b'\n_START_ARTICLE_\nWojciech Zatwarnicki\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nSyn Adama Zatwarnickiego herbu Gozdawa i Ludwiki ze Zwierzchowskich. Uko\xc5\x84czy\xc5\x82 Szko\xc5\x82\xc4\x99 Rolnicz\xc4\x85 w Humaniu, a nast\xc4\x99pnie odbywa\xc5\x82 praktyki w maj\xc4\x85tkach na kresach. Do 1918 roku naby\xc5\x82 9 maj\xc4\x85tk\xc3\xb3w na Kijowszczy\xc5\xbanie (m.in. Cwietkowo), a tak\xc5\xbce zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 maj\xc4\x85tkami Lwa Brodzkiego i ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej Demidow._NEWLINE_W wyniku rewolucji pa\xc5\xbadziernikowej, utraci\xc5\x82 maj\xc4\x85tki i osiad\xc5\x82 w Warszawie. W 1922 kupi\xc5\x82 folwark Czerniak\xc3\xb3w, gdzie prowadzi\xc5\x82 innowacyjne gospodarstwo ogrodnicze oraz szkolenia dla student\xc3\xb3w Szko\xc5\x82y G\xc5\x82\xc3\xb3wnej Gospodarstwa Wiejskiego pod patronatem Ministerstwa Wyzna\xc5\x84 Religijnych i O\xc5\x9bwiecenia Publicznego. Do pracy w maj\xc4\x85tku sprowadza\xc5\x82 specjalist\xc3\xb3w z Moraw, Niemiec i Szwajcarii. Prowadzi\xc5\x82 pionierskie hodowle m.in.: szparagi, rabarbar, cebula (w wielu odmianach), kalafior, karczochy i chrzan w\xc5\x82oski. Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 tak\xc5\xbce mleczarni\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nFarma chalucowa na Czerniakowie\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1940 w Czerniakowie za\xc5\x82o\xc5\xbcono Farm\xc4\x99 Chalucow\xc4\x85 - szkoleniowe gospodarstwo rolne prowadzone przez \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z warszawskiego getta zwi\xc4\x85zanych z ruchem He-Chaluc. Farm\xc4\x99 za\xc5\x82o\xc5\xbcono w wyniku porozumienia Icchaka Cukiermana z Wojciechem Zatwarnickim, do ich spotkania dosz\xc5\x82o za po\xc5\x9brednictwem Israela Sudowicza, kieruj\xc4\x85cego Towarzystwem Popierania Rolnictwa w warszawskim getcie._NEWLINE_Zatwarnicki da\xc5\x82 cz\xc5\x82onkom ruchu \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o dochodu i po\xc5\xbcywienia a tak\xc5\xbce umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 konspiracyjn\xc4\x85, tym samym Czerniak\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 baz\xc4\x85 \xc5\xbbydowskiej Organizacji Bojowej. Farma zosta\xc5\x82a opisana we wspomnieniach Cukiermana, jako schronienie i miejsce godnego \xc5\xbcycia dla wielu \xc5\xbbyd\xc3\xb3w w latach 1940\xe2\x80\x931942, a tak\xc5\xbce po powstaniu w getcie warszawskim. Wedle relacji Icchaka Cukiermana to w Czerniakowie w lipcu 1942 roku zawi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 \xc5\xbbydowska Organizacja Bojowa i zapad\xc5\x82a decyzja o powstaniu w getcie warszawskim, opisuje on r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc grupy \xc5\xbbyd\xc3\xb3w niezwi\xc4\x85zanych z ruchem uratowane dzi\xc4\x99ki farmie na Czerniakowie z inicjatywy Zatwarnickiego. Na farmie przebywa\xc5\x82o od 80 (wed\xc5\x82ug Cukiermana) do 170 (wed\xc5\x82ug historyka Israela Gutmana) pracownik\xc3\xb3w z warszawskiego getta. Podczas wielkiej deportacji z getta w 1942 roku, ruch oporu w getcie przechowa\xc5\x82 na Czerniakowie cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 swoich ludzi: \xe2\x80\x9eOd lipca do wrze\xc5\x9bnia 1942 roku Niemcy wywie\xc5\xbali z getta dziesi\xc4\x85tki i setki tysi\xc4\x99cy \xc5\xbbyd\xc3\xb3w. Chcieli\xc5\x9bmy uratowa\xc4\x87 ludzi, kt\xc3\xb3rzy mieli wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w powstaniu, i nie wiedzieli\xc5\x9bmy, co zrobi\xc4\x87 z nimi w Warszawie [...]. Wys\xc5\x82ali\xc5\x9bmy ich na Czerniak\xc3\xb3w, gdzie pozostali w okresie deportacji. Na Czerniakowie za\xc5\x82o\xc5\xbcyli\xc5\x9bmy pierwsz\xc4\x85 baz\xc4\x99 \xc5\xbbOB-u\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Israel Gutman za\xc5\x9b pisa\xc5\x82: \xe2\x80\x9eFarma ta by\xc5\x82a w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 prywatn\xc4\x85, a odbywaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na jej terenie szkolenie nie mia\xc5\x82o charakteru sezonowego, trwa\xc5\x82o bowiem ca\xc5\x82y rok. W szczytowym okresie, wiosn\xc4\x85 1942, przebywa\xc5\x82o tam oko\xc5\x82o 140-170 pionier\xc3\xb3w. [...] Wykorzystywano j\xc4\x85 jako baz\xc4\x99 dla pracy konspiracyjnej. By\xc5\x82o to bezpieczne miejsce dla \xc5\x82\xc4\x85cznik\xc3\xb3w wchodz\xc4\x85cych do getta lub je