b'\n_START_ARTICLE_\nChattanooga\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszymi lud\xc5\xbami zamieszkuj\xc4\x85cymi tereny Chattanooga byli Indianie, kt\xc3\xb3rzy osiedlili si\xc4\x99 na tych terenach najprawdopodobniej ju\xc5\xbc w epoce g\xc3\xb3rnego paleolitu._NEWLINE_Nazwa Chattanooga wywodzi si\xc4\x99 z j\xc4\x99zyka muskogejskiego, kt\xc3\xb3rym pos\xc5\x82ugiwa\xc5\x82y si\xc4\x99 ludy muskogejskie zamieszkuj\xc4\x85ce te tereny. W j\xc4\x99zyku muskogejskim cvto (chatta) oznacza ska\xc5\x82\xc4\x99, co najprawdopodobniej odnosi si\xc4\x99 do p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu Lookout Mountain, kt\xc3\xb3ry wygl\xc4\x85da jak ogromna, wysoka ska\xc5\x82a._NEWLINE_Oficjalnie miasto zosta\xc5\x82o za\xc5\x82o\xc5\xbcone w roku 1816 pod nazw\xc4\x85 Ross\xe2\x80\x99s Landing (od nazwy za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela, kt\xc3\xb3rym by\xc5\x82 John Ross). Pierwszymi mieszka\xc5\x84cami miasta pod \xc3\xb3wczesn\xc4\x85 nazw\xc4\x85 byli Czirokezi, kt\xc3\xb3rzy zostali z tych teren\xc3\xb3w brutalnie wysiedleni w trakcie Szlaku \xc5\x81ez. W roku 1838, kiedy nast\xc4\x85pi\xc5\x82o wysiedlenie, miasto zamieni\xc5\x82o si\xc4\x99 w ob\xc3\xb3z wojskowo-emigracyjny._NEWLINE_W trakcie wojny secesyjnej, 23 listopada 1863 w okolicach miasta rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 s\xc5\x82ynna bitwa pod Chattanoog\xc4\x85. Po wojnie w mie\xc5\x9bcie nast\xc4\x85pi\xc5\x82 okres rozkwitu przemys\xc5\x82u ci\xc4\x99\xc5\xbckiego i produkcyjnego, rozbudowano te\xc5\xbc kolej. W latach 30. XX wieku miasto by\xc5\x82o nazywane Dynamo of Dixie, co w wolnym t\xc5\x82umaczeniu znaczy po prostu \xe2\x80\x9eDynamo Dixie\xe2\x80\x9d (po\xc5\x82udniowo-wschodnich stan\xc3\xb3w Stanach Zjednoczonych). W tym pi\xc4\x99knym dla miasta okresie wzros\xc5\x82o jednak zanieczyszczenie powietrza zwi\xc4\x85zane z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 kamienio\xc5\x82om\xc3\xb3w na Lookout Mountain. W 1969 roku lokalny rz\xc4\x85d og\xc5\x82osi\xc5\x82 nawet, \xc5\xbce poziom zanieczyszczenia powietrza w regionie jest najwy\xc5\xbcszy w ca\xc5\x82ym kraju._NEWLINE_Po okresie rozkwitu nadszed\xc5\x82 okres recesji. W latach 80. miasto zacz\xc4\x99\xc5\x82o boryka\xc4\x87 si\xc4\x99 z problemami natury ekonomicznej i socjalnej. Lokalny rynek pracy prze\xc5\xbcywa\xc5\x82 kryzys, gdy\xc5\xbc dochodzi\xc5\x82o do masowych zwolnie\xc5\x84. Na z\xc5\x82\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 miasta wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y te\xc5\xbc podupadaj\xc4\x85ca infrastruktura miejska oraz podzia\xc5\x82y spo\xc5\x82eczne o pod\xc5\x82o\xc5\xbcu rasowym._NEWLINE_W ostatnich latach przeznaczono wiele \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na restauracj\xc4\x99 miasta. Jako pierwszy odrestaurowany zosta\xc5\x82 most Walnut Street Bridge, kt\xc3\xb3ry jest najstarsz\xc4\x85 budowl\xc4\x85 