b'\n_START_ARTICLE_\nLogika niefregowska\n_START_PARAGRAPH_\nLogika niefregowska \xe2\x80\x93 rachunek logiczny, kt\xc3\xb3ry r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od klasycznych \xe2\x80\x9efregowskich\xe2\x80\x9d rachunk\xc3\xb3w logicznych tym, \xc5\xbce zdania nie s\xc4\x85 w nim nazwami przedmiot\xc3\xb3w logicznych (prawdy lub fa\xc5\x82szu), lecz s\xc4\x85 nazwami sytuacji. Logika ta jest przyk\xc5\x82adem logiki filozoficznej. Jej tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 by\xc5\x82 Roman Suszko.\n_START_SECTION_\nAksjomat Fregego\n_START_PARAGRAPH_\nGottlob Frege twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce zdania w sensie logicznym s\xc4\x85 nazwami przedmiot\xc3\xb3w logicznych. Wszystkie zdania prawdziwe oznaczaj\xc4\x85 ten sam przedmiot \xe2\x80\x93 prawd\xc4\x99, a zdania fa\xc5\x82szywe \xe2\x80\x93 fa\xc5\x82sz. Natomiast na p\xc5\x82aszczy\xc5\xbanie ontologicznej prawdzie odpowiada byt za\xc5\x9b fa\xc5\x82szowi niebyt. Wyra\xc5\xbcenia mog\xc4\x85 by\xc4\x87 wzajemnie wymienialne salva veritate._NEWLINE_Frege sp\xc3\xb3jnik identyczno\xc5\x9bci  uto\xc5\xbcsamia\xc5\x82 ze sp\xc3\xb3jnikiem r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci  Roman Suszko za\xc5\x82o\xc5\xbcenie, w my\xc5\x9bl kt\xc3\xb3rego zdania i zmienne zdaniowe przyjmuj\xc4\x85 warto\xc5\x9bci w dwuelementowym zbiorze warto\xc5\x9bci logicznych, nazwa\xc5\x82 aksjomatem Fregego. Istniej\xc4\x85 dwa sformu\xc5\x82owania tego aksjomatu: semantyczne (sformu\xc5\x82owanie powy\xc5\xbcsze) i ontologiczne (formu\xc5\x82a rachunku zda\xc5\x84 uto\xc5\xbcsamiaj\xc4\x85ca sp\xc3\xb3jnik identyczno\xc5\x9bci ze sp\xc3\xb3jnikiem r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci: )._NEWLINE_Suszko zainspirowany obrazkow\xc4\x85 teori\xc4\x85 znaczenia Wittgensteina stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno zdania, jak i nazwy maj\xc4\x85 sens i korelat semantyczny (odniesienie przedmiotowe). Utrzymana zostaje zast\xc4\x99powalno\xc5\x9b\xc4\x87 salva veritate wyra\xc5\xbce\xc5\x84 o tych samych korelatach semantycznych. Suszko odrzuca tez\xc4\x99, jakoby wszystkie zdania prawdziwe (i odpowiednio fa\xc5\x82szywe) mia\xc5\x82y jeden korelat semantyczny.\n_START_SECTION_\nFilozoficzne za\xc5\x82o\xc5\xbcenia logiki niefregowskiej\n_START_PARAGRAPH_\nNiekt\xc3\xb3rym zdaniom odpowiadaj\xc4\x85 pewne mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci w postaci korelat\xc3\xb3w semantycznych. Je\xc5\xbceli dana mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 realizuje si\xc4\x99, to jest faktem. Aby stwierdzi\xc4\x87, czy dwa r\xc3\xb3\xc5\xbcne zdania odnosz\xc4\x85 si\xc4\x99 do tej samej sytuacji, Suszko wprowadzi\xc5\x82 sp\xc3\xb3jnik identyczno\xc5\x9bci  kt\xc3\xb3ry obrazuje, czy dwa zdania przedstawiaj\xc4\x85 t\xc4\x99 sam\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99. Z kolei sp\xc3\xb3jnik r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci obrazuje, czy dwa zdania zachodz\xc4\x85 jednocze\xc5\x9bnie (czy posiadaj\xc4\x85 t\xc4\x99 sam\xc4\x85 warto\xc5\x9b\xc4\x87 logiczn\xc4\x85)._NEWLINE_W celu formalnego uj\xc4\x99cia zagadnienia przedmiot\xc3\xb3w i sytuacji Suszko wprowadzi\xc5\x82 specjaln\xc4\x85 klas\xc4\x99 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 j\xc4\x99zyki typu