b"\n_START_ARTICLE_\nTranslacja (genetyka)\n_START_SECTION_\nTranslacja u prokariont\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nU prokariont\xc3\xb3w inicjacja translacji wymaga ma\xc5\x82ej i du\xc5\xbcej podjednostki rybosomu, czynnik\xc3\xb3w inicjacji translacji, GTP (jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a energii) oraz inicjatorowego aminoacylo-tRNA (ze zwi\xc4\x85zanym aminokwasem formylometionin\xc4\x85). Ma\xc5\x82a podjednostka rybosomu wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z czynnikiem inicjacji translacji IF3. 16S rRNA z ma\xc5\x82ej podjednostki rybosomu 30S rozpoznaje i wi\xc4\x85\xc5\xbce komplementarn\xc4\x85 sekwencj\xc4\x99 Shine-Dalgarno w mRNA. Czynnik inicjacji translacji IF2 wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z fMet-tRNA i pomaga mu zwi\xc4\x85za\xc4\x87 si\xc4\x99 z ma\xc5\x82\xc4\x85 podjednostk\xc4\x85 rybosomu. W rybosomie s\xc4\x85 trzy miejsca, w kt\xc3\xb3rych mo\xc5\xbce znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 tRNA: miejsce A, przez kt\xc3\xb3re wchodzi aminoacylo-tRNA (z wyj\xc4\x85tkiem pierwszego aminoacylo-tRNA - fMet-tRNA, kt\xc3\xb3re wchodzi przez miejsce P), miejsce P, gdzie tworzy si\xc4\x99 peptydylo-tRNA, oraz miejsce E, przez kt\xc3\xb3re tRNA opuszcza rybosom po oddaniu aminokwasu. Aminoacylo-tRNA (fMet-tRNA) znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w miejscu P rybosomu rozpoznaje kodon inicjuj\xc4\x85cy AUG. Inicjacja ko\xc5\x84czy si\xc4\x99 przy\xc5\x82\xc4\x85czeniem du\xc5\xbcej podjednostki rybosomu i uwolnieniem czynnik\xc3\xb3w inicjacji translacji._NEWLINE_Po wej\xc5\x9bciu fMet-tRNA do miejsca P miejsce A otwiera si\xc4\x99 i umo\xc5\xbcliwia zwi\xc4\x85zanie si\xc4\x99 kolejnego aminoacylo-tRNA. W tym wi\xc4\x85zaniu bierze udzia\xc5\x82 czynnik elongacji translacji EF-Tu. W ten spos\xc3\xb3b rozpoczyna si\xc4\x99 elongacja. Rosn\xc4\x85cy polipeptyd od\xc5\x82\xc4\x85cza si\xc4\x99 od tRNA w miejscu P, a mi\xc4\x99dzy ostatnim aminokwasem a aminokwasem przy\xc5\x82\xc4\x85czonym do tRNA w miejscu A tworzy si\xc4\x99 wi\xc4\x85zanie peptydowe. Reakcja ta jest katalizowana przez rybozym peptydylotransferaz\xc4\x99 - 23S rRNA w podjednostce 50S rybosomu. Rybosom przesuwa si\xc4\x99 o trzy nukleotydy na nici mRNA, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 s\xc4\x85 zwi\xc4\x85zane tRNA. Dzi\xc4\x99ki temu polipeptyd przesuwa si\xc4\x99 z miejsca A do miejsca P, a niena\xc5\x82adowane tRNA trafia do miejsca E. Powstaj\xc4\x85ce bia\xc5\x82ko wysuwa si\xc4\x99 z rybosomu przez otw\xc3\xb3r w du\xc5\xbcej podjednostce. Elongacja trwa, dop\xc3\xb3ki rybosom nie natrafi na jeden z kodon\xc3\xb3w terminacyjnych w mRNA._NEWLINE_Kiedy kodon terminacyjny znajdzie si\xc4\x99 w miejscu A rybosomu, nast\xc4\x99puje terminacja translacji. Kodony terminacyjne nie s\xc4\x85 rozpoznawane przez \xc5\xbcadne tRNA, tylko przez czynniki uwalniaj\xc4\x85ce, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 odpowiedzialne