b'\n_START_ARTICLE_\nKultura w Toruniu\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nToru\xc5\x84 jest jednym z wi\xc4\x99kszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w kulturalnych p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Polski. Dzia\xc5\x82a tu kilka du\xc5\xbcych plac\xc3\xb3wek kulturalnych, m.in. Toru\xc5\x84ska Orkiestra Symfoniczna, Centrum Kultury Dw\xc3\xb3r Artusa, Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki, Centrum Sztuki Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej Znaki Czasu, Toru\xc5\x84ska Agenda Kulturalna, Teatr im. Wilama Horzycy, Teatr Baj Pomorski, Centrum Kultury Zamek Krzy\xc5\xbcacki, Miejska Instytucja Kultury Dom Muz, galerie sztuki, kina, kilkana\xc5\x9bcie muze\xc3\xb3w oraz jedyne w wojew\xc3\xb3dztwie Centrum Nowoczesno\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 M\xc5\x82yn Wiedzy.\n_START_SECTION_\nWydarzenia kulturalne\n_START_PARAGRAPH_\nW ci\xc4\x85gu miesi\xc4\x85ca w Toruniu odbywa si\xc4\x99 \xc5\x9brednio sto r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju imprez kulturalnych, zaczynaj\xc4\x85c od festiwali, koncert\xc3\xb3w, wystaw, spektakli teatralnych, przegl\xc4\x85d\xc3\xb3w poetyckich i fotograficznych, a na plenerowych pokazach historycznych ko\xc5\x84cz\xc4\x85c.\n_START_SECTION_\nMuzyka powa\xc5\xbcna\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xbbycie muzyczne Torunia przybiera wiele form. Jedn\xc4\x85 z nich stanowi\xc4\x85 wykonawcy muzyki powa\xc5\xbcnej, czyli Toru\xc5\x84ska Orkiestra Symfoniczna, kt\xc3\xb3ra za\xc5\x82o\xc5\xbcona zosta\xc5\x82a w sezonie artystycznym 1978/79 jako Toru\xc5\x84ska Orkiestra Kameralna. Status symfonicznej uzyska\xc5\x82a w 2006 roku. Warto doda\xc4\x87, \xc5\xbce ju\xc5\xbc pod koniec lat 30. XX wieku \xc3\xb3wczesne w\xc5\x82adze miasta wraz z istniej\xc4\x85cym w\xc3\xb3wczas Konserwatorium podj\xc4\x99\xc5\x82y pr\xc3\xb3b\xc4\x99 utworzenia w mie\xc5\x9bcie orkiestry symfonicznej oraz budowy filharmonii. Wybuch II wojny \xc5\x9bwiatowej zaprzepa\xc5\x9bci\xc5\x82 te plany. Drugim zespo\xc5\x82em, kt\xc3\xb3ry warto wymieni\xc4\x87, jest Multicamerata, zesp\xc3\xb3\xc5\x82 kameralny dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy od 1991 roku.\n_START_SECTION_\nCh\xc3\xb3ry\n_START_PARAGRAPH_\nOpr\xc3\xb3cz zespo\xc5\x82\xc3\xb3w instrumentalnych w Toruniu dzia\xc5\x82a pr\xc4\x99\xc5\xbcnie kilka ch\xc3\xb3r\xc3\xb3w. Najstarszy z nich to istniej\xc4\x85cy od 1898 roku Ch\xc3\xb3r \xe2\x80\x9eLutnia\xe2\x80\x9d. spor\xc4\x85 tradycj\xc4\x85 mo\xc5\xbce poszczyci\xc4\x87 si\xc4\x99 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1979 roku Ch\xc3\xb3r Akademicki Uniwersytetu Miko\xc5\x82aja Kopernika lub Toru\xc5\x84ski Ch\xc3\xb3r Nauczycielski \xe2\x80\x9eCon Anima\xe2\x80\x9d powsta\xc5\x82y w 1985 roku. Inne to: Ch\xc3\xb3r Wydzia\xc5\x82u Teologicznego UMK \xe2\x80\x9eTibi Domine\xe2\x80\x9d (1993), Ch\xc3\xb3r Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y Bankowej \xe2\x80\x9eAstrolabium\xe2\x80\x9d ( 1999) i Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Kameralny \xe2\x80\x9ePortamus Gaudium\xe2\x80\x9d (2007)._NEWLINE_Na uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguj\xc4\x85 tak\xc5\xbce dwa ch\xc3\xb3ry Zespo\xc5\x82u Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Muzycznych w Toruniu \xe2\x80\x93 Ch\xc3\xb3r Dzieci\xc4\x99cy \xe2\x80\x9eGioia di Cantare\xe2\x80\x9d (1994 ) i Ch\xc3\xb3r M\xc5\x82odzie\xc5\xbcowy \xe2\x80\x9eSemper Iuvenes\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W Toruniu dobrze znana jest tak\xc5\xbce Orkiestra Wojskowa, kt\xc3\xb3ra od 1945 roku aktywnie uczestniczy w \xc5\xbcyciu kulturalnym miasta, zapewniaj\xc4\x85c opraw\xc4\x99 muzyczn\xc4\x85 wa\xc5\xbcnych uroczysto\xc5\x9bci patriotycznych, religijnych i rocznicowych w wojew\xc3\xb3dztwie.