b'\n_START_ARTICLE_\nRewolucja w Egipcie (1952)\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o wydarze\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu II wojny \xc5\x9bwiatowej relacje egipsko-brytyjskie ponownie sta\xc5\x82y si\xc4\x99 tak trudne jak w okresie mi\xc4\x99dzywojennym. Co prawda podstaw\xc4\x85 bilateralnych stosunk\xc3\xb3w by\xc5\x82 uk\xc5\x82ad z 1936, korzystniejszy od wydanej przez Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x99 w 1922 deklaracji niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci, jednak Kr\xc3\xb3lestwo Egiptu pozostawa\xc5\x82o pa\xc5\x84stwem zale\xc5\xbcnym. Brak kompetencji egipskich elit politycznych i zwi\xc4\x85zany z ni\xc4\x85 brak pe\xc5\x82nej suwerenno\xc5\x9bci przyczynia\xc5\x82y si\xc4\x99 do powstawania nastroj\xc3\xb3w antyrz\xc4\x85dowych. Dodatkowym czynnikiem generuj\xc4\x85cym napi\xc4\x99cie spo\xc5\x82eczne by\xc5\x82y ra\xc5\xbc\xc4\x85ce dysproporcje maj\xc4\x85tkowe mi\xc4\x99dzy w\xc4\x85sk\xc4\x85 warstw\xc4\x85 najzamo\xc5\xbcniejszych posiadaczy ziemskich (w 1952 4 tys. rodzin \xe2\x80\x93 1% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w kraju \xe2\x80\x93 by\xc5\x82o w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami 70% ziemi ornej) a reszt\xc4\x85 spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa. Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej proces koncentracji w\xc5\x82asno\xc5\x9bci grunt\xc3\xb3w narasta\xc5\x82. Rz\xc4\x85dz\xc4\x85ca partia Wafd, podobnie zreszt\xc4\x85 jak pozosta\xc5\x82e ugrupowania, by\xc5\x82a zwi\xc4\x85zana z posiadaczami i dlatego nie podejmowa\xc5\x82a \xc5\xbcadnych krok\xc3\xb3w na rzecz poprawy sytuacji ubogiego ch\xc5\x82opstwa. Niepopularny w spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie by\xc5\x82 kr\xc3\xb3l Faruk I powszechnie obarczany win\xc4\x85 za kl\xc4\x99sk\xc4\x99 w wojnie izraelsko-arabskiej. Rodzina kr\xc3\xb3lewska tak\xc5\xbce posiada\xc5\x82a znaczny maj\xc4\x85tek ziemski, a wystawny styl \xc5\xbcycia w\xc5\x82adcy razi\xc5\x82 ubogich Egipcjan. Nastroje opozycyjne by\xc5\x82y silne zw\xc5\x82aszcza w Kairze i Aleksandrii, w\xc5\x9br\xc3\xb3d \xc5\xbcyj\xc4\x85cej w skrajnym ub\xc3\xb3stwie biedoty oraz student\xc3\xb3w miejscowych uniwersytet\xc3\xb3w._NEWLINE_Coraz popularniejsze stawa\xc5\x82y si\xc4\x99 organizacje o radykalnym programie. Do ko\xc5\x84ca lat 40. p\xc3\xb3\xc5\x82 miliona cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zgromadzi\xc5\x82o Stowarzyszenie Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w, odwo\xc5\x82uj\xc4\x85ce si\xc4\x99 do islamu, hase\xc5\x82 antykolonialnych, krytykuj\xc4\x85ce kr\xc3\xb3la za kl\xc4\x99sk\xc4\x99 w wojnie z Izraelem i domagaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 pa\xc5\x84stwowego wsparcia dla ubogich. Stowarzyszenie od 1937 posiada\xc5\x82o w\xc5\x82asne formacje paramilitarne (Bataliony Stronnik\xc3\xb3w Boga), kt\xc3\xb3re dokonywa\xc5\x82y atak\xc3\xb3w na pa\xc5\x84stwowych urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w o szczeg\xc3\xb3lnie probrytyjskim lub negatywnym wobec organizacji nastawieniu, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na egipsk\xc4\x85 spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcydowsk\xc4\x85. W\xc5\x82adze zwalcza\xc5\x82y bractwo; w 1948 zosta\xc5\x82o ono zdelegalizowane, a setki jego cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w wi\xc4\x99zieniach. Kilka miesi\xc4\x99cy p\xc3\xb3\xc5\xbaniej premier Mahmud Fahni Nukraszi zosta\xc5\x82 zamordowany przez cz\xc5\x82onka bractwa. Odpowiedzi\xc4\x85 by\xc5\x82a nowa fala aresztowa\xc5\x84, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zab\xc3\xb3jstwo za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela stowarzyszenia Hassana al-Banny._NEWLINE_W 1951 rz\xc4\x85d egipski wypowiedzia\xc5\x82 uk\xc5\x82ad z Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 z 1936. Krok ten z jednej strony zosta\xc5\x82 przychylnie przyj\xc4\x99ty przez spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo, z drugiej za\xc5\x9b