b'\n_START_ARTICLE_\n\xc5\x9awi\xc4\x99ta Anna (malowid\xc5\x82o z Faras)\n_START_SECTION_\nDzie\xc5\x82o w pierwotnym miejscu\n_START_PARAGRAPH_\nMalowid\xc5\x82o z wizerunkiem \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 in situ na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej \xc5\x9bcianie nawy p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej na wysoko\xc5\x9bci 3 metr\xc3\xb3w od poziomu posadzki. Znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 ono na pierwszym tynku i przykryte by\xc5\x82o drug\xc4\x85 jego warstw\xc4\x85 z kompozycj\xc4\x85 Kr\xc3\xb3lowej Marthy. Nawa p\xc3\xb3\xc5\x82nocna w katedrze w Faras mog\xc5\x82a by\xc4\x87 przeznaczona dla kobiet. Wizerunek \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny nie by\xc5\x82 jedynym prezentowanym tam wizerunkiem kobiety \xe2\x80\x93 widnia\xc5\x82y tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przedstawienia fundatorek, \xc5\x9bwi\xc4\x99tych niewiast, kr\xc3\xb3lowych, m\xc4\x99czennic, matek i uzdrowicielek. Wiele z nich najpewniej s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o pobo\xc5\xbcno\xc5\x9bci prywatnej.\n_START_SECTION_\nIkonografia przedstawienia\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9awi\xc4\x99ta Anna jest malowid\xc5\x82em zachowanym fragmentarycznie, przedstawia g\xc5\x82ow\xc4\x99 i fragment ramion \xc5\x9bwi\xc4\x99tej, widoczna jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc g\xc3\xb3rna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 prawej d\xc5\x82oni trzymanej przy ustach. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Anna przedstawiona by\xc5\x82a w ca\xc5\x82ej postaci \xe2\x80\x93 stoj\xc4\x85ca lub tronuj\xc4\x85ca.\n_START_SECTION_\nOpis wizerunku \xc5\x9bwi\xc4\x99tej\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug K. Micha\xc5\x82owskiego posta\xc4\x87 ubrana jest w purpurowy maforion, czyli rodzaj p\xc5\x82aszcza z kapturem. Fa\xc5\x82dy kaptura maforionu oznaczono czarnymi kreskami. Kaptur jest wewn\xc4\x85trz jasno\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty, pokryty jasnofioletowymi fa\xc5\x82dami. Czepiec Anny ukazano jako \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty woal mi\xc4\x99dzy kapturem a twarz\xc4\x85. Twarz \xc5\x9bwi\xc4\x99tej jest pod\xc5\x82u\xc5\xbcna, nos d\xc5\x82ugi i prosty, cieniowany z prawej fioletow\xc4\x85 kresk\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra schodzi od \xc5\x82uk\xc3\xb3w brwi. Koniec nosa zosta\xc5\x82 zaznaczony czarn\xc4\x85, zakrzywion\xc4\x85 lini\xc4\x85. Podkre\xc5\x9blone ciemnofioletowym konturem k\xc4\x85ciki ust \xc5\x9bwi\xc4\x99tej opadaj\xc4\x85 ku do\xc5\x82owi. Szeroko rozwarte oczy maj\xc4\x85 du\xc5\xbce, czarne \xc5\xbarenice otoczone purpurow\xc4\x85 i czarn\xc4\x85 kresk\xc4\x85. Dolne powieki wykonano jasnofioletow\xc4\x85 farb\xc4\x85, g\xc3\xb3rne \xe2\x80\x93 ciemnofioletow\xc4\x85. Pierwotnie brwi namalowano jasnym fioletem, a nast\xc4\x99pnie poci\xc4\x85gni\xc4\x99to je czarn\xc4\x85 farb\xc4\x85, co da\xc5\x82o efekt ciemnej purpury. W tle g\xc5\x82owy brakuje nimbu, kt\xc3\xb3ry wyst\xc4\x99puje zazwyczaj w przedstawieniach \xc5\x9bwi\xc4\x99tych. R\xc4\x99ka Anny ma d\xc5\x82ugie, w\xc4\x85skie palce wykonane z pomoc\xc4\x85 jasno\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tej farby i otoczone konturem w kolorze fioletowym. Prawa d\xc5\x82o\xc5\x84 \xc5\x9bwi\xc4\x99tej podtrzymuje jej podbr\xc3\xb3dek, a palec wskazuj\xc4\x85cy z zaznaczonym paznokciem po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest na ustach.