b'\n_START_ARTICLE_\nBankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobilna\n_START_PARAGRAPH_\nBankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobilna (ang. m-banking, mobile banking) \xe2\x80\x93 us\xc5\x82uga oferowana przez instytucje finansowe umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ca dost\xc4\x99p do rachunku bankowego poprzez urz\xc4\x85dzenia mobilne posiadaj\xc4\x85ce dost\xc4\x99p do Internetu, np. telefony kom\xc3\xb3rkowe, smartfony, tablety._NEWLINE_Jest odmian\xc4\x85 bankowo\xc5\x9bci internetowej. Protok\xc3\xb3\xc5\x82 WAP zainstalowany w telefonie kom\xc3\xb3rkowym kwalifikuje to urz\xc4\x85dzenie poprzez odpowiedni\xc4\x85 aplikacj\xc4\x99 do mobilnego nawi\xc4\x85zania sesji ze stron\xc4\x85 internetow\xc4\x85 banku. W ten spos\xc3\xb3b u\xc5\xbcytkownik ma mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 sprawowania sta\xc5\x82ej kontroli nad rachunkiem i zdalnego zarz\xc4\x85dzania w\xc5\x82asnymi finansami._NEWLINE_Operacje bankowe przez telefon mog\xc4\x85 by\xc4\x87 realizowane na kilka sposob\xc3\xb3w: poprzez kontakt z operatorem (call center) lub automatyczny serwis telefoniczny IVR oraz przy u\xc5\xbcyciu telefonu kom\xc3\xb3rkowego za pomoc\xc4\x85 SMS lub technologii WAP._NEWLINE_Najwcze\xc5\x9bniejsze us\xc5\x82ugi bankowo\xc5\x9bci mobilnej oferowane by\xc5\x82y przez SMS. W chwili wprowadzenia w 1999 r. pierwszych smartfon\xc3\xb3w z technologi\xc4\x85 WAP, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cych dost\xc4\x99p do Internetu poprzez telefon kom\xc3\xb3rkowy, pierwsze banki europejskie zacz\xc4\x99\xc5\x82y oferowa\xc4\x87 swoim klientom us\xc5\x82ugi m-bankingu._NEWLINE_Z m-bankingu do niedawna (2010) najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej korzystano poprzez SMS lub mobilny Internet. Pocz\xc4\x85tkowy sukces iPhone\xe2\x80\x99\xc3\xb3w Apple i gwa\xc5\x82towny rozw\xc3\xb3j telefon\xc3\xb3w z oprogramowaniem Android stworzonym przez Google doprowadzi\xc5\x82y do wzrostu u\xc5\xbcycia specjalnych aplikacji dla klient\xc3\xb3w dost\xc4\x99pnych do \xc5\x9bci\xc4\x85gni\xc4\x99cia na urz\xc4\x85dzenia przeno\xc5\x9bne._NEWLINE_W 2013 roku w Polsce z bankowo\xc5\x9bci mobilnej korzysta\xc5\x82o 1,33 mln u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w, o 150 tys. wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc na koniec 2012 roku.\n_START_SECTION_\nSMS\n_START_PARAGRAPH_\nStosowanie SMS-\xc3\xb3w w korzystaniu z us\xc5\x82ug bankowych pozwala zar\xc3\xb3wno na aktywny, jak i pasywny dost\xc4\x99p do konta. Pasywny dost\xc4\x99p polega na otrzymywaniu informacji z banku bez mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci ingerencji w stan konta. Forma ta daje m.in. mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 otrzymania informacji tekstowej po ka\xc5\xbcdej operacji wykonanej na danym koncie informuj\xc4\x85cej o dokonanej transakcji i aktualnym stanie konta. Forma aktywna umo\xc5\xbcliwia wykonanie operacji bankowych takich jak sk\xc5\x82adanie przelew\xc3\xb3w na okre\xc5\x9blony wcze\xc5\x9bniej rachunek z potwierdzeniem SMS czy zak\xc5\x82adanie lokat.