b'\n_START_ARTICLE_\nAkulturacja\n_START_PARAGRAPH_\nAkulturacja \xe2\x80\x93 termin stosowany w naukach spo\xc5\x82ecznych (m.in. antropologia, etnologia, pedagogika, psychologia, socjologia) oraz naukach o zarz\xc4\x85dzaniu (m.in. zarz\xc4\x85dzanie mi\xc4\x99dzykulturowe, kultura organizacji) na okre\xc5\x9blenie zjawisk zachodz\xc4\x85cych na styku kultur pomi\xc4\x99dzy lud\xc5\xbami (jednostkami i grupami).\n_START_SECTION_\nW antropologii\n_START_PARAGRAPH_\nW antropologii akulturacja powi\xc4\x85zana jest z takimi poj\xc4\x99ciami jak wz\xc3\xb3r kultury, dyfuzja kulturowa. Poj\xc4\x99cie akulturacji - podobnie jak synkretyzm kulturowy \xe2\x80\x93 wynika z teorii dyfuzjonizmu. Akulturacja w antropologii to proces polegaj\xc4\x85cy na gwa\xc5\x82townym przeobra\xc5\xbcaniu si\xc4\x99 jednej kultury pod wp\xc5\x82ywem innej kultury, a tak\xc5\xbce pod wp\xc5\x82ywem zmienionych warunk\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych i \xc5\x9brodowiskowych.\n_START_SECTION_\nW etnologii\n_START_PARAGRAPH_\nAkulturacja to og\xc3\xb3\xc5\x82 zjawisk powsta\xc5\x82ych w wyniku bezpo\xc5\x9bredniego (np. mi\xc4\x99dzy reprezentantami odmiennych kultur) lub po\xc5\x9bredniego (np. za po\xc5\x9brednictwem przekazu mass-medi\xc3\xb3w) kontaktu dw\xc3\xb3ch grup kulturowych, prowadz\xc4\x85cy do zmian wzor\xc3\xb3w kulturowych jednej, drugiej lub obu kultur. Ko\xc5\x84cowym efektem tego procesu mo\xc5\xbce by\xc4\x87 unifikacja wzor\xc3\xb3w kulturowych obu grup, b\xc4\x85d\xc5\xba przej\xc4\x99cie wzor\xc3\xb3w jednej grupy przez drug\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nW socjologii\n_START_PARAGRAPH_\nAkulturacja powi\xc4\x85zana jest z adaptacj\xc4\x85 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85. Jest to mechanizm umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cy regulacj\xc4\x99 wzajemnych stosunk\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy poszczeg\xc3\xb3lnymi podmiotami \xc5\xbcycia spo\xc5\x82ecznego (jednostki, grupy spo\xc5\x82eczne). Elementy systemu przekszta\xc5\x82caj\xc4\x85 si\xc4\x99 w taki spos\xc3\xb3b, aby przetrwa\xc5\x82 ca\xc5\x82y system, kt\xc3\xb3ry przynajmniej w pewnym stopniu musi by\xc4\x87 i chce by\xc4\x87 zintegrowany. W takim uj\xc4\x99ciu adaptacja jest warunkiem integracji odmiennych kulturowo grup z kultur\xc4\x85 dominuj\xc4\x85c\xc4\x85. Wed\xc5\x82ug socjologa Roberta K. Mertona, nieprawid\xc5\x82owo\xc5\x9bci w procesie adaptacji wynikaj\xc4\x85 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej z nadmiernej sztywno\xc5\x9bci i stabilno\xc5\x9bci systemu w stosunku do zmian spo\xc5\x82ecznych, co uruchamia\xc4\x87 mo\xc5\xbce r\xc3\xb3\xc5\xbcne strategie adaptacyjne._NEWLINE_W socjologii adaptacja kulturowa po\xc5\x82\xc4\x85czona jest z takimi poj\xc4\x99ciami jak socjalizacja, podmiot socjalizacji, dyfuzja kulturowa, integracja spo\xc5\x82eczna, anomia (alienacja kulturowa), to\xc5\xbcsamo\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82eczna.\n_START_SECTION_\nW psychologii og\xc3\xb3lnej\n_START_PARAGRAPH_\nW w\xc4\x99\xc5\xbcszym rozumieniu: stopniowe nabywanie wzorc\xc3\xb3w zachowa\xc5\x84 charakterystycznych dla otaczaj\xc4\x85cej jednostk\xc4\x99 kultury (wzgl\xc4\x99dnie subkultury). W szerszym rozumieniu: przyj\xc4\x99cie b\xc4\x85d\xc5\xba zasymilowanie element\xc3\xb3w kulturowych pochodz\xc4\x85cych z innej kultury._NEWLINE_Przez akulturacj\xc4\x99 rozumie si\xc4\x99 szczeg\xc3\xb3lnie proces rozwi\xc4\x85zywania problem\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych ze znalezieniem si\xc4\x99 w kulturze odmiennej od tej, w kt\xc3\xb3rej nast\xc4\x85pi\xc5\x82a pierwotnie enkulturacja._NEWLINE_W psychologii og\xc3\xb3lnej, a tak\xc5\xbce w psychologii osobowo\xc5\x9bci, a tak\xc5\xbce spo\xc5\x82ecznej, akulturacja wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z takimi poj\xc4\x99ciami jak relacje mi\xc4\x99dzygrupowe, wp\xc5\x82yw spo\xc5\x82eczny, radzenie sobie ze stresem, to\xc5\xbcsamo\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82eczna/kulturowa, adaptacja (przystosowanie si\xc4\x99).