b'\n_START_ARTICLE_\nBessie Potter Vonnoh\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nBessie Onahotema Potter urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 jako jedyne dziecko pochodz\xc4\x85cych z Ohio Alexandra C. Pottera (1836\xe2\x80\x931874) i Mary Elizabeth McKenney (1841\xe2\x80\x931932). W1874 roku, po \xc5\x9bmierci ojca, matka z c\xc3\xb3rk\xc4\x85 przeprowadzi\xc5\x82y si\xc4\x99 do Chicago. W tym okresie ma\xc5\x82a Bessie cierpia\xc5\x82a na r\xc3\xb3\xc5\xbcne dolegliwo\xc5\x9bci, z kt\xc3\xb3rych wyleczy\xc5\x82a si\xc4\x99 przed uko\xc5\x84czeniem dziesi\xc4\x85tego roku \xc5\xbcycia. W m\xc5\x82odym wieku postanowi\xc5\x82a zosta\xc4\x87 rze\xc5\xbabiark\xc4\x85. W 1886 roku wst\xc4\x85pi\xc5\x82a do Art Institute of Chicago, gdzie w ci\xc4\x85gu najbli\xc5\xbcszych kilku lat studiowa\xc5\x82a, z przerwami, rysunek i malarstwo. Pobiera\xc5\x82a lekcje modelowania pod kierunkiem rze\xc5\xbabiarza Lorado Tafta, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, jako jedna z grupy utalentowanych praktykantek, asystowa\xc5\x82a mu ze swoimi dekoracyjnymi rze\xc5\xbabami na wystawie World\xe2\x80\x99s Columbian Exposition w 1893 roku. Dla Illinois State Building Potter zaprojektowa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc alegoryczn\xc4\x85 posta\xc4\x87 Sztuka (Art). Zlecenie na to maj\xc4\x85ce 2,4 m wysoko\xc5\x9bci dzie\xc5\x82o opiewa\xc5\x82o na 800 dolar\xc3\xb3w i mia\xc5\x82o charakter nagrody dla artystki. W trakcie wystawy Potter widzia\xc5\x82a niewielkie prace rosyjskiego rze\xc5\xbabiarza Paolo Troubetzkoya, kt\xc3\xb3re zainspirowa\xc5\x82y j\xc4\x85 do eksperyment\xc3\xb3w z kameralnymi w charakterze rze\xc5\xbabami o wysoko\xc5\x9bci 30 cm. W 1894 roku Potter rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a karier\xc4\x99 zawodow\xc4\x85 zak\xc5\x82adaj\xc4\x85c w\xc5\x82asne studio w Chicago. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 ono wkr\xc3\xb3tce miejscem spotka\xc5\x84 wa\xc5\xbcnych chicagowskich postaci ze \xc5\x9bwiata sztuki i literatury zyskuj\xc4\x85c sobie miano \xe2\x80\x9epokoiku\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9eLittle Room\xe2\x80\x9d). W 1895 roku artystka odwiedzi\xc5\x82a nowojorskie studio znanego rze\xc5\xbabiarza Augustusa Saint-Gaudensa. W tym samym roku zosta\xc5\x82a cz\xc5\x82onkini\xc4\x85 nowojorskiego Society of American Artists i od tego momentu zacz\xc4\x99\xc5\x82a bra\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w organizowanych przez to stowarzyszenie corocznych wystawach. Uznanie dla jej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci przysz\xc5\x82o najpierw wraz z delikatnie podbarwionymi gipsowymi portretami dystyngowanych dam i figurami wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych jej kobiet ubranych wed\xc5\x82ug idea\xc5\x82u Gibson Girl, nazywanych przez ni\xc4\x85 sam\xc4\x85 \xe2\x80\x9ePotterines\xe2\x80\x9d; przyk\xc5\x82adem jest tu Ameryka\xc5\x84ska dziewczyna (The American Girl) z oko\xc5\x82o 1895 roku, znajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 w zbiorach Amon Carter Museum of American Art. Sprzedaj\xc4\x85c swoje prace po 25 dolar\xc3\xb3w za sztuk\xc4\x99 Potter zgromadzi\xc5\x82a fundusze potrzebne jej na podr\xc3\xb3\xc5\xbc do Pary\xc5\xbca._NEWLINE_W podr\xc3\xb3\xc5\xbc t\xc4\x99 wyruszy\xc5\x82a w 1895 roku. W Pary\xc5\xbcu odwiedzi\xc5\x82a Auguste\xe2\x80\x99a Rodina w jego pracowni. Po powrocie do Chicago kontynuowa\xc5\x82a