezerwatem przyrody Kamienie Brodzi\xc5\x84skiego, Rajbrot, \xc5\x81opusze, prze\xc5\x82\xc4\x99cz Widom\xc4\x85 i g\xc3\xb3r\xc4\x99 Kamionn\xc4\x85 (obok rezerwatu przyrody Kamionna) do Tymbarku. Ciekawym punktem turystycznym jest punkt widokowy na prze\xc5\x82\xc4\x99czy Widoma, z kt\xc3\xb3rego w pogodne dni wida\xc4\x87 nawet Tatry.'