b'\n_START_ARTICLE_\nOstra Brama w Wilnie\n_START_SECTION_\nBramy miejskie w Wilnie\n_START_PARAGRAPH_\nW \xc5\x9bredniowieczu istnia\xc5\x82 zwyczaj, \xc5\xbce we wn\xc4\x99kach wie\xc5\xbc bramnych, nad bram\xc4\x85, umieszczano \xc5\x9bwi\xc4\x99te obrazy. Wilno pierwotnie mia\xc5\x82o pi\xc4\x99\xc4\x87 bram miejskich, w tym bram\xc4\x99 Miednick\xc4\x85 (od drogi prowadz\xc4\x85cej do Miednik). Brama ta nazywa\xc5\x82a si\xc4\x99 te\xc5\xbc Ostr\xc4\x85, od cz\xc4\x99\xc5\x9bci po\xc5\x82udniowego przedmie\xc5\x9bcia o nazwie Ostry Koniec. Masywna, kwadratowa wie\xc5\xbca bramna, wzniesiona wraz z obwodem mur\xc3\xb3w obronnych na pocz\xc4\x85tku XVI wieku jest wymieniona w przywileju wydanym mieszczanom wile\xc5\x84skim przez kr\xc3\xb3la Aleksandra Jagiello\xc5\x84czyka 6 wrze\xc5\x9bnia 1503._NEWLINE_Ze wszystkich bram do naszych czas\xc3\xb3w pozosta\xc5\x82a tylko Ostra Brama, reszta zosta\xc5\x82a zniszczona w XIX wieku.\n_START_SECTION_\nArchitektura Ostrej Bramy\n_START_PARAGRAPH_\nBram\xc4\x99 zbudowano w stylu p\xc3\xb3\xc5\xbanogotyckim mi\xc4\x99dzy 1503 a 1514. By\xc5\x82a to budowla wzniesiona na planie niemal kwadratu (11,2\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa010,8 m) o grubo\xc5\x9bci mur\xc3\xb3w dochodz\xc4\x85cej do dw\xc3\xb3ch metr\xc3\xb3w. W przyziemiu umieszczono sklepiony krzy\xc5\xbcowo przelot bramny otwarty na p\xc3\xb3\xc5\x82noc i po\xc5\x82udnie otworami zamkni\xc4\x99tymi \xc5\x82ukiem odcinkowym. Wn\xc4\x99ka w elewacji po\xc5\x82udniowej jest wy\xc5\xbcsza i zawiera szczelin\xc4\x99 s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 do opuszczania kraty zamykaj\xc4\x85cej dodatkowo wej\xc5\x9bcie. Wn\xc4\x99trze bramy jest podzielone stropem na dwie kondygnacje. _NEWLINE_G\xc3\xb3rn\xc4\x85 kondygnacj\xc4\x99 bramy wie\xc5\x84czy wysoka, pe\xc5\x82na attyka, dekorowana wykonanym w narzucie tynkowym reliefowym fryzem, budowanym z element\xc3\xb3w niderlandzkiego ornamentu okuciowego. Kompozycja na \xc5\x9bcianach p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i po\xc5\x82udniowej sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch aedicul uj\xc4\x99tych obeliskami i po\xc5\x82\xc4\x85czonych wolutami. Pomi\xc4\x99dzy nimi umieszczono owalny medalion, podtrzymywany przez wpi\xc4\x99te gryfy i wype\xc5\x82niony p\xc5\x82askorze\xc5\xbab\xc4\x85 je\xc5\xbad\xc5\xbaca Pogoni litewskiej.\n_START_SECTION_\nArchitektura kaplicy\n_START_PARAGRAPH_\nMurowana z ceg\xc5\x82y, otynkowana kaplica zosta\xc5\x82a dobudowana do p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej elewacji Ostrej Bramy. R\xc3\xb3wna jej szeroko\xc5\x9bci\xc4\x85, wysoko\xc5\x9bci\xc4\x85 odpowiada drugiej (wewn\xc4\x99trznej) kondygnacji wie\xc5\xbcy bramnej. Posadowiona zosta\xc5\x82a na arkadowym prz\xc4\x99\xc5\x9ble tworz\xc4\x85cym przed\xc5\x82u\xc5\xbcenie sieni bramnej. Za\xc5\x82o\xc5\xbcona na planie wyd\xc5\x82u\xc5\xbconego, poziomego prostok\xc4\x85ta (10,8\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa05 m), otrzyma\xc5\x82a w prz\xc4\x99\xc5\x9ble \xc5\x9brodkowym sklepienie krzy\xc5\xbcowe, za\xc5\x9b w bocznych kolebkowe._NEWLINE_Jednokondygnacyjna, tr\xc3\xb3josiowa