b'\n_START_ARTICLE_\nKatedra w Link\xc3\xb6ping\n_START_SECTION_\nXVI\xe2\x80\x93XIX w.\n_START_PARAGRAPH_\nKres \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci katedry nast\xc4\x85pi\xc5\x82 z nastaniem reformacji i przyj\xc4\x99ciem przez Szwecj\xc4\x99 protestantyzmu w 1523. W katedrze zniszczono w\xc3\xb3wczas wiele o\xc5\x82tarzy i obraz\xc3\xb3w._NEWLINE_Na wiosn\xc4\x99 1546 nawiedzi\xc5\x82y miasto i katedr\xc4\x99 dwa gro\xc5\xbane po\xc5\xbcary, w wyniku kt\xc3\xb3rych zniszczeniu uleg\xc5\x82y tynki, malowid\xc5\x82a oraz witra\xc5\xbce w oknach. Kiedy dzia\xc5\x82ania wojenne w 1567 w ramach I wojny p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej dosz\xc5\x82y do granic Link\xc3\xb6ping, jego mieszka\xc5\x84cy podpalili miasto i uciekli na wsch\xc3\xb3d. Dach katedry sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 sklepie\xc5\x84 run\xc4\x99\xc5\x82a, a wyposa\xc5\xbcenie przepad\xc5\x82o. Kiedy kr\xc3\xb3l Jan III Waza wkroczy\xc5\x82 do miasta, zezwoli\xc5\x82 na napraw\xc4\x99 dachu. W 1582 podarowa\xc5\x82 on katedrze o\xc5\x82tarz, dzie\xc5\x82o holenderskiego mistrza Martena Jacobszoona Heemskerka van Veena, wisz\xc4\x85cy obecnie na \xc5\x9bcianie po\xc5\x82udniowej. Remont katedry by\xc5\x82 w zasadzie uko\xc5\x84czony w 1596, jedynie miedziany dach zast\xc4\x85piono poszyciem z gontu._NEWLINE_W 1623 zbudowano po po\xc5\x82udniowej stronie \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni wolno stoj\xc4\x85c\xc4\x85 dzwonnic\xc4\x99._NEWLINE_W II po\xc5\x82. XVII w. znany rysownik Erik Dahlbergh rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 swoje podr\xc3\xb3\xc5\xbce po Szwecji, w czasie kt\xc3\xb3rych sporz\xc4\x85dza\xc5\x82 ryciny miast i pojedynczych budowli, w tym katedry w Link\xc3\xb6ping._NEWLINE_W latach 1747-1758 dobudowano od zachodu wie\xc5\xbc\xc4\x99 wed\xc5\x82ug projektu Carla H\xc3\xa5rlemana. Statu\xc4\x99 \xc5\x9bw. Piotra przeniesiono i posadowiono na pilastrze obok portalu p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego. Wyburzono dotychczasow\xc4\x85 zakrysti\xc4\x99, a pozyskany budulec wykorzystano przy wznoszeniu wie\xc5\xbcy. Do sfinansowania budowy wie\xc5\xbcy wykorzystano \xc5\x9brodki pozyskane z loterii pieni\xc4\x99\xc5\xbcnej. W ko\xc5\x84cu XVIII w. po\xc5\x82o\xc5\xbcono nowy dach, kt\xc3\xb3ry dotrwa\xc5\x82 do 1965._NEWLINE_Oko\xc5\x82o 1800 wykonano w katedrze niezb\xc4\x99dne prace remontowo-konserwacyjne, jedne wed\xc5\x82ug rygorystycznych zasad sztuki konserwatorskiej, inne powierzchownie._NEWLINE_W 1812 wn\xc4\x99trze katedry przesz\xc5\x82o radykalne zmiany. Du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wyposa\xc5\xbcenia z XVI i XVII wieku zosta\xc5\x82a zniszczona lub sprzedana, przebudowano od nowa cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 cmentarn\xc4\x85 w ko\xc5\x9bciele, uk\xc5\x82adaj\xc4\x85c bez\xc5\x82adnie p\xc5\x82yty nagrobne. Kamienne elementy w oknach zosta\xc5\x82y wymienione na \xc5\xbceliwne, zniszczono witra\xc5\xbce. O\xc5\x82tarz Maartena van Heemskercka usuni\xc4\x99to i zast\xc4\x85piono w 1832 gipsowymi figurami Johana Niclasa Bystr\xc3\xb6ma. Akcja ta, zwana \xe2\x80\x9estorst\xc3\xa4dningen\xe2\x80\x9d (pol."wielkie sprz\xc4\x85tanie\xe2\x80\x9d), wzbudzi\xc5\x82a protesty w ca\xc5\x82ej Szwecji._NEWLINE_Mury \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni i pokrywaj\xc4\x85ce fasad\xc4\x99 dekoracje, naprawiane z u\xc5\xbcyciem nieodpowiednich materia\xc5\x82\xc3\xb3w, zacz\xc4\x99\xc5\x82y tymczasem niszcze\xc4\x87. W\xc3\xb3wczas architekt i historyk sztuki, Carl Georg Brunius, zaproponowa\xc5\x82 zakrojone na szerok\xc4\x85 skal\xc4\x99 prace restauracyjne. Wykaza\xc5\x82 przy tym niezwyk\xc5\x82y jak na owe czasy wzgl\xc4\x85d na wyj\xc4\x85tkowo\xc5\x9b\xc4\x87 architektury budowli. Z jego rekomendacji zlecono wykonanie prac restauracyjnych braciom Augustowi i Johanowi Robertowi Nystr\xc3\xb6mom z H\xc3\xa5llingstorp. W latach 1849-1869 wykonali oni obszern\xc4\x85 prac\xc4\x99, w\xc5\x82\xc4\x85cznie z remontem wszystkich portali. Poszycie dachu zmieniono na \xc5\x82upkowe._NEWLINE_Wie\xc5\xbca katedralna otrzyma\xc5\x82a sw\xc3\xb3j dzisiejszy wygl\xc4\x85d dzi\xc4\x99ki przebudowie dokonanej w latach 1877-1886 przez architekta Helgo Zettervalla. Katedra otrzyma\xc5\x82a o\xc5\x9bwietlenie gazowe, wymienione w 1932 na elektryczne.\n_START_SECTION_\nXX w.