b'\n_START_ARTICLE_\nKranenburg (Nadrenia P\xc3\xb3\xc5\x82nocna-Westfalia)\n_START_SECTION_\nS\xc4\x85siednie gminy\n_START_PARAGRAPH_\nGmina Kranenburg granicy na wschodzie z miastem Kleve, na po\xc5\x82udniowym wschodzie z miastem Goch, na po\xc5\x82udniowym zachodzie z gmin\xc4\x85 Gennep (prowincja Limburgia, w Holandii), na zachodzie i p\xc3\xb3\xc5\x82nocy z gmin\xc4\x85 Berg en Dal (prowincja Gelderland, w Holandii).\n_START_SECTION_\n\xc5\x9aredniowiecze\n_START_PARAGRAPH_\nKranenburg zosta\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w XIII wieku przez klewowskich graf\xc3\xb3w. Zamek Kranenburg by\xc5\x82 wspomniany po raz pierwszy 1270; ju\xc5\xbc za \xc5\xbcycia Dietricha Luf von Kleve, zmar\xc5\x82ego w 1277 roku, zbudowano pierwszy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. Ju\xc5\xbc przed 1294 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 posiada\xc5\x82a prawa miejskie. Przez odnalezienie \xe2\x80\x9ecudownego krzy\xc5\xbca\xe2\x80\x9d w 1308 Kranenburg sta\xc5\x82 si\xc4\x99 wa\xc5\xbcnym miejscem pielgrzymek katolik\xc3\xb3w._NEWLINE__NEWLINE_21 pa\xc5\xbadziernika 1314 graf Dietrich von Kleve i jego \xc5\xbcona Margarethe zastawili Gerhardowi von Horn miasto i zamek Kranenburg i ustanowili go rektorem i gubernatorem hrabstwa Kleve. Mi\xc4\x99dzy jego synem i spadkobierc\xc4\x85 Dietrichem von Horn i grafem Kleve dosz\xc5\x82o do sporu przez odwo\xc5\x82anie zastawu, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 za\xc5\xbcegnany w roku 1370 przez orzeczenie ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej Johanny von Brabant. Kwota odszkodowania wynios\xc5\x82a 30.000 \xc3\xa9cu._NEWLINE_Tego czasu miasto Kranenburg posiada\xc5\x82o pierwsze fortyfikacje. Na prze\xc5\x82omie XIV i XV wieku zosta\xc5\x82 wybudowany nowy zamek i kamienna fortyfikacja z dwoma bramami z niewyja\xc5\x9bnion\xc4\x85 ilo\xc5\x9bci\xc4\x85 wie\xc5\xbc, najbardziej wysuni\xc4\x99ta na po\xc5\x82udnie, s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ca mi\xc4\x99dzy innymi jako miejski m\xc5\x82yn. W pierwszej po\xc5\x82owie XV wieku miasto prze\xc5\xbcywa\xc5\x82o okres rozkwitu, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 uwieczniony budow\xc4\x85 du\xc5\xbcego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w stylu gotyckim. W 1436 zosta\xc5\x82a przeniesiona kapitu\xc5\x82a \xc5\x9bw. Marcina z Zyfflich do Kranenburga.\n_START_SECTION_\nWczesna nowo\xc5\xbcytno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nLiczne po\xc5\xbcary i powodzie doprowadzi\xc5\x82y do ko\xc5\x84ca czas\xc3\xb3w \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci miasta. Z wymarciem ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t J\xc3\xbclich-Kleve-Berg w 1609 Kranenburg, wraz z ksi\xc4\x99stwem Kleve zosta\xc5\x82 do\xc5\x82\xc4\x85czony do Brandenburgii-Prus. Wielki Elektor, Fryderyk Wilhelm I, odda\xc5\x82 w 1675 Kranenburg w r\xc4\x99ce jego przybocznego lekarza, Arnolda Feya. Po jego \xc5\x9bmierci w 1678 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82a z powrotem oddana Brandenburgii. W 1650 w Kranenburgu za\xc5\x82o\xc5\xbcono gmin\xc4\x99 protestanck\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra w 1723 zaj\xc4\x99\xc5\x82a ma\xc5\x82y ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. W 1789 po\xc5\xbcar miasta zniszczy\xc5\x82 historyczny ratusz a gro\xc5\xbc\xc4\x85ce zawaleniem bramy miasta zosta\xc5\x82y zburzone w roku 1800.