i p\xc5\x82aska fasada kaplicy zosta\xc5\x82a zwie\xc5\x84czona tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnym, ogzymsowanym tympanonem. Jest podzielona dorycko-toska\xc5\x84skimi pilastrami, pozbawionymi baz. Akcent dominuj\xc4\x85cy fasady stanowi\xc4\x85 trzy du\xc5\xbce, p\xc3\xb3\xc5\x82koli\xc5\x9bcie zamkni\xc4\x99te otwory okienne, pozbawione obramie\xc5\x84. Ich doln\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zamyka \xc5\xbceliwna, szczeblinkowa balustrada. Okno \xc5\x9brodkowe ozdobione jest w dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci medalionem z monogramem Maryi. Na balustradach bocznych zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 mniejsze medaliony z herbami Korony (okno wschodnie) i Litwy (okno zachodnie)._NEWLINE_Na kalenicy dwuspadowego dachu, tu\xc5\xbc za szczytem nacz\xc3\xb3\xc5\x82ka, umieszczono prostok\xc4\x85tne, murowane, przezrocze sygnaturki, zwie\xc5\x84czone krzy\xc5\xbcem na \xc5\x9brodkowym postumencie.\n_START_SECTION_\nNapis na bramie\n_START_PARAGRAPH_\nNa Bramie pierwotnie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 napis w j\xc4\x99zyku polskim. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 jego ustali\xc5\x82 biskup wile\xc5\x84ski Andrzej Benedykt K\xc5\x82\xc4\x85giewicz w maju 1828. W tympanonie pod promienistym, wykonanym ze z\xc5\x82oconego mosi\xc4\x85dzu, okiem opatrzno\xc5\x9bci znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 inwokacja \xe2\x80\x9eMATKO MI\xc5\x81OSIERDZIA\xe2\x80\x9d, natomiast nad oknami umieszczono jej ci\xc4\x85g dalszy: \xe2\x80\x9ePOD TWO/J\xc4\x84 OBRO/N\xc4\x98 (nad lewym) i \xe2\x80\x9eUCIE/KAMY/SI\xc4\x98\xe2\x80\x9d (nad prawym), co da\xc5\x82o \xc5\x82\xc4\x85cznie \xe2\x80\x9eMatko Mi\xc5\x82osierdzia, pod Twoj\xc4\x85 obron\xc4\x99 uciekamy si\xc4\x99\xe2\x80\x9d. _NEWLINE_W 1864, z obawy przed niepo\xc5\xbc\xc4\x85danymi reakcjami w\xc5\x82adz rosyjskich, napis zmieniono na \xc5\x82aci\xc5\x84ski \xe2\x80\x9eMATER MISERICORDIAE, SUB TUUM PRAESIDIUM CONFUGIMUS\xe2\x80\x9d. _NEWLINE_Po odzyskaniu Wilna przez Polsk\xc4\x99 zapad\xc5\x82a w 1932 decyzja o przywr\xc3\xb3ceniu pierwotnego napisu. Nowe litery ze z\xc5\x82oconego br\xc4\x85zu, zaprojektowane przez Jerzego Hoppena, zamontowano 29 wrze\xc5\x9bnia 1933. Po drugiej wojnie \xc5\x9bwiatowej napis ten ponownie usuni\xc4\x99to, zast\xc4\x99puj\xc4\x85c \xc5\x82aci\xc5\x84skim.\n_START_SECTION_\nMsze \xc5\x9bwi\xc4\x99te w kaplicy\n_START_PARAGRAPH_\nMsze \xc5\x9bwi\xc4\x99te w kaplicy odprawiane s\xc4\x85 w j\xc4\x99zykach polskim i litewskim. Ustanowione w 1735 \xc5\x9bwi\xc4\x99to Matki Boskiej Ostrobramskiej przypada 16 listopada. Uroczysto\xc5\x9bci odpustowe obejmuj\xc4\x85 liczon\xc4\x85 od niedzieli do niedzieli oktaw\xc4\x99 (osiem dni) zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 to \xc5\x9bwi\xc4\x99to. Wielu wiernych, aby odda\xc4\x87 cze\xc5\x9b\xc4\x87 Maryi, pokonuje na kolanach schody wiod\xc4\x85ce do cudownej kaplicy. Zgodnie z tradycj\xc4\x85, m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani przechodz\xc4\x85cy ulic\xc4\x85 Ostrobramsk\xc4\x85 powinni zdj\xc4\x85\xc4\x87 nakrycie g\xc5\x82owy.'