b'\n_START_ARTICLE_\nZygmunt II August\n_START_SECTION_\nTytu\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nZygmunt August z Bo\xc5\xbcej \xc5\x82aski kr\xc3\xb3l Polski, wielki ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 litewski, a tak\xc5\xbce ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 ziem: krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, \xc5\x82\xc4\x99czyckiej, kujawskiej, kijowskiej, ruskiej, wo\xc5\x82y\xc5\x84skiej, pruskiej, mazowieckiej, podlaskiej, che\xc5\x82mi\xc5\x84skiej, elbl\xc4\x85skiej, pomorskiej, \xc5\xbcmudzkiej, inflanckiej etc. pan i dziedzic. (\xc5\x82ac. Sigismundus Augustus Dei gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, nec non terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Kijoviae, Russiae, Woliniae, Prussiae, Masoviae, Podlachiae, Culmensis, Elbingensis, Pomeraniae, Samogitiae, Livoniae etc. dominus et haeres.).\n_START_SECTION_\nKorona i Litwa\n_START_PARAGRAPH_\nWobec braku zgody szlachty na podwy\xc5\xbcszenie podatk\xc3\xb3w Zygmuntowi Augustowi nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zrealizowa\xc4\x87 wszystkich zamierzonych reform, w tym zwi\xc4\x99kszenia stanu wojska. Pozytywnie natomiast przebieg\xc5\x82a unifikacja pa\xc5\x84stwa. Obj\xc4\x99\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ziem \xc5\x9al\xc4\x85ska, Mazowsza i Prus Kr\xc3\xb3lewskich, za\xc5\x9b przede wszystkim 1 lipca 1569 w Lublinie zawarta zosta\xc5\x82a unia, kt\xc3\xb3ra po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a ostatecznie Koron\xc4\x99 Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego i Wielkie Ksi\xc4\x99stwo Litewskie w jedno pa\xc5\x84stwo \xe2\x80\x93 Rzeczpospolit\xc4\x85, ze wsp\xc3\xb3lnym kr\xc3\xb3lem, sejmem, pieni\xc4\x85dzem i polityk\xc4\x85 zagraniczn\xc4\x85. Odr\xc4\x99bne pozosta\xc5\x82y prawa, wojsko, skarb i urz\xc4\x99dy. Podlasie, Wo\xc5\x82y\xc5\x84, Kijowszczyzna znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w Koronie. Unia przyspieszy\xc5\x82a rozw\xc3\xb3j gospodarczy, spo\xc5\x82eczny i kulturalny Wielkiego Ksi\xc4\x99stwa Litewskiego, prowadzi\xc5\x82a do polonizacji szlachty litewskiej i ruskiej oraz rozszerza\xc5\x82a wp\xc5\x82ywy kultury polskiej a\xc5\xbc na pa\xc5\x84stwo rosyjskie._NEWLINE_W lipcu 1570 zwo\xc5\x82a\xc5\x82 do Szczecina kongres pokojowy, kt\xc3\xb3ry zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 13 grudnia podpisaniem pokoju w Szczecinie, ko\xc5\x84cz\xc4\x85cego I wojn\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85._NEWLINE_Potwierdzono stan posiadania stron walcz\xc4\x85cych, Rzeczpospolita zachowa\xc5\x82a Ksi\xc4\x99stwo Kurlandii i Semigalii oraz znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Inflant._NEWLINE_Za panowania Zygmunta II Augusta mia\xc5\x82 miejsce rozkwit literatury i sztuki renesansowej. Od jego imienia pochodzi nazwa miasta August\xc3\xb3w._NEWLINE_Zygmunt II August zmar\xc5\x82 w 1572 w Knyszynie, jako ostatni polski monarcha z linii m\xc4\x99skiej dynastii jagiello\xc5\x84skiej. Kolejnym kr\xc3\xb3lem polskim, wybranym przez sejm elekcyjny, by\xc5\x82 Henryk Walezy (panowa\xc5\x82 1573\xe2\x80\x931574).