b'\n_START_ARTICLE_\nLeszek Berger\n_START_PARAGRAPH_\nLeszek Berger (ur. 10 lutego 1925 w Pabianicach, zm. 8 lipca 2012 w Jask\xc3\xb3\xc5\x82kach) \xe2\x80\x93 polski biolog, specjalista w zakresie malakologii oraz herpetologii, odkrywca zjawiska hybrydogenezy u p\xc5\x82az\xc3\xb3w; nestor bada\xc5\x84 nad p\xc5\x82azami i gadami w Po\xc5\x82udniowej Wielkopolsce; wieloletni pracownik Polskiej Akademii Nauk.\n_START_SECTION_\nDzieci\xc5\x84stwo i m\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nLeszek Berger urodzi\xc5\x82 w 1925 roku w Pabianicach w miejscowo\xc5\x9bci rodzinnej swojej matki.\xc2\xa0 Dzieci\xc5\x84stwo i m\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87 sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 wraz z rodzin\xc4\x85 najpierw w Lewkowcu pod Ostrowem Wielkopolskim i samym Ostrowie. Edukacj\xc4\x99 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 w czteroklasowej szkole podstawowej w s\xc4\x85siedniej wsi Franklin\xc3\xb3w. Po uko\xc5\x84czeniu trzeciej klasy rodzice przepisali go do siedmioklasowej Szko\xc5\x82y Podstawowej im. Ewarysta Estkowskiego w Ostrowie Wielkopolskim. W 1947 roku Berger uko\xc5\x84czy\xc5\x82 \xc3\xb3wczesne M\xc4\x99skie Liceum w Ostrowie Wlkp.\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki kariery naukowej\n_START_PARAGRAPH_\nPo uko\xc5\x84czeniu szko\xc5\x82y Berger kontynuowa\xc5\x82 nauk\xc4\x99 na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Pozna\xc5\x84skiego (sekcja biologiczna). Ju\xc5\xbc na trzecim roku studi\xc3\xb3w otrzyma\xc5\x82 ofert\xc4\x99 pracy w charakterze asystenta. Z propozycji nie skorzysta\xc5\x82 poniewa\xc5\xbc marzy\xc5\x82a mu si\xc4\x99 praca nauczyciela biologii. Mimo, to w 1950 roku jako student czwartego roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako asystent w\xc2\xa0 Muzeum Przyrodniczym w Poznaniu. W muzeum organizowano o\xc5\x9brodek naukowo-badawczy i przyj\xc4\x99to 10 najwybitniejszych student\xc3\xb3w. W 1951 roku pod kierunkiem prof. Jaros\xc5\x82awa Urba\xc5\x84skiego Berger obroni\xc5\x82 prac\xc4\x99 magistersk\xc4\x85 pt \xe2\x80\x9eMi\xc4\x99czaki Pojezierza Mazurskiego\xe2\x80\x9d. \xc2\xa0Nast\xc4\x99pnie zacz\xc4\x85\xc5\x82 przygotowywa\xc4\x87 materia\xc5\x82 do obrony pracy doktorskiej pt \xe2\x80\x9e Mi\xc4\x99czaki pogranicza Wielkopolski, \xc5\x9al\xc4\x85ska i Jury Krakowsko Wielu\xc5\x84skiej\xe2\x80\x9d. Warto podkre\xc5\x9bli\xc4\x87, \xc5\xbce zbieraj\xc4\x85c materia\xc5\x82 z a\xc5\xbc 17 powiat\xc3\xb3w Berger porusza\xc5\x82 si\xc4\x99 jedynie piechot\xc4\x85 b\xc4\x85d\xc5\xba rowerem. Pisanie rozprawy doktorskiej uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1956 roku. Jednak\xc5\xbce, ze wzgl\xc4\x99du na szereg problem\xc3\xb3w stawianych przez swojego promotora prof. Urba\xc5\x84skiego, prac\xc4\x99 uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 obroni\xc4\x87 dopiero w 1961 roku. Dalsze nieprzyjemno\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3rych do\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82 ze strony szefostwa, zmusi\xc5\x82y go do porzucenia kariery malakologa i zaj\xc4\x99cia si\xc4\x99 \xc5\xbcabami zielonymi.