b'\n_START_ARTICLE_\n32 Dywizjon Pancerny\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82ania bojowe\n_START_PARAGRAPH_\nDywizjon po zmobilizowaniu, 26 sierpnia wykona\xc5\x82 marsz na ko\xc5\x82ach z Drucka do U\xc5\x9bcianki ko\xc5\x82o Osowca, a 29 sierpnia w rejon koncentracji odwodu Podlaskiej Brygady Kawalerii w okolice w\xc4\x99z\xc5\x82a drogowego Stawiski._NEWLINE_1 wrze\xc5\x9bnia jego szwadron czo\xc5\x82g\xc3\xb3w wsp\xc3\xb3lnie z 9 pu\xc5\x82kiem strzelc\xc3\xb3w konnych patrolowa\xc5\x82 rejon mi\xc4\x99dzy Grajewem a Szczuczynem. 2 wrze\xc5\x9bnia dywizjon zosta\xc5\x82 przesuni\xc4\x99ty w okolice Grabowa._NEWLINE_2 wrze\xc5\x9bnia jego szwadron pancerny uczestniczy\xc5\x82 wraz z 9 Pu\xc5\x82kiem Strzelc\xc3\xb3w Konnych w wypadzie na m. Bialla w Prusach Wschodnich. Szwadron pancerny zosta\xc5\x82 przydzielony do 18 Dywizji Piechoty i bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wypadzie na m. Jerze na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Kolna. W nocy z 4 na 5 wrze\xc5\x9bnia dywizjon stan\xc4\x85\xc5\x82 ca\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 si\xc5\x82 w m. Rosochate. 5 wrze\xc5\x9bnia przeszed\xc5\x82 do m. Nadbory, a nast\xc4\x99pnego dnia bez styczno\xc5\x9bci z nieprzyjacielem w rejon Ma\xc5\x82y P\xc5\x82ock \xe2\x80\x93 Popki._NEWLINE_W ramach odwrotu Podlaskiej Brygady Kawalerii dywizjon dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w stra\xc5\xbcy przedniej i os\xc5\x82ania\xc5\x82 odwr\xc3\xb3t brygady._NEWLINE_7 wrze\xc5\x9bnia dywizjon zaj\xc4\x85\xc5\x82 ubezpieczenia w folwarku Zalesie ko\xc5\x82o Ostrowi Mazowieckiej. Szwadron pancerny zosta\xc5\x82 przydzielony do dyspozycji mjr. Strubla i wspiera\xc5\x82 batalion piechoty obsadzaj\xc4\x85cy szos\xc4\x99 Zambr\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Ostr\xc3\xb3w Mazowiecka pod m. Podborze._NEWLINE_8 wrze\xc5\x9bnia dywizjon bez szwadronu pancernego, ze szwadronem kolarzy stanowi\xc5\x82 ubezpieczenie czo\xc5\x82owe brygady w kierunku na Ostr\xc3\xb3w Mazowieck\xc4\x85. W wyniku nowych rozkaz\xc3\xb3w brygada w ci\xc4\x85gu nocy zosta\xc5\x82a przesuni\xc4\x99ta do rejonu m. Kalinowo. Nast\xc4\x99pnego dnia szwadron pancerny z oddzia\xc5\x82em mjr. Strubla naciera\xc5\x82y na Ostr\xc3\xb3w Mazowieck\xc4\x85. Natarcie zosta\xc5\x82o za\xc5\x82amane,a szwadron bez plutonu powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do dywizjonu. Po po\xc5\x82udniu dywizjon do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 ca\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 si\xc5\x82 do 9 psk i os\xc5\x82ania\xc5\x82 atak brygady na Brok. Brok zdobyto, a brygada wycofa\xc5\x82a si\xc4\x99 w kierunku Z\xc5\x82otorii i Zar\xc4\x99b\xc3\xb3w Ko\xc5\x9bcielnych. 10 wrze\xc5\x9bnia Podlaska BK, a wraz z ni\xc4\x85 32 dpanc maszerowa\xc5\x82a szos\xc4\x85 Zambr\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Czy\xc5\xbcew do rejonu m. O\xc5\x82daki. O \xc5\x9bwicie nast\xc4\x99pnego dnia brygada zaj\xc4\x99\xc5\x82a rejon na wysoko\xc5\x9bci Andrzejewa. 