b'\n_START_ARTICLE_\nNikolaus Riehl\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w rodzinie g\xc5\x82\xc3\xb3wnego in\xc5\xbcyniera fabryki Siemens & Halske. Do 1919 mieszka\xc5\x82 w Rosji, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej repatriowa\xc5\x82 si\xc4\x99 do swojej historycznej ojczyzny, mieszka\xc5\x82 w Berlinie, w 1927 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 fizyk\xc4\x99 na Uniwersytecie Berli\xc5\x84skim. Pracowa\xc5\x82 w dziale radiobiologicznym firmy Auergesellschaft w Berlinie, w 1937 zosta\xc5\x82 kierownikiem tego dzia\xc5\x82u, w 1938 uzyska\xc5\x82 stopie\xc5\x84 doktora. Podczas wojny pracowa\xc5\x82 w tajnej fabryce w Oranienburgu jako ekspert od produkcji czystego uranu metalurgicznego dla reaktor\xc3\xb3w atomowych, otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 profesora. Gdy w po\xc5\x82owie maja 1945 do Berlina przyby\xc5\x82a grupa naukowc\xc3\xb3w atomowych znaj\xc4\x85cych j\xc4\x99zyk niemiecki w towarzystwie oficer\xc3\xb3w NKWD kierowanych przez zast\xc4\x99pc\xc4\x99 ludowego komisarza spraw wewn\xc4\x99trznych ZSRR Zawieniagina, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rej wchodzili fizycy atomowi ubrani w mundury pu\xc5\x82kownik\xc3\xb3w, m.in. Gieorgij Florow, Isaak Kikoin, Julij Chariton i Lew Arcymowicz, N. Riehl dobrowolnie zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 im pom\xc3\xb3c. Wyjecha\xc5\x82 wraz z nimi do Oranienburga, gdzie znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wna niemiecka fabryka do produkcji czystego uranu dla reaktor\xc3\xb3w, a kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a ca\xc5\x82kowicie zniszczona przez ameryka\xc5\x84skie bombardowania na kilka dni przed ko\xc5\x84cem wojny; uszkodzone szcz\xc4\x85tki tego zak\xc5\x82adu zosta\xc5\x82y rozebrane przez stron\xc4\x99 radzieck\xc4\x85 i wywiezione do ZSRR. W innym niemieckim mie\xc5\x9bcie znaleziono magazyn surowc\xc3\xb3w uranowych, w tym prawie sto ton tlenku uranu, w innym ma\xc5\x82ym niemieckim mie\xc5\x9bcie znaleziono 12 ton uranu. Wkr\xc3\xb3tce grupa niemieckich naukowc\xc3\xb3w kierowanych przez Riehla uda\xc5\x82a si\xc4\x99 dobrowolnie do Moskwy w zwi\xc4\x85zku z tym, \xc5\xbce niemieccy fizycy atomowi znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w brytyjskiej i ameryka\xc5\x84skiej strefie okupacyjnej zostali aresztowani i na ponad rok osadzeni w brytyjskim wi\xc4\x99zieniu bez prawa do korespondencji._NEWLINE_W lipcu 1945 grupa naukowc\xc3\xb3w kierowanych przez Riehla przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do przekszta\xc5\x82cania zak\xc5\x82adu w pobli\xc5\xbcu Nogi\xc5\x84ska (wymienianego w dokumentach NKWD jako "Budowa 713") w zak\xc5\x82adu uranowy. Od 1945 do 1950 Riehl pracowa\xc5\x82 w tym zak\xc5\x82adzie jako kierownik laboratorium naukowego, bior\xc4\x85c udzia\xc5\x82 w radzieckim programie atomowym; pod koniec 1945 rozpocz\xc4\x99to tam przetwarzanie tlenku uranu w czysty metaliczny uran. Do 1950 produkcja czystego uranu w tym zak\xc5\x82adzie wynios\xc5\x82a jedn\xc4\x85 ton\xc4\x99 dziennie. 29 pa\xc5\xbadziernika 1949 wraz z innymi naukowcami zaanga\xc5\xbcowanymi w radziecki program atomowy N. Riehl otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 Bohatera Pracy Socjalistycznej i Order Lenina. Przyznano mu te\xc5\xbc Nagrod\xc4\x99 Stalinowsk\xc4\x85. Od 1950 do 1952 by\xc5\x82 kierownikiem naukowym "Laboratorium B". Po \xc5\x9bmierci Stalina i odsuni\xc4\x99ciu Berii w ZSRR znikn\xc4\x99\xc5\x82a potrzeba dalszego utrzymywania niemieckich naukowc\xc3\xb3w i w zwi\xc4\x85zku z tym, po pro\xc5\x9bbie kanclerza RFN Adenauera niemieccy naukowcy, w tym Riehl, uzyskali mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 powrotu do Niemiec; Riehl wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 tam w 1955 i zosta\xc5\x82 profesorem Uniwersytetu Technicznego w Monachium. Po powrocie otrzyma\xc5\x82 od w\xc5\x82adz ZSRR pieni\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 kompensacj\xc4\x99 za udzia\xc5\x82 w radzieckim projekcie atomowym. W latach 1955-1957 by\xc5\x82 kierownikiem budowy eksperymentalnego reaktora atomowego w Monachium. Zosta\xc5\x82 dziekanem Wydzia\xc5\x82u Fizyki i Techniki Uniwersytetu w Monachium. Napisa\xc5\x82 ponad 200 prac naukowych.'