\n_START_SECTION_\nUroczysto\xc5\x9bci \xc5\xbca\xc5\x82obne i pogrzebowe\n_START_PARAGRAPH_\nPogrzeb Zygmunta Augusta odby\xc5\x82 si\xc4\x99 z zachowaniem wyj\xc4\x85tkowego ceremonia\xc5\x82u. Po mszy \xc5\xbca\xc5\x82obnej odprawionej w kaplicy zamku w Tykocinie, kondukt pogrzebowy wyruszy\xc5\x82 do Krakowa. Cia\xc5\x82o zmar\xc5\x82ego wyprowadzi\xc5\x82o dwudziestu czterech dworzan odzianych w \xc5\xbca\xc5\x82obne kaptury, ze \xc5\x9bwiecami w r\xc4\x99kach, oraz ubodzy w kapach i za \xc5\x9bwiecami. Dalej post\xc4\x99powa\xc5\x82a procesja z\xc5\x82o\xc5\xbcona ze stu ubogich z zapalonymi \xc5\x9bwiecami, a za nimi ksi\xc4\x99\xc5\xbca i kapelani kr\xc3\xb3lewscy. Za nimi jecha\xc5\x82 chor\xc4\x85\xc5\xbcy na czarno okrytym koniu. Dalej prowadzono czarnego konia z herbami kr\xc3\xb3lewskimi, za kt\xc3\xb3rym jecha\xc5\x82o dw\xc3\xb3ch ch\xc5\x82opc\xc3\xb3w z puklerzami. Nast\xc4\x99pnie jecha\xc5\x82 w\xc3\xb3z z cia\xc5\x82em monarchy, przykryty czarnym suknem i zaprz\xc4\x99\xc5\xbcony w konie tak\xc5\xbce okryte czarnym suknem. Za karawanem post\xc4\x99powali dostojnicy pa\xc5\x84stwowi ze swoimi pocztami. W mijanych miejscowo\xc5\x9bciach orszak witano salwami z dzia\xc5\x82 i broni r\xc4\x99cznej. W nocy przy marach stawiano stra\xc5\xbc sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch komornik\xc3\xb3w kr\xc3\xb3lewskich, o\xc5\x9bmiu drabant\xc3\xb3w, dw\xc3\xb3ch dworzan i dw\xc3\xb3ch jurgieltnik\xc3\xb3w. W Warszawie kondukt \xc5\xbca\xc5\x82obny wita\xc5\x82o dwustu ubogich i sze\xc5\x9b\xc4\x87dziesi\xc4\x99ciu dworzan ze \xc5\x9bwiecami w d\xc5\x82oniach oraz przedstawiciele wszystkich cech\xc3\xb3w rzemie\xc5\x9blniczych. Niesiono 10 mar przybranych z\xc5\x82otog\xc5\x82owiem i aksamitem. Cia\xc5\x82o wprowadzali biskupi i opaci. Poprzedza\xc5\x82y je oznaki kr\xc3\xb3lewskiej w\xc5\x82adzy i chor\xc4\x85giew nadworna. Starym zwyczajem rozdawano pieni\xc4\x85dze ubogim. Wyg\xc5\x82oszono te\xc5\xbc cztery mowy okoliczno\xc5\x9bciowe. W Krakowie na orszak oczekiwali w Bramie Floria\xc5\x84skiej pos\xc5\x82owie dwor\xc3\xb3w zagranicznych, biskupi, opaci i cechy, z trzydziestoma marami pokrytymi z\xc5\x82otog\xc5\x82owiem. Byli r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc chor\xc4\x85\xc5\xbcowie w zbrojach pokrytych czarnym suknem, kt\xc3\xb3rzy post\xc4\x99powali wed\xc5\x82ug starsze\xc5\x84stwa reprezentowanych przez siebie ziem. By\xc5\x82o te\xc5\xbc 30 koni przykrytych jedwabiem, \xc5\xbcacy, sze\xc5\x9bciuset ubogich w kapach i duchowie\xc5\x84stwo. Prowadzono nast\xc4\x99pnie konia okrytego czarnym aksamitem, a dalej, za kr\xc3\xb3lewskimi marami, jecha\xc5\x82 rycerz w zbroi na koniu w czerni, z go\xc5\x82ym mieczem skierowanym ostrzem ku ziemi. Za nim post\xc4\x99powa\xc5\x82 ch\xc5\x82opiec w zbroi, z tarcz\xc4\x85, kopi\xc4\x85 i proporcem tak\xc5\xbce spuszczonym ku ziemi, na kt\xc3\xb3rym przedstawiony by\xc5\x82 Orze\xc5\x82 i Pogo\xc5\x84 \xe2\x80\x93 herby Obojga Narod\xc3\xb3w Rzeczypospolitej. Po nich pod\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82 rycerz w stroju kr\xc3\xb3lewskim, za nim dostojnicy nios\xc4\x85cy znaki kr\xc3\xb3lewskie i sze\xc5\x9b\xc4\x87dziesi\xc4\x99ciu dworzan ze \xc5\x9bwiecami. Orszak zamyka\xc5\x82a Anna Jagiellonka ze swoim dworem, prowadzona przez zagranicznych pos\xc5\x82\xc3\xb3w, oraz radni miasta Krakowa. W takiej asy\xc5\x9bcie odprowadzono cia\xc5\x82o zmar\xc5\x82ego kr\xc3\xb3la na