\n_START_SECTION_\nModel prowadzony przez bank poza oddzia\xc5\x82em\n_START_PARAGRAPH_\nModel prowadzony przez bank poza oddzia\xc5\x82em (bank-led model) r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od tradycyjnej bankowo\xc5\x9bci tym, \xc5\xbce klient przeprowadza transakcje finansowe przez po\xc5\x9brednik\xc3\xb3w lub za pomoc\xc4\x85 telefonii kom\xc3\xb3rkowej, a nie poprzez pracownik\xc3\xb3w banku czy w jego siedzibie. Ten model zapewnia te\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 znacznego powi\xc4\x99kszenia dost\xc4\x99pno\xc5\x9bci us\xc5\x82ug finansowych z uwagi na wykorzystanie r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kana\xc5\x82\xc3\xb3w dystrybucji (detali\xc5\x9bci, telefony kom\xc3\xb3rkowe), fakt, i\xc5\xbc partnerzy handlowi (operatorzy telekomunikacyjni lub sieci sklep\xc3\xb3w) zwykle posiadaj\xc4\x85 do\xc5\x9bwiadczenie i rynek docelowy inne ni\xc5\xbc tradycyjne banki, oraz fakt, i\xc5\xbc mo\xc5\xbce on by\xc4\x87 znacz\xc4\x85co ta\xc5\x84szy od rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 wykorzystuj\xc4\x85cych infrastruktur\xc4\x99 banku. Mo\xc5\xbce on by\xc4\x87 realizowany poprzez umow\xc4\x99 korespondenck\xc4\x85 lub umow\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy bankiem a operatorem telekomunikacjnym. W tym modelu te\xc5\xbc konto klienta spoczywa w r\xc4\x99kach banku.\n_START_SECTION_\nModel prowadzony w obr\xc4\x99bie oddzia\xc5\x82u banku\n_START_PARAGRAPH_\nModel prowadzony w obr\xc4\x99bie oddzia\xc5\x82u banku ma ograniczon\xc4\x85 rol\xc4\x99 w codziennym zarz\xc4\x85dzaniu. Zazwyczaj jego rola ogranicza si\xc4\x99 do przechowywania \xc5\x9brodk\xc3\xb3w. Funkcje zarz\xc4\x85dzania kontem s\xc4\x85 prowadzone nie przez bank a wykonawc\xc3\xb3w (np. telco), kt\xc3\xb3rzy maj\xc4\x85 bezpo\xc5\x9bredni kontakt z indywidualnym klientem.\n_START_SECTION_\nUs\xc5\x82ugi bankowo\xc5\x9bci mobilnej\n_START_PARAGRAPH_\nBankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobilna oferuje us\xc5\x82ugi takie jak:\n_START_SECTION_\nTendencje w bankowo\xc5\x9bci mobilnej\n_START_PARAGRAPH_\nInternet da\xc5\x82 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 prowadzenia bankowo\xc5\x9bci na nowe sposoby. Powsta\xc5\x82y wi\xc4\x99c takie nowe instytucje, jak banki i internetowe biura maklerskie oraz us\xc5\x82ugi zarz\xc4\x85dzania maj\xc4\x85tkiem. Nadal jednak takie instytucje stanowi\xc4\x85 ma\xc5\x82\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 rynku bankowo\xc5\x9bci._NEWLINE_Na przestrzeni ostatnich lat rynek technologii mobilnych i bezprzewodowych sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jednym z najszybciej rozwijaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 na \xc5\x9bwiecie i nadal rozwija si\xc4\x99 w coraz szybszym tempie. Wed\xc5\x82ug GSM Association i Ovum, liczba os\xc3\xb3b zarejestrowanych do us\xc5\x82ug mobilnych przekroczy\xc5\x82a we wrze\xc5\x9bniu 2005 roku 2 miliardy, a w chwili obecnej szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce przekroczy\xc5\x82a 2,5 miliarda, z czego wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc 2 miliardy to u\xc5\xbcytkownicy sieci GSM._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki technologiom mobilnym banki mog\xc4\x85 obecnie oferowa\xc4\x87 swoim klientom takie us\xc5\x82ugi jak: dokonywanie przelew\xc3\xb3w podczas podr\xc3\xb3\xc5\xbcy, aktualizacje online