\n_START_SECTION_\nW psychologii mi\xc4\x99dzykulturowej\n_START_PARAGRAPH_\nW psychologii mi\xc4\x99dzykulturowej proces akulturacji po\xc5\x82\xc4\x85czony jest z takimi poj\xc4\x99ciami jak: kultura, zmiana kulturowa, proces adaptacji (przystosowania si\xc4\x99), proces radzenia sobie z r\xc3\xb3\xc5\xbcnicami kulturowymi, inno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturowa, warto\xc5\x9bci kulturowe, to\xc5\xbcsamo\xc5\x9b\xc4\x87 kulturowa, szok kulturowy, strategie adaptacji, etnocentryzm, stereotypy.\n_START_SECTION_\nEnkulturacja\n_START_PARAGRAPH_\nW psychologii mi\xc4\x99dzykulturowej akulturacja powi\xc4\x85zana jest z procesem enkulturacji. Enkulturacja to proces nabywania i przyswajania swojej kultury przez jednostk\xc4\x99 i grupy. Badania psychologii mi\xc4\x99dzykulturowej w tej dziedzinie analizuj\xc4\x85 takie obszary jak wychowanie, relacje rodzice-dzieci, grupy r\xc3\xb3wie\xc5\x9bnicze, system o\xc5\x9bwiaty, instytucje religijne. Badana jest zmiana w tych obszarach w kontek\xc5\x9bcie kszta\xc5\x82towania kultury w jednostkach i grupach. W wyniku enkulturacji dzieci przyswajaj\xc4\x85 sobie warto\xc5\x9bci, normy, sposoby i style zachowa\xc5\x84, przyj\xc4\x99te w danej kulturze.\n_START_SECTION_\nFlorian Znaniecki\n_START_PARAGRAPH_\nJednym z pierwszych badaczy zjawiska akulturacji by\xc5\x82 Polak Florian Znaniecki. Bada\xc5\x82 on imigrant\xc3\xb3w z Polski przyby\xc5\x82ych do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych w pierwszej po\xc5\x82owie XIX wieku. W swoich badaniach skupi\xc5\x82 si\xc4\x99 na charakterystyce proces\xc3\xb3w dezorganizacji spo\xc5\x82ecznej, ale te\xc5\xbc przemian pozytywnych, jakie obserwowa\xc5\x82 w\xc5\x9br\xc3\xb3d osiedlaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 emigrant\xc3\xb3w polskich w Stanach Zjednoczonych. Znaniecki by\xc5\x82 tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 podej\xc5\x9bcia jako\xc5\x9bciowego opartego na koncepcji wsp\xc3\xb3\xc5\x82czynnika humanistycznego. Zgodnie z nim, przedmiotem nauk o kulturze powinno by\xc4\x87 \xc5\x9bwiadome, subiektywne odzwierciedlenie (np. \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em danych empirycznych powinny by\xc4\x87 pami\xc4\x99tniki). We wsp\xc3\xb3lnej z Williamem I. Thomasem wielotomowej pracy \xe2\x80\x9ePolski ch\xc5\x82op w Europie i w Stanach" (1918-1920) \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em danych empirycznych by\xc5\x82y listy pisane do kraju.\n_START_SECTION_\nJohn Berry\n_START_PARAGRAPH_\nKanadyjski psycholog John Berry znany jest ze wprowadzenia najbardziej popularnego obecnie modelu akulturacji. Akulturacja psychologiczna wed\xc5\x82ug Berry\xe2\x80\x99ego odnosi si\xc4\x99 do zmian w jednostce, kt\xc3\xb3ra uczestniczy w sytuacji kontaktu kulturowego \xe2\x80\x93 jednostce, na kt\xc3\xb3r\xc4\x85 bezpo\xc5\x9brednio oddzia\xc5\x82uje wp\xc5\x82yw zewn\xc4\x99trznej kultury. Akulturacja psychologiczna odnosi si\xc4\x99 do zmiany w kulturze, kt\xc3\xb3rej jednostka jest uczestnikiem. Model akulturacji Berry\xe2\x80\x99ego odnosi si\xc4\x99 zar\xc3\xb3wno do decyzji osoby b\xc4\x99d\xc4\x85cej w procesie akulturacji (migranta), jak i grupy dominuj\xc4\x85cej (spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa przyjmuj\xc4\x85cego).'