b"\n_START_ARTICLE_\nQuintana Roo\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nJu\xc5\xbc ok. 3000 lat p.n.e. zamieszkiwa\xc5\x82y tu ludy b\xc4\x99d\xc4\x85ce protoplastami Maj\xc3\xb3w. W X w. grupa Maj\xc3\xb3w, znana jako Itz\xc3\xa1es wznios\xc5\x82a o\xc5\x9brodki miejskie w: Chich\xc3\xa9n Itz\xc3\xa1 i Champot\xc3\xb3n, kt\xc3\xb3re do dzisiaj pozostaj\xc4\x85 najbardziej znanymi pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bciami po tej wysoko rozwini\xc4\x99tej kulturze. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej Itz\xc3\xa1es razem z cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Toltek\xc3\xb3w i Cziczimek\xc3\xb3w utworzyli Lig\xc4\x99 Mayapan, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a swego rodzaju lu\xc5\xbanym sojuszem pomi\xc4\x99dzy miastami Maj\xc3\xb3w. W 1194 Chich\xc3\xa9n-Itz\xc3\xa1 zostaje opuszczone przez jego mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy przenosz\xc4\x85 si\xc4\x99 do Pet\xc3\xa9n._NEWLINE_W 1502 dochodzi do pierwszych kontakt\xc3\xb3w Maj\xc3\xb3w z Europejczykami. Wtedy to bowiem kilku cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w ekspedycji Krzysztofa Kolumba natyka si\xc4\x99 na \xc5\x82odzie rybackie tubylc\xc3\xb3w. W 1511 hiszpa\xc5\x84ski statek z Darien utkn\xc4\x85\xc5\x82 na mieli\xc5\xbanie przy wybrze\xc5\xbcu obecnego Quintana Roo. Kilku rozbitk\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o zabitych a dw\xc3\xb3ch z nich \xe2\x80\x93 Gonzalo Guerrero i Jer\xc3\xb3nimo de Aguilar zasymilowa\xc5\x82o si\xc4\x99 z miejscowymi Indianami._NEWLINE_W 1518 do regionu przybywaj\xc4\x85 kolejno ekspedycje Hern\xc3\xa1ndeza de C\xc3\xb3rdoby i Juana de Grijalby. W 1519 r. Hern\xc3\xa1n Cort\xc3\xa9s spotyka Jer\xc3\xb3nimo de Aguilara w Chetumal i zabiera go ze sob\xc4\x85. W 1526 r. Francisco de Montejo proponuje kr\xc3\xb3lowi Karolowi V podb\xc3\xb3j Jukatanu. P\xc3\xb3\xc5\x82wysep zosta\xc5\x82 ostatecznie opanowany po d\xc5\x82ugich walkach przez syna Monteja w roku 1546._NEWLINE_W XVI i XVII w. wybrze\xc5\xbce cz\xc4\x99sto by\xc5\x82o atakowane przez karaibskich pirat\xc3\xb3w. W roku 1652 portowa Salamanca po jednym z niszczycielskich rajd\xc3\xb3w korsarzy musia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 opuszczona z powodu zniszcze\xc5\x84. Hiszpanie zacz\xc4\x99li podejmowa\xc4\x87 pr\xc3\xb3by zapobie\xc5\xbcenia ewentualnemu osiedlaniu si\xc4\x99 Anglik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 niepowodzeniem (Belize). Pierwsze pr\xc3\xb3by ewangelizacyjne s\xc4\x85 podejmowane w XVIII w. Dzi\xc4\x99ki temu, \xc5\xbce nawracanie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 tak p\xc3\xb3\xc5\xbano du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kultury Maj\xc3\xb3w mog\xc5\x82a zosta\xc4\x87 zachowana a\xc5\xbc do odzyskania przez Meksyk niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci._NEWLINE_Po tym jak Meksyk sta\xc5\x82 si\xc4\x99 niezale\xc5\xbcny od Hiszpanii w 1823 roku Gwatemala anektowa\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 terytorium Pet\xc3\xa9n-Itz\xc3\xa1. W 