b'\n_START_ARTICLE_\nMerck KGaA\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nZacz\xc4\x85tkiem firmy, nale\xc5\xbc\xc4\x85cej w\xc3\xb3wczas do rodziny Merck, by\xc5\x82a apteka Anio\xc5\x82 (Engel-Apotheke) w Darmstadt, zakupiona przez pochodz\xc4\x85cego ze Schweinfurtu aptekarza Friedricha Jacoba Mercka w 1668._NEWLINE_W 1816 roku aptek\xc4\x99 przej\xc4\x85\xc5\x82 Heinrich Emanuel Merck, aptekarz, kt\xc3\xb3ry wykszta\xc5\x82cenie uzyska\xc5\x82 na studiach farmaceutycznych w Berlinie i Wiedniu. W swoim laboratorium uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 wyprodukowa\xc4\x87 i wyizolowa\xc4\x87 alkaloidy o wysokiej czysto\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3re w\xc2\xa0roku 1827 Merck zaprezentowa\xc5\x82 i zaoferowa\xc5\x82 swoim kolegom aptekarzom oraz chemikom i lekarzom. Ze wzgl\xc4\x99du na du\xc5\xbce zapotrzebowanie rozpocz\xc4\x99to ich produkcj\xc4\x99 na skal\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85._NEWLINE_Heinrich Emanuel Merck zmar\xc5\x82 w 1855 roku, a przedsi\xc4\x99biorstwo przej\xc4\x99li jego trzej synowie (Carl, Georg i Wilhelm) i nadal je rozbudowywali. W 1860 roku produkowano ponad 800 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych, podstawowych substancji leczniczych i chemikali\xc3\xb3w; na pocz\xc4\x85tku XX wieku liczba ta wzros\xc5\x82a do 10 000. W tym czasie firma Merck posiada\xc5\x82a ju\xc5\xbc wiele zagranicznych filii, z kt\xc3\xb3rych najwi\xc4\x99ksze znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w Nowym Jorku (za\xc5\x82o\xc5\xbcona przez Georga Mercka w 1887, a w 1891 przekszta\xc5\x82cona w sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 zale\xc5\xbcn\xc4\x85 Merck & Co.), Londynie i Moskwie. W trakcie tej ekspansji fabryka w Darmstadt zosta\xc5\x82a w latach 1903 i 1904 przeniesiona z centrum miasta na swoje obecne miejsce._NEWLINE_W nast\xc4\x99pstwie I wojny \xc5\x9bwiatowej firma Merck KGaA utraci\xc5\x82a niekt\xc3\xb3re ze swoich zagranicznych sp\xc3\xb3\xc5\x82ek zale\xc5\xbcnych znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 na terenie pa\xc5\x84stw, z kt\xc3\xb3rymi Niemcy prowadzi\xc5\x82y wojn\xc4\x99. Ze skonfiskowanej ameryka\xc5\x84skiej sp\xc3\xb3\xc5\x82ki c\xc3\xb3rki w 1917 powsta\xc5\x82o niezale\xc5\xbcne przedsi\xc4\x99biorstwo ameryka\xc5\x84skie Merck & Co. Od tamtego czasu obydwa przedsi\xc4\x99biorstwa nie maj\xc4\x85 z sob\xc4\x85 \xc5\xbcadnych powi\xc4\x85za\xc5\x84 \xe2\x80\x93 wsp\xc3\xb3lna pozostaje jedynie nazwa Merck. W wyniku roz\xc5\x82\xc4\x85czenia si\xc4\x99 obu sp\xc3\xb3\xc5\x82ek niemiecka Merck KGaA firmuje swoje produkty w Ameryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej znakiem firmowym EMD, b\xc4\x99d\xc4\x85cym skr\xc3\xb3tem od inicja\xc5\x82\xc3\xb3w Emanuel Merck, Darmstadt, natomiast na wszystkich innych rynkach na \xc5\x9bwiecie Merck KGaA posiada prawa do nazwy Merck. Ameryka\xc5\x84skie przedsi\xc4\x99biorstwo Merck & Co. dzia\xc5\x82a poza Ameryk\xc4\x85 P\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 pod nazw\xc4\x85 MSD (Merck Sharp & Dohme)._NEWLINE_Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej o\xc5\x9brodek produkcyjny w Darmstadt zosta\xc5\x82 silnie zniszczony w wyniku celowego ataku powietrznego. Po zako\xc5\x84czeniu