b'\n_START_ARTICLE_\nXylamit\n_START_PARAGRAPH_\nXylamit \xe2\x80\x93 nazwa handlowa grupy p\xc5\x82ynnych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w chemicznych produkowanych w Polsce w latach 60., 70. i 80. XX w. i s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cych do impregnacji drewna budowlanego (p\xc5\x82yty pil\xc5\x9bniowe do obijania \xc5\x9bcian, pod\xc5\x82ogi drewniane oraz belki konstrukcji dachowych, legary itp.), zabezpieczaj\xc4\x85cych przed rozwojem grzyb\xc3\xb3w oraz larw drewnojad\xc3\xb3w. Xylamit jest \xc5\x9brodkiem og\xc3\xb3lnotruj\xc4\x85cym, silnie szkodliwym dla ludzi i zwierz\xc4\x85t (np. zabezpieczenie drewna Xylamitem uniemo\xc5\xbcliwia rozw\xc3\xb3j kolonii os przez ok. 30 lat). Producentem by\xc5\x82 Zak\xc5\x82ad Chemii Budowlanej ZZG INCO w Warszawie.\n_START_SECTION_\nZastosowanie i skutki zdrowotne\n_START_PARAGRAPH_\nXylamity na masow\xc4\x85 skal\xc4\x99 zacz\xc4\x99to stosowa\xc4\x87 od 1965 roku. Ich popularyzacj\xc4\x99 prowadzono tak\xc5\xbce za pomoc\xc4\x85 etykiet na zapa\xc5\x82kach. Xylamity s\xc4\x85 bardzo skutecznymi \xc5\x9brodkami konserwuj\xc4\x85cymi drewno, lecz wydzielaj\xc4\x85 substancje o nieprzyjemnym zapachu i powoduj\xc4\x85ce b\xc3\xb3l g\xc5\x82owy. Pocz\xc4\x85tkowo spraw\xc4\x99 lekcewa\xc5\xbcono, licz\xc4\x85c na przemijaj\xc4\x85cy charakter skutk\xc3\xb3w ubocznych, jednak problemy zdrowotne ulega\xc5\x82y nasileniu. U os\xc3\xb3b przez wiele lat nara\xc5\xbconych na wdychanie opar\xc3\xb3w Xylamitu stopniowo wyst\xc4\x99powa\xc5\x82y: pogorszenie og\xc3\xb3lnego stanu zdrowia i samopoczucia, duszno\xc5\x9bci, omdlenia, zaburzenia snu, nudno\xc5\x9bci, wymioty. Niekt\xc3\xb3re chlorofenole (np. 2,4-dichlorofenol) maj\xc4\x85 stwierdzone w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci rakotw\xc3\xb3rcze. W 1979 r. zaprzestano produkcji Xylamit\xc3\xb3w jasnych, a w 1986 \xe2\x80\x93 Xylamit\xc3\xb3w ciemnych. W roku 1987 Xylamity straci\xc5\x82y atesty Pa\xc5\x84stwowego Zak\xc5\x82adu Higieny (Xylocolor w 1989), jednak stosowane by\xc5\x82y (nielegalnie) jeszcze w pierwszej po\xc5\x82owie lat 90._NEWLINE_Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 Xylamitu w pomieszczeniu sugerowa\xc4\x87 mo\xc5\xbce unosz\xc4\x85ca si\xc4\x99 w powietrzu nieprzyjemna, uci\xc4\x85\xc5\xbcliwa, dusz\xc4\x85ca, chemiczna, niekiedy bardzo intensywna wo\xc5\x84 przypominaj\xc4\x85ca zapach ulatniaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 gazu, ust\xc4\x99puj\xc4\x85ca po wietrzeniu, lecz stale powracaj\xc4\x85ca. Czynnikiem ryzyka jest obecno\xc5\x9b\xc4\x87 w pomieszczeniu pod\xc5\x82\xc3\xb3g, boazerii i innych drewnianych element\xc3\xb3w wyko\xc5\x84czenia wn\xc4\x99trz pochodz\xc4\x85cych z okresu przed 1993 r.'