1841 miejscowi w\xc5\x82a\xc5\x9bciciele ziemscy podejmuj\xc4\x85 pr\xc3\xb3b\xc4\x99 utworzenia niepodleg\xc5\x82ego Jukatanu, jednak\xc5\xbce Republika Jukata\xc5\x84ska nie zyska\xc5\x82a mi\xc4\x99dzynarodowego uznania. W 1847 wybuchaj\xc4\x85 walki na tle etnicznym spowodowane przez dyskryminowanie Indian, du\xc5\xbce obszary Quintana Roo ulegaj\xc4\x85 zniszczeniu. W tym samym okresie dochodzi do podpisania Traktatu Marshal Saint John, w wyniku kt\xc3\xb3rego zostaje ustalona granica na rzece Hondo, pomi\xc4\x99dzy Meksykiem a Belize._NEWLINE_W 1901 roku ostatnia rebelia Maj\xc3\xb3w zostaje brutalnie zd\xc5\x82awiona. W roku 1902 Quintana Roo zostaje autonomicznym terytorium w ramach stanu Jukatan. Podczas prezydentury Lazaro Cardenasa obszar ten staje si\xc4\x99 odr\xc4\x99bn\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 administracyjn\xc4\x85 (terytorium), kt\xc3\xb3ra uzyskuje status pe\xc5\x82noprawnego stanu dopiero 8.10.1974 roku._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na swoje walory przyrodnicze i liczne stanowiska archeologiczne UNESCO w 1986 r. w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82o Quintan\xc4\x99 Roo do swojego Programu Biosfery i Cz\xc5\x82owieka. Poza rozwijaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 turystyk\xc4\x85 stan pozostaje rzadko zaludniony i dysponuje niewielkim zapleczem przemys\xc5\x82owym. S\xc5\x82aby rozw\xc3\xb3j pozaturystycznych ga\xc5\x82\xc4\x99zi gospodarki jest wynikiem polityki rz\xc4\x85du federalnego, kt\xc3\xb3ry preferuje dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 turystyczn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nWarunki geograficzne i klimatyczne\n_START_PARAGRAPH_\nStan jest po\xc5\x82o\xc5\xbcony na P\xc3\xb3\xc5\x82wyspie Jukata\xc5\x84skim, kt\xc3\xb3ry ma charakter nizinny i r\xc3\xb3wninny. Po\xc5\x82udniowo-zachodni rejon cechuje si\xc4\x99 wy\xc5\xbcszym po\xc5\x82o\xc5\xbceniem na poziomem morza (ok. 200 m). Wybrze\xc5\xbce sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z d\xc5\x82ugich piaszczystych pla\xc5\xbc, przy kt\xc3\xb3rych rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85 si\xc4\x99 rafy koralowe. W bezpo\xc5\x9brednim s\xc4\x85siedztwie morza znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 liczne laguny. W wyniku przeciekania wody przez porowate ska\xc5\x82y potworzy\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc podziemne jaskinie, znane jako cenot\xc3\xa9s._NEWLINE_Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 rzek\xc4\x85 jest Hondo, kt\xc3\xb3ra tworzy granic\xc4\x99 z Belize._NEWLINE_Klimat jest gor\xc4\x85cy i wilgotny, co jest spowodowane blisko\xc5\x9bci\xc4\x85 ciep\xc5\x82ego Morza Karaibskiego. \xc5\x9arednie temperatury wynosz\xc4\x85 ok. 25\xc2\xa0\xc2\xb0C, maksymalnie osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 38\xc2\xa0\xc2\xb0C a minimalnie 12\xc2\xa0\xc2\xb0C. Najwy\xc5\xbcsza miesi\xc4\x99czna \xc5\x9brednia opad\xc3\xb3w przypada na wrzesie\xc5\x84 (17 cm). Roczna \xc5\x9brednia opad\xc3\xb3w wynosi ok. 1100-1500 mm. Quintana Roo jest