\n_START_PARAGRAPH_\nW 1958 restaurowano katedr\xc4\x99, zainstalowano nowy system grzewczy, oczyszczono \xc5\x9bciany i filary, poddano cz\xc4\x99\xc5\x9bciowej renowacji posadzk\xc4\x99._NEWLINE_W latach 1965\xe2\x80\x931967 przeprowadzono szersz\xc4\x85 renowacj\xc4\x99, po uko\xc5\x84czeniu kt\xc3\xb3rej dach katedry i wie\xc5\xbcyczki prezbiterium odzyska\xc5\x82y sw\xc3\xb3j oryginalny XVII-wieczny wygl\xc4\x85d. Dach \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni pokryto na nowo blach\xc4\x85 miedzian\xc4\x85. W tympanonie g\xc5\x82\xc3\xb3wnego, zachodniego portalu umieszczono kamienn\xc4\x85 mozaik\xc4\x99 przedstawiaj\xc4\x85c\xc4\x85 Chrystusa Pana wszech\xc5\x9bwiata, dzie\xc5\x82o rze\xc5\xbabiarza Bengta Olofa K\xc3\xa4lde wed\xc5\x82ug pomys\xc5\x82u biskupa Martina L\xc3\xb6nnebo._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku XXI wieku przeprowadzono ponownie zakrojone na szerok\xc4\x85 skal\xc4\x99 prace restauracyjne, kt\xc3\xb3re poch\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82y ok. 60 mln koron. Pod powierzchni\xc4\x85 przyko\xc5\x9bcielnego parku zbudowano szereg podziemnych pomieszcze\xc5\x84 (magazyn, sal\xc4\x99 dla ch\xc3\xb3ru, kuchnie, warsztat i in). Z prac wykonanych wewn\xc4\x85trz katedry wymieni\xc4\x87 mo\xc5\xbcna: przeniesienie ambony o dwa filary na zach\xc3\xb3d, ustawienie krzese\xc5\x82 na ch\xc3\xb3rze, przemieszczenia wielu p\xc5\x82yt nagrobnych. Wprowadzono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc komputerowy system sterowania \xc5\x9bwiat\xc5\x82em, d\xc5\xbawi\xc4\x99kiem oraz dzwonieniem dzwon\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nKatedra w Link\xc3\xb6ping jest ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em tr\xc3\xb3jnawowym, halowym, wzniesionym na planie wyd\xc5\x82u\xc5\xbconego prostok\xc4\x85ta, sze\xc5\x9bcioprz\xc4\x99s\xc5\x82owym, z p\xc3\xb3\xc5\xbanoroma\xc5\x84skim transeptem i zachodni\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x85. P\xc3\xb3\xc5\xbanogotyckie prezbiterium, zako\xc5\x84czone poligonalnie z obej\xc5\x9bciem ma trzy kaplice, rozmieszczone promieni\xc5\x9bcie; \xc5\x9brodkowa z nich jest flankowana dwiema wie\xc5\xbcyczkami._NEWLINE_Konstrukcja katedry wspiera si\xc4\x99 z zewn\xc4\x85trz na przyporach, \xc5\x9blepych arkadach i pilastrach._NEWLINE_Podstawowym budulcem jest wapie\xc5\x84 z Vrety oraz ceg\xc5\x82a w zaprawie wapiennej w partii zachodniej. Sklepienie w prezbiterium jest gwia\xc5\xbadziste a w nawach \xe2\x80\x93 krzy\xc5\xbcowe._NEWLINE_Ca\xc5\x82kowita d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 katedry wynosi 110 m, wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 sklepie\xc5\x84 \xe2\x80\x93 18 m, szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 fasady zachodniej \xe2\x80\x93 35 m a szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 maksymalna w transepcie \xe2\x80\x93 38 m. Katedra mo\xc5\xbce pomie\xc5\x9bci\xc4\x87 oko\xc5\x82o 1500 os\xc3\xb3b.\n_START_SECTION_\nPortale\n_START_PARAGRAPH_\nPortale mia\xc5\x82y w \xc5\x9bredniowiecznych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ach, zw\xc5\x82aszcza klasztornych i katedralnych wyj\xc4\x85tkow\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 i znaczenie \xe2\x80\x93 przez nie wchodzi\xc5\x82y i wychodzi\xc5\x82y procesje, mia\xc5\x82y te\xc5\xbc znaczenie symboliczne \xe2\x80\x93 by\xc5\x82y drzwiami do niebios, zgodnie ze s\xc5\x82owami Jezusa: \xe2\x80\x9cJa jestem bram\xc4\x85\xe2\x80\x9c (Ewangelia Jana 10, 9._NEWLINE_Katedra w Link\xc3\xb6ping ma 4 portale. Dwa mniejsze prowadz\xc4\x85 od p\xc3\xb3\xc5\x82nocy i od po\xc5\x82udnia do ramion transeptu i pierwotnie pochodzi\xc5\x82y z najdawniejszych okres\xc3\xb3w budowy katedry. P\xc3\xb3\xc5\x82nocny portal zachowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j roma\xc5\x84ski charakter. Oba portale zosta\xc5\x82y jednak zast\xc4\x85pione kopiami podczas XIX-wiecznej restauracji._NEWLINE_Najwa\xc5\xbcniejszym by\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wny portal po\xc5\x82udniowy, umieszczony mniej wi\xc4\x99cej w po\xc5\x82owie nawy. Poniewa\xc5\xbc wychodzi\xc5\x82 na stron\xc4\x99 po\xc5\x82udniow\xc4\x85, ku o\xc5\xbcywczemu \xc5\x9bwiat\xc5\x82u s\xc5\x82onecznemu, symbolizowa\xc5\x82 tym samym tw\xc3\xb3rcz\xc4\x85 moc Boga i szczodro\xc5\x9b\xc4\x87 Ducha \xc5\x9awi\xc4\x99tego. Portal ten powsta\xc5\x82 w I po\xc5\x82. XIV w. pod kierunkiem kamieniarza przyby\xc5\x82ego z Anglii. W XVIII w. zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony przez ca\xc5\x82kowicie nowy portal, poniewa\xc5\xbc du\xc5\xbce fragmenty jego tympanonu by\xc5\x82y uszkodzone i musia\xc5\x82y by\xc4\x87 uzupe\xc5\x82nione elementami tworzonymi na wyczucie. To, co si\xc4\x99 uda\xc5\x82o uratowa\xc4\x87 z oryginalnych p\xc5\x82askorze\xc5\xbab, przeniesiono do ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Rze\xc5\xbaby te znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 one obecnie jako lapidarium w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci prezbiterium, w s\xc4\x85siedztwie o\xc5\x82tarza g\xc5\x82\xc3\xb3wnego, stanowi\xc4\x85c