b'\n_START_ARTICLE_\nBazylika Matki Bo\xc5\xbcej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej w Pompejach\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1875 roku Bart\xc5\x82omiej Longo sprowadzi\xc5\x82 do podupad\xc5\x82ej parafii w Pompejach obraz Matki Bo\xc5\xbcej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej. W celu propagowania kultu Matki Bo\xc5\xbcej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej, zach\xc4\x99cony przez biskupa Noli Giuseppa Formisaniego, Longo rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 zbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 funduszy na wybudowanie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pw. Matki Bo\xc5\xbcej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej. Kamie\xc5\x84 w\xc4\x99gielny po\xc5\x82o\xc5\xbcono 8 maja 1876 roku. Autorem projektu zosta\xc5\x82 profesor uniwersytetu w Neapolu Antonio Cua, kt\xc3\xb3ry za swoj\xc4\x85 prac\xc4\x99 nie wzi\xc4\x85\xc5\x82 wynagrodzenia._NEWLINE_Pierwotnie ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zosta\xc5\x82 wybudowany na planie krzy\xc5\xbca \xc5\x82aci\xc5\x84skiego i mia\xc5\x82 powierzchni\xc4\x99 420 m\xc2\xb2. Fasada jest dzie\xc5\x82em Giovanniego Rispoliego. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 konsekrowa\xc5\x82 7 maja 1891 kardyna\xc5\x82 Raffaele Monaco la Valetta. W 1894 roku Bart\xc5\x82omiej Longo podarowa\xc5\x82 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 papie\xc5\xbcowi Leonowi XIII, kt\xc3\xb3ry mianowa\xc5\x82 si\xc4\x99 jego proboszczem (kt\xc3\xb3rym od tej pory jest ka\xc5\xbcdy kolejny papie\xc5\xbc). R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Leon XIII 4 maja 1901 r. podni\xc3\xb3s\xc5\x82 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 do godno\xc5\x9bci bazyliki papieskiej._NEWLINE_Z powodu nap\xc5\x82ywu du\xc5\xbcej ilo\xc5\x9bci pielgrzym\xc3\xb3w sanktuarium zosta\xc5\x82o rozbudowane w latach 1934-39. Dodano w\xc3\xb3wczas do istniej\xc4\x85cej nawy dwie nawy boczne oraz powi\xc4\x99kszono g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 kopu\xc5\x82\xc4\x99. Przebudowa zwi\xc4\x99kszy\xc5\x82a powierzchni\xc4\x99 do 2000 m\xc2\xb2. Rozbudow\xc4\x85 kierowa\xc5\x82 Spirito Mario Chiapetta. Dzwonnic\xc4\x99 o wysoko\xc5\x9bci 80 m wybudowano w latach 1912-1925 wed\xc5\x82ug projektu Aristide Leonori._NEWLINE_Do sanktuarium dwukrotnie pielgrzymowa\xc5\x82 papie\xc5\xbc Jan Pawe\xc5\x82 II (21 pa\xc5\xbadziernika 1979 i 7 pa\xc5\xbadziernika 2003), Benedykt XVI 19 pa\xc5\xbadziernika 2008, a Franciszek 21 marca 2015.