tego typu w po\xc5\x82udniowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Zosta\xc5\x82 te\xc5\xbc sporz\xc4\x85dzony specjalny plan \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9e21st Century Waterfront Plan\xe2\x80\x9d, zak\xc5\x82adaj\xc4\x85cy rozbudow\xc4\x99 Chattanoogi za fundusze rz\xc4\x99du 120 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie maj\xc4\x85 swoje siedziby takie firmy i korporacje jak Roadtec Inc., BlueCross BlueShield of Tennessee, CBL & Associates, The Chattanooga Bakery, Chattem, Coker Tire, Coptix, Covenant Transport, Dixie Carpets & Yarns, Rock/Creek, Double Cola, Gordon Biersch Brewery Restaurant Group, Krystal, FSGBank, Litespeed, Plantronics, Miller Industries, National Model Railroad Association, Olan Mills, Tennessee Valley Authority (TVA), Tricycle Inc., Unum, Miller & Martin, Astec Industries, Propex, U.S. Xpress Enterprises, Komatsu America Corp \xe2\x80\x93 Chattanooga Manufacturing Operation. W mie\xc5\x9bcie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce du\xc5\xbce oddzia\xc5\x82y takich firm i korporacji jak Cigna, AT&T i UBS, a tak\xc5\xbce budynki produkcyjne DuPont, Rock-Tenn, Columbus Metals Co., Buzzi Unicem, Mueller Water Products, pierwsza \xc5\x9bwiatowa rozlewnia napoj\xc3\xb3w Coca-Cola oraz kamienio\xc5\x82om nale\xc5\xbc\xc4\x85cy do Vulcan Materials._NEWLINE_W Chattanoodze znajduje si\xc4\x99 te\xc5\xbc du\xc5\xbca ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba drobnego przemys\xc5\x82u detalicznego, w tym dwa du\xc5\xbce centra handlowe: Hamilton Place Mall i Northgate Mall.\n_START_SECTION_\nSektor u\xc5\xbcyteczno\xc5\x9bci publicznej\n_START_PARAGRAPH_\nNale\xc5\xbc\xc4\x85ce do miasta przedsi\xc4\x99biorstwo Electric Power Board dostarcza pr\xc4\x85d do prawie ca\xc5\x82ego miasta i otaczaj\xc4\x85cych go teren\xc3\xb3w, a tak\xc5\xbce zaopatruje je w us\xc5\x82ugi telekomunikacyjno-internetowe. Bardzo du\xc5\xbc\xc4\x85 rol\xc4\x99 w tym sektorze odgrywa te\xc5\xbc federalna korporacja Tennessee Valley Authority, b\xc4\x99d\xc4\x85ca w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem wielu elektrowni i zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 ich obs\xc5\x82ug\xc4\x85._NEWLINE_Dystrybucj\xc4\x85 gazu zajmuje si\xc4\x99 Chattanooga Gas Company, natomiast dystrybucj\xc4\x85 wody zajmuje si\xc4\x99 Tennessee-American Water Company.\n_START_SECTION_\nSzkolnictwo podstawowe i ponadpodstawowe\n_START_PARAGRAPH_\nSzko\xc5\x82y publiczne w mie\xc5\x9bcie (podobnie jak w ca\xc5\x82ym hrabstwie Hamilton) dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 zgodnie i na podstawie Hamilton County School System._NEWLINE_W Chattanoodze poza szko\xc5\x82ami publicznymi znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 te\xc5\xbc presti\xc5\xbcowe szko\xc5\x82y prywatne i parafialne, takie jak Baylor School, The McCallie School, Girls Preparatory School, Notre Dame High School.'