wa\xc5\xbcn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9bredniowiecznej sztuki katedralnej. Ich motywem s\xc4\x85 wydarzenia z \xc5\xbcycia Jezusa, od narodzenia poprzez rze\xc5\xba niewini\xc4\x85tek a\xc5\xbc do \xc5\x9bmierci i pustego grobu._NEWLINE_Role portalu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego pe\xc5\x82ni obecnie portal zachodni, znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w wie\xc5\xbcy. Powsta\xc5\x82 on w 1886 razem z ni\xc4\x85, podczas przebudowy dokonanej przez Helgo Zetterwalla. Jego tympanon zosta\xc5\x82 uko\xc5\x84czony 100 lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w 1986, kiedy artysta plastyk Bengt Olof K\xc3\xa4lde wype\xc5\x82ni\xc5\x82 go zaprojektowan\xc4\x85 przez siebie mozaik\xc4\x85, nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85c\xc4\x85 do ikonografii bizantyjskiej. Dzie\xc5\x82o przedstawia Jezusa jako Pana Nieba i Ziemi, otoczonego postaciami \xc5\x9bw. Jana Chrzciciela, Maryi oraz patron\xc3\xb3w katedry, \xc5\x9bw. Aposto\xc5\x82\xc3\xb3w Piotra i Paw\xc5\x82a. Poni\xc5\xbcej widniej\xc4\x85 wizerunki Nicolausa Hermanni i \xc5\x9bw. Brygidy.\n_START_SECTION_\nWie\xc5\xbca\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\xbca zachodnia, trzecia pod wzgl\xc4\x99dem wysoko\xc5\x9bci w Szwecji, mierzy 107 m, jest zbudowana na planie kwadratu i zako\xc5\x84czona szpiczastym, ostros\xc5\x82upowym he\xc5\x82mem, wok\xc3\xb3\xc5\x82 kt\xc3\xb3rego rozmieszczone s\xc4\x85 cztery naro\xc5\xbcne pinakle; he\xc5\x82m zwie\xc5\x84czony jest z\xc5\x82otym krzy\xc5\xbcem. _NEWLINE_W wie\xc5\xbcy mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 zakrystia i poczekalnia i tzw. sala rozm\xc3\xb3w. Jest to efekt jej restauracji z lat 1984-1986. W okna niekt\xc3\xb3rych z tych pomieszcze\xc5\x84 wstawiono witra\xc5\xbce autorstwa P\xc3\xa4ra Anderssona. W przyziemiu wie\xc5\xbcy mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 te\xc5\xbc przyko\xc5\x9bcielny vapenhus, tj. miejsce gdzie niegdy\xc5\x9b uzbrojeni m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani musieli z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 bro\xc5\x84 przed wej\xc5\x9bciem do ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Wyposa\xc5\xbcenie tej zbrojowni pochodzi zasadniczo z lat 80. XIX w. Umieszczono w niej w\xc3\xb3wczas du\xc5\xbce tablice pami\xc4\x85tkowe z czerwonego wapienia.\n_START_SECTION_\nDzwony\n_START_PARAGRAPH_\nNa wie\xc5\xbcy katedralnej zawieszone s\xc4\x85 cztery dzwony.\n_START_SECTION_\nPr\xc3\xa4stklockan\n_START_PARAGRAPH_\nPr\xc3\xa4stklockan (pol. Dzwon ksi\xc4\x99\xc5\xbcowski) \xe2\x80\x93 najstarszy i zarazem najmniejszy z czterech dzwon\xc3\xb3w katedralnych, odlany w 1382, przeznaczony by\xc5\x82 od pocz\xc4\x85tku do wzywania ksi\xc4\x99\xc5\xbcy zamieszka\xc5\x82ych w pobli\xc5\xbcu katedry do sprawowania g\xc5\x82\xc3\xb3wnego niedzielnego nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa. I ten dzwon zosta\xc5\x82 odlany ponownie w 1778 przez Johana \xc3\x85hmana. Informuje o tym, umieszczona na nim, stosowna inskrypcja; informuje ona te\xc5\xbc o dok\xc5\x82adnej wadze dzwonu, wyra\xc5\xbconej w starych jednostkach wagowych: 3 skeppund, 2 lispund och 7 marker (tzn. 3\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa0170\xc2\xa0kg + 2\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa08,5\xc2\xa0kg + 7\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa00,34\xc2\xa0kg = ok. 530 kg)\n_START_SECTION_\nStorklockan\n_START_PARAGRAPH_\nStorklockan (Du\xc5\xbcy Dzwon) wa\xc5\xbcy ok. 5200 kg i jest najwi\xc4\x99kszym dzwonem katedry. Jego odlanie by\xc5\x82o mo\xc5\xbcliwe dzi\xc4\x99ki licznym donacjom (biskup Jonas Kylander, dziekan katedry, Magnus Haraldi, organista Anders M\xc3\xa5nsson, liczni przedstawiciele szlachty jak Gabriel Oxenstierna ze Sturefors czy Sven Ribbing z Grensholm). Niezwyk\xc5\x82e s\xc4\x85 dzieje dzwonu. Pierwszy jego odlew, z 1667 okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 nieudany i musiano go odla\xc4\x87 ponownie w warsztacie ludwisarskim Petera Eliessona w Link\xc3\xb6ping. W 1759 dzwon spad\xc5\x82, roztrzaska\xc5\x82 si\xc4\x99 i musia\xc5\x82 by\xc4\x87 odlany na nowo; dokona\xc5\x82 tego w 1764 ludwisarz Elias Fries Thoresson. W Wielkanoc 7 kwietnia 1844 podczas podzwonnego po \xc5\x9bmierci kr\xc3\xb3la Karola XIV dzwon spad\xc5\x82 po raz drugi ale tym razem oby\xc5\x82o si\xc4\x99 bez uszkodze\xc5\x84. Wkr\xc3\xb3tce zawieszono go, mocuj\xc4\x85c solidnie, \xc5\xbceby nie spotka\xc5\x82y go w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci podobne przygody. Na wie\xc5\x84cu dzwonu widnieje \xc5\x82aci\xc5\x84ska inskrypcja: \xe2\x80\x9eSanctus, Sanctus, Sanctus, Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua.\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9e\xc5\x9awi\xc4\x99ty, \xc5\x9awi\xc4\x99ty, \xc5\x9awi\xc4\x99ty Pan, B\xc3\xb3g Zast\xc4\x99p\xc3\xb3w. Pe\xc5\x82ne s\xc4\x85 niebiosa i ziemia chwa\xc5\x82y twojej\xe2\x80\x9d).\n_START_SECTION_\nS:t Larsklockan\n_START_PARAGRAPH_\nS:t Larsklockan (Dzwon \xc5\x9bw. Larsa) \xe2\x80\x93 drugi pod wzgl\xc4\x99dem wielko\xc5\x9bci dzwon, wa\xc5\xbc\xc4\x85cy oko\xc5\x82o 2000 kg, odlany w Link\xc3\xb6ping w 1624, zosta\xc5\x82 podarowany na pocz\xc4\x85tku XVII wieku przez parafi\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Larsa (st\xc4\x85d jego nazwa) w zamian za udost\xc4\x99pnienie dla niej przez parafie katedraln\xc4\x85 pomieszcze\xc5\x84 magazynowych na przyleg\xc5\x82ym do katedry cmentarzu. W 1711 dzwon odlano ponownie w Norrk\xc3\xb6ping._NEWLINE_Do dnia dzisiejszego, w dow\xc3\xb3d wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9bci, dzwon dzwoni specjalnie dwa razy dziennie. Na powierzchni dzwonu znajduje si\xc4\x99 monogram kr\xc3\xb3la Karola XII oraz klucze \xc5\x9bw. Piotra.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9alepe arkady\n_START_PARAGRAPH_\nCharakterystyczny element architektoniczny wn\xc4\x99trza katedry stanowi\xc4\x85 zachowane na \xc5\x9bcianach naw bocznych \xc5\x9blepe arkady, pochodz\xc4\x85ce z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych etap\xc3\xb3w budowy katedry. Wcze\xc5\x9bniejsze, roma\xc5\x84skie arkady znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 bli\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wschodniej katedry, odznaczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 surowym wygl\xc4\x85dem i s\xc4\x85 pozbawione ozd\xc3\xb3b. Uwag\xc4\x99 przyci\xc4\x85gaj\xc4\x85 arkady p\xc3\xb3\xc5\xbanogotyckie z XIV w., ozdobione p\xc5\x82askorze\xc5\xbabami przedstawiaj\xc4\x85cymi postacie ludzi i zwierz\xc4\x85t oraz motywy ro\xc5\x9blinne. Rze\xc5\xbaby w arkadach stanowi\xc4\x85 najbardziej udekorowany fragment katedry. Odznaczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 one wysok\xc4\x85 jako\xc5\x9bci\xc4\x85 wykonania i nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85 do angielskiej rze\xc5\xbaby figuralnej z Westminster Abbey i katedry w Lincoln. Motyw dekoracyjny arkad to cz\xc4\x99sto dwie figury, m\xc4\x99\xc5\xbcczyzny i kobiety, wyci\xc4\x85gni\xc4\x99te ku sobie. Wielu z nich towarzysz\xc4\x85 zwierz\xc4\x99ta lub inne figury o znaczeniu symbolicznym, umieszczone ponad nimi, w pachwinach \xc5\x82uku arkady. Program ideowo-teologiczny postaci ludzkich i zwierz\xc4\x99cych jest dzisiaj trudny do wyt\xc5\x82umaczenia, ale zazwyczaj w zachodnich partiach \xc5\x9bredniowiecznych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w przedstawiana by\xc5\x82a walka dobra ze z\xc5\x82em. _NEWLINE_Jedna z takich par ludzkich na \xc5\x9bcianie po\xc5\x82udniowej przedstawia kobiet\xc4\x99 maj\xc4\x85c\xc4\x85 na g\xc5\x82owie welon i koron\xc4\x99 oraz m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x99 z brod\xc4\x85 i starannie przystrzy\xc5\xbconymi w\xc5\x82osami. Jest to zdaniem historyka sztuki Jana Svanberga para ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99ca: ksi\xc4\x99\xc5\xbcna Ingeborg H\xc3\xa5kansdotter i jej m\xc4\x85\xc5\xbc, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Estonii Knut Porse (zm. 1330). W pachwinie \xc5\x82uku po stronie kobiety odnale\xc5\xba\xc4\x87 mo\xc5\xbcna gronostaja, symbolizuj\xc4\x85cego by\xc4\x87 mo\xc5\xbce jej pochodzenie, po stronie m\xc4\x99\xc5\xbcczyzny natomiast widnieje zaj\xc4\x85c, kt\xc3\xb3ry przypuszczalnie symbolizuje nierz\xc4\x85d lub dusz\xc4\x99 schwytan\xc4\x85 przez diab\xc5\x82a. W innej arkadzie widnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc elegancka para: kobieta w welonie i koloratce na szyi oraz m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna ze starann\xc4\x85 fryzur\xc4\x85. Umieszczone w pachwinach \xc5\x82uk\xc3\xb3w, szczerz\xc4\x85ce z\xc4\x99by zwierz\xc4\x99ta symbolizuj\xc4\x85 z\xc5\x82o, a ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 dekoracji stanowi\xc4\x87 mo\xc5\xbce alegori\xc4\x99 jednego z siedmiu grzech\xc3\xb3w g\xc5\x82\xc3\xb3wnych, pychy. _NEWLINE_Uwag\xc4\x99 zwraca te\xc5\xbc arkada, w kt\xc3\xb3rej widniej\xc4\x85 dwie siedz\xc4\x85ce ludzkie postacie, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo uszkodzone, z kt\xc3\xb3rych jedna przedstawia \xc5\x9bwi\xc4\x99tego z Bibli\xc4\x85 w r\xc4\x99ku za\xc5\x9b druga to prawdopodobnie kobieta trzymaj\xc4\x85ca chust\xc4\x99 w r\xc4\x99ku i sprz\xc4\x85czk\xc4\x99, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 spina odzie\xc5\xbc. W pachwinach \xc5\x82uk\xc3\xb3w towarzysz\xc4\x85 im odpowiednio m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna wyci\xc4\x85gaj\xc4\x85cy