b'\n_START_ARTICLE_\nTiara\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcytkowanie\n_START_PARAGRAPH_\nTiara to ozdoba nieliturgiczna i jako taka u\xc5\xbcywana by\xc5\x82a tylko przy okazjach niezwi\xc4\x85zanych bezpo\xc5\x9brednio z liturgi\xc4\x85: w procesjach ze \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni i do niej, w ceremonialnych procesjach papieskich, b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwach Urbi et Orbi, przy og\xc5\x82aszaniu decyzji dogmatycznych oraz innych uroczysto\xc5\x9bciach nieliturgicznych. Papie\xc5\xbc, podobnie jak inni biskupi, u\xc5\xbcywa mitry jako liturgicznego nakrycia g\xc5\x82owy.\n_START_SECTION_\nEwolucja\n_START_PARAGRAPH_\nW ewolucji tiary wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 trzy okresy. Pierwszy z nich to czas przed ozdobieniem papieskiego nakrycia g\xc5\x82owy kr\xc3\xb3lewskim diademem. Znane jest nakrycie g\xc5\x82owy, kt\xc3\xb3re przypomina\xc5\x82o bia\xc5\x82y he\xc5\x82m i zwane by\xc5\x82o camelaucum. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce w jego dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci umieszczona by\xc5\x82a ozdoba w formie okr\xc4\x99gu, lecz z pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 nie by\xc5\x82 to jeszcze diadem. Nie wiadomo, kiedy diadem pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 na tiarze. Z opisu pochodz\xc4\x85cego z IX wieku wynika, \xc5\xbce w\xc3\xb3wczas go jeszcze tam nie by\xc5\x82o, cho\xc4\x87 nakrycie g\xc5\x82owy papie\xc5\xbca zwano w\xc3\xb3wczas regnum. Problem historykom sprawia fakt, \xc5\xbce do XII wieku tiara nie by\xc5\x82a przedstawiana w sztuce. Przypuszcza si\xc4\x99, \xc5\xbce dodatkowa ozdoba tiary, w postaci okr\xc4\x99gu, pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 w X wieku, kiedy to z tiary w\xc5\x82a\xc5\x9bnie powsta\xc5\x82a mitra i koniecznym sta\xc5\x82o si\xc4\x99 odr\xc3\xb3\xc5\xbcnienie obu nakry\xc4\x87 g\xc5\x82owy._NEWLINE_Drugi okres historii tiary przypada na okres przed pontyfikatem Bonifacego VIII (1294\xe2\x80\x931303). Z tego okresu pochodzi wiele przedstawie\xc5\x84 tiary. Dzi\xc4\x99ki nim wiadomo, \xc5\xbce by\xc5\x82a ona w\xc3\xb3wczas ozdobiona jednym diademem. Najwa\xc5\xbcniejszy dla rozwoju tiary by\xc5\x82 pontyfikat Bonifacego VIII. Dokonany w 1295 roku spis przedmiot\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w papieskim skarbcu dowodzi, \xc5\xbce w\xc3\xb3wczas tiara wyposa\xc5\xbcona by\xc5\x82a w jeden diadem. Bonifacy doda\xc5\x82 do tiary drugi diadem. Czy przyczyn\xc4\x85 takiej decyzji by\xc5\x82o umi\xc5\x82owanie papie\xc5\xbca do przepychu, czy te\xc5\xbc ch\xc4\x99\xc4\x87 podkre\xc5\x9blenia podw\xc3\xb3jnej (\xc5\x9bwieckiej i duchowej) natury w\xc5\x82adzy papie\xc5\xbcy, nie wiadomo._NEWLINE_Pierwsze wzmianki o trzech diademach na tiarze pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w spisie skarbca z roku 1315 lub 1316. Okre\xc5\x9blenie dok\xc5\x82adnej daty dodania trzeciej korony jest jednak niemo\xc5\xbcliwe. Rze\xc5\xbaba nagrobna Benedykta XI (1303\xe2\x80\x931304) przedstawia papie\xc5\xbca w \xe2\x80\x9estarej\xe2\x80\x9d tiarze. Z kolei gr\xc3\xb3b Klemensa V (1305\xe2\x80\x931314) zosta\xc5\x82 zniszczony przez kalwinist\xc3\xb3w. Nawet statua nagrobna Jana XXII (1316\xe2\x80\x931334) ukazuje papie\xc5\xbca w tiarze z dwoma diademami. Najwcze\xc5\x9bniejszym przedstawieniem w sztuce tiary z trzema koronami jest wi\xc4\x99c dopiero pos\xc4\x85g z grobu Benedykta XII (1334\xe2\x80\x931342). Jego resztki s\xc4\x85 przechowywane w muzeum w Awinionie. Przedstawienia podw\xc3\xb3jnej tiary zdarzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 sporadycznie w sztuce a\xc5\xbc do XV wieku. Od tamtego czasu w wygl\xc4\x85dzie tiary nie nast\xc4\x85pi\xc5\x82y znacz\xc4\x85ce zmiany.\n_START_SECTION_\nSymbolika trzech koron\n_START_PARAGRAPH_\nNajcz\xc4\x99\xc5\x9bciej korony (diademy) na tiarze interpretuje si\xc4\x99 jako w\xc5\x82adz\xc4\x99 papie\xc5\xbca nad: niebem, ziemi\xc4\x85 i czy\xc5\x9b\xc4\x87cem (lub te\xc5\xbc \xc5\x9bwiatem podziemnym); lub te\xc5\xbc w\xc5\x82adze nad trzema cz\xc4\x99\xc5\x9bciami \xc5\x9bwiata zamieszkanymi przez potomk\xc3\xb3w syn\xc3\xb3w Noego (Sema, Jafeta i Chama): Europ\xc4\x85, Azj\xc4\x85 i Afryk\xc4\x85. Wed\xc5\x82ug jeszcze innej interpretacji trzy korony oznaczaj\xc4\x85: Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 cierpi\xc4\x85cy w czy\xc5\x9b\xc4\x87cu, Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 wojuj\xc4\x85cy na ziemi i Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 tryumfuj\xc4\x85cy w niebie. Spotyka si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wyja\xc5\x9bnienie trzech koron jako symbolu urz\xc4\x99du papieskiego, kt\xc3\xb3ry reprezentuje: w\xc5\x82adz\xc4\x99 kap\xc5\x82a\xc5\x84sk\xc4\x85, w\xc5\x82adz\xc4\x99 pastersk\xc4\x85 (lub te\xc5\xbc prorock\xc4\x85) i w\xc5\x82adze nauczycielsk\xc4\x85 (lub te\xc5\xbc kr\xc3\xb3lewsk\xc4\x85). Mo\xc5\xbce te\xc5\xbc oznacza\xc4\x87 potr\xc3\xb3jn\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99 papie\xc5\xbca: duchow\xc4\x85 nad Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em, nad duszami pokutuj\xc4\x85cymi za grzechy w czy\xc5\x9b\xc4\x87cu i polityczn\xc4\x85 nad Pa\xc5\x84stwem Ko\xc5\x9bcielnym.'