11 wrze\xc5\x9bnia bez powodzenia walczono o Zambr\xc3\xb3w. Dywizjon wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 w kierunku na D\xc4\x85brow\xc4\x99 Wielk\xc4\x85. B\xc4\x99d\xc4\x85cy w ubezpieczeniu w m. Ciemne pluton czo\xc5\x82g\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 w nocy rozbity. 12 wrze\xc5\x9bnia dywizjon walczy\xc5\x82 z niemieckim oddzia\xc5\x82em pancerno-motorowym w okolicy stacji kolejowej Kity. Straty: cztery czo\xc5\x82gi, kilku zabitych i rannych. W tym dniu pluton samochod\xc3\xb3w pancernych, pozostaj\xc4\x85cy do tej pory pod rozkazami mjr. Strubla, powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do dywizjonu i rozlokowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w lesie Wyliny Ru\xc5\x9b. W nocy z 12 na 13 wrze\xc5\x9bnia dywizjon, wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82aj\xc4\x85c z bateri\xc4\x85 artylerii przeciwlotniczej, nie zdo\xc5\x82a\xc5\x82 przeprawi\xc4\x87 si\xc4\x99 przez Mie\xc5\x84. Wykonywa\xc5\x82 wi\xc4\x99c marsz przez las Wyliny na most szosowy. 13 wrze\xc5\x9bnia Niemcy opanowali most, a dywizjon zosta\xc5\x82 odci\xc4\x99ty od brygady i otrzyma\xc5\x82 zadanie wyszuka\xc4\x87 sobie innego przej\xc5\x9bcia przez rzek\xc4\x99. Dow\xc3\xb3dca szwadronu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w por. Zagolowicz i dow\xc3\xb3dca 2 plutonu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w pchor. Wereszczako zagin\xc4\x99li. Major Szostak powierza dow\xc3\xb3dztwo czo\xc5\x82g\xc3\xb3w ppor. Rudolphowi. Rozpoznanie stwierdzi\xc5\x82o, \xc5\xbce najwygodniejszym miejscem dla przerwania si\xc4\x99 jest skrzy\xc5\xbcowanie szosy biegn\xc4\x85cej do Bra\xc5\x84ska i traktem na wie\xc5\x9b Wyliny Ru\xc5\x9b. Na szosie zauwa\xc5\xbcono du\xc5\xbc\xc4\x85 kolumn\xc4\x99 pancern\xc4\x85 i piechot\xc4\x99 nieprzyjaciela. Major Szostak zdecydowa\xc5\x82 uderzy\xc4\x87 reszt\xc4\x85 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w w bok tej kolumny. Por. Zelcer z oddzia\xc5\x82em pieszym zorganizowanym z za\xc5\x82\xc3\xb3g zapasowych i z dwoma karabinami maszynowymi posuwa\xc5\x82 si\xc4\x99 lasem i ogniem pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 odwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 uwag\xc4\x99 nieprzyjaciela od akcji szwadronu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Strzelaj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dzia\xc5\x82ka samochod\xc3\xb3w pancernych. Szwadronowi udaje si\xc4\x99, ogniem z czo\xc5\x82g\xc3\xb3w i dzia\xc5\x82ek samochod\xc3\xb3w pancernych, wprowadzi\xc4\x87 zamieszanie w kolumnie nieprzyjaciela. Niemieckie samochody pancerne ruszy\xc5\x82y do przeciwuderzenia. Szwadron, wycofuj\xc4\x85c si\xc4\x99 i ostrzeliwuj\xc4\x85c nieprzyjaciela, osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 Wilin\xc4\x99 Ru\xc5\x9b. Niemcy zdezorientowani silnym ogniem i nie wiedz\xc4\x85c z jak silnym przeciwnikiem si\xc4\x99 spotkali, spalili Wilin\xc4\x99 Ru\xc5\x9b i zatrzymali przeciwnatarcie. Major Szostak nakaza\xc5\x82 wycofanie si\xc4\x99 do kompleksu le\xc5\x9bnego. Po zapadni\xc4\x99ciu zmroku czo\xc5\x82gi zosta\xc5\x82y za\xc5\x82adowane na samochody. Dywizjon, rzutem ko\xc5\x82owym, przedosta\xc5\x82 si\xc4\x99 przez szos\xc4\x99 w miejscu, gdzie rano toczy\xc5\x82a si\xc4\x99 walka. Rado\xc5\x9b\xc4\x87 z wyrwania si\xc4\x99 z pier\xc5\x9bcienia nieprzyjaciela by\xc5\x82a kr\xc3\xb3tka, dywizjon ponownie zosta\xc5\x82 otoczony przez Niemc\xc3\xb3w w rejonie Pietkowa ko\xc5\x82o Lap. Dywizjon prze\xc5\x9blizguje si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy cz\xc5\x82onami kolumn nieprzyjaciela. 