Wawel._NEWLINE_W dniu nast\xc4\x99pnym dokonano tradycyjnego obchodu miasta z pustymi marami, nawiedzaj\xc4\x85c ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Franciszka, \xc5\x9bw. Anny, \xc5\x9bw. Szczepana i \xc5\x9bw. Tr\xc3\xb3jcy, a nast\xc4\x99pnie powr\xc3\xb3cono na Wawel. Nazajutrz rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9bci w katedrze. We wszystkich krakowskich ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ach bito w dzwony. Biskup wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 kazanie, a podczas \xc5\x9bpiewania Ojcze nasz do \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni wjecha\xc5\x82 rycerz przedstawiaj\xc4\x85cy osob\xc4\x99 zmar\xc5\x82ego kr\xc3\xb3la, kt\xc3\xb3ry rzuci\xc5\x82 si\xc4\x99 z konia na posadzk\xc4\x99 przy marach, symbolizuj\xc4\x85c tym \xc5\x9bmier\xc4\x87 kr\xc3\xb3la. Odby\xc5\x82o si\xc4\x99 te\xc5\xbc tradycyjne \xc5\x82amanie piecz\xc4\x99ci pa\xc5\x84stwowych (kanclerskiej i podskarbiowskiej) oraz przenoszenie z mar na o\xc5\x82tarz insygni\xc3\xb3w koronacyjnych. Na posadzk\xc4\x99 rzucono he\xc5\x82m, tarcz\xc4\x99, miecz i kopi\xc4\x99._NEWLINE_Zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 dok\xc5\x82adny opis ubioru Zygmunta Augusta do trumny. Tak wi\xc4\x99c cia\xc5\x82o kr\xc3\xb3la owini\xc4\x99to cerat\xc4\x85 (p\xc5\x82\xc3\xb3tno woskowe) i w\xc5\x82o\xc5\xbcono na nie koszul\xc4\x99 z p\xc5\x82\xc3\xb3tna flamandzkiego, a na koszul\xc4\x99 giermak z czerwonego adamaszku, spi\xc4\x99ty sznurem z\xc5\x82otym, opasuj\xc4\x85cym cia\xc5\x82o. Na to wdziano alb\xc4\x99 z bia\xc5\x82ej kitajki, a na ni\xc4\x85 dalmatyk\xc4\x99 ze z\xc5\x82otog\xc5\x82owiu. Stroju dope\xc5\x82nia\xc5\x82 p\xc5\x82aszcz z altembasu. Na szyi zawieszono \xc5\x82a\xc5\x84cuch z krzy\xc5\xbcem wysadzanym diamentami i rubinami, na palce w\xc5\x82o\xc5\xbcono dwa pier\xc5\x9bcienie: szmaragdowy i szafirowy. R\xc4\x99ce okryto jedwabnymi r\xc4\x99kawiczkami i blachownicami, a na nogi wdziano buty z\xc5\x82otog\xc5\x82owiowe i poz\xc5\x82acane ostrogi. Do boku przypasano miecz w srebrnej pochwie, a obok z\xc5\x82o\xc5\xbcono ber\xc5\x82o i jab\xc5\x82ko. Na g\xc5\x82ow\xc4\x99 w\xc5\x82o\xc5\xbcono biret z czerwonego at\xc5\x82asu, a nast\xc4\x99pnie koron\xc4\x99. Na piersiach z\xc5\x82o\xc5\xbcona zosta\xc5\x82a srebrna poz\xc5\x82acana tabliczka z \xc5\x82aci\xc5\x84skim napisem informuj\xc4\x85cym, kto spoczywa w trumnie. Sama trumna by\xc5\x82a obita wewn\xc4\x85trz czarnym aksamitem._NEWLINE_Pogrzeb Zygmunta II Augusta by\xc5\x82 ostatnim tak wielkim obrz\xc4\x99dem \xc5\xbca\xc5\x82obnym w przedrozbiorowej Polsce.\n_START_SECTION_\nMecenat\n_START_PARAGRAPH_\nNa polecenie kr\xc3\xb3la zmodernizowano w latach 1544\xe2\x80\x931547 Stary Zamek w Kamie\xc5\x84cu Podolskim. W 1544 dobudowano na Zamku Dolnym w Wilnie renesansowe skrzyd\xc5\x82o zwane Pa\xc5\x82acem Nowym (Giovanni Cini), obecnie niezachowane. W latach 1551\xe2\x80\x931568 przebudowano w stylu renesansowym zamek w Niepo\xc5\x82omicach. Po 1549 roku rozbudowany zosta\xc5\x82 przez Hioba Bretfusa zamek w Tykocinie (obecnie w odbudowie) oraz dw\xc3\xb3r kr\xc3\xb3lewski w Knyszynie (niezachowany)._NEWLINE_W 1568 roku zacz\xc4\x85\xc5\x82 by\xc4\x87 budowany Most Zygmunta Augusta w Warszawie (uko\xc5\x84czony po jego \xc5\x9bmierci).'