za hydroliz\xc4\x99 wi\xc4\x85zania estrowego peptydylo\xe2\x80\x94tRNA i uwolnienie nowo powsta\xc5\x82ego bia\xc5\x82ka z rybosomu. U prokariont\xc3\xb3w za proces terminacji translacji odpowiedzialne s\xc4\x85 dwa czynniki \xe2\x80\x94 RF1 i RF2. Czynnik RF1 rozpoznaje kodony UAA i UAG, a RF2 rozpoznaje kodony UAA i UGA._NEWLINE_Po terminacji mRNA i tRNA s\xc4\x85 uwalniane z rybosomu, a on sam dysocjuje na podjednostki, kt\xc3\xb3re mog\xc4\x85 zosta\xc4\x87 ponownie wykorzystane do inicjacji translacji kolejnego mRNA.\n_START_SECTION_\nTranslacja u eukariont\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nU eukariont\xc3\xb3w inicjacja translacji mo\xc5\xbce przebiega\xc4\x87 na dwa sposoby._NEWLINE_Pierwszy z nich to inicjacja zale\xc5\xbcna od czapeczki. Z\xc5\x82o\xc5\xbcony z czynnik\xc3\xb3w inicjacji translacji eIF-4E, eIF4G i eIF4A kompleks eIF4F wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z czapeczk\xc4\x85 i z bia\xc5\x82kiem PABP wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cym ogon poli-A. Ma\xc5\x82a podjednostka rybosomu 40S wi\xc4\x85\xc5\xbce eIF1, eIF3, eIF5 i kompleks eIF2-GTP-Met-tRNAi. Nast\xc4\x99pnie eIF3 wchodzi w interakcje z eIF4G zwi\xc4\x85zanym z czapeczk\xc4\x85. Taki kompleks inicjacyjny zaczyna przesuwa\xc4\x87 si\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc cz\xc4\x85steczki mRNA w kierunku od 5' do 3', a\xc5\xbc natrafi na kodon start AUG. Wtedy nast\xc4\x99puje uwolnienie niekt\xc3\xb3rych czynnik\xc3\xb3w i zwi\xc4\x85zanie si\xc4\x99 du\xc5\xbcej podjednostki rybosomu 60S z ma\xc5\x82\xc4\x85. Powstaje funkcjonalny rybosom i rozpoczyna si\xc4\x99 elongacja._NEWLINE_Inicjacja niezale\xc5\xbcna od czapeczki u eukariont\xc3\xb3w nie wymaga w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki rybosomu od czapeczki do kodonu start. Czynniki ITAF umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 ma\xc5\x82ej podjednostce rybosomu 40S zwi\xc4\x85zanie si\xc4\x99 z sekwencj\xc4\x85 IRES (ang. internal ribosome entry site - wewn\xc4\x99trzne miejsce wi\xc4\x85zania rybosomu). Sekwencje IRES wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 m.in. w genach ulegaj\xc4\x85cych ekspresji pod wp\xc5\x82ywem czynnik\xc3\xb3w stresowych. Mo\xc5\xbcna je znale\xc5\xba\xc4\x87 tak\xc5\xbce u wirus\xc3\xb3w._NEWLINE_U eukariont\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puje tylko jeden czynnik terminacyjny eRF1._NEWLINE_U cz\xc5\x82owieka o masie 70 kg w ci\xc4\x85gu doby syntezowane jest ok. 350 g bia\xc5\x82ek.\n_START_SECTION_\nTranslacja a antybiotyki\n_START_PARAGRAPH_\nR\xc3\xb3\xc5\xbcnice w mechanizmach translacji mi\xc4\x99dzy prokariontami i eukariontami umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 wybi\xc3\xb3rcze hamowanie syntezy bia\xc5\x82ek bakteryjnych._NEWLINE_Antybiotyki zaburzaj\xc4\x85ce translacj\xc4\x99 to, mi\xc4\x99dzy innymi, puromycyna, streptomycyna i inne aminoglikozydy, tetracykliny, chloramfenikol, linkozamidy, makrolidy."