b'\n_START_ARTICLE_\nTu-22M\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku lat 60. XX wieku w Zwi\xc4\x85zku Radzieckim zacz\xc4\x99to prace nad nowym modelem nadd\xc5\xbawi\xc4\x99kowego bombowca, nast\xc4\x99pcy Tu-22. Wymagania wobec samolotu obejmowa\xc5\x82y zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 do lotu z szybko\xc5\x9bci\xc4\x85 ponadd\xc5\xbawi\xc4\x99kow\xc4\x85 dla prze\xc5\x82amania obrony powietrznej nieprzyjaciela, a tak\xc5\xbce do lotu podd\xc5\xbawi\xc4\x99kowego na niskich wysoko\xc5\x9bciach na dalekie odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Biuro konstrukcyjne Tupolewa postanowi\xc5\x82o udoskonali\xc4\x87 konstrukcj\xc4\x99 Tu-22 przez dodanie skrzyde\xc5\x82 o zmiennym skosie, jednak pierwsze dwa prototypy oznaczone "106" i "125" zosta\xc5\x82y odrzucone przez rz\xc4\x85d (zaakceptowano projekt biura Suchoja pod nazw\xc4\x85 T-4 w 1962 roku). Kolejny projekt ("145") mia\xc5\x82 by\xc4\x87 alternatyw\xc4\x85 dla T-4, ale po przerwaniu prac przez OKB Suchoja w 1967 prace nad nim nabra\xc5\x82y rozp\xc4\x99du._NEWLINE_Pierwszy z pi\xc4\x99ciu prototyp\xc3\xb3w serii "145" oblatano 30 sierpnia 1969 roku. Oznaczono go jako Tu-22M0, co mia\xc5\x82o sugerowa\xc4\x87, \xc5\xbce bombowiec ten jest tylko niewielk\xc4\x85 modyfikacj\xc4\x85 Tu-22 i zani\xc5\xbca\xc4\x87 jego warto\xc5\x9b\xc4\x87 bojow\xc4\x85 w trakcie negocjacji rozbrojeniowych SALT II (wed\xc5\x82ug innych autorem tej mistyfikacji by\xc5\x82o samo biuro Tupolewa, chc\xc4\x85ce u\xc5\x82atwi\xc4\x87 sobie finansowanie z bud\xc5\xbcetu pa\xc5\x84stwa). Pierwszy samolot seryjny wystartowa\xc5\x82 w lipcu 1971 roku, a produkcj\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to w Kazaniu ju\xc5\xbc jako Tu-22M1 (kod NATO Backfire-A). Wkr\xc3\xb3tce jednak produkcja zosta\xc5\x82a wstrzymana, a w maju 1973 oblatano prototyp kolejnej, udoskonalonej wersji \xe2\x80\x93 Tu-22M2 (Backfire-B). Samolot zosta\xc5\x82 oficjalnie przyj\xc4\x99ty do uzbrojenia w 1975, jednak ju\xc5\xbc wtedy biuro konstrukcyjne Tupolewa rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o projektowanie nast\xc4\x99pnej modernizacji. Budowa wersji M2 zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 zatem na liczbie 279 egzemplarzy, a 20 czerwca 1977 roku w powietrze wzbi\xc5\x82 si\xc4\x99 pierwszy Tu-22M3 (Backfire-C), przyj\xc4\x99ty nast\xc4\x99pnie do uzbrojenia w 1983. Wariant ten charakteryzowa\xc5\x82 si\xc4\x99 nowymi silnikami NK-25, bardziej efektywnym uzbrojeniem i wyposa\xc5\xbceniem awionicznym (w NK-25 wyposa\xc5\xbcona by\xc5\x82a te\xc5\xbc wersja Tu-22M2Je, co jednak nie poprawi\xc5\x82o jej osi\xc4\x85g\xc3\xb3w) oraz wi\xc4\x99kszym maksymalnym skosem skrzyde\xc5\x82 (65 stopni). Konstruktorzy postanowili r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zmieni\xc4\x87 uk\xc5\x82ad wlot\xc3\xb3w powietrza do silnik\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 stosowane dotychczas rozwi\xc4\x85zanie w postaci powi\xc4\x99kszonych w stosunku do znanych z Tu-28, bocznych kana\xc5\x82\xc3\xb3w z centralnymi sto\xc5\xbckami generowa\xc5\x82o trudne w kompensacji, niesymetryczne si\xc5\x82y aerodynamiczne \xe2\x80\x93 zast\xc4\x85piono je wyd\xc5\x82u\xc5\xbconymi wlotami prostok\xc4\x85tnymi z klinami. Og\xc3\xb3\xc5\x82em w latach 1971-1997 zak\xc5\x82ady KAPO im. Gorbunowa w Kazaniu wyprodukowa\xc5\x82y 497 egzemplarzy wszystkich odmian samolotu Tu-22M, z czego 222 egzemplarze Tu-22M3, w tym rozpoznawcze Tu-22MR oraz Tu-22MP przeznaczone do walki radioelektronicznej.