b'\n_START_ARTICLE_\nTomb Raider (seria)\n_START_SECTION_\nScenariusze\n_START_PARAGRAPH_\nIstniej\xc4\x85 cztery r\xc3\xb3\xc5\xbcne wersje biografii Lary. Pierwsza, opowiedziana w cz\xc4\x99\xc5\x9bciach od pierwszej do sz\xc3\xb3stej. Drugi scenariusz stanowi gra Tomb Raider: Legenda i Tomb Raider: Underworld oraz dwa filmy kinowe. Chocia\xc5\xbc Tomb Raider: Anniversary jest remakiem oryginalnego Tomb Raidera, historia opowiedziana w grze zosta\xc5\x82a skorygowana, aby pasowa\xc5\x82a do drugiego scenariusza, cho\xc4\x87 nie zawiera wyra\xc5\xbanych odwo\xc5\x82a\xc5\x84 do fabu\xc5\x82y Legendy. Trzeci scenariusz to wersja komiksowa z komiks\xc3\xb3w wydawanych przez Top Cow. W komiksach wspomina si\xc4\x99, \xc5\xbce Lara straci\xc5\x82a rodzic\xc3\xb3w i narzeczonego w katastrofie samolotu, gdy mia\xc5\x82a dwadzie\xc5\x9bcia jeden lat, za\xc5\x9b w drugim scenariuszu, \xc5\xbce jej matka zgin\xc4\x99\xc5\x82a w katastrofie samolotowej, gdy Lara mia\xc5\x82a dziewi\xc4\x99\xc4\x87 lat._NEWLINE_Pierwszy scenariusz cz\xc4\x99sto nazywany jest scenariuszem Core Design, drugi za\xc5\x9b scenariuszem Crystal Dynamics. R\xc3\xb3\xc5\xbcnice w nich s\xc4\x85 szczeg\xc3\xb3lnie zauwa\xc5\xbcalne w przypadku postaci Lary, co tyczy si\xc4\x99 zar\xc3\xb3wno jej przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci, jak i osobowo\xc5\x9bci. Zar\xc3\xb3wno w drugim scenariuszu jak i w filmach podaje si\xc4\x99, \xc5\xbce ojciec Lary zgin\xc4\x85\xc5\x82 w Kambod\xc5\xbcy. Gry z serii stworzone przez Crystal Dynamics w wielu aspektach powi\xc4\x85zane s\xc4\x85 z filmami, chciano bowiem zachowa\xc4\x87 pomi\xc4\x99dzy nimi swego rodzaju sp\xc3\xb3jno\xc5\x9b\xc4\x87, st\xc4\x85d te\xc5\xbc np. wygl\xc4\x85d rezydencji Croft\xc3\xb3w w Legendzie i Anniversary jest bardzo podobny do tego znanego z film\xc3\xb3w._NEWLINE_W 2013 roku mia\xc5\x82 premier\xc4\x99 restart serii z zupe\xc5\x82nie nowym, czwartym scenariuszem, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 ujawniony na \xc5\x82amach magazynu \xe2\x80\x9eGame Informer\xe2\x80\x9d. Lara Croft (zupe\xc5\x82nie nowa posta\xc4\x87, niepowi\xc4\x85zana z poprzednimi trzema) po uko\xc5\x84czeniu studi\xc3\xb3w w wieku 21 lat wyrusza na ekspedycj\xc4\x99 na jedn\xc4\x85 z Wysp Japo\xc5\x84skich Yamatai, aby udowodni\xc4\x87 \xc5\x9bwiatu, \xc5\xbce nadaje si\xc4\x99 do archeologii. Jednak\xc5\xbce ju\xc5\xbc blisko wyspy statek wpada w sam \xc5\x9brodek burzy sztormowej i tonie. Lara ratuje si\xc4\x99 i dociera na wysp\xc4\x99, jednak\xc5\xbce kto\xc5\x9b j\xc4\x85 og\xc5\x82usza i porywa. Po ucieczce musi przetrwa\xc4\x87 w niekorzystnych warunkach, walczy\xc4\x87 z mieszka\xc5\x84cami wyspy i znale\xc5\xba\xc4\x87 przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82. W tym scenariuszu rodzice Lary zagin\xc4\x99li i s\xc4\x85 poszukiwani, a mimo ich bogactwa, Lara na zap\xc5\x82acenie za studia pracowa\xc5\x82a sama. Nie chcia\xc5\x82a wzi\xc4\x85\xc4\x87 pieni\xc4\x99dzy rodzic\xc3\xb3w, gdy\xc5\xbc w ten spos\xc3\xb3b przyzna\xc5\x82aby, \xc5\xbce oni nie \xc5\xbcyj\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nCechy gier\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wydana zosta\xc5\x82a na platformy Sega Saturn, PlayStation i PC. Z niesprawdzonych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 wynika, \xc5\xbce gra pocz\xc4\x85tkowo projektowana by\xc5\x82a na Atari Jaguar. Jest jednym z