b'\n_START_ARTICLE_\nFizycy\n_START_SECTION_\nPrzegl\xc4\x85d tre\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wny w\xc4\x85tek fabularny oscyluje wok\xc3\xb3\xc5\x82 historii trzech fizyk\xc3\xb3w, symuluj\xc4\x85cych choroby psychicznie. Dw\xc3\xb3ch z nich podaje si\xc4\x99 za Alberta Einsteina i Isaaca Newtona. Trzeci z nich, Jan Wilhelm M\xc3\xb6bius, odkry\xc5\x82 rewolucyjn\xc4\x85 formu\xc5\x82\xc4\x99, tzw. teori\xc4\x99 wszystkiego, kt\xc3\xb3ra w niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwych r\xc4\x99kach, mog\xc5\x82aby doprowadzi\xc4\x87 do unicestwienia ca\xc5\x82ego \xc5\x9bwiata. Utrzymuj\xc4\x85c, \xc5\xbce ukaza\xc5\x82 mu si\xc4\x99 raz kr\xc3\xb3l Salomon, chce on zdyskredytowa\xc4\x87 w\xc5\x82asn\xc4\x85 osob\xc4\x99 i zapobiec wykorzystaniu jego odkrycia do niecnych cel\xc3\xb3w. Newton i Einstein to natomiast agenci rywalizuj\xc4\x85cych ze sob\xc4\x85 tajnych s\xc5\x82u\xc5\xbcb. Dali si\xc4\x99 zamkn\xc4\x85\xc4\x87 w tym samym zak\xc5\x82adzie psychiatrycznym co M\xc3\xb6bius, by dosta\xc4\x87 si\xc4\x99 do formu\xc5\x82y i wykorzysta\xc4\x87 j\xc4\x85 do w\xc5\x82asnych cel\xc3\xb3w._NEWLINE_Fizycy zabijaj\xc4\x85 swoje piel\xc4\x99gniarki, boj\xc4\x85c si\xc4\x99 o zdrad\xc4\x99 ich tajemnicy przed innymi. Gdy policja zaczyna dochodzenie w zwi\xc4\x85zku z seri\xc4\x85 tajemniczych morderstw, M\xc3\xb6bius niszczy swoje formu\xc5\x82y. Udaje mu si\xc4\x99 tak\xc5\xbce przekona\xc4\x87 pozosta\xc5\x82ych koleg\xc3\xb3w do zatajenia przed \xc5\x9bwiatem nabytej wiedzy, chroni\xc4\x85c go tym samym przed potencjaln\xc4\x85 zag\xc5\x82ad\xc4\x85. Jednak porozumienie fizyk\xc3\xb3w przychodzi zbyt p\xc3\xb3\xc5\xbano. Matylda von Zahnd, szpetna w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielka i g\xc5\x82\xc3\xb3wna lekarka zak\xc5\x82adu, zdo\xc5\x82a\xc5\x82a na czas skopiowa\xc4\x87 formu\xc5\x82y M\xc3\xb6biusa. Jako jedyna w o\xc5\x9brodku okazuje si\xc4\x99 nie by\xc4\x87 przy zdrowych zmys\xc5\x82ach i szczerze wierzy, \xc5\xbce dzia\xc5\x82a na polecenie kr\xc3\xb3la Salomona, nosz\xc4\x85c si\xc4\x99 z zamiarem przej\xc4\x99cia kontroli nad \xc5\x9bwiatem. Fizycy, uznani ostatecznie za szalonych w zwi\xc4\x85zku z seri\xc4\x85 zab\xc3\xb3jstw, nie s\xc4\x85 w stanie pokrzy\xc5\xbcowa\xc4\x87 jej plan\xc3\xb3w i zostaj\xc4\x85 zamkni\xc4\x99ci w zak\xc5\x82adzie.\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o\n_START_PARAGRAPH_\nPowstanie Fizyk\xc3\xb3w zbieg\xc5\x82o si\xc4\x99 z czasem napi\xc4\x99tej sytuacji politycznej na \xc5\x9bwiecie lat 60 i 70, z trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 w tle zimn\xc4\x85 wojn\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy USA i Zwi\xc4\x85zkiem Radzieckim oraz obawami mo\xc5\xbcliwego konfliktu atomowego. Sytuacja pogorszy\xc5\x82a si\xc4\x99 jeszcze w zwi\xc4\x85zku z wzniesieniem Muru Berli\xc5\x84skiego w 1961. Ju\xc5\xbc w 1957 18 fizyk\xc3\xb3w j\xc4\x85drowych Republiki Federalnej Niemiec wystosowa\xc5\x82o manifest, w kt\xc3\xb3rym zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82o si\xc4\x99 przeciw zaopatrzeniu armii w taktyczn\xc4\x85 bro\xc5\x84 atomow\xc4\x85 i jej militarnemu u\xc5\xbcyciu. W 1959 G\xc3\xbcnther Anders opublikowa\xc5\x82 jego Tezy ery atomowej, oddane w podobnym tonie, do sformu\xc5\x82owanych przez D\xc3\xbcrrenmatta 21 punkt\xc3\xb3w w jego Fizykach, zgodnych z maksym\xc4\x85: Co mo\xc5\xbce trafi\xc4\x87 ka\xc5\xbcdego, dotyczy ka\xc5\xbcdego._NEWLINE_Lata 50 to tak\xc5\xbce wzrost zaanga\xc5\xbcowania samego autora w polityk\xc4\x99 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85. W pi\xc5\x9bmie Problemy teatru z 1955 opar\xc5\x82 on teatraln\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na fundamencie spo\xc5\x82ecznym. Zwiastunem Fizyk\xc3\xb3w by\xc5\x82 ju\xc5\xbc skecz Der Erfinder, napisany w 1949 dla kabaretu Cornichon. Na g\xc5\x82\xc3\xb3wny plan wysuwa si\xc4\x99 tam profesor zaopatrzony w miniaturow\xc4\x85 bomb\xc4\x99, zdoln\xc4\x85 do zniszczenia ca\xc5\x82ego \xc5\x9bwiata. Jest on jednak w stanie zapewni\xc4\x87 ludziom pok\xc3\xb3j, ukrywaj\xc4\x85c j\xc4\x85 w dekolcie pewnej damy._NEWLINE_W 1956 roku Robert Jungk opublikowa\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 Ja\xc5\x9bniej ni\xc5\xbc tysi\xc4\x85c s\xc5\x82o\xc5\x84c, traktuj\xc4\x85c\xc4\x85 o rozwoju bomby atomowej, tzw. projekcie Manhattan, oraz o losie naukowc\xc3\xb3w w nim uczestnicz\xc4\x85cych. W grudniu 1959 roku D\xc3\xbcrrenmatt napisa\xc5\x82 recenzj\xc4\x99 do tej publikacji dla Die Weltwoche, w kt\xc3\xb3rej to postawi\xc5\x82 tezy, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w Fizykach. I tak argumentowa\xc5\x82 on, \xc5\xbce rzeczy mo\xc5\xbcliwych do pomy\xc5\x9blenia nie da si\xc4\x99 zatai\xc4\x87. Ka\xc5\xbcdy proces my\xc5\x9blowy jest powtarzalny. Problem bomby atomowej mo\xc5\xbce by\xc4\x87 rozwi\xc4\x85zany tylko przez zgodno\xc5\x9b\xc4\x87 