b"\n_START_ARTICLE_\nLeon Wycz\xc3\xb3\xc5\x82kowski\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 24 kwietnia 1852 r. w Hucie Miastkowskiej ko\xc5\x82o Garwolina. By\xc5\x82 synem Mateusza, pochodz\xc4\x85cego z drobnej szlachty kupca szk\xc5\x82a, i Antoniny z Fali\xc5\x84skich. Do szko\xc5\x82y ludowej chodzi\xc5\x82 w Kamionce pod Lubartowem, a nast\xc4\x99pnie ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do gimnazjum, najpierw w Siedlcach, potem do III Gimnazjum w Warszawie. W latach 1869\xe2\x80\x931871 uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w warszawskiej Klasie Rysunkowej u Antoniego Kamie\xc5\x84skiego i Rafa\xc5\x82a Hadziewicza, a w latach 1872\xe2\x80\x931873 u Wojciecha Gersona, malarza realisty, kt\xc3\xb3ry problematyk\xc4\x99 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85 i pejza\xc5\xbc porzuci\xc5\x82 dla malarstwa historycznego i religijnego. Gerson mia\xc5\x82 niew\xc4\x85tpliwie znaczny wp\xc5\x82yw na jego wykszta\xc5\x82cenie i start artystyczny. Powsta\xc5\x82y wtedy m.in. obrazy: Obraz Trembowli, Zamordowanie \xc5\x9awi\xc4\x99tego Wojciecha, \xc5\x9awi\xc4\x99ty Kazimierz i Jan D\xc5\x82ugosz. Ten ostatni obraz wystawiono w Towarzystwie Zach\xc4\x99ty Sztuk Pi\xc4\x99knych w Warszawie w 1873 r., co by\xc5\x82o jego pierwszym sukcesem artystycznym._NEWLINE_W 1873 r. zwiedzi\xc5\x82 Wystaw\xc4\x99 Powszechn\xc4\x85 w Wiedniu, ukazuj\xc4\x85c\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szeroki przekr\xc3\xb3j zjawisk artystycznych. Jesieni\xc4\x85 1875 r. wyjecha\xc5\x82 do Monachium i do roku 1877 studiowa\xc5\x82 w pracowni w\xc4\x99gierskiego malarza Aleksandra Wagnera na tamtejszej Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych (w ko\xc5\x84cu pa\xc5\xbadziernika 1875 r. zg\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 do Akademii - Techn. Malklasse). Powsta\xc5\x82y wtedy prace: Studium starej kobiety w czepku i Studium W\xc5\x82oszki. Po powrocie do kraju, w latach 1877\xe2\x80\x931879 studiowa\xc5\x82 w krakowskiej Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych pod kierunkiem Jana Matejki, przelotnie zafascynowany metodami jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. Pod jego wp\xc5\x82ywem namalowa\xc5\x82 Ucieczk\xc4\x99 Maryny Mniszch\xc3\xb3wny oraz szereg portret\xc3\xb3w. W 1878 r. zwiedzi\xc5\x82 Wystaw\xc4\x99 Powszechn\xc4\x85 w Pary\xc5\xbcu, gdzie ogl\xc4\x85da\xc5\x82 m.in. obrazy Claude\xe2\x80\x99a Moneta. W 1880 r. mieszka\xc5\x82 we Lwowie, gdzie pozna\xc5\x82 Adama Chmielowskiego. Pod wp\xc5\x82ywem tego artysty stworzy\xc5\x82 dwa obrazy: Dziewczyna i bazyliszek i Smok podwawelski\xe2\x80\x9d. Malowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Alin\xc4\x99 i portret dzieci Dobrzy\xc5\x84skich.\n_START_SECTION_\nOkres warszawski\n_START_PARAGRAPH_\nW 1880 r. wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Warszawy. W kr\xc3\xb3tkim czasie sta\xc5\x82 si\xc4\x99 malarzem o ustalonej pozycji. Utrzymywa\xc5\x82 si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z portret\xc3\xb3w, wykonywanych na zam\xc3\xb3wienie. W Warszawie odszed\xc5\x82 ostatecznie od akademizmu. Opieraj\xc4\x85c si\xc4\x99 na do\xc5\x9bwiadczeniach malarzy francuskich (Monet) tworzy\xc5\x82 szereg scen salonowo-buduarowych (m.in. Model malarza, Obrazek jakich wiele, Ujrza\xc5\x82em raz w buduarze)._NEWLINE_W 1883 r. wyjecha\xc5\x82 na Ukrain\xc4\x99, gdzie z przerwami na kr\xc3\xb3tsze i d\xc5\x82u\xc5\xbcsze pobyty w Warszawie, pozosta\xc5\x82 dziesi\xc4\x99\xc4\x87 lat. Mieszka\xc5\x82 najpierw (do 1887) w Laszkach \xe2\x80\x93 maj\xc4\x85tku G\xc5\x82\xc4\x99bockich na Podolu, a nast\xc4\x99pnie dwa lub trzy lata sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 na wsi u kuzyna. Przebywa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na Kijowszczy\xc5\xbanie w Bereznej u Podhorskich i w Bia\xc5\x82ej Cerkwi u Branickich. Na Ukrainie powsta\xc5\x82y s\xc5\x82ynne jego dzie\xc5\x82a w wielu wariantach, jak Rybacy, Ch\xc5\x82opi, Wo\xc5\x82y, Orka i Kopanie burak\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1889 r. odwiedzi\xc5\x82 ponownie Pary\xc5\xbc (wystawa \xc5\x9bwiatowa), zapoznaj\xc4\x85c si\xc4\x99 z dzie\xc5\x82ami Moneta i sztuki japo\xc5\x84skiej. W 1890 r. w salonie Krywulta w Warszawie wystawi\xc5\x82 prace powsta\xc5\x82e w czasie pobytu na Ukrainie. Wskazywa\xc5\x82y one na ewolucj\xc4\x99 artysty w kierunku impresjonizmu. W latach 1891\xe2\x80\x931893 by\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Komitetu Towarzystwa Zach\xc4\x99ty Sztuk Pi\xc4\x99knych w Warszawie.\n_START_SECTION_\nOkres krakowski\n_START_PARAGRAPH_\nW pa\xc5\xbadzierniku 1895 r. zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any na wyk\xc5\x82adowc\xc4\x99 w krakowskiej Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych i przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 na sta\xc5\x82e do Krakowa. Po 1895 r. uleg\xc5\x82 na kr\xc3\xb3tko wp\xc5\x82ywowi symbolizmu (Sarkofagi \xe2\x80\x93 1897). Odby\xc5\x82 liczne podr\xc3\xb3\xc5\xbce po ca\xc5\x82ym kraju i zagranicy (W\xc5\x82ochy, Francja, Hiszpania, Anglia, Irlandia). Stopniowo rezygnowa\xc5\x82 z techniki olejnej i coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej pos\xc5\x82ugiwa\xc5\x82 si\xc4\x99 pastelami i akwarel\xc4\x85, a tak\xc5\xbce kred\xc4\x85 i tuszem. Wykorzystywa\xc5\x82 pewne rozwi\xc4\x85zania impresjonizmu, maluj\xc4\x85c pejza\xc5\xbce i sceny rodzajowe z silnymi efektami \xc5\x9bwietlnymi (Rybacy brodz\xc4\x85cy). Malowa\xc5\x82 pe\xc5\x82ne \xc5\x9bwiat\xc5\x82a, nastrojowe pejza\xc5\xbce, drzewa, zabytki architektoniczne miast polskich i pami\xc4\x85tki historyczne (cykl Skarbiec wawelski), martwe natury i kwiaty. Powsta\xc5\x82y liczne autoportrety artysty i portrety wybitnych postaci, m.in. prof. Ludwika Rydygiera z asystentami, Stanis\xc5\x82awa Witkiewicza, Jana Kasprowicza, Karola Estreichera, Erazma Bar\xc4\x85cza, J\xc3\xb3zefa Che\xc5\x82mo\xc5\x84skiego, Konstantego Laszczki. U schy\xc5\x82ku XIX wieku sta\xc5\x82 si\xc4\x99 obok Juliana Fa\xc5\x82ata, Jacka Malczewskiego i Jana Stanis\xc5\x82awskiego, jednym z najpopularniejszych malarzy krakowskich._NEWLINE_W latach 1896-1913 wielokrotnie przebywa\xc5\x82 w Zakopanem i w Tatrach, zar\xc3\xb3wno latem jak i zim\xc4\x85. W g\xc3\xb3rach dociera\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas m. in. do Morskiego Oka, a nawet przekracza\xc5\x82 Wrota Cha\xc5\x82ubi\xc5\x84skiego w drodze do Doliny Ciemnosmreczy\xc5\x84skiej. Malowa\xc5\x82 i rysowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas krajobrazy, sceny z \xc5\xbcycia g\xc3\xb3rali i ich portrety (m. in. Tomka Gadei, Wojciecha Janika i s\xc5\x82ynnego przewodnika tatrza\xc5\x84skiego Szymona Tatara starszego). Portretowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc osoby zwi\xc4\x85zane z Zakopanem, jak wspomniany Jan Kasprowicz (1898, 1908), Henryk Sienkiewicz (1899) czy Stefan \xc5\xbberomski (z synem, na tle Tatr, 1904). Barwne reprodukcje 12 obraz\xc3\xb3w tatrza\xc5\x84skich Wycz\xc3\xb3\xc5\x82kowskiego znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w jubileuszowym wydaniu Na skalnym Podhalu Kazimierza Tetmajera. W uznaniu jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zanej z Tatrami Towarzystwo Tatrza\xc5\x84skie obdarzy\xc5\x82o go w 1913 r. godno\xc5\x9bci\xc4\x85 cz\xc5\x82onka honorowego._NEWLINE_B\xc4\x99d\xc4\x85c do 1919 r. profesorem Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82 spor\xc4\x85 grup\xc4\x99 malarzy, z kt\xc3\xb3rych wybili si\xc4\x99 zw\xc5\x82aszcza Wojciech Weiss i Fryderyk Pautsch. W Krakowie zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z \xc5\xbcyciem kulturalnym miasta. W 1897 r. nale\xc5\xbca\xc5\x82 do cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli Towarzystwa Artyst\xc3\xb3w Polskich \xe2\x80\x9eSztuka\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3re skupia\xc5\x82o najwybitniejszych \xc3\xb3wczesnych polskich malarzy i rze\xc5\xbabiarzy. Uczestniczy\xc5\x82 czynnie w organizowanych przez Towarzystwo wystawach. W salonie literata Ignacego Maciejowskiego (Sewera) spotyka\xc5\x82 si\xc4\x99 z Adamem Asnykiem, W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Reymontem, Tadeuszem Mici\xc5\x84skim, Kazimierzem Tetmajerem, Jackiem Malczewskim, krytykiem sztuki Konstantym Mari\xc4\x85 G\xc3\xb3rskim. Odwiedza\xc5\x82 kawiarni\xc4\x99 Turli\xc5\x84skiego \xe2\x80\x9ePaon\xe2\x80\x9d b\xc4\x99d\xc4\x85c\xc4\x85 siedzib\xc4\x85 cyganerii artystycznej. W mieszkaniu Fa\xc5\x82ata grywa\xc5\x82 w bryd\xc5\xbca ze Stanis\xc5\x82awem Przybyszewskim, Teodorem Axentowiczem, Janem Stanis\xc5\x82awskim. By\xc5\x82 popularny w \xc5\x9brodowisku r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako karykaturzysta. Od ko\xc5\x84ca lat 80. XIX w. do 1912 r., dzi\xc4\x99ki znajomo\xc5\x9bci z Feliksem Manggh\xc4\x85 Jasie\xc5\x84skim interesowa\xc5\x82 si\xc4\x99 sztuk\xc4\x85 japo\xc5\x84sk\xc4\x85._NEWLINE_W ko\xc5\x84cu lat 90. XIX w. zainteresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 grafik\xc4\x85, jako autonomicznym \xc5\x9brodkiem artystycznej wypowiedzi. Uprawia\xc5\x82 r\xc3\xb3\xc5\xbcne techniki: litografi\xc4\x99, algrafi\xc4\x99, akwafort\xc4\x99, fluorofort\xc4\x99 i mi\xc4\x99kki werniks zar\xc3\xb3wno w wersji czarno-bia\xc5\x82ej, jak i barwnej. Po 1910 r. wybra\xc5\x82 ostatecznie technik\xc4\x99 litografii, daj\xc4\x85c\xc4\x85 du\xc5\xbce mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci swobodnego kszta\xc5\x82towania formy. Jego obfita i r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodna tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 graficzna mia\xc5\x82a charakter malarski i odznacza\xc5\x82a si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 skal\xc4\x85 rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 