b'\n_START_ARTICLE_\nPedro Arias de \xc3\x81vila\n_START_PARAGRAPH_\nPedro Arias de \xc3\x81vila znany tak\xc5\xbce jako Pedr\xc3\xa1rias lub Pedr\xc3\xa1rias D\xc3\xa1vila (ur. ok. 1443 w Segowii, Hiszpania, zm. 6 marca 1531 w Le\xc3\xb3n) \xe2\x80\x93 hiszpa\xc5\x84ski konkwistador, gubernator Z\xc5\x82otej Kastylii (hiszp. Castilla del Oro) (1514\xe2\x80\x931526), dworzanin kr\xc3\xb3la Ferdynanda II.\n_START_SECTION_\nGubernator Castilla del Oro\n_START_PARAGRAPH_\nW 1514 roku kr\xc3\xb3l mianowa\xc5\x82 go gubernatorem utworzonej na Przesmyku Panamskim kolonii koronnej Castilla del Oro (Panama). Mia\xc5\x82 zaprowadzi\xc4\x87 tam porz\xc4\x85dek i uwi\xc4\x99zi\xc4\x87 Vasco N\xc3\xba\xc3\xb1eza de Balbo\xc4\x99, oskar\xc5\xbcanego o czyny pirackie. List od Balboi o odkryciu Morza Po\xc5\x82udniowego (hiszp. Mar Del Sur ) oraz danina dla kr\xc3\xb3la w z\xc5\x82ocie i szlachetnych kamieniach zmieni\xc5\x82y nastawienie Ferdynanda II. Mianowa\xc5\x82 Balbo\xc4\x99 adelantado Mar del Sur i dw\xc3\xb3ch okr\xc4\x99g\xc3\xb3w nad oceanem, ale za rad\xc4\x85 arcybiskupa Juana Rodrigueza de Fonseca podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 gubernatorowi Castilla del Oro. Arcybiskupowi zdecydowanie Balboa si\xc4\x99 nie podoba\xc5\x82, gdy\xc5\xbc sprawowa\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 z nominacji wicekr\xc3\xb3la Hispanioli (Dzi\xc5\x9b Republika Dominikany i Haiti), Diego Colona, kt\xc3\xb3ry ro\xc5\x9bci\xc5\x82 sobie pretensje do Panamy z tytu\xc5\x82u odkry\xc4\x87 i przywilej\xc3\xb3w ojca._NEWLINE_Wie\xc5\x9bci o z\xc5\x82ocie obudzi\xc5\x82y nadzieje kr\xc3\xb3la i setek hidalgos. W 1513 roku na 22 statki \xc3\x81vila zaokr\xc4\x99towa\xc5\x82o si\xc4\x99 przesz\xc5\x82o 2000 rycerzy odzianych w jedwabie i brokaty. Nie zabrak\xc5\x82o biskupa ani gubernatorowej. Towarzyszy\xc5\x82 gubernatorowi osobisty sekretarz, Fernandez de Oviedo, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy oficjalny kronikarz Indii Zachodnich i kasztelan zamku w Santo Domingo. Sekretarzuj\xc4\x85c gubernatorowi, kt\xc3\xb3rego serdecznie nie cierpia\xc5\x82, napisa\xc5\x82 I cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 znanego dzie\xc5\x82a Historia general y natural de las Indias; by\xc5\x82o ono bezkrytyczne i apologetyczne w stosunku do hiszpa\xc5\x84skich konkwistador\xc3\xb3w z wyj\xc4\x85tkiem gubernatora._NEWLINE_W Panamie stosunki mi\xc4\x99dzy dwoma gubernatorami u\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y si\xc4\x99 z pocz\xc4\x85tku poprawnie. Balboa przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 nad Pacyfik, podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 sobie trzydzie\xc5\x9bci plemion i przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do budowy czterech brygantyn. Mia\xc5\x82 zamiar przebada\xc4\x87 wybrze\xc5\xbca Pacyfiku, poszerzy\xc4\x87 swoje w\xc5\x82o\xc5\x9bci i odszuka\xc4\x87 legendarnie bogat\xc4\x85 krain\xc4\x99 Indian, kt\xc3\xb3ra \xe2\x80\x93 wed\xc5\x82ug kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cych legend \xe2\x80\x93 po\xc5\x82o\xc5\xbcona by\xc5\x82a gdzie\xc5\x9b na po\xc5\x82udniu kontynentu.