\n_START_SECTION_\nPrze\xc5\x82om XIX i XX wieku\n_START_PARAGRAPH_\nW czasach dominacji Francji Kranenburg by\xc5\x82 siedzib\xc4\x85 kantonu w departamencie Ruhry i czasowo najbardziej wysuni\xc4\x99tym na p\xc3\xb3\xc5\x82noc punktem Francji, jednak straci\xc5\x82 prawa miejskie. Po kongresie Wiede\xc5\x84skim gminy Kranenburg, N\xc3\xbctterden i Frasselt-Schottheide stworzy\xc5\x82y gmin\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85czon\xc4\x85 Kranenburg. Ze wzgl\xc4\x99du na po\xc5\x82o\xc5\xbcenie granicy z Holandi\xc4\x85, Kranenburga mia\xc5\x82 wielkie znaczenie. Od 1818 do 1856 Kranenburg by\xc5\x82 nawet siedzib\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnego urz\xc4\x99du celnego._NEWLINE_W 1936 do gminy zosta\xc5\x82o do\xc5\x82\xc4\x85czone Grafwegen, kt\xc3\xb3re wcze\xc5\x9bniej nale\xc5\xbca\xc5\x82o do gminy Kessel. Kranenburg pozostawa\xc5\x82 pod silnym wp\xc5\x82ywem rolnictwa a\xc5\xbc do XX wieku.Podczas zimy 1944/1945 (II wojna \xc5\x9bwiatowa) miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 bardzo ucierpia\xc5\x82a. 7 lutego 1945 alianci zachodni stoczyli bitw\xc4\x99 w lesie Reichswald. 10 lutego Kranenburg zosta\xc5\x82 przez nich wyzwolony. Pod koniec marca 1945 uda\xc5\x82o im si\xc4\x99 w Wesel przebi\xc4\x87 na drug\xc4\x85 stron\xc4\x99 Renu (Forsowanie Renu)._NEWLINE_Po drugiej wojnie \xc5\x9bwiatowej gminy Wyler i Zyfflich zosta\xc5\x82y do\xc5\x82\xc4\x85czone do urz\xc4\x99du Kranenburg. Gmina Kranenburg w jej dzisiejszej formie zosta\xc5\x82a stworzona 1 lipca 1969 podczas pierwszej reformy komunalnej w Nadrenii-P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Westfalii. Gminy Kranenburg (wraz z N\xc3\xbctterden, Frasselt, Schottheide i Grafwegen), Wyler i Zyfflich urz\xc4\x99du Kranenburg, jak i gminy Mehr i Niel urz\xc4\x99du Rindern zosta\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone w now\xc4\x85 gmin\xc4\x99 Kranenburg. 1 stycznia 1975 wraz z drug\xc4\x85 komunaln\xc4\x85 reform\xc4\x85 w Nadrenii-P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Westfalii stary powiat Kleve zosta\xc5\x82 po\xc5\x82\xc4\x85czony z dawnym powiatem Geldern i cz\xc4\x99\xc5\x9bciami powiat\xc3\xb3w Moers i Rees w nowy dolnore\xc5\x84ski, du\xc5\xbcy powiat Kleve. W przygranicznej gminie Kranenburg \xc5\xbcyje do dzisiaj wielu Holendr\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nBurmistrz\n_START_PARAGRAPH_\nBurmistrzem gminy Kranenburg jest od 30 sierpnia 2009 G\xc3\xbcnter Steins (CDU). Podczas ostatnich wybor\xc3\xb3w na burmistrza zosta\xc5\x82 wybrany jako kandydat lokalnych CDU i FDP, osi\xc4\x85gaj\xc4\x85c wynik 66% g\xc5\x82os\xc3\xb3w. Jego kontrkandydatk\xc4\x85 by\xc5\x82a popierana przez SPD Tatjaana Kemper, kt\xc3\xb3ra osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a wynik 34%. Frekwencja wynios\xc5\x82a 44,91% uprawnionych do g\xc5\x82osowania.\n_START_SECTION_\nHerb, piecz\xc4\x99\xc4\x87, transparent i logo\n_START_PARAGRAPH_\nZgodnie z ustaw\xc4\x85 gmina Kranenburg ma zezwolenie na u\xc5\xbcywanie herbu, piecz\xc4\x99ci i transparentu. Opr\xc3\xb3cz tego gmina posiada tak\xc5\xbce logo.\n_START_SECTION_\nMiasta partnerskie\n_START_PARAGRAPH_\nWraz z granicz\xc4\x85cymi holenderskimi gminami Groesbeek i Ubbergen Kranenburg posiada jedno miasto partnerskie: K\xc3\xb6rmend na W\xc4\x99grzech.