\n_START_SECTION_\nOpis techniczny\n_START_PARAGRAPH_\nTu-22M wszystkich serii to dwusilnikowe, czteromiejscowe samoloty bombowe \xc5\x9bredniego zasi\xc4\x99gu. Ich konstrukcja opiera si\xc4\x99 na zastosowaniu kad\xc5\x82uba no\xc5\x9bnego o konfiguracji prostopad\xc5\x82o\xc5\x9bciennej na ca\xc5\x82ej jego d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci oraz skrzyde\xc5\x82 o zmiennym skosie (podobnie jak w ameryka\xc5\x84skim General Dynamics F-111 Aardvark). Konstrukcja o uk\xc5\x82adzie dolnop\xc5\x82ata, ca\xc5\x82kowicie metalowa. Przednia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kad\xc5\x82uba mie\xc5\x9bci przedzia\xc5\x82y wyposa\xc5\xbcenia awionicznego oraz instalacj\xc4\x99 do tankowania w powietrzu (zdemontowana po podpisaniu przez Zwi\xc4\x85zek Socjalistycznych Republik Radzieckich uk\xc5\x82adu SALT). Miejsca w kabinie za\xc5\x82ogi rozmieszczone s\xc4\x85 w dw\xc3\xb3ch rz\xc4\x99dach (samolot ma dwie pary odchylanych do g\xc3\xb3ry drzwi): z przodu obok siebie siedzi dw\xc3\xb3ch pilot\xc3\xb3w, za nimi nawigator i operator uzbrojenia. Ca\xc5\x82a za\xc5\x82oga dysponuje fotelami wyrzucanymi typu KT-1 klasy zero-zero, w systemie ratownictwa ASS._NEWLINE_Zar\xc3\xb3wno kad\xc5\x82ub jak i skrzyd\xc5\x82a samolotu maj\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\x82skorupow\xc4\x85 z zintegrowanymi zbiornikami paliwa. Skrzyd\xc5\x82a samolotu podzielone s\xc4\x85 na cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nieruchom\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czon\xc4\x85 z kad\xc5\x82ubem oraz ruchom\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej k\xc4\x85t skosu zmienia si\xc4\x99 automatycznie w czasie lotu w przedziale od 20\xc2\xb0 do 65\xc2\xb0 (dla Tu-22M3; wcze\xc5\x9bniejsze wersje mia\xc5\x82y mniejszy k\xc4\x85t maksymalny). Obie cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czenia przegubowe. Ka\xc5\xbcda ma budow\xc4\x99 dwud\xc5\xbawigarow\xc4\x85 z hermetycznymi kesonami stanowi\xc4\x85cymi zbiorniki paliwowe integralne. Ruch skrzyde\xc5\x82 (zmian\xc4\x99 skosu) zapewniaj\xc4\x85 dwa silniki hydrauliczne ze \xc5\x9brubowymi si\xc5\x82ownikami, poruszanymi dzi\xc4\x99ki dw\xc3\xb3m niezale\xc5\xbcnym obwodom hydraulicznym (rozwi\xc4\x85zanie zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85ce niezawodno\xc5\x9b\xc4\x87). Przeguby umiejscowione s\xc4\x85 tak, aby obr\xc3\xb3t w pe\xc5\x82nym zakresie nie powodowa\xc5\x82 przesuni\xc4\x99cia wzgl\xc4\x99dnego \xc5\x9brodka parcia o wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc 2%. Ponadto cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ruchoma skrzyd\xc5\x82a wyposa\xc5\xbcona jest w tylnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci w dwuszczelinowe klapy wychylane pod k\xc4\x85tem 23\xc2\xb0 (do startu) i 40\xc2\xb0 (do l\xc4\x85dowania) do reszty skrzyd\xc5\x82a, a tak\xc5\xbce