rze\xc5\xbabienie ma\xc5\x82ych figurek. Jej prace w tym okresie powstawa\xc5\x82y pod wp\xc5\x82ywem ameryka\xc5\x84skiego impresjonizmu. W 1896 roku Potter stworzy\xc5\x82a swoje najbardziej udane dzie\xc5\x82o, M\xc5\x82od\xc4\x85 matk\xc4\x99 (A Young Mother), kt\xc3\xb3re do dzi\xc5\x9b okre\xc5\x9bla jej artystyczn\xc4\x85 to\xc5\xbcsamo\xc5\x9b\xc4\x87. Rze\xc5\xbaba ta zosta\xc5\x82a pokazana na wystawie zorganizowanej w 1898 roku przez National Sculpture Society i spowodowa\xc5\x82a otrzymania przez Potter kilku zam\xc3\xb3wie\xc5\x84 na rze\xc5\xbaby publiczne. W \xc5\x9blad za tym dzie\xc5\x82em pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 podobne prace o tematyce macierzy\xc5\x84skiej, a nast\xc4\x99pnie wdzi\xc4\x99czne figurki nowoczesnych kobiet czytaj\xc4\x85cych i ta\xc5\x84cz\xc4\x85cych, jak Ta\xc5\x84cz\xc4\x85ca dziewczyna (Girl Dancing) z 1897 roku. W 1897 Potter roku odwiedzi\xc5\x82a Florencj\xc4\x99. Podczas pobytu w Europie nigdy nie studiowa\xc5\x82a w \xc5\xbcadnej artystycznej uczelni pod kierunkiem europejskich nauczycieli. Po o\xc5\x9bmiomiesi\xc4\x99cznym pobycie w Europie artystka w 1897 roku przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Nowego Jorku i rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a prac\xc4\x99 na ogromnym popiersiem genera\xc5\x82a Samuela W. Crawforda zam\xc3\xb3wionym dla Smith Memorial w Fairmount Park w Filadelfii. Stworzy\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pos\xc4\x85g aktorki Maude Adams, znany jako Ameryka\xc5\x84ska dziewczyna (The American Girl) (1899\xe2\x80\x931900), przeznaczony na Wystaw\xc4\x99 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 w Pary\xc5\xbcu w 1900 roku. W 1899 roku Potter wysz\xc5\x82a za m\xc4\x85\xc5\xbc za malarza Roberta Vonnoh, kt\xc3\xb3rego spotka\xc5\x82a w studiu LoradoTafta._NEWLINE_W 1904 roku Vonnoh zdoby\xc5\x82a nagrod\xc4\x99 Julia A. Shaw Memorial Prize za rze\xc5\xbab\xc4\x99 Siedz\xc4\x85ca na tronie (Enthroned); by\xc5\x82a to pierwsza rze\xc5\xbaba, kt\xc3\xb3ra otrzyma\xc5\x82a nagrod\xc4\x99 National Academy of Design. Wraz z w\xc5\x82\xc4\x85czeniem Society of American Artists do National Academy w 1906 roku Vonnoh zosta\xc5\x82a automatycznie cz\xc5\x82onkini\xc4\x85 jej ostatniej na prawach cz\xc5\x82onka stowarzyszonego; sta\xc5\x82a si\xc4\x99 tym samym pierwsz\xc4\x85 rze\xc5\xbabiark\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra otrzyma\xc5\x82a taki status._NEWLINE_Do popularno\xc5\x9bci figurek Vonnoh przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 eksponowanie ich na wystawach w National Academy of Design, Society of American Artists i National Sculpture Society w Nowym Jorku i Pennsylvania Academy of the Fine Arts w Filadelfii. Jej niekwestionowan\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 artystyczn\xc4\x85 potwierdzi\xc5\x82y ponadto du\xc5\xbce wersje jej rze\xc5\xbab, wyprodukowanych jako odlewy w pierwszych latach XX wieku, przede wszystkim przez Roman Bronze Works, g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 odlewni\xc4\x99 br\xc4\x85zu w Nowym Jorku._NEWLINE_W 1905 roku, zach\xc4\x99ceni przez innych artyst\xc3\xb3w, Bessie i Robert Vonnoh odwiedzili Lyme Art Colony, miejsce letnich spotka\xc5\x84 artystycznych w miejscowo\xc5\x9bci Old Lyme, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82o si\xc4\x99 znane jako centrum ameryka\xc5\x84skiego impresjonizmu. To tutaj oboje zaprzyja\xc5\xbanili si\xc4\x99 z Woodrowem Wilsonem, \xc3\xb3wczesnym rektorem Princeton University, jego \xc5\xbcon\xc4\x85, malark\xc4\x85 Ellen i ich c\xc3\xb3rkami, z kt\xc3\xb3rych \xc5\x9brednia, Jesse, pozowa\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Vonnoh. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie Vonnohowie kupili drugi dom w Old Lyme i zacz\xc4\x99li si\xc4\x99 pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 w Lyme Art Association, stopniowo wtapiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 artyst\xc3\xb3w._NEWLINE_Drogi artystyczne ma\xc5\x82\xc5\xbconk\xc3\xb3w Vonnoh \xc5\x9bci\xc5\x9ble splot\xc5\x82y si\xc4\x99 ze sob\xc4\x85, oboje cz\xc4\x99sto wystawiali razem w dwuosobowych wystawach, w tym w Montross Galleries w Nowym Jorku w 1913 roku i w City Art Museum w Saint Louis w 1916. Vonnoh mia\xc5\x82a te\xc5\xbc wystawy indywidualne; do najbardziej znacz\xc4\x85cych nale\xc5\xbca\xc5\x82y te w Corcoran Gallery of Art w Waszyngtonie w marcu 1910 roku oraz w Brooklyn Institute of Arts and Sciences w marcu 1913 roku. Artystka by\xc5\x82a cz\xc5\x82onkiem Lyme Art Association w Connecticut, gdzie oboje z m\xc4\x99\xc5\xbcem mieli dom letniskowy. W 1921 roku zosta\xc5\x82a wybrana pe\xc5\x82noprawnym cz\xc5\x82onkiem National Academy of Design; by\xc5\x82a pierwsz\xc4\x85 rze\xc5\xbabiark\xc4\x85 przyj\xc4\x99t\xc4\x85 do Akademii jako jej pe\xc5\x82noprawny cz\xc5\x82onek._NEWLINE_W latach 20. Vonnoh id\xc4\x85c w \xc5\x9blady Janet Scudder zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82a si\xc4\x99 przede wszystkim w stron\xc4\x99 naturalnej wielko\xc5\x9bci fontann (Theodore Roosevelt Memorial Bird Fountain z lat 1923\xe2\x80\x931927, Frances Hodgson Burnett Memorial Fountain z lat 1926\xe2\x80\x931937). Po \xc5\x9bmierci m\xc4\x99\xc5\xbca w 1933 roku w po\xc5\x82udniowej Francji aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 artystyczna Vonnoh os\xc5\x82ab\xc5\x82a. W 1948 roku wysz\xc5\x82a ona powt\xc3\xb3rnie za m\xc4\x85\xc5\xbc. Jej nowy ma\xc5\x82\xc5\xbconek, Edward L. Keyes, zmar\xc5\x82 jednak po dziewi\xc4\x99ciu miesi\xc4\x85cach ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa. Vonnoh po \xc5\x9bmierci spocz\xc4\x99\xc5\x82a obok m\xc4\x99\xc5\xbca i innych przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w kolonii artystycznej na Duck River Cemetery w Old Lyme. Najwi\xc4\x99kszy publiczny zbi\xc3\xb3r jej rze\xc5\xbab posiada Corcoran Gallery of Art, kt\xc3\xb3re otrzyma\xc5\x82o spadek po niej. Dla Metropolitan Museum of Art artystka przekaza\xc5\x82a sw\xc3\xb3j portret namalowany przez Williama Chase\xe2\x80\x99a w czasie, kiedy by\xc5\x82a m\xc5\x82od\xc4\x85 studentk\xc4\x85 sztuki.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nDeklarowanym celem artystycznym Bessie Potter Vonnoh by\xc5\x82o, wed\xc5\x82ug udzielonego przez ni\xc4\x85 w 1925 roku wywiadu, \xe2\x80\x9eposzukiwanie pi\xc4\x99kna w codziennym \xc5\x9bwiecie w celu uchwycenia rado\xc5\x9bci i rozmachu wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego, ameryka\xc5\x84skiego \xc5\xbcycia\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Bessie Potter Vonnoh by\xc5\x82a czo\xc5\x82ow\xc4\x85 rze\xc5\xbabiark\xc4\x85 przedstawiaj\xc4\x85c\xc4\x85 w swoich pracach ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 kobieco\xc5\x9b\xc4\x87. Jej ulubionym tworzywem by\xc5\x82 br\xc4\x85z. Podobnie jak ameryka\xc5\x84scy malarze impresjonistyczni, artystka przedstawia\xc5\x82a w swych rze\xc5\xbabach