zach\xc4\x99ci\xc5\x82 radykalne organizacje do nowych wyst\xc4\x85pie\xc5\x84 antybrytyjskich. Jednostki brytyjskie stacjonuj\xc4\x85ce nad Kana\xc5\x82em Sueskim sta\xc5\x82y si\xc4\x99 przedmiotem atak\xc3\xb3w. 26 stycznia 1952 w Kairze mia\xc5\x82a miejsce masowa demonstracja, w czasie kt\xc3\xb3rej domagano si\xc4\x99 odej\xc5\x9bcia dotychczasowych elit z powodu ich moralnego upadku i zarzucenia zasad islamu. Wydarzenie to, okre\xc5\x9blane nast\xc4\x99pnie jako czarna sobota, by\xc5\x82o sygna\xc5\x82em pogarszania si\xc4\x99 sytuacji spo\xc5\x82ecznej. Kolejne rz\xc4\x85dy (od stycznia do lipca 1952 rz\xc4\x85d zmienia\xc5\x82 si\xc4\x99 czterokrotnie) nie by\xc5\x82y w stanie jej uspokoi\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nPrzewr\xc3\xb3t wojskowy\n_START_PARAGRAPH_\n23 lipca 1952 mia\xc5\x82 miejsce bezkrwawy przewr\xc3\xb3t wojskowy, przeprowadzony przez powsta\xc5\x82\xc4\x85 trzy lata wcze\xc5\x9bniej organizacj\xc4\x99 Wolnych Oficer\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rej przewodzi\xc5\x82 pu\xc5\x82kownik Gamal Abdel Naser. Ta podziemna organizacja zrzesza\xc5\x82a 327 oficer\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy nie posiadali jednak jednoznacznego programu politycznego. W\xc5\x9br\xc3\xb3d jej cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w byli zar\xc3\xb3wno sympatycy islamsko-socjalistycznej partii M\xc5\x82ody Egipt, komunistycznego Demokratycznego Ruchu Wyzwolenia Narodowego, jak i osoby zrzeszone w Stowarzyszeniu Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w. Wywodzili si\xc4\x99 z rodzin ni\xc5\xbcszych urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w lub drobnych posiadaczy ziemskich. Og\xc3\xb3lny plan dzia\xc5\x82ania, przyj\xc4\x99ty przez Wolnych Oficer\xc3\xb3w w 1951, zawiera\xc5\x82 jedynie postulaty og\xc3\xb3lne uj\xc4\x99te w sze\xc5\x9b\xc4\x87 punkt\xc3\xb3w. Odrzuca\xc5\x82 feudalizm, imperializm, domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 obalenia monopoli i wprowadzenia systemu gospodarki kapitalistycznej (podkre\xc5\x9blano znaczenie prywatnej inicjatywy w tworzeniu narodowej gospodarki) przy r\xc3\xb3wnoczesnej wyra\xc5\xbanej aktywno\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwa: dzia\xc5\x82aniu na rzecz wprowadzenia sprawiedliwo\xc5\x9bci spo\xc5\x82ecznej i inwestycjach w infrastruktur\xc4\x99._NEWLINE_O istnieniu organizacji i jej planach obalenia monarchii by\xc5\x82a poinformowana ameryka\xc5\x84ska ambasada w Kairze oraz CIA; w ocenie Amerykan\xc3\xb3w rz\xc4\x85d Wolnych Oficer\xc3\xb3w stanowi\xc5\x82by najlepsz\xc4\x85 alternatyw\xc4\x85 dla upadaj\xc4\x85cej w\xc5\x82adzy Faruka I. Wolni Oficerowie pocz\xc4\x85tkowo zamierzali przeprowadzi\xc4\x87 przewr\xc3\xb3t dopiero w 1955, wed\xc5\x82ug innego \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a \xe2\x80\x93 w 1954, za\xc5\x9b termin wyst\xc4\x85pienia przesun\xc4\x99li na jesie\xc5\x84 1952 pod wp\xc5\x82ywem masowych demonstracji w Kairze. Jednak 21 lipca 1952 Naser doszed\xc5\x82 do wniosku, \xc5\xbce w razie dalszej zw\xc5\x82oki organizacja zostanie wykryta i rozbita._NEWLINE_Wolni Oficerowie bez walki opanowali kwater\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 egipskiego wojska noc\xc4\x85 z 22 na 23 lipca, za\xc5\x9b w godzinach rannych 23 lipca kontrolowali ju\xc5\xbc ca\xc5\x82y kraj. O 4.30 Anwar Sadat odczyta\xc5\x82 przez radio komunikat informuj\xc4\x85cy o przej\xc4\x99ciu w\xc5\x82adzy przez wojskowych. Wolni Oficerowie zarzucili w nim obalonym elitom zdrad\xc4\x99 interes\xc3\xb3w Egiptu, korupcj\xc4\x99 i kl\xc4\x99sk\xc4\x99 w wojnie z Izraelem. Nast\xc4\x99pnie utworzyli Rad\xc4\x99 Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, na czele kt\xc3\xb3rej stan\xc4\x85\xc5\x82 gen. Muhammad Nagib, zwi\xc4\x85zany z organizacj\xc4\x85 od bardzo kr\xc3\xb3tkiego czasu. Przyw\xc3\xb3dcy przewrotu zgodzili si\xc4\x99 przekaza\xc4\x87 mu formalne kierownictwo pa\xc5\x84stwem, gdy\xc5\xbc sami byli lud\xc5\xbami m\xc5\x82odymi, bez najwy\xc5\xbcszych stopni wojskowych. Faktycznie rad\xc4\x85 kierowa\xc5\x82 jednak Naser. Konstytucja egipska zosta\xc5\x82a zawieszona.