naukowc\xc3\xb3w. My\xc5\x9blenie stanie si\xc4\x99 w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci coraz bardziej niebezpieczne, niemo\xc5\xbcliwym jest jednak wyniesienie powinno\xc5\x9bci pozostania g\xc5\x82upcem na piedesta\xc5\x82 estetycznej formu\xc5\x82y. Gdy rezolucje naukowc\xc3\xb3w przyjd\xc4\x85 za p\xc3\xb3\xc5\xbano, b\xc4\x99d\xc4\x85 mieli w r\xc4\x99kach pot\xc4\x99g\xc4\x99 atomow\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej nie b\xc4\x99d\xc4\x85 w stanie poj\xc4\x85\xc4\x87._NEWLINE_Przez ca\xc5\x82\xc4\x85 swoj\xc4\x85 karier\xc4\x99 autor mierzy\xc5\x82 si\xc4\x99 z epistemologi\xc4\x85 i etycznymi pytaniami w odniesieniu do nauk przyrodniczych. Szczeg\xc3\xb3lne zami\xc5\x82owanie z czas\xc3\xb3w szkolnych wi\xc4\x85za\xc5\x82 on z fizyk\xc4\x85 i matematyk\xc4\x85. Przyznawa\xc5\x82 jednak jednocze\xc5\x9bnie, \xc5\xbce nie by\xc5\x82y one jego mocn\xc4\x85 stron\xc4\x85: Czytaj\xc4\x85c ksi\xc4\x85\xc5\xbcki, czy to matematyczne czy fizyczne, mog\xc5\x82em co najwy\xc5\xbcej mie\xc4\x87 przeczucie co do ich tre\xc5\x9bci. D\xc3\xbcrrenmatt utrzymywa\xc5\x82 bliskie relacje z fizykami j\xc4\x85drowymi, w tym z Theodorem Bleulerem, kt\xc3\xb3rego nazwisko \xc5\x82udz\xc4\x85co przypomina posta\xc4\x87 Herberta Georga Beutlera z komedii. Miejsce akcji Fizyk\xc3\xb3w jest rezultatem znajomo\xc5\x9bci klinki psychiatrycznej Pr\xc3\xa9fargier, znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 niedaleko jego miasta rodzinnego Neuch\xc3\xa2tel, ale tak\xc5\xbce zainspirowane odwiedzinami autora w innej plac\xc3\xb3wce w Lozannie w 1950 roku, prowadzonej przez m\xc4\x99\xc5\xbca jego kuzynki. Na pytanie dlaczego z pocz\xc4\x85tkowo zaplanowanej roli m\xc4\x99skiej kierownika zak\xc5\x82adu psychiatrycznego, autor si\xc4\x99gn\xc4\x85\xc5\x82 ostatecznie po wzorzec \xc5\xbce\xc5\x84ski i jak\xc4\x85 w tym rol\xc4\x99 gra\xc5\x82a aktorka Therese Giehse, kt\xc3\xb3rej autor dedykowa\xc5\x82 utw\xc3\xb3r, D\xc3\xbcrrenmatt udziela\xc5\x82 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych odpowiedzi. J\xc3\xbcrgowi Ramspeckowi powiedzia\xc5\x82: Rzeczywi\xc5\x9bcie pokaza\xc5\x82em Giehse plan Fizyk\xc3\xb3w, na co ta zareagowa\xc5\x82a ch\xc4\x99ci\xc4\x85 zagrania roli szalonej lekarki. I tak wyszed\xc5\x82 z tego koncept kobiety. W wywiadzie z Ursem Jennym m\xc3\xb3wi\xc5\x82 jednak: W zasadzie owa pi\xc4\x99kna anegdota, \xc5\xbce niby zmieni\xc5\x82em szalonego lekarza w lekark\xc4\x99 na \xc5\xbcyczenie Therese Giehse, nie jest prawdziwa. Zmiana przynios\xc5\x82a ze sob\xc4\x85 decyduj\xc4\x85cy kontrast, napi\xc4\x99cie, kt\xc3\xb3rego ju\xc5\xbc od dawna poszukiwa\xc5\x82em. W rozmowie z Fritzem J. Raddatzem twierdzi\xc5\x82 dalej: Najpierw zaplanowa\xc5\x82em koncept szalonego lekarza. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej poj\xc4\x85\xc5\x82em, \xc5\xbce naprzeciw \xc5\x9bci\xc5\x9ble logicznego \xc5\x9bwiata fizyk\xc3\xb3w mo\xc5\xbce sta\xc4\x87 tylko szalona kobieta. Niczym szalony B\xc3\xb3g, tworz\xc4\x85cy sw\xc3\xb3j wszech\xc5\x9bwiat._NEWLINE_Sztuka powstawa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnolegle z pracami nad Meteorem i opowiadaniem Weihnacht z 1959 roku. Po niepowodzeniu utworu Frank V. Opera banku prywatnego, D\xc3\xbcrrenmatt planowa\xc5\x82 napisanie stosunkowo \xc5\x82atwej sztuki. W 1961 autor sko\xc5\x84czy\xc5\x82 prace nad projektem. Zapiski zosta\xc5\x82y poszerzone o wskazania re\xc5\xbcyserskie na potrzeby premiery, a dzie\xc5\x82o ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 nak\xc5\x82adem Arche Verlag w 1962 roku. Wydanie z 1980 (Diogenes Verlag) r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od pierwowzoru tylko niewielkimi szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ami.\n_START_SECTION_\nCzas i miejsce akcji\n_START_PARAGRAPH_\nMa\xc5\x82e miasteczko, centralne miejsce akcji utworu, nasuwa dzi\xc4\x99ki spokojnemu umiejscowieniu i \xe2\x80\x9eb\xc5\x82\xc4\x99kitnym\xe2\x80\x9d g\xc3\xb3rom skojarzenia z idylliczn\xc4\x85 atmosfer\xc4\x85. Dodatkowo niewielki uniwersytet, le\xc5\xbc\xc4\x85cy nieopodal zak\xc5\x82ad penitencjarny oraz klinika dla psychicznie chorych, zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85 wra\xc5\xbcenie dekadencji i ma\xc5\x82omieszcza\xc5\x84stwa, co wskazuje czytelnikowi na wyra\xc5\xbane r\xc3\xb3\xc5\xbcnice mi\xc4\x99dzy zewn\xc4\x99trznymi pozorami a problemami, kt\xc3\xb3re si\xc4\x99 za nimi kryj\xc4\x85. Komedia rozgrywa si\xc4\x99 w zak\xc5\x82adzie Les Cerisiers, bloku w kt\xc3\xb3rym pacjentami s\xc4\x85 trzej fizycy: Newton, Einstein oraz M\xc3\xb6bius.