b'\n_START_ARTICLE_\nLasy Oliwskie\n_START_PARAGRAPH_\nLasy Oliwskie (kaszub. \xc3\x92l\xc3\xabwscz\xc3\xa9 Las\xc3\xab) \xe2\x80\x93 kompleks le\xc5\x9bny o pow. 6 000 ha znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 wewn\xc4\x85trz miasta Gda\xc5\x84ska. Stanowi po\xc5\x82udniow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Tr\xc3\xb3jmiejskiego Parku Krajobrazowego, a zarazem jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 le\xc5\x9bnego kompleksu promocyjnego Lasy Oliwsko-Dar\xc5\xbclubskie. Zadrzewienie terenu przekracza 95% ca\xc5\x82o\xc5\x9bci. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kompleksu zarz\xc4\x85dzana jest przez Nadle\xc5\x9bnictwo Gda\xc5\x84sk.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nLasy Oliwskie od 1188, a\xc5\xbc do I rozbioru Polski (1772), nale\xc5\xbca\xc5\x82y do klasztoru cysters\xc3\xb3w oliwskich. Po rozbiorze zosta\xc5\x82y upa\xc5\x84stwowione przez Prusak\xc3\xb3w i wchodzi\xc5\x82y w sk\xc5\x82ad Kr\xc3\xb3lewskich Las\xc3\xb3w Sobowidzkich (niem. K\xc3\xb6niglich Sobbowitzcher Forst) z rewirem Oliwa i le\xc5\x9bnictwami Go\xc5\x82\xc4\x99biewo (kaszb.G\xc3\xb2\xc5\x82embi\xc3\xb4) oraz Matemblewo. W XIX w. istnia\xc5\x82o nadle\xc5\x9bnictwo z siedzib\xc4\x85 w Oliwie, dziel\xc4\x85ce si\xc4\x99 na le\xc5\x9bnictwa: Go\xc5\x82\xc4\x99biewo, Sopot - Gr\xc4\x99zlewo (kaszb.Grenclow\xc3\xb2), Owczarnia, Renuszewo i Matemblewo. W 1920 w wyniku powstania Wolnego Miasta Gda\xc5\x84ska Lasy Oliwskie zosta\xc5\x82y przeci\xc4\x99te granic\xc4\x85 pa\xc5\x84stwow\xc4\x85 Wolnego Miasta i Polski. Obecnie Lasy Oliwskie (Obr\xc4\x99b Le\xc5\x9bny Oliwa) nale\xc5\xbc\xc4\x85 do Nadle\xc5\x9bnictwa Gda\xc5\x84sk (le\xc5\x9bnictwa Matemblewo, Rynarzewo, Go\xc5\x82\xc4\x99biewo, Sopot, Witomino).\n_START_SECTION_\nUkszta\xc5\x82towanie terenu\n_START_PARAGRAPH_\nNiekt\xc3\xb3re wzniesienia: Cieniawa, G\xc5\x82owica, G\xc3\xb3ra Dantyszka, G\xc3\xb3ra Matemblewska, Wiecha, Wzg\xc3\xb3rze Pacho\xc5\x82ek (z wie\xc5\xbc\xc4\x85 widokow\xc4\x85).\n_START_SECTION_\nFauna i flora\n_START_PARAGRAPH_\nW Lasach Oliwskich przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 lasy bukowe oraz lasy i bory mieszane z du\xc5\xbcym udzia\xc5\x82em buka. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tu tak\xc5\xbce sosna zwyczajna, \xc5\x9bwierk pospolity, modrzew europejski, grab, d\xc4\x85b szypu\xc5\x82kowy i d\xc4\x85b bezszypu\xc5\x82kowy, brzoza brodawkowata, brzoza omszona, jesion wynios\xc5\x82y, klon jawor, olcha szara, olcha czarna, jarz\xc4\x85b pospolity, jod\xc5\x82a pospolita oraz lipa drobnolistna. Nieliczne s\xc4\x85 cisy, a tak\xc5\xbce gatunki egzotyczne: daglezja zielona, sosna wejmutka, sosna Banksa, choina kanadyjska, modrzew japo\xc5\x84ski, d\xc4\x85b czerwony, robinia, cyprysik Lawsona. S\xc4\x85 to w wielu miejscach lasy o charakterze zbli\xc5\xbconym do naturalnego, zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowane wiekowo, z wi\xc4\x99kszym udzia\xc5\x82em drzew starszych. Powodem jest ni\xc5\xbcsza intensywno\xc5\x9b\xc4\x87 eksploatacji lasu w por\xc3\xb3wnaniu z innymi obszarami le\xc5\x9bnymi. Przez kompleks le\xc5\x9bny przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85 potoki: Oliwski, \xc5\x9awiemirowski, Swelina i Strzy\xc5\xbca._NEWLINE_Zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanie terenu i korzystne warunki wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y na obfito\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99powania chronionych gatunk\xc3\xb3w. Znalaz\xc5\x82o tu swoje siedlisko wiele gatunk\xc3\xb3w flory i fauny, w tym gatunki podg\xc3\xb3rsko - g\xc3\xb3rskie. W\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin wymieni\xc4\x87 