b'\n_START_ARTICLE_\nJ\xc4\x81nis Rudzutaks\n_START_PARAGRAPH_\nJ\xc4\x81nis Rudzutaks, Jan Rudzutak, ros. \xd0\xaf\xd0\xbd \xd0\xad\xd1\x80\xd0\xbd\xd0\xb5\xd1\x81\xd1\x82\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb8\xd1\x87 \xd0\xa0\xd1\x83\xd0\xb4\xd0\xb7\xd1\x83\xd1\x82\xd0\xb0\xd0\xba (ur. 3 sierpnia 1887 w Cauni, zm. 29 lipca 1938 w  miejscu egzekucji Kommunarka pod Moskw\xc4\x85) \xe2\x80\x93 \xc5\x82otewski komunista i dzia\xc5\x82acz bolszewicki w ZSRR, cz\xc5\x82onek KC RKP(b)/WKP(b) i Politbiura WKP(b) oraz komisarz ludowy transportu ZSRR (1924-1930)._NEWLINE_Urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w rodzinie robotnik\xc3\xb3w rolnych w rejonie Goldyngi w Kurlandii. W 1903 roku podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 w jednej z ryskich fabryk. W wyniku negatywnych do\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84 nabytych tam\xc5\xbce zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w ruch socjalistyczny, wst\xc4\x99puj\xc4\x85c do SDPR\xc5\x81. Za dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rewolucyjn\xc4\x85 aresztowany w 1907 roku i skazany na 15 lat katorgi, zamienion\xc4\x85 na 10 lat wi\xc4\x99zienia - kar\xc4\x99 odbywa\xc5\x82 w Rydze i moskiewskich Butyrkach do rewolucji lutowej  i obalenia caratu (1917). Po rewolucji lutowej dzia\xc5\x82acz zwi\xc4\x85zkowy w\xc5\x82\xc3\xb3kiennik\xc3\xb3w. Uczestnik rewolucji pa\xc5\xbadziernikowej. W l. 1917 - 1920 przewodnicz\xc4\x85cy Centralnej Rady Zwi\xc4\x85zku W\xc5\x82\xc3\xb3kiennik\xc3\xb3w. W l. 1920 - 1921 przewodnicz\xc4\x85cy Centralnej Rady Zwi\xc4\x85zku Zawodowego Transportowc\xc3\xb3w. W l. 1922 - 1924 przewodnicz\xc4\x85cy Centroazjatyckiego KC Rosyjskiej Partii Komunistycznej(b) (RKP(b)), a 1923 - 1924 sekretarz KC RKP(b)._NEWLINE_Od 1924 do 1930 roku sprawowa\xc5\x82 urz\xc4\x85d komisarza ludowego komunikacji ZSRR, a w latach 1926-37 by\xc5\x82 wiceprzewodnicz\xc4\x85cym Rady Komisarzy Ludowych ZSRR i wiceprzewodnicz\xc4\x85cym Rady Pracy i Obrony (16.1.1926 - 28.4.1937)._NEWLINE_Od 1920 do 1937 roku cz\xc5\x82onek Komitetu Centralnego RKP(b) i WKP(b) oraz Politbiura WKP(b) w latach 1926-37. W latach 1928-1931 przewodnicz\xc4\x85cy Komitetu ds Chemizacji Gospodarki Narodowej. Jeden z czo\xc5\x82owych tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w industrializacji ZSRR. W latach 1931-34 przewodnicz\xc4\x85cy Centralnej Komisji Kontroli WKP(b). Cz\xc5\x82onek Og\xc3\xb3lnorosyjskiego Komitetu Wykonawczego._NEWLINE_W okresie \xe2\x80\x9ewielkiej czystki\xe2\x80\x9d 24 maja 1937 roku aresztowany przez NKWD pod zarzutem trockizmu i szpiegostwa na rzecz III Rzeszy. 28 lipca 1938 skazany przez Kolegium Wojskowe S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego ZSRR na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci za szpiegostwo, rozstrzelany nast\xc4\x99pnego dnia w miejscu egzekucji Kommunarka i tam pochowany anonimowo._NEWLINE_Zrehabilitowany 29 stycznia 1956 postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRR._NEWLINE_Anastas Mikojan wspomina w swoich pami\xc4\x99tnikach, \xc5\xbce Lenin rozwa\xc5\xbca\xc5\x82 przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 w 1924 roku powierzenie Rudzutakowi sekretariatu generalnego WKP(b) zamiast J\xc3\xb3zefa Stalina.'