cier\xc5\x84 ze stopy oraz twarz m\xc4\x99\xc5\xbcczyzny po\xc5\x9br\xc3\xb3d listowia. Mo\xc5\xbce to by\xc4\x87 interpretowane jako walka z ba\xc5\x82wochwalstwem i poga\xc5\x84stwem. Nie jest jednak jasne, dlaczego rze\xc5\xbaby te zosta\xc5\x82y \xc5\x9bwiadomie uszkodzone._NEWLINE_Figury z arkad nawy p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej odznaczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wi\xc4\x99kszym dramatyzmem uj\xc4\x99cia i zarazem wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 burleskowo\xc5\x9bci\xc4\x85. W jednej z arkad wida\xc4\x87 figury dw\xc3\xb3ch zmagaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 m\xc5\x82odzie\xc5\x84c\xc3\xb3w. W pachwinach \xc5\x82uk\xc3\xb3w dostrzec mo\xc5\xbcna pi\xc4\x99ciop\xc5\x82atkowe r\xc3\xb3\xc5\xbce, oznaczaj\xc4\x85ce chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ski charakter ich uczynk\xc3\xb3w: walk\xc4\x99 ze zw\xc4\x85tpieniem i z\xc5\x82em. W innej arkadzie widnieje z kolei starzec z d\xc5\x82ug\xc4\x85 brod\xc4\x85 i niemal naga kobieta, maj\xc4\x85ca jedynie czepek na g\xc5\x82owie i buty na nogach, oboje prawdopodobnie w trakcie za\xc5\x82atwiania potrzeb naturalnych. Towarzysz\xc4\x85 im: \xc5\xbcuraw symbolizuj\xc4\x85cy praworz\xc4\x85dno\xc5\x9b\xc4\x87 i \xc5\xbco\xc5\x82nierz oznaczaj\xc4\x85cy czujno\xc5\x9b\xc4\x87. Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 mo\xc5\xbcna interpretowa\xc4\x87 jako znalezienie si\xc4\x99 w \xc5\xbcyciowym upodleniu a zarazem czuwanie Boga nad ludzkim losem. Jeszcze inna arkada przedstawia rycerza w zbroi oraz kobiet\xc4\x99 z chust\xc4\x85 lu\xc5\xbano zarzucon\xc4\x85 na g\xc5\x82ow\xc4\x99. Kobiecie towarzyszy podw\xc3\xb3jny smok, za\xc5\x9b rycerzowi ludzka twarz; by\xc4\x87 mo\xc5\xbce chodzi tu o alegori\xc4\x99 jednego z siedmiu grzech\xc3\xb3w g\xc5\x82\xc3\xb3wnych, po\xc5\xbc\xc4\x85dania, z kobiet\xc4\x85 przedstawion\xc4\x85 jako kusicielka. _NEWLINE_Ten cykl figur stanowi najwybitniejszy przyk\xc5\x82ad gotyckiej rze\xc5\xbaby kamiennej w Szwecji, jakkolwiek ich wykonanie i skomplikowany symbolizm pozostaj\xc4\x85 zagadkowe. Z pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 w proces ich powstawania zaanga\xc5\xbcowanych by\xc5\x82o wielu artyst\xc3\xb3w. Cykl ten zosta\xc5\x82 uko\xc5\x84czony przypuszczalnie ok. 1320.\n_START_SECTION_\nO\xc5\x82tarz g\xc5\x82\xc3\xb3wny\n_START_PARAGRAPH_\nKatedra otrzyma\xc5\x82a w 2000 nowy o\xc5\x82tarz g\xc5\x82\xc3\xb3wny, kt\xc3\xb3ry stoi w tym samym miejscu, gdzie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 niegdy\xc5\x9b \xc5\x9bredniowieczny o\xc5\x82tarz wiernych \xe2\x80\x93 pod krucyfiksem na belce t\xc4\x99czowej. Nowy o\xc5\x82tarz zosta\xc5\x82 zaprojektowany przez architektk\xc4\x99 Kerstin Barup i ulokowany pomi\xc4\x99dzy dwoma filarami wi\xc4\x85zkowymi. W stole o\xc5\x82tarzowym jest dodany kamie\xc5\x84 wapienny, jakby w nawi\xc4\x85zaniu do pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci po \xc5\x9bredniowiecznych o\xc5\x82tarzach. Na jednym z filar\xc3\xb3w wisi epitafium biskupa Torstena Rud\xc3\xa9na, wykonane z marmuru z Kolm\xc3\xa5rden, na drugim za\xc5\x9b wapienne epitafium biskupa Jacoba Langa._NEWLINE_Obraz w o\xc5\x82tarzu, w formie tryptyku, zosta\xc5\x82 wykonany przez norweskiego artyst\xc4\x99 Henrika S\xc3\xb8rensena (uko\xc5\x84czony 1935). Przedstawia on zmartwychwsta\xc5\x82ego Chrystusa, \xc5\xbcywego i m\xc5\x82odego, z wyci\xc4\x85gni\xc4\x99tymi ramionami, otoczonego nimbem chwa\xc5\x82y \xe2\x80\x93 symbolem walki \xc5\x9bwiat\xc5\x82a z ciemno\xc5\x9bci\xc4\x85. Postacie po jego obu stronach zosta\xc5\x82y zaczerpni\xc4\x99te z Biblii i przedstawiaj\xc4\x85 histori\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. _NEWLINE_Na lewym skrzydle widoczny jest \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85cy Dawid z harf\xc4\x85, Jeremiasz przygnieciony grzechami swego ludu, \xc5\x9bw. Pawe\xc5\x82, patron \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni oraz prorocy: Ezechiel, Amos i Izajasz. Po nich nast\xc4\x99puj\xc4\x85: \xc5\x9bw. Wawrzyniec, ojcowie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Ambro\xc5\xbcy i \xc5\x9bw. Augustyn a na ko\xc5\x84cu Marcin Luter i Olaus Petri, przyjmuj\xc4\x85cy ma\xc5\x82ego ch\xc5\x82opca ze zgromadzenia wiernych. To skrzyd\xc5\x82o ukazuje w ten spos\xc3\xb3b tych prorok\xc3\xb3w i g\xc5\x82osicieli, kt\xc3\xb3rzy reprezentuj\xc4\x85 wieczn\xc4\x85 odnow\xc4\x99 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiego przes\xc5\x82ania._NEWLINE_Na prawym skrzydle ukazany jest z kolei Moj\xc5\xbcesz z Dekalogiem, \xc5\x9bw. Piotr, patron \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni, czterej ewangeli\xc5\x9bci: \xc5\x9bw. \xc5\x81ukasz, \xc5\x9bw. Marek, \xc5\x9bw. Mateusz