b'\n_START_ARTICLE_\nSofija Rusowa\n_START_SECTION_\nPierwsze kijowskie przedszkole\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 70. XIX wieku, po \xc5\x9bmierci ojca, wsp\xc3\xb3lnie z siostr\xc4\x85 Mari\xc4\x85 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y pierwsze w Kijowie przedszkole, do czego musia\xc5\x82y rozpocz\xc4\x85\xc4\x87 studia nad metodami edukacji wczesnoszkolnej poza Kijowem.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczna i spo\xc5\x82eczna\n_START_PARAGRAPH_\nDo 1800 Imperium Rosyjskie niemal ca\xc5\x82kowicie zdemontowa\xc5\x82o instytucje polityczne i wojskowe na Ukrainie. Ukrai\xc5\x84cy okre\xc5\x9blani byli mianem \xe2\x80\x9ema\xc5\x82orusin\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d (zob. Ma\xc5\x82orosja) i traktowani jak podw\xc5\x82adni. Ukraina zosta\xc5\x82a zredukowana do statusu rosyjskiej prowincji. W 1876 roku zosta\xc5\x82 wydany ukaz emski, zakazuj\xc4\x85cy publikacji tekst\xc3\xb3w w \xe2\x80\x9enarzeczu ma\xc5\x82oruskim\xe2\x80\x9d, jak nazwano j\xc4\x99zyk ukrai\xc5\x84ski. Ukrai\xc5\x84ska inteligencja, do kt\xc3\xb3rej nale\xc5\xbca\xc5\x82a S. Rusowa, zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 opublikowa\xc4\x87 utwory Tarasa Szewczenki w dw\xc3\xb3ch tomach (fragmenty zakwestionowane przez cenzur\xc4\x99 pozosta\xc5\x82y praktycznie nieznane). _NEWLINE_Za swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Rusowa zosta\xc5\x82a zes\xc5\x82ana do Petersburga, by\xc5\x82a kilkakrotnie aresztowana i wi\xc4\x99ziona za rewolucyjne pogl\xc4\x85dy. Po rewolucji lutowej 1917 zosta\xc5\x82a cz\xc5\x82onkiem Ukrai\xc5\x84skiej Rady Centralnej. Pracowa\xc5\x82a w Ministerstwie Edukacji Ukrainy(ukr.). _NEWLINE_By\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem i pierwszym przewodnicz\xc4\x85cym Rady Narodowej Ukrai\xc5\x84skich Kobiet. Pe\xc5\x82ni\xc5\x82a funkcj\xc4\x99 przedstawiciela ukrai\xc5\x84skich kobiet na kilku mi\xc4\x99dzynarodowych konferencjach kobiecych.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87 i upami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nZmar\xc5\x82a w Pradze w wieku 84 lat; zosta\xc5\x82a pochowana na Cmentarzu Olsza\xc5\x84skim. W 2016 wybito pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 monet\xc4\x99 z okazji 160. rocznicy jej urodzin.'