\n_START_SECTION_\n\xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82a literackie a ikonografia \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82a kanoniczne nie wspominaj\xc4\x85 o \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Annie. Posta\xc4\x87 ta pojawia si\xc4\x99 natomiast w Protoewangelii Jakuba \xe2\x80\x93 apokryfie z ko\xc5\x84ca II lub pocz\xc4\x85tku III wieku napisanym w j\xc4\x99zyku greckim, prze\xc5\x82o\xc5\xbconym na wiele j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w zar\xc3\xb3wno na Wschodzie, jak i Zachodzie, a tak\xc5\xbce w Ewangelii Pseudo-Mateusza i innych \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach apokryficznych. W apokryfach tych opisywane s\xc4\x85 wydarzenia zwi\xc4\x85zane z narodzinami i dzieci\xc5\x84stwem Matki Boskiej, wzorowane na Starym Testamencie, gdzie narodziny patriarch\xc3\xb3w biblijnych przedstawiano jako skutek Boskiego dzia\xc5\x82ania poprzez przezwyci\xc4\x99\xc5\xbcenie kobiecej bezp\xc5\x82odno\xc5\x9bci. \xc5\x9awi\xc4\x99ta Anna i jej ma\xc5\x82\xc5\xbconek, \xc5\x9bwi\xc4\x99ty Joachim, pobo\xc5\xbcny \xc5\xbbyd z rodu Dawida, nie mieli potomk\xc3\xb3w, co w \xc3\xb3wczesnym spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie \xc5\xbcydowskim uwa\xc5\xbcano za ha\xc5\x84b\xc4\x99. Dzi\xc4\x99ki modlitwom i wierze w interwencj\xc4\x99 Bosk\xc4\x85 Anna w podesz\xc5\x82ym wieku pocz\xc4\x99\xc5\x82a i urodzi\xc5\x82a c\xc3\xb3rk\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82a matk\xc4\x85 Jezusa Chrystusa. Ann\xc4\x99 i Joachima w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej tradycji nazywano Theopatores, czyli Przodkami Boga. Tradycja znana r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na terenach Egiptu umiejscawia\xc5\x82a narodziny Marii w Betlejem uwa\xc5\xbcanym za miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 pochodzenia \xc5\x9bw. Anny.\n_START_SECTION_\nKult \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny w Nubii\n_START_PARAGRAPH_\nPrzypuszcza si\xc4\x99, \xc5\xbce kult \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny by\xc5\x82 \xc5\xbcywy w dawnej Nubii. Przede wszystkim wi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z faktem, i\xc5\xbc Anna by\xc5\x82a matk\xc4\x85 Marii, a zatem przodkini\xc4\x85 Jezusa Chrystusa. B. Mierzejewska twierdzi, \xc5\xbce Nubijki ze wzgl\xc4\x99du na cudowne pocz\xc4\x99cie c\xc3\xb3rki przez \xc5\x9bwi\xc4\x99t\xc4\x85 modli\xc5\x82y si\xc4\x99 do niej z nadziej\xc4\x85 na jej wstawiennictwo i wys\xc5\x82uchanie. Pro\xc5\x9bby mog\xc5\x82y dotyczy\xc4\x87 potomstwa, pomy\xc5\x9blnego rozwi\xc4\x85zania oraz zdrowia i \xc5\xbcycia w\xc5\x82asnego i swych dzieci.