i \xc5\x9bw. Jan. Po nich id\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x99ci: Szczepan, Eryk i Ansgar oraz \xc5\x9bwi\xc4\x99ci z \xc3\x96sterg\xc3\xb6tland: Nicolaus Hermanni i \xc5\x9bw. Brygida, trzymaj\xc4\x85ca w ramionach ma\xc5\x82\xc4\x85 dziewczynk\xc4\x99 ze zgromadzenia wiernych. Malowid\xc5\x82o o\xc5\x82tarzowe, jak i w wielu innych aspektach, nawi\xc4\x85zuje do \xc5\x9bredniowiecznej tradycji przedstawiania os\xc3\xb3b \xc5\x9bwi\xc4\x99tych, ale czyni to ju\xc5\xbc w nowoczesnej formie, maj\xc4\x85cej swe \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o w wyrazistym ekspresjonizmie, charakteryzuj\xc4\x85cym tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Henrika S\xc3\xb8rensena i sztuk\xc4\x99 lat 30. XX w. Obraz o\xc5\x82tarzowy to \xc5\x9bmia\xc5\x82a ingerencja w gotyckie wn\xc4\x99trze katedry.\n_START_SECTION_\nSakramentaria\n_START_PARAGRAPH_\nPo obu stronach g\xc5\x82\xc3\xb3wnego o\xc5\x82tarza s\xc4\x85 dwa sakramentaria, w kt\xc3\xb3rych przechowywane s\xc4\x85 naczynia liturgiczne. _NEWLINE_P\xc3\xb3\xc5\x82nocne sakramentarium ma posta\xc4\x87 gotyckiej wie\xc5\xbcy wspartej na profilowanej podstawie. Sakramentarium jest dekorowane rze\xc5\xbabami prorok\xc3\xb3w i aposto\xc5\x82\xc3\xb3w i zwie\xc5\x84czone pinaklem, dekorowanym w g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\xbcabkami i kwiatonem. Drzwiczki tabernakulum, za kt\xc3\xb3rymi przechowuje si\xc4\x99 Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszy Sakrament, wykonane s\xc4\x85 z miedzi._NEWLINE_Po\xc5\x82udniowe sakramentarium ma kszta\xc5\x82t miejskiej wie\xc5\xbcy obronnej, zwie\xc5\x84czonej krenela\xc5\xbcem, z rze\xc5\xbabami zbrojnych \xc5\x82ucznik\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug tradycji by\xc5\x82a to podobizna wie\xc5\xbcy obronnej zamku biskupiego._NEWLINE_Oba sakramentaria zosta\xc5\x82y wykonane przez anonimowego mistrza-kamieniarza, przyby\xc5\x82ego z Kolonii, b\xc4\x99d\xc4\x85cego pod wp\xc5\x82ywem sztuki niderlandzkiej, w czasie budowy prezbiterium (1480-1490); artysta ten wykona\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kapitele i rze\xc5\xbaby figuralne w obej\xc5\x9bciu.\n_START_SECTION_\nDawny o\xc5\x82tarz g\xc5\x82\xc3\xb3wny\n_START_PARAGRAPH_\nZ prawej strony o\xc5\x82tarza g\xc5\x82\xc3\xb3wnego znajduje si\xc4\x99 jeden z jego dawnych obraz\xc3\xb3w, namalowany przez Maartena van Heemskercka z ok. 1530. Jest to przyk\xc5\x82ad malarstwa tablicowego. Dzie\xc5\x82o to nale\xc5\xbcy do znacz\xc4\x85cych w historii sztuki europejskiej. Jego tw\xc3\xb3rca, Maarten van Heemskerck by\xc5\x82 holenderskim artyst\xc4\x85 pochodz\xc4\x85cym z Haarlem. Malowa\xc5\x82 obrazy pod koniec 30. XVI w. dla ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Wawrzy\xc5\x84ca w Alkmaar. By\xc5\x82 to jednak czas Reformacji i niszczenia obraz\xc3\xb3w w ramach ikonoklazmu. Obrazy w Alkmaar unikn\xc4\x99\xc5\x82y tego losu dzi\xc4\x99ki temu, i\xc5\xbc zosta\xc5\x82y zakupione przez szwedzkiego kr\xc3\xb3la Jana III i podarowane katedrze w Link\xc3\xb6ping. Szwedzcy zwolennicy reformacji bardziej troszczyli si\xc4\x99 o zachowanie dawnych tradycji ko\xc5\x9bcielnych ni\xc5\xbc ich niderlandzcy wsp\xc3\xb3\xc5\x82wyznawcy. Podobne stanowisko reprezentowa\xc5\x82 te\xc5\xbc kr\xc3\xb3l Jan III, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 du\xc5\xbce zas\xc5\x82ugi jako mecenas restauracji ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. _NEWLINE_Kr\xc3\xb3l Gustaw II Adolf zaliczy\xc5\x82 po latach obraz van Heemskercka do trzech najznakomitszych dziel sztuki w ca\xc5\x82ej Szwecji; dwa pozosta\xc5\x82e to krucyfiks triumfalny z Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a klasztornego w Vadstenie i \xc5\x9awi\xc4\x99ty Jerzy ze smokiem \xe2\x80\x93 rze\xc5\xbaba Bernta Notkego z katedry sztokholmskiej._NEWLINE_Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Maartena van Heemskercka, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 uczniem Micha\xc5\x82a Anio\xc5\x82a i Rafaela, wykazuje du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw sztuki w\xc5\x82oskiej, chwilami granicz\xc4\x85cy z na\xc5\x9bladownictwem i nale\xc5\xbcy do okresu przej\xc5\x9bciowego, zwanego manieryzmem. Artysta \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 \xc5\x9bwiadomie subtelno\xc5\x9b\xc4\x87 z grotesk\xc4\x85 w przesadnym dramatyzmie. Cech\xc4\x85 charakterystyczn\xc4\x85 jego stylu by\xc5\x82o ukazanie nagiego, ludzkiego cia\xc5\x82a (co nie zdarza\xc5\x82o si\xc4\x99 nigdy w sztuce \xc5\x9bredniowiecznej) z wszelkimi szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ami anatomicznymi._NEWLINE_Motywem przewodnim obrazu w katedrze s\xc4\x85 dzieje Jezusa od Narodzenia (pocz\xc4\x85wszy od ty\xc5\x82u lewego skrzyd\xc5\x82a) do Zmartwychwstania (przednia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 prawego skrzyd\xc5\x82a). Dominuj\xc4\x85ca jest jednak scena Ukrzy\xc5\xbcowania. Gesty postaci na malowidle wskazuj\xc4\x85, i\xc5\xbc tw\xc3\xb3rca inspirowa\xc5\x82 si\xc4\x99 sztuk\xc4\x85 staro\xc5\xbcytnego Rzymu, np. rze\xc5\xbab\xc4\x85 Grupa Laokoona, natomiast formalne przedstawienie drogi Jezusa na Golgot\xc4\x99 wskazuje na relief przedstawiaj\xc4\x85cy poch\xc3\xb3d z trofeami zdobytymi w Jerozolimie z \xc5\x82uku triumfalnego Tytusa w Rzymie.