b'\n_START_ARTICLE_\nHistereza (zjawisko spo\xc5\x82eczne)\n_START_PARAGRAPH_\nHistereza \xe2\x80\x93 zjawisko spo\xc5\x82eczne wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w gospodarce i polegaj\xc4\x85ce na tym, \xc5\xbce d\xc5\x82ugookresowa r\xc3\xb3wnowaga w gospodarce jest uzale\xc5\xbcniona od zjawisk, kt\xc3\xb3re pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w kr\xc3\xb3tkim okresie. Bardzo dobrze zjawisko histerezy mo\xc5\xbcna wyja\xc5\x9bni\xc4\x87 obserwuj\xc4\x85c rynek pracy i pojawiaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na nim bezrobocie._NEWLINE_Na wykresie przedstawiono funkcj\xc4\x99 poda\xc5\xbcy pracy (sk\xc5\x82onno\xc5\x9bci do podj\xc4\x99cia pracy) AJ oraz funkcj\xc4\x99 popytu na prac\xc4\x99 LD. W tym modelu zak\xc5\x82ada si\xc4\x99, \xc5\xbce s\xc4\x85 one od siebie niezale\xc5\xbcne, ale zale\xc5\xbcne od poziomu p\xc5\x82ac realnych. Oznacza to m.in., \xc5\xbce liczba os\xc3\xb3b sk\xc5\x82onnych do podj\xc4\x99cia pracy przy r\xc3\xb3\xc5\xbcnej wysoko\xc5\x9bci p\xc5\x82acy realnej nie zale\xc5\xbcy od po\xc5\x82o\xc5\xbcenia krzywej LD. Za\xc5\x82o\xc5\xbcenie to jednak nie musi odpowiada\xc4\x87 rzeczywisto\xc5\x9bci. Punktem r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbc\xc4\x85cym rynek pracy jest pocz\xc4\x85tkowo punkt E. Przy zmianie po\xc5\x82o\xc5\xbcenia krzywej popytu z LD do LD\xe2\x80\x99 i krzywej poda\xc5\xbcy z AJ do AJ\xe2\x80\x99 ustala si\xc4\x99 nowa r\xc3\xb3wnowaga \xe2\x80\x93 punkt F. Jednak w przypadku ponownego przesuni\xc4\x99cia si\xc4\x99 krzywej popytu do po\xc5\x82o\xc5\xbcenia LD, r\xc3\xb3wnowaga nie powraca do punktu E, ale stabilizuje si\xc4\x99 w punkcie G.\n_START_SECTION_\nPrzyczyny wyst\xc4\x99powania zjawiska histerezy\n_START_PARAGRAPH_\nW gospodarce wyst\xc4\x99puje histereza, gdy jej r\xc3\xb3wnowaga d\xc5\x82ugookresowa zale\xc5\xbcy od \xc5\x9bcie\xc5\xbcki zmian zachodz\xc4\x85cych w niej w kr\xc3\xb3tkim okresie. W ko\xc5\x84cu lat 80. za pomoc\xc4\x85 koncepcji histerezy ekonomi\xc5\x9bci pr\xc3\xb3bowali wyja\xc5\x9bnia\xc4\x87 przyczyny wysokiego, uporczywego bezrobocia trapi\xc4\x85cego Europ\xc4\x99 Zachodni\xc4\x85. Oto najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej formu\xc5\x82owane hipotezy dotycz\xc4\x85ce mo\xc5\xbcliwych kana\xc5\x82\xc3\xb3w oddzia\xc5\x82ywania histerezy.\n_START_SECTION_\nZniech\xc4\x99ceni pracownicy\n_START_PARAGRAPH_\nPo pocz\xc4\x85tkowej r\xc3\xb3wnowadze w punkcie E, w wyniku recesji, przesuwa si\xc4\x99 ona do punktu G. Im d\xc5\x82u\xc5\xbcsza jest recesja, tym bardziej ludzie staj\xc4\x85 si\xc4\x99 zniech\xc4\x99ceni poszukiwaniem pracy i nawet gdy gospodarka ponownie si\xc4\x99 o\xc5\xbcywi, to mniej z nich b\xc4\x99dzie chcia\xc5\x82o podj\xc4\x85\xc4\x87 prac\xc4\x99 i nowa r\xc3\xb3wnowaga b\xc4\x99dzie w punkcie F. Wynika to z bierno\xc5\x9bci os\xc3\xb3b zm\xc4\x99czonych d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ym szukaniem pracy w okresie recesji. Zwolennikiem tej koncepcji jest Richard Layard.\n_START_SECTION_\nPoszukiwania i niedopasowanie\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie o\xc5\xbcywionej gospodarki, gdy bezrobocie jest ma\xc5\x82e, pracownicy i pracodawcy s\xc4\x85 bardzo selektywni w stosunku do siebie. Pracodawcy szukaj\xc4\x85 najlepszych pracownik\xc3\xb3w, a oni najkorzystniejszej oferty. W recesji natomiast i jedni i drudzy obni\xc5\xbcaj\xc4\x85 swoj\xc4\x85 aktywno\xc5\x9b\xc4\x87, a tak\xc5\xbce selektywno\xc5\x9b\xc4\x87. Pracodawcy chc\xc4\x85 zatrudnia\xc4\x87 mniej os\xc3\xb3b, a pracownicy nie chc\xc4\x99 z kolei traci\xc4\x87 czasu na d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82e poszukiwania. Dlatego gdy popyt wr\xc3\xb3ci do poziomu sprzed recesji, ani pracodawcy ani pracobiorcy nie b\xc4\x99d\xc4\x85 zainteresowani odbudowaniem wcze\xc5\x9bniejszej aktywno\xc5\x9bci, a r\xc3\xb3wnowaga ponownie znajdzie si\xc4\x99 w punkcie F. Zwolennikiem tej koncepcji jest Chris Pissarides.\n_START_SECTION_\nZas\xc3\xb3b kapita\xc5\x82u rzeczowego\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie o\xc5\xbcywionej gospodarki przedsi\xc4\x99biorstwa posiadaj\xc4\x85 du\xc5\xbce zasoby kapita\xc5\x82u i potrzebuj\xc4\x85 du\xc5\xbcej liczby pracownik\xc3\xb3w. Kiedy jednak przychodzi recesja chc\xc4\x85 one zacz\xc4\x85\xc4\x87 oszcz\xc4\x99dza\xc4\x87 i dlatego zmniejszaj\xc4\x85 inwestycje i zwalniaj\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x99 robocz\xc4\x85. Po ponownym o\xc5\xbcywieniu gospodarki, gdy kapita\xc5\x82 jest powa\xc5\xbcnie ni\xc5\xbcszy, przedsi\xc4\x99biorstwa nie b\xc4\x99d\xc4\x85 zainteresowane przywracaniem stanu zatrudnienia do poprzedniego, dlatego przy zmniejszonym popycie na prac\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry jest funkcj\xc4\x85 kra\xc5\x84cowego produktu pracy, nowa r\xc3\xb3wnowaga ustabilizuje si\xc4\x99 w punkcie F.'