tr\xc3\xb3jsekcyjne klapy na kraw\xc4\x99dzi natarcia. Usterzenie poziome umieszczone w cz\xc4\x99\xc5\x9bci ogonowej ma konstrukcj\xc4\x99 p\xc5\x82ytow\xc4\x85 i jest wychylane zgodnie lub r\xc3\xb3\xc5\xbcnicowo - w zakresie du\xc5\xbcych k\xc4\x85t\xc3\xb3w natarcia pe\xc5\x82ni rol\xc4\x99 ster\xc3\xb3w przechylenia. Do sterowania poprzecznego s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85 te\xc5\xbc tr\xc3\xb3jsekcyjne przerywacze na skrzyd\xc5\x82ach (przy ma\xc5\x82ych i \xc5\x9brednich k\xc4\x85tach natarcia; samolot nie posiada klasycznych lotek). Usterzenie pionowe samolotu to klasyczna pojedyncza p\xc5\x82etwa ogonowa z podzia\xc5\x82em na ster i statecznik, zw\xc4\x99\xc5\xbcana ku g\xc3\xb3rze. W dolnej jej cz\xc4\x99\xc5\x9bci mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 dodatkowy zbiornik paliwa. Ster kierunku jest wywa\xc5\xbcony masowo oraz odci\xc4\x85\xc5\xbcony aerodynamicznie (wsp\xc3\xb3\xc5\x82czynnik kompensacji r\xc3\xb3wny 15,1%)._NEWLINE_Tu-22M nap\xc4\x99dzany jest dwoma dwuprzep\xc5\x82ywowymi silnikami turboodrzutowymi typu Klimow NK-22 lub NK-25, ka\xc5\xbcdy o maksymalnym ci\xc4\x85gu z dopalaniem odpowiednio 196,1\xc2\xa0kN lub 245,2\xc2\xa0kN. Rozruszniki silnik\xc3\xb3w s\xc4\x85 pneumatyczne. Podwozie samolotu ka\xc5\xbcdej z wersji jest tr\xc3\xb3jpodporowe: z przodu ko\xc5\x82o podw\xc3\xb3jne, z ty\xc5\x82u zdwojone, sze\xc5\x9bcioko\xc5\x82owe podwozie g\xc5\x82\xc3\xb3wne z hamulcami wyposa\xc5\xbconymi w wentylatory ch\xc5\x82odz\xc4\x85ce zasilane pr\xc4\x85dem tr\xc3\xb3jfazowym o sta\xc5\x82ej cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci. Podwozie chowane jest w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci do wn\xc4\x99k kad\xc5\x82ubowych. W tylnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba zamontowane s\xc4\x85 elektropneumatyczne wyrzutniki spadochronu hamuj\xc4\x85cego z\xc5\x82o\xc5\xbconego z dw\xc3\xb3ch czasz o powierzchni 52 m\xc2\xb2 ka\xc5\xbcda. S\xc5\x82u\xc5\xbcy on skr\xc3\xb3ceniu dobiegu lub przerwaniu rozbiegu samolotu w sytuacji awaryjnej.\n_START_SECTION_\nWyposa\xc5\xbcenie awioniczne\n_START_PARAGRAPH_\nSystem nawigowania samolotu jest bezw\xc5\x82adno\xc5\x9bciowy; korzysta on z danych przekazywanych przez nawigacyjny radar dopplerowski DISS A322 Z. Do zada\xc5\x84 bombardiersko-nawigacyjnych s\xc5\x82u\xc5\xbcy radiolokator umieszczony w przedniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba (wykrywalno\xc5\x9b\xc4\x87 cel\xc3\xb3w \xc5\x9bredniej wielko\xc5\x9bci ju\xc5\xbc z odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 150\xe2\x80\x93200\xc2\xa0km) oraz celownik optyczny OBP-15T w owiewce pod kabin\xc4\x85. Za wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 tych urz\xc4\x85dze\xc5\x84 odpowiada komputer pok\xc5\x82adowy typu NI-50BM, a ich uzupe\xc5\x82nienie stanowi\xc4\x85 dwa wysoko\xc5\x9bciomierze radiowe RW-18, system identyfikacji sw\xc3\xb3j \xe2\x80\x93 obcy SRZO-2 (lub nowszy), dwa radiokompasy automatyczne ARK-15, odbiornik radiosygna\xc5\x82\xc3\xb3w MRP-56P, system przyrz\xc4\x85dowego l\xc4\x85dowania SP-50 oraz pok\xc5\x82adowe urz\xc4\x85dzenia bliskiej i dalekiej nawigacji. \xc5\x81\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87 zewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 samolotu zapewniaj\xc4\x85 dwie radiostacje UHF R-832M i jedna HF R-846, a wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 rozm\xc3\xb3wnica pok\xc5\x82adowa SPU-10. W sk\xc5\x82ad tego kompleksu wchodzi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zestaw koduj\xc4\x85cy korespondencj\xc4\x99 radiow\xc4\x85._NEWLINE_Tu-22M posiada r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wyposa\xc5\xbcenie radioelektroniczne o charakterze obronnym. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym jego elementem jest system Ura\xc5\x82: stacje zak\xc5\x82\xc3\xb3ce\xc5\x84 aktywnych (odzewowych) SPS-171 i SPS-172, stacja wykrywaj\xc4\x85co-ostrzegawcza Sirena-3, generator zak\xc5\x82\xc3\xb3ce\xc5\x84 szumowych AG-56 oraz wyrzutnie dipoli i flar (zamocowane u spodu usterzenia poziomego). Ca\xc5\x82o\xc5\x9bci dope\xc5\x82nia odbiornik LO-82 Mak ostrzegaj\xc4\x85cy o odpaleniu w kierunku samolotu pocisk\xc3\xb3w rakietowych. Do koordynacji dzia\xc5\x82a\xc5\x84 tak wielu urz\xc4\x85dze\xc5\x84 s\xc5\x82u\xc5\xbcy osobny komputer systemu obronnego CWU-10.022. Operator uzbrojenia ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do dyspozycji dzia\xc5\x82ko pok\xc5\x82adowe, do kt\xc3\xb3rego sterowania s\xc5\x82u\xc5\xbcy celownik telewizyjny TP-1 oraz radiolokator obserwacji tylnej p\xc3\xb3\xc5\x82sfery PRS-4KM._NEWLINE_Na Tu-22M3 powa\xc5\xbcn\xc4\x85 modernizacj\xc4\x99 przesz\xc5\x82a instalacja elektryczna samolotu. Podstawowy system zasilania \xe2\x80\x93 6 generator\xc3\xb3w pr\xc4\x85du sta\xc5\x82ego o napi\xc4\x99ciu 27 V \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony przez generatory pr\xc4\x85du przemiennego o sta\xc5\x82ej cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci, co osi\xc4\x85gni\xc4\x99to dzi\xc4\x99ki zainstalowaniu na nowych silnikach NK-25 hydromechanicznych stabilizator\xc3\xb3w obrot\xc3\xb3w. Zmiana ta wymuszona zosta\xc5\x82a przez zapotrzebowanie nowoczesnego osprz\xc4\x99tu awionicznego na pr\xc4\x85d sta\xc5\x82ocz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bciowy i umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a rezygnacj\xc4\x99 z ci\xc4\x99\xc5\xbckich elektromagnetycznych przetwornik\xc3\xb3w pr\xc4\x85du przemiennego oraz pomocniczego zespo\xc5\x82u nap\xc4\x99dowego do zasilania wentylator\xc3\xb3w ch\xc5\x82odz\xc4\x85cych hamulce k\xc3\xb3\xc5\x82. Ponadto na Tu-22M3 zamontowane s\xc4\x85 akumulatory niklowo-kadmowe (zast\xc4\x85pi\xc5\x82y akumulatory o\xc5\x82owiowo-kwasowe)._NEWLINE_Tu-22MR korzystaj\xc4\x85 z lotniczego aparatu fotograficznego AFA-15 oraz zestawu sensor\xc3\xb3w wbudowanego w komor\xc4\x99 bombow\xc4\x85. Na koniec warto jednak doda\xc4\x87, \xc5\xbce Tu-22M nie s\xc4\x85 przystosowane do dzia\xc5\x82ania na bardzo ma\xc5\x82ych wysoko\xc5\x9bciach, poniewa\xc5\xbc ich system radarowy nie posiada mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci \xc5\x9bledzenia i automatycznego omijania przeszk\xc3\xb3d terenowych.