\n_START_SECTION_\nRozmowa mi\xc4\x99dzy inspektorem Vossem i prze\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 zak\xc5\x82adu\n_START_PARAGRAPH_\nKomedia zaczyna si\xc4\x99 od przybycia inspektora Vossa do sanatorium, w zwi\xc4\x85zku ze \xc5\x9bmierci\xc4\x85 jednej z si\xc3\xb3str. Ta opiekowa\xc5\x82a si\xc4\x99 Einsteinem i zosta\xc5\x82a przez niego uduszona. W rozmowie z prze\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85, inspektor wyra\xc5\xbca ch\xc4\x99\xc4\x87 przepytania sprawcy. Ta jednak przypomina mu opryskliwie, \xc5\xbce nie ma on do czynienia z morderc\xc4\x85, ale szale\xc5\x84cem. Ocena sytuacji przez oficera i siostr\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 diametralnie, a granice mi\xc4\x99dzy prawd\xc4\x85 a fa\xc5\x82szem zacieraj\xc4\x85 si\xc4\x99. Prze\xc5\x82o\xc5\xbcona pr\xc3\xb3buje przedstawi\xc4\x87 inspektora jako intruza, kt\xc3\xb3ry zak\xc5\x82\xc3\xb3ca ustalony porz\xc4\x85dek zak\xc5\x82adu. Sam\xc4\x85 \xc5\x9bmier\xc4\x87 jednej z pracownic okre\xc5\x9bla jako ma\xc5\x82o niepokoj\xc4\x85c\xc4\x85 i dodaje, \xc5\xbce Einstein \xc5\xbca\xc5\x82uje swego czynu i musi si\xc4\x99 uspokoi\xc4\x87. Inspektor mo\xc5\xbce wi\xc4\x99c tylko przygl\xc4\x85da\xc4\x87 si\xc4\x99 pacjentom, nie wolno mu te\xc5\xbc pali\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nRozmowa mi\xc4\x99dzy inspektorem Vossem i Newtonem\n_START_PARAGRAPH_\nTrzy miesi\xc4\x85ce wcze\xc5\x9bniej Newton zabi\xc5\x82 swoj\xc4\x85 opiekunk\xc4\x99 w podobny spos\xc3\xb3b, lecz i przeciw niemu inspektor nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 wnie\xc5\x9b\xc4\x87 oskar\xc5\xbcenia z uwagi na domniemane szale\xc5\x84stwo. W obu przypadkach pacjenci mieli za\xc5\xbcy\xc5\x82e relacje z siostrami i planowali w ich towarzystwie opu\xc5\x9bci\xc4\x87 zak\xc5\x82ad. Inspektor dostaje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 przepytania Newtona. Jako reprezentant pa\xc5\x84stwa i policji, jest on zmuszony do prowadzenia rozmowy, owocuj\xc4\x85cej po\xc5\xbc\xc4\x85danymi wynikami \xc5\x9bledczymi. Newton jednak szybko u\xc5\xbcywa przeciw niemu jego w\xc5\x82asnej broni i sam rozdaje karty w konwersacji, przenosz\xc4\x85c argumentacj\xc4\x99 na wy\xc5\xbcszy poziom i stawiaj\xc4\x85c inspektora w sytuacji, kt\xc3\xb3ra go przerasta. Sam inspektor staje si\xc4\x99 winowajc\xc4\x85, kt\xc3\xb3ry szale\xc5\x84czymi dociekaniami zbija wszystkich z tropu. Poza tym Newton s\xc5\x82usznie zwraca policjantowi uwag\xc4\x99 na to, \xc5\xbce pali\xc4\x87 mog\xc4\x85 tylko pacjenci, a nie go\xc5\x9bcie. Ta groteskowa sytuacja ukazuje szale\xc5\x84cze poj\xc4\x99cie porz\xc4\x85dku zak\xc5\x82adowego. Skarga Newtona, \xc5\xbce nic nieznacz\xc4\x85cy morderca zostaje skazany, a wynalazca bomby atomowej unika wymiaru sprawiedliwo\xc5\x9bci, dobrze wpisuje si\xc4\x99 w wymow\xc4\x99 ca\xc5\x82ego dzie\xc5\x82a, w kt\xc3\xb3rym wyra\xc5\xbcone s\xc4\x85 paradoksalne zdarzenia i sprzeczno\xc5\x9bci mieszcza\xc5\x84skiego porz\xc4\x85dku.\n_START_SECTION_\nRozmowa inspektora Vossa z Matyld\xc4\x85 von Zahnd\n_START_PARAGRAPH_\nInspektor informuje kierowniczk\xc4\x99 zak\xc5\x82adu, \xc5\xbce Newton uwa\xc5\xbca siebie tak\xc5\xbce za Einsteina, na co ta odpowiada \xc5\xbce to za kogo moi pacjenci si\xc4\x99 podaj\xc4\x85, jest ustalane przez mnie. Nasuwaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 paralela do wypowiedzi G\xc3\xb6ringa Ja ustalam, kto jest \xc5\xbbydem! mo\xc5\xbce by\xc4\x87 sugerowana przez D\xc3\xbcrrenmatta nieprzypadkowo i pokazuje w\xc5\x82adz\xc4\x99 kierowniczki i jej zdolno\xc5\x9bci manipulacji, tworz\xc4\x85c z niej wcielenie z\xc5\x82a. I tak na sugesti\xc4\x99 Vossa, i\xc5\xbc po drugim zab\xc3\xb3jstwie zachodzi konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 wprowadzenia dodatkowych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w bezpiecze\xc5\x84stwa, ta odpowiada tez\xc4\x85, \xc5\xbce morderstwa na siostrach s\xc4\x85 efektem serii deformacji m\xc3\xb3zg\xc3\xb3w, wywo\xc5\x82anych promieniowaniem. Jako \xc5\xbce trzeci pacjent nie by\xc5\x82 na nie wystawiony, nie ma ju\xc5\xbc niebezpiecze\xc5\x84stwa dla personelu. Dodatkowo pr\xc3\xb3buje ona po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 \xc5\x9bwiat szale\xc5\x84c\xc3\xb3w z tym normalnym, twierdz\xc4\x85c \xc5\xbce zdrowi tak\xc5\xbce morduj\xc4\x85 i to jeszcze cz\xc4\x99\xc5\x9bciej.\n_START_SECTION_\nOdwiedziny pani Rose\n_START_PARAGRAPH_\nPo 15 latach w odwiedziny do fizyka M\xc3\xb6biusa przybywa rozwiedziona z nim pani Lina Rose. Towarzyszy jej m\xc4\x85\xc5\xbc Oskar Rose i troje dzieci M\xc3\xb6biusa, Adolf-Friedrich, Wilfried-Kaspar i J\xc3\xb6rg-Lukas. Jej pojawianie si\xc4\x99 wprowadza czytelnika do w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej akcji fabu\xc5\x82y i dostarcza dodatkowych informacji co do rodziny pacjenta oraz jego zawodowej kariery. Swoje domniemane szale\xc5\x84stwo M\xc3\xb6bius wzmacnia osobliwym sposobem zachowania. Siada na przewr\xc3\xb3conym stole, aby recytowa\xc4\x87 psalm kr\xc3\xb3la Salomona i podnosi g\xc5\x82os na by\xc5\x82\xc4\x85 ma\xc5\x82\xc5\xbconk\xc4\x99. Poza tym daje do zrozumienia, \xc5\xbce nie rozpoznaje swojej rodziny. Jego stosunek do najbli\xc5\xbcszych jest