b'\n_START_ARTICLE_\nOnondaga (jezioro)\n_START_SECTION_\nGeografia\n_START_PARAGRAPH_\nJezioro Onondaga le\xc5\xbcy w hrabstwie Onondaga w centrum najbardziej uprzemys\xc5\x82owionego obszaru regionu Central New York w stanie Nowy Jork w Stanach Zjednoczonych, na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Syracuse. Rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 z p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego zachodu na po\xc5\x82udniowy wsch\xc3\xb3d. Ma 7,4 km d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci i 1,6 szeroko\xc5\x9bci. Zajmuje powierzchni\xc4\x99 12 km\xc2\xb2. Jego \xc5\x9brednia g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 to ok. 10 m, a w najg\xc5\x82\xc4\x99bszym miejscu jezioro si\xc4\x99ga 19 m g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci._NEWLINE_Jego zlewnia zajmuje 738 km\xc2\xb2. G\xc5\x82\xc3\xb3wne rzeki zasilaj\xc4\x85ce jezioro to Nine Mile Creek i Onondaga Creek. Do jeziora odprowadzone s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wody z oczyszczalni \xc5\x9bciek\xc3\xb3w Hrabstwa Onondaga \xe2\x80\x93 Metropolitan Syracuse Sewage Treatment Plant (METRO), co stanowi 20% (30% latem) w\xc3\xb3d sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cych do zbiornika._NEWLINE_Jezioro le\xc5\xbcy w zasi\xc4\x99gu klimatu kontynentalnego, na kt\xc3\xb3ry du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw ma blisko\xc5\x9b\xc4\x87 geograficzna Wielkich Jezior.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nNad jeziorem Onondaga Indianie z teren\xc3\xb3w na wsch\xc3\xb3d od Wielkich Jezior i na po\xc5\x82udnie od Rzeki \xc5\x9bw. Wawrzy\xc5\x84ca zawi\xc4\x85zali lig\xc4\x99 plemion Irokez\xc3\xb3w, a brzegi jeziora sta\xc5\x82y si\xc4\x99 ich g\xc5\x82\xc3\xb3wnym o\xc5\x9brodkiem. Pierwszym Europejczykiem, kt\xc3\xb3ry dotar\xc5\x82 do jeziora, by\xc5\x82 francuski podr\xc3\xb3\xc5\xbcnik Samuel de Champlain (1570\xe2\x80\x931635). W 1654 roku w okresie zawieszenia broni w walkach z Irokezami nad jeziorem powsta\xc5\x82a niewielka osada jezuicka Ste. Marie de Gannentaha. Jezuitom przypisuje si\xc4\x99 odkrycie s\xc5\x82onych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 w pobli\xc5\xbcu uj\xc5\x9bcia Onondaga Creek._NEWLINE_Osadnicy z Europy zacz\xc4\x99li osiedla\xc4\x87 si\xc4\x99 na ziemiach wok\xc3\xb3\xc5\x82 jeziora w XVII\xe2\x80\x93XVIII w. W XIX w. po stronie zachodniej zacz\xc4\x99\xc5\x82a rozwija\xc4\x87 si\xc4\x99 produkcja soli na potrzeby przemys\xc5\x82u (w\xc4\x99glanu sodu), po stronie p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodniej powsta\xc5\x82a baza turystyczna._NEWLINE_W XX w. tereny na zachodnim brzegu jeziora zosta\xc5\x82y silnie zindustrializowane \xe2\x80\x93 m.in. powsta\xc5\x82y zak\xc5\x82ady produkcji stali, farmaceutyk\xc3\xb3w i sprz\xc4\x99tu gospodarstwa domowego.\n_START_SECTION_\nZanieczyszczenie\n_START_PARAGRAPH_\nOd pocz\xc4\x85tku osadnictwa do zbiornika odprowadzano nieczysto\xc5\x9bci, \xc5\x9bcieki miejskie i przemys\xc5\x82owe. \xc5\x9acieki przemys\xc5\x82owe charakteryzowa\xc5\x82y si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 zawarto\xc5\x9bci\xc4\x85 pestycyd\xc3\xb3w, metali ci\xc4\x99\xc5\xbckich, o\xc5\x82owiu, kobaltu i przede wszystkim rt\xc4\x99ci. Z powodu zanieczyszczenia wody, w 1940 roku wprowadzono zakaz p\xc5\x82ywania w jeziorze._NEWLINE_Pierwsze dzia\xc5\x82ania na rzecz czystszej wody podj\xc4\x99to w p\xc3\xb3\xc5\xbanych latach 50. XX w., kiedy rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 oczyszczalni \xc5\x9bciek\xc3\xb3w, uko\xc5\x84czonej w 1960 roku. Na pocz\xc4\x85tku lat 70. XX w., podczas przeprowadzonych w\xc3\xb3wczas bada\xc5\x84, stwierdzono wysokie st\xc4\x99\xc5\xbcenie rt\xc4\x99ci w mi\xc4\x99sie ryb i w 1972 roku wprowadzono zakaz rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwa._NEWLINE_Jezioro uznawane by\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas za jedno z najbardziej zanieczyszczonych zbiornik\xc3\xb3w na terenie Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z powodu zanieczyszcze\xc5\x84 sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cych za spraw\xc4\x85 Ley Creek \xe2\x80\x93 jednej z mniejszych rzek wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cych do zbiornika. W latach 80. XX w. do rzeki dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 fosfor z zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w produkuj\xc4\x85cych \xc5\x9bwiece oraz p\xc5\x82yn do odladzania samolot\xc3\xb3w z pobliskiego lotniska. Wiele zanieczyszcze\xc5\x84 chemicznych pochodzi\xc5\x82o z zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w chemicznych Solvay, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y przej\xc4\x99te przez koncern Honeywell, kt\xc3\xb3remu po zamkni\xc4\x99ciu zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o powierzone oczyszczanie jeziora. Wiele zanieczyszcze\xc5\x84 zosta\xc5\x82o usuni\xc4\x99tych przy pomocy metody bagrowania.'