\n_START_SECTION_\nUzbrojenie\n_START_PARAGRAPH_\nDo cel\xc3\xb3w ofensywnych Backfire mo\xc5\xbce by\xc4\x87 uzbrojony w kierowane pociski rakietowe klasy powietrze-powierzchnia oraz bomby o maksymalnej masie \xc5\x82\xc4\x85cznej nieprzekraczaj\xc4\x85cej 24 000\xc2\xa0kg. Do ich przenoszenia s\xc5\x82u\xc5\xbcy komora bombowa oraz cztery w\xc4\x99z\xc5\x82y podwiesze\xc5\x84 (dwa podskrzyd\xc5\x82owe i dwa pod obudowami wlot\xc3\xb3w powietrza do silnik\xc3\xb3w). Podstawowe \xc5\x9brodki ra\xc5\xbcenia to zestaw trzech pocisk\xc3\xb3w powietrze-ziemia typu Raduga Ch-22 (w kodzie NATO AS-4 Kitchen, zdolnych do przenoszenia g\xc5\x82owic nuklearnych) rozmieszczonych symetrycznie: jeden pod kad\xc5\x82ubem cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo schowany na belce BD-45K oraz dwa pod skrzyd\xc5\x82ami na belkach BD-206. W normalnych warunkach samolot przenosi jednak tylko jeden taki pocisk._NEWLINE_Drugi wariant uzbrojenia Tu-22M stanowi\xc4\x85 kierowane pociski kr\xc3\xb3tkiego zasi\xc4\x99gu klasy powietrze-ziemia Raduga Ch-15 (kod NATO AS-16 Kickback) u\xc5\xbcywane do prze\xc5\x82amywania obrony powietrznej przeciwnika i przenoszone na sze\xc5\x9bciomiejscowej obrotowej wyrzutni MKU-6 montowanej w komorze bombowej. W tym wariancie na w\xc4\x99z\xc5\x82ach zewn\xc4\x99trznych podwieszone mog\xc4\x85 by\xc4\x87 kolejne cztery Ch-15 lub konwencjonalne bomby o wagomiarze do 500\xc2\xa0kg, po dziewi\xc4\x99\xc4\x87 na jednej belce MBD3-U9-68 mocowanej do w\xc4\x99z\xc5\x82a (\xc5\x82\xc4\x85cznie 36 bomb)._NEWLINE_Ostatni wariant to bomby konwencjonalne o wagomiarze do 3000\xc2\xa0kg podwieszone w komorze bombowej na belkach KD-4-105A lub KD-3-22R oraz (podobnie jak w wariancie drugim) 250 lub 500-kilogramowe bomby na w\xc4\x99z\xc5\x82ach zewn\xc4\x99trznych. Tu-22M mo\xc5\xbce by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uzbrojony w bomby kierowane (laserowo lub telewizyjnie) typu KAB-1500 i UPAB-1500; brak jest jednak informacji na temat sposobu ich przenoszenia._NEWLINE_Tu-22M wszystkich serii to samoloty stricte bombowe, nie przenosz\xc4\x85 wi\xc4\x99c rakiet klasy powietrze-powietrze. Ich jedynym uzbrojeniem defensywnym pozostaje zatem dwulufowe dzia\xc5\x82ko GSz-23 umieszczone w ogonie samolotu w wie\xc5\xbcyczce UK-9A-802, sterowane zdalnie ze stanowiska operatora uzbrojenia (jedno \xe2\x80\x93 na Tu-22M3; dwa \xe2\x80\x93 na samolotach starszych wersji).\n_START_SECTION_\nKontrowersje\n_START_PARAGRAPH_\nOznaczenie Tu-22M maj\xc4\x85ce zani\xc5\xbca\xc4\x87 wysok\xc4\x85 warto\xc5\x9b\xc4\x87 bojow\xc4\x85 samolotu pocz\xc4\x85tkowo spe\xc5\x82ni\xc5\x82o swoje zadanie. Ameryka\xc5\x84ski wywiad uzna\xc5\x82 Backfire za samolot o znaczeniu peryferyjnym, niezdolny do lot\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzykontynentalnych (st\xc4\x85d zapewne jego do\xc5\x9b\xc4\x87 pogardliwy kryptonim). Pogl\xc4\x85d ten zdawa\xc5\x82o si\xc4\x99 potwierdza\xc4\x87 rozmieszczenie pu\xc5\x82k\xc3\xb3w Tu-22M w bazach p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Syberii, gdzie ich u\xc5\xbcytkowanie dodatkowo pogarsza\xc5\x82y warunki pogodowe. Tymczasem samoloty operuj\xc4\x85ce z okr\xc4\x99gu czukockiego bez tankowania w powietrzu mog\xc5\x82y razi\xc4\x87 cele na zachodnim wybrze\xc5\xbcu USA, a z tankowaniem \xe2\x80\x93 niemal na ca\xc5\x82ym obszarze Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych._NEWLINE_Po