\n_START_SECTION_\nBadania nad \xc5\xbcabami zielonymi\n_START_PARAGRAPH_\nZgodnie z opublikowanym w 1758 roku przez Linneusza\xc2\xa0 X edycji dzie\xc5\x82a Systema Naturae \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie panowa\xc5\x82o powszechne przekonanie, \xc5\xbce wszystkie \xc5\xbcaby zielone tworz\xc4\x85 jeden takson \xe2\x80\x93 Rana esculenta. Berger ju\xc5\xbc w swojej pierwszej pracy po\xc5\x9bwi\xc4\x99conej p\xc5\x82azom, wykaza\xc5\x82, \xc5\xbce dziel\xc4\x85 si\xc4\x99 one na trzy odr\xc4\x99bne formy morfologiczne, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie podni\xc3\xb3s\xc5\x82 do rangi gatunk\xc3\xb3w: R. esculenta, R. lessonae i R. ridibunda. Poniewa\xc5\xbc ich pokrewie\xc5\x84stwo pozostawa\xc5\x82o dla nauki zagadk\xc4\x85 Berger za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 najpierw w 1963 roku przy Starym ZOO w Poznaniu, a nast\xc4\x99pnie w 1988 roku w Jask\xc3\xb3\xc5\x82kach hodowle \xc5\xbcab zielonych, kt\xc3\xb3re potocznie nazywane by\xc5\x82y \xe2\x80\x9eranarium\xe2\x80\x9d. Aby usprawni\xc4\x87 proces rozwoju kijanek i przeobra\xc5\xbcania si\xc4\x99 ich w m\xc5\x82ode \xc5\xbcabki, latem na oknach w dwupokojowym mieszkaniu Berger\xc3\xb3w w Poznaniu znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 przesz\xc5\x82o 50 akwari\xc3\xb3w dla kijanek i drugie tyle dla ma\xc5\x82ych \xc5\xbcab. Hodowla ta wymaga\xc5\x82a wiele po\xc5\x9bwi\xc4\x99ce\xc5\x84 i wyrzecze\xc5\x84, jednak\xc5\xbce ju\xc5\xbc po pierwszym roku obserwacji Berger stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce wbrew powszechnej wiedzy nie wszystkie \xc5\xbcaby zielone zimuj\xc4\x85 jak si\xc4\x99 powszechnie s\xc4\x85dzi w wodzie, lecz tylko osobniki \xc5\xbcaby \xc5\x9bmieszki. Jeszcze bardziej interesuj\xc4\x85ce by\xc5\x82y wyniki dotycz\xc4\x85ce dziedziczenia cech, kt\xc3\xb3re uzyska\xc5\x82 krzy\xc5\xbcuj\xc4\x85c \xc5\xbcaby w latach 1963-1965. Wynika\xc5\x82o z nich, \xc5\xbce \xc5\xbcaba wodna nie jest gatunkiem tylko jakim\xc5\x9b nieokre\xc5\x9blonym miesza\xc5\x84cem. Z argumentami Bergera nie zgadza\xc5\x82o si\xc4\x99 wielu wybitnych polskich i zagranicznych uczonych. Niekt\xc3\xb3rzy wr\xc4\x99cz zabraniali mu pisa\xc4\x87 w ten spos\xc3\xb3b o \xc5\xbcabach zielonych. Pewny swoich obserwacji, w 1965 r. napisa\xc5\x82 prac\xc4\x99 \xe2\x80\x9eSystematyka \xc5\xbcab zielonych\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zamierza\xc5\x82 obroni\xc4\x87 jako rozpraw\xc4\x99 habilitacyjn\xc4\x85. Wyniki jego bada\xc5\x84, by\xc5\x82y niezgodne z \xc3\xb3wczesn\xc4\x85 wiedz\xc4\x85, s\xc4\x85dzono, \xc5\xbce w krzy\xc5\xbc\xc3\xb3wkach dosz\xc5\x82o do b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w