15 wrze\xc5\x9bnia resztki pododdzia\xc5\x82u do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y do brygady i w miejscowo\xc5\x9bci Lapcie i spotka\xc5\x82y dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 brygady gen. Kmicic Skrzynskiego, kt\xc3\xb3ry poinformowa\xc5\x82 majora Szostaka o swoim zamiarze przedostania si\xc4\x99 do Puszczy Bia\xc5\x82owieskiej. Zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na samodzielne przekroczenie przez dywizjon rzeki Narew mostem kolejowym pod Strabla. Warto\xc5\x9b\xc4\x87 bojowa dywizjonu by\xc5\x82a minimalna. Sprz\xc4\x99t pancerny zosta\xc5\x82 zniszczony lub uszkodzony. Z wielkimi trudno\xc5\x9bciami dywizjon przeszed\xc5\x82 przez most uk\xc5\x82adaj\xc4\x85c pomost z \xc5\x82awek samochodowych. 16 wrze\xc5\x9bnia, na resztkach mieszaniny spirytusu i nafty, dywizjon doszed\xc5\x82 do Wo\xc5\x82kowyska straciwszy po drodze reszt\xc4\x99 sprz\xc4\x99tu pancernego. Tutaj dywizjon przeszed\xc5\x82 pod rozkazy gen. bryg. Prze\xc5\xbadzieckiego, kt\xc3\xb3ry skierowa\xc5\x82 go do Wilna wraz z grup\xc4\x85 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z 31 Dywizjonu Pancernego. Pancerniacy maszerowali po osi Mosty \xe2\x80\x93 Szczuczyn \xe2\x80\x93Ostryna \xe2\x80\x93 Ejszyszki. 17 wrze\xc5\x9bnia w Wo\xc5\x82kowysku dosz\xc5\x82a do \xc5\xbco\xc5\x82nierzy wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 o ataku Sowiet\xc3\xb3w na Polsk\xc4\x99. Z Wo\xc5\x82kowyska, gen. Prze\xc5\xbadziecki wys\xc5\x82a\xc5\x82 pluton techniczno-gospodarczy pod dow\xc3\xb3dztwem ppor. Rudolpha z amunicj\xc4\x85 i \xc5\xbcywno\xc5\x9bci\xc4\x85 dla koncentruj\xc4\x85cej si\xc4\x99 w Bia\xc5\x82owie\xc5\xbcy kawalerii. Rozkaz zosta\xc5\x82 wykonany i pluton, po wykonaniu zadania, 19 wrze\xc5\x9bnia do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do dywizjonu w Oranach. Do Wilna dywizjon nie dotar\xc5\x82. W Ejszyszkach, 19 wrzenia, zgodnie z rozkazem dow\xc3\xb3dcy OK III gen. Olszyny-Wilczy\xc5\x84skiego dywizjon mia\xc5\x82 si\xc4\x99 uda\xc4\x87 do Oran, aby przekroczy\xc4\x87 granice litewsk\xc4\x85. Po przybyciu na miejsce radiowy komunikat poda\xc5\x82 wiadomo\xc5\x9bci o sukcesach francuskich na Zachodzie, o wyst\xc4\x85pieniu W\xc5\x82och po stronie aliant\xc3\xb3w, o rewolucji w Niemczech itp. Dow\xc3\xb3dcy zebrani na odprawie u pp\xc5\x82k. Blumskiego odm\xc3\xb3wili przekroczenia granicy i zdecydowali si\xc4\x99 maszerowa\xc4\x87 do Grodna, gdzie organizowano obron\xc4\x99 przeciw wojskom sowieckim. Rankiem 20 wrze\xc5\x9bnia dywizjon i pluton baterii przeciwlotniczej nr 94 wkroczy\xc5\x82y do Grodna. Na przedmie\xc5\x9bciach miasta kolumna zosta\xc5\x82a ostrzelana