b'\n_START_ARTICLE_\nTidore\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nSu\xc5\x82tani Tidore w\xc5\x82adali wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 po\xc5\x82udniowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Halmahery, czasami te\xc5\xbc rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85c sw\xc4\x85 kontrol\xc4\x99 na Buru, Ambon i wiele wysepek u wybrze\xc5\xbcy Papui. W XVI wieku w\xc5\x82adcy Tidore weszli w lu\xc5\xbany sojusz z Hiszpanami, kt\xc3\xb3rzy wznie\xc5\x9bli na wyspach kilka fort\xc3\xb3w. Pomimo braku pe\xc5\x82nego zaufania pomi\xc4\x99dzy Tidorianami a Hiszpanami, hiszpa\xc5\x84ska pomoc dla Tidore by\xc5\x82a niezb\xc4\x99dna dla utrzymania w ryzach nieprzyjaznego Ternate, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc si\xc5\x82 holenderskich i portugalskich zak\xc5\x82adaj\xc4\x85cych swe bazy w pobli\xc5\xbcu._NEWLINE_W czasie, gdy przewaga hiszpa\xc5\x84ska w regionie zaczyna\xc5\x82a s\xc5\x82abn\xc4\x85\xc4\x87, co mia\xc5\x82o doprowadzi\xc4\x87 do ostatecznego wycofania si\xc4\x99 w roku 1663, Tidore sta\xc5\x82o si\xc4\x99 najsilniejszym i najbardziej niezale\xc5\xbcnym kr\xc3\xb3lestwem obszaru Moluk\xc3\xb3w, skutecznie opieraj\xc4\x85cym si\xc4\x99 presji Kompanii Wschodnioindyjskiej. Szczeg\xc3\xb3lnie za panowania su\xc5\x82tana Saifuddina (1657\xe2\x80\x931689) tidoria\xc5\x84ski dw\xc3\xb3r by\xc5\x82 zasilany holenderskimi op\xc5\x82atami z handlu korzennego, co pozwoli\xc5\x82o na \xc5\x82atwiejsze utrzymywanie tradycyjnych stosunk\xc3\xb3w z s\xc4\x85siadami. Efektem takiej polityki by\xc5\x82o znaczne powa\xc5\xbcanie w\xc5\x9br\xc3\xb3d okolicznych lud\xc3\xb3w, jak i minimalne zapotrzebowanie na holendersk\xc4\x85 pomoc wojskow\xc4\x85, czego nie ustrzeg\xc5\x82o si\xc4\x99 Ternate._NEWLINE_Tidore by\xc5\x82o niezale\xc5\xbcnym kr\xc3\xb3lestwem, pomimo coraz silniejszych nacisk\xc3\xb3w holenderskich, do ko\xc5\x84ca XVIII wieku. Jednak\xc5\xbce, podobnie jak Ternate, Tidore zezwoli\xc5\x82o Holendrom na swym terytorium na prowadzenie rabunkowej gospodarki, polegaj\xc4\x85cej na wycinaniu cennych gatunk\xc3\xb3w drzew i krzew\xc3\xb3w korzennych. Program ten mia\xc5\x82 umocni\xc4\x87 holenderski monopol na handel przyprawami korzennymi, poprzez ograniczenie upraw do kilku wybranych miejsc, co zubo\xc5\xbcy\xc5\x82o Tidore i os\xc5\x82abi\xc5\x82o kontrol\xc4\x99 su\xc5\x82tanatu nad okolicznymi wysepkami._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie XVIII i XIX wieku Tidore utraci\xc5\x82o niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 kolonii Holenderskie Indie Wschodnie.'