przyk\xc5\x82adem ofiary, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 musi ponie\xc5\x9b\xc4\x87 naukowiec, maj\xc4\x85cy na celu ochron\xc4\x99 \xc5\x9bwiata przed swoimi formu\xc5\x82ami. Rodzina pr\xc3\xb3buje natomiast oddzia\xc5\x82ywa\xc4\x87 w mo\xc5\xbcliwie harmoniczny spos\xc3\xb3b, mimo i\xc5\xbc pani Rose ma wyrzuty sumienia z powodu ponownego o\xc5\xbcenku i tym samym strach przed spotkaniem by\xc5\x82ego m\xc4\x99\xc5\xbca. Zdaje si\xc4\x99 ona jednak by\xc4\x87 wci\xc4\x85\xc5\xbc oddana M\xc3\xb6biusowi, op\xc5\x82acaj\xc4\x85c jego studia i finansuj\xc4\x85c pobyt w klinice z obawy przed wys\xc5\x82aniem go do pa\xc5\x84stwowego zak\xc5\x82adu. Wymuszone pojawienie si\xc4\x99 ca\xc5\x82ej rodziny wytwarza wok\xc3\xb3\xc5\x82 niej aur\xc4\x99 \xc5\x9bmieszno\xc5\x9bci w oczach samego czytelnika. Dzieci z dostojn\xc4\x85 nie\xc5\x9bmia\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 odgrywaj\xc4\x85 melodie na flecie, a pani Rose zwraca si\xc4\x99 do M\xc3\xb6biusa \xe2\x80\x9eJohannie Wilhelmleinie\xe2\x80\x9d. Konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 zachowania zewn\xc4\x99trznych pozor\xc3\xb3w i mieszcza\xc5\x84skich konwencji obna\xc5\xbca ich skostnia\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. Przesadnym oddaniem sprawie fizyka, jak i pozornym po\xc5\x9bwi\xc4\x99ceniem drugiemu m\xc4\x99\xc5\xbcowi, Rose imituje tylko chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84sk\xc4\x85 mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 bli\xc5\xbaniego. Oczekuje ona wsp\xc3\xb3\xc5\x82czucia od innych. Ostatecznie pacjent przegania rodzin\xc4\x99 odegran\xc4\x85 scen\xc4\x85, zrywaj\xc4\x85c z ni\xc4\x85 kontakt w spos\xc3\xb3b nag\xc5\x82y i tym samym nie utrudniaj\xc4\x85c po\xc5\xbcegnania. Raz jeszcze chce on podkre\xc5\x9bli\xc4\x87 swoje szale\xc5\x84stwo i chroni\xc4\x87 \xc5\x9bwiat przed jego odkryciem.\n_START_SECTION_\nRozmowa M\xc3\xb6biusa z siostr\xc4\x85 Monik\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nNast\xc4\x99puje zwrot akcji komedii. Siostra Monika Stettler zdradza M\xc3\xb6biusowi, \xc5\xbce wierzy w kr\xc3\xb3la Salomona, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 nawiedzi\xc4\x87 fizyka i zwierza si\xc4\x99 z mi\xc5\x82o\xc5\x9bci do niego. Ten pr\xc3\xb3buje odwie\xc5\x9b\xc4\x87 j\xc4\x85 od zaj\xc4\x99tego stanowiska, lecz szybko dowiaduje si\xc4\x99, \xc5\xbce ta zaplanowa\xc5\x82a ju\xc5\xbc ich wsp\xc3\xb3lne \xc5\xbcycie mieszcza\xc5\x84skie, zagra\xc5\xbcaj\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b jego tajemnicy. Nie widz\xc4\x85c innego wyj\xc5\x9bcia, M\xc3\xb6bius dusi j\xc4\x85 sznurkiem od zas\xc5\x82ony. Scena pe\xc5\x82ni przede wszystkim funkcje dramatyczn\xc4\x85, jako \xc5\xbce \xc5\x9bmier\xc4\x87 trzeciej siostry, przyczynia si\xc4\x99 do tego, i\xc5\xbc doktor von Zahnd ca\xc5\x82kowicie dyskredytuje M\xc3\xb6biusa przed reszt\xc4\x85 \xc5\x9bwiata.\n_START_SECTION_\nAkt 2\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze dwie sceny drugiego aktu s\xc4\x85 powt\xc3\xb3rzeniem dochodze\xc5\x84 z aktu pierwszego. Tutaj jednak czytelnik ma do czynienia z \xe2\x80\x9eodwr\xc3\xb3conym stanem\xe2\x80\x9d. Akcja zgrywa si\xc4\x99 z aktem pierwszym, cho\xc4\x87 zdania i monologi s\xc4\x85 odgrywane w znacznie szybszym tempie. Zamordowane siostry zostaj\xc4\x85 zast\xc4\x85pione przez piel\xc4\x99gniarzy, szczyc\xc4\x85cych si\xc4\x99 tytu\xc5\x82ami mistrz\xc3\xb3w sztuk walki.\n_START_SECTION_\nRozmowa inspektora Vossa z Matyld\xc4\x85 von Zahnd\n_START_PARAGRAPH_\nInspektor, kt\xc3\xb3ry zjawi\xc5\x82 si\xc4\x99 na kolejne dochodzenie, przejmuje inicjatyw\xc4\x99. Wed\xc5\x82ug niego M\xc3\xb6bius jest teraz \xe2\x80\x9esprawc\xc4\x85, Matylda von Zahnd m\xc3\xb3wi za\xc5\x9b o "mordercy". Dyrektorka odgrywa zmieszan\xc4\x85 ca\xc5\x82\xc4\x85 sytuacj\xc4\x85 i robi wra\xc5\xbcenie zaskoczonej zab\xc3\xb3jstwem. Inspektor oddala od siebie odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 za wyja\xc5\x9bnienie sprawy, kapituluj\xc4\x85c przed sytuacj\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej nie mo\xc5\xbce zmieni\xc4\x87. To mo\xc5\xbce by\xc4\x87 rozumiane jako odzwierciedlenie spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa, w kt\xc3\xb3rym dopasowanie przed\xc5\x82o\xc5\xbcone jest oporowi, co ostatecznie przynosi poczucie wi\xc4\x99kszej wolno\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nM\xc3\xb6bius i Matylda von Zahnd\n_START_PARAGRAPH_\nM\xc3\xb6bius jak zwykle wymawia si\xc4\x99 opowie\xc5\x9bci\xc4\x85 o kr\xc3\xb3lu Salomonie, kt\xc3\xb3ry mu si\xc4\x99 mia\xc5\x82 ukaza\xc4\x87, udzieli\xc4\x87 instrukcji i dopom\xc3\xb3c w osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciu geniuszu. Mimo i\xc5\xbc jego szale\xc5\x84stwo jest symulowane, to dyrektorka daje wiar\xc4\x99 pacjentowi. Przed uwa\xc5\xbcnym czytelnikiem rysuje si\xc4\x99 w tym momencie obraz ob\xc5\x82\xc4\x99du kobiety.