kurs\xc3\xb3w gie\xc5\x82dowych, a nawet kupno czy sprzeda\xc5\xbc akcji w trakcie, gdy klient stoi w korku. Smartfony i komunikacja 3G daj\xc4\x85 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y poza zasi\xc4\x99giem starszych technologii._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug bada\xc5\x84 firmy Celent, zajmuj\xc4\x85cej si\xc4\x99 doradztwem finansowym, do 2010 35% gospodarstw domowych korzystaj\xc4\x85cych z bankowo\xc5\x9bci internetowej mia\xc5\x82o korzysta\xc4\x87 z bankowo\xc5\x9bci mobilnej. Wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc 70% po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 przychodz\xc4\x85cych do biur obs\xc5\x82ugi klienta w bankach jest wykonywana z telefon\xc3\xb3w kom\xc3\xb3rkowych._NEWLINE_Mimo wzrostu zainteresowania klient\xc3\xb3w us\xc5\x82ugami bankowymi za po\xc5\x9brednictwem telefonu kom\xc3\xb3rkowego, oraz faktu, \xc5\xbce mobilne us\xc5\x82ugi finansowe s\xc4\x85 obecnie jednym z najbardziej rozwojowych i innowacyjnych obszar\xc3\xb3w tego rynku, to wed\xc5\x82ug ostatnich danych (2011) dopiero 3,5% Polak\xc3\xb3w korzysta z tego rodzaju us\xc5\x82ug.\n_START_SECTION_\nSkalowalno\xc5\x9b\xc4\x87 i niezawodno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nKolejnym wyzwaniem dla dyrektor\xc3\xb3w ds. informatyki i dyrektor\xc3\xb3w ds. technologii jest zwi\xc4\x99kszenie infrastruktury mobilnej bankowo\xc5\x9bci aby sprosta\xc4\x87 wzrastaj\xc4\x85cej liczbie klient\xc3\xb3w. U\xc5\xbcywaj\xc4\x85c bankowo\xc5\x9bci mobilnej klient ma mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 przebywania w dowolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9bwiata (prawdziwa bankowo\xc5\x9b\xc4\x87 \xe2\x80\x9egdziekolwiek, kiedykolwiek\xe2\x80\x9d). Dlatego banki musz\xc4\x85 mie\xc4\x87 pewno\xc5\x9b\xc4\x87, \xc5\xbce systemy dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 24 godziny na dob\xc4\x99. Kiedy klienci b\xc4\x99d\xc4\x85 postrzega\xc4\x87 bankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobiln\xc4\x85 za coraz bardziej u\xc5\xbcyteczn\xc4\x85, ich wymagania tak\xc5\xbce wzrosn\xc4\x85. Banki, kt\xc3\xb3re nie b\xc4\x99d\xc4\x85 w stanie sprosta\xc4\x87 wymaganiom mog\xc4\x85 straci\xc4\x87 klient\xc3\xb3w. Systemy takie jak Mobile Transaction Platform pozwalaj\xc4\x85 na szybkie i bezpieczne po\xc5\x82\xc4\x85czenie z wieloma us\xc5\x82ugami banku. Ostatnimi czasy w Indiach mia\xc5\x82 miejsce szybki wzrost u\xc5\xbcycia us\xc5\x82ug mobilnej bankowo\xc5\x9bci, gdy lider w\xc5\x9br\xc3\xb3d bank\xc3\xb3w zaadaptowa\xc5\x82 Mobile Transaction Platform i opublikowane przez Centralny Bank w Indiach wskaz\xc3\xb3wki dotycz\xc4\x85ce operacji mobilnej bankowo\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nDystrybucja aplikacji\n_START_PARAGRAPH_\nZe wzgl\xc4\x99du na charakter \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci pomi\xc4\x99dzy bankiem a jego klientami, by\xc5\x82oby niepraktycznym oczekiwa\xc4\x87 regularnych wizyt klient\xc3\xb3w w bankach lub \xc5\x82\xc4\x85czenia si\xc4\x99 z witryn\xc4\x85 internetow\xc4\x85 w celu regularnego uaktualniania aplikacji mobilnej bankowo\xc5\x9bci. Oczekuje si\xc4\x99, \xc5\xbce aplikacje mobilne automatycznie sprawdza\xc4\x87 b\xc4\x99d\xc4\x85 ulepszenia i