\n_START_SECTION_\nOsobowo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nUwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce \xc3\x81vila by\xc5\x82 gubernatorem okrutnym, nieporadnym i chorobliwie zazdrosnym o wp\xc5\x82ywy i w\xc5\x82adz\xc4\x99, a ponadto hazardzist\xc4\x85. Nazywano go "Furor Domine". Kaza\xc5\x82 wymordowa\xc4\x87 Indian wok\xc3\xb3\xc5\x82 D\xc3\xa1rien i w mie\xc5\x9bcie zapanowa\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3d, umar\xc5\x82o 500 hidalgos. Oskar\xc5\xbca si\xc4\x99 go o \xc5\x9bmier\xc4\x87 dw\xc3\xb3ch milion\xc3\xb3w Indian. Oviedo napisa\xc5\x82:_NEWLINE_"Pope\xc5\x82nia\xc5\x82 on bez powodu najwi\xc4\x99ksze okrucie\xc5\x84stwa i zabija\xc5\x82 Indian [...], torturowa\xc5\x82 ich i grabi\xc5\x82. Pozostawi\xc5\x82 ca\xc5\x82y kraj w zam\xc4\x99cie buntu, wojny i wrogo\xc5\x9bci"_NEWLINE_\xc3\x81vila zazdro\xc5\x9bci\xc5\x82 osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 Balboi i oskar\xc5\xbca\xc5\x82 go wobec kr\xc3\xb3la o swoje niepowodzenia. Chcia\xc5\x82 przej\xc4\x85\xc4\x87 realizacj\xc4\x99 jego plan\xc3\xb3w i w 1519 r., lub w 1517 r., gdy statki na Pacyfiku by\xc5\x82y ju\xc5\xbc na uko\xc5\x84czeniu, zaprosi\xc5\x82 Balbo\xc4\x99 do Dari\xc3\xa9n. Na drodze czeka\xc5\x82 Francisco Pizarro z nakazem aresztowania. Balboa zosta\xc5\x82 oskar\xc5\xbcony o "szykowanie zdrady", skazany na \xc5\x9bmier\xc4\x87 i natychmiast \xc5\x9bci\xc4\x99ty.\n_START_SECTION_\nDalsze podr\xc3\xb3\xc5\xbce\n_START_PARAGRAPH_\nW Salwadorze i Hondurasie konkwistadorzy \xc3\x81vili spotkali si\xc4\x99 z lud\xc5\xbami Hernana Cortesa i po starciach mi\xc4\x99dzy sob\xc4\x85 wytyczyli granice mi\xc4\x99dzy Z\xc5\x82ot\xc4\x85 Kastyli\xc4\x85, a Now\xc4\x85 Hiszpani\xc4\x85. W Nikaragui pod dow\xc3\xb3dztwem Hernanda de Soto od 1523 roku toczyli za\xc5\xbcarte walki z Indianami. Oczekuj\xc4\x85c na hiszpa\xc5\x84skie statki z korzeniami z Moluk\xc3\xb3w, \xc3\x81vila w 1519 roku zbudowa\xc5\x82 nad Pacyfikiem port Panam\xc4\x99, a nad Morzem Karaibskim \xe2\x80\x93 Nombre de Dios i po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 je drog\xc4\x85. Flot\xc4\x99 Balboi przekaza\xc5\x82 Gasparowi de Espinozie, s\xc4\x99dziemu, kt\xc3\xb3ry wyda\xc5\x82 wyrok \xc5\x9bmierci. Espinoza doko\xc5\x84czy\xc5\x82 budowy statk\xc3\xb3w i w ci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch lat zbada\xc5\x82 600 Mm oceanicznych wybrze\xc5\xbcy Panamy i Kostaryki. Na d\xc5\x82u\xc5\xbcej zatrzyma\xc5\x82 si\xc4\x99 w zatoce Parita w Zatoce Panamskiej, aby doszcz\xc4\x99tnie ograbi\xc4\x87 \xc5\xbcyj\xc4\x85cych tu Indian, kt\xc3\xb3rych ju\xc5\xbc raz ograbi\xc5\x82 w 1515 roku w czasie wyprawy l\xc4\x85dowej._NEWLINE_W 1522 roku wys\xc5\x82a\xc5\x82 na po\xc5\x82udnie Pascala de Andagoy\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry dotar\xc5\x82 do odleg\xc5\x82ej o 250 Mm zatoki Buenaventura w dzisiejszej Kolumbii i wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ci\xc4\x99\xc5\xbcko chory, ale z informacjami o bogatym pa\xc5\x84stwie Bir\xc3\xba (Peru). W tym samym roku zezwoli\xc5\x82 swojemu kuzynowi Gilowi Gonzalesowi de Avilli na zorganizowanie wyprawy na p\xc3\xb3\xc5\x82noc wzd\xc5\x82u\xc5\xbc oceanicznych wybrze\xc5\xbcy Ameryki \xc5\x9arodkowej na poszukiwanie z\xc5\x82ota i cie\xc5\x9bniny \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej oceany. Dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wys\xc5\x82a\xc5\x82 go na podb\xc3\xb3j Hondurasu._NEWLINE_1524 roku jako niejawny udzia\xc5\x82owiec przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do sp\xc3\xb3\xc5\x82ki Francisca Pizarro, Diega de Almagro oraz ksi\xc4\x99dza Hernanda de Luque i zezwoli\xc5\x82 im odszuka\xc4\x87 i zdoby\xc4\x87 kr\xc3\xb3lestwo Bir\xc3\xba (Peru).\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nW 1526 roku przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Le\xc3\xb3n, w Nikaragui, gdzie 1 lipca 1527 zosta\xc5\x82 og\xc5\x82oszony jego gubernatorem. Pozosta\xc5\x82 tam ju\xc5\xbc do ko\xc5\x84ca swoich dni. Zmar\xc5\x82 w wieku 91 lat, 6 marca 1531 roku.'