b'\n_START_ARTICLE_\nStanis\xc5\x82aw Herbst\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 synem Wac\xc5\x82awa (bankowca, porucznika artylerii) i Marii z Nowoho\xc5\x84skich (z rodziny ziemia\xc5\x84skiej). Ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, po jego uko\xc5\x84czeniu (1926) podj\xc4\x85\xc5\x82 studia z historii i historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. W gronie jego wyk\xc5\x82adowc\xc3\xb3w byli m.in. Henryk Mo\xc5\x9bcicki, Wac\xc5\x82aw Tokarz oraz Oskar Halecki, pod kt\xc3\xb3rego opiek\xc4\x85 obroni\xc5\x82 w 1931 doktorat (na podstawie pracy Wojna inflancka 1600-1602). W latach 1933-1934 uczy\xc5\x82 historii w gimnazjum w Pruszkowie, 1935-1936 uzupe\xc5\x82nia\xc5\x82 studia na Politechnice Warszawskiej; od 1936 do wybuchu wojny by\xc5\x82 starszym asystentem w Zak\xc5\x82adzie Architektury Polskiej i Historii Sztuki politechniki. Pracowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Ministerstwie Wyzna\xc5\x84 Religijnych i O\xc5\x9bwiecenia Publicznego, gdzie by\xc5\x82 urz\xc4\x99dnikiem w Departamencie Wyzna\xc5\x84 (1935-1937) i doradc\xc4\x85 naukowym ministra (1937-1939)._NEWLINE_Po wybuchu II wojny \xc5\x9bwiatowej pracowa\xc5\x82 pocz\xc4\x85tkowo w Archiwum Ordynacji Nie\xc5\x9bwieskiej, nast\xc4\x99pnie w antykwariacie Czes\xc5\x82awa Garli\xc5\x84skiego, Bibliotece Narodowej i Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie; wsp\xc3\xb3lnie z Piotrem Biega\xc5\x84skim, Stanis\xc5\x82awem Lorentzem i Janem Zachwatowiczem ratowa\xc5\x82 dzie\xc5\x82a sztuki podczas powstania warszawskiego. Pracownik Referatu \xc5\xbbydowskiego w Wydziale Informacji Biura Informacji i Propagandy Komendy G\xc5\x82\xc3\xb3wnej Armii Krajowej, uczestniczy\xc5\x82 w akcji pomocy \xc5\xbbydom \xe2\x80\x93 przygotowywa\xc5\x82 materia\xc5\x82y ujawniaj\xc4\x85ce zbrodnie hitlerowskie, utrzymywa\xc5\x82 kontakty z ugrupowaniami w getcie warszawskim, pomaga\xc5\x82 w ukrywaniu os\xc3\xb3b narodowo\xc5\x9bci \xc5\xbcydowskiej w domach w Warszawie. Bra\xc5\x82 tak\xc5\xbce udzia\xc5\x82 w tajnym nauczaniu w konspiracyjnej Wolnej Wszechnicy Polskiej._NEWLINE_Po wojnie kierowa\xc5\x82 Dzia\xc5\x82em Dokumentacji w Pa\xc5\x84stwowym Instytucie Historii Sztuki w Warszawie (1945-1946), nast\xc4\x99pnie prowadzi\xc5\x82 wyk\xc5\x82ady z historii kultury na Politechnice Warszawskiej (1946-1947). W 1946 zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 zawodowo z Uniwersytetem Warszawskim. Po habilitacji z historii nowo\xc5\xbcytnej (1946, praca Ulica Marsza\xc5\x82kowska w Warszawie 1754-1914) zosta\xc5\x82 docentem w Katedrze Historii Nowo\xc5\xbcytnej Polski (1948-1956); przez pewien czas pracowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce w bibliotece uniwersyteckiej (1946-1948 bibliotekarz, 1948 kustosz). W 1954 zosta\xc5\x82 profesorem nadzwyczajnym. W kolejnych latach pracowa\xc5\x82 w Katedrach Historii Polski Feudalnej (1956-1959), Historii Polski do XVIII Wieku i Nauk Pomocniczych Historii (1959-1968, 1962-1968 kierownik), Historii Nowoczesnej i Najnowszej (1967-1968, kurator) oraz w Instytucie Historycznym (1968-1973); profesorem zwyczajnym zosta\xc5\x82 w 1961. Kierowa\xc5\x82 na uniwersytecie nadzwyczaj licznymi seminariami historycznymi, by\xc5\x82 promotorem oko\xc5\x82o 70 prac doktorskich._NEWLINE_Poza Uniwersytetem Warszawskim pozostawa\xc5\x82 zwi\xc4\x85zany z Instytutem Historii PAN (1953-1961 kierownik Zak\xc5\x82adu Atlasu Historycznego), Wojskow\xc4\x85 Akademi\xc4\x85 Polityczn\xc4\x85 w Warszawie (1957-1968 kierownik Katedry Historii Wojskowo\xc5\x9bci i Sztuki Wojennej), Mazowieckim O\xc5\x9brodkiem Bada\xc5\x84 Naukowych w Warszawie (od 1967 przewodnicz\xc4\x85cy Rady Naukowej) oraz \xc5\xbbydowskim Instytutem Historycznym w Polsce (od 1969 przewodnicz\xc4\x85cy Rady Naukowej). W 1945 zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty w poczet cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1945 cz\xc5\x82onek-korespondent, 1950 cz\xc5\x82onek zwyczajny); by\xc5\x82 sekretarzem Komisji Atlasu Historycznego Ziem Polskich (1948-1952) oraz sekretarzem Komisji Historii Kultury i Sztuki (1950-1952) Towarzystwa. By\xc5\x82 aktywnym dzia\xc5\x82aczem Polskiego Towarzystwa Historycznego, w latach 1953-1955 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 sekretarza, a od 1956 (do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia) prezesa. Cz\xc5\x82onek Rady Redakcyjnej Przegl\xc4\x85du Historycznego. Ponadto nale\xc5\xbca\xc5\x82 do Towarzystwa Naukowego w Bia\xc5\x82ymstoku, Towarzystwa Naukowego w Gda\xc5\x84sku, Towarzystwa Naukowego P\xc5\x82ockiego, Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w Mi\xc4\x99dzynarodowych Kongresach Historycznych w Wiedniu (1965) i Moskwie (1970), zasiada\xc5\x82 w Obywatelskim Komitecie Odbudowy Zamku Kr\xc3\xb3lewskiego w Warszawie (od 1971) oraz w Sto\xc5\x82ecznej Radzie Narodowej (1958-1962). Wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z organizacjami chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skimi i harcerskimi.\n_START_SECTION_\nNagrody i odznaczenia\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d nagr\xc3\xb3d i odznacze\xc5\x84, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82y si\xc4\x99 udzia\xc5\x82em Herbsta, mo\xc5\xbcna wymieni\xc4\x87 nagrod\xc4\x99 I stopnia ministra obrony narodowej (1968, za badania nad powstaniem ko\xc5\x9bciuszkowskim), Krzy\xc5\xbc Kawalerski (1947) i Oficerski (1966) Orderu Odrodzenia Polski, Order Sztandaru Pracy II klasy (1966), tytu\xc5\x82 Zas\xc5\x82u\xc5\xbcony Nauczyciel PRL (1969).\n_START_SECTION_\nProfil bada\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nZainteresowania naukowe Herbsta obejmowa\xc5\x82y histori\xc4\x99 nowo\xc5\xbcytn\xc4\x85 wojskowo\xc5\x9bci, histori\xc4\x99 miast, histori\xc4\x99 kultury nowo\xc5\xbcytnej, metodologi\xc4\x99 historii i geografi\xc4\x99 historyczn\xc4\x85. By\xc5\x82 wybitnym znawc\xc4\x85 dziej\xc3\xb3w Warszawy i Mazowsza. Przeprowadzi\xc5\x82 pe\xc5\x82ne badania nad genez\xc4\x85 polskiej sztuki wojennej XV i XVI wieku oraz kszta\xc5\x82towaniem si\xc4\x99 sztuki