\n_START_SECTION_\nKrucyfiks\n_START_PARAGRAPH_\nNieod\xc5\x82\xc4\x85cznym elementem wystroju wn\xc4\x99trza jest w katedrze, podobnie jak w wielu innych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ach, \xc5\x82uk t\xc4\x99czowy z zawieszonym pod nim du\xc5\xbcym krucyfiksem. _NEWLINE_Na krucyfiksie znajduje si\xc4\x99 figura ukrzy\xc5\xbcowanego Chrystusa, (2,35 m wys.), przedstawionego jako zwyci\xc4\x99zca i triumfator. Na ramionach krucyfiksu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 symbole czterech ewangelist\xc3\xb3w._NEWLINE_Krucyfiks, maj\xc4\x85cy 4,3 m wysoko\xc5\x9bci, zosta\xc5\x82 wykonany w I po\xc5\x82. XIV w. przez nieznanego snycerza w warsztacie w \xc3\x96sterg\xc3\xb6tland na podstawie wzor\xc3\xb3w francuskich lub pod nadzorem jakiego\xc5\x9b mistrza z Francji i zawieszony w katedrze w czasie, kiedy w ca\xc5\x82ej Europie ( w tym i w Skandynawii) szala\xc5\x82a zaraza zbieraj\xc4\x85c wsz\xc4\x99dzie \xc5\x9bmiertelne \xc5\xbcniwo. Krzy\xc5\xbc reprezentuje ekspresyjny realizm, kt\xc3\xb3ry odnale\xc5\xba\xc4\x87 mo\xc5\xbcna r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w innych krzy\xc5\xbcach regionu \xc3\x96sterg\xc3\xb6tland. Ukazany jest tu um\xc4\x99czony, cierpi\xc4\x85cy Chrystus za\xc5\x9b w naro\xc5\xbcnikach krzy\xc5\xbca znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 symbole czterech ewangelist\xc3\xb3w._NEWLINE_Chrystus na krzy\xc5\xbcu mia\xc5\x82 przypomina\xc4\x87 o tym, i\xc5\xbc B\xc3\xb3g nie opuszcza cz\xc5\x82owieka lecz przeciwnie, poprzez Syna jest zawsze razem z nim. _NEWLINE_Krucyfiks wywar\xc5\x82 silne wra\xc5\xbcenie na \xc5\x9bw. Brygidzie, gdy mieszka\xc5\x82a ona w pobliskiej Ulv\xc3\xa5sa i cz\xc4\x99sto odwiedza\xc5\x82a sw\xc3\xb3j ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 parafialny. W jej objawieniach cz\xc4\x99sto pojawia\xc5\x82y si\xc4\x99 sceny ukrzy\xc5\xbcowania Chrystusa i jego \xc5\x9bmier\xc4\x87 na krzy\xc5\xbcu, bardzo przypominaj\xc4\x85ce swoimi charakterystycznymi cechami krucyfiks z Link\xc3\xb6ping. _NEWLINE_Te objawienia sta\xc5\x82y si\xc4\x99 inspiracj\xc4\x85 dla rze\xc5\xbabiarza Carla Millesa kt\xc3\xb3ry ozdobi\xc5\x82 studni\xc4\x99 znajduj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 na Stora torget w Link\xc3\xb6ping p\xc5\x82askorze\xc5\xbabami przedstawiaj\xc4\x85cymi \xc5\x9bw. Brygid\xc4\x99 modl\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 pod krzy\xc5\xbcem.\n_START_SECTION_\nAmbona\n_START_PARAGRAPH_\nKatedralna ambona zosta\xc5\x82a zbudowana w 1745 przez rze\xc5\xbabiarza i snycerza z Norrk\xc3\xb6pingu, Niclasa \xc3\x96sterboma. \xc3\x96sterbom, kt\xc3\xb3ry wcze\xc5\x9bniej kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w Sztokholmie pod okiem Chrystiana Prechta, wykorzysta\xc5\x82 nabyte do\xc5\x9bwiadczenie przy dekorowaniu ambony. Wyrze\xc5\xbabi\xc5\x82 on obrazy w twardym drewnie a nast\xc4\x99pnie zamontowa\xc5\x82 je na postumencie z drewna sosnowego. Obiegaj\xc4\x85ce ca\xc5\x82\xc4\x85 ambon\xc4\x99 p\xc5\x82askorze\xc5\xbaby przedstawiaj\xc4\x85 tematy biblijne, np. opowiadanie o \xc5\x9bnie jednego z biblijnych patriarch\xc3\xb3w, Jakuba, na pustyni, o otwieraj\xc4\x85cym si\xc4\x99 niebie i drabinie, po kt\xc3\xb3rej wst\xc4\x99puj\xc4\x85 i zst\xc4\x99puj\xc4\x85 anio\xc5\x82owie. Inne obrazy opowiadaj\xc4\x85 o walce Jakuba z Bogiem, o dziejach Adama i Ewy, zwiastowaniu, nawiedzeniu \xc5\x9bw. El\xc5\xbcbiety, pok\xc5\x82onie Trzech Kr\xc3\xb3li, czy wizycie anio\xc5\x82\xc3\xb3w u Abrahama i Sary, przepowiadaj\xc4\x85cych narodziny ich syna Izaaka. W\xc4\x85tek narracyjny jest zdominowany przez kobiety: Ew\xc4\x99 \xe2\x80\x93 matk\xc4\x99 wszystkich ludzi, Maryj\xc4\x99 \xe2\x80\x93 matk\xc4\x99 Jezusa i Sar\xc4\x99, starotestamentowy \xe2\x80\x9ewzorzec\xe2\x80\x9d Maryi, pramatk\xc4\x99 narodu wybranego przez Boga. _NEWLINE_Ambona pierwotnie by\xc5\x82a pomalowana na bia\xc5\x82o, poniewa\xc5\xbc parafii nie sta\xc4\x87 by\xc5\x82o na kosztown\xc4\x85 dekoracj\xc4\x99. Dopiero w 1931 dokonano poz\xc5\x82ocenia p\xc5\x82askorze\xc5\xbab, kiedy poddano j\xc4\x85 restauracji. W\xc3\xb3wczas ambona otrzyma\xc5\x82a dzisiejszy wygl\xc4\x85d. _NEWLINE_P\xc3\xb3\xc5\xbanobarokowy, pompatyczny