b"\n_START_ARTICLE_\nFriedrich Gielczewsky\n_START_PARAGRAPH_\nFriedrich Gielczewsky lub Friedrich Salomon Gielczewski (ur. 17 stycznia 1768 r. w I\xc5\x82awie Ma\xc5\x82ej, zm. po 1829) \xe2\x80\x93 kupiec wroc\xc5\x82awski, fabrykant oraz wynalazca.\n_START_SECTION_\nRodzina\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 synem producenta papieru Salomona Gielczewsky'ego, mia\xc5\x82 dwoje rodze\xc5\x84stwa. Salomon by\xc5\x82 w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem miejscowej fabryki papieru, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 kupi\xc5\x82 od hrabiego Redern z Ma\xc5\x82omic za 3000 talar\xc3\xb3w i kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zmodernizowa\xc5\x82 instaluj\xc4\x85c (jako pierwszy na \xc5\x9al\xc4\x85sku) \xc5\xbcelazn\xc4\x85 pras\xc4\x99 do wyciskania wody z papieru, za co otrzyma\xc5\x82 nagrod\xc4\x99 w 1747. Friedrich w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem fabryki zosta\xc5\x82 w roku 1782, po \xc5\x9bmierci ojca (8 wrze\xc5\x9bnia tego roku). Friedrich zrujnowa\xc5\x82 ojcowsk\xc4\x85 papierni\xc4\x99 i musia\xc5\x82 j\xc4\x85 sprzeda\xc4\x87 jej kierownikowi, Karlowi Frassowi, 21 pa\xc5\xbadziernika 1814 roku.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\n30 pa\xc5\xbadziernika 1808 roku radca wojenny von C\xc3\xb6lln z Pruskiej Izby Wojennej i Maj\xc4\x85tkowej w G\xc5\x82ogowie doni\xc3\xb3s\xc5\x82 ministrowi vom Stein w Berlinie:_NEWLINE_\xe2\x80\x9eFabrykant Gielczewsky z I\xc5\x82awy k/Szprotawy, w\xc5\x82a\xc5\x9bciciel fabryki papieru, od lat pracuje nad praktyczn\xc4\x85 realizacj\xc4\x85 swojego pomys\xc5\x82u sterowanego balonu powietrznego. Mniema on, \xc5\xbce jest u celu swego d\xc4\x85\xc5\xbcenia. Koszty pr\xc3\xb3by rz\xc4\x99du 1000 talar\xc3\xb3w chce pokry\xc4\x87 z w\xc5\x82asnych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w. Przy tym twierdzi on, \xc5\xbce jego wynalazek jest bardzo prosty i ka\xc5\xbcdy kto uczestniczy\xc5\x82by przy pr\xc3\xb3bach, m\xc3\xb3g\xc5\x82by sam zrobi\xc4\x87 u\xc5\xbcytek z wynalazku. Dlatego to prosi on o kr\xc3\xb3lewski \xc5\xbcelazny patent, aby przez kilka lat od momentu kiedy Jego Wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 na to zezwoli, nikt nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 budowa\xc4\x87 podobnych balon\xc3\xb3w powietrznych. Przy tym zapytuje on Wasz\xc4\x85 Wysoko\xc5\x9b\xc4\x87, czy sprawa ma by\xc4\x87 za\xc5\x82atwiona publicznie czy poufnie\xe2\x80\xa6 Mog\xc4\x99 po drodze urz\xc4\x99dowej za\xc5\x9bwiadczy\xc4\x87, \xc5\xbce Gielczewsky jest przy zdrowych zmys\xc5\x82ach, jak te\xc5\xbc solidnym, prawym i zamo\xc5\xbcnym cz\xc5\x82owiekiem, kt\xc3\xb3ry od lat po\xc5\x9bwi\xc4\x99ca\xc5\x82 si\xc4\x99 astronomii, fizyce i chemii. Aparaty i przyrz\xc4\x85dy do eksperyment\xc3\xb3w pozyskuje sam za powa\xc5\xbcne sumy pieni\xc4\x99dzy.\xe2\x80\x9d_NEWLINE_Okazywane pierwotnie projektowi zainteresowanie pruskich urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w (zarz\xc4\x85dzono nawet podj\xc4\x99cie przygotowa\xc5\x84 do rozpocz\xc4\x99cia pr\xc3\xb3b), ust\xc4\x85pi\xc5\x82o wkr\xc3\xb3tce urz\xc4\x99dniczej inercji. Pomimo ponawianych kilkakrotnie wniosk\xc3\xb3w, Gielczewsky'emu ani nie wydano patentu, ani nie podj\xc4\x99to decyzji od dofinansowaniu prac, co by\xc5\x82o tym bardziej istotne, \xc5\xbce z biegiem czasu zubo\xc5\xbca\xc5\x82. Po 27 sierpnia 1829 zmar\xc5\x82 w bli\xc5\xbcej nieznanych okoliczno\xc5\x9bciach i miejscu. _NEWLINE_Wszystkie plany i rysunki modeli, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y przes\xc5\x82ane do urz\xc4\x99d\xc3\xb3w, zagin\xc4\x99\xc5\x82y lub uleg\xc5\x82y zniszczeniu. Zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 jedynie szcz\xc4\x85tkowe opisy koncepcji projektowej z 15 maja 1817 roku oraz z 19 lipca 1823 roku, z kt\xc3\xb3rych nie mo\xc5\xbcna okre\xc5\x9bli\xc4\x87 zasady funkcjonowania wehiku\xc5\x82u Gielczewsky'ego. Do nap\xc4\x99du statku zamierza\xc5\x82 on u\xc5\xbcy\xc4\x87 drogiej i niebezpiecznej substancji palnej, kt\xc3\xb3rej nazwa nie zosta\xc5\x82a ujawniona. Statek mia\xc5\x82 sk\xc5\x82ada\xc4\x87 si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bci: unosz\xc4\x85cej oraz nap\xc4\x99dowej i porusza\xc4\x87 si\xc4\x99 w my\xc5\x9bl dw\xc3\xb3ch zasad: \xe2\x80\x9el\xc5\xbcejszy jak powietrze\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eci\xc4\x99\xc5\xbcszy jak powietrze\xe2\x80\x9d. _NEWLINE_Wezwany przez urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w do podania przeznaczenia projektu, Gielczewsky wskaza\xc5\x82 m.in. jego strategiczne zastosowanie jako broni powietrznej przeciwko okr\xc4\x99tom, co wyprzedza\xc5\x82o \xc3\xb3wczesn\xc4\x85 epok\xc4\x99 o ponad 100 lat. _NEWLINE_Charakter wynalazku Gielczewsky'ego pozosta\xc5\x82 nieznany."