\n_START_SECTION_\nBudowle\n_START_PARAGRAPH_\nPo okresie rozkwitu gminy na prze\xc5\x82omie XIII i XIV wieku zbudowano wiele budowli, kt\xc3\xb3re zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 do dzisiaj. Niekt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y zniszczone podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej, lecz ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w historycznych zosta\xc5\x82y odbudowane (niekt\xc3\xb3re w zmienionej formie, lecz w tych miejscach, w kt\xc3\xb3rych by\xc5\x82y przed zniszczeniem).\n_START_SECTION_\nOchrona \xc5\x9brodowiska\n_START_PARAGRAPH_\nStacja ochrony \xc5\x9brodowiska NABU anga\xc5\xbcuje si\xc4\x99 szczeg\xc3\xb3lnie dla ochrony g\xc4\x99gaw, kt\xc3\xb3re \xc5\xbcyj\xc4\x85 lub zimuj\xc4\x85 w du\xc5\xbcej liczbie w wilgotnych regionach D\xc3\xbcffel.\n_START_SECTION_\nTransport lotniczy\n_START_PARAGRAPH_\nNajbli\xc5\xbcszymi lotniskami s\xc4\x85 Port Lotniczy Weeze, przeznaczony dla tanich linii lotniczych oraz Port Lotniczy D\xc3\xbcsseldorf.\n_START_SECTION_\nTransport autobusowy\n_START_PARAGRAPH_\nW lokalnym transporcie kursuj\xc4\x85 zar\xc3\xb3wno niemieckie, jak i holenderskie linie autobusowe. Dla ca\xc5\x82ego transportu miejskiego obowi\xc4\x85zuje jedna taryfa zwi\xc4\x85zku komunikacyjnego Rhein-Ruhr (VRR):\n_START_SECTION_\nTransport kolejowy\n_START_PARAGRAPH_\nDo 1991 czynn\xc4\x85 w ruchu pasa\xc5\xbcerskim by\xc5\x82a linia kolejowa Nijmegen \xe2\x80\x93 Kleve \xe2\x80\x93 Krefeld nale\xc5\xbc\xc4\x85ca Kolei lewobrze\xc5\xbcnej Doliny Renu. Obecnie linia jest czynna ruchu pasa\xc5\xbcerskim na odcinku Krefeld \xe2\x80\x93 Kleve, po przeprowadzonej w 2008 roku naprawie g\xc5\x82\xc3\xb3wnej torowiska. Na pozosta\xc5\x82ym odcinku linii, czyli Kleve \xe2\x80\x93 Nijmegen od 2008 roku wykonywane s\xc4\x85 jedynie przewozy turystyczne drezyn\xc4\x85 r\xc4\x99czn\xc4\x85. Drezyny r\xc4\x99czne kursuj\xc4\x85 pomi\xc4\x99dzy Kleve i Kranenburgiem, podobnie mi\xc4\x99dzy Kranenburgiem i Groesbeekiem. Dawny dworzec kolejowy Kranenburg jest dzisiaj u\xc5\xbcywany jako kawiarnia \xe2\x80\x9eCaf\xc3\xa9haus Niederrhein\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eBesucherzentrum De Gelderse Poort Kranenburg\xe2\x80\x9d oraz punkt informacyjny NABU.\n_START_SECTION_\nSytuacja na \xe2\x80\x9eGro\xc3\x9fe Stra\xc3\x9fe\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nPo przebudowie \xe2\x80\x9eGro\xc3\x9fe Stra\xc3\x9fe\xe2\x80\x9d w 2006 roku centrum miejscowo\xc5\x9bci sta\xc5\x82o si\xc4\x99 stref\xc4\x85 o ma\xc5\x82ym nat\xc4\x99\xc5\xbceniu ruchu; ruch pomi\xc4\x99dzy Kleve i Nijmegen jest prowadzony obwodnic\xc4\x85 wok\xc3\xb3\xc5\x82 centrum, jednak z powodu nadal zbyt wielkiego nat\xc4\x99\xc5\xbcenia ruch \xe2\x80\x9eGro\xc3\x9fe Stra\xc3\x9fe\xe2\x80\x9d sta\xc5\x82o si\xc4\x99 nieprawdziw\xc4\x85 ulic\xc4\x85 jednokierunkow\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nSport\n_START_PARAGRAPH_\nW gminie Kranenburg znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99, dzi\xc4\x99ki systematycznej realizacji plan\xc3\xb3w rozwoju sportu, obiekty umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce uprawianie bardzo wielu dyscyplin sportowych. Wiele z nich jest zarz\xc4\x85dzanych przez kluby sportowe, a niekt\xc3\xb3re s\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 gminy.'