b'\n_START_ARTICLE_\nAdelbert von Chamisso\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nAdelbert von Chamisso urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 30 stycznia 1781 roku na zamku Boncourt w Ch\xc3\xa2lons-en-Champagne we Francji. Dzieci\xc5\x84stwo sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w rodzinnym zamku, sk\xc4\x85d rodzina von Chamisso musia\xc5\x82a ucieka\xc4\x87 przed rewolucjonistami w 1790 roku. Uciekli najpierw do Belgii i Holandii, a nast\xc4\x99pnie do Niemiec \xe2\x80\x93 przez D\xc3\xbcsseldorf, W\xc3\xbcrzburg i Bayreuth do Berlina._NEWLINE_W 1796 roku kr\xc3\xb3lowa Luiza Pruska przyj\xc4\x99\xc5\x82a von Chamisso na s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 jako giermka. W latach 1798\xe2\x80\x931807 von Chamisso s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w armii pruskiej, w 1801 roku uzyska\xc5\x82 stopie\xc5\x84 lejtnanta. W 1801 roku rodzice von Chamisso powr\xc3\xb3cili do Francji, a on sam pozosta\xc5\x82 na emigracji._NEWLINE_Rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 studiowanie filozofii i literatury niemieckiej. W\xc3\xb3wczas zaprzyja\xc5\xbani\xc5\x82 si\xc4\x99 z Eduardem Hitzigiem (1839\xe2\x80\x931907), a tak\xc5\xbce z Karlem Augustem Varnhagen von Ense (1785\xe2\x80\x931858), Davidem Ferdinandem Koreffem (1783\xe2\x80\x931851), Wilhelmem Neumannem (1781\xe2\x80\x931834) i Friedrichem de la Motte Fouqu\xc3\xa9 (1777\xe2\x80\x931843). W 1803/1804 von Chamisso wspo\xc5\x82za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 wraz z Varnhagen von Ense romantyczn\xc4\x85 grup\xc4\x99 literack\xc4\x85 \xe2\x80\x93 Nordsternbund. Jego pierwsze pr\xc3\xb3by poetyckie odzwierciedla\xc5\x82y prze\xc5\xbcycia osobiste i spekulacje filozoficzne. Pozostawa\xc5\x82 pod wp\xc5\x82ywem pracy Immanuela Kanta \xe2\x80\x9eKrytyka czystego rozumu\xe2\x80\x9d. W bajce Adelberts Fabel podj\xc4\x85\xc5\x82 temat wolnej woli. W ocala\xc5\x82ym fragmencie ksi\xc4\x99gi ludowej Fortunati Gl\xc3\xbcckss\xc3\xa4ckel und Wunschh\xc3\xbctlein po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 elementy tragiczne z komicznymi. Stylistycznie wzorowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na dziele Ludwiga Tiecka (1773\xe2\x80\x931853) Kaiser Octavianus._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie von Chamisso przebywa\xc5\x82 we Francji, potem ponownie w Berlinie. Niemiecka pisarka Helmina von Ch\xc3\xa9zy (1783\xe2\x80\x931856) wprowadzi\xc5\x82a go do kr\xc4\x99gu intelektualist\xc3\xb3w prowadzonego przez powie\xc5\x9bciopisark\xc4\x99 Madame de Sta\xc3\xabl (1766\xe2\x80\x931817). Madame de Sta\xc3\xabl zaprosi\xc5\x82a von Chamisso latem 1810 roku do swoich zamk\xc3\xb3w Chaumont i Foss\xc3\xa9, gdzie von Chamisso zacz\xc4\x85\xc5\x82 interesowa\xc4\x87 si\xc4\x99 botanik\xc4\x85 w reakcji na list francuskiego przyrodnika Louisa de La Foye (1781\xe2\x80\x931847). Von Chamisso podj\xc4\x85\xc5\x82 studia przyrodnicze w Berlinie, kt\xc3\xb3re musia\xc5\x82 przerwa\xc4\x87 w 1813 roku z uwagi na wojn\xc4\x99 antyfrancusk\xc4\x85. W\xc3\xb3wczas powsta\xc5\x82o jego najs\xc5\x82ynniejsze dzie\xc5\x82o poetyckie \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9ePrzedziwna historia Piotra Schlemihla\xe2\x80\x9d (niem. Peter Schlemihls wundersame Geschichte)._NEWLINE_Po wojnie von Chamisso powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do studi\xc3\xb3w botanicznych, kt\xc3\xb3re ponownie przerwa\xc5\x82, by wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w wyprawie badawczej dooko\xc5\x82a \xc5\x9bwiata pod dow\xc3\xb3dztwem Otto Kotzebue (1788\xe2\x80\x931846). Podczas wyprawy w latach 1815\xe2\x80\x931818, odkry\xc5\x82 wraz z Johannem Friedrichem von Eschscholtzem (1793\xe2\x80\x931831) cykl przemiany pokole\xc5\x84 sprz\xc4\x85gli, dostarczaj\xc4\x85c pierwszego w historii pewnego dowodu przemiany pokole\xc5\x84 u zwierz\xc4\x85t. Uznanie zdoby\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jego prace na temat powstawania rafy koralowej. Wypraw\xc4\x99 opisa\xc5\x82 w pami\xc4\x99tniku Beschreibung einer Reise um die Welt. Po powrocie, przez 17 lat, razem z Diederichem Franzem Leonhardem von Schlechtendal (1794\xe2\x80\x931866) opisywa\xc5\x82 przywiezione okazy botaniczne i zoologiczne. W 1819 roku von Chamisso obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko dyrektora herbarium i ogrodu botanicznego w Sch\xc3\xb6nebergu. Napisa\xc5\x82 podr\xc4\x99cznik do nauki botaniki._NEWLINE_Von Chamisso by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wolnomularzem._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 21 sierpnia 1838 roku w Berlinie.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nNazwiskiem Chamisso nazwano podczas pierwszej wyprawy Kotzebue dooko\xc5\x82a \xc5\x9bwiata, jedn\xc4\x85 z wysp w Cie\xc5\x9bninie Beringa. Na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Chamisso zosta\xc5\x82 nazwany przez jego przyjaciela, entomologa na statku Rurik \xe2\x80\x93 Johanna Friedricha von Eschscholtz rodzaj ro\xc5\x9blin Camissonia z rodziny wiesio\xc5\x82kowatych. Chamisso z kolei zrewan\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 nadaniem nazwy innej ro\xc5\x9blinie na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Eschsoltza \xe2\x80\x93 rodzajowi poz\xc5\x82otka z rodziny makowatych nadaj\xc4\x85c mu nazw\xc4\x99 naukow\xc4\x85 Eschscholtzia._NEWLINE_W 1991 roku nazwano jego nazwiskiem planetoid\xc4\x99 z grupy pasa g\xc5\x82\xc3\xb3wnego asteroid \xe2\x80\x93 (24711) Chamisso.'