dowodzenia w pocz\xc4\x85tkach XVII wieku. Dokona\xc5\x82 charakterystyki element\xc3\xb3w sztuki wojennej, prowadzonej przez wojska improwizowane, bada\xc5\x82 znaczenie mas ludowych w wojnach polskich. Wiele uwagi po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 powstaniu ko\xc5\x9bciuszkowskiemu, m.in. zbada\xc5\x82 genez\xc4\x99 insurekcji i szlak bojowy oraz wykaza\xc5\x82 nowatorstwo dowodzenia Ko\xc5\x9bciuszki; opracowa\xc5\x82 pami\xc4\x99tniki Jana Kili\xc5\x84skiego. Analizowa\xc5\x82 instytucj\xc4\x99 cechu, znaczenie miast polskich w systemie w\xc5\x82adzy politycznej, dzieje i znaczenie twierdz (m.in. Zamo\xc5\x9bcia i Modlina). Bada\xc5\x82 dzieje warszawskiej ludno\xc5\x9bci \xc5\xbcydowskiej, interesowa\xc5\x82 si\xc4\x99 histori\xc4\x85 drukarstwa polskiego oraz znaczeniem sarmatyzmu w kulturze polskiej XVII wieku. Zgromadzi\xc5\x82 bogate materia\xc5\x82y \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owe i ikonograficzne do panowania Zygmunta III Wazy._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z wieloma czasopismami, m.in. \xe2\x80\x9eBiuletynem Historii Sztuki i Kultury\xe2\x80\x9d (1937-1939), \xe2\x80\x9eRocznikiem Warszawskim\xe2\x80\x9d (1960-1972), \xe2\x80\x9eKwartalnikiem Historycznym\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9ePrzegl\xc4\x85dem Historycznym\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eWojskowym Przegl\xc4\x85dem Historycznym\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eStudiami i Materia\xc5\x82ami do Historii Wojskowo\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d._NEWLINE_By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Komitetu Redakcyjnego Polskiego s\xc5\x82ownika biograficznego._NEWLINE_Ulica upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ca Stanis\xc5\x82awa Herbsta znajduje si\xc4\x99 na warszawskim Ursynowie pomi\xc4\x99dzy al. Komisji Edukacji Narodowej a ul. rtm. Witolda Pileckiego (d. Paw\xc5\x82a Findera).\n_START_SECTION_\nUczniowie\n_START_PARAGRAPH_\nDo grona uczni\xc3\xb3w Stanis\xc5\x82awa Herbsta nale\xc5\xbc\xc4\x85: Krzysztof Bauer, Robert Bielecki, Barbara Bie\xc5\x84kowska, Czes\xc5\x82aw Bloch, Roman Bugaj, Tadeusz Chudoba, Tadeusz D\xc4\x85bkowski, Adam Dobro\xc5\x84ski, Krzysztof Duma\xc5\x82a, Stanis\xc5\x82aw Frelek, Zbigniew G\xc3\xb3ralski, Bogdan Hillebrandt, Andrzej Janowski, Ryszard Juszkiewicz, Gra\xc5\xbcyna Karolewicz, Daniela Kosacka, Jan Kosim, Helena Kozakiewiczowa, Bogus\xc5\x82aw Krassowski, Edward Krawczyk, Marian Lech, Roman \xc5\x81o\xc5\x9b, Wies\xc5\x82aw Majewski, Alicja Makowska, Wies\xc5\x82aw M\xc3\xbcller, Jadwiga Nadzieja, Tadeusz Marian Nowak, Florentyna Rzemieniuk, Andrzej Rzepniewski, Janusz Sikorski, Jan Skarbek, Barbara Sobolowa, Zdzis\xc5\x82aw Spieralski, Edward Sta\xc5\x84czak, Tomasz Strzembosz, Wac\xc5\x82aw Szczygielski, Damian Szulecki, Wojciech Trzebi\xc5\x84ski, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Wa\xc5\xbcniewski, Jacek Wilczur, Henryk Wisner, Janusz Wojtasik, Boles\xc5\x82aw Woszczy\xc5\x84ski, Jan Zi\xc3\xb3\xc5\x82ek.'