b'\n_START_ARTICLE_\nBazylika Santi Maria e Donato\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9awi\xc4\x85tynia jest jednym z wielkich kompleks\xc3\xb3w sakralnych powsta\xc5\x82ych w VII wieku, w okresie pierwszej fali osadnictwa na wyspie, a przebudowanych na pocz\xc4\x85tku nast\xc4\x99pnego tysi\xc4\x85clecia zgodnie ze schematami bazyliki. Wed\xc5\x82ug dokumentu z 999 roku ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcyli uchod\xc5\xbacy z l\xc4\x85du sta\xc5\x82ego, dedykuj\xc4\x85c go Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Pannie. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zosta\xc5\x82 ponownie dedykowany \xe2\x80\x93 tym razem \xc5\x9bw. Donatowi \xe2\x80\x93 po tym, jak jego cia\xc5\x82o zosta\xc5\x82o w 1125 roku przywiezione do tutejszego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a z Kefalinii przez do\xc5\xbc\xc4\x99 Domenica Michiela, wraz z ko\xc5\x9b\xc4\x87mi smoka, kt\xc3\xb3rego \xc5\x9bwi\xc4\x99ty mia\xc5\x82 rzekomo zabi\xc4\x87. Przebudow\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w jego obecnej formie uko\xc5\x84czono w 1141 roku, kt\xc3\xb3ra to data widnieje na mozaikowej posadzce. W XVIII wieku dokonano renowacji wn\xc4\x99trza w stylu barokowym. \xc5\x9aciany boczne i partie apsydialne s\xc4\x85 rezultatem radykalnej przebudowy z lat 1858\xe2\x80\x931873. Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82owi przywr\xc3\xb3cono w\xc3\xb3wczas pierwotny wygl\xc4\x85d, kt\xc3\xb3ry skrytykowa\xc5\x82 brytyjski historyk sztuki Hugh Honour, stwierdzaj\xc4\x85c, i\xc5\xbc wygl\xc4\x85d ten jest po\xc5\x82\xc4\x85czeniem wygl\xc4\x85du XIII-wiecznego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a z XIX-wiecznym. Du\xc5\xbc\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 XIX-wiecznych nalecia\xc5\x82o\xc5\x9bci usuni\xc4\x99to w trakcie p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych renowacji, zw\xc5\x82aszcza tych z lat 70., w efekcie czego ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zyska\xc5\x82 przypuszczalny wygl\xc4\x85d z XIII wieku.\n_START_SECTION_\nWygl\xc4\x85d zewn\xc4\x99trzny\n_START_PARAGRAPH_\nBazylika stanowi imponuj\xc4\x85cy przyk\xc5\x82ad ewolucji architektury roma\xc5\x84skiej typu rawenne\xc5\x84skiego. Zosta\xc5\x82a wzniesiona w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci z ceg\xc5\x82y.\n_START_SECTION_\nApsyda\n_START_PARAGRAPH_\nApsyd\xc4\x99 otaczaj\xc4\x85 dwie kondygnacje niewielkich arkad. Wy\xc5\xbcsza kondygnacja tworzy loggi\xc4\x99, opadaj\xc4\x85c\xc4\x85 po obu stronach sze\xc5\x9bciok\xc4\x85tnej apsydy. Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 dekoruj\xc4\x85 kapitele, balustrada, ozdobne obramowania i ornamenty, niekt\xc3\xb3re z IX wieku, wywodz\xc4\x85ce si\xc4\x99 z architektury bizanty\xc5\x84skiej. Obie kondygnacje przedziela ozdobny fryz w formie tr\xc3\xb3jk\xc4\x85t\xc3\xb3w, przypominaj\xc4\x85cy uk\xc5\x82adem z\xc4\x99by pi\xc5\x82y. Wewn\xc4\x85trz tr\xc3\xb3jk\xc4\x85t\xc3\xb3w umieszczono p\xc5\x82askorze\xc5\xbaby pochodz\xc4\x85ce z wcze\xc5\x9bniejszych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. Natomiast w partiach bocznych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, zw\xc5\x82aszcza w \xc5\x9bcianach transeptu, widoczny jest wp\xc5\x82yw architektury zachodniej. \xc5\x9aciany zdobi\xc4\x85 \xc5\x9blepe arkady, przeprute oknami.\n_START_SECTION_\nFasada\n_START_PARAGRAPH_\nFasada bazyliki jest podzielona na trzy cz\xc4\x99\xc5\x9bci. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci centralnej, nad portalem, znajduje si\xc4\x99 p\xc5\x82askorze\xc5\xbaba przedstawiaj\xc4\x85ca \xc5\x9bw. Donata. Obramowanie portalu tworz\xc4\x85 dwa filary rzymskie. W szczytowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci znajduje si\xc4\x99 niewielkie biforium. Cz\xc4\x99\xc5\x9bci boczne fasady, b\xc4\x99d\xc4\x85ce zako\xc5\x84czeniami naw bocznych, zawieraj\xc4\x85 po dwa okna.