opuszczaj\xc4\x85cych. Na terenie gospodarstwa odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc konspiracyjne spotkania mi\xc4\x99dzy \xc5\xbbydami a Polakami. Dla pracuj\xc4\x85cych na farmie Czerniak\xc3\xb3w nie by\xc5\x82 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie bezpiecznym, ca\xc5\x82orocznym miejscem schronienia. O wiele wa\xc5\xbcniejszy okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 fakt, \xc5\xbce pionierzy pozostali na miejscu w czasie wielkiego wysiedlenia latem 1942. Gdy Niemcy w listopadzie 1942 zlikwidowali farm\xc4\x99 i nakazali pionierom powr\xc3\xb3t do getta, powr\xc3\xb3ci\xc5\x82a tam ju\xc5\xbc dobrze zorganizowana grupa m\xc5\x82odych ludzi, kt\xc3\xb3rzy nie do\xc5\x9bwiadczyli grozy deportacji. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich z czasem zaliczy\xc5\x82a szeregi \xc5\xbbydowskiej Organizacji Bojowej\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Farm\xc4\x99 chalucow\xc4\x85 w Czerniakowie zamkni\xc4\x99to w grudniu 1942 roku. _NEWLINE_Podsumowuj\xc4\x85c wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Zatwarnickim, Icchak Cukierman pisa\xc5\x82: \xe2\x80\x9eZ Czerniakowa wychodzili nasi ludzie na spotkania z przedstawicielami AK i AL. Gdyby Zatwarnicki, lub jego zarz\xc4\x85dca, folksdojcz, chcieli zrobi\xc4\x87 nam krzywd\xc4\x99, mieli po temu tysi\xc4\x85ce okazji. Niemo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce nie zauwa\xc5\xbcyli dziewcz\xc4\x85t przyje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85cych noc\xc4\x85 i opuszczaj\xc4\x85cych farm\xc4\x99 o \xc5\x9bwicie; niemo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce nie zdawali sobie sprawy z tego, co si\xc4\x99 tam dzia\xc5\x82o. A mimo to nie by\xc5\x82o ani jednego donosu, ani nawet antysemickiej uwagi. I wi\xc4\x99cej, uratowali\xc5\x9bmy na farmie na Czerniakowie kilkadziesi\xc4\x85t os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re nie by\xc5\x82y cz\xc5\x82onkami ruchu. [...] [Zatwarnicki] wprowadzi\xc5\x82 na nasz\xc4\x85 farm\xc4\x99 na Czerniakowie grup\xc4\x99 ludzi, zwyk\xc5\x82ych \xc5\xbbyd\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych ukrywa\xc5\x82 tam przez jaki\xc5\x9b czas. Nale\xc5\xbcy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przypomnie\xc4\x87, co powiedzia\xc5\x82 Lei Perlsztejn w dniach wielkiej akcji w Warszawie: obieca\xc5\x82 jej, \xc5\xbce je\xc5\x9bli Niemcy postanowi\xc4\x85 ugodzi\xc4\x87 w ludzi na Czerniakowie, on \xe2\x80\x93 Zatwarnicki \xe2\x80\x93 b\xc4\x99dzie wiedzia\xc5\x82 o tym z g\xc3\xb3ry, ostrze\xc5\xbce ludzi i umo\xc5\xbcliwi im ucieczk\xc4\x99 na pola [...]. Ufali\xc5\x9bmy mu do tego stopnia, \xc5\xbce w dniach powstania, gdy ludzie uciekali z getta, gdy zacz\xc4\x99li\xc5\x9bmy szuka\xc4\x87 schronienia \xe2\x80\x93 pierwsze miejsce, jakie przysz\xc5\x82o nam do g\xc5\x82owy, to Czerniak\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W 2013 roku, w 70. rocznic\xc4\x99 powstania w getcie warszawskim, z inicjatywy izraelskiej organizacji Hanoar Haoved Vehalomed na dworku w Czerniakowie wmurowano tablice upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85c\xc4\x85 farm\xc4\x99 chalucow\xc4\x85 w j\xc4\x99zyku angielskim, hebrajskim i polskim: \xe2\x80\x9eW tym miejscu dzia\xc5\x82a\xc5\x82a w latach II wojny \xc5\x9bwiatowej farma chalucowa, kt\xc3\xb3rej dzia\xc5\x82acze utworzyli \xc5\xbbydowsk\xc4\x85 Organizacj\xc4\x99 Bojow\xc4\x85 i podj\xc4\x99li decyzj\xc4\x99 o Powstaniu w Getcie Warszawskim\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Fotografie zwi\xc4\x85zane z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 farmy na Czerniakowie podczas okupacji zosta\xc5\x82y przekazane przez rodzin\xc4\x99 Wojciecha Zatwarnickiego do United States Holocaust Memorial Museum.\n_START_SECTION_\nRodzina\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xbbon\xc4\x85 Wojciecha Zatwarnickiego by\xc5\x82a Zofia z Nowickich. Od ko\xc5\x84ca lat 30. w gospodarowaniu maj\xc4\x85tkiem pomaga\xc5\x82a jego c\xc3\xb3rka Stanis\xc5\x82awa (1912\xe2\x80\x932005), kt\xc3\xb3ra po \xc5\x9bmierci ojca w 1948 prowadzi\xc5\x82a gospodarstwo. By\xc5\x82a \xc5\xbcon\xc4\x85 architekta Zbigniewa Karpi\xc5\x84skiego, matk\xc4\x85 socjologa Jakuba Karpi\xc5\x84skiego, pisarza i historyka kultury Wojciecha Karpi\xc5\x84skiego oraz eseisty Marka Karpi\xc5\x84skiego.'