formalnych (Tatry \xe2\x80\x93 1906, Teka litewska \xe2\x80\x93 1907, Gda\xc5\x84sk \xe2\x80\x93 1909, Teka huculska \xe2\x80\x93 1910, Teka ukrai\xc5\x84ska \xe2\x80\x93 1912, Wawel I i II \xe2\x80\x93 1911/12, Go\xc5\x9bcieradz \xe2\x80\x93 1924 i inne). Znakomicie oddawa\xc5\x82 urod\xc4\x99 kwiat\xc3\xb3w i martwych natur. Portretowa\xc5\x82 niemal ca\xc5\x82y \xc5\x9bwiat artystyczny Krakowa._NEWLINE_Pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 swoich si\xc5\x82 tak\xc5\xbce w rze\xc5\xbabie, tworz\xc4\x85c pos\xc4\x85g husarza na koniu, jako projekt nagrobka dla Jana Matejki. W 1909 r. zosta\xc5\x82 rektorem krakowskiej Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych i godno\xc5\x9b\xc4\x87 t\xc4\x99 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 w roku akademickim 1909/1910. W 1911 r. ci\xc4\x99\xc5\xbcko chory przeszed\xc5\x82 na emerytur\xc4\x99._NEWLINE_Wybuch I wojny \xc5\x9bwiatowej zasta\xc5\x82 go w maj\xc4\x85tku Malinowszczyzna w okolicach Wilejki na Litwie, gdzie studiowa\xc5\x82 pejza\xc5\xbc le\xc5\x9bny. Pospiesznie wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Warszawy, gdzie sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 rok, nie mog\xc4\x85c przedosta\xc4\x87 si\xc4\x99 do Krakowa. Malowa\xc5\x82 akwarele i wykonywa\xc5\x82 litografie z widokami Starego Miasta (\xe2\x80\x9eTeka Stara Warszawa\xe2\x80\x9d). Od 1915 r. przebywa\xc5\x82 w Krakowie, gdzie zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z Legionami Pi\xc5\x82sudskiego. Kilka miesi\xc4\x99cy w 1916 r. przebywa\xc5\x82 w 6 pu\xc5\x82ku piechoty w obozie pod Warszaw\xc4\x85. Wykona\xc5\x82 wtedy cykl \xe2\x80\x9eWspomnienia z Legionowa\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nOkres wielkopolsko-pomorski\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1922 r. zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z Wielkopolsk\xc4\x85 i Pomorzem. Przekaza\xc5\x82 wtedy kolekcj\xc4\x99 dzie\xc5\x82 sztuki wschodniej Muzeum Wielkopolskiemu w Poznaniu, zawieraj\xc4\x85cy: dywany, makaty, kilimy, wazony, misy, szk\xc5\x82a, zabytkowe meble oraz dzie\xc5\x82a malarskie i graficzne. Za ten dar Pozna\xc5\x84ski Wydzia\xc5\x82 Krajowy przekaza\xc5\x82 arty\xc5\x9bcie dworek w Go\xc5\x9bcieradzu pod Bydgoszcz\xc4\x85. Odt\xc4\x85d miesi\xc4\x85ce letnie sp\xc4\x99dza\xc5\x82 w swoim dworku otoczonym parkiem i sadem. Powsta\xc5\x82y obrazy starych drzew: d\xc4\x99b\xc3\xb3w, \xc5\x9bwierk\xc3\xb3w i sosen oraz p\xc3\xb3l, a tak\xc5\xbce teki: \xe2\x80\x9eWra\xc5\xbcenia z Bia\xc5\x82owie\xc5\xbcy\xe2\x80\x9d (1922), \xe2\x80\x9eGo\xc5\x9bcieradz\xe2\x80\x9d (1923/1924), \xe2\x80\x9eTeka Jubileuszowa ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Panny Marii w Krakowie\xe2\x80\x9d (1926/1927). W 1929 r. przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 z Krakowa do Poznania. Malowa\xc5\x82 m.in. widoki Poznania, Bor\xc3\xb3w Tucholskich (np. obraz Cis z rezerwatu w Wierzchlesie), polskiego wybrze\xc5\xbca Ba\xc5\x82tyku. Jedn\xc4\x85 z ostatnich jego prac okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 znana w czterech wersjach Wiosna w Go\xc5\x9bcieradzu (1933). W 1933 r. zosta\xc5\x82 mianowany profesorem honorowym Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych w Krakowie, a w 1934 r. powo\xc5\x82ano go na profesora grafiki Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych w Warszawie._NEWLINE_Mieszkaj\xc4\x85c w Go\xc5\x9bcieradzu, gdzie urz\xc4\x85dzi\xc5\x82 pracowni\xc4\x99, cz\xc4\x99sto bywa\xc5\x82 w Bydgoszczy. W wolnych chwilach przechadza\xc5\x82 si\xc4\x99 po mie\xc5\x9bcie i ogl\xc4\x85da\xc5\x82 pi\xc4\x99kniejsze gmachy i stare drzewa. Zachwyca\xc5\x82 si\xc4\x99 olbrzymimi topolami nad Kana\xc5\x82em Bydgoskim. Utrzymywa\xc5\x82 kontakty z Zygmuntem Malewskim. W 1924 r. darowa\xc5\x82 Muzeum Miejskiemu w Bydgoszczy pierwsze prace. W \xc5\x9blad za tym zacz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 gromadzenie jego dalszych dzie\xc5\x82. Ju\xc5\xbc za \xc5\xbcycia artysty jedn\xc4\x85 z sal muzealnych po\xc5\x9bwi\xc4\x99cono jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. W 1924 i 1934 r. Muzeum bydgoskie urz\xc4\x85dzi\xc5\x82o wystawy jego dzie\xc5\x82. Ponadto wystawia\xc5\x82 swoje dzie\xc5\x82a w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, a tak\xc5\xbce za granic\xc4\x85._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 27 grudnia 1936 r. w Warszawie wskutek zapalenia p\xc5\x82uc. Uroczysto\xc5\x9bci pogrzebowe 30 grudnia 1936 odby\xc5\x82y si\xc4\x99 w Bydgoszczy, gromadz\xc4\x85c wielotysi\xc4\x99czne t\xc5\x82umy. Uczestniczyli w nich przedstawiciele najwy\xc5\xbcszych w\xc5\x82adz pa\xc5\x84stwowych i duchownych, a tak\xc5\xbce reprezentanci polskiego \xc5\xbcycia kulturalnego. Zw\xc5\x82oki zosta\xc5\x82y wystawione najpierw w farze, a po egzekwiach odprawionych przez biskupa gnie\xc5\xbanie\xc5\x84skiego Antoniego Laubitza zosta\xc5\x82y przeniesione na bydgoski Stary Rynek. Zgodnie ze swoim \xc5\xbcyczeniem, zosta\xc5\x82 pochowany na cmentarzu wiejskim we Wtelnie ko\xc5\x82o Bydgoszczy. W 1939 r. stan\xc4\x85\xc5\x82 na jego mogile pomnik wed\xc5\x82ug projektu in\xc5\xbc. arch. Tichy'ego, wykonany przez art. rze\xc5\xbabiarza - P. Trieblera, ufundowany przez Komitet Uczczenia \xc5\x9b.p.\xc2\xa0Leona Wycz\xc3\xb3\xc5\x82kowskiego dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cego pod protektoratem marsz. E. Rydza-\xc5\x9amig\xc5\x82ego._NEWLINE_8 kwietnia 1937 r. \xc5\xbcona Franciszka, zgodnie z ostatni\xc4\x85 wol\xc4\x85 m\xc4\x99\xc5\xbca, przekaza\xc5\x82a miastu Bydgoszczy 425 prac, szkicowniki oraz pami\xc4\x85tki osobiste i wyposa\xc5\xbcenie pracowni. Akt darowizny zobowi\xc4\x85zywa\xc5\x82 Bydgoszcz do sprawowania opieki nad zbiorem, popularyzacji tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci i upami\xc4\x99tniania rocznic zwi\xc4\x85zanych z artyst\xc4\x85 oraz opieki nad jego grobem. W 1937 r. Muzeum Miejskie w Bydgoszczy urz\xc4\x85dzi\xc5\x82o wystaw\xc4\x99 daru, na kt\xc3\xb3rej zgromadzono 129 prac graficznych i 217 malarskich z najrozmaitszych okres\xc3\xb3w jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. Znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 na niej dzie\xc5\x82a charakterystyczne dla wszystkich technik graficznych i malarskich uprawianych przez Leona Wycz\xc3\xb3\xc5\x82kowskiego.\n_START_SECTION_\nRodzina\n_START_PARAGRAPH_\nLeon Wycz\xc3\xb3\xc5\x82kowski od 1915 r. by\xc5\x82 \xc5\xbconaty z Franciszk\xc4\x85 z Pank\xc3\xb3w. Nie posiada\xc5\x82 potomstwa."