cz\xc4\x99sto nawiedzana przez tropikalne sztormy i huragany, kt\xc3\xb3re nierzadko wyrz\xc4\x85dzaj\xc4\x85 du\xc5\xbce szkody w o\xc5\x9brodkach turystycznych i hotelach._NEWLINE_Ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 stanu mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na cztery formacje: lasy, sawanny, mangry i rafy. W sk\xc5\x82ad las\xc3\xb3w wchodz\xc4\x85 m.in.: mahonie, cedry i palmy. Do cz\xc4\x99sto spotykanych zwierz\xc4\x85t nale\xc5\xbc\xc4\x85: ma\xc5\x82py, jelenie i paka nizinna. Wyst\xc4\x99puje tu prawdziwe bogactwo r\xc3\xb3\xc5\xbcnych odmian ptak\xc3\xb3w, takich jak chocia\xc5\xbcby: papugi, go\xc5\x82\xc4\x99bie czy indyki. Na sawanny sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie pastwiska i zaro\xc5\x9bla. Wybrze\xc5\xbce poro\xc5\x9bni\xc4\x99te jest ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 namorzynow\xc4\x85, \xc5\x9brodowisko to zamieszkuj\xc4\x85 m.in.: aligatory, kaczki, pelikany i wiele gatunk\xc3\xb3w ryb._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na bogaty i zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowany ekosystem utworzono tu wiele Park\xc3\xb3w Narodowych (np. Tulum), wydzielone zosta\xc5\x82y te\xc5\xbc: Obszar Chronionego Krajobrazu Yum Balam, Rezerwat Biosfery Sian Ka'an oraz Rezerwat El Eden.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nTurystyka ma 80-90% udzia\xc5\x82 w gospodarce Quintana Roo. Canc\xc3\xban, b\xc4\x99d\xc4\x85ce niegdy\xc5\x9b niezamieszkan\xc4\x85 wysp\xc4\x85 sta\xc5\x82o si\xc4\x99 obecnie jednym z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych cel\xc3\xb3w zagranicznych turyst\xc3\xb3w (Canc\xc3\xban ma 25% udzia\xc5\x82 w ca\xc5\x82ej bran\xc5\xbcy turystycznej kraju). Opr\xc3\xb3cz turystyki cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w jest zatrudniona w rolnictwie, hodowli, przy eksploatacji las\xc3\xb3w i rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwie. Przemys\xc5\x82 ma znikomy udzia\xc5\x82 w PKB. Pewne znaczenie ma przetw\xc3\xb3rstwo trzciny cukrowej oraz produkcja materia\xc5\x82\xc3\xb3w budowlanych. Inne sektory przemys\xc5\x82u s\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie nastawione na obs\xc5\x82ug\xc4\x99 turyst\xc3\xb3w (np. woda oczyszczona, lody itp.). Stan eksportuje g\xc5\x82\xc3\xb3wnie: chicle (sk\xc5\x82adnik gum do \xc5\xbcucia), mi\xc3\xb3d, ryby i owoce._NEWLINE_Uprawia si\xc4\x99: kukurydz\xc4\x99, ry\xc5\xbc, fasol\xc4\x99, trzcin\xc4\x99 cukrow\xc4\x85, jalapeno i arbuzy. Hoduje si\xc4\x99: \xc5\x9bwinie, byd\xc5\x82o i owce._NEWLINE_W wodach u wybrze\xc5\xbcy stanu po\xc5\x82awia si\xc4\x99: krewetki, homary i \xc5\x9blimaki morskie.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnymi o\xc5\x9brodkami turystycznymi s\xc4\x85: Canc\xc3\xban i Cozumel. Opr\xc3\xb3cz o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w wypoczynkowych ch\xc4\x99tnie odwiedzane przez turyst\xc3\xb3w s\xc4\x85 antyczne miasta Maj\xc3\xb3w (np. Chich\xc3\xa9n Itz\xc3\xa1 czy Tulum). Atrakcyjne warunki do nurkowania stwarzaj\xc4\x85: Isla Mujeres i Laguna Chankanaab."