b'\n_START_ARTICLE_\n75 mm armata mle 1897\n_START_SECTION_\nOpis konstrukcji\n_START_PARAGRAPH_\nZosta\xc5\x82a skonstruowana na prze\xc5\x82omie XIX i XX wieku we Francji przez majora Josepha Alberta Deporta. By\xc5\x82a to pierwsza w \xc5\x9bwiecie nowoczesna armata o og\xc3\xb3lnej konstrukcji u\xc5\xbcywanej do dzi\xc5\x9b. Jej wprowadzenie na uzbrojenie armii francuskiej spowodowa\xc5\x82o rewolucyjny wr\xc4\x99cz wzrost jej si\xc5\x82y ognia i wymusi\xc5\x82o na innych krajach mo\xc5\xbcliwie szybkie opracowanie w\xc5\x82asnych dzia\xc5\x82 podobnej konstrukcji._NEWLINE_Sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 z lufy z zamkiem klinowym, ko\xc5\x82yski, oporopowrotnika olejowo-powietrznego w ko\xc5\x82ysce i \xc5\x82o\xc5\xbca. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie oporopowrotnik by\xc5\x82 najbardziej rewolucyjnym rozwi\xc4\x85zaniem armaty. Poprzednie modele dzia\xc5\x82 mia\xc5\x82y lufy przymocowane do \xc5\x82o\xc5\xbca na sztywno, co powodowa\xc5\x82o, i\xc5\xbc po ka\xc5\xbcdym strzale armata odskakiwa\xc5\x82a do ty\xc5\x82u. Oporopowrotnik pozwoli\xc5\x82 zlikwidowa\xc4\x87 ten problem, a zwi\xc4\x99kszenie stabilno\xc5\x9bci systemu oraz u\xc5\xbcycie nowoczesnego zamka pozwoli\xc5\x82o na szybkostrzelno\xc5\x9b\xc4\x87 w granicach oko\xc5\x82o 30 strza\xc5\x82\xc3\xb3w na minut\xc4\x99, co by\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas wynikiem znakomitym._NEWLINE_Nowoczesna budowa lufy sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 z lufy rdzeniowej, obsady i p\xc5\x82aszcza pozwoli\xc5\x82a tak\xc5\xbce na drastyczne zwi\xc4\x99kszenie dono\xc5\x9bno\xc5\x9bci armaty. Te w\xc5\x82a\xc5\x9bnie cechy spowodowa\xc5\x82y, i\xc5\xbc w momencie skonstruowania armaty model 1897 wszystkie inne dzia\xc5\x82a sta\xc5\x82y si\xc4\x99 momentalnie przestarza\xc5\x82e._NEWLINE_\xc5\x81o\xc5\xbce ko\xc5\x82owe, jednoogonowe. Promie\xc5\x84 skr\xc4\x99tu dzia\xc5\x82a wynosi\xc5\x82 10,7 m. Obs\xc5\x82uga by\xc5\x82a chroniona przez tarcz\xc4\x99 pancern\xc4\x85 o grubo\xc5\x9bci 8 mm. Trakcja konna (6 koni) lub motorowa.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie bojowe\n_START_PARAGRAPH_\n\xe2\x80\x9eSiedemdziesi\xc4\x85tkapi\xc4\x85tka\xe2\x80\x9d by\xc5\x82a znakomit\xc4\x85 armat\xc4\x85 polow\xc4\x85, \xc5\x9bwietnie nadaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 do prowadzenia wojny manewrowej, ale okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 zupe\xc5\x82nie bezu\xc5\xbcyteczna w czasie pozycyjnych, okopowych walk I wojny \xc5\x9bwiatowej. Jako armata mia\xc5\x82a zbyt ma\xc5\x82\xc4\x85 dono\xc5\x9bno\xc5\x9b\xc4\x87 do prowadzenia ognia przeciwartyleryjskiego s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cego do zniszczenia armat wroga, jej pociski mia\xc5\x82y zbyt ma\xc5\x82\xc4\x85 moc niszcz\xc4\x85c\xc4\x85, aby s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 do burzenia fortyfikacji wroga, a jako armata, czyli bro\xc5\x84 p\xc5\x82askotorowa, nie nadawa\xc5\x82a si\xc4\x99 do ostrzeliwania okop\xc3\xb3w. Do tych zada\xc5\x84 wyprodukowano w\xc3\xb3wczas we Francji szereg haubic oraz dzia\xc5\x82 polowych o wi\xc4\x99kszych kalibrach, mi\xc4\x99dzy innymi znakomit\xc4\x85 armat\xc4\x99 Canon de 105 mod\xc3\xa8le 1913.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcytkownicy\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym u\xc5\xbcytkownikiem armaty by\xc5\x82a Francja. Ponadto armat tego typu u\xc5\xbcywa\xc5\x82a Polska._NEWLINE_Podczas II wojny zdobyte przez Wehrmacht armaty s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y w armii niemieckiej jako 7,5 cm Feldkanone 231(f) (7,5 cm FK97(f)). Po rozpocz\xc4\x99ciu inwazji na Zwi\xc4\x85zek Radziecki cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zdobycznych armat przystosowano do roli dzia\xc5\x82 przeciwpancernych, umieszczaj\xc4\x85c je na lawecie armat 5 cm PaK 38 \xe2\x80\x93 dzia\xc5\x82a te otrzyma\xc5\x82y oznaczenie 7,5 cm PaK 97/38._NEWLINE_Innymi u\xc5\xbcytkownikami tych dzia\xc5\x82 by\xc5\x82a Serbia, W\xc5\x82ochy, USA (wersja ameryka\xc5\x84ska znana by\xc5\x82a jako 75 mm M2), Rumunia i Belgia.\n_START_SECTION_\nArmata mle 1897 w Wojsku Polskim\n_START_PARAGRAPH_\nArmata mle 1897 w okresie mi\xc4\x99dzywojennym wchodzi\xc5\x82a w sk\xc5\x82ad uzbrojenia Wojska Polskiego (pod oznaczeniem 75 mm armata wz. 1897). By\xc5\x82o to podstawowe dzia\xc5\x82o polowe Wojska Polskiego w okresie mi\xc4\x99dzywojennym i podczas kampanii wrze\xc5\x9bniowej. Stanowi\xc5\x82a ona wyposa\xc5\xbcenie pu\xc5\x82k\xc3\xb3w artylerii lekkiej (po 12 dzia\xc5\x82 na pu\xc5\x82k lub po 24 \xe2\x80\x93 zale\xc5\xbcnie 1 lub 2 dywizjony)._NEWLINE_Jednostka ognia do armaty wz. 97 \xe2\x80\x93 60 nb, w tym: z granatem wz. 15 (\xc5\x82adunek normalny) \xe2\x80\x93 35, z granatem wz. 15 (\xc5\x82adunek zmniejszony) \xe2\x80\x93 9, z granatem wz. 17 \xe2\x80\x93 9, szrapnel \xe2\x80\x93 6, z pociskiem wska\xc5\xbanikowym \xe2\x80\x93 1, zapalniki \xe2\x80\x93 68.\n_START_SECTION_\nCiekawostka\n_START_PARAGRAPH_\nOd podejrzenia o przekazanie Niemcom plan\xc3\xb3w konstrukcyjnych element\xc3\xb3w tej armaty zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 afera Dreyfusa.'