\n_START_SECTION_\nSzkolnictwo muzyczne\n_START_PARAGRAPH_\nToru\xc5\x84 ma d\xc5\x82ug\xc4\x85 histori\xc4\x99 szkolnictwa muzycznego, kt\xc3\xb3ra si\xc4\x99ga roku 1921, kiedy to Pomorskie Towarzystwo Muzyczne otworzy\xc5\x82o w mie\xc5\x9bcie Konserwatorium z 6. klasami fortepianu, 3. skrzypiec, jedn\xc4\x85 \xc5\x9bpiewu oraz jedn\xc4\x85 klas\xc4\x99 nauczania teorii. W 1935 roku szkole tej nadano status szko\xc5\x82y wy\xc5\xbcszej. Dzi\xc5\x9b jej kontynuatork\xc4\x85 jest Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Muzycznych im. Karola Szymanowskiego.\n_START_SECTION_\nMuzyka rozrywkowa\n_START_PARAGRAPH_\nToru\xc5\x84 w latach 80. XX wieku nazywany by\xc5\x82 \xc5\xbcartobliwie wyl\xc4\x99garni\xc4\x85 talent\xc3\xb3w muzyki m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowej. Powsta\xc5\x82y tu w\xc3\xb3wczas takie zespo\xc5\x82y, jak: rockowa Republika, Kobranocka, Bikini, punkrockowa Rejestracja, bluesowa Nocna Zmiana Bluesa, jazzowa Tortilla Flat, a nieco p\xc3\xb3\xc5\xbaniej: Butelka, SOFA i Manchester._NEWLINE_Na osobn\xc4\x85 uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguje, nie\xc5\xbcyj\xc4\x85cy od 2001 roku, lider najpopularniejszego z wymienionych zespo\xc5\x82\xc3\xb3w (\xe2\x80\x9eRepublika\xe2\x80\x9d) \xe2\x80\x93 Grzegorz Ciechowski. Corocznie, podczas koncertu jego pami\xc4\x99ci, odbywaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 w klubie \xe2\x80\x9eOd Nowa\xe2\x80\x9d, przyznawana jest specjalna nagroda jego imienia dla m\xc5\x82odych, utalentowanych muzyk\xc3\xb3w (Nagroda Artystyczna Miasta Torunia im. Grzegorza Ciechowskiego).\n_START_SECTION_\nKluby muzyczne\n_START_PARAGRAPH_\nW Toruniu dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 liczne kluby muzyczne, s\xc4\x85 to m.in. Lizard King, Klub 21, Bunkier, NRD, Mocart, Toru\xc5\x84ska Piwnica Artystyczna, Forte, Kot\xc5\x82ownia.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nW Toruniu ma siedzib\xc4\x99 kilkana\xc5\x9bcie plac\xc3\xb3wek teatralnych, impresariat\xc3\xb3w i innych sta\xc5\x82ych grup zwi\xc4\x85zanych z teatrem. Najstarszym i najwi\xc4\x99kszych toru\xc5\x84skim teatrem jest istniej\xc4\x85cy od 1904 roku teatr zbudowany wed\xc5\x82ug projektu architekt\xc3\xb3w wiede\xc5\x84skich Ferdynanda Fellnera i Hermanna Helmera, jako plac\xc3\xb3wka o charakterze niemieckim. W niepodleg\xc5\x82ej Polsce otwarcie polskiego ju\xc5\xbc teatru nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 28 listopada 1920 roku pod nazw\xc4\x85 Teatr Narodowy na Pomorzu z siedzib\xc4\x85 w Toruniu. Od 1932 roku przemianowano go na Teatr Polski, a w latach 1934\xe2\x80\x931939 nazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 Teatrem Ziemi Pomorskiej. Po 1945 roku teatr przechodzi\xc5\x82 r\xc3\xb3\xc5\xbcne koleje, a od 1960 roku nosi imi\xc4\x99 Wilama Horzycy. Drugim co do wielko\xc5\x9bci teatrem w Toruniu jest dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy od 1946 roku teatr lalkowy dla dzieci, obecnie nosz\xc4\x85cy nazw\xc4\x99 Baj Pomorski. Obie te plac\xc3\xb3wki s\xc4\x85 teatrami zawodowymi.