tytu\xc5\x82\xc3\xb3w odpowiedzialnych za sukces konsoli PlayStation w latach 90. XX wieku. Gry przedstawiaj\xc4\x85 \xc5\x9bwiat w 3D, na kt\xc3\xb3ry sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 seria grobowc\xc3\xb3w i innych lokacji, przez kt\xc3\xb3re gracz musi przeprowadzi\xc4\x87 Lar\xc4\x99. Po drodze zabija niebezpieczne zwierz\xc4\x99ta i inne istoty, zbiera przedmioty i rozwi\xc4\x85zuje \xc5\x82amig\xc5\x82\xc3\xb3wki, aby uzyska\xc4\x87 dost\xc4\x99p do ostatecznej nagrody, zwykle b\xc4\x99d\xc4\x85cej pot\xc4\x99\xc5\xbcnym artefaktem. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych grach celami Lary stali si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ludzie._NEWLINE_Tomb Raider jest wczesnym przedstawicielem strzelanek trzecioosobowych, jako \xc5\xbce gracz stale widzi g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 bohaterk\xc4\x99. Kamera pod\xc4\x85\xc5\xbca za ni\xc4\x85, zwykle pokazuj\xc4\x85c \xc5\x9bwiat sponad jej ramienia lub zza plec\xc3\xb3w. Do ukazania si\xc4\x99 gry The Angel of Darkness, seri\xc4\x99 charakteryzowa\xc5\x82a budowa \xc5\x9bwiata oparta na sze\xc5\x9bcianach. Stopnie, \xc5\x9bciany i sufity by\xc5\x82y umieszczone pod k\xc4\x85tem 90 stopni wzgl\xc4\x99dem siebie, cho\xc4\x87 projektanci gry u\xc5\xbcywali sprytnych sztuczek, aby to zamaskowa\xc4\x87._NEWLINE_Powodem tej ortogonalno\xc5\x9bci mo\xc5\xbce by\xc4\x87 fakt, \xc5\xbce tw\xc3\xb3rcy rozszerzyli do grafiki 3D wcze\xc5\x9bniejsze dwuwymiarowe gry platformowe. Jest to widoczne w rozgrywce Tomb Raidera, kt\xc3\xb3ry przypomina starsze gry platformowe, takie jak Prince of Persia czy Flashback, kt\xc3\xb3re skupia\xc5\x82y si\xc4\x99 na skakaniu na czas przeplatanym walk\xc4\x85. Ka\xc5\xbcda kolejna gra wprowadza\xc5\x82a nowe bronie i ruchy. Od czwartej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Lara mo\xc5\xbce zeskakiwa\xc4\x87 z lin wykonuj\xc4\x85c salto w ty\xc5\x82, obr\xc3\xb3ci\xc4\x87 si\xc4\x99 w powietrzu i chwyci\xc4\x87 znajduj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 za ni\xc4\x85 kraw\xc4\x99d\xc5\xba. Legenda wprowadzi\xc5\x82a elektromagnetyczny chwytak, kt\xc3\xb3ry bohaterka mo\xc5\xbce przyczepi\xc4\x87 do metalowych przedmiot\xc3\xb3w, u\xc5\xbcywaj\xc4\x85c go chocia\xc5\xbcby jako liny lub aby przyci\xc4\x85ga\xc4\x87 do siebie metalowe obiekty i przeciwnik\xc3\xb3w._NEWLINE_Podstawowe ruchy Lary to salto, przetoczenie si\xc4\x99, wspinaczka, p\xc5\x82ywanie, jask\xc3\xb3\xc5\x82ka i stanie na r\xc4\x99kach. Ostatnie dwie umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci s\xc4\x85 czysto estetyczne i nie pe\xc5\x82ni\xc4\x85 \xc5\xbcadnej funkcji w grze. W Tomb Raiderze III wprowadzono sprint, kt\xc3\xb3ry pozwala\xc5\x82 Larze na tymczasowe przyspieszenie, podczas gdy pasek w g\xc3\xb3rnym rogu ekranu reprezentowa\xc5\x82 jej zmniejszaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 wytrzyma\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. Z funkcji tej zrezygnowano w projektach zrealizowanych przez Crystal Dynamics, cho\xc4\x87 zosta\xc5\x82a ona przywr\xc3\xb3cona w Underworld._NEWLINE_Fabu\xc5\x82a opiera si\xc4\x99 zazwyczaj na zadaniu zdobycia pot\xc4\x99\xc5\xbcnego artefaktu, nim zrobi to z\xc5\x82a organizacja lub pojedyncza osoba, kt\xc3\xb3ra chce go wykorzysta\xc4\x87 do w\xc5\x82asnych cel\xc3\xb3w (cho\xc4\x87 pierwsza, a przede wszystkim pi\xc4\x85ta ods\xc5\x82ona gry, mniej lub bardziej odbiega\xc5\x82y od tego schematu). Artefakty posiadaj\xc4\x85 zazwyczaj mistyczne moce i mog\xc4\x85 mie\xc4\x87 nadprzyrodzone, a nawet obce pochodzenie. Przeciwnicy cz\xc4\x99sto u\xc5\xbcywaj\xc4\x85 artefaktu lub jego cz\xc4\x99\xc5\x9bci jako broni lub do tworzenia przera\xc5\xbcaj\xc4\x85cych mistycznych potwor\xc3\xb3w, stworze\xc5\x84 i mutant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re Lara musi pokonywa\xc4\x87 podczas swojej podr\xc3\xb3\xc5\xbcy.