b'\n_START_ARTICLE_\nPersowie\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPersowie wywodz\xc4\x85 si\xc4\x99 od Indoeuropejczyk\xc3\xb3w (konkretnie od Ari\xc3\xb3w), kt\xc3\xb3rzy przybyli na tereny obecnego Iranu w II tysi\xc4\x85cleciu p.n.e. W roku 550 p.n.e. Persowie za spraw\xc4\x85 dynastii Achemenid\xc3\xb3w zaj\xc4\x99li Medi\xc4\x99 i utworzyli na jej terenach rozleg\xc5\x82e Imperium Perskie. W V wieku p.n.e. pr\xc3\xb3bowali podbi\xc4\x87 Grecj\xc4\x99 (wojny perskie). W latach 334\xe2\x80\x93327 p.n.e. pa\xc5\x84stwo Achemenid\xc3\xb3w podbi\xc5\x82 Aleksander Wielki. Zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82o to okres dominacji nad Persami, pocz\xc4\x85tkowo grecko-macedo\xc5\x84skiej, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej partyjskiej._NEWLINE_Niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 przywr\xc3\xb3cili Persom w pierwszej po\xc5\x82owie III wieku n.e. w\xc5\x82adcy z dynastii Sasanid\xc3\xb3w. Toczyli oni bezustanne wojny z Cesarstwem rzymskim, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej z Cesarstwem Bizanty\xc5\x84skim. W po\xc5\x82owie VII wieku, w wyniku os\xc5\x82abienia pa\xc5\x84stwa owymi wojnami, Persowie zostali szybko podbici przez Arab\xc3\xb3w i stopniowo przeszli na islam, nie ulegaj\xc4\x85c przy tym jednak arabizacji._NEWLINE_Po okresie panowania arabskiego, mi\xc4\x99dzy IX a XI wiekiem podzielon\xc4\x85 Persj\xc4\x85 rz\xc4\x85dzi\xc5\x82y lokalne dynastie (np. Saffarydzi, Bujidzi). W kolejnych wiekach Persowie prze\xc5\xbcywali najazdy obcych, tureckich lud\xc3\xb3w: Seld\xc5\xbcuk\xc3\xb3w i Chorezmijczyk\xc3\xb3w, nast\xc4\x99pnie za\xc5\x9b kraj najechali Mongo\xc5\x82owie, kt\xc3\xb3rzy zainstalowali w\xc5\x82asn\xc4\x85 dynasti\xc4\x99 na obszarze Iranu, Ilchanid\xc3\xb3w. Po upadku pa\xc5\x84stwa Ilchanid\xc3\xb3w, ca\xc5\x82y kraj zosta\xc5\x82 najechany przez Tamerlana, kt\xc3\xb3ry z kolei za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 dynasti\xc4\x99 Timuryd\xc3\xb3w. Na zachodzie kraju swoje siedziby mia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc turecko-mongolskie federacje Kara Kojunlu i Ak Kojunlu._NEWLINE_Dopiero na pocz\xc4\x85tku XVI wieku, za spraw\xc4\x85 w\xc5\x82adc\xc3\xb3w z pocz\xc4\x85tkowo tureckiej dynastii Safawid\xc3\xb3w, Persowie zn\xc3\xb3w odzyskali niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 utrzymuj\xc4\x85 nieprzerwanie do dzisiaj. Nowo\xc5\xbcytna Persja cz\xc4\x99sto toczy\xc5\x82a wojny z Osmanami na zachodzie, oraz z Uzbekami i p\xc3\xb3\xc5\xbaniej z Afganami na wschodzie. W wiekach XIX i XX Persja dosta\xc5\x82a si\xc4\x99 pod wp\xc5\x82ywy brytyjskie i rosyjskie, a nast\xc4\x99pnie tak\xc5\xbce ameryka\xc5\x84skie. Pocz\xc4\x85wszy od XVIII wieku, kolejnymi dynastiami po Safawidach by\xc5\x82y: Afszarydzi, Zandowie, Kad\xc5\xbcarowie i dynastia Pahlawi, kt\xc3\xb3rej rz\xc4\x85dy obali\xc5\x82a islamska rewolucja w roku 1979.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nPersowie to obok Arab\xc3\xb3w jeden z najwa\xc5\xbcniejszych lud\xc3\xb3w \xc5\x9bwiata islamskiego. S\xc4\x85 dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 grup\xc4\x85 etniczn\xc4\x85 Iranu. Blisko spokrewnieni z nim s\xc4\x85 Tad\xc5\xbcycy z Afganistanu i Tad\xc5\xbcykistanu. Wyznaj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie islam w odmianie imamickiej.'