b'\n_START_ARTICLE_\nZjawisko Barkhausena\n_START_PARAGRAPH_\nZjawisko Barkhausena - skokowe zmiany namagnesowania ferromagnetyk\xc3\xb3w pod wp\xc5\x82ywem ci\xc4\x85g\xc5\x82ej zmiany nat\xc4\x99\xc5\xbcenia zewn\xc4\x99trznego pola magnetycznego (lub innych warunk\xc3\xb3w zewn\xc4\x99trznych). Jest ono wynikiem skokowego przesuwania si\xc4\x99 granic domen magnetycznych, tzw. \xc5\x9bcianek Blocha, ustawiaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w kierunku zewn\xc4\x99trznego pola magnesuj\xc4\x85cego. Zjawisko to zosta\xc5\x82o odkryte w 1919 r. przez niemieckiego fizyka Heinricha Barkhausena, kt\xc3\xb3ry tym samym dostarczy\xc5\x82 dowodu s\xc5\x82uszno\xc5\x9bci domenowego mechanizmu magnetyzacji ferromagnetyk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nWyja\xc5\x9bnienie fizyczne\n_START_PARAGRAPH_\nWewn\xc4\x85trz ferromagnetyka istniej\xc4\x85 niejednorodno\xc5\x9bci struktury krystalicznej (defekty sk\xc5\x82adu fizyko-chemicznego, napr\xc4\x99\xc5\xbcenia szcz\xc4\x85tkowe, naruszenia spoisto\xc5\x9bci, dyslokacje itp.), kt\xc3\xb3re utrudniaj\xc4\x85 przemieszczanie si\xc4\x99 \xc5\x9bcianek Blocha i obroty domen pod wp\xc5\x82ywem przy\xc5\x82o\xc5\xbconego zewn\xc4\x99trznego pola. Do przezwyci\xc4\x99\xc5\xbcenia tego oporu potrzeba domenom dostarczy\xc4\x87 odpowiedniej ilo\xc5\x9bci energii, pochodz\xc4\x85cej ze wzrastaj\xc4\x85cego nat\xc4\x99\xc5\xbcenia zewn\xc4\x99trznego pola magnetycznego. Po jej uzyskaniu \xc5\x9bcianki prze\xc5\x82amuj\xc4\x85 op\xc3\xb3r, co przejawia si\xc4\x99 jako gwa\xc5\x82towna zmiana lokalnego stanu namagnesowania materia\xc5\x82u - s\xc4\x85 to skoki Barkhausena, nazywane r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szumem Barkhausena._NEWLINE_Istnieje odmiana w\xc5\x82\xc3\xb3kien amorficznych, kt\xc3\xb3rych wn\xc4\x99trze (z uwagi na wymiary i spos\xc3\xb3b wytwarzania) posiada jednodomenow\xc4\x85 struktur\xc4\x99 magnetyczn\xc4\x85. W materia\xc5\x82ach takich wyst\xc4\x99puje pojedynczy skok Barkhausena (w przeciwie\xc5\x84stwie do krzywej magnesowania pokazanej na rysunku obok).\n_START_SECTION_\nDodatkowe informacje\n_START_PARAGRAPH_\nSzum Barkhausena mo\xc5\xbcna obserwowa\xc4\x87 za pomoc\xc4\x85 czu\xc5\x82ego oscyloskopu lub nawet us\xc5\x82ysze\xc4\x87, np. poprzez umieszczenie ferromagnetyka w cewce, pod\xc5\x82\xc4\x85czonej przez uk\xc5\x82ad wzmacniaczy i filtr\xc3\xb3w do g\xc5\x82o\xc5\x9bnika. Zbli\xc5\xbcaj\xc4\x85c powoli do cewki trwa\xc5\x82y magnes, lub te\xc5\xbc nawet wywo\xc5\x82uj\xc4\x85c w pr\xc3\xb3bce napr\xc4\x99\xc5\xbcenia mechaniczne, mo\xc5\xbcna us\xc5\x82ysze\xc4\x87 charakterystyczne trzaski b\xc4\x85d\xc5\xba te\xc5\xbc szum.\n_START_SECTION_\nWykorzystanie zjawiska Barkhausena\n_START_PARAGRAPH_\nWyst\xc4\x99powanie zjawiska Barkhausena w materia\xc5\x82ach jest silnie uzale\xc5\xbcnione od ilo\xc5\x9bci defekt\xc3\xb3w generuj\xc4\x85cych poszczeg\xc3\xb3lne skoki. Je\xc5\x9bli dany metal poddany jest zewn\xc4\x99trznym cyklicznym napr\xc4\x99\xc5\xbceniom mechanicznym (np. w ruroci\xc4\x85gach) lub te\xc5\xbc wystawiony jest na dzia\xc5\x82anie wysokoenergetycznych cz\xc4\x85stek mog\xc4\x85cych powodowa\xc4\x87 zmiany chemiczne i dyslokacje sieci krystalicznej (np. w reaktorach j\xc4\x85drowych), to w\xc3\xb3wczas nast\xc4\x99puje wzrost nat\xc4\x99\xc5\xbcenia zjawiska Barkhausena. Mo\xc5\xbcna to stosunkowo \xc5\x82atwo wykry\xc4\x87 por\xc3\xb3wnuj\xc4\x85c stan materia\xc5\x82u wzorcowego ze stanem badanej pr\xc3\xb3bki. Dlatego te\xc5\xbc, zjawisko to wykorzystuje si\xc4\x99 m.in. do bezinwazyjnego badania ferromagnetycznych metali._NEWLINE_Bezinwazyjne badanie przy wykorzystaniu zjawiska Barkhausena polega na lokalnym magnesowaniu badanego materia\xc5\x82u i jednoczesnym pomiarze napi\xc4\x99cia wyindukowanego w odpowiednio umieszczonym czujniku indukcyjnym. Wyindukowane napi\xc4\x99cie zawiera szum Barkhausena, kt\xc3\xb3rego amplituda jest bezpo\xc5\x9brednio powi\xc4\x85zana z degradacj\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci mechanicznych.'