\n_START_SECTION_\nZako\xc5\x84czenie\n_START_PARAGRAPH_\nDyrektorka zak\xc5\x82adu przywo\xc5\x82uje fizyk\xc3\xb3w z ich pokoi i nakazuje zabranie broni. Nast\xc4\x99pnie oznajmia, \xc5\xbce tak\xc5\xbce jej od lat ukazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 kr\xc3\xb3l Salomon. Stwierdzenie to utwierdza czytelnika w przekonaniu, i\xc5\xbc to w\xc5\x82a\xc5\x9bnie ona jest jedyn\xc4\x85 szalon\xc4\x85 osob\xc4\x85 w ca\xc5\x82ej plac\xc3\xb3wce. Przyznaje, \xc5\xbce nas\xc5\x82a\xc5\x82a wszystkie trzy siostry na nie\xc5\x9bwiadomych niczego fizyk\xc3\xb3w, przyczyniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 ostatecznie do ich \xc5\x9bmierci. Naukowcy zostaj\xc4\x85 zamkni\xc4\x99ci w zak\xc5\x82adzie, w kt\xc3\xb3rym uchodz\xc4\x85 tylko za \xe2\x80\x9esprawc\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, podczas gdy na zewn\xc4\x85trz byliby \xe2\x80\x9emordercami\xe2\x80\x9d. Matylda von Zahnd skopiowa\xc5\x82a wszystkie zapiski M\xc3\xb6biusa, nim ten zdo\xc5\x82a\xc5\x82 je zniszczy\xc4\x87. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82gra to z pogl\xc4\x85dem autora, i\xc5\xbc to co raz zosta\xc5\x82o pomy\xc5\x9blane, nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 cofni\xc4\x99te. Dyrektorka spodziewa si\xc4\x99 du\xc5\xbcych zysk\xc3\xb3w, nie bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99 zagro\xc5\xbce\xc5\x84, jakie niesie ze sob\xc4\x85 niesprawdzona technologia. Trzej naukowcy zostaj\xc4\x85 zamkni\xc4\x99ci w zak\xc5\x82adzie z powodu ich domniemanego szale\xc5\x84stwa. Wyznanie kierowniczki plac\xc3\xb3wki idzie w parze z formu\xc5\x82\xc4\x85 wydarze\xc5\x84 przybieraj\xc4\x85cych obr\xc3\xb3t najgorszy z mo\xc5\xbcliwych, zaprezentowanej przez autora wraz z innymi 21 postulatami. \xc3\x93w scenariusz jest zupe\xc5\x82nie przypadkowy, jako \xc5\xbce fizycy nie s\xc4\x85 w stanie przewidzie\xc4\x87 zamiar\xc3\xb3w dyrektorki, podobnie jak sam czytelnik.\n_START_SECTION_\nInterpretacja\n_START_PARAGRAPH_\nAutor stawia w komedii pytanie o etyk\xc4\x99 naukow\xc4\x85 i wskazuje na problem nieodwracalno\xc5\x9bci odkry\xc4\x87 i przemy\xc5\x9ble\xc5\x84. Bez wiedzy M\xc3\xb6biusa, dyrektorka zak\xc5\x82adu, wchodzi w posiadanie formu\xc5\x82 naukowca i ma mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 kontroli ca\xc5\x82ego \xc5\x9bwiata._NEWLINE_Newton i Einstein reprezentuj\xc4\x85 dwa r\xc3\xb3\xc5\xbcne etapy nauki, kt\xc3\xb3re nie musz\xc4\x85 by\xc4\x87 koniecznie wi\xc4\x85zane z dwoma blokami politycznymi. Newton stoi za ide\xc4\x85 \xe2\x80\x9eczystej nauki\xe2\x80\x9d, uprawianej dla niej samej, podczas gdy Einstein jest reprezentantem jej pragmatycznego zastosowania. Z obydwu podje\xc5\x9b\xc4\x87 wy\xc5\x82ania si\xc4\x99 wiedza, kt\xc3\xb3ra ostatecznie okazuje si\xc4\x99 by\xc4\x87 zgubn\xc4\x85. Tym samym obaj naukowcy zawodz\xc4\x85 w ich staraniach. M\xc3\xb6bius pr\xc3\xb3buje im umkn\xc4\x85\xc4\x87 i mo\xc5\xbcna go umiejscowi\xc4\x87 pomi\xc4\x99dzy obiema postawami, cho\xc4\x87 ten rozwija p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jeszcze inne podej\xc5\x9bcie, bazuj\xc4\x85ce na izolacji i wycofaniu si\xc4\x99. Fakt, \xc5\xbce on sam tak\xc5\xbce ponosi kl\xc4\x99sk\xc4\x99, sugeruje negatywny kierunek, wyznaczony przez nauk\xc4\x99._NEWLINE_Mo\xc5\xbcna przypuszcza\xc4\x87, i\xc5\xbc Matlyda von Zahnd sama jest pacjentk\xc4\x85 zak\xc5\x82adu psychiatrycznego i tylko odgrywa rol\xc4\x99 lekarki i dyrektorki. Z samego pocz\xc4\x85tku sztuki wynika jednak, \xc5\xbce ta odziedziczy\xc5\x82a plac\xc3\xb3wk\xc4\x99 od jej rodziny i zainwestowa\xc5\x82a pieni\xc4\x85dze w sanatorium. Tak wi\xc4\x99c rzeczywi\xc5\x9bcie jest ona jego posiadaczk\xc4\x85 i kierowniczk\xc4\x85, mimo wyra\xc5\xbanie rysuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 objaw\xc3\xb3w choroby psychicznej. Ostatecznie dochodzi ona do wniosku, \xc5\xbce tak\xc5\xbce jej ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 kr\xc3\xb3l Salomon, zamierzaj\xc4\x85c uzyska\xc4\x87 kontrol\xc4\x99 nad \xc5\x9bwiatem. Tak\xc5\xbce pytanie o poczytalno\xc5\x9b\xc4\x87 i prawdziw\xc4\x85 to\xc5\xbcsamo\xc5\x9b\xc4\x87 Newtona i Einsteina nie ma kluczowego znaczenia. Na pierwszy plan wysuwa si\xc4\x99 fakt, i\xc5\xbc formu\xc5\x82a naukowa dostaje si\xc4\x99 w niepowo\xc5\x82ane r\xc4\x99ce._NEWLINE_Autor udowadnia w komedii, \xc5\xbce wsp\xc3\xb3lne problemy mog\xc4\x85 by\xc4\x87 rozwi\xc4\x85zane wsp\xc3\xb3lnym wysi\xc5\x82kiem. Dlatego pomys\xc5\x82 izolacji, postulowany przez M\xc3\xb6biusa, mija si\xc4\x99 z celem, jako \xc5\xbce zostaje on ostatecznie przechytrzony przez dyrektork\xc4\x99. Problemu tego nie mog\xc4\x85 rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 tak\xc5\xbce wszyscy naukowcy. W pierwszym akcie D\xc3\xbcrrenmatt porusza kwesti\xc4\x99 konieczno\xc5\x9bci postrzegania Ziemi jako jedynej przestrzeni \xc5\xbcyciowej. Gdy w czasie