b"\n_START_ARTICLE_\nJack Pierce (charakteryzator)\n_START_PARAGRAPH_\nJack Pierce (ur. 1889, zm. 1969) \xe2\x80\x93 ameryka\xc5\x84ski charakteryzator filmowy, tw\xc3\xb3rca m.in. charakteryzacji Borisa Karloffa we Frankensteinie i Mumii oraz Lona Chaneya Jra w Wilko\xc5\x82aku.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nJack Pierce urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1889 w Grecji. W ojczy\xc5\xbanie pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 kariery jako profesjonalny gracz w baseball. W 1910 roku przyby\xc5\x82 do Kalifornii, gdzie ima\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych zaj\xc4\x99\xc4\x87 \xe2\x80\x93 wy\xc5\x9bwietla\xc5\x82 filmy w nickelodeonach, by\xc5\x82 kierownikiem kina, aktorem filmowym i teatralnym, kaskaderem i asystentem re\xc5\xbcysera. W 1914 roku zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 ze studiem Universal, gdzie pocz\xc4\x85tkowo pracowa\xc5\x82 jako operator i aktor, i gdzie w latach 20. zosta\xc5\x82 charakteryzatorem, aby wreszcie awansowa\xc4\x87 na szefa charakteryzacji. Uznanie przynios\xc5\x82a mu zrealizowana w 1927 roku charakteryzacja do filmu Monkey Talks Raoula Walsha.\n_START_SECTION_\nFrankenstein\n_START_PARAGRAPH_\nW 1931 roku pracowa\xc5\x82 z Borisem Karloffem przy filmie Frankenstein Jamesa Whale\xe2\x80\x99a. Aby wypracowa\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bciw\xc4\x85 charakteryzacj\xc4\x99 dla Monstrum, Karloff spotyka\xc5\x82 si\xc4\x99 z Pierce'em jeszcze przed ostatecznym otrzymaniem roli (konkurowa\xc5\x82 o ni\xc4\x85 z Bel\xc4\x85 Lugosim) \xe2\x80\x93 przez trzy tygodnie, po trzy godziny dziennie usi\xc5\x82owali uzyska\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwy efekt. Karloff mia\xc5\x82 nadziej\xc4\x99, \xc5\xbce dzi\xc4\x99ki wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z charakteryzatorem uda mu si\xc4\x99 z sukcesem przej\xc5\x9b\xc4\x87 przez zdj\xc4\x99cia pr\xc3\xb3bne i uzyska\xc4\x87 rol\xc4\x99 w Frankensteinie; i tak si\xc4\x99 faktycznie sta\xc5\x82o. Ostateczna charakteryzacja Karloffa by\xc5\x82a z\xc5\x82o\xc5\xbcona i pracoch\xc5\x82onna \xe2\x80\x93 Pierce po\xc5\x9bwi\xc4\x99ca\xc5\x82 codziennie kilka godzin na na\xc5\x82o\xc5\xbcenie makija\xc5\xbcu. Opr\xc3\xb3cz niego cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 charakteryzacji by\xc5\x82y tak\xc5\xbce wyd\xc5\x82u\xc5\xbcone ramiona, nogi usztywnione metalowymi pr\xc4\x99tami, uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cymi aktorowi zginanie kolan, ukryty metalowy kr\xc4\x99gos\xc5\x82up oraz ci\xc4\x99\xc5\xbckie buty na koturnach, o wadze ok. 6\xc2\xa0kg ka\xc5\xbcdy. Ostatecznie w gotowym kostiumie Karloff mierzy\xc5\x82 ponad 2 metry i mia\xc5\x82 na sobie ponad 20 kilogram\xc3\xb3w ekwipunku s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cego charakteryzacji (ci\xc4\x99\xc5\xbcar ten sprawi\xc5\x82, \xc5\xbce aktor dozna\xc5\x82 w czasie zdj\xc4\x99\xc4\x87 kontuzji kr\xc4\x99gos\xc5\x82upa)._NEWLINE_Charakteryzacja sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce wygl\xc4\x85d Monstrum odzwierciedla\xc5\x82 nie tylko jego groz\xc4\x99, ale tak\xc5\xbce wewn\xc4\x99trzne cierpienie, pozwala\xc5\x82a te\xc5\xbc aktorowi na wyra\xc5\xbcenie r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodnych emocji. Wygl\xc4\x85d