mo\xc5\xbcna takie, jak bagnica torfowa (oddzia\xc5\x82 135), barwinek pospolity, bez koralowy, bluszcz pospolity, fio\xc5\x82ek bagienny, gnie\xc5\xbanik le\xc5\x9bny, gorysz pag\xc3\xb3rkowy, kalina koralowa, kokorycz w\xc4\x85t\xc5\x82a, kokorycz pusta, konwalia majowa, kopytnik pospolity, kosaciec syberyjski, koz\xc5\x82ek bzowy, kruszczyk szerokolistny, lepi\xc4\x99\xc5\xbcnik r\xc3\xb3\xc5\xbcowy, listera jajowata, \xc5\x82uskiewnik r\xc3\xb3\xc5\xbcowy, manna gajowa, marzanka wonna, nasi\xc4\x99\xc5\xbarza\xc5\x82 pospolity, okr\xc4\x99\xc5\xbcnica bagienna, orlica pospolita, ostro\xc5\xbce\xc5\x84 warzywny, paprotnica krucha, pe\xc5\x82nik europejski, pierwiosnka lekarska, pleszanka pospolita, podkolan bia\xc5\x82y, podkolan zielonawy, podrze\xc5\x84 \xc5\xbcebrowiec, przetacznik g\xc3\xb3rski, rosiczka okr\xc4\x85g\xc5\x82olistna, rutewka orlikolistna, storczyk plamisty, storczyk szerokolistny, \xc5\x9blaz pi\xc5\xbcmowy, tojad dzi\xc3\xb3baty, toje\xc5\x9b\xc4\x87 bukietowa, toje\xc5\x9b\xc4\x87 gajowa, wawrzynek wilcze\xc5\x82yko, wi\xc4\x85z\xc3\xb3wka b\xc5\x82otna, wiciokrzew pomorski, wid\xc5\x82ak wroniec, wiechlina odleg\xc5\x82ok\xc5\x82osa, wielosi\xc5\x82 b\xc5\x82\xc4\x99kitny, zachy\xc5\x82ka oszczepowata, zachy\xc5\x82ka tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tna, \xc5\xbcebrowiec g\xc3\xb3rski. Rodzimego niecierpka pospolitego wypiera azjatycki niecierpek drobnokwiatowy. Do lipca 1991 w Dolinie Samborowo r\xc3\xb3s\xc5\x82 tak\xc5\xbce kopytnik pospolity, kt\xc3\xb3rego stanowisko uleg\xc5\x82o zniszczeniu w wyniku sk\xc5\x82adowania drewna._NEWLINE_Obok pospolitych grzyb\xc3\xb3w wielkoowocnikowych (macromycetes) spotka\xc4\x87 mo\xc5\xbcna tak\xc5\xbce tak rzadko spotykane gatunki, jak: podgrzybek paso\xc5\xbcytniczy, m\xc4\x85dziak psi, ozorek d\xc4\x99bowy, szyszkowiec \xc5\x82uskowaty (szyszkowiec szyszkowaty), flagowiec olbrzymi, purchawica olbrzymia, t\xc4\x99gosk\xc3\xb3r pospolity, \xc5\xbcagiew rozga\xc5\x82\xc4\x99ziona Polyporus umbellatus (\xc5\xbcagiew ok\xc3\xb3\xc5\x82kowa), szmaciak ga\xc5\x82\xc4\x99zisty, podgrzybek czerwonawy, czernid\xc5\x82ak pstry, czarka szkar\xc5\x82atna (jedno z kilkunastu stanowisk w kraju), borowiec d\xc4\x99ty, borowik sosnowy, borowik usiatkowany, borowik omglony i gwiazdosz fr\xc4\x99dzelkowaty. Cz\xc4\x99sty jest sromotnik bezwstydny._NEWLINE_Do fauny Las\xc3\xb3w Oliwskich nale\xc5\xbcy: dzik, sarna, jele\xc5\x84, \xc5\x82o\xc5\x9b (sporadycznie), zaj\xc4\x85c szarak, kr\xc3\xb3lik, wiewi\xc3\xb3rka, lis, kuna le\xc5\x9bna, borsuk, a z awifauny bielik, drozd \xc5\x9bpiewak, dzi\xc4\x99cio\xc5\x82 zielony, dzi\xc4\x99cio\xc5\x82 czarny, jastrz\xc4\x85b, kos, kruk, myszo\xc5\x82\xc3\xb3w, orzech\xc3\xb3wka, puszczyk, rudzik, s\xc3\xb3jka, trzmielojad, zimorodek. Nad potokami w Dolinie Rado\xc5\x9bci wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 niegdy\xc5\x9b pluszcz, bytowa\xc5\x82y tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc (do lat 60. XX wieku) bobry. W potokach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 bezkr\xc4\x99gowce wymagaj\xc4\x85ce czystej i ch\xc5\x82odnej wody. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d motyli do najcenniejszych gatunk\xc3\xb3w zalicza si\xc4\x99 mieniak t\xc4\x99czowiec i pa\xc5\xba kr\xc3\xb3lowej, a spo\xc5\x9br\xc3\xb3d paj\xc4\x99czak\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 ko\xc5\x82osz wielobarwny._NEWLINE_Ponad 50% gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin chronionych, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych w TPK, zlokalizowano mi\xc4\x99dzy ul. S\xc5\x82owackiego a le\xc5\x9bnym przed\xc5\x82u\xc5\xbceniem ul. Ko\xc5\x9bcierskiej (Dolina \xc5\x9awie\xc5\xbcej Wody).'