b'\n_START_ARTICLE_\nStonewall (zamieszki)\n_START_PARAGRAPH_\nStonewall lub Stonewall Inn \xe2\x80\x93 gejowski pub i lokal rozrywkowy w Nowym Jorku, oraz miejsce zamieszek na Stonewall w 1969 roku. Zamieszki na Stonewall (zwane r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc powstaniem Stonewall lub buntem Stonewall) by\xc5\x82y seri\xc4\x85 spontanicznych, gwa\xc5\x82townych demonstracji cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci gejowskiej (LGBT) przeciwko nalotowi policji, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 miejsce we wczesnych godzinach porannych 28 czerwca 1969 roku w Stonewall Inn w dzielnicy Greenwich Village na Dolnym Manhattanie w Nowym Jorku. S\xc4\x85 one powszechnie uwa\xc5\xbcane za najwa\xc5\xbcniejsze wydarzenie prowadz\xc4\x85ce do ruchu wolno\xc5\x9bciowego gej\xc3\xb3w._NEWLINE_23 czerwca 2015 r. Stonewall Inn sta\xc5\x82 si\xc4\x99 pierwszym zabytkiem w Nowym Jorku, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 uznany przez Nowojorsk\xc4\x85 Komisj\xc4\x99 Ochrony Zabytk\xc3\xb3w (Landmarks Preservation Commission) na podstawie jej znaczenia w historii LGBT, a 24 czerwca 2016 r. Stonewall National Monument zosta\xc5\x82 nazwany pierwszym pomnikiem narodowym USA po\xc5\x9bwi\xc4\x99conym ruchowi praw os\xc3\xb3b LGBTQ.\n_START_SECTION_\nPrzebieg wydarze\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nWydarzenia rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 o 1:20 w nocy z 27 na 28 czerwca 1969, gdy policja z sz\xc3\xb3stego okr\xc4\x99gu na Manhattanie w sile dziewi\xc4\x99cioosobowego (wed\xc5\x82ug innych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 o\xc5\x9bmioosobowego) oddzia\xc5\x82u dokona\xc5\x82a rutynowego nalotu na \xe2\x80\x9eStonewall Inn\xe2\x80\x9d, gejowski bar przy Christopher Street w Greenwich Village, dzielnicy Nowego Jorku. Oddzia\xc5\x82em dowodzi\xc5\x82 inspektor Seymour Pine. Tylko jeden z policjant\xc3\xb3w by\xc5\x82 w mundurze._NEWLINE_Policjanci z nakazem rewizji wkroczyli do baru. Kolejno przepytywali klient\xc3\xb3w i pojedynczo wypuszczali na zewn\xc4\x85trz lokalu, ci za\xc5\x9b zamiast rozej\xc5\x9b\xc4\x87 si\xc4\x99, zatrzymywali si\xc4\x99 przed wej\xc5\x9bciem. Zebra\xc5\x82 si\xc4\x99 t\xc5\x82um w liczbie ok. 200 os\xc3\xb3b. Gdy policjanci wyprowadzali kelnera, ochroniarza, trzech transwestyt\xc3\xb3w i jedn\xc4\x85 lesbijk\xc4\x99 do wozu policyjnego, t\xc5\x82um zareagowa\xc5\x82 okrzykami We want freedom, Gay power. Dosz\xc5\x82o do przepychanek, gdy policjanci chcieli wepchn\xc4\x85\xc4\x87 lesbijk\xc4\x99 do samochodu, kt\xc3\xb3ra broni\xc4\x85c si\xc4\x99, w ko\xc5\x84cu si\xc4\x99 oswobodzi\xc5\x82a. Na policjant\xc3\xb3w posypa\xc5\x82y si\xc4\x99 kamienie, butelki i \xc5\x9bmieci._NEWLINE_Najprawdopodobniej przypadkowo jeden z przechodni\xc3\xb3w, heteroseksualny muzyk Dave van Ronk, zosta\xc5\x82 schwytany przez policjant\xc3\xb3w, a nast\xc4\x99pnie zaci\xc4\x85gni\xc4\x99ty do \xc5\x9brodka baru, gdzie by\xc5\x82 bity. Funkcjonariusze zabarykadowali od \xc5\x9brodka drzwi lokalu. Dosz\xc5\x82o do wybuchu gniewu i agresji w\xc5\x9br\xc3\xb3d t\xc5\x82umu. Gdy pr\xc3\xb3bowano wedrze\xc4\x87 si\xc4\x99 do \xc5\x9brodka, policjanci odbezpieczyli bro\xc5\x84 i zagrozili jej u\xc5\xbcyciem krzycz\xc4\x85c Zastrzelimy pierwszego gnoja, kt\xc3\xb3ry przekroczy drzwi!. Ha\xc5\x82as \xc5\x9bci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 pod lokal osoby z innych okolicznych pub\xc3\xb3w i mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Greenwich Village. T\xc5\x82um osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 liczb\xc4\x99 ok. 1000 os\xc3\xb3b. Najbardziej