b'\n_START_ARTICLE_\nChristophe Plantin\n_START_PARAGRAPH_\nChristophe Plantin (ur. mi\xc4\x99dzy 1514 a 1520, zm. 1589) \xe2\x80\x93 niderlandzki drukarz odrodzenia, ksi\xc4\x99garz i introligator. _NEWLINE_Urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 we Francji w okolicy Tours. Studiowa\xc5\x82 w Pary\xc5\xbcu, a po kr\xc3\xb3tkim sta\xc5\xbcu rzemie\xc5\x9blniczym przeprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 do Antwerpii. W 1549 roku za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w Antwerpii introligatorni\xc4\x99 i ksi\xc4\x99garni\xc4\x99, a w 1555, z powodu doznania trwa\xc5\x82ego uszczerbku na zdrowiu podczas napadu na jego dom, za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 oficyn\xc4\x99 wydawnicz\xc4\x85 znan\xc4\x85 jako Officina Plantiniana. Zacz\xc4\x85\xc5\x82 drukowa\xc4\x87 literatur\xc4\x99 klasyczn\xc4\x85 w ma\xc5\x82ych formatach, francusk\xc4\x85 poezj\xc4\x99, a w latach p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych dzie\xc5\x82a teologiczne i ksi\xc4\x99gi liturgiczne. Po wydaniu Poligloty antwerpskiej wda\xc5\x82 si\xc4\x99 w zatarg z cenzur\xc4\x85 i wyjecha\xc5\x82 do Pary\xc5\xbca. Wojenne dzia\xc5\x82ania i zaj\xc4\x99cie Antwerpii przez Hiszpan\xc3\xb3w zmusi\xc5\x82y Plantina do przeniesienia si\xc4\x99 do Lejdy. Po zaj\xc4\x99ciu rodzinnego miasta przez Aleksandra Farnese powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do miasta, gdzie w 1589 roku zmar\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 drukarska\n_START_PARAGRAPH_\nW 1562 roku z powodu drukowania heretyckich pamflet\xc3\xb3w, nak\xc5\x82ad drukarni zosta\xc5\x82 zaj\xc4\x99ty i sprzedany. Plantin na kr\xc3\xb3tko wyjecha\xc5\x82 do Pary\xc5\xbca, by nast\xc4\x99pnie odzyska\xc4\x87 stracone wyposa\xc5\xbcenie. W 1563 roku zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z drukarzem Danielem Bombergiem, kt\xc3\xb3ry dostarczy\xc5\x82 mu hebrajskie czcionki. Jego druki wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82y si\xc4\x99 wysok\xc4\x85 jako\xc5\x9bci\xc4\x85 techniczn\xc4\x85 oraz bogatymi zdobieniami. Przewa\xc5\xbcnie wykorzystywa\xc5\x82 antykw\xc4\x99 Garamonda, a w druku w j\xc4\x99zyku flamandzkim kursywy civilie Roberta Granjona. Na szerok\xc4\x85 skal\xc4\x99 wykorzystywa\xc5\x82 ilustracje drzeworytowe i miedziorytowe w wydawanych przez siebie dzie\xc5\x82ach. Zw\xc5\x82aszcza propagowaniem ilustracji miedziorytowej przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do rozpowszechnienia tej metody ilustrowania w Niderlandach. Metod\xc4\x85 miedzioryt\xc3\xb3w wyda\xc5\x82 pierwsze swoje dzie\xc5\x82o ilustrowane pt. Anatomia Valverda. W jego oficynie, wyposa\xc5\xbconej w 16 pras, pracowali wybitni uczeni na stanowiskach doradc\xc3\xb3w i korektor\xc3\xb3w m.in Justus Lipsius czy Abraham Ortelius. W 1575 roku zatrudnia\xc5\x82 146 os\xc3\xb3b, w tym 73 czeladnik\xc3\xb3w, 5 korektor\xc3\xb3w, 24 sk\xc5\x82adaczy i 39 preser\xc3\xb3w. Posiada\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ksi\xc4\x99garnie i ich filie w zachodniej Europie i w Skandynawii. _NEWLINE_Na przestrzeni 34 lat spod pras drukarni Plantina wysz\xc5\x82o 1500 tytu\xc5\x82\xc3\xb3w o du\xc5\xbcej warto\xc5\x9bci typograficznej. Wysok\xc4\x85 jako\xc5\x9bci\xc4\x85 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82y si\xc4\x99 przede wszystkim druki liturgiczne: msza\xc5\x82y, brewiarze, antyfonarze i modlitewniki. By zapewni\xc4\x87 sobie zwrot koszt\xc3\xb3w wydawniczych, otrzyma\xc5\x82 od kr\xc3\xb3la hiszpa\xc5\x84skiego Filipa II oraz od stolicy apostolskiej przywilej na drukowanie druk\xc3\xb3w liturgicznych w Hiszpanii i Niderlandach. Owocem tego by\xc5\x82o wydanie w latach 1569\xe2\x80\x931573 najwi\xc4\x99kszego jego dzie\xc5\x82a Poligloty antwerpskiej znanej r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako Biblia Regia (kr\xc3\xb3lewska) lub Biblia Plantiniana. Nad Bibli\xc4\x85 pracowa\xc5\x82o przez pi\xc4\x99\xc4\x87 lat ponad 40 os\xc3\xb3b, uczonych artyst\xc3\xb3w i drukarzy. Zosta\xc5\x82a wydana w czterech j\xc4\x99zykach: hebrajskim, aramejskim, greckim i syryjskim. Trzyna\xc5\x9bcie egzemplarzy i brewiarz zosta\xc5\x82o wydanych na pergaminie specjalnie dla kr\xc3\xb3la Filipa. _NEWLINE_Na kartach tytu\xc5\x82owych druk\xc3\xb3w z oficyny Palatina umieszczano sygnet przedstawiaj\xc4\x85cy w ozdobnym kartuszu r\xc4\x99k\xc4\x99 z cyrklem z wij\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 wst\xc4\x99ga z dewiz\xc4\x85 Plantina Labore et constantia (prac\xc4\x85 i wytrwa\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85). _NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci Plantina firm\xc4\x99 przej\xc4\x85\xc5\x82 Jan Moretus, a w XVII wieku miedzioryt\xc3\xb3w dostarczali firmie mi\xc4\x99dzy innymi tak s\xc5\x82awni arty\xc5\x9bci, jak Rubens i Rembrandt. Oficyna pod nazw\xc4\x85 Plantiniana-Moretusa istnia\xc5\x82a do 1876 roku, kiedy to w budynku drukarni otworzono muzeum ksi\xc4\x85\xc5\xbcki i drukarstwa o tej samej nazwie.'