\n_START_SECTION_\nTomb Raider na przeno\xc5\x9bnych konsolach\n_START_PARAGRAPH_\nW 1997 roku pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 wersja na przeno\xc5\x9bn\xc4\x85 konsol\xc4\x99 GameBoy Color. By\xc5\x82a to standardowa gra platformowa bazuj\xc4\x85ca na fabule pierwowzoru. W 2002 roku na przeno\xc5\x9bn\xc4\x85 konsol\xc4\x99 GameBoy Advance pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 gra Tomb Raider: The Prophecy. Gra by\xc5\x82a podobna do tej wydanej w 1997 roku, mia\xc5\x82a jednak lepsz\xc4\x85 grafik\xc4\x99, a fabu\xc5\x82a nie odnosi\xc5\x82a si\xc4\x99 do pierwszej cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Pod koniec roku 2003 na konsoli Nokia N-Gage pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 dok\xc5\x82adna konwersja pierwszego Tomb Raidera, obecnie dost\xc4\x99pna na konsoli PSP. Opr\xc3\xb3cz cz\xc4\x99\xc5\x9bci przeznaczonych wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na konsole przeno\xc5\x9bne, dost\xc4\x99pna jest tak\xc5\xbce Legenda na Nintendo DS i PlayStation Portable, Anniversary na PSP oraz Underworld na DS.\n_START_SECTION_\nFilmy\n_START_PARAGRAPH_\nW 2001 roku na ekranach kin pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 film Lara Croft: Tomb Raider, w kt\xc3\xb3rym w posta\xc4\x87 Lary Croft wcieli\xc5\x82a si\xc4\x99 aktorka Angelina Jolie. Film znacznie odbiega\xc5\x82 od fabu\xc5\x82y przedstawionej w grach. Jest to filmowa adaptacja gry, kt\xc3\xb3ra osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a najwi\xc4\x99kszy sukces pod wzgl\xc4\x99dem finansowym w Stanach Zjednoczonych, gdzie film zarobi\xc5\x82 ponad 131 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w._NEWLINE_W 2003 roku swoj\xc4\x85 premier\xc4\x99 mia\xc5\x82a druga cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 filmu, Tomb Raider: Kolebka \xc5\xbcycia z Angelin\xc4\x85 Jolie w roli g\xc5\x82\xc3\xb3wnej. Film nie okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 sukcesem, a zyski nie pokry\xc5\x82y koszt\xc3\xb3w produkcji, o co producenci obwiniali s\xc5\x82ab\xc4\x85 (wydan\xc4\x85 w tym samym okresie) sz\xc3\xb3st\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 serii._NEWLINE_W 2013 roku poinformowano, \xc5\xbce wytw\xc3\xb3rnia MGM przej\xc4\x99\xc5\x82a od GK Films prawa do kolejnej adaptacji filmowej serii, kt\xc3\xb3ra ma by\xc4\x87 rebootem. Premiera filmu Tomb Raider odby\xc5\x82a si\xc4\x99 2 marca 2018 roku, a w posta\xc4\x87 Lary Croft wcieli\xc5\x82a si\xc4\x99 zdobywczyni Oscara Alicia Vikander. Film zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 koszty swojej produkcji, a w serwisie Rotten Tomatoes okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 najlepiej ocenian\xc4\x85 ekranizacj\xc4\x85 gry komputerowej w historii._NEWLINE_W 2019 roku rozpocz\xc4\x99to prac\xc4\x99 nad czwartym filmem, b\xc4\x99d\xc4\x85cym kontynuacj\xc4\x85 filmu Tomb Raider z 2018 roku.'