W. Interpretacja W-j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w jest taka, \xc5\xbce zmienne nazwowe przyjmuj\xc4\x85 warto\xc5\x9bci w uniwersum przedmiot\xc3\xb3w, za\xc5\x9b zmienne zdaniowe przyjmuj\xc4\x85 warto\xc5\x9bci w uniwersum sytuacji._NEWLINE_Logika niefregowska jest okre\xc5\x9blona w obszerniejszym j\xc4\x99zyku ni\xc5\xbc logika klasyczna. Jest logik\xc4\x85 ekstensjonaln\xc4\x85 i logik\xc4\x85 dwuwarto\xc5\x9bciow\xc4\x85. J\xc4\x99zyk klasycznego rachunku predykat\xc3\xb3w oraz j\xc4\x99zyk klasycznej logiki zda\xc5\x84 s\xc4\x85 szczeg\xc3\xb3lnego rodzaju przypadkami W-j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w i powstaj\xc4\x85 przez pomini\xc4\x99cie pewnego rodzaju symboli, np. gdy sp\xc3\xb3jnik identyczno\xc5\x9bci zast\xc4\x85pimy sp\xc3\xb3jnikiem r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci, z logiki niefregowskiej powstanie logika klasyczna.\n_START_SECTION_\nOntologia W-j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nJak stwierdzi\xc5\x82 Suszko, cokolwiek istnieje, jest przedmiotem, sytuacj\xc4\x85 lub funkcj\xc4\x85. Taka klasyfikacja wynika z podzia\xc5\x82u wszelkich wyra\xc5\xbce\xc5\x84 j\xc4\x99zyka na trzy kategorie: zdania (gdzie korelatem semantycznym zdania jest stan rzeczy stwierdzany w tym zdaniu), nazwy (gdzie korelatem semantycznym nazwy jest jej desygnat) i formu\xc5\x82y ze zmiennymi wolnymi (gdzie korelatem s\xc4\x85 odpowiednie funkcje, kt\xc3\xb3re posiadaj\xc4\x85 tyle argument\xc3\xb3w, ile formu\xc5\x82y maj\xc4\x85 zmiennych wolnych). S.L. Bloom i Suszko stworzyli formaln\xc4\x85 semantyk\xc4\x99 dla W-j\xc4\x99zyka logiki niefregowskiej. Przyjmuje si\xc4\x99 konwencj\xc4\x99, \xc5\xbce je\xc5\xbceli w zamierzonym modelu co\xc5\x9b zosta\xc5\x82o nazwane, to jest przedmiotem, a je\xc5\xbceli co\xc5\x9b zosta\xc5\x82o stwierdzone w zdaniu, to jest sytuacj\xc4\x85._NEWLINE_Modelem dla W-j\xc4\x99zyka jest uporz\xc4\x85dkowana czw\xc3\xb3rka (Up, Us, D, F), gdzie Up jest zbiorem przedmiot\xc3\xb3w, o kt\xc3\xb3rych m\xc3\xb3wi si\xc4\x99 w j\xc4\x99zyku J (uniwersum przedmiot\xc3\xb3w mo\xc5\xbce zawiera\xc4\x87 zar\xc3\xb3wno przedmioty fizyczne na przyk\xc5\x82ad rzeczy, jak i przedmioty abstrakcyjne na przyk\xc5\x82ad liczby), Us jest zbiorem sytuacji, kt\xc3\xb3re mog\xc4\x85 by\xc4\x87 stwierdzone w zdaniu j\xc4\x99zyka J (uniwersum sytuacji Us mo\xc5\xbce zawiera\xc4\x87 sytuacje konkretne, na przyk\xc5\x82ad zachodzenie pewnej relacji pomi\xc4\x99dzy przedmiotami fizycznymi, a tak\xc5\xbce abstrakcyjne stany rzeczy, na przyk\xc5\x82ad zachodzenie pewnej relacji mi\xc4\x99dzy liczbami), D to zbi\xc3\xb3r fakt\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re zachodz\xc4\x85 w rozwa\xc5\xbcanym modelu, za\xc5\x9b F to zbi\xc3\xb3r funkcji, kt\xc3\xb3ry odpowiada sp\xc3\xb3jnikom, predykatom, symbolom funkcyjnym oraz kwantyfikatorom j\xc4\x99zyka J (elementy ze zbioru F, a wi\xc4\x99c korelaty semantyczne wszelkich funktor\xc3\xb3w i kwantyfikator\xc3\xb3w, s\xc4\x85 w tym modelu pewnymi funkcjami, czyli obiektami abstrakcyjnymi)._NEWLINE_Henryk Elzenberg, Bogus\xc5\x82aw Wolniewicz i Mieczys\xc5\x82aw Omy\xc5\x82a warto\xc5\x9bci zaliczaj\xc4\x85 do zbioru Us, dlatego \xc5\xbce warto\xc5\x9b\xc4\x87 pojmuj\xc4\x85 jako taki stan rzeczy, kt\xc3\xb3ry powinien by\xc4\x87.'