wizyty jego rodziny M\xc3\xb6bius deklamuje psalm podr\xc3\xb3\xc5\xbcnika kosmicznego, dostarczonego mu rzekomo przez kr\xc3\xb3la Salomona, staje si\xc4\x99 jasne, \xc5\xbce Ziemia jest jedynym domem ludzko\xc5\x9bci, a nauka powinna j\xc4\x85 chroni\xc4\x87 przed niebezpiecznymi odkryciami (W przypadku Fizyk\xc3\xb3w, to dociekania M\xc3\xb6biusa s\xc4\x85 gro\xc5\xbane dla \xc5\x9bwiata). Je\xc5\x9bli to si\xc4\x99 nie uda, to zbiegaj\xc4\x85cy ludzie \xe2\x80\x9eb\xc4\x99d\xc4\x85 ton\xc4\x85\xc4\x87 w kurzu i pustyniach Ksi\xc4\x99\xc5\xbcyca\xe2\x80\x9d , \xe2\x80\x9egotowa\xc4\x87 si\xc4\x99 w wyziewach o\xc5\x82owiu Merkurego\xe2\x80\x9d b\xc4\x85d\xc5\xba \xe2\x80\x9erozpuszcza\xc4\x87 w ka\xc5\x82u\xc5\xbcach ropy na powierzchni Wenus\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka postaci\n_START_PARAGRAPH_\nJan Wilhelm M\xc3\xb6bius_NEWLINE_Jest fizykiem, kt\xc3\xb3ry dokona\xc5\x82 wielu odkry\xc4\x87 (w tym sformu\xc5\x82owa\xc5\x82 teori\xc4\x99 wszystkiego). Poniewa\xc5\xbc jest o \xc5\x9bwiadom swoich dokona\xc5\x84 i przyjmuje na siebie jarzmo odpowiedzialno\xc5\x9bci, symuluje chorob\xc4\x99 psychiczn\xc4\x85, nie chc\xc4\x85c stanowi\xc4\x87 zagro\xc5\xbcenia dla ludzko\xc5\x9bci. Szybko zostaje wi\xc4\x99c zamkni\xc4\x99ty w zak\xc5\x82adzie psychiatrycznym. Tam twierdzi, \xc5\xbce wszystkie odkrycia zawdzi\xc4\x99cza kr\xc3\xb3lowi Salomonowi, kt\xc3\xb3ry nawiedza go pod nieobecno\xc5\x9b\xc4\x87 innych. Jednak niegdy\xc5\x9b m\xc4\x85dry kr\xc3\xb3l Salomon staje si\xc4\x99 nieszcz\xc4\x99snym kr\xc3\xb3lem prawdy, kt\xc3\xb3ry siedz\xc4\x85c w swoim pokoju na wywr\xc3\xb3conym stole, deklamuje psalmy, kreuj\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b ciemny obraz mo\xc5\xbcliwych skutk\xc3\xb3w poznania. Dodatkowo w czasie wizyty po\xc5\xbcegnalnej jego by\xc5\x82ej \xc5\xbcony, protagonista utrzymuje, \xc5\xbce nie zna dzieci, przyby\xc5\x82ych wraz ni\xc4\x85, u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b rozstanie ca\xc5\x82ej rodzinie. Przyk\xc5\x82adem ofiary, jako ponosi fizyk, jest te\xc5\xbc odrzucenie propozycji ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa siostry Moniki, kt\xc3\xb3ra zdo\xc5\x82a\xc5\x82a przejrze\xc4\x87 gr\xc4\x99 naukowca. Mimo i\xc5\xbc ten si\xc4\x99 w niej kocha, to targa si\xc4\x99 na jej \xc5\xbcycie, by nie wyj\xc5\x9b\xc4\x87 na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Ostatecznie zostaje on jednak namierzony przez rywalizuj\xc4\x85ce ze sob\xc4\x85 stronnictwa polityczne. Pali on swoje notatki, nie wiedz\xc4\x85c przy tym, \xc5\xbce dyrektorka von Zahnd wcze\xc5\x9bniej zrobi\xc5\x82a ich kopie._NEWLINE_Herbert Georg Beutler, podaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 za Newtona, w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie Alec Jasper Kilton_NEWLINE_To drugi z fizyk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry jest pacjentem w zak\xc5\x82adzie. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej wychodzi na jaw, \xc5\xbce nie jest on szale\xc5\x84cem, a agentem pracuj\xc4\x85cym dla bli\xc5\xbcej niesprecyzowanych zachodnich s\xc5\x82u\xc5\xbcb specjalnych. Aby dosta\xc4\x87 si\xc4\x99 do zapisk\xc3\xb3w M\xc3\xb6biusa, podejmuje nauk\xc4\x99 j\xc4\x99zyka niemieckiego i symuluje chorob\xc4\x99 psychiczn\xc4\x85 (podaje si\xc4\x99 za Sir Isaaca Newtona). Pr\xc3\xb3buje przekona\xc4\x87 swojego koleg\xc4\x99 do pomocy w obronie zachodnich warto\xc5\x9bci jego kraju. Obiecuje mu przy tym Nagrod\xc4\x99 Nobla i wskazuje na naukowy obowi\xc4\x85zek dzielenia si\xc4\x99 odkryciami z ludzko\xc5\x9bci\xc4\x85. Odrzuca on ide\xc4\x99 odpowiedzialno\xc5\x9bci naukowca za jego odkrycia, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c j\xc4\x85 na barki wszystkich ludzi._NEWLINE_Ernst Heinrich Ernesti, podaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 za Einsteina, w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie Joseph Eisler_NEWLINE_Trzeci z fizyk\xc3\xb3w, symuluj\xc4\x85cy chorob\xc4\x99 psychiczn\xc4\x85. Tak\xc5\xbce on jest agentem zimnowojennego bloku wschodniego. \xc5\x9aledzi dzia\xc5\x82ania M\xc3\xb6biusa i zamierza wraz z nim uciec z plac\xc3\xb3wki. Domaga si\xc4\x99 jego decyzji w sprawie poparcia dla systemu politycznego i s\xc5\x82u\xc5\xbcby temu systemowi. Przyznaje jednak, \xc5\xbce naukowiec nie jest w owej konstelacji ca\xc5\x82kowicie wolnym i nie ma wp\xc5\x82ywu na polityczne zwierzchnictwo. Jako fizyk nie mo\xc5\xbce tak\xc5\xbce r\xc4\x99czy\xc4\x87 za zastosowanie naukowych odkry\xc4\x87. Ostatecznie sk\xc5\x82ada odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 w r\xc4\x99kach sprawuj\xc4\x85cych w\xc5\x82adz\xc4\x99._NEWLINE_Dyrektorka Matylda von Zahnd_NEWLINE_55-letnia garbata lekarka jest w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielk\xc4\x85 sanatorium i ostatni\xc4\x85 spadkobierczyni\xc4\x85 dynastii szlacheckiej. W rzeczywisto\xc5\x9bci szalona, jawi