b'\n_START_ARTICLE_\nAl-Wasik\n_START_PARAGRAPH_\nAl-Wasik bi-llah, Harun Ibn Abbas (arab. \xd9\x87\xd8\xa7\xd8\xb1\xd9\x88\xd9\x86 \xd8\xa8\xd9\x86 \xd8\xb9\xd8\xa8\xd8\xa7\xd8\xb3 \xd8\xa7\xd9\x84\xd9\x88\xd8\xa7\xd8\xab\xd9\x82 \xd8\xa8\xd8\xa7\xd9\x84\xd9\x84\xd9\x87) (zm. 10 sierpnia 847 w Samarze) \xe2\x80\x93 kalif abbasydzki w latach 842-847.\n_START_SECTION_\nZanim zosta\xc5\x82 kalifem\n_START_PARAGRAPH_\nNowy kalif, zrodzony z Al-Mutasima i niewolnicy bizantyjskiej (\xe2\x80\x9erumijskiej\xe2\x80\x9d) o imieniu Karatis, nie by\xc5\x82 wybitn\xc4\x85 osobisto\xc5\x9bci\xc4\x85 i w dodatku panowa\xc5\x82 kr\xc3\xb3tko. Matka jego w 842 odby\xc5\x82a had\xc5\xbcd\xc5\xbc z jego bratem, przysz\xc5\x82ym kalifem Al-Mutawakkilem i w tym\xc5\xbce roku zmar\xc5\x82a. Pochowano j\xc4\x85 w Al-Kufie. Nowy kalif by\xc5\x82 wed\xc5\x82ug historyka At-Tabariego m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x85 \xc5\x9bredniego wzrostu, przystojnym i dobrze zbudowanym. Mia\xc5\x82 blond w\xc5\x82osy, r\xc3\xb3\xc5\xbcow\xc4\x85 karnacj\xc4\x99 i pewien defekt lewego oka. Patronowa\xc5\x82 artystom i uczonym. By\xc5\x82 utalentowany muzycznie: podobno skomponowa\xc5\x82 samodzielnie blisko 100 pie\xc5\x9bni.\n_START_SECTION_\nDynastia Tahiryd\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nTahirydzi nadal pozostali namiestnikami prowincji wschodnich oraz wojskowymi gubernatorami Bagdadu, wobec tego, \xc5\xbce kalif rezydowa\xc5\x82 w Samarra. Kalif uznawa\xc5\x82 dziedziczno\xc5\x9b\xc4\x87 Tahiryd\xc3\xb3w: po \xc5\x9bmierci Abd Allaha Ibn Tahira w 844 sukcesj\xc4\x99 przej\xc4\x85\xc5\x82 bez przeszk\xc3\xb3d jego syn, Tahir Ibn Abd Allah. Stanowisko wezyra pe\xc5\x82ni\xc5\x82 nadal Muhammad Ibn Abd al-Malik az-Zajjat.\n_START_SECTION_\nWymiana je\xc5\x84c\xc3\xb3w z Bizantyjczykami\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 844-845 dosz\xc5\x82o do wymiany je\xc5\x84c\xc3\xb3w z Bizantyjczykami. Wed\xc5\x82ug At-Tabariego wr\xc3\xb3ci\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas do dom\xc3\xb3w a\xc5\xbc 4362 muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w. By\xc5\x82a to pierwsza tak du\xc5\xbca wymiana je\xc5\x84c\xc3\xb3w od czas\xc3\xb3w kalifa Al-Amina (809-813).\n_START_SECTION_\nFaworyzowanie Turk\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPrzypisuje mu si\xc4\x99 faworyzowanie formacji wojskowej asz-szakirijja, gwardii kalifa w Samarra. Odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 za obron\xc4\x99 rubie\xc5\xbcy kalifatu powierzy\xc5\x82 dw\xc3\xb3m wielkorz\xc4\x85dcom tureckim: na zachodzie Al-Asznasowi a na wschodzie Itachowi. W 844-845 i w 846-847 kalif wyprawia\xc5\x82 jednego ze swych wodz\xc3\xb3w tureckich, Bugh\xc4\x99 al-Kabira (\xe2\x80\x9eBugh\xc4\x99 Starszego\xe2\x80\x9d), na czele ekspedycji karnych do Arabii. Turek mia\xc5\x82 