\n_START_SECTION_\nDalsze przemiany w Egipcie w latach 1952\xe2\x80\x931953\n_START_PARAGRAPH_\nWolni Oficerowie wytypowali jako kandydata na premiera Alego Mahera, kt\xc3\xb3ry przedstawi\xc5\x82 Farukowi I \xc5\xbc\xc4\x85dania usuni\xc4\x99cia z wojska oficer\xc3\xb3w o pogl\xc4\x85dach monarchistycznych oraz potwierdzenia gen. Nagiba na stanowisku g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cego. Kr\xc3\xb3l zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99. Zwyci\xc4\x99scy wojskowi rozwa\xc5\xbcali egzekucj\xc4\x99 obalonego w\xc5\x82adcy, jednak ostatecznie postanowili zmusi\xc4\x87 go do abdykacji na rzecz sze\xc5\x9bciomiesi\xc4\x99cznego syna Fuada. Faruk I opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Egipt 26 lipca 1952, a w imieniu nieletniego w\xc5\x82adcy od sierpnia 1952 krajem kierowa\xc5\x82a Rada Regencyjna. W tym samym czasie Wolni Oficerowie wprowadzili lojalnych wobec siebie ludzi do wojska i policji, usuwaj\xc4\x85c z nich ludzi zwi\xc4\x85zanych z dworem lub ze Stowarzyszeniem Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w. Policj\xc4\x99 polityczn\xc4\x85 rozwi\xc4\x85zali w og\xc3\xb3le. W instytucjach rz\xc4\x85dowych prac\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99li komisarze Rady Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, pozbawieni do\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84 administracyjnych. Zwi\xc4\x85zani z rewolucj\xc4\x85 oficerowie stali si\xc4\x99 now\xc4\x85 klas\xc4\x85 polityczn\xc4\x85._NEWLINE_Pod koniec sierpnia Rada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w postanowi\xc5\x82a ca\xc5\x82kowicie zlikwidowa\xc4\x87 starsze egipskie partie polityczne, uznaj\xc4\x85c, \xc5\xbce blokuj\xc4\x85 one wprowadzanie programu reform. Noc\xc4\x85 z 5 na 6 wrze\xc5\x9bnia 64 polityk\xc3\xb3w, w tym trzech by\xc5\x82ych premier\xc3\xb3w, zosta\xc5\x82o aresztowanych. Po tym wydarzeniu premier Maher, ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej niezgadzaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z Wolnymi Oficerami w sprawie projektowanej reformy rolnej, ust\xc4\x85pi\xc5\x82 z urz\xc4\x99du, na kt\xc3\xb3rym zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go gen. Nagib.\n_START_SECTION_\nReforma rolna\n_START_PARAGRAPH_\nDzie\xc5\x84 po zmianie premiera, 8 wrze\xc5\x9bnia 1952, rz\xc4\x85d og\xc5\x82osi\xc5\x82 wdro\xc5\xbcenie reformy rolnej pod has\xc5\x82em "ziemia dla fellah\xc3\xb3w", nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85cym do komunistycznego has\xc5\x82a "ziemia dla ch\xc5\x82op\xc3\xb3w". Reforma zezwala\xc5\x82a na posiadanie przez jedn\xc4\x85 osob\xc4\x99 co najwy\xc5\xbcej 200 feddan\xc3\xb3w (ok. 80 ha) ziemi. Pozosta\xc5\x82e grunta by\xc5\x82y przekazywane najubo\xc5\xbcszym ch\xc5\x82opom, posiadaj\xc4\x85cym wcze\xc5\x9bniej mniej ni\xc5\xbc 5 feddan\xc3\xb3w ziemi, pa\xc5\x84stwo wyp\xc5\x82aca\xc5\x82o by\xc5\x82ym w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielom odszkodowania. Reforma rolna obj\xc4\x99\xc5\x82a maj\xc4\x85tki najzamo\xc5\xbcniejszych w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli ziemskich oraz dobra rodziny kr\xc3\xb3lewskiej, likwiduj\xc4\x85c ziemia\xc5\x84stwo jako gracza na arenie politycznej. W rezultacie reformy rozdzielono 1 mln feddan\xc3\xb3w, 15% egipskich grunt\xc3\xb3w rolnych. Ch\xc5\x82opi otrzymuj\xc4\x85cy ziemi\xc4\x99 na mocy postanowie\xc5\x84 reformy musieli przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 si\xc4\x99 do wspieranych przez pa\xc5\x84stwo sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni. Otrzymywa\xc5\x82y one darmowo ziarna i nawozy, mog\xc5\x82y ubiega\xc4\x87 si\xc4\x99 o tanie kredyty. Rozdzielanej ziemi nie wystarczy\xc5\x82o jednak dla wszystkich i nadal istnia\xc5\x82y rodziny, kt\xc3\xb3re nie mia\xc5\x82y ziemi w og\xc3\xb3le lub dysponowa\xc5\x82y maj\xc4\x85tkiem niewystarczaj\xc4\x85cym do utrzymania si\xc4\x99. Problem ten z biegiem lat pog\xc5\x82\xc4\x99bi\xc5\x82 si\xc4\x99 jeszcze wobec wzrostu liczby ludno\xc5\x9bci. Najwi\xc4\x99ksze korzy\xc5\x9bci z reformy wyci\xc4\x85gn\xc4\x99li posiadacze \xc5\x9brednich gospodarstw, kt\xc3\xb3rzy zaj\xc4\x99li miejsce elity wiejskiej w zast\xc4\x99pstwie zdeklasowanych wielkich posiadaczy.