raz pierwszy temat zasi\xc4\x99gu Backfire\'a w rozmowach radziecko-ameryka\xc5\x84skich zosta\xc5\x82 poruszony w trakcie negocjacji uk\xc5\x82adu SALT II i chocia\xc5\xbc strona radziecka z uporem twierdzi\xc5\x82a, \xc5\xbce jest to wy\xc5\x82\xc4\x85cznie bombowiec o zasi\xc4\x99gu taktycznym, niezdolny do misji interkontynentalnych, negocjatorzy ameryka\xc5\x84scy wymogli na Leonidzie Bre\xc5\xbcniewie obietnic\xc4\x99 usuni\xc4\x99cia instalacji do tankowania w powietrzu z Tu-22M oraz ograniczenie liczebno\xc5\x9bci produkcji (max. 30 rocznie). By\xc5\x82o to jedno z niewielu dotrzymanych przyrzecze\xc5\x84 uk\xc5\x82adu SALT II._NEWLINE_Mimo to przez ca\xc5\x82y okres lat 80. Backfire pozostawa\xc5\x82 samolotem-zagadk\xc4\x85, kt\xc3\xb3ry przez swoj\xc4\x85 tajemniczo\xc5\x9b\xc4\x87 trzyma\xc5\x82 w szachu ameryka\xc5\x84skie dow\xc3\xb3dztwo wojskowe i wym\xc3\xb3g\xc5\x82 zwi\xc4\x99kszenie funduszy na rozw\xc3\xb3j ameryka\xc5\x84skiego lotnictwa. Atmosfer\xc4\x99 niepewno\xc5\x9bci podgrzewa\xc5\x82y relacje prasowe cytuj\xc4\x85ce wypowiedzi radzieckiego zdrajcy o niedocenianiu warto\xc5\x9bci Tu-22M, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 by\xc4\x87 regularnie testowany na odleg\xc5\x82o\xc5\x9bciach mi\xc4\x99dzykontynentalnych, a instalacje do tankowania mia\xc5\x82y by\xc4\x87 bardzo \xc5\x82atwe w monta\xc5\xbcu i demonta\xc5\xbcu. Sama nazwa mia\xc5\x82a by\xc4\x87 b\xc5\x82\xc4\x99dna i z premedytacj\xc4\x85 myl\xc4\x85ca, gdy\xc5\xbc w ZSRR samolot mia\xc5\x82 si\xc4\x99 nazywa\xc4\x87 Tu-26. Ostateczne potwierdzenie wy\xc5\x82\xc4\x85cznie taktycznego zasi\xc4\x99gu Tu-22M zosta\xc5\x82o zawarte dopiero w uk\xc5\x82adzie START I z 31 lipca 1991 roku.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie\n_START_PARAGRAPH_\nOd momentu wej\xc5\x9bcia do s\xc5\x82u\xc5\xbcby najwi\xc4\x99kszym u\xc5\xbcytkownikiem Tu-22M pozostaje rosyjskie Lotnictwo Dalekiego Zasi\xc4\x99gu, posiadaj\xc4\x85ce co najmniej 125 maszyn. Podstawowym zadaniem Backfire\'\xc3\xb3w w tej formacji wojskowej jest penetracja nieprzyjacielskiego terytorium i niszczenie bombami i pociskami kierowanymi cel\xc3\xb3w po\xc5\x82o\xc5\xbconych g\xc5\x82\xc4\x99boko na zapleczu przeciwnika, poza zasi\xc4\x99giem Su-24 Fencer. Drugim wielkim u\xc5\xbcytkownikiem jest rosyjskie Lotnictwo Morskie, do kt\xc3\xb3rego na pocz\xc4\x85tku lat 90 XX wieku przeniesiono 47 samolot\xc3\xb3w Tu-22M, stacjonuj\xc4\x85cych obecnie g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w bazach na dalekiej p\xc3\xb3\xc5\x82nocy. Rosyjscy dow\xc3\xb3dcy doszli bowiem do wniosku, \xc5\xbce mog\xc4\x85 by\xc4\x87 one skutecznym narz\xc4\x99dziem w walce z ameryka\xc5\x84skimi grupami lotniskowcowymi przy zastosowaniu pocisk\xc3\xb3w AS-4 Kitchen i AS-6 Kingfish._NEWLINE_Po raz pierwszy Tu-22M zosta\xc5\x82y u\xc5\xbcyte w warunkach bojowych w ko\xc5\x84cowej fazie wojny w Afganistanie. Wykonywa\xc5\x82y one konwencjonalne rajdy bombowe ochraniaj\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b wycofuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 wojska radzieckie. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie (na pocz\xc4\x85tku lat 90 XX w.) w wyniku braku cz\xc4\x99\xc5\x9bci zamiennych gotowo\xc5\x9b\xc4\x87 bojowa wielu pu\xc5\x82k\xc3\xb3w Tu-22M spad\xc5\x82a jednak do poziomu 30%-40%. Pomimo tego Backfire\'y wzi\xc4\x99\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w pierwszej wojnie czecze\xc5\x84skiej dokonuj\xc4\x85c atak\xc3\xb3w na cele w pobli\xc5\xbcu Groznego w 1995 roku._NEWLINE_Po upadku ZSRR spora cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 floty Tu-22M przypad\xc5\x82a w udziale Ukrainie i Bia\xc5\x82orusi. Jeszcze w roku 1999 Ukrai\xc5\x84skie Si\xc5\x82y Powietrzne posiada\xc5\x82y ok. 60 Backfire\'\xc3\xb3w podzielonych na dwa pu\xc5\x82ki stacjonuj\xc4\x85ce w bazach w Pry\xc5\x82ukach i Po\xc5\x82tawie. W ramach programu Nunn-Lugar w listopadzie 2001 rz\xc4\x85dy ukrai\xc5\x84ski i ameryka\xc5\x84ski podj\xc4\x99\xc5\x82y decyzj\xc4\x99 o zniszczeniu 47 ukrai\xc5\x84skich Tu-22, w tym 25 nowoczesnych Tu-22M z Po\xc5\x82tawy. W maju 2004 podobny los spotka\xc5\x82 kolejnych 6 samolot\xc3\xb3w z pu\xc5\x82ku w Miko\xc5\x82ajowie. Obecnie Ukraina nie posiada broni j\xc4\x85drowej ani \xc5\x9brodk\xc3\xb3w jej przenoszenia, w tym samolot\xc3\xb3w Tu-22M. Liczebno\xc5\x9b\xc4\x87 tych bombowc\xc3\xb3w w si\xc5\x82ach powietrznych Bia\xc5\x82orusi oceniana by\xc5\x82a na 52 egzemplarze, nieznany jest jednak ich obecny los. W spisach samolot\xc3\xb3w wojskowych u\xc5\xbcytkowanych na Bia\xc5\x82orusi dokonanych po 1996 roku nie figuruj\xc4\x85 Tu-22M; r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wed\xc5\x82ug nieoficjalnych wypowiedzi os\xc3\xb3b pracuj\xc4\x85cych w bia\xc5\x82oruskich wojskach lotniczych samolot\xc3\xb3w tych nie ma w eksploatacji. Prawdopodobnie zosta\xc5\x82y one przekazane si\xc5\x82om powietrznym Rosji._NEWLINE_Zakupem Tu-22M od Rosji zainteresowane s\xc4\x85 dwa wielkie pa\xc5\x84stwa azjatyckie: Chiny oraz Indie. W grudniu 1999 og\xc5\x82oszona zosta\xc5\x82a decyzja o wypo\xc5\xbcyczeniu czterech egzemplarzy Backfire Indyjskim Si\xc5\x82om Powietrznym oraz o planowanej modernizacji indyjskich Tu-142 i I\xc5\x82-38 przez Rosjan. W styczniu 2004 Indie zawar\xc5\x82y umow\xc4\x99 na zakup rosyjskiego lotniskowca "Admira\xc5\x82 Gorszkow", jednak umowa o kupnie Tu-22M nie zosta\xc5\x82a podpisana._NEWLINE_Chiny interesuj\xc4\x85 si\xc4\x99 tym nowoczesnym bombowcem ze wzgl\xc4\x99du na coraz wi\xc4\x99ksze zap\xc3\xb3\xc5\xbanienie technologiczne chi\xc5\x84skiego lotnictwa bombowego i jego H-6 Badger. Zakup Tu-22M pozwoli\xc5\x82by Chinom znacznie zwi\xc4\x99kszy\xc4\x87 zasi\xc4\x99g dzia\xc5\x82ania ich si\xc5\x82 powietrznych. Pod koniec lat 90 XX wieku Rosja kategorycznie sprzeciwi\xc5\x82a si\xc4\x99 sprzeda\xc5\xbcy Chinom tak nowoczesnej broni jak Tu-22M w obawie przed destabilizacj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnowagi militarnej na Dalekim Wschodzie. Jednak w ostatnim czasie po ociepleniu stosunk\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy przyw\xc3\xb3dcami obu pa\xc5\x84stw eksport Tu-22M do Chin wydaje si\xc4\x99 by\xc4\x87 tylko kwesti\xc4\x85 czasu._NEWLINE_9 sierpnia 2008 roku grupa maszyn z 52 Pu\xc5\x82ku Bombowc\xc3\xb3w Ci\xc4\x99\xc5\xbckich stacjonuj\xc4\x85cych na sta\xc5\x82e w Szajkowce ko\xc5\x82o Kirowa wykonywa\xc5\x82a