b'\n_START_ARTICLE_\nStacja wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w Las Gda\xc5\x84ski w Bydgoszczy\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 obiekt\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 w Lesie Gda\xc5\x84skim po wschodniej stronie ul. Gda\xc5\x84skiej w Bydgoszczy.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPod koniec XIX wieku w\xc5\x82adze Bydgoszczy czyni\xc5\x82y starania zwi\xc4\x85zane z wybudowaniem i uruchomieniem wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w miejskich i ze skanalizowaniem miasta. W tym celu zaplanowano pobieranie w\xc3\xb3d podziemnych z poziomu czwartorz\xc4\x99dowego. Pierwsze projekty autorstwa in\xc5\xbcyniera Teodora Wulfa, budynk\xc3\xb3w wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad kompleksu wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w zatwierdzone zosta\xc5\x82y w 1890 r. Du\xc5\xbce koszty tej inwestycji, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y by\xc4\x87 pokryte z rz\xc4\x85dowego kredytu, spowodowa\xc5\x82y kilkuletnie op\xc3\xb3\xc5\xbanienie. Dopiero w 1899 r. przed\xc5\x82o\xc5\xbcone i zatwierdzone zosta\xc5\x82y kolejne projekty odnosz\xc4\x85ce si\xc4\x99 do kompleksu budynk\xc3\xb3w, wykonane przez Franza Marschalla. Tego samego roku rozpocz\xc4\x99to prace budowlane. Jako pierwsze powsta\xc5\x82y budynki pompowni, studni zbiorczej i gazometr\xc3\xb3w. Inwestycj\xc4\x99 zako\xc5\x84czono w 1900 r. Efektem by\xc5\x82o wzniesienie budynku przepompowni i budynku administracyjnego oraz obiekt\xc3\xb3w gospodarczych. Od 1937 r., po wzniesieniu nowej stacji pomp, dotychczasowy budynek nie pe\xc5\x82ni\xc5\x82 ju\xc5\xbc swych funkcji. Do 2000 r. by\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo wykorzystywany jako stacja uzdatniania wody (filtr\xc3\xb3w ci\xc5\x9bnieniowych i hala od\xc5\xbcelaziaczy), a nast\xc4\x99pnie wy\xc5\x82\xc4\x85czony z u\xc5\xbcytkowania._NEWLINE_W latach 2002-2010 obiekty odrestaurowano, korzystaj\xc4\x85c z funduszy unijnych. Odt\xc4\x85d obiekty pe\xc5\x82ni\xc4\x85 funkcje reprezentacyjne i kulturalne (koncerty muzyczne), za\xc5\x9b w 2012 r. urz\xc4\x85dzono tu pierwsze w Polsce Muzeum Wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w. Hala Pomp jest przystankiem \xc5\x9bcie\xc5\xbcki edukacji ekologicznej bydgoskich wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w. Jej drugim elementem jest Wie\xc5\xbca Ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 na osiedlu Szwederowo._NEWLINE_Od wielu lat w tym miejscu odbywa si\xc4\x99 Festiwal Muzyki Kameralnej \xe2\x80\x9eMuzyka u \xc5\xb9r\xc3\xb3de\xc5\x82\xe2\x80\x9d . Podczas zwiedzania zobaczy\xc4\x87 mo\xc5\xbcna zabytkowe hydranty, zdroje uliczne, pompy, a tak\xc5\xbce replik\xc4\x99 \xc5\x9bredniowiecznego rurmusa \xe2\x80\x93 urz\xc4\x85dzenia, kt\xc3\xb3re s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o w XVI wieku do dostarczania bydgoszczanom wody czerpanej z rzeki Brdy. Popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 w\xc5\x9br\xc3\xb3d zwiedzaj\xc4\x85cych cieszy si\xc4\x99 tak\xc5\xbce 15-metrowy model pi\xc4\x99trowego kana\xc5\x82u wodno-\xc5\x9bciekowego z ko\xc5\x84ca XIX wieku, stanowi\xc4\x85cy odwzorowanie analogicznych budowli znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 pod ziemi\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 budynk\xc3\xb3w stacji wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w miejskich sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z przepompowni, domu mieszkalnego i studni zbiorczej. Styl