agresywna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 t\xc5\x82umu wyrwa\xc5\x82a licznik parkingowy i pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82a pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 si\xc4\x99 nim jako taranem. Usi\xc5\x82owano tak\xc5\xbce podpali\xc4\x87 drzwi._NEWLINE_Po 45 minutach posi\xc5\x82ki policyjne uwolni\xc5\x82y zabarykadowanych funkcjonariuszy, co kosztowa\xc5\x82o ich czterech rannych. Ranni byli r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc po stronie t\xc5\x82umu. Aresztowano w sumie 13 uczestnik\xc3\xb3w zaj\xc5\x9bcia. Na ulicach wybuch\xc5\x82y jednak zamieszki, kt\xc3\xb3re trwa\xc5\x82y do p\xc3\xb3\xc5\xbana w nocy. Do rana ca\xc5\x82a ulica by\xc5\x82a wymazana na \xc5\x9bcianach napisami Support gay power!, Drag power!, They invaded our rights, Gay is good. Na zabitym deskami oknie \xe2\x80\x9eStonewall Inn\xe2\x80\x9d widnia\xc5\x82 napis Gay power!._NEWLINE_Wieczorem nast\xc4\x99pnego dnia ponownie dosz\xc5\x82o do zamieszek z udzia\xc5\x82em ponad 2000 gej\xc3\xb3w i lesbijek. W ca\xc5\x82ej okolicy wybucha\xc5\x82y po\xc5\xbcary. Do rozp\xc4\x99dzania t\xc5\x82umu skierowano 400 policjant\xc3\xb3w ze specjalnych jednostek porz\xc4\x85dkowych. Starcia z policj\xc4\x85 trwa\xc5\x82y do 4 rano. Zamieszki w mniejszym zakresie wybucha\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w kolejnych dniach. W nocy z 2 na 3 lipca do rozp\xc4\x99dzenia t\xc5\x82umu u\xc5\xbcyto specjalnych jednostek porz\xc4\x85dkowych i ci\xc4\x99\xc5\xbckiego sprz\xc4\x99tu. Wybuch\xc5\x82o kilka po\xc5\xbcar\xc3\xb3w._NEWLINE_By\xc5\x82 to pierwszy wsp\xc3\xb3lny op\xc3\xb3r grupy wi\xc4\x99kszej liczby homoseksualist\xc3\xb3w przeciwko sposobowi traktowania ich przez \xc3\xb3wczesne w\xc5\x82adze.\n_START_SECTION_\nKonsekwencje\n_START_PARAGRAPH_\nMimo \xc5\xbce bunt w Greenwich Village nie mia\xc5\x82 \xc5\xbcadnych daj\xc4\x85cych si\xc4\x99 wskaza\xc4\x87 przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, podzia\xc5\x82a\xc5\x82 mobilizuj\xc4\x85co na ca\xc5\x82e \xc5\x9brodowisko homoseksualist\xc3\xb3w w Stanach Zjednoczonych i sk\xc5\x82oni\xc5\x82 do okazania jawnego oporu. W kilka dni po zamieszkach na placu Waszyngtona zorganizowano pierwszy wiec \xe2\x80\x9eGay Power\xe2\x80\x9d. Miesi\xc4\x85c p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powsta\xc5\x82 w Nowym Jorku Gay Liberation Front (Front Wyzwolenia Gej\xc3\xb3w). Szybko powsta\xc5\x82y filie tej organizacji w czterech kolejnych du\xc5\xbcych miastach oraz dziesi\xc4\x85tki mniejszych, jak na przyk\xc5\x82ad lokalne Gay Activist Alliances. W ci\xc4\x85gu roku w USA uformowa\xc5\x82 si\xc4\x99 zorganizowany ruch walki o prawa LGBT. Od tamtych czas\xc3\xb3w datuje si\xc4\x99 te\xc5\xbc tworzenie gay villages w Ameryce._NEWLINE_Wiele z tych organizacji wyrasta\xc5\x82o z ruchu lewicowego. \xc5\x81\xc4\x85czy\xc5\x82y swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 ze znacznie szerszymi idea\xc5\x82ami, a prawie wszystkie odnosi\xc5\x82y si\xc4\x99 do \xe2\x80\x9eStonewall riots\xe2\x80\x9d, czego przejawem by\xc5\x82y organizowane regularne manifestacje w kolejne rocznice wybuchu zamieszek. Stonewall sta\xc5\x82o si\xc4\x99 symbolem wolno\xc5\x9bci, r\xc3\xb3wno\xc5\x9bci, tolerancji i wsp\xc3\xb3lnoty. Dzie\xc5\x84 zamieszek, 27 czerwca, utrwali\xc5\x82 si\xc4\x99 jako \xe2\x80\x9eChristopher Street Day\xe2\x80\x9d (CSD) \xe2\x80\x93 Dzie\xc5\x84 Ulicy Krzysztofa, obchodzony na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie. W metropoliach wielu pa\xc5\x84stw organizowane s\xc4\x85 kolorowe pochody, w kt\xc3\xb3rych, tak jak np. w Berlinie, co roku bior\xc4\x85 udzia\xc5\x82 setki tysi\xc4\x99cy os\xc3\xb3b.'