\n_START_SECTION_\nZmiany w strukturze gospodarczej\n_START_PARAGRAPH_\nRada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w nie zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 na ca\xc5\x82kowit\xc4\x85 nacjonalizacj\xc4\x99 gospodarki, postanowi\xc5\x82a jednak wzmocni\xc4\x87 kontrol\xc4\x99 nad sektorem prywatnym. W grudniu 1952 utworzona zosta\xc5\x82a Sta\xc5\x82a Rada Produkcji Narodowej, przekszta\xc5\x82cona nast\xc4\x99pnie w Naczeln\xc4\x85 Rad\xc4\x99 Planowania, za\xc5\x9b w lutym roku nast\xc4\x99pnego w Sta\xc5\x82\xc4\x85 Rad\xc4\x99 S\xc5\x82u\xc5\xbcb Publicznych. Bez spodziewanych sukces\xc3\xb3w rz\xc4\x85d wspiera\xc5\x82 inwestycje w przemy\xc5\x9ble, obni\xc5\xbca\xc5\x82 c\xc5\x82a na maszyny i surowce, promowa\xc5\x82 eksport i ogranicza\xc5\x82 import wyrob\xc3\xb3w gotowych. Rola pa\xc5\x84stwa w gospodarce sukcesywnie wzrasta\xc5\x82a i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 wiod\xc4\x85ca po 1956.\n_START_SECTION_\nOdej\xc5\x9bcie od systemu wielopartyjnego\n_START_PARAGRAPH_\nR\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie z dekretem o reformie rolnej rz\xc4\x85dz\xc4\x85cy Egiptem wydali analogiczne rozporz\xc4\x85dzenie ograniczaj\xc4\x85ce dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 partii politycznych. 10 grudnia 1952 Rada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w anulowa\xc5\x82a konstytucj\xc4\x99 i okre\xc5\x9bli\xc5\x82a swoje postanowienia jako najwa\xc5\xbcniejsze \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a prawa. 16 stycznia 1953 wszystkie partie polityczne zosta\xc5\x82y rozwi\xc4\x85zane. Ich funkcje mia\xc5\x82a przej\xc4\x85\xc4\x87 jedyna legalna partia Front Wyzwolenia, z Naserem jako sekretarzem generalnym. 10 lutego 1953 taki stan rzeczy potwierdzi\xc5\x82a tymczasowa konstytucja. Zapowiadano w niej, \xc5\xbce system parlamentarny zostanie przywr\xc3\xb3cony dopiero po trzyletnim okresie przej\xc5\x9bciowym.\n_START_SECTION_\nZwalczanie komunist\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d egipskich komunist\xc3\xb3w przewr\xc3\xb3t z lipca 1952 wzbudzi\xc5\x82 kontrowersje. Zdawano sobie spraw\xc4\x99 z negatywnego stosunku Moskwy do Wolnych Oficer\xc3\xb3w, r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie jednak utrzymywano wzajemne kontakty, a dzia\xc5\x82acze komunistyczni uwi\xc4\x99zieni za rz\xc4\x85d\xc3\xb3w partii Wafd zostali zwolnieni z wi\xc4\x99zie\xc5\x84. Legaln\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 mog\xc5\x82a podj\xc4\x85\xc4\x87 radykalnie lewicowa Partia Demokratyczna na czele z Fathi ar-Ramlim. Jednak ju\xc5\xbc w sierpniu 1952 wojsko st\xc5\x82umi\xc5\x82o strajk w fabryce tekstylnej w Kafr ad-Dawar, w czasie pacyfikacji pad\xc5\x82o o\xc5\x9bmiu zabitych. Strajkuj\xc4\x85cy zostali poddani represjom, a dw\xc3\xb3ch przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w s\xc4\x85d wojskowy skaza\xc5\x82 na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci. W ko\xc5\x84cu tego samego roku dzia\xc5\x82acze komunistyczny ponownie trafili do areszt\xc3\xb3w, za\xc5\x9b w lipcu 1953 zostali os\xc4\x85dzeni przed specjalnym trybuna\xc5\x82em. Z publiczn\xc4\x85 krytyk\xc4\x85 komunist\xc3\xb3w regularnie wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 Naser, oskar\xc5\xbcaj\xc4\x85c ich m.in. o torpedowanie porozumienia z Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85. Represje wobec skrajnej lewicy wywo\xc5\x82a\xc5\x82y sprzeciw cz\xc4\x99\xc5\x9bci wojskowych, zw\xc5\x82aszcza oficer\xc3\xb3w kawalerii i artylerii. Rz\xc4\x85d aresztowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas ok. 35 os\xc3\xb3b, za\xc5\x9b sympatyzuj\xc4\x85cy z komunistami Jusuf Siddik zosta\xc5\x82 wykluczony z Rady Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nWalka z prawic\xc4\x85 