b'\n_START_ARTICLE_\nV batalion kolejowy\n_START_SECTION_\nFormowanie i zmiany organizacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nV batalion wojsk kolejowych utworzony zosta\xc5\x82 we wrze\xc5\x9bniu 1919 r z kompanii zaj\xc4\x99tej przy budowie kolejki Sompolno-Jab\xc5\x82onka i dw\xc3\xb3ch samodzielnych kompanii kolejowych armii gen. Hallera przyby\xc5\x82ych z Francji, oraz kompanii kolejowej utworzonych przez dow\xc3\xb3dztwo frontu Litewsko \xe2\x80\x93 Bia\xc5\x82oruskiego. Dnia 5 wrze\xc5\x9bnia 1919 r. batalion wyruszy\xc5\x82 na front litewsko \xe2\x80\x93 bia\xc5\x82oruski, na kt\xc3\xb3rym pozosta\xc5\x82 a\xc5\xbc do powrotu do 3 Pu\xc5\x82ku Wojsk Kolejowych. Z pocz\xc4\x85tkiem 1920 r. baon wys\xc5\x82a\xc5\x82 dwie kompanie do dyspozycji Frontu Pomorskiego, celem obj\xc4\x99cia przeznaczonej Polsce cz\xc4\x99\xc5\x9bci Pomorza i Prus Wschodnich, kt\xc3\xb3re to kompanie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y na front litewsko \xe2\x80\x93 bia\xc5\x82oruski po zaj\xc4\x99ciu Pomorza. W okresie marcowej kontrofensywy V batalion otrzyma\xc5\x82, wraz z VI batalionem kolejowym, pochwa\xc5\x82\xc4\x99 od dow\xc3\xb3dztwa 9 Dywizji Piechoty za dzielne wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82anie z innymi rodzajami broni, oraz spr\xc4\x99\xc5\xbcysto\xc5\x9b\xc4\x87 i szybko\xc5\x9b\xc4\x87 w uruchomieniu linii kolejowych. Z ofensyw\xc4\x85 w 1920 r. batalion posuwa\xc5\x82 si\xc4\x99 tu\xc5\xbc za oddzia\xc5\x82ami czo\xc5\x82owymi, dzielnie wspomagaj\xc4\x85c piechot\xc4\x99, u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85c jej transport i zaprowiantowanie, przy czym dnia 10 maja batalion osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 Dniepr pod Rzeczyc\xc4\x85. Zachowanie si\xc4\x99 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy batalionu i fachowe prace na czo\xc5\x82owych odcinkach charakteryzuje szereg poleg\xc5\x82ych i rannych w tym czasie, wielka ilo\xc5\x9b\xc4\x87 odznacze\xc5\x84 i liczne pochwa\xc5\x82y w rozkazach dow\xc3\xb3dztwa frontu. W czasie odwrotu batalion przeprowadzi\xc5\x82 ewakuacj\xc4\x99 linii kolejowej: Rzeczyca \xe2\x80\x93 Brze\xc5\x9b\xc4\x87 Litewski, nie pozostawiaj\xc4\x85c nieprzyjacielowi ani jednego wagonu i parowozu, i niszcz\xc4\x85c doszcz\xc4\x99tnie wszystkie wa\xc5\xbcniejsze obiekty kolejowe, utrudniaj\xc4\x85c tym samem nieprzyjacielowi po\xc5\x9bcig. W czasie ofensywy bolszewickiej na Warszaw\xc4\x99 baon przerzucony na lini\xc4\x99 Warszawa- Toru\xc5\x84, gdzie w obronie W\xc5\x82oc\xc5\x82awka, z braku piechoty, walczy\xc5\x82 z nier\xc3\xb3wnym przeciwnikiem, trac\xc4\x85c na polu walki 1 oficera i 4 szeregowych. Z inicjatywy dow\xc3\xb3dcy batalionu ze sk\xc5\x82adek \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i