b'\n_START_ARTICLE_\nDiadem\n_START_SECTION_\nW staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nW antyku nie tylko ozdoba kobieca, lecz noszona i przez m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn, m.in. jako oznaka zwyci\xc4\x99stwa (por. Doryforos Polikleta), a tak\xc5\xbce wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnik stanu kap\xc5\x82a\xc5\x84skiego. Od czas\xc3\xb3w Aleksandra Wielkiego przej\xc4\x99ta ze staro\xc5\xbcytnego Wschodu (Persja) jako oznaka godno\xc5\x9bci kr\xc3\xb3lewskiej, z szerokim zastosowaniem w epoce hellenistycznej, a nast\xc4\x99pnie przez Rzymian (wst\xc4\x99ga bia\xc5\x82a, natomiast u Pers\xc3\xb3w purpurowa). Jako oznaka w\xc5\x82adzy zwierzchniej (panuj\xc4\x85cego) nie by\xc5\x82a jeszcze u\xc5\xbcywana we wczesnym cesarstwie; oficjaln\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 ubioru cesarza sta\xc5\x82a si\xc4\x99 dopiero za Dioklecjana, a zw\xc5\x82aszcza od panowania Konstantyna Wielkiego. Przybra\xc5\x82a wtedy form\xc4\x99 ozdobniejsz\xc4\x85, dekorowana dwoma sznurami pere\xc5\x82 lub cennych kamieni.\n_START_SECTION_\nW czasach p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych\n_START_PARAGRAPH_\nZ cywilizacji rzymskiej zosta\xc5\x82 zapo\xc5\xbcyczony przez w\xc5\x82adc\xc3\xb3w europejskiego \xc5\x9bredniowiecza. Zdobiony per\xc5\x82ami diadem u\xc5\xbcywany by\xc5\x82 przez cesarzy bizantyjskich (przyk\xc5\x82adem mozaiki z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a San Vitale w Rawennie) oraz przez kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w wizygockich i longobardzkich (diademy obr\xc4\x99czowe, wysadzane klejnotami). W Polsce nosili go zamiast korony Piastowie w okresie rozbicia dzielnicowego._NEWLINE_W czasach nowo\xc5\xbcytnych zatraci\xc5\x82 sw\xc4\x85 dotychczasow\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85c\xc4\x85 godno\xc5\x9b\xc4\x87. W XIX i XX wieku u\xc5\xbcywany przez kobiety, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie pochodz\xc4\x85ce spo\xc5\x9br\xc3\xb3d szlachty i zamo\xc5\xbcnej bur\xc5\xbcuazji, przy uroczystych okazjach, stanowi\xc4\x85c efektowne uzupe\xc5\x82nienie stroju i urody kobiecej. Charakterystyczny dla modernistycznego zdobnictwa w stylistyce tzw. art d\xc3\xa9co i Jugendstil. W tej funkcji u\xc5\xbcywany do dzi\xc5\x9b._NEWLINE_W modzie staropolskiej rodzajem niewielkiego diademu kobiecego by\xc5\x82o tzw. cz\xc3\xb3\xc5\x82ko \xe2\x80\x93 opaska na czo\xc5\x82o, kt\xc3\xb3ra w uroczystym stroju ludowym mia\xc5\x82a posta\xc4\x87 wy\xc5\xbcszego przybrania z dekoracyjnymi wst\xc4\x85\xc5\xbckami i kwiatami.'