b"\n_START_ARTICLE_\nChrystus na krzy\xc5\xbcu adorowany przez donator\xc3\xb3w\n_START_SECTION_\nOpis obrazu\n_START_PARAGRAPH_\nW 1580 roku El Greco namalowa\xc5\x82 drug\xc4\x85 wersj\xc4\x99 obrazu. Tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Chrystus wisi wysoko na krzy\xc5\xbcu, dla kt\xc3\xb3rego t\xc5\x82em s\xc4\x85 ciemne czarne chmury tworz\xc4\x85ce mistyczny nastr\xc3\xb3j i b\xc4\x99d\xc4\x85ce wyrazem ekspresjonizmu malarza. Innowacyjno\xc5\x9bci\xc4\x85 dla obu dzie\xc5\x82 jest brak tradycyjnych postaci przedstawianych pod krzy\xc5\xbcem. Wed\xc5\x82ug ikonografii chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej, w ukrzy\xc5\xbcowaniu Chrystusa uczestniczy\xc5\x82a jego matka Maria i ucze\xc5\x84 Jan Ewangelista. El Greco zupe\xc5\x82nie rezygnuje z przedstawienia tradycyjnych \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w lub w ich miejsce prezentuje dw\xc3\xb3ch nieznanych donator\xc3\xb3w, prawdopodobnie fundator\xc3\xb3w. Nie wida\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc podstawy krzy\xc5\xbca. Dzi\xc4\x99ki braku dodatkowych element\xc3\xb3w t\xc5\x82a, malarz skupia wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 uwag\xc4\x99 na \xc5\x9bmierci Chrystusa. Jego cia\xc5\x82o jest wyd\xc5\x82u\xc5\xbcone i skr\xc4\x99cone, co jest charakterystyczne dla stylu manieryzmu. W wersjach po 1600 roku El Greco nadawa\xc5\x82 cia\xc5\x82om jeszcze bardziej wyd\xc5\x82u\xc5\xbcone sylwetki.\n_START_SECTION_\nDonatorzy\n_START_PARAGRAPH_\nPo lewej stronie stoi ksi\xc4\x85dz z d\xc5\x82o\xc5\x84mi z\xc5\x82o\xc5\xbconymi do modlitwy. Po prawej nieznana \xc5\x9bwiecka posta\xc4\x87 k\xc5\x82adzie r\xc4\x99k\xc4\x99 na sercu. Obaj przepe\xc5\x82nieni s\xc4\x85 wiar\xc4\x85. Obraz wisia\xc5\x82 nad o\xc5\x82tarzem, a przedstawione postacie o naturalnych rozmiarach znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na tym samym poziomie, co odprawiaj\xc4\x85cy msz\xc4\x99 kap\xc5\x82an. Dzi\xc5\x9b nie ma pewno\xc5\x9bci, kim s\xc4\x85 owi donatorzy. Na przestrzeni lat pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka hipotez. Prawdopodobnie s\xc4\x85 to osoby zwi\xc4\x85zane ze zgromadzeniem hieronimitek w Toledo, gdzie przez d\xc5\x82ugi czas znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 obraz. Z nazwiska wymienia si\xc4\x99 braci Diego i Antonio Covarrubias, zas\xc5\x82u\xc5\xbconych obywateli Toledo, syn\xc3\xb3w znanego architekta Alonsa de Covarrubias. Starszy z braci by\xc5\x82 arcybiskupem Santo Dominga oraz biskupem Ciudad Rodrigo i Segowii. Diego zmar\xc5\x82 w 1577 roku, czyli przed powstaniem obrazu. Jego brat by\xc5\x82 profesorem prawa na uniwersytecie w Salamance i by\xc4\x87 mo\xc5\xbce to on by\xc5\x82 fundatorem. Wed\xc5\x82ug innej hipotezy postaci\xc4\x85 z lewej strony jest Dionisio Melgar, przeor klasztoru, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 zam\xc3\xb3wi\xc4\x87 obraz. Z prawej strony proponowano kilku mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Toledo, m.in.: Blas de Fuentechada lub Pablo Rodr\xc3\xadguez Belalc\xc3\xa1zar.\n_START_SECTION_\nProweniencja\n_START_PARAGRAPH_\nDo 1715 roku obraz znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w klasztorze hieronimitek w Toledo. W XIX wieku by\xc5\x82 wymieniony w kolekcji obraz\xc3\xb3w malarstwa hiszpa\xc5\x84skiego kr\xc3\xb3la Francji Ludwika Filipa. W 1908 roku p\xc5\x82\xc3\xb3tno zosta\xc5\x82o wystawione na Salonie d'Automne w Pary\xc5\xbcu a nast\xc4\x99pnie trafi\xc5\x82o do kolekcji muzeum Luwr i dzi\xc5\x9b wystawiane jest w sali nr 26."