\n_START_SECTION_\nFasada\n_START_PARAGRAPH_\nFasada jest dwupoziomowa z trawertynu, z portykiem o trzech \xc5\x82ukach, wzorowana na rzymskich bazylikach. Projekt wykona\xc5\x82 Giovanni Rispoli. Budow\xc4\x99 fasady rozpocz\xc4\x99to 15 maja 1893, inauguracja mia\xc5\x82a miejsce 5 maja 1901._NEWLINE_Dolny rz\xc4\x85d fasady jest w porz\xc4\x85dku jo\xc5\x84skim z 4 kolumnami z r\xc3\xb3\xc5\xbcowego granitu o marmurowych kapitelach przy \xc5\x82uku \xc5\x9brodkowym. Pomi\xc4\x99dzy poziomami fasady znajduje si\xc4\x99 granitowy fryz z napisem \xe2\x80\x9eVIRGINI SS. ROSARII DICATUM\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9ePo\xc5\x9bwi\xc4\x99cone Dziewicy \xc5\x9awi\xc4\x99tego R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84ca\xe2\x80\x9d)._NEWLINE_G\xc3\xb3rny poziom jest w porz\xc4\x85dku korynckim z kolumnami z szarego granitu. W centrum znajduje si\xc4\x99 loggia papieska ozdobiona kolumnami z fi\xc5\x84skiego granitu (materia\xc5\x82 ten zastosowano po raz pierwszy we W\xc5\x82oszech). Nad \xc5\x9brodkowym oknem znajduje si\xc4\x99 anio\xc5\x82, a w tympanonie powy\xc5\xbcej marmurowy herb Leona XIII._NEWLINE_Fasad\xc4\x99 wie\xc5\x84czy pos\xc4\x85g Matki Bo\xc5\xbcej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej o wysoko\xc5\x9bci 3,25 m, wa\xc5\xbc\xc4\x85cy 180 t, d\xc5\x82uta Gaetano Chiaromontesego wykonany z jednego bloku marmuru karryjskiego. Na podstawie znajduje si\xc4\x99 s\xc5\x82owo \xe2\x80\x9ePAX\xe2\x80\x9d (Pok\xc3\xb3j) i poni\xc5\xbcej rok MCMI. Nad bocznymi oknami znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 zegary: po lewej elektryczny, a po prawej \xe2\x80\x93 s\xc5\x82oneczny._NEWLINE_W niszach portyku znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 rze\xc5\xbaby: \xc5\x9bw. Alojzy Guanella (d\xc5\x82uta Arnaldo Gelliego z 1968), \xc5\x9bw. Ludwik z Casorii (tego samego artysty z 1980), \xc5\x9bw. Franciszka Ksawera Cabrini (d\xc5\x82uta Domenica Ponziego z 1971) i \xc5\x9bw. Leonard Murialdo (r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Ponzi z 1970).\n_START_SECTION_\nNawa g\xc5\x82\xc3\xb3wna\n_START_PARAGRAPH_\nNa \xc5\x9bcianie tylnej znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 dwie marmurowe tablice \xe2\x80\x93 jedna po w\xc5\x82osku, a druga po \xc5\x82acinie \xe2\x80\x93 upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ce po\xc5\x9bwi\xc4\x99cenie \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni._NEWLINE_W centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci sklepienia znajduje si\xc4\x99 fresk Vincenza Paliottiego z 1888 \xe2\x80\x9eKoronacja NMP i chwa\xc5\x82a \xc5\x9bwi\xc4\x99tych\xe2\x80\x9d. W czterech lunetach bocznych okien znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 malowid\xc5\x82a przedstawiaj\xc4\x85ce \xc5\x9bwi\xc4\x99tych: Franciszka, Augustyna, Benedykta i Dominika, a pomi\xc4\x99dzy oknami \xc5\x9bw. Paulin z Noli i \xc5\x9bw. Pius V. Granic\xc4\x99 pierwotnej budowli zaznaczaj\xc4\x85 herb Bart\xc5\x82omieja Longo i biskupa Antoniego Anastasia Rossiego oraz napis \xe2\x80\x9eAD MCMXXXVIII\xe2\x80\x9d. Przy \xc5\x9bcianach nawy znajduje si\xc4\x99 rze\xc5\xbaba z br\xc4\x85zu d\xc5\x82uta Antonia Giuseppa Tonniniego \xe2\x80\x93 Bart\xc5\x82omiej Longo po lewej i po prawej jego \xc5\xbcona hrabina Marianna de Fusco.