b'\n_START_ARTICLE_\nMogielica\n_START_SECTION_\nTopografia\n_START_PARAGRAPH_\nMasyw Mogielicy wznosi si\xc4\x99 na obszarze trzech gmin: Dobra, S\xc5\x82opnice i Kamienica. Deniwelacje wzgl\xc4\x99dem dna dolin le\xc5\xbc\xc4\x85cych u jej podn\xc3\xb3\xc5\xbca si\xc4\x99gaj\xc4\x85 760 m. Nie jest typowym wzniesieniem Beskidu Wyspowego, gdy\xc5\xbc w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kierunkach odchodz\xc4\x85 od niego d\xc5\x82ugie boczne grzbiety. Najd\xc5\x82u\xc5\xbcszy odchodzi w po\xc5\x82udniowym kierunku i poprzez wzniesienia Krzystonowa i Jasienia ci\xc4\x85gnie si\xc4\x99 a\xc5\xbc do prze\xc5\x82\xc4\x99czy Przys\xc5\x82op. W grzbiecie tym jest jednak do\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc5\x82\xc4\x99bok\xc4\x85 prze\xc5\x82\xc4\x99cz (pomi\xc4\x99dzy Mogielic\xc4\x85 a Ma\xc5\x82ym Krzystonowem), przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 prowadzi dobra, lecz zamkni\xc4\x99ta dla ruchu pojazd\xc3\xb3w droga le\xc5\x9bna z P\xc3\xb3\xc5\x82rzeczek do Szczawy. D\xc5\x82ugi grzbiet tworzy te\xc5\xbc Mogielica poprzez Zapowiednic\xc4\x99 do Prze\xc5\x82\xc4\x99czy S\xc5\x82opnickiej. Liczne potoki sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85ce z Mogielicy zasilaj\xc4\x85 rzeki: S\xc5\x82opniczank\xc4\x99, \xc5\x81ososin\xc4\x99, Kamienic\xc4\x99 Gorcza\xc5\x84sk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\nRozleg\xc5\x82y masyw Mogielicy jest zalesiony. S\xc4\x85 to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie lasy \xc5\x9bwierkowo-jod\xc5\x82owe i buczyna karpacka, wierzcho\xc5\x82kowe partie za\xc5\x9b porasta skarla\xc5\x82y las \xc5\x9bwierkowy. Ten las \xc5\x9bwierkowy to jedyny w ca\xc5\x82ym Beskidzie Wyspowym fragment regla g\xc3\xb3rnego. Wielki kompleks le\xc5\x9bny stanowi ostoj\xc4\x99 wielu rzadkich zwierz\xc4\x85t. Z wi\xc4\x99kszych ssak\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tu: borsuk europejski, popielica szara, wydra europejska, jele\xc5\x84, sarna, dzik, ry\xc5\x9b euroazjatycki, okresowo pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wilki. Z rzadszych p\xc5\x82az\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puje kumak g\xc3\xb3rski, traszka g\xc3\xb3rska i karpacka. Kompleksowe badania trwaj\xc4\x85ce od 2001 potwierdzi\xc5\x82y wyst\xc4\x99powanie tutaj a\xc5\xbc 105 gatunk\xc3\xb3w ptak\xc3\xb3w l\xc4\x99gowych, w tym tak rzadkich, jak: g\xc5\x82uszec, orlik krzykliwy, cietrzew, puszczyk uralski, w\xc5\x82ochatka, s\xc3\xb3weczka, puchacz, dzi\xc4\x99cio\xc5\x82y bia\xc5\x82ogrzbiety i tr\xc3\xb3jpalczasty, siwerniak, czeczotka. Dla wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci z nich Mogielica jest jedyn\xc4\x85 ostoj\xc4\x85 w ca\xc5\x82ym Beskidzie Wyspowym._NEWLINE_Form skalnych jest niewiele. Z rzadka spotka\xc4\x87 mo\xc5\xbcna niewielkie osta\xc5\x84ce skalne i szczeliny skalne. Na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej grani jest ambona skalna zwana Zb\xc3\xb3jnickim Sto\xc5\x82em, na po\xc5\x82udniowo-wschodnim grzbiecie opadaj\xc4\x85cym do Prze\xc5\x82\xc4\x99czy S\xc5\x82opnickiej, przy zielonym szlaku turystycznym znajduje si\xc4\x99 szereg zwietrza\xc5\x82ych ska\xc5\x82, natomiast na stromym po\xc5\x82udniowym stoku opadaj\xc4\x85cym od metalowego krzy\xc5\xbca na polan\xc4\x99 Stumorgi jest skalne rumowisko._NEWLINE_25 lutego 2011 na szczycie Mogielicy oraz na jej p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych stokach utworzono rezerwat przyrody Mogielica o powierzchni 50,44 ha wraz z otulin\xc4\x85 o powierzchni 90,69 ha. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym celem rezerwatu jest ochrona g\xc5\x82uszca i jego biotopu oraz innych rzadkich gatunk\xc3\xb3w ptak\xc3\xb3w, ich siedlisk przyrodniczych, a tak\xc5\xbce form skalnych.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze wzmianki o szczycie mamy ju\xc5\xbc z XV wieku. W spisach d\xc3\xb3br kr\xc3\xb3lewskich mo\xc5\xbcna przeczyta\xc4\x87 \xe2\x80\x9eTam te\xc5\xbc wznosz\xc4\x85 si\xc4\x99 pi\xc4\x99kne Gorcze, zako\xc5\x84czone Mogielic\xc4\x85, widn\xc4\x85 z Krakowa\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Dawniej na szczycie Mogielicy sta\xc5\x82a drewniana wie\xc5\xbca triangulacyjna (przez miejscowych zwana patri\xc4\x85), wznosz\xc4\x85ca si\xc4\x99 wysoko ponad koronami drzew. Pod ni\xc4\x85 oddzia\xc5\x82 PTTK z Limanowej umie\xc5\x9bci\xc5\x82 specjaln\xc4\x85 metalow\xc4\x85 skrzynk\xc4\x99 z pami\xc4\x85tkowymi zeszytami, do kt\xc3\xb3rych mogli wpisywa\xc4\x87 si\xc4\x99 zdobywcy szczytu. Wie\xc5\xbca ta by\xc5\x82a kapitalnym punktem widokowym (oczywi\xc5\x9bcie tylko dla odpornych na ekspozycj\xc4\x99, wspinaczka trzema d\xc5\x82ugimi, nieos\xc5\x82oni\xc4\x99tymi drewnianymi drabinami i pobyt na odkrytym tarasie wymaga\xc5\x82 pewnej odwagi). Niestety zbutwia\xc5\x82a z czasem i w 1980 r. zawali\xc5\x82a si\xc4\x99. W sierpniu 2008 roku oddano do u\xc5\xbcytku now\xc4\x85, 20-metrowej wysoko\xc5\x9bci wie\xc5\xbc\xc4\x99 widokow\xc4\x85 udost\xc4\x99pnion\xc4\x85 bezp\xc5\x82atnie turystom. Kilkadziesi\xc4\x85t metr\xc3\xb3w na po\xc5\x82udniowy wsch\xc3\xb3d od wierzcho\xc5\x82ka znajduje si\xc4\x99 niewielki, metalowy, pami\xc4\x85tkowy krzy\xc5\xbc po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony Janowi Paw\xc5\x82owi II, kt\xc3\xb3ry \xe2\x80\x93 zanim zosta\xc5\x82 papie\xc5\xbcem kilkakrotnie t\xc4\x99dy w\xc4\x99drowa\xc5\x82. Na krzy\xc5\xbcu jest tabliczka z jego s\xc5\x82owami: \xe2\x80\x9eWobec pi\xc4\x99kna g\xc3\xb3r czuj\xc4\x99, \xc5\xbce On jest... i wtedy zaczynam si\xc4\x99 modli\xc4\x87\xe2\x80\x9d. Wed\xc5\x82ug ludowych przekaz\xc3\xb3w z miejsca tego zrzucano w dawnych czasach zw\xc5\x82oki samob\xc3\xb3jc\xc3\xb3w (w owych czasach Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zabrania\xc5\x82 ich chowania na po\xc5\x9bwi\xc4\x99conym cmentarzu). Niewielka polanka przy krzy\xc5\xbcu jest dobrym punktem widokowym._NEWLINE_W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej Hala Stumorgowa wykorzystywana by\xc5\x82a jako miejsce zrzut\xc3\xb3w z samolot\xc3\xb3w alianckich dla dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cej w okolicach partyzantki. Przy zielonym szlaku w dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Mogielicy, na niewielkiej polance na \xe2\x80\x9eWyr\xc4\x99biskach\xe2\x80\x9d jest krzy\xc5\xbc, przy kt\xc3\xb3rym odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 msze partyzanckie. Na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych zboczach Mogielicy (od strony S\xc5\x82opnic) 28 stycznia 1944 rozbi\xc5\x82 si\xc4\x99 podczas lotu \xc4\x87wiczebnego samolot niemiecki He 111 H, G1+NS z 8./KG 55. Pi\xc4\x99cioosobowa za\xc5\x82oga (Gutschmidt, Zogeiser, Meinert, Kohls, M\xc3\xbcller) zgin\xc4\x99\xc5\x82a i jest pochowana na cmentarzu wojskowym w Krakowie.