przez skomunizowan\xc4\x85 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 cywiln\xc4\x85. Prowadzono ogie\xc5\x84 maszynowy z okien, dach\xc3\xb3w i z otaczaj\xc4\x85cych wzg\xc3\xb3rz. Wed\xc5\x82ug relacji kaprala S. samoch\xc3\xb3d dow\xc3\xb3dcy plutonu zosta\xc5\x82 trafiony, ale ppor Musia\xc5\x82 i kierowca uratowali si\xc4\x99. Wtedy ppor Musia\xc5\x82 rozkaza\xc5\x82 otworzy\xc4\x87 ogie\xc5\x84, karabiny maszynowe umilk\xc5\x82y i dywersanci zacz\xc4\x99li ucieka\xc4\x87. \xc5\xbbo\xc5\x82nierze przeszukali okoliczne domy, z\xc5\x82apali dw\xc3\xb3ch dywersant\xc3\xb3w i odwie\xc5\xbali ich do Grodna. Prawie r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie, od strony Lunna, wkroczy\xc5\x82o do Grodna pi\xc4\x99\xc4\x87 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w sowieckich. Czo\xc5\x82gi przeciwnika zosta\xc5\x82y zniszczone przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i ludno\xc5\x9b\xc4\x87 cywiln\xc4\x85 Grodna. W walce poleg\xc5\x82 ppor. Musia\xc5\x82. Rano 21 wrze\xc5\x9bnia bolszewicy uderzyli bez wsparcia pancernego na pola obok koszar 7 Batalionu Pancernego, w kierunku ulicy Jerozolimskiej i koszar 29 Pu\xc5\x82ku Artylerii Lekkiej. Pancerniacy, maj\xc4\x85c du\xc5\xbco broni maszynowej, przepu\xc5\x9bcili bolszewickie tyraliery obok siebie. Otworzyli ogie\xc5\x84 boczny, gdy obrona polska z ulicy Jerozolimskiej ostrzela\xc5\x82a bolszewik\xc3\xb3w ogniem na wprost. Bolszewicy zatrzymali si\xc4\x99 i wycofali ponosz\xc4\x85c du\xc5\xbce straty. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej, 21 wrze\xc5\x9bnia, zgodnie z rozkazem gen. Prze\xc5\xbadzieckiego, wraz z innymi oddzia\xc5\x82ami broni\xc4\x85cymi Grodna, dywizjon wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 w kierunku Ho\xc5\xbca._NEWLINE_22 wrze\xc5\x9bnia dywizjon pomaszerowa\xc5\x82 do Gib. Tu dow\xc3\xb3dca dywizjonu zorganizowa\xc5\x82 obron\xc4\x99 przesmyk\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy dwoma jeziorami. Mjr. Szostak wys\xc5\x82a\xc5\x82 meldunek do dow\xc3\xb3dcy brygady p\xc5\x82k. Edmunda Heldut-Tarnasiewicza o gotowo\xc5\x9bci obrony. Prosi\xc5\x82 te\xc5\xbc o pomoc. Odpowiedzi nie otrzyma\xc5\x82. Dywizjon w tym czasie liczy\xc5\x82 5 oficer\xc3\xb3w, oko\xc5\x82o 100 szeregowych i kilkana\xc5\x9bcie samochod\xc3\xb3w. Stanowi\xc5\x82 zwarty i zdyscyplinowany pododdzia\xc5\x82. Wobec braku broni przeciwpancernej i materia\xc5\x82\xc3\xb3w wybuchowych mjr Szostak powzi\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 o przekroczeniu granicy polsko - litewskiej. W czasie odprawy zaznajomiono \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z sytuacj\xc4\x85 og\xc3\xb3ln\xc4\x85 na froncie. Chc\xc4\x85cym wr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do domu wystawiono za\xc5\x9bwiadczenia demobilizacyjne. Resztki dywizjonu, pod naporem wojsk sowieckich, przesz\xc5\x82y granic\xc4\x99 litewska 24 wrze\xc5\x9bnia w rejonie Szypliszek. \xc5\xbbo\xc5\x82nierze zostali internowani. Dywizjon przesta\xc5\x82 istnie\xc4\x87. O 14:00 tego dnia czo\xc5\x82gi sowieckie dotar\xc5\x82y do granicy litewskiej.'