b'\n_START_ARTICLE_\nNagrobek biskupa Andrzeja Trzebickiego\n_START_PARAGRAPH_\nNagrobek biskupa Andrzeja Trzebickiego \xe2\x80\x93 barokowy nagrobek usytuowany przy p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej \xc5\x9bcianie prezbiterium ko\xc5\x9bciele \xc5\x9awi\xc4\x99tych Piotra i Paw\xc5\x82a w Krakowie, wykonany w latach 1695-1696. Zosta\xc5\x82 wzniesiony przez kamieniarzy pracuj\xc4\x85cych w kamienio\xc5\x82omie w D\xc4\x99bniku wed\xc5\x82ug projektu nieznanego autora, a jego fundatorem by\xc5\x82 siostrzeniec biskupa, dziekan kapitu\xc5\x82y krakowskiej Kasper Cie\xc5\x84ski.\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nNagrobek jest jednokondygnacyjny i jednoosiowy, wykonany z trzech rodzaj\xc3\xb3w kontrastuj\xc4\x85cego ze sob\xc4\x85 kamienia. Mimo, \xc5\xbce generalnie jest to nagrobek architektoniczny, rze\xc5\xbaba dominuje nad architektur\xc4\x85. Na wydatnym \xc5\x82amanym cokole wspieraj\xc4\x85 si\xc4\x99 po bokach zdwojone pilastry z ustawionymi przed nimi pe\xc5\x82noplastycznymi figurami kobiecymi (personifikacje cn\xc3\xb3t Wiary i M\xc4\x99stwa, b\xc4\x85d\xc5\xba Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i Synagogi). Pilastry wspieraj\xc4\x85 akantowy fryz, wydatny gzyms kordonowy, a tak\xc5\xbce zwie\xc5\x84czenie w postaci plastycznego kartusza z herbem \xc5\x82ab\xc4\x99d\xc5\xba i znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 po bokach insygni\xc3\xb3w biskupich (pastora\xc5\x82) i ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cych (miecz). Zwie\xc5\x84czenie to podtrzymywane jest przez dwa anio\xc5\x82ki z girlandami kwiatowymi. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9brodkowej znajduje si\xc4\x99 profilowany sarkofag, na nim tablica kartuszowa, plastycznie uj\xc4\x99ta po bokach w chrz\xc4\x85stkowo-ma\xc5\x82\xc5\xbcowinowe woluty i zwie\xc5\x84czona uskrzydlon\xc4\x85 trupi\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wk\xc4\x85. Na tablicy widnieje majusku\xc5\x82owa \xc5\x82aci\xc5\x84ska inskrypcja._NEWLINE_Nad sarkofagiem umieszczona jest owalna nisza z ustawionym na niewielkim cokoliku popiersiem zmar\xc5\x82ego, zwie\xc5\x84czona skrzydlat\xc4\x85 anielsk\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wk\xc4\x85. Na cokole nagrobka umieszczono trzy kartusze. Na \xc5\x9brodkowym widnieje uskrzydlona klepsydra. Po obu stronach tablicy widniej\xc4\x85 pe\xc5\x82noplastyczne figurki putt\xc3\xb3w. Podobne putta siedz\xc4\x85 na sarkofagu po obu stronach niszy z popiersiem. Po obu stronach niszy belkowanie podtrzymywane jest przez dwa ukazane do po\xc5\x82owy tu\xc5\x82owia trupy (tzw. muskelmany) z umi\xc4\x99\xc5\x9bnionymi, wyschni\xc4\x99tymi i gnij\xc4\x85cymi cia\xc5\x82ami.\n_START_SECTION_\nMateria\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nNagrobek wykonano z r\xc3\xb3\xc5\xbcnobarwnych materia\xc5\x82\xc3\xb3w powszechnie wykorzystywanych do tworzenia ma\xc5\x82ej architektury w Rzeczypospolitej w XVII wieku. Nale\xc5\xbc\xc4\x85 do nich silnie skrystalizowane wapienie (potocznie zwane "marmurami"). Dominuje czarny "marmur d\xc4\x99bnicki" wydobywany w kamienio\xc5\x82omach w miejscowo\xc5\x9bci D\xc4\x99bnik ko\xc5\x82o Krzeszowic. Do wykonania dekoracji rze\xc5\xbabiarskich, tj. popiersia biskupa, putt, figur alegorycznych, kartusza herbowego i ornament\xc3\xb3w ro\xc5\x9blinnych, u\xc5\xbcyto jasnokremowego "marmuru zalaskiego" wydobywanego w kamienio\xc5\x82omie Zalas-G\xc5\x82uch\xc3\xb3wki. P\xc5\x82omienie wazon\xc3\xb3w wykonano z "marmuru \xc5\x9bwi\xc4\x99tokrzyskiego" (r\xc3\xb3\xc5\xbcanka zelejowska lub pacz\xc3\xb3\xc5\x82towicka). Podczas niedawnej konserwacji dzie\xc5\x82a wzmocniono efekt \xc5\x9bwiat\xc5\x82ocienia odtwarzaj\xc4\x85c na \xc5\x9bcianie wok\xc3\xb3\xc5\x82 nagrobka grafitow\xc4\x85 opask\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra tworzy barokow\xc4\x85 iluzj\xc4\x99 cienia.\n_START_SECTION_\nProgram ideowy i symbolika\n_START_PARAGRAPH_\nProgram ideowy monumentu jest typowy dla barokowej sztuki sepulkralnej. Makabryczne zw\xc5\x82oki ukazane w trakcie rozk\xc5\x82adu, uskrzydlona klepsydra i czaszka symbolizuj\xc4\x85 przemijanie i \xc5\x9bmier\xc4\x87. Siedz\xc4\x85ce putta tworz\xc4\x85 wra\xc5\xbcenie zadumy nad marno\xc5\x9bci\xc4\x85 zas\xc5\x82ug duchownego. Wie\xc5\x84cz\xc4\x85ca nisz\xc4\x99 niebia\xc5\x84ska g\xc5\x82\xc3\xb3wka ze skrzyde\xc5\x82kami symbolizuje nie\xc5\x9bmiertelno\xc5\x9b\xc4\x87 duszy. Pod wzgl\xc4\x99dem plastycznym nagrobek ukazuje w\xc4\x99dr\xc3\xb3wk\xc4\x99 duszy od tego, co ziemskie i doczesne (tablica, personifikacje), przez makabryczn\xc4\x85 i przera\xc5\xbcaj\xc4\x85c\xc4\x85 \xc5\x9bmier\xc4\x87 (uskrzydlona czaszka i muskelmany) do tego, co wieczne i niebia\xc5\x84skie (nisza ze zwie\xc5\x84czeniem i popiersiem)._NEWLINE_Zdaniem badaczy, bardziej ni\xc5\xbc jako\xc5\x9bci\xc4\x85 wykonania nagrobek wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 z\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 ikonografi\xc4\x85, a zw\xc5\x82aszcza rzadkim rze\xc5\xbabiarskim przedstawieniem rozk\xc5\x82adaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 zw\xc5\x82ok wspieraj\xc4\x85cych gzyms i wysokiej klasy popiersiem zmar\xc5\x82ego. Popiersie to wykonano wiele lat po \xc5\x9bmierci modela, prawdopodobnie na podstawie zachowanych portret\xc3\xb3w.'