Karloffa we Frankensteinie by\xc5\x82 jednym z powod\xc3\xb3w wielkiego sukcesu tego filmu i sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jedn\xc4\x85 z ikon kina. Wygl\xc4\x85d Monstrum zosta\xc5\x82 prawnie zastrze\xc5\xbcony przez Universal, dzi\xc4\x99ki czemu studio (lecz nie Pierce) osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82o znaczne zyski dzi\xc4\x99ki sprzeda\xc5\xbcy zabawek i akcesori\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z filmem. Makija\xc5\xbc do Frankensteina znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na pierwszym miejscu ankiety 50 najwspanialszych charakteryzacji wszech czas\xc3\xb3w, sporz\xc4\x85dzonej przez czasopismo \xe2\x80\x9eMakeUp Artist\xe2\x80\x9d (na trzynastym miejscu tego zestawienia znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 inne dzie\xc5\x82o Pierce\xe2\x80\x99a \xe2\x80\x93 makija\xc5\xbc do filmu Mumia).\n_START_SECTION_\nMumia\n_START_PARAGRAPH_\nPierce zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc charakteryzacj\xc4\x85 Karloffa w filmie Mumia Karla Freunda (1932). Aktor odgrywa\xc5\x82 w nim egipskiego kap\xc5\x82ana Inhotepa, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 wskrzeszony po 3700 latach. W filmie ma wi\xc4\x99c dwa zestawy charakteryzacji \xe2\x80\x93 na mumi\xc4\x99 Impothepa i jego wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesn\xc4\x85 inkarnacj\xc4\x99. Charakteryzacja na mumi\xc4\x99 by\xc5\x82a szczeg\xc3\xb3lnie wymagaj\xc4\x85ca (Karloff wspomina j\xc4\x85 jako jedno z trudniejszych do\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84 aktorskich) \xe2\x80\x93 wykonana zosta\xc5\x82a za pomoc\xc4\x85 licznych warstw makija\xc5\xbcu, pask\xc3\xb3w bawe\xc5\x82ny i 137 metr\xc3\xb3w p\xc5\x82\xc3\xb3tna. Jej na\xc5\x82o\xc5\xbcenie zaj\xc4\x99\xc5\x82o Pierce'owi osiem godzin (od godz. 11 do 19), a usuwanie \xe2\x80\x93 dwie godziny, by\xc5\x82o te\xc5\xbc bolesne i trwa\xc5\x82o po sko\xc5\x84czeniu zdj\xc4\x99\xc4\x87 o 2.00. Scena, w kt\xc3\xb3rej wykorzystano ten z\xc5\x82o\xc5\xbcony makija\xc5\xbc trwa zaledwie nieca\xc5\x82e 3 minuty. Pierce uwa\xc5\xbca\xc5\x82 charakteryzacj\xc4\x99 do Mumii za swoj\xc4\x85 najlepsz\xc4\x85 prac\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nDalsza kariera\n_START_PARAGRAPH_\nW kolejnych latach Pierce pracowa\xc5\x82 nad innymi filmami, m.in. nad Niewidzialnym cz\xc5\x82owiekiem Jamesa Whalea z 1933 roku i Wilko\xc5\x82akiem George\xe2\x80\x99a Waggnera (dobrze wykonana charakteryzacja by\xc5\x82a jedn\xc4\x85 z przyczyn sukcesu tego filmu). Jednak w latach 40. sytuacja horroru w Universalu zmienia\xc5\x82a si\xc4\x99 \xe2\x80\x93 filmy o potworach traci\xc5\x82y na popularno\xc5\x9bci, stawa\xc5\x82y si\xc4\x99 te\xc5\xbc coraz bardziej schematyczne. Dodatkowo pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 nowe techniki w charakteryzacji, znacznie ta\xc5\x84sze ni\xc5\xbc wykonywane przez Pierce\xe2\x80\x99a makija\xc5\xbce. Szefowie studia zapragn\xc4\x99li podj\xc4\x85\xc4\x87 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z kim\xc5\x9b m\xc5\x82odszym i szybszym, dlatego w 1947 roku zwolnili Pierce\xe2\x80\x99a. Charakteryzator by\xc5\x82 rozgoryczony tym faktem. W kolejnych latach pracowa\xc5\x82 przy produkcjach telewizyjnych i filmowych jako wolny strzelec. Zmar\xc5\x82 w 1968 roku."