i z tego powodu najpierw Uniwersytet A. Mickiewicza w Poznaniu, a nast\xc4\x99pnie Uniwersytet Jagiello\xc5\x84ski odrzuci\xc5\x82y jego habilitacj\xc4\x99. Dopiero w 1969 roku na Akademii Rolniczej w Poznaniu czterech wybitnych profesor\xc3\xb3w biologii Henryk Szarski, Kazimierz Sembrat, Marian M\xc5\x82ynarski i Aleksander Wr\xc3\xb3blewski ocenili pozytywnie jego rozpraw\xc4\x99 i Berger m\xc3\xb3g\xc5\x82 cieszy\xc4\x87 si\xc4\x99 z uzyskania tytu\xc5\x82u doktora habilitowanego.\xc2\xa0 Od 1971 roku wyniki Bergera zosta\xc5\x82y wielokrotnie potwierdzone metodami molekularnymi._NEWLINE_W 1975 r. o\xc5\x9brodek w kt\xc3\xb3rym pracowa\xc5\x82 Berger zmieni\xc5\x82 nazw\xc4\x99, a nowy kierownik Zak\xc5\x82adu, uzna\xc5\x82 tematyk\xc4\x99 jego bada\xc5\x84 za bez warto\xc5\x9bci\xc4\x85 i usun\xc4\x85\xc5\x82 j\xc4\x85 z listy temat\xc3\xb3w statutowych Zak\xc5\x82adu. Splot wielu nieprzyjemnych okoliczno\xc5\x9bci doprowadzi\xc5\x82 profesora Bergera do rozleg\xc5\x82ego zawa\xc5\x82u serca i rocznej przerwy w pracy._NEWLINE_Tytu\xc5\x82 profesora nadzwyczajnego uzyska\xc5\x82 dopiero w 1981 roku. By\xc5\x82o to spowodowane brakiem wykszta\xc5\x82cenia w\xc2\xa0Polsce chocia\xc5\xbcby jednego doktora. Wszyscy dotychczasowi uczniowie i potencjalni kandydaci byli wbrew jego woli zaw\xc5\x82aszczani przez innych naukowc\xc3\xb3w. Dopiero w\xc2\xa01979 r., jako jedyny specjalista w\xc2\xa0Polsce od ma\xc5\x82\xc5\xbcy rodzaju Pisidium, zosta\xc5\x82 promotorem rozprawy doktorskiej Anny Dyduch z\xc2\xa0Krakowa._NEWLINE_Na tytu\xc5\x82 profesora zwyczajnego musia\xc5\x82 czeka\xc4\x87 kolejne dziewi\xc4\x99\xc4\x87 lat i jak sam mawia\xc5\x82 mia\xc5\x82y na to wp\xc5\x82yw stosunki panuj\xc4\x85ce w instytucie, w kt\xc3\xb3rym pracowa\xc5\x82._NEWLINE_W 1995 Berger przeszed\xc5\x82 na zas\xc5\x82u\xc5\xbcon\xc4\x85 emerytur\xc4\x99. Nie odst\xc4\x85pi\xc5\x82 jednak od dalszych bada\xc5\x84. Wiosn\xc4\x99 i lato ka\xc5\xbcdego sp\xc4\x99dza\xc5\x82 w Jask\xc3\xb3\xc5\x82kach, gdzie zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 hodowl\xc4\x85 \xc5\xbcab. Tu w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w 2000 roku gdy mia\xc5\x82 likwidowa\xc4\x87 hodowl\xc4\x99 na \xc5\x9bwiat przysz\xc5\x82y albinotyczne \xc5\xbcaby zielone, kt\xc3\xb3re wywo\xc5\x82a\xc5\x82y ogromne zainteresowanie w\xc5\x9br\xc3\xb3d naukowc\xc3\xb3w na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie, a samego Bergera sk\xc5\x82oni\xc5\x82y do kontynuacji bada\xc5\x84._NEWLINE_W tym czasie opublikowa\xc5\x82 te\xc5\xbc mi\xc4\x99dzy innymi dwie ksi\xc4\x85\xc5\xbcki \xe2\x80\x9eP\xc5\x82azy i gady Polski. Klucz do oznaczania\xe2\x80\x9d (2000) oraz \xe2\x80\x9eChro\xc5\x84my europejskie \xc5\xbcaby zielone\xe2\x80\x9d (2008), kt\xc3\xb3ra ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w j\xc4\x99zyku angielskim. W oparciu o wyniki swoich wieloletnich bada\xc5\x84 zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 uwag\xc4\x99 na mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 ochrony p\xc5\x82az\xc3\xb3w poprzez tak zwane tandemy hodowlane \xc5\xbcab zielonych. Idea ta spotka\xc5\x82a si\xc4\x99 zar\xc3\xb3wno z wielk\xc4\x85 doz\xc4\x85 krytyki jak i zainteresowania ze strony naukowc\xc3\xb3w i obro\xc5\x84c\xc3\xb3w przyrody. Mimo, pr\xc3\xb3b jej zastosowania, do dzi\xc5\x9b nie wesz\xc5\x82a ona w \xc5\xbcycie ze wzgl\xc4\x99du na obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce w Polsce normy prawne.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 popularyzatorska\n_START_PARAGRAPH_\nMimo aktywnej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci naukowej, Berger anga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dzia\xc5\x82ania popularyzuj\xc4\x85ce nauk\xc4\x99 i wiedz\xc4\x99 o p\xc5\x82azach i ich ochronie. Aktywnie uczestniczy\xc5\x82 w I i II Forum Przyrodniczym Po\xc5\x82udniowej Wielkopolski w latach 2004 i 2005, a tak\xc5\xbce w Ostrowskich Spotkaniach z Przyrod\xc4\x85 i Og\xc3\xb3lnopolskich Zlotach \xe2\x80\x9eBlisko bocian\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d w Przygodzicach. Pisa\xc5\x82 o p\xc5\x82azach i ich ochronie w wielu lokalnych popularnonaukowych periodykach takich jak \xe2\x80\x9eNa skraju \xe2\x80\x93 gazeta mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Podolan i Strzeszyna\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9ePrzyroda Po\xc5\x82udniowej Wielkopolski\xe2\x80\x9d czy \xe2\x80\x9ePrzyroda Polska\xe2\x80\x9d.\xc2\xa0 Wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 wiele pogadanek o p\xc5\x82azach dla dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy w Poznaniu i po\xc5\x82udniowej Wielkopolsce. Zaprasza\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szko\xc5\x82y i przyrodnik\xc3\xb3w do swojego \xe2\x80\x98ranarium\xe2\x80\x99 w Jask\xc3\xb3\xc5\x82kach na \xc5\xbcywe lekcje biologii. By\xc5\x82 inicjatorem i opiekunem naukowym projektu Po\xc5\x82udniowowielkopolskiej Grupy OTOP \xe2\x80\x9eP\xc5\x82azy i gady Po\xc5\x82udniowej Wielkopolski\xe2\x80\x9d. Za swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w regionie, w 2005 roku zosta\xc5\x82\xc2\xa0 uhonorowany nagrod\xc4\x85 Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nW 1954 roku po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Halin\xc4\x99 Biega\xc5\x84sk\xc4\x85 (ur. 1932). Mieli dw\xc3\xb3jk\xc4\x99 dzieci. Syn Wojciech (ur. 1955) po studiach wyjecha\xc5\x82 do USA, gdzie obecnie pracuje jako profesor fizyki na Uniwersytecie w Scranton. C\xc3\xb3rka Katarzyna (ur. 1961) mieszka i pracuje w rodzinnym Poznaniu.\n_START_SECTION_\nUczniowie\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d uczni\xc3\xb3w prof. Bergera nale\xc5\xbcy wymieni\xc4\x87 mi\xc4\x99dzy innymi prof. Mari\xc4\x99 Ogielsk\xc4\x85, dr Mariusza Rybackiego, dr Piotra Masiakowskiego oraz dr Ann\xc4\x99 Dyduch.'