aktualizacje oraz pobior\xc4\x85 niezb\xc4\x99dne \xc5\x82atki (tzw. aktualizacje \xe2\x80\x9eOver The Air\xe2\x80\x9d). Jednak\xc5\xbce mo\xc5\xbce zaistnie\xc4\x87 wiele przeszk\xc3\xb3d na drodze funkcjonowania tej us\xc5\x82ugi, jak na przyk\xc5\x82ad aktualizacja/synchronizacja pozosta\xc5\x82ych, zale\xc5\xbcnych element\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nInteroperacyjno\xc5\x9b\xc4\x87 telefon\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nNa rynku istnieje wiele sposob\xc3\xb3w na prowadzenie bankowo\xc5\x9bci elektronicznej przy u\xc5\xbcyciu telefon\xc3\xb3w kom\xc3\xb3rkowych. Rozwi\xc4\x85zanie problemu bankowo\xc5\x9bci internetowej w jakikolwiek spos\xc3\xb3b stanowi wyzwanie dla bank\xc3\xb3w. Niekt\xc3\xb3re z narz\xc4\x99dzi mog\xc4\x85 opiera\xc4\x87 si\xc4\x99 na wykorzystaniu Java ME, SIM Application Toolkit, WAP lub jedynie SMS-\xc3\xb3w._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tki interoperacyjno\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zane s\xc4\x85 z pa\xc5\x84stwami takimi jak Indie, gdzie do ograniczenia telefon\xc3\xb3w najni\xc5\xbcszej klasy bazuj\xc4\x85cych na Javie wykorzystuje si\xc4\x99 takie portale jak R-World. Skupienie uwagi na obszarach Afryki Po\xc5\x82udniowej przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do uznania USSD jako podstawowy mechanizm komunikacji, dost\xc4\x99pny z ka\xc5\xbcdego telefonu._NEWLINE_Potrzeba interoperacyjno\xc5\x9bci jest w du\xc5\xbcej mierze zale\xc5\xbcna od samych bank\xc3\xb3w, gdzie zainstalowane aplikacje, czy to bazuj\xc4\x85ce na Javie, czy w\xc5\x82asne, podwy\xc5\xbcszaj\xc4\x85 bezpiecze\xc5\x84stwo, s\xc4\x85 \xc5\x82atwiejsze w u\xc5\xbcyciu i przyczyniaj\xc4\x85 si\xc4\x99 do rozwoju bardziej z\xc5\x82o\xc5\xbconych rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 podobnych do bankowo\xc5\x9bci internetowej, gdzie podstaw\xc4\x85 s\xc4\x85 SMS-y, ale pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 trudno\xc5\x9bci z przeprowadzeniem bardziej zaawansowanych transakcji._NEWLINE_Mitem jest prze\xc5\x9bwiadczenie, \xc5\xbce postrzegany brak wsp\xc3\xb3lnych standard\xc3\xb3w technologicznych dla bankowo\xc5\x9bci internetowej stanowi przeszkod\xc4\x99 dla interoperacyjno\xc5\x9bci pomi\xc4\x99dzy aplikacjami. W rzeczywisto\xc5\x9bci, wczesny cykl \xc5\xbcycia us\xc5\x82ugi uniemo\xc5\xbcliwia wprowadzenie interoperacyjno\xc5\x9bci w pojedynczym pa\xc5\x84stwie, jako \xc5\xbce niewiele pa\xc5\x84stw posiada wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc jednego dostawc\xc4\x99 us\xc5\x82ug bankowo\xc5\x9bci internetowej. W praktyce, bankowy interfejs jest dobrze sprecyzowany i przep\xc5\x82yw pieni\xc4\x99dzy mi\xc4\x99dzy bankami odbywa si\xc4\x99 zgodnie ze standardami ISO-8583. W miar\xc4\x99 rozwoju bankowo\xc5\x9bci elektronicznej, przep\xc5\x82ywy pieni\xc4\x85dza pomi\xc4\x99dzy dostawcami us\xc5\x82ug przyjm\xc4\x85 standardy uznane w \xc5\x9bwiecie bankowo\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nBankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobilna na \xc5\x9bwiecie\n_START_PARAGRAPH_\nBankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobilna sprawdza si\xc4\x99 w cz\xc4\x99\xc5\x9bciach \xc5\x9bwiata z niewielkim lub zerowym rozwojem infrastruktury, zw\xc5\x82aszcza na obszarach wiejskich. Ta ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba mobilnego handlu jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc popularna w krajach, gdzie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 populacji nie ma dost\xc4\x99pu do banku. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci tych miejsc banki znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tylko w miastach, a klienci musz\xc4\x85 przeby\xc4\x87 np. setki kilometr\xc3\xb3w by dotrze\xc4\x87 do najbli\xc5\xbcszego z nich._NEWLINE_W Iranie us\xc5\x82uga oferowana jest przez nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce banki: Parsian, Tejarat, Mellat, Saderat, Sepah, edbi i bankmelli. W Gwatemali natomiast jest ona dost\xc4\x99pna przy wsparciu Banco Industrial. Meksyk wprowadzi\xc5\x82 na rynek handel mobilny dzi\xc4\x99ki Omnilife, Bancomer i MPower Venture. Kenijski Safaricom (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 grupy Vodafone) udost\xc4\x99pnia bardzo popularn\xc4\x85 us\xc5\x82ug\xc4\x99 M-Pesa \xe2\x80\x93 u\xc5\xbcywan\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do przelewu ograniczonej sumy pieni\xc4\x99dzy, a coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej tak\xc5\xbce do op\xc5\x82acenia rachunk\xc3\xb3w za media. W 2009 Zain wprowadzi\xc5\x82 swoj\xc4\x85 w\xc5\x82asn\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 zajmuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 mobilnym przelewem pieni\xc4\x99dzy w Kenii i innych pa\xc5\x84stwach Afryka\xc5\x84skich znan\xc4\x85 jako ZAP. W Polsce w listopadzie 2009 Citi Handlowy zacz\xc4\x85\xc5\x82 uruchamia\xc4\x87 tak\xc5\xbce bankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobiln\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a oddana dla klient\xc3\xb3w w 1. kwartale nast\xc4\x99pnego roku._NEWLINE_W 2009 Telenor Pakistan we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z Taameer Bank r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wprowadzi\xc5\x82 bankowo\xc5\x9b\xc4\x87 mobiln\xc4\x85, pod nazw\xc4\x85 \xe2\x80\x9eEasy Paisa\xe2\x80\x9d. Eko India Financial Services \xe2\x80\x93 odpowiednik State Bank of India (SBI) i ICICI Bank, dw\xc3\xb3ch najwi\xc4\x99kszych bank\xc3\xb3w w Indiach \xe2\x80\x93 dzi\xc4\x99ki bankowo\xc5\x9bci mobilnej zapewnia klientom (z kt\xc3\xb3rych prawie 80% to imigranci lub osoby niemaj\xc4\x85ce dost\xc4\x99pu do banku) podstawowe konta bankowe, lokaty, wyp\xc5\x82aty pieni\xc4\x99\xc5\xbcne i przelewy, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mikro-ubezpieczenia i mikro-finanse._NEWLINE_W Szwecji wszelkie p\xc5\x82atno\xc5\x9bci mog\xc4\x85 by\xc4\x87 dokonywane za pomoc\xc4\x85 aplikacji mobilnej Swish, z kt\xc3\xb3rej korzysta ponad po\xc5\x82owa populacji kraju. W 2017 r. bank szwedzki Ferratum rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z nowo utworzonym dzia\xc5\x82em us\xc5\x82ug finansowych Thomas Cook Money, Thomas Cook Group plc, aby uruchomi\xc4\x87 swoj\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 firm\xc4\x99, \xe2\x80\x9eBanking-as-a-Service\xe2\x80\x9dService" ("BaaS"). Mobilny bank Ferratum jest ju\xc5\xbc dost\xc4\x99pny w Szwecji, Norwegii, Francji, Niemczech i Hiszpanii.'