b'\n_START_ARTICLE_\nWielki Nefud\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nWielki Nefud to pustynia piaszczysta w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci P\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Arabskiego, po\xc5\x82o\xc5\xbcona na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od g\xc3\xb3r D\xc5\xbcabal Szammar. Jej powierzchnia szacowana jest na ok. 70 tys. km\xc2\xb2. Pustynia swoim kszta\xc5\x82tem na mapie przypomina d\xc5\x82o\xc5\x84 z d\xc5\x82ugimi palcami w kierunku wschodnim._NEWLINE_Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tu g\xc5\x82\xc3\xb3wnie wydmy pod\xc5\x82u\xc5\xbcne o wysoko\xc5\x9bci do 90 m, a w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci barchany i wydmy paraboliczne o wysoko\xc5\x9bci do ponad 100 m. Pod\xc5\x82o\xc5\xbce tworz\xc4\x85 intensywnie wietrzej\xc4\x85ce, kredowe piaskowce i wapienie. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc g\xc3\xb3ry wyspowe osi\xc4\x85gaj\xc4\x85ce wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 do 1000 m. Wydmy sta\xc5\x82e stanowi\xc4\x85 ok. 95% wszystkich wydm Wielkiego Nafudu i zbudowane s\xc4\x85 ze \xc5\x9brednio-ziarnistego piasku o du\xc5\xbcej zawarto\xc5\x9bci w\xc4\x99glanu wapnia i zabarwieniu czerwonym i czerwono-\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tym z uwagi na du\xc5\xbc\xc4\x85 zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 tlenku \xc5\xbcelaza. Wydmy ruchome natomiast nios\xc4\x85 sypki piasek kwarcowy o zabarwieniu \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tym._NEWLINE_Sta\xc5\x82e wydmy w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pustyni uformowa\xc5\x82y si\xc4\x99 najprawdopodobniej w okresach 164\xe2\x80\x93129 tys., 113\xe2\x80\x9399 tys., 64\xe2\x80\x9331 tys. i 22\xe2\x80\x9318 tys. BP. Wydmy w cz\xc4\x99\xc5\x9bci po\xc5\x82udniowo-wschodniej powsta\xc5\x82y najprawdopodobniej w okresach 70\xe2\x80\x9338 tys. i 22\xe2\x80\x9310 tys. BP pod wp\xc5\x82ywem wiatr\xc3\xb3w zachodnich. Wydmy o ja\xc5\x9bniejszym kolorze piasku powstawa\xc5\x82y na bazie wydm sta\xc5\x82ych przez ostatnie 5,2 tys. lat._NEWLINE_Ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99puje sk\xc4\x85po z uwagi na brak wody \xe2\x80\x93 roczna \xc5\x9brednia suma opad\xc3\xb3w wynosi poni\xc5\xbcej 100\xc2\xa0mm. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci wschodniej opady roczne wynosz\xc4\x85 89\xe2\x80\x93104\xc2\xa0mm a w po\xc5\x82udniowo-zachodniej jedynie 45\xe2\x80\x9368\xc2\xa0mm. W oazach znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 obszary nadaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 dla rolnictwa i pasterstwa. Ponadto poziom w\xc3\xb3d gruntowych, pomimo opadni\xc4\x99cia w ci\xc4\x85gu ostatnich 120 lat, nadal pozwala na nawadnianie cz\xc4\x99\xc5\x9bci pustyni._NEWLINE_Przez pustyni\xc4\x99 przebiega historyczny szlak karawanowy z p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego zachodu na po\xc5\x82udniowy wsch\xc3\xb3d, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cy oazy Al-D\xc5\xbcauf z oazami Ha\xe2\x80\x99il.'