styl ambony i jej bogaty program artystyczny nie jest przypadkiem, jako \xc5\xbce kazanie i nauczanie wyg\xc5\x82aszane z niej stanowi wa\xc5\xbcki element nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa. Kazanie poza tym, jako sztuka elokwencji na gruncie klasycznym, by\xc5\x82o stawiane bardzo szczeg\xc3\xb3lnie wysoko w mie\xc5\x9bcie diecezjalnym jak Link\xc3\xb6ping, szczyc\xc4\x85cym si\xc4\x99 swym s\xc5\x82ynnym gimnazjum._NEWLINE_Ambona jest nadal u\xc5\xbcywana niemal w ka\xc5\xbcd\xc4\x85 niedziel\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nOrgany\n_START_PARAGRAPH_\nKatedra ma obecnie cztery organy. Pierwsze organy zbudowano na polecenie biskupa Braska w 1523. W 1733 s\xc5\x82ynny w Szwecji budowniczy organ\xc3\xb3w, Johan Niclas Cahman, zbudowa\xc5\x82 organy 28-g\xc5\x82osowe. Ich prospekt by\xc5\x82 dzie\xc5\x82em autora ambony, wspomnianego ju\xc5\xbc snycerza Niclasa \xc3\x96sterboma; zdobi on dzisiaj organy na ch\xc3\xb3rze.\n_START_SECTION_\nGrobowce i epitafia\n_START_PARAGRAPH_\nKatedra w Link\xc3\xb6ping sta\xc5\x82a si\xc4\x99, podobnie jak wiele innych \xc5\x9bredniowiecznych katedr, miejscem wiecznego spoczynku wielu s\xc5\x82awnych osobisto\xc5\x9bci, zas\xc5\x82u\xc5\xbconych dla miasta i regionu. Opis wyposa\xc5\xbcenia wn\xc4\x99trza katedry nie by\xc5\x82by pe\xc5\x82ny bez przedstawienia znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w jej wn\xc4\x99trzu grobowc\xc3\xb3w i epitafi\xc3\xb3w. Stanowi\xc4\x85 one wa\xc5\xbcny przyk\xc5\x82ad sztuki sepulkralnej. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 grobowc\xc3\xb3w ju\xc5\xbc zosta\xc5\x82a om\xc3\xb3wiona przy okazji opisu kaplic._NEWLINE_Do najstarszych element\xc3\xb3w wyposa\xc5\xbcenia katedry nale\xc5\xbcy fragment wyrytej p\xc5\x82yty kamiennej pochodz\xc4\x85cej z trumny z czas\xc3\xb3w misyjnych. Jest ona dowodem, \xc5\xbce ju\xc5\xbc w XI w. w miejscu obecnej katedry by\xc5\x82 plac grzebalny a zatem i jaki\xc5\x9b ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 lub kaplica, przypuszczalnie z drewna. Na p\xc5\x82ycie zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 fragment \xc5\x82aci\xc5\x84skiego napisu: \xe2\x80\x9eMEMENTO ME...NUM TUUM\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9ePAMI\xc4\x98TAJ O MNIE W [KR\xc3\x93LEST]WIE TWOIM\xe2\x80\x9d), wskazuj\xc4\x85cy na skruszonego rozb\xc3\xb3jnika. Podobnie zdobione, kamienne trumny zosta\xc5\x82y odnalezione w najstarszych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ach \xc3\x96sterg\xc3\xb6tland, np. w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Larsa w Link\xc3\xb6ping, ko\xc5\x9bciele klasztornym we Vrecie i w wielu innych. Wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 cech\xc4\x85 tego typu grobowc\xc3\xb3w by\xc5\x82o to, i\xc5\xbc by\xc5\x82y wznoszone w posiad\xc5\x82o\xc5\x9bciach mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adc\xc3\xb3w i mia\xc5\x82y kr\xc3\xb3lewski status. Dotyczy to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc i katedry, gdzie istnia\xc5\x82a kr\xc3\xb3lewska posiad\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, na fundamentach kt\xc3\xb3rej wyr\xc3\xb3s\xc5\x82 gr\xc3\xb3d biskupi a nast\xc4\x99pnie zamek kr\xc3\xb3lewski. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 tego typu grobowc\xc3\xb3w uleg\xc5\x82a jednak zniszczeniu z up\xc5\x82ywem czasu. Mi\xc4\x99dzy innymi dotkliwe po\xc5\xbcary, kt\xc3\xb3re nawiedzi\xc5\x82y katedr\xc4\x99 w 1546 i 1567, zniszczy\xc5\x82y dach katedry i z pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 dokona\xc5\x82y spustoszenia jej wn\xc4\x99trza. Pierwszy z tych po\xc5\xbcar\xc3\xb3w spustoszy\xc5\x82 ca\xc5\x82e miasto, natomiast ten drugi wywo\xc5\x82ali sami mieszka\xc5\x84cy chc\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b powstrzyma\xc4\x87 nacieraj\xc4\x85ce wojska du\xc5\x84skie pod wodz\xc4\x85 feldmarsza\xc5\x82ka Daniela Rantzau._NEWLINE_Z du\xc5\xbcej liczby epitafi\xc3\xb3w zawieszonych w katedrze na uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguje wykonane z bia\xc5\x82ego i czarnego marmuru epitafium Johannesa Terserusa (1605-1678), teologa i biskupa diecezji Turku w latach 1658-1664 oraz biskupa diecezji Link\xc3\xb6ping 1671-1678, znanego z liberalnych pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w i tolerancji. W obej\xc5\x9bciu prezbiterium wisi na filarze wykonana z poz\xc5\x82acanej miedzi tablica pami\xc4\x85tkowa proboszcza katedry, teologa Thomasa Ihre (1659-1720) a pod ni\xc4\x85 epitafium Andreasa Rhyzeliusa (1677-1761), biskupa Link\xc3\xb6ping w latach 1743-1761. Naprzeciwko nich zawieszone s\xc4\x85 epitafia lektora katedralnego Erika Phoenixa (zm. 1645) i jego \xc5\xbcony Elisabet Drevhusen (zm. 1703).'