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nW Toruniu istnieje ponad 20 instytucji muzealnych. Do najstarszych tego typu plac\xc3\xb3wek nale\xc5\xbcy Muzeum Okr\xc4\x99gowe. Wywodzi si\xc4\x99 ono z za\xc5\x82o\xc5\xbconego w 1861 roku Muzeum Miejskiego i Muzeum Toru\xc5\x84skiego Towarzystwa Naukowego otwartego w 1876 roku.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nW Toruniu swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 ma kilkana\xc5\x9bcie galerii. Najwa\xc5\xbcniejsze i najwi\xc4\x99ksze s\xc4\x85 galeriami pa\xc5\x84stwowymi. Do tego grona zaliczamy: najstarsz\xc4\x85, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85c\xc4\x85 od 1950 roku, Galeri\xc4\x99 Sztuki \xe2\x80\x9eWozownia\xe2\x80\x9d. kt\xc3\xb3ra prezentuje dokonania wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w na ekspozycjach indywidualnych i zbiorowych, za\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 w 1964 roku Galeri\xc4\x99 i O\xc5\x9brodek Plastycznej Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Dziecka \xe2\x80\x93 plac\xc3\xb3wk\xc4\x99 prowadz\xc4\x85c\xc4\x85 zaj\xc4\x99cia plastyczne z dzie\xc4\x87mi i m\xc5\x82odzie\xc5\xbc\xc4\x85, inicjuj\xc4\x85c\xc4\x85 akcje plastyczne i programy edukacyjne oraz prezentuj\xc4\x85c\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne wystawy oraz Centrum Sztuki Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej \xe2\x80\x9eZnaki Czasu\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 najnowsze (2008) i najwi\xc4\x99ksze muzeum sztuki wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej w mie\xc5\x9bcie.\n_START_SECTION_\nRys historyczny\n_START_PARAGRAPH_\nDawniej w Toruniu istnia\xc5\x82o wiele kin, do najbardziej znanych i najd\xc5\x82u\xc5\xbcej dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych zalicza si\xc4\x99 Kinoteatr Grunwald (zamkni\xc4\x99ty w lipcu 2011 roku), Kino Orze\xc5\x82 (dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce nieprzerwanie przez 80 lat, zamkni\xc4\x99te 27 lipca 2008 roku. Posiada\xc5\x82o sal\xc4\x99 na 200 miejsc, ostatnim seansem by\xc5\x82 film Orze\xc5\x82 kontra rekin), Kino Kopernik (w jego miejscu znajduje si\xc4\x99 dzi\xc5\x9b Biedronka) czy Nasze Kino przy ul. Podmurnej (zako\xc5\x84czy\xc5\x82o dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 we wrze\xc5\x9bniu 2010 roku).\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nOfert\xc4\x99 kulturaln\xc4\x85 w Toruniu uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85 plac\xc3\xb3wki zwi\xc4\x85zane z kultur\xc4\x85 oraz jej popularyzacj\xc4\x85, s\xc4\x85 to m.in. kluby studenckie, ogniska pracy pozaszkolnej, domy kultury. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 tego typu plac\xc3\xb3wk\xc4\x85 jest Centrum Nowoczesno\xc5\x9bci M\xc5\x82yn Wiedzy, kt\xc3\xb3ry otwarto w 2013 roku. To pierwsza taka instytucja w Toruniu, a tak\xc5\xbce w wojew\xc3\xb3dztwie i jedna z nielicznych w kraju. Posiada ona najd\xc5\x82u\xc5\xbcsze w Polsce, zamontowane na sta\xc5\x82e, Wahad\xc5\x82o Foucaulta\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nNajwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 bibliotek\xc4\x85 