\n_START_SECTION_\nDrugi wizerunek \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny w katedrze w Faras\n_START_PARAGRAPH_\nO istnieniu kultu matki Marii \xc5\x9bwiadczy\xc4\x87 mo\xc5\xbce umieszczenie jej wizerunku na drugiej warstwie tynku w tej samej nawie. To drugie malowid\xc5\x82o jest p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze i przedstawia \xc5\x9bwi\xc4\x99t\xc4\x85 tronuj\xc4\x85c\xc4\x85 z ma\xc5\x82\xc4\x85 Mari\xc4\x85 na kolanach, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce w pozycji karmienia dziecka piersi\xc4\x85. Zachowany fragment malowid\xc5\x82a \xe2\x80\x93 zaplecka tronu oraz legenda okre\xc5\x9blaj\xc4\x85ca przedstawion\xc4\x85 posta\xc4\x87 \xe2\x80\x93 znajduje si\xc4\x99 w Narodowym Muzeum Sudanu w Chartumie.\n_START_SECTION_\nWizerunek \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny w ko\xc5\x9bciele w Abdallah Nirki\n_START_PARAGRAPH_\nWizerunek \xc5\x9bwi\xc4\x99tej Anny odkryto r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w ko\xc5\x9bciele w Abdallah Nirki w pobli\xc5\xbcu Faras. Jej posta\xc4\x87 przedstawiono tam w pozycji stoj\xc4\x85cej. Malowid\xc5\x82o znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej nawie miejscowego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\nSymbolika gestu \xc5\x9bwi\xc4\x99tej na malowidle\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9awi\xc4\x99ta Anna z Faras to jedyne znane przedstawienie tej \xc5\x9bwi\xc4\x99tej w ge\xc5\x9bcie z palcem po\xc5\x82o\xc5\xbconym na ustach. Istnieje kilka interpretacji symboliki tego gestu. Mo\xc5\xbce on by\xc4\x87 nakazem zachowania ciszy i milczenia. Tak\xc5\xbce nawi\xc4\x85zaniem do "ciszy Bo\xc5\xbcej", w kt\xc3\xb3rej mia\xc5\x82y wed\xc5\x82ug \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Ignacego Antioche\xc5\x84skiego dokona\xc4\x87 si\xc4\x99 trzy tajemnice zwi\xc4\x85zane z osob\xc4\x85 Marii: cudowne pocz\xc4\x99cie, dziewictwo i zrodzenie przez ni\xc4\x85 Mesjasza. Inna teoria m\xc3\xb3wi o tym, \xc5\xbce gest wskazuje na modlitw\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej pogr\xc4\x85\xc5\xbcona jest \xc5\x9bwi\xc4\x99ta. W egipskim klasztorze w Bawit w podobnym ge\xc5\x9bcie ukazano mnich\xc3\xb3w recytuj\xc4\x85cych psalmy. W egipskich i palesty\xc5\x84skich \xc5\x9brodowiskach monastycznych oraz w niekt\xc3\xb3rych sektach heretyckich istnia\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zwyczaj odmawiania modlitw p\xc3\xb3\xc5\x82g\xc5\x82osem z palcem wskazuj\xc4\x85cym prawej r\xc4\x99ki na ustach. Wierzono, \xc5\xbce palec ten chroni cz\xc5\x82owieka przed z\xc5\x82ymi mocami, kt\xc3\xb3re pr\xc3\xb3buj\xc4\x85 zaw\xc5\x82adn\xc4\x85\xc4\x87 jego sercem podczas modlitwy.\n_START_SECTION_\nInskrypcja na malowidle\n_START_PARAGRAPH_\nNa malowidle znajduje si\xc4\x99 inskrypcja. W obu registrach pionowych brakuje zako\xc5\x84cze\xc5\x84. Wed\xc5\x82ug S. Jakobielskiego tre\xc5\x9b\xc4\x87 napisu to: \xc5\x9awi\xc4\x99ta Anna, matka Bogurodzicy. \xc5\x9awi\xc4\x99ta i... Proponuje on dwie mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci zako\xc5\x84czenia tego napisu: \xc5\x9awi\xc4\x99ta i Maria lub \xc5\x9awi\xc4\x99ta i rodzicielka Marii, przy czym druga propozycja jest zgodna z zasad\xc4\x85 czytania lewego pionowego registru tekstu przed pozosta\xc5\x82ymi linijkami. Jedno ze s\xc5\x82\xc3\xb3w inskrypcji wyra\xc5\xbcono monogramem zgodnym z okresem wykonania malowid\xc5\x82a, spotykanym tak\xc5\xbce w malarstwie bizantyjskim.'