wojny zak\xc5\x82ad produkcyjny szybko odbudowano._NEWLINE_Aktualnie sp\xc3\xb3\xc5\x82ka zatrudnia ponad 50 000 pracownik\xc3\xb3w, w zak\xc5\x82adach zlokalizowanych w 66 pa\xc5\x84stwach. Merck KGaA jest przedsi\xc4\x99biorstwem farmaceutyczno-chemicznym o mi\xc4\x99dzynarodowym zasi\xc4\x99gu, kt\xc3\xb3rego obroty wynios\xc5\x82y w 2006 roku 6,26 miliarda euro. Rodzina Merck ma w nim 70 procent udzia\xc5\x82\xc3\xb3w, a pozosta\xc5\x82e 30 procent znajduje si\xc4\x99 w obrocie publicznym.\n_START_SECTION_\nProdukty\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo firma Merck koncentrowa\xc5\x82a si\xc4\x99 na badaniu i produkcji alkaloid\xc3\xb3w. W 1827 jako pierwsza zacz\xc4\x99\xc5\x82a wytwarza\xc4\x87 na skal\xc4\x99 komercyjn\xc4\x85 morfin\xc4\x99 z opium. Pod koniec XIX wieku zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w badaniach nad kokain\xc4\x85 jako \xc5\x9brodkiem znieczulaj\xc4\x85cym. W 1884 wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82a w tym zakresie z Zygmuntem Freudem._NEWLINE_W 1912 Merck uzyska\xc5\x82 i opatentowa\xc5\x82 3,4-metylenodioksymetamfetamin\xc4\x99 (substancj\xc4\x99 psychoaktywn\xc4\x85, zawart\xc4\x85 w tabletkach ecstasy), jednak nie poddano jej w\xc3\xb3wczas testom farmakologicznym._NEWLINE_Du\xc5\xbc\xc4\x85 wag\xc4\x99 przywi\xc4\x85zywano w\xc3\xb3wczas do preparat\xc3\xb3w witaminowych \xe2\x80\x93 wytwarzano, mi\xc4\x99dzy innymi, witamin\xc4\x99 C (pod nazw\xc4\x85 handlow\xc4\x85 Cebion) i witamin\xc4\x99 D (Vigantol)._NEWLINE_W 1961 Merck KGaA zacz\xc4\x85\xc5\x82 produkowa\xc4\x87 oksymetazolin\xc4\x99, pod nazw\xc4\x85 handlow\xc4\x85 Nasivin. W reklamach tego \xc5\x9brodka firma wykorzystywa\xc5\x82a fakt, \xc5\xbce krople do nosa Nasivin zosta\xc5\x82y zabrane na Ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc przez uczestnik\xc3\xb3w misji Apollo 11 w 1969 roku._NEWLINE_W roku 1998 przej\xc4\x85\xc5\x82 firm\xc4\x99 CN Biosciences, specjalizuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 w biotechnologii i in\xc5\xbcynierii genetycznej, w 2006 szwajcarsk\xc4\x85 firm\xc4\x99 Serono (z tej samej bran\xc5\xbcy), a w listopadzie 2015 roku ameryka\xc5\x84skie przedsi\xc4\x99biorstwo chemiczne i biotechnologiczne Sigma-Aldrich._NEWLINE_Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 chemiczna koncernu wytwarza, mi\xc4\x99dzy innymi, odczynniki i surowce chemiczne, ciek\xc5\x82e kryszta\xc5\x82y (badania nad nimi rozpocz\xc4\x99to w 1904 roku), pigmenty o efektach specjalnych (zastosowane w pierwszych szk\xc5\x82ach he\xc5\x82m\xc3\xb3w kosmicznych do zabezpieczenia przed promieniowaniem s\xc5\x82onecznym), testy do bada\xc5\x84 wody, gleby oraz \xc5\xbcywno\xc5\x9bci. W 2003 roku zesp\xc3\xb3\xc5\x82 naukowc\xc3\xb3w firmy Merck KGaA zdoby\xc5\x82 Deutscher Zukunftspreis (Niemieck\xc4\x85 Nagrod\xc4\x99 Przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci), wraz z nagrod\xc4\x85 pieni\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 wynosz\xc4\x85c\xc4\x85 250 tys. euro za swoje badania nad ciek\xc5\x82ymi kryszta\xc5\x82ami. Merck KGaA prowadzi tak\xc5\xbce badania w celu pozyskania nowych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w medycznych leczenia schorze\xc5\x84 sercowo-naczyniowych, cukrzycy oraz raka.'