\n_START_SECTION_\nKopu\xc5\x82a g\xc5\x82\xc3\xb3wna\n_START_PARAGRAPH_\nKopu\xc5\x82\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 o wysoko\xc5\x9bci 57 m, otaczaj\xc4\x85 4 ma\xc5\x82e kopu\xc5\x82y. Opiera si\xc4\x99 na dw\xc3\xb3ch b\xc4\x99bnach \xe2\x80\x93 dolny \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 z cyborium, g\xc3\xb3rny jest perforowany przez okna i przykryty kopu\xc5\x82\xc4\x85 z latarni\xc4\x85._NEWLINE_Fresk w kopule jest dzie\xc5\x82em Angela Landi di Salo. Przedstawia on \xe2\x80\x9eWizj\xc4\x99 \xc5\x9bw. Dominika\xe2\x80\x9d, w kt\xc3\xb3rej Dziewica R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowa okrywa swoim p\xc5\x82aszczem \xc5\x9bwi\xc4\x99tych i wiernych. Fresk ten pokrywa powierzchni\xc4\x99 509 m\xc2\xb2 i przedstawia 360 postaci._NEWLINE_Pod gzymsem kopu\xc5\x82y znajduje si\xc4\x99 cytat z M\xc4\x85dro\xc5\x9bci Syracha: \xe2\x80\x9eIN ME GRATIA OMNIS VIAE ET VERITATIS, IN ME OMNIS SPES VITAE ET VIRTUTIS\xe2\x80\x9d (We mnie wszelka \xc5\x82aska drogi i prawdy, we mnie wszystka nadzieja \xc5\xbcywota i cnoty, Syr 24, 18)._NEWLINE_W pendentywach czterech pilastr\xc3\xb3w podtrzymuj\xc4\x85cych kopu\xc5\x82\xc4\x99 znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 freski czterech Ewangelist\xc3\xb3w. Kopu\xc5\x82a obejmuje cztery okr\xc4\x85g\xc5\x82e freski przedstawiaj\xc4\x85ce najwa\xc5\xbcniejsze wydarzenia z historii sanktuarium: Leon XIII og\xc5\x82asza encyklik\xc4\x99 Octobri Mense, dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84ca (p\xc3\xb3\xc5\x82noc); procesja z okazji 50-lecia przybycia obrazu Matki Bo\xc5\xbcej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej do Pompej\xc3\xb3w (po\xc5\x82udnie), Bart\xc5\x82omiej Longo ofiaruje sanktuarium Leonowi XIII (zach\xc3\xb3d), Longo przedstawia Piusowi X dzie\xc5\x82a mi\xc5\x82osierdzia (wsch\xc3\xb3d). W \xc5\x82uku znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 medaliony z wizerunkami r\xc3\xb3\xc5\xbcnych \xc5\x9bwi\xc4\x99tych.\n_START_SECTION_\nPrezbiterium\n_START_PARAGRAPH_\nPrezbiterium otacza 8 marmurowych kolumn oraz balustrada z 4 wej\xc5\x9bciami. \xc5\x9aciany prezbiterium zdobi\xc4\x85 freski i mozaiki szko\xc5\x82y artystycznej Carmini z Wenecji kierowanej przez Romualdo Scarpa (1969). Zast\xc4\x85pi\xc5\x82y one uszkodzone przez wilgo\xc4\x87 freski anio\xc5\x82\xc3\xb3w i girland Arzuffi, Marigliani, Bertacchi i Donati z 1938. Mozaikowy fryz przedstawia postacie kobiece ze Starego Testamentu w\xc5\x9br\xc3\xb3d anio\xc5\x82\xc3\xb3w i \xc5\x9bwi\xc4\x99tych. Na sklepieniu znajduje si\xc4\x99 Wniebowzi\xc4\x99cie NMP autorstwa Ferma Taraginiego. Po lewej herb Piusa XI, po prawej Longo._NEWLINE_O\xc5\x82tarz stoi na marmurowym postumencie o 5 stopniach._NEWLINE_Nastawa o\xc5\x82tarzowa zosta\xc5\x82a wykonana na podobie\xc5\x84stwo tronu (i tak te\xc5\xbc jest okre\xc5\x9blana). Zosta\xc5\x82a zbudowana w 1887 roku, a na obecne miejsce przeniesiono j\xc4\x85 w roku 1937. Wznosi si\xc4\x99 od szerokiej podstawy z szarego marmuru, na kt\xc3\xb3rym le\xc5\xbcy girlanda