b'\n_START_ARTICLE_\nStal odporna na zu\xc5\xbcycie\n_START_PARAGRAPH_\nStal odporna na zu\xc5\xbcycie \xe2\x80\x93 staliwo, w kt\xc3\xb3rym nast\xc4\x99puje bardzo powolne zu\xc5\xbcycie powierzchowne, tzw. \xc5\x9bcieranie. Jest stal\xc4\x85 wysokow\xc4\x99glow\xc4\x85 zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 11 do 14% manganu. Jest tak twarda, \xc5\xbce nie daje si\xc4\x99 jej obrabia\xc4\x87 skrawaniem. Gotowe elementy odlewa si\xc4\x99 w formach, dlatego cho\xc4\x87 nazywana jest stal\xc4\x85, technicznie jest staliwem._NEWLINE_Najbardziej znan\xc4\x85 stal\xc4\x85 odporn\xc4\x85 na zu\xc5\xbcycie, w tym wypadku na \xc5\x9bcieranie, jest tzw. stal Hadfielda. Jej odkrycie nast\xc4\x85pi\xc5\x82o przypadkowo, kiedy zauwa\xc5\xbcono, \xc5\xbce w niekt\xc3\xb3rych kopalniach k\xc5\x82y koparek zu\xc5\xbcywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wolniej ni\xc5\xbc w innych. Szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owa analiza sk\xc5\x82adnik\xc3\xb3w z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc wykaza\xc5\x82a zwi\xc4\x99kszon\xc4\x85 zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 manganu w tych, w kt\xc3\xb3rych k\xc5\x82y si\xc4\x99 wolniej zu\xc5\xbcywa\xc5\x82y. Wyroby ze stali Hadfielda obrabiane s\xc4\x85 w taki spos\xc3\xb3b, \xc5\xbce mangan tworzy znacznej wielko\xc5\x9bci ziarna w strukturze stali._NEWLINE_Stale odporne na zu\xc5\xbcycie stosowane s\xc4\x85 na: g\xc4\x85sienice pojazd\xc3\xb3w g\xc4\x85sienicowych, k\xc5\x82y koparek, rozjazdy kolejowe, tramwajowe itp.'