muzu\xc5\x82ma\xc5\x84sk\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nStowarzyszenie Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w, nie b\xc4\x99d\xc4\x85c parti\xc4\x85 polityczn\xc4\x85, nie podlega\xc5\x82o dekretom o ich rozwi\xc4\x85zaniu i mog\xc5\x82o kontynuowa\xc4\x87 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 po przewrocie 23 lipca. Organizacja ta pocz\xc4\x85tkowo utrzymywa\xc5\x82a z nowym rz\xc4\x85dem dobre relacje. Reprezentant Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w Radzie Regencyjnej, do nich te\xc5\xbc mia\xc5\x82y nale\xc5\xbce\xc4\x87 trzy teki w rz\xc4\x85dzie tworzonym we wrze\xc5\x9bniu. Tu jednak dosz\xc5\x82o do pierwszych nieporozumie\xc5\x84 i pierwotny plan nie zosta\xc5\x82 zrealizowany._NEWLINE_Przyw\xc3\xb3dcy Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w Hasanowi Ismailowi al-Hudajbiemu zale\xc5\xbca\xc5\x82o na uzyskaniu wp\xc5\x82ywu na rz\xc4\x85d Wolnych Oficer\xc3\xb3w. Organizacja zadeklarowa\xc5\x82a odej\xc5\x9bcie od dzia\xc5\x82a\xc5\x84 nielegalnych i dawnej taktyki terrorystycznej, przeciwnicy takiego kursu zostali usuni\xc4\x99ci z organ\xc3\xb3w kierowniczych Stowarzyszenia. Jeszcze na prze\xc5\x82omie lat 1953 i 1954 przedstawiciele Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w oferowali rz\xc4\x85dowi wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 w zamian za po\xc5\x82ow\xc4\x99 miejsc w Radzie Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, \xc5\xbc\xc4\x85dali tak\xc5\xbce zwi\xc4\x99kszenia obecno\xc5\x9bci islamu w przestrzeni publicznej poprzez na\xc5\x82o\xc5\xbcenie na kobiety obowi\xc4\x85zku noszenia czadoru, likwidacj\xc4\x99 teatr\xc3\xb3w i kin, sta\xc5\x82\xc4\x85 kontrol\xc4\x99 projekt\xc3\xb3w nowych ustaw pod k\xc4\x85tem ich zgodno\xc5\x9bci z prawem muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skim.\n_START_SECTION_\nProklamowanie republiki. Walka o w\xc5\x82adz\xc4\x99\n_START_PARAGRAPH_\n18 czerwca 1953 Rada Regencyjna zosta\xc5\x82a rozwi\xc4\x85zana, a Egipt sta\xc5\x82 si\xc4\x99 republik\xc4\x85. Jej pierwszym prezydentem zosta\xc5\x82 Nagib, kt\xc3\xb3ry r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie pozosta\xc5\x82 premierem i przewodnicz\xc4\x85cym Rady Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, odszed\xc5\x82 natomiast z ministerstwa obrony i zrezygnowa\xc5\x82 ze stanowiska naczelnego dow\xc3\xb3dcy. Obydwa stanowiska zaj\xc4\x99li oficerowie blisko zwi\xc4\x85zani z wicepremierem (i ministrem spraw wewn\xc4\x99trznych) Naserem: Abd el-Latif al-Baghdadi oraz Abd al-Hakim Amir. Wpisywa\xc5\x82o si\xc4\x99 to w narastaj\xc4\x85c\xc4\x85 rywalizacj\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy Nagibem i Naserem. Prezydent sprzeciwia\xc5\x82 si\xc4\x99 represjom wobec Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w oraz wobec komunist\xc3\xb3w, by\xc5\x82 popierany przez cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 oficer\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy pami\xc4\x99tali jego postaw\xc4\x99 po aresztowaniach zwolennik\xc3\xb3w skrajnej lewicy w sierpniu 1952. Opowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 za wprowadzeniu demokratycznych zasad rz\xc4\x85d\xc3\xb3w i za uchwaleniem nowej konstytucji. W Radzie Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w wi\xc4\x99ksze poparcie mia\xc5\x82 jednak Naser. 23 lutego 1954 Rada zmusi\xc5\x82a prezydenta do ust\xc4\x85pienia i osadzi\xc5\x82a go w areszcie domowym, z kroku tego musia\xc5\x82a si\xc4\x99 jednak wycofa\xc4\x87 cztery dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, gdy\xc5\xbc Nagib nadal cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 znaczn\xc4\x85 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 w wojsku. 