b'\n_START_ARTICLE_\nAmoeba (rodzaj)\n_START_SECTION_\nWielko\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nWielko\xc5\x9b\xc4\x87 ameb jest zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowana. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej spotykane s\xc4\x85 Ameboa proteus. Wielko\xc5\x9b\xc4\x87 tych ameb si\xc4\x99ga 500 \xce\xbcm do nawet 1000 \xce\xbcm. S\xc4\x85 jednak i wi\xc4\x99ksze \xe2\x80\x93 Polomyxa \xe2\x80\x93 te z kolei osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 wielko\xc5\x9b\xc4\x87 2000-3000 \xce\xbcm.\n_START_SECTION_\nPelikula\n_START_PARAGRAPH_\nRz\xc4\x85d pierwotniak\xc3\xb3w nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do Lobosia z gromady korzenion\xc3\xb3\xc5\xbcek (Rhizopoda), grupuj\xc4\x85cy gatunki nietworz\xc4\x85ce skorupek. Pelikula ameb nagich (Ameobida) jest cienka jak u Amoeba proteus albo grubsza i mniej elastyczna jak u Thecamoeba verrucosa i tworzy zgrubienia w czasie ruchu, zw\xc5\x82aszcza u tych gatunk\xc3\xb3w, u kt\xc3\xb3rych jest grubsza.\n_START_SECTION_\nPseudopodia (nibyn\xc3\xb3\xc5\xbcki) i ruch\n_START_PARAGRAPH_\nU niekt\xc3\xb3rych ameb glebowych wyst\xc4\x99puje stadium zar\xc3\xb3wno pe\xc5\x82zakowate, jak i wytwarzaj\xc4\x85ce wi\xc4\x87. Gatunki r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 troch\xc4\x99 sposobem poruszania si\xc4\x99. U niekt\xc3\xb3rych wysuwane jest tylko jedno pseudopodium, u innych kilka. Ruch powodowany jest przep\xc5\x82ywem cytoplazmy zmieniaj\xc4\x85cej stan skupienia (zol-\xc5\xbcel) i zmianami w cytoszkielecie. Pseudopodia mog\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 si\xc4\x99 kszta\xc5\x82tem zale\xc5\xbcnie od gatunku; zwykle s\xc4\x85 p\xc5\x82atowate (lobopodia), rzadziej nitkowate (filopodia). Jednak ich kszta\xc5\x82t u tego samego gatunku mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zmienny, zale\xc5\xbcny od warunk\xc3\xb3w \xc5\x9brodowiska (st\xc4\x99\xc5\xbcenie jon\xc3\xb3w, pH itp.) Przypomina to pe\xc5\x82zanie. Nibyn\xc3\xb3\xc5\xbcki przyczepiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 do pod\xc5\x82o\xc5\xbca i przeci\xc4\x85gaj\xc4\x85 ca\xc5\x82\xc4\x85 kom\xc3\xb3rk\xc4\x99 dalej.\n_START_SECTION_\nSk\xc5\x82adniki cytoplazmy\n_START_PARAGRAPH_\nAmeby b\xc4\x99d\xc4\x85ce zwykle fagotrofami maj\xc4\x85 wakuole (wodniczki) pokarmowe. W cytoplazmie mo\xc5\xbcna wyr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 dwie warstwy: endoplazm\xc4\x99 i ektoplazm\xc4\x99. Endoplazma nie zawiera \xc5\xbcadnych ziarnisto\xc5\x9bci, natomiast w ektoplazmie znajduje si\xc4\x99 wiele ziarnisto\xc5\x9bci r\xc3\xb3\xc5\xbcnej wielko\xc5\x9bci. U niekt\xc3\xb3rych gatunk\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 mitochondria, r\xc3\xb3\xc5\xbcne kryszta\xc5\x82y i cz\xc4\x85stki materia\xc5\x82\xc3\xb3w zapasowych._NEWLINE_Ponadto w cytoplazmie ameb mog\xc4\x85 \xc5\xbcy\xc4\x87 zoochlorelle, czyli endosymbiotyczne bakterie lub glony, nadaj\xc4\x85ce kom\xc3\xb3rce szare lub zielone zabarwienie.\n_START_SECTION_\nJ\xc4\x85dro kom\xc3\xb3rkowe\n_START_PARAGRAPH_\nLiczba j\xc4\x85der mo\xc5\xbce by\xc4\x87 r\xc3\xb3\xc5\xbcna, od jednego do kilkuset, np. u Chaos carolinensis, ameby tak olbrzymiej, \xc5\xbce mo\xc5\xbcna j\xc4\x85 ogl\xc4\x85da\xc4\x87 go\xc5\x82ym okiem. Niekt\xc3\xb3re gatunki z tej grupy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w przewodzie pokarmowym bezkr\xc4\x99gowc\xc3\xb3w i kr\xc4\x99gowc\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 jedne s\xc4\x85 nieszkodliwe, inne chorobotw\xc3\xb3rcze.\n_START_SECTION_\nZaka\xc5\xbcenie amebami\n_START_PARAGRAPH_\nPotencjalnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em zara\xc5\xbcenia amebami s\xc4\x85 niedogotowane lub surowe warzywa pochodz\xc4\x85ce z upraw nawo\xc5\xbconych ludzkimi odchodami. Wydaje si\xc4\x99, \xc5\xbce stosowane metody oczyszczania wody s\xc4\x85 wystarczaj\xc4\x85ce dla kontroli rozprzestrzeniania si\xc4\x99 tych gatunk\xc3\xb3w, natomiast trudna jest kontrola handlarzy \xc5\xbcywno\xc5\x9bci.'