bia\xc5\x82ego marmuru, po bokach stoj\xc4\x85 dwaj anio\xc5\x82owie z br\xc4\x85zu autorstwa Cepparulego i 4 kolumny marmurowe o podstawach i kapitelach z br\xc4\x85zu._NEWLINE_Na tronie znajduje si\xc4\x99 obraz Matki Bo\xc5\xbcej Pompeja\xc5\x84skiej w poz\xc5\x82acanej ramie, wok\xc3\xb3\xc5\x82 15 medalion\xc3\xb3w z miedzi z tajemnicami r\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84ca autorstwa Vincenza Paliottiego, a dalej obramowanie z r\xc3\xb3\xc5\xbcnobarwnego marmuru, malachitu, onyksu i lapisu lazuli.\n_START_SECTION_\nO\xc5\x82tarze boczne\n_START_PARAGRAPH_\nW nawach bocznych s\xc4\x85 po 3 o\xc5\x82tarze: po lewej \xc5\x9bw. Wincentego Ferreriusza, \xc5\x9bw. Ma\xc5\x82gorzaty Marii Alacoque i \xc5\x9bw. Tomasza z Akwinu; po prawej: \xc5\x9bw. Dominika, \xc5\x9bw. Franciszka z Asy\xc5\xbcu i \xc5\x9bw. Alfonsa Marii Liguori. Za tronem (od lewej do prawej): \xc5\x9bw. R\xc3\xb3\xc5\xbcy z Limy, \xc5\x9bw. Jana Chrzciciela de la Salle, \xc5\x9bw. Piusa V i \xc5\x9bw. Katarzyny ze Sieny.\n_START_SECTION_\nWie\xc5\xbca\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\xbca projektu Aristidea Leonoriego wybudowana zosta\xc5\x82a w latach 1912-25. Ma 82 m wysoko\xc5\x9bci. Remontowana by\xc5\x82a w latach 1986-88 po uszkodzeniach przez trz\xc4\x99sienie ziemi w 1980 roku._NEWLINE_Z zewn\xc4\x85trz ob\xc5\x82o\xc5\xbcona szarym granitem ze wstawkami z bia\xc5\x82ego marmuru. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z 5 kondygnacji w porz\xc4\x85dku kompozytowym. We wn\xc4\x99trzu znajduje si\xc4\x99 \xc5\xbcelazna drabina o 360 stopniach podzielonych na 36 ramp. Wie\xc5\xbca posiada osobne drzwi frontowe wykonane z br\xc4\x85zu, przedstawiaj\xc4\x85ce scen\xc4\x99 objawienia Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszego Serca Pana Jezusa \xc5\x9bw. Ma\xc5\x82gorzacie Marii Alacoque. Na postumentach trzeciego pi\xc4\x99tra znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 4 figury anio\xc5\x82\xc3\xb3w z tr\xc4\x85bami z br\xc4\x85zu. W niszy czwartego pi\xc4\x99tra znajduje si\xc4\x99 rze\xc5\xbaba Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszego Serca Pana Jezusa z marmuru kararyjskiego o wysoko\xc5\x9bci 6 m. W g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci tego pi\xc4\x99tra napisy: \xe2\x80\x9dVENITE A ME OMNES\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9ePrzyjd\xc5\xbacie do Mnie wszyscy\xe2\x80\x9d) (nad figur\xc4\x85), \xe2\x80\x9eCORDI JESU SACRUM\xe2\x80\x9d (\xc5\x9awi\xc4\x99te Serce Jezusa) i \xe2\x80\x9eANNO IUBILAEI MCMXXV\xe2\x80\x9d (Rok Jubileuszowy 1925). Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 wie\xc5\x84czy kopu\xc5\x82a z 6-metrowym krzy\xc5\xbcem z miedzi i br\xc4\x85zu (pob\xc5\x82ogos\xc5\x82awionym przez Piusa XI przed przywiezieniem do Pompej\xc3\xb3w). Na dzwonnicy znajduje si\xc4\x99 8 dzwon\xc3\xb3w. Z ty\xc5\x82u znajduje si\xc4\x99 winda, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mo\xc5\xbcna wjecha\xc4\x87 na punkt widokowy.'