si\xc4\x99 z pocz\xc4\x85tku jako jedyna osoba przy zdrowych zmys\xc5\x82ach. Udaje wielkoduszn\xc4\x85, dobr\xc4\x85 i opieku\xc5\x84cz\xc4\x85 Samarytank\xc4\x99, jednak pod koniec okazuje si\xc4\x99 by\xc4\x87 op\xc4\x99tan\xc4\x85 \xc5\xbc\xc4\x85dz\xc4\x85 w\xc5\x82adzy kobiet\xc4\x85 bez skrupu\xc5\x82\xc3\xb3w. Dzi\xc4\x99ki sztuce planowania i manipulacji dostaje si\xc4\x99 do prze\xc5\x82omowych manuskrypt\xc3\xb3w M\xc3\xb6biusa. Reprezentuje niekontrolowan\xc4\x85 i gro\xc5\xban\xc4\x85 \xe2\x80\x9etrzeci\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Komisarz Ryszard Voss_NEWLINE_Jest dobrze wykszta\xc5\x82conym i do\xc5\x9bwiadczonym oficerem policji, zmagaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 z nadmiarem pracy i odczuwaj\xc4\x85cym zm\xc4\x99czenie zawodem. Nosi charakterystyczny p\xc5\x82aszcz i kapelusz. W pierwszym akcie pr\xc3\xb3buje przywr\xc3\xb3ci\xc4\x87 zachwian\xc4\x85 sprawiedliwo\xc5\x9b\xc4\x87, chc\xc4\x85c ukara\xc4\x87 morderc\xc3\xb3w stosowanie do ich zbrodni. To mu si\xc4\x99 jednak nie udaje, gdy\xc5\xbc na swojej drodze spotyka pokr\xc4\x99tne zasady porz\xc4\x85dkowe zak\xc5\x82adu psychiatrycznego. W akcie drugim godzi si\xc4\x99 na \xc3\xb3w porz\xc4\x85dek i nie czuje si\xc4\x99 ju\xc5\xbc zobligowanym do aresztowania sprawc\xc3\xb3w._NEWLINE_Siostra Monika Stettler_NEWLINE_Jest m\xc5\x82od\xc4\x85 i naiwn\xc4\x85 piel\xc4\x99gniark\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra rozumie pacjent\xc3\xb3w i kt\xc3\xb3ra odpowiednio potrafi wczu\xc4\x87 si\xc4\x99 w sytuacj\xc4\x99. Czuje si\xc4\x99 jednak wykorzystywana w zawodzie, po\xc5\x9bwi\xc4\x99caj\xc4\x85c si\xc4\x99 ludziom, kt\xc3\xb3rzy nie s\xc4\x85 jej bliscy. Od dwudziestu lat opiekuje si\xc4\x99 Janem Wilhelmem M\xc3\xb6biusem i rozpoznaje taktyczn\xc4\x85 gr\xc4\x99 fizyka. Darzy go uczuciem, uwa\xc5\xbca za geniusza i nie akceptuje marnotrawienia jego potencja\xc5\x82u. Sama zd\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a ju\xc5\xbc nawet zaplanowa\xc4\x87 ich wsp\xc3\xb3lne \xc5\xbcycie. Poch\xc5\x82oni\xc4\x99ta przygotowaniami i rado\xc5\x9bci\xc4\x85, nie zdaje sobie sprawy z nastawienia samego M\xc3\xb6biusa. Ostatecznie wi\xc4\x99c ginie z jego r\xc4\x99ki, by ten m\xc3\xb3g\xc5\x82 zatai\xc4\x87 swoje odkrycia przed \xc5\x9bwiatem._NEWLINE_Adolf-Friedrich, Wilfried-Kaspar, J\xc3\xb6rg-Lukas_NEWLINE_Dzieci pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w akcie pierwszym komedii. Ich nag\xc5\x82e i bolesne rozstanie z biologicznym ojcem M\xc3\xb6biusem, wskazuje na okrutn\xc4\x85 natur\xc4\x99 utraty kontaktu z rzeczywisto\xc5\x9bci\xc4\x85 przez dyrektork\xc4\x99 zak\xc5\x82adu. One same symbolizuj\xc4\x85 ostatni punkt odniesienia naukowca do \xc5\x9bwiata zewn\xc4\x99trznego. Tak jak M\xc3\xb6bius, kt\xc3\xb3ry w pierwszym akcie traci kontakt z potomstwem, tak i dyrektora zatraca poczucie rzeczywisto\xc5\x9bci i nie znajduje ju\xc5\xbc wyj\xc5\x9bcia z choroby psychicznej. Pojawienie si\xc4\x99 dzieci jest wa\xc5\xbcnym elementem komedii i jest zwiastunem nadchodz\xc4\x85cych wydarze\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nBudowa\n_START_PARAGRAPH_\nD\xc3\xbcrrenmatt podzieli\xc5\x82 komedi\xc4\x99 na dwa akty. Akt drugi jest odwr\xc3\xb3ceniem aktu pierwszego. I tak sceny pocz\xc4\x85tkowe aktu pierwszego jak i drugiego wykazuj\xc4\x85 cechy wsp\xc3\xb3lne. W obu przypadkach jest to widoczne na przyk\xc5\x82adzie powtarzaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 sytuacji uduszonych piel\xc4\x99gniarek, tak\xc5\xbce zaakcentowane podj\xc4\x99ciem motywu palenia i picia, jak i przedstawieniem podobnych czynno\xc5\x9bci (fotografowanie). Funkcja odwracaj\xc4\x85ca z aktu drugiego staje si\xc4\x99 widoczna przez zmodyfikowan\xc4\x85 charakterystyk\xc4\x99 postaci komedii. Inspektor, kt\xc3\xb3ry pocz\xc4\x85tkowo nie zwa\xc5\xbca\xc5\x82 na warto\xc5\x9bci otaczaj\xc4\x85cego \xc5\x9bwiata (motyw palenia), uczy si\xc4\x99 ich w akcie drugim niemal\xc5\xbce na pami\xc4\x99\xc4\x87. On sam jednak nie jest ich uciele\xc5\x9bnieniem i odrzuca wszelk\xc4\x85 odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 pa\xc5\x84stwow\xc4\x85 za losy M\xc3\xb6biusa, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c je w r\xc4\x99ce dyrektorki. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jej posta\xc4\x87 jest odwr\xc3\xb3cona w sztuce. Filantropka z pierwszego aktu zostaje zast\xc4\x85piona w drugim jej prawdziwym ja. Jej monolog, ukazuj\xc4\x85cy zamiary kobiety, inicjuje \xe2\x80\x9eobr\xc3\xb3t najgorszy z mo\xc5\xbcliwych\xe2\x80\x9d. Ironicznie uwypuklone zostaj\xc4\x85 paradoksy zwariowanej lekarki i genialnych pacjent\xc3\xb3w, co podkre\xc5\x9bla groteskowo\xc5\x9b\xc4\x87 i zwiastuje nadchodz\xc4\x85c\xc4\x85 katastrof\xc4\x99. Autor zmusza w tym miejscu czytelnika do refleksji nad aktem pierwszym i przygotowuje go na negatywny zwrot akcji. Rysuje te\xc5\xbc sylwetki os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re odrzucaj\xc4\x85 wszelk\xc4\x85 odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 (inspektor, misjonarz Rose, pani Rose). W akcie drugim sytuacja si\xc4\x99 odwraca i na jaw wychodz\xc4\x85 prawdziwe okoliczno\xc5\x9bci, prowadz\xc4\x85ce do katastrofy.