motywy wzi\xc4\x99te z \xc5\xbcycia codziennego, koncentruj\xc4\x85c si\xc4\x99 na statuetkach kobiet i dzieci ubranych wed\xc5\x82ug zasad \xc3\xb3wczesnej mody. W okresie, w kt\xc3\xb3rym wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 rze\xc5\xbabiarzy skupia\xc5\x82a swoj\xc4\x85 uwag\xc4\x99 na monumentalnych pomnikach, Vonnoh tworzy\xc5\x82a niewielkie rze\xc5\xbaby rodzajowe, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y nie tylko zapisem obrazu spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa prze\xc5\x82omu XIX i XX wieku, ale tak\xc5\xbce przyczyni\xc5\x82y si\xc4\x99 do rewitalizacji ma\xc5\x82owymiarowych rze\xc5\xbab z br\xc4\x85zu w Ameryce. Jej M\xc5\x82oda matka dzi\xc4\x99ki b\xc5\x82yskawicznie zdobytej popularno\xc5\x9bci sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce nazwisko Vonnoh sta\xc5\x82o si\xc4\x99 synonimem rze\xc5\xbabiarskich przedstawie\xc5\x84 tematu macierzy\xc5\x84stwa, w kt\xc3\xb3rym psychologiczny nastr\xc3\xb3j g\xc3\xb3rowa\xc5\x82 nad fizycznym opisem. W \xc5\x9blad za tym dzie\xc5\x82em przysz\xc5\x82y podobne prace o tematyce macierzy\xc5\x84skiej, a nast\xc4\x99pnie wdzi\xc4\x99czne figurki nowoczesnych kobiet czytaj\xc4\x85cych i ta\xc5\x84cz\xc4\x85cych, jak Ta\xc5\x84cz\xc4\x85ca dziewczyna (Girl Dancing). Cech\xc4\x85 dojrza\xc5\x82ego stylu artystki sta\xc5\x82 si\xc4\x99 spos\xc3\xb3b plastycznej obr\xc3\xb3bki powierzchni rze\xc5\xbab, kt\xc3\xb3ry jednocze\xc5\x9bnie odzwierciedla\xc5\x82 jej znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc3\xb3wczesnej francuskiej praktyki akademickiej, a zw\xc5\x82aszcza tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci rze\xc5\xbabiarza Jules\xe2\x80\x99a Dalou, znanego z takich dzie\xc5\x82 jak Macierzy\xc5\x84ska Rado\xc5\x9b\xc4\x87 (1872). Najbardziej impresjonistyczna rze\xc5\xbaba Bessie Potter, Marzenia (Daydreams)  z 1898 roku (Corcoran Gallery of Art), przedstawiaj\xc4\x85ca dwie dziewczyny wyci\xc4\x85gni\xc4\x99te na kanapie, przypomina \xc3\xb3wczesne obrazy wypoczywaj\xc4\x85cych kobiet, namalowane przez takich tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w, jak Edmund Tarbell i Thomas Wilmer Dewing._NEWLINE_Po roku 1907 artystka coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej przystraja\xc5\x82a rze\xc5\xbabione przez siebie tancerki w uog\xc3\xb3lnione klasyczne suknie inspirowane tradycj\xc4\x85 greck\xc4\x85. Takie jej dziel\xc4\x85 jak Szalik (The Scarf) z 1908 roku Museum of Fine Arts w Bostonie wywo\xc5\x82a\xc5\x82y skojarzenia ze staro\xc5\xbcytnymi figurkami z Tanagry._NEWLINE_W latach 20. uwaga Vonnoh zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w kierunku naturalnej wielko\xc5\x9bci fontann. Theodore Roosevelt Memorial Bird Fountain (1923\xe2\x80\x931927), przedstawiaj\xc4\x85ca poide\xc5\x82ko dla ptak\xc3\xb3w z dw\xc3\xb3jk\xc4\x85 dzieci, zwierz\xc4\x99tami i ptakami znajduje si\xc4\x99 w Theodore Roosevelt Memorial Sanctuary w Oyster Bay, w stanie Nowy Jork, natomiast podobna tematycznie Frances Hodgson Burnett Memorial Fountain (1926\xe2\x80\x9337) zosta\xc5\x82a ods\xc5\x82oni\xc4\x99ta w 1937 roku w Conservatory Garden w nowojorskim Central Parku.\n_START_SECTION_\nZbiory\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d pierwszych muze\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re naby\xc5\x82y prace Vonnoh by\xc5\x82y: Cincinnati Art Museum, Art Institute of Chicago, Metropolitan Museum of Art i Corcoran Gallery of Art.'