w Toruniu jest Biblioteka G\xc5\x82\xc3\xb3wna Uniwersytetu Miko\xc5\x82aja Kopernika, posiadaj\xc4\x85ca ponad 2200 tys. zbior\xc3\xb3w. Drug\xc4\x85 co do wielko\xc5\x9bci jest Wojew\xc3\xb3dzka Biblioteka Publiczna \xe2\x80\x93 Ksi\xc4\x85\xc5\xbcnica Kopernika\xc5\x84ska, za\xc5\x82o\xc5\xbcona 19 lutego 1923 roku. Jest ona kontynuatork\xc4\x85 bogatych tradycji bibliotekarskich Torunia, si\xc4\x99gaj\xc4\x85cych czas\xc3\xb3w za\xc5\x82o\xc5\xbcenia miasta. Obie biblioteki w swoim zasobie posiadaj\xc4\x85 cenne zbiory starodruk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nFestiwale teatralne\n_START_PARAGRAPH_\nPo\xc5\x9br\xc3\xb3d festiwali teatralnych najbardziej znany w kraju jest Mi\xc4\x99dzynarodowy Festiwal Teatralny \xe2\x80\x9eKontakt\xe2\x80\x9d, odbywaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 od 1991 roku. Teatr studencki reprezentuj\xc4\x85 Akademickie Spotkania Teatralne Klamra, alternatywny \xe2\x80\x93 Og\xc3\xb3lnopolski Festiwal Teatralny Pobocza Teatru, uliczny \xe2\x80\x93 Letnie Spotkania Teatr\xc3\xb3w Ulicznych, Mi\xc4\x99dzynarodowe Spotkania Kapel Ludowych i Festiwal Folkloru Miejskiego. Teatr dzieci\xc4\x99cy to Mi\xc4\x99dzynarodowe Toru\xc5\x84skie Spotkania Teatr\xc3\xb3w Lalek. Kino i film reprezentuj\xc4\x85 Mi\xc4\x99dzynarodowy Festiwal Lato Film\xc3\xb3w (2006 r. i 2007 r.) i Tofifest.\n_START_SECTION_\nFestiwale muzyczne\n_START_PARAGRAPH_\nZ imprez i festiwali muzyki powa\xc5\xbcnej dzia\xc5\x82a Festiwal Muzyczny Toru\xc5\x84-Muzyka i Architektura oraz Mi\xc4\x99dzynarodowy Festiwal Haendlowski. Festiwal Muzyki i Sztuki Kraj\xc3\xb3w Ba\xc5\x82tyckich Probaltica odbywa si\xc4\x99 poza Toruniem, tak\xc5\xbce w Warszawie i Grudzi\xc4\x85dzu, podobnie Europejskie Spotkania Artystyczne \xe2\x80\x93 opr\xc3\xb3cz Torunia w Przysieku i Zamku Bierzg\xc5\x82owskim. \xc5\x9awi\xc4\x99toja\xc5\x84ski Festiwal Muzyki Organowej trwa przez ca\xc5\x82e dwa letnie miesi\xc4\x85ce. Z festiwali muzyki wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej w Toruniu zorganizowano Jazz Od Nowa Festival, Toru\xc5\x84 Blues Meeting, CoCArt Music Festival \xe2\x80\x93 organizowany przez Centrum Sztuki Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej Znaki Czasu, Afryka Reggae Festival i Toru\xc5\x84-Bydgoszcz Harmonica Bridge. Najwi\xc4\x99kszy rozg\xc5\x82os zyska\xc5\x82 Mi\xc4\x99dzynarodowy Festiwal Muzyki Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej Song Of Songs.\n_START_SECTION_\nFestiwale naukowe\n_START_PARAGRAPH_\nZ imprez naukowych jest tu najstarszy w regionie Toru\xc5\x84ski Festiwal Nauki i Sztuki oraz impreza uniwersytecka Promocja Edukacyjna, ukazuj\xc4\x85ca ofert\xc4\x99 szk\xc3\xb3\xc5\x82 wy\xc5\xbcszych z ca\xc5\x82ej Polski, a w listopadzie \xe2\x80\x93 Toru\xc5\x84ski Festiwal Ksi\xc4\x85\xc5\xbcki. Sztuki plastyczne reprezentowane s\xc4\x85 przez jedn\xc4\x85 z najwi\xc4\x99kszych \xc5\x9bwiatowych imprez graficznych, odbywaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 w kilku miastach \xe2\x80\x93 Mi\xc4\x99dzynarodowe Triennale Grafiki Kolor w grafice, Og\xc3\xb3lnopolski Konkurs Wydawnictw Reklamowych IDEA, najstarszy regionalny Konkurs ZPAP Dzie\xc5\x82o Roku, a tak\xc5\xbce unikatowy w skali europejskiej Mi\xc4\x99dzynarodowy Konkurs Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Plastycznej Dzieci i M\xc5\x82odzie\xc5\xbcy.'