\n_START_SECTION_\nRecepcja\n_START_PARAGRAPH_\nKomedia sta\xc5\x82a si\xc4\x99 teatralnym wydarzeniem sezonu. Jej premiera odby\xc5\x82a si\xc4\x99 w teatrze w Zurychu 21 lutego 1962 roku. Sztuka zosta\xc5\x82a wystawiona pod kierownictwem Kurta Horwitza, a g\xc5\x82\xc3\xb3wne role zagrali Hans Christian Blech, Gustav Knuth, Theo Lingen (trzech fizyk\xc3\xb3w) oraz Therese Giehse (Matylda von Zahnd). Zainteresowanie by\xc5\x82o tak du\xc5\xbce, \xc5\xbce \xe2\x80\x9epremiera\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82a rozdzielona na trzy wieczory. Komedia przynios\xc5\x82a autorowi s\xc5\x82aw\xc4\x99 w Szwajcarii, gdzie w mod\xc4\x99 wesz\xc5\x82a potrzeba uznania dla dramaturga, kt\xc3\xb3rym to cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 ju\xc5\xbc za granic\xc4\x85. Jego Fizycy nie okazaliby si\xc4\x99 fiaskiem w teatrze w Zurychu, nawet je\xc5\x9bliby na to zas\xc5\x82u\xc5\xbcyli._NEWLINE_Na temat premiery Irma Voser m\xc3\xb3wi\xc5\x82a: Je\xc5\x9bli spojrzy si\xc4\x99 na \xc3\xb3w wiecz\xc3\xb3r, to ma si\xc4\x99 wra\xc5\xbcenie, \xc5\xbce pozna\xc5\x82o si\xc4\x99 dzie\xc5\x82o zdumiewaj\xc4\x85ce. Przed nami odgrywa si\xc4\x99 seria scen, w kt\xc3\xb3rych w najbogatszej gradacji nachodz\xc4\x85 na siebie i mieszaj\xc4\x85 si\xc4\x99 demoniczno\xc5\x9b\xc4\x87 z grotesk\xc4\x85, zimna argumentacja oraz osobliwe efekty, pierwszoplanowa szkaradno\xc5\x9b\xc4\x87 i zatrwa\xc5\xbcaj\xc4\x85ce spekulacje. To co D\xc3\xbcrrenmatt uwidacznia, cho\xc4\x87by w przypadku gry na skrzypcach Einsteina, nieprzerwanej zmiany pozycji, jest po prostu mistrzowskie i jedyne w swoim rodzaju. Ivan Nagel wspomina\xc5\x82 o akcji, kt\xc3\xb3ra poruszy\xc5\x82a widz\xc3\xb3w: Co w pierwszym momencie brzmi trywialnie i niesmacznie (\xe2\x80\xa6), ust\xc4\x99puje w nast\xc4\x99pnym ze zdumiewaj\xc4\x85c\xc4\x85 gwa\xc5\x82towno\xc5\x9bci\xc4\x85. (\xe2\x80\xa6). Wiecz\xc3\xb3r ko\xc5\x84czy si\xc4\x99 potwierdzeniem ekstrawaganckiej si\xc5\x82y i oryginalno\xc5\x9bci D\xc3\xbcrrenmatta._NEWLINE_W niemieckich teatrach sztuka inaugurowa\xc5\x82a 22 wrze\xc5\x9bnia 1962 roku w Monachium. W latach 1962/63 by\xc5\x82a w Niemczech wystawiana 1598 razy, co stawia\xc5\x82o j\xc4\x85 przed Andorr\xc4\x85 Maxa Frischa z liczb\xc4\x85 934 wystawie\xc5\x84. Lata po napisaniu sztuki przez D\xc3\xbcrrenmatta, jego Fizycy byli obok Wizyty starszej pani i Meteoru najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wystawian\xc4\x85 sztuk\xc4\x85 autora._NEWLINE_Komedia, przet\xc5\x82umaczona na angielski przez Jamesa Kirkupa, mia\xc5\x82a premier\xc4\x99 w Londynie 9 stycznia 1963 roku. Inscenizacja w re\xc5\xbcyserii Petera Brooka w Aldrych Theatre okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 by\xc4\x87 wielkim sukcesem. Dzie\xc5\x82o D\xc3\xbcrrenmata zosta\xc5\x82o wystawione tak\xc5\xbce na nowojorskim Broadwayu 13 pa\xc5\xbadziernika 1964 roku. Mimo i\xc5\xbc ameryka\xc5\x84ska krytyka teatralna poleca\xc5\x82a \xe2\x80\x9ezbyt kompleksow\xc4\x85\xe2\x80\x9d sztuk\xc4\x99 tylko intelektualnej publice, to komedia sta\xc5\x82a si\xc4\x99 tam hitem sezonu._NEWLINE_Inscenizacja Friedricha D\xc3\xbcrrenmatta we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy ze Schweizer Tournee-Theater mia\xc5\x82a miejsce w 1973 roku i zosta\xc5\x82a nagrodzona owacjami. Irma Voser m\xc3\xb3wi\xc5\x82a jednak: Inscenizacja zebra\xc5\x82a gromkie brawa, co wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82o przede wszystkim Charlesa Regniera, ale partytura D\xc3\xbcrrenmata jest tylko w tle. Staranna cho\xc4\x87 \xc5\x9brednia adaptacja._NEWLINE_W literaturoznawstwie Fizycy byli por\xc3\xb3wnywani z \xc5\xbbyciem Galileusza Bertolda Brechta. Manfred Durzak widzia\xc5\x82 sztuk\xc4\x99 D\xc3\xbcrrenmata jako cofni\xc4\x99cie Galileusza Brechta. Perspektywa przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci, uwidoczniona u Brechta tym, \xc5\xbce zagwarantowany zostaje obiektywny rozw\xc3\xb3j nauki, ust\xc4\x99puje u D\xc3\xbcrrenmatta ca\xc5\x82kowitemu zw\xc4\x85tpieniu. Franz-Norbert Mennemeier powo\xc5\x82a\xc5\x82 si\xc4\x99 na te por\xc3\xb3wnanie i widzia\xc5\x82 w dziele autora koniec epoki(\xe2\x80\xa6). Co by\xc5\x82o dum\xc4\x85 XIX wieku \xe2\x80\x93 nauki przyrodnicze czy wiara w post\xc4\x99p - zostaje odprawione tu w ka\xc5\xbcdej postaci. Urs Jenny twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce D\xc3\xbcrrenmatt w jego Fizykach odnalaz\xc5\x82 ten typ dramatu, kt\xc3\xb3ry jest adekwatny do beznadziejnej sytuacji fizyki, a owej beznadziejno\xc5\x9bci pozwala on si\xc4\x99 ods\xc5\x82ania\xc4\x87 z wielkim napi\xc4\x99ciem.'