atak bombowy na cele w okolicach miasta Gori w czasie wojny w Osetii Po\xc5\x82udniowej. Po wykonaniu zadania samoloty zosta\xc5\x82y ostrzelane przez gruzi\xc5\x84skie rakiety przeciwlotnicze, 9K37 Buk lub S-200. Jeden z bombowc\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 zestrzelony. Z ca\xc5\x82ej, czteroosobowej za\xc5\x82ogi ocala\xc5\x82 jedynie jej drugi pilot. Bezpo\xc5\x9brednio po stracie Rosjanie rozpowszechnili informacj\xc4\x99 jakoby maszyna wykonywa\xc5\x82a lot rozpoznawczy._NEWLINE_17 listopada 2015 roku Tu-22M3 Si\xc5\x82 Powietrzno-Kosmicznych FR dokona\xc5\x82y bombardowa\xc5\x84 bombami OFAB-250-270 cel\xc3\xb3w nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do przeciwnik\xc3\xb3w syryjskiego rz\xc4\x85du, za zgod\xc4\x85 Prezydenta Syrii Baszszara al-Asada_NEWLINE_21 lipca 2016 roku formacja sze\xc5\x9bciu Tu-22M3 przeprowadzi\xc5\x82a bombardowania pozycji tzw. Pa\xc5\x84stwa Islamskiego w okolicy miasta Palmira w prowincji Hims. 11 Sierpnia 2016 roku, po raz kolejny sze\xc5\x9b\xc4\x87 bombowc\xc3\xb3w Tu-22M3, kt\xc3\xb3re wystartowa\xc5\x82y z terytorium Federacji Rosyjskiej, zbombardowa\xc5\x82o cele na terytorium tzw. Pa\xc5\x84stwa Islamskiego. W wyniku nalot\xc3\xb3w zniszczone mia\xc5\x82y zosta\xc4\x87 sk\xc5\x82ady amunicji, paliwa oraz obozy szkoleniowe d\xc5\xbciahdyst\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w okolicy miasta Ar-Rakka.\n_START_SECTION_\nPlany modernizacji\n_START_PARAGRAPH_\nW lutym 2012 rzecznik prasowy rosyjskich wojsk lotniczych poda\xc5\x82 do publicznej wiadomo\xc5\x9bci informacj\xc4\x99 o planowanej modernizacji bombowc\xc3\xb3w strategicznych Tu-22M3. Projekt ma obj\xc4\x85\xc4\x87 oko\xc5\x82o 30 samolot\xc3\xb3w z posiadanej floty, cechuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 najmniejszym stopniem wyeksploatowania, i zako\xc5\x84czy\xc4\x87 si\xc4\x99 w 2020. Maszyny zostan\xc4\x85 wyposa\xc5\xbcone w nowe systemy awioniczne (komputer pok\xc5\x82adowy, radiostacje, systemy rozpoznania); dane w kabinie pilot\xc3\xb3w prezentowane b\xc4\x99d\xc4\x85 na wielofunkcyjnych wy\xc5\x9bwietlaczach ciek\xc5\x82okrystalicznych. Samoloty maj\xc4\x85 zosta\xc4\x87 przystosowane do przenoszenia nowych system\xc3\xb3w uzbrojenia (by\xc4\x87 mo\xc5\xbce chodzi tu o pocisk rakietowy Ch-32, rozwini\xc4\x99cie konstrukcji przenoszonego obecnie Ch-22). Prawdopodobnie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przeprowadzone zostan\xc4\x85 remonty p\xc5\x82atowc\xc3\xb3w oraz silnik\xc3\xb3w, skutkuj\xc4\x85ce wyd\xc5\x82u\xc5\xbceniem resurs\xc3\xb3w. Zmodyfikowane w ten spos\xc3\xb3b bombowce okre\xc5\x9blane b\xc4\x99d\xc4\x85 jako Tu-22M3M._NEWLINE_Wnioskuj\xc4\x85c z og\xc5\x82oszonego w 2010 planu rozwoju Si\xc5\x82 Powietrznych FR, zak\xc5\x82adaj\xc4\x85cego stopniowe wycofywanie starzej\xc4\x85cego si\xc4\x99 sprz\xc4\x99tu lotniczego, mo\xc5\xbcliwe jest, \xc5\xbce po roku 2020 Tu-22M3M b\xc4\x99d\xc4\x85 jedynym i ostatnim wariantem Backfire s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cym w rosyjskim lotnictwie wojskowym. Ich nast\xc4\x99pc\xc4\x85 b\xc4\x99dzie nowa generacja bombowc\xc3\xb3w dalekiego zasi\xc4\x99gu, projektowana w biurze konstrukcyjnym Tupolewa.'