25 lutego zosta\xc5\x82 ponownie prezydentem, podczas gdy urz\xc4\x85d premiera powierzono na trzy miesi\xc4\x85ce Chaledowi Muhjiemu ad-Dinowi. Po kolejnej pr\xc3\xb3bie aresztowania Nagiba na ulicach Kairu wybuch\xc5\x82y masowe demonstracje, za\xc5\x9b premier 27 lutego wyprowadzi\xc5\x82 na ulice wojska pancerne, w kt\xc3\xb3rych posiada\xc5\x82 znaczne wp\xc5\x82ywy. Naser obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko premiera, musia\xc5\x82 jednak zgodzi\xc4\x87 si\xc4\x99, by prezydentem pozosta\xc5\x82 Nagib._NEWLINE_Rywalizacja Nasera i Nagiba poci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a za sob\xc4\x85 dalsze uderzenia w Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy poparli prezydenta. 11 stycznia 1954 Stowarzyszenie zorganizowa\xc5\x82o w Kairze demonstracj\xc4\x99 studenck\xc4\x85. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Rada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w zdelegalizowa\xc5\x82a organizacj\xc4\x99 i aresztowa\xc5\x82a 450 os\xc3\xb3b, przeprowadzi\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wymierzon\xc4\x85 w ni\xc4\x85 kampani\xc4\x99 propagandow\xc4\x85. Stowarzyszenie nie zaprzesta\xc5\x82o ca\xc5\x82kowicie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci. Wyst\xc4\x85pi\xc5\x82o po stronie Nagiba w czasie demonstracji w ko\xc5\x84cu lutego 1954, co poci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82o za sob\xc4\x85 kolejne aresztowania islamskich dzia\xc5\x82aczy. Analogiczne kroki represyjne zosta\xc5\x82y podj\xc4\x99te w odniesieniu do pozostaj\xc4\x85cych jeszcze na wolno\xc5\x9bci komunist\xc3\xb3w, polityk\xc3\xb3w Wafd i M\xc5\x82odego Egiptu. Swoje wp\xc5\x82ywy w wojsku, zwi\xc4\x85zkach zawodowych, mediach i s\xc5\x82u\xc5\xbcbach bezpiecze\xc5\x84stwa, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc5\x9br\xc3\xb3d m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy umocni\xc5\x82 Naser. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dyplomacja ameryka\xc5\x84ska sceptycznie odnosi\xc5\x82a si\xc4\x99 do postawy Nagiba, kt\xc3\xb3ry w ocenie Amerykan\xc3\xb3w pozostawa\xc5\x82 pod szkodliwym wp\xc5\x82ywem komunist\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 za po\xc5\x9brednictwem Muhjego ad-Dina._NEWLINE_5 marca 1954 Rada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w og\xc5\x82osi\xc5\x82a porozumienie z prezydentem, zapowiedzia\xc5\x82a ponowne wprowadzenie pe\xc5\x82ni swob\xc3\xb3d demokratycznych, uwolnienie wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w politycznych i zapewnienie partiom swobody dzia\xc5\x82ania. Opowiedzia\xc5\x82a si\xc4\x99 tak\xc5\xbce za zwo\xc5\x82aniem zgromadzenia konstytucyjnego i uchwaleniem nowej ustawy zasadniczej. Rada pozostawi\xc5\x82a urz\xc4\x99dy prezydenta i premiera w r\xc4\x99kach Nagiba. Sukces prezydenta by\xc5\x82 jednak pozorny, gdy\xc5\xbc to jego rywal Naser dysponowa\xc5\x82 ju\xc5\xbc wi\xc4\x99kszymi wp\xc5\x82ywami. Sytuacja w kraju pozostawa\xc5\x82a niestabilna. Od 19 marca w miastach egipskich trwa\xc5\x82y zamieszki. 25 marca Rada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w zapowiedzia\xc5\x82a swoje samorozwi\xc4\x85zanie i potwierdzi\xc5\x82a zamiar ponownej legalizacji partii politycznych. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zwolennicy Nasera wyszli na ulice pod has\xc5\x82em "Nie dla partii i parlamentu, Gamal nie abdykuj!". Pod ich naciskiem 30 marca Rada wycofa\xc5\x82a si\xc4\x99 ze swoich wcze\xc5\x9bniejszych decyzji i oznajmi\xc5\x82a, \xc5\xbce b\xc4\x99dzie zarz\xc4\x85dza\xc4\x87 krajem a\xc5\xbc do wycofania si\xc4\x99 z Egiptu ostatnich si\xc5\x82 brytyjskich. Pozbawi\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Nagiba wszystkich stanowisk poza urz\xc4\x99dem prezydenckim, kt\xc3\xb3ry nie dawa\xc5\x82 mu \xc5\xbcadnej faktycznej w\xc5\x82adzy._NEWLINE_Zwolennicy Nasera w tym samym czasie doprowadzili do aresztowania niech\xc4\x99tnych mu wydawc\xc3\xb3w, dziennikarzy i wyk\xc5\x82adowc\xc3\xb3w uczelni wy\xc5\xbcszych, formalnie pos\xc5\x82ugiwano si\xc4\x99 has\xc5\x82em walki z korupcj\xc4\x85. W wi\xc4\x99zieniach znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 kolejna grupa dzia\xc5\x82aczy komunistycznych (250 os\xc3\xb3b) oraz oficer\xc3\xb3w sympatyzuj\xc4\x85cych z Bra\xc4\x87mi Muzu\xc5\x82manami. 