kara\xc4\x87 Arab\xc3\xb3w za bezprawie na terenie kalifatu (sic!). Zbuntowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas m.in. s\xc5\x82ynne, bitne plemiona Banu Hilal i Banu Sulajm, kt\xc3\xb3re w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci, w poszukiwaniu nowych siedzib, spustosz\xc4\x85 kraje Maghrebu. Opr\xc3\xb3cz tego dosz\xc5\x82o do zamieszek w kilku miejscach kalifatu, z kt\xc3\xb3rych najgro\xc5\xbaniejsza wydarzy\xc5\x82a si\xc4\x99 w Palestynie i Syrii. Powodem by\xc5\x82 antagonizm mi\xc4\x99dzy miejscowymi Arabami a skoszarowanymi tam do obrony pogranicza Turkami. Za Al-Wasika dosz\xc5\x82o do niebezpiecznego precedensu w dziejach kalifatu abbasydzkiego: w\xc5\x82adca tak dalece lekcewa\xc5\xbcy\xc5\x82 polityk\xc4\x99, i\xc5\xbc usun\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 w domowe zacisze, a zawiadywanie sprawami pa\xc5\x84stwa oraz kontrol\xc4\x99 nad wojskiem i policj\xc4\x85 wraz z zaszczytnym tytu\xc5\x82em \xe2\x80\x9esu\xc5\x82tana\xe2\x80\x9d (arab. as-sultan) powierzy\xc5\x82 w 845 Al-Asznasowi. W 846 dosz\xc5\x82o do w\xc5\x82amania do skarbca kalifa w Samarra, z kt\xc3\xb3rego skradziono 42 tysi\xc4\x85ce dinar\xc3\xb3w; sprawc\xc3\xb3w uda\xc5\x82o si\xc4\x99 jednak uj\xc4\x85\xc4\x87. Owi Turcy w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach arabskich nie zawsze oznaczaj\xc4\x85 ludy etnicznie tureckie, lecz s\xc4\x85 raczej synonimem tego, co staro\xc5\xbcytni okre\xc5\x9blali mianem barbarzy\xc5\x84c\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nNieudany spisek Al-Chuza\xe2\x80\x99iego\n_START_PARAGRAPH_\nWobec faworyzowania Turk\xc3\xb3w zawi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 opozycja kierowana przez Ahmada Ibn Nasr Ibn Malik al-Chuza\xe2\x80\x99iego, przedstawiciela abna ad-dawla, stronnik\xc3\xb3w Abbasyd\xc3\xb3w o rodowodzie d\xc5\x82u\xc5\xbcszym ni\xc5\xbc obecni \xe2\x80\x9eTurcy\xe2\x80\x9d, z udzia\xc5\x82em zwolennik\xc3\xb3w mazhabu Ibn Hanbala. By\xc5\x82 to wi\xc4\x99c ruch zmierzaj\xc4\x85cy do wyeliminowania Turk\xc3\xb3w od kluczowych stanowisk w rz\xc4\x85dzie oraz zast\xc4\x85pienia mutazylizmu \xe2\x80\x9eortodoksyjnym\xe2\x80\x9d sunnizmem. Spisek odkryto w por\xc4\x99 i w kwietniu 846 Ahmad Ibn Nasr odm\xc3\xb3wiwszy uznania mutazylickiego credo zosta\xc5\x82 jako buntownik i ba\xc5\x82wochwalca stracony; jego wsp\xc3\xb3lnik\xc3\xb3w stracono lub ukarano aresztem._NEWLINE_Al-Wasik zmar\xc5\x82 10 sierpnia 847, w sile wieku, zupe\xc5\x82nie niespodziewanie._NEWLINE_Posta\xc4\x87 kalifa Al-Wasika sta\xc5\x82a si\xc4\x99 inspiracj\xc4\x85 dla Williama Thomasa Beckforda do napisania powie\xc5\x9bci gotyckiej \xe2\x80\x9eVathek, an Arabian Tale\xe2\x80\x9d (znanej r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pod tytu\xc5\x82em \xe2\x80\x9eThe History of the Caliph Vathek\xe2\x80\x9d).'