\n_START_SECTION_\nKampanila\n_START_PARAGRAPH_\nObok ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a wznosi si\xc4\x99 wolno stoj\xc4\x85ca roma\xc5\x84ska kampanila z XII\xe2\x80\x93XIII wieku, wzniesiona na planie kwadratu, trzykondygnacyjna, rozcz\xc5\x82onkowana pionowo lizenami. W g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci znajduje si\xc4\x99 komora na dzwony o \xc5\x9bcianach przeprutych triforiami. Przy kampanili znajduje si\xc4\x99 Pomnik Poleg\xc5\x82ych, o architekturze dostosowanej do otoczenia.\n_START_SECTION_\nWn\xc4\x99trze\n_START_PARAGRAPH_\nWn\xc4\x99trze, na planie krzy\xc5\xbca \xc5\x82aci\xc5\x84skiego, jest trzynawowe, przeci\xc4\x99te wysokim transeptem i przedzielone kolumnami z marmuru greckiego, z pi\xc4\x99knymi kapitelami. Strop jest drewniany, wi\xc4\x99\xc5\xbabowy. Cenna posadzka mozaikowa z 1140 roku (data widoczna w trzeciej arkadzie nawy \xc5\x9brodkowej) z figurami pawi, or\xc5\x82\xc3\xb3w, fantastycznych zwierz\xc4\x85t i drzew, umieszczonych na tle wzor\xc3\xb3w geometrycznych. Na p\xc3\xb3\xc5\x82kulistej kopule apsydy znajduje si\xc4\x99 hieratyczna figura Matki Boskiej modl\xc4\x85cej si\xc4\x99, XII-wieczna mozaika bizanty\xc5\x84ska, umieszczona na z\xc5\x82otym tle. Matka Boska zosta\xc5\x82a ukazana na pode\xc5\x9bcie, z otwartymi r\xc4\x99kami na klatce piersiowej w ge\xc5\x9bcie modlitwy, ze spojrzeniem skierowanym w lewo. Jej smuk\xc5\x82\xc4\x85 sylwetk\xc4\x99 spowija p\xc5\x82aszcz i maforion, oba w kolorze ciemnoniebieskim. Obraz ten jest bardzo podobny do Bogurodzicy, przedstawionej na kopule w pobliskiej bazylice Santa Maria Assunta na wyspie Torcello (w tym przypadku Matka Boska ukazana zosta\xc5\x82a z Dzieci\xc4\x85tkiem na r\xc4\x99ku, jako hodegetria). Mozaika z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a na Murano jest jednym z najbardziej niezwyk\xc5\x82ych dzie\xc5\x82 sztuki weneckiej, dobrze reprezentuj\xc4\x85cych j\xc4\x99zyk sztuki bizanty\xc5\x84skiej pierwszej po\xc5\x82owy XII wieku; jest to j\xc4\x99zyk bizantyjskich artyst\xc3\xb3w pracuj\xc4\x85cych tak\xc5\xbce w bazylice \xc5\x9bw. Marka (przyk\xc5\x82adem jest tu Matka Boska modl\xc4\x85ca si\xc4\x99 na kopule Wniebowst\xc4\x85pienia) i w poszczeg\xc3\xb3lnych partiach bazyliki na Torcello (zw\xc5\x82aszcza przy dekoracjach w lunecie, z ostatniej \xc4\x87wierci XII wieku)._NEWLINE_Poni\xc5\xbcej Matki Boskiej modl\xc4\x85cej si\xc4\x99 widniej\xc4\x85 Ewangeli\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 cykl fresk\xc3\xb3w p\xc4\x99dzla Nicol\xc3\xb2 di Pietro z XIV wieku, po\xc5\x9brodku natomiast \xe2\x80\x93 Wniebowzi\xc4\x99cie, stiukowa p\xc5\x82askorze\xc5\xbaba z XVIII wieku._NEWLINE_W o\xc5\x82tarzu g\xc5\x82\xc3\xb3wnym z\xc5\x82o\xc5\xbcono szcz\xc4\x85tki \xc5\x9bw. Donata. Za o\xc5\x82tarzem wisz\xc4\x85 cztery ko\xc5\x9bci smoka, wed\xc5\x82ug poda\xc5\x84 zabitego przez \xc5\x9bwi\xc4\x99tego. Na o\xc5\x82tarzu znajduje si\xc4\x99 XIV-wieczny poliptyk Za\xc5\x9bni\xc4\x99cie Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Panny._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lewej nawy wisi du\xc5\xbcych rozmiar\xc3\xb3w drewniana ikona, polichromowana i poz\xc5\x82acana, pochodz\xc4\x85ca z 1310 roku i przedstawiaj\xc4\x85ca \xc5\x9bw. Donata. Przypisywana Paolowi Veneziano, jest prawdopodobnie najstarszym przyk\xc5\x82adem malarstwa weneckiego. Nad wej\xc5\x9bciem do baptysterium wisi bogaty kolorystycznie obraz Lazzara Bastianiego przedstawiaj\xc4\x85cy Madonn\xc4\x99 z Dzieci\xc4\x85tkiem na tronie. W baptysterium znajduje si\xc4\x99 starochrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ski sarkofag pochodz\xc4\x85cy z Altino, s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cy niegdy\xc5\x9b jako chrzcielnica.'