zabudowy jest eklektyczny, z przewag\xc4\x85 cech neogotyckich. Budynki posiadaj\xc4\x85 ceglane elewacje, urozmaicone tynkowanymi p\xc5\x82ycinami i zdobione ceglanymi ny\xc5\xbcami._NEWLINE_Najciekawsza architektonicznie jest dawna przepompownia z ostro\xc5\x82ukowo zamkni\xc4\x99tymi oknami, w kt\xc3\xb3re od wschodu i zachodu wstawiono witra\xc5\xbce o motywach ro\xc5\x9blinno-zwierz\xc4\x99cych. Elementem dekoracyjnym s\xc4\x85 drewniane, a\xc5\xbcurowe dekoracje snycerskie umieszczone w trzech tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnych szczytach. We wn\xc4\x99trzu znajduje si\xc4\x99 ozdobny drewniany strop kasetonowy wsparty na rz\xc4\x99dzie stalowych profilowanych s\xc5\x82up\xc3\xb3w z rozbudowanymi g\xc5\x82owicami oraz witra\xc5\xbce z motywami czapli i \xc5\x82ab\xc4\x99dzia. Z powodu zmiany funkcji tego obiektu na konferencyjno-ekspozycyjn\xc4\x85 w 2002 r. zdemontowano pierwotne wyposa\xc5\xbcenie, zachowuj\xc4\x85c jedynie ma\xc5\x82\xc4\x85 suwnic\xc4\x99 wykonan\xc4\x85 w Mannheim w 1933 r._NEWLINE_Budynek studni zbiorczej jest parterowy, zwie\xc5\x84czony latarni\xc4\x85 i o\xc5\x9bmioboczn\xc4\x85 iglic\xc4\x85. W jego s\xc4\x85siedztwie znajduje si\xc4\x99 pi\xc4\x99trowy budynek administracyjny o skromniejszych cechach neogotyckich, zwie\xc5\x84czony kolist\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x85 w naro\xc5\xbcniku p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym..\n_START_SECTION_\nUj\xc4\x99cie wody Las Gda\xc5\x84ski\n_START_PARAGRAPH_\nUj\xc4\x99cie wody \xe2\x80\x9eLas Gda\xc5\x84ski\xe2\x80\x9d uruchomiono w 1900 r. dla 40-tysi\xc4\x99cznej wtedy Bydgoszczy. Do 1962 r., kiedy wybudowano uj\xc4\x99cie wody z Brdy na Czy\xc5\xbck\xc3\xb3wku by\xc5\x82o podstaw\xc4\x85 zaopatrzenia miasta w wod\xc4\x99 pitn\xc4\x85. Do 1920 r. odwiercono 34 studnie czerpi\xc4\x85ce wod\xc4\x99 z poziomu czwartorz\xc4\x99dowego. Maksymalny pob\xc3\xb3r wody si\xc4\x99ga\xc5\x82 6 tys. m\xc2\xb3/dob\xc4\x99. W latach 30. uj\xc4\x99cie rozbudowano. W 1940 roku w\xc5\x82\xc4\x85czono do eksploatacji kolejnych 20 studni. Pierwsze studnie g\xc5\x82\xc4\x99binowe oddano do u\xc5\xbcytku w 1966 roku. Si\xc4\x99ga\xc5\x82y one trzeciorz\xc4\x99du oraz poziomu kredowego (g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 200 m). Dolnokredow\xc4\x85 warstw\xc4\x99 wodono\xc5\x9bn\xc4\x85 eksploatowano intensywnie od 1975 r. Uj\xc4\x99cie zmodernizowano w latach 90. XX w. i w latach 2000\xe2\x80\x932009 w ramach realizacji Bydgoskiego Programu Rozwoju Us\xc5\x82ug Wodoci\xc4\x85gowych i Kanalizacyjnych. W 2008 r. uj\xc4\x99cie korzysta\xc5\x82o z 13 studni g\xc5\x82\xc4\x99binowych, czerpi\xc4\x85cych wod\xc4\x99 z poziomu kredowego (g\xc5\x82\xc4\x99b. do 360 m) oraz 6 studni z poziomu czwartorz\xc4\x99dowego (g\xc5\x82\xc4\x99b. do 80 m). Uj\xc4\x99cie posiada zasoby 1825 m\xc2\xb3/h, za\xc5\x9b pob\xc3\xb3r wody wynosi \xc5\x9brednio 24 tys. m\xc2\xb3/dob\xc4\x99, co zaspokaja 50% zapotrzebowania mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w na wod\xc4\x99 pitn\xc4\x85. Woda czerpana ze studni kredowych stanowi oko\xc5\x82o 80% zasob\xc3\xb3w uj\xc4\x99cia._NEWLINE_Przy stacji wodoci\xc4\x85gowej \xe2\x80\x9eLas Gda\xc5\x84ski\xe2\x80\x9d znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 publiczne punkty czerpalne. W jednym jest woda uzdatniona, a w drugim woda surowa pompowana bezpo\xc5\x9brednio ze studni kredowej. Ciesz\xc4\x85 si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 w\xc5\x9br\xc3\xb3d mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w.'