oficer\xc3\xb3w V batalionu wystawiono we W\xc5\x82oc\xc5\x82awku pomnik poleg\xc5\x82ym w obronie tego\xc5\xbc miasta. W okresie ostatniej ofensywy polskiej V batalion wykona\xc5\x82 szereg powa\xc5\xbcnych prac budowlanych jak: most na Bugu, \xc5\x9bredni i ostatni olbrzymi most na Prypeci, po uko\xc5\x84czeniu kt\xc3\xb3rego w ko\xc5\x84cu listopada 1921 r. baon przyby\xc5\x82 do Poznania do 3 pu\xc5\x82ku wojsk kolejowych. Za czyny i prace V batalion na froncie otrzyma\xc5\x82 odznaczenia Krzy\xc5\xbcem Walecznych, a dow\xc3\xb3dca batalionu kpt. G\xc5\x82azek oraz por. Antoni Hubicki otrzymali krzy\xc5\xbce Virtuti Militari V. kl. Na pami\xc4\x85tk\xc4\x99 pobytu na froncie Litewsko \xe2\x80\x93 Bia\xc5\x82oruskim batalion ustanowi\xc5\x82 odznak\xc4\x99 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85, projektowan\xc4\x85 przez por. Miter\xc4\x99 kt\xc3\xb3ry r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc projektowa\xc5\x82 pomnik poleg\xc5\x82ym w obronie W\xc5\x82oc\xc5\x82awka._NEWLINE_1 pa\xc5\xbadziernika 1924 r. 3 pu\xc5\x82k wojsk kolejowych na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych Departament VI L. 2224/24 tj. z dn. 13 sierpnia 1924 r. zosta\xc5\x82 zlikwidowany. W my\xc5\x9bl powy\xc5\xbcszego rozkazu, \xc5\xbco\xc5\x82nierze i sprz\xc4\x99t V batalionu kolejowego zosta\xc5\x82a przydzielona do 1 pu\xc5\x82ku wojsk kolejowych w Krakowie i 2 pu\xc5\x82ku wojsk kolejowych w Jab\xc5\x82onnie.\n_START_SECTION_\nSymbole batalionu\n_START_PARAGRAPH_\nBatalion otrzyma\xc5\x82 odznak\xc4\x99 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 zatwierdzon\xc4\x85 Dziennikiem Rozkaz\xc3\xb3w Ministra Spraw Wojskowych nr 49 z 1921 r., poz. 79. Odznak\xc4\x99 stanowi elipsowata tarcza otoczona wie\xc5\x84cem, kt\xc3\xb3ry u do\xc5\x82u zamyka ko\xc5\x82o kolejowe. Na tarczy, na skrzy\xc5\xbcowanym karabinie z m\xc5\x82otkiem, znajduje si\xc4\x99 stoj\xc4\x85cy orze\xc5\x82 oraz poni\xc5\xbcej napis: \xe2\x80\x9eV BAON WOJSK KOLEJOWYCH POLESIE LITWA BIA\xc5\x81ORU\xc5\x9a 1919-1921\xe2\x80\x9d. Odznaka na zdj\xc4\x99ciu ma wymiary 33\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa043\xc2\xa0mm. Wykonana zosta\xc5\x82a w tombaku, srebrzona i oksydowana, bez emalii. Rewers \xe2\x80\x93 wybity z bardzo dobrze widoczn\xc4\x85 kontr\xc4\x85, s\xc5\x82upek \xe2\x80\x93 calowy.\n_START_SECTION_\nOpinie\n_START_PARAGRAPH_\nWzorowa i spokojna s\xc5\x82u\xc5\xbcba oficer\xc3\xb3w i \xc5\xbco\xc5\x82nierzy 5-go Baonu Kolejowego, D-cy w\xc4\x99z\xc5\x82a Kalmkowicze \xe2\x80\x94 por. Zamorskiego i jego pomocnik\xc3\xb3w,_NEWLINE_oraz oficera rozdzielczego por. Filara \xe2\x80\x94 umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a spokojn\xc4\x85 i planow\xc4\x85 ewakuacj\xc4\x99 tak wa\xc5