14 kwietnia 1954 wszystkie osoby piastuj\xc4\x85ce stanowiska pa\xc5\x84stwowe przed 23 lipca 1952 otrzyma\xc5\x82y zakaz dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci publicznej. Trzy dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Naser zosta\xc5\x82 ponownie premierem.\n_START_SECTION_\nPolityka zagraniczna okresu rewolucji\n_START_PARAGRAPH_\nNatychmiast po rewolucji Rada Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w utrzymywa\xc5\x82a bliskie kontakty ze Stanami Zjednoczonymi. W USA rozwa\xc5\xbcany by\xc5\x82 projekt utworzenia stowarzyszonej z NATO Organizacji Obrony \xc5\x9arodkowego Wschodu. Gen. Nagib zgadza\xc5\x82 si\xc4\x99 na przyst\xc4\x85pienie Egiptu do niej w zamian za ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 pomoc finansow\xc4\x85 i dostawy broni. Amerykanie jednak odm\xc3\xb3wili, gdy\xc5\xbc uznali, \xc5\xbce udzielenie oczekiwanej pomocy zniszczy\xc5\x82oby r\xc3\xb3wnowag\xc4\x99 si\xc5\x82 w regionie. W styczniu 1953 Wolni Oficerowie oznajmili, \xc5\xbce Egipt zostanie cz\xc5\x82onkiem Organizacji Obrony \xc5\x9arodkowego Wschodu dopiero po opuszczeniu przez Brytyjczyk\xc3\xb3w rejonu Kana\xc5\x82u Sueskiego, za\xc5\x9b w kwietniu 1953 Naser publicznie skrytykowa\xc5\x82 sam\xc4\x85 koncepcj\xc4\x99 jej powo\xc5\x82ania. W zamian sugerowa\xc5\x82 zawarcie przez pa\xc5\x84stwa arabskie paktu bezpiecze\xc5\x84stwa, w po\xc5\x82\xc4\x85czeniu z wycofaniem si\xc5\x82 brytyjskich z Egiptu i obj\xc4\x99ciem przez ten kraj ca\xc5\x82o\xc5\x9bci obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z jego obron\xc4\x85. W maju 1953 ameryka\xc5\x84ski sekretarz obrony John Foster Dulles bezskutecznie nak\xc5\x82ania\xc5\x82 Nasera do zmiany stanowiska._NEWLINE_Mimo braku porozumienia w kwestii udzia\xc5\x82u Egiptu w Organizacji Obrony \xc5\x9arodkowego Wschodu USA naciska\xc5\x82y na Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x99, by uregulowa\xc5\x82a swoje relacje z Egiptem. Rozmowy w sprawie wycofania wojsk znad Kana\xc5\x82u Sueskiego nie przynosi\xc5\x82y jednak rezultat\xc3\xb3w. Ostatecznie 19 pa\xc5\xbadziernika 1954 podpisany zosta\xc5\x82 siedmioletni uk\xc5\x82ad egipsko-brytyjski zak\xc5\x82adaj\xc4\x85cy wycofanie si\xc5\x82 brytyjskich do 19 czerwca 1956, z zachowaniem prawa do utworzenia baz. Mia\xc5\x82y by\xc4\x87 one wykorzystywane w razie wybuchu wojny z udzia\xc5\x82em Turcji lub dowolnego pa\xc5\x84stwa arabskiego. W takiej sytuacji wojska brytyjskie mia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uzyska\xc4\x87 prawo do korzystania z egipskich port\xc3\xb3w. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 traktatu zosta\xc5\x82a skrytykowana zar\xc3\xb3wno przez prezydenta Nagiba (uk\xc5\x82ad ze strony egipskiej podpisywa\xc5\x82 Naser), jak i Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w. Zacz\xc4\x99li oni nawet przedstawia\xc4\x87 Nasera jako zdrajc\xc4\x99 Arab\xc3\xb3w._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1952 rz\xc4\x85d egipski porozumia\xc5\x82 si\xc4\x99 z suda\xc5\x84sk\xc4\x85 rz\xc4\x85dz\xc4\x85c\xc4\x85 Parti\xc4\x85 Narodowo-Unionistyczn\xc4\x85 w sprawie wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy obu pa\xc5\x84stw. Bardzo dobre relacje egipsko-suda\xc5\x84skie przetrwa\xc5\x82y do 1954, gdy w Sudanie zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82y d\xc4\x85\xc5\xbcenia do pe\xc5\x82nej niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci, nie za\xc5\x9b do wi\xc4\x85zania si\xc4\x99 z Egiptem. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie propaganda egipska atakowa\xc5\x82a Irak, g\xc5\x82\xc3\xb3wnego rywala do przyw\xc3\xb3dztwa w \xc5\x9bwiecie arabskim._NEWLINE_Stosunki egipsko-radzieckie by\xc5\x82y pocz\xc4\x85tkowo z\xc5\x82e. Rz\xc4\x85d Wolnych Oficer\xc3\xb3w nawi\xc4\x85za\xc5\x82 kontakty z ZSRR po tym, gdy spe\xc5\x82z\xc5\x82y na niczym starania o ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 pomoc wojskow\xc4\x85. Moskwa r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jednak odm\xc3\xb3wi\xc5\x82a wsparcia Egiptu w tym zakresie. Kraje socjalistyczne sta\xc5\x82y si\xc4\x99 natomiast istotnymi partnerami handlowymi Kairu, kupuj\xc4\x85c m.in. egipsk\xc4\x85 bawe\xc5\x82n\xc4\x99. Egipt przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 do antysemickiej ("antysyjonistycznej") kampanii ZSRR z 1952, za\xc5\x9b w roku nast\xc4\x99pnym zawar\xc5\x82 z Czechos\xc5\x82owacj\xc4\x85 umow\xc4\x99 o zakupie broni. W rzeczywisto\xc5\x9bci pochodzi\xc5\x82a ona z ZSRR i z Polski. Radzieccy doradcy mieli r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szkoli\xc4\x87 oficer\xc3\xb3w i \xc5\xbco\xc5\x82nierzy egipskich w zakresie obs\xc5\x82ugi zakupywanego sprz\xc4\x99tu. Oznacza\xc5\x82o to, \xc5\xbce Egipt nie tylko nie sta\xc5\x82 si\xc4\x99 sojusznikiem USA na Bliskim Wschodzie, ale i sta\xc5\x82 si\xc4\x99 przycz\xc3\xb3\xc5\x82kiem wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w radzieckich w regionie._NEWLINE_Bezpo\xc5\x9brednio po rewolucji Wolnych Oficer\xc3\xb3w w\xc5\x82adze Izraela mia\xc5\x82y nadziej\xc4\x99 na popraw\xc4\x99 relacji z Egiptem, premier izraelski Dawid Ben Gurion by\xc5\x82 got\xc3\xb3w przyst\xc4\x85pi\xc4\x87 do rozm\xc3\xb3w. Rz\xc4\x85d egipski, d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c do przyw\xc3\xb3dztwa w\xc5\x9br\xc3\xb3d pa\xc5\x84stw arabskich, nie zaprzesta\xc5\x82 antyizraelskiej propagandy. Egipt tolerowa\xc5\x82 antyizraelskie akty terroru. Kair publicznie grozi\xc5\x82 pa\xc5\x84stwu \xc5\xbcydowskiemu, r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie jednak poufnie informowa\xc5\x82 jego rz\xc4\x85d, \xc5\xbce publiczne wyst\xc4\x85pienia wynikaj\xc4\x85 z wewn\xc4\x99trznej sytuacji pa\xc5\x84stwa (ka\xc5\xbcde odst\xc4\x99pstwo od agresywnej polityki wobec Izraela by\xc5\x82o poddawane gwa\xc5\x82townej krytyce przez przeciwnik\xc3\xb3w Rady Rewolucyjnych Dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w), a w\xc5\x82adze nie mia\xc5\x82y zamiaru wszczyna\xc4\x87 nowej wojny. Powa\xc5\xbcne pogorszenie bilateralnych relacji nast\xc4\x85pi\xc5\x82o dopiero w drugiej po\xc5\x82owie 1954. W Egipcie dosz\xc5\x82o do serii aresztowa\xc5\x84 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w oskar\xc5\xbconych o szpiegostwo. W lipcu tego samego roku agenci izraelscy przeprowadzili w Egipcie zamachy na obiekty ameryka\xc5\x84skie, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y podwa\xc5\xbcy\xc4\x87 wizerunek w\xc5\x82adz egipskich w oczach USA (jako sprawc\xc3\xb3w akt\xc3\xb3w przemocy zamierzano przedstawi\xc4\x87 Braci Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w). Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 podw\xc3\xb3jnego agenta w izraelskim wywiadzie pozwoli\xc5\x82a jednak kontrwywiadowi egipskiemu zorientowa\xc4\x87 si\xc4\x99 w ca\xc5\x82ej sprawie. Rezultatem by\xc5\x82y nowe aresztowania \xc5\xbbyd\xc3\xb3w i zmuszenie ponad 500 z nich do opuszczenia Egiptu.\n_START_SECTION_\nSkutki rewolucji\n_START_PARAGRAPH_\nRewolucja 1952 zasadniczo zmieni\xc5\x82a struktur\xc4\x99 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85 kraju, odbieraj\xc4\x85c przyw\xc3\xb3dztwo warstwie posiadaczy ziemskich na rzecz wojskowych, a nast\xc4\x99pnie technokrat\xc3\xb3w, ukszta\xc5\x82towanej wraz z rozrostem administracji pa\xc5\x84stwowej, wywodz\xc4\x85cych si\xc4\x99 zar\xc3\xb3wno z armii, jak i spoza niej. By\xc5\x82a to pierwsza taka sytuacja na Bliskim Wschodzie. W znacznym stopniu przeorientowana zosta\xc5\x82a egipska polityka zagraniczna. Znacz\xc4\x85c\xc4\x85 tendencj\xc4\x85 po 1952 by\xc5\x82 rozrost biurokracji kosztem znacz\xc4\x85cych wydatk\xc3\xb3w na jej utrzymanie. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie rewolucja zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82a proces, w rezultacie kt\xc3\xb3rego Egipt z kraju rolniczego sta\xc5\x82 si\xc4\x99 pa\xc5\x84stwem lepiej uprzemys\xc5\x82owionym, z lepiej wykszta\xc5\x82conym spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwem._NEWLINE_Rewolucja egipska by\xc5\x82a inspiracj\xc4\x85 dla ruchu Wolnych Oficer\xc3\xb3w w Iraku i dla zorganizowanej przez nich rewolucji w 1958, przeprowadzonej pod zbli\xc5\xbconymi has\xc5\x82ami.'