\n_START_SECTION_\nLegendy\n_START_PARAGRAPH_\nZ Mogielic\xc4\x85 zwi\xc4\x85zane jest wiele legend. Wed\xc5\x82ug jednej z nich Mogielica by\xc5\x82a \xc5\xbcon\xc4\x85 wielkoluda \xc5\x81opienia, oddzielon\xc4\x85 od ma\xc5\x82\xc5\xbconka Prze\xc5\x82\xc4\x99cz\xc4\x85 Rydza \xc5\x9amig\xc5\x82ego. Wed\xc5\x82ug innej na znajduj\xc4\x85cym si\xc4\x99 pod jej szczytem po zachodniej stronie du\xc5\xbcym g\xc5\x82azie zwanym Zb\xc3\xb3jnickim Sto\xc5\x82em zb\xc3\xb3jnicy liczyli zdobyte pieni\xc4\x85dze, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie ukryli w jaskini zwanej Marsza\xc5\x82kow\xc4\x85 Studni\xc4\x85 na polanie Por\xc4\x99ba. Na kocio\xc5\x82ku z tymi pieni\xc4\x99dzmi po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 dwie strzelby. Legendy maj\xc4\x85 swoje pod\xc5\x82o\xc5\xbce historyczne \xe2\x80\x93 w XVIII wieku ukrywa\xc5\x82 si\xc4\x99 na Mogielicy znany beskidzki zb\xc3\xb3jnik J\xc3\xb3zef Baczy\xc5\x84ski wraz ze swoim kompanem \xc5\x9awistakiem (od niego pochodzi nazwa jednego z le\xc5\xbc\xc4\x85cych pod Mogielic\xc4\x85 przysi\xc3\xb3\xc5\x82k\xc3\xb3w S\xc5\x82opnic \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eDo \xc5\x9awistaka\xe2\x80\x9d). Podobno zrabowane przez niego skarby znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 zakopane w lesie Mogielicy, a przez kilka lat strzeg\xc5\x82a ich kochanka Baczy\xc5\x84skiego. Inne jeszcze z ludowych poda\xc5\x84 lokalizuje ukryty zb\xc3\xb3jnicki skarb na polanie Brzostek pod Przys\xc5\x82opkiem.\n_START_SECTION_\nTurystyka i rekreacja\n_START_PARAGRAPH_\nOd dawna Mogielica by\xc5\x82a celem wycieczek turystycznych. W kronikach szko\xc5\x82y podstawowej w S\xc5\x82opnicach s\xc4\x85 notatki, \xc5\xbce w 1934 i w innych latach dzieci z nauczycielami obchodzi\xc5\x82y na jej szczycie \xe2\x80\x9e\xc5\x9awi\xc4\x99to Lasu\xe2\x80\x9d. Mogielica nale\xc5\xbcy do Korony G\xc3\xb3r Polski. Od dawna rozwa\xc5\xbca si\xc4\x99 te\xc5\xbc wybudowanie schroniska g\xc3\xb3rskiego. Na szczycie Mogielicy od wielu ju\xc5\xbc lat organizowany jest w sierpniu (w przedostatni\xc4\x85 niedziel\xc4\x99) coroczny \xe2\x80\x9eZ\xc5\x82az turystyczny \xe2\x80\x93 Mogielica\xe2\x80\x9d. Jego organizatorami s\xc4\x85 gminy, na kt\xc3\xb3rych terenie le\xc5\xbcy ten szczyt, a wi\xc4\x99c Dobra, S\xc5\x82opnice, Kamienica, a tak\xc5\xbce starostwo Limanowej. Jest mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 uprawiania turystyki konnej (stadnina koni jest w Chysz\xc3\xb3wkach) oraz narciarskiej. Popularno\xc5\x9b\xc4\x87 szczytu wzros\xc5\x82a od czasu wybudowania na nim wie\xc5\xbcy widokowej._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki unikalnemu mikroklimatowi (pokrywa \xc5\x9bnie\xc5\xbcna utrzymuje si\xc4\x99 bardzo d\xc5\x82ugo) w masywie g\xc3\xb3ry utworzono Tras\xc4\x99 Narciarstwa Biegowego Mogielica. Jest to najwy\xc5\xbcej po\xc5\x82o\xc5\xbcony i najd\xc5\x82u\xc5\xbcszy tego typu obiekt w Ma\xc5\x82opolsce. Obecnie trasa ma 23 km i przebiega szerokimi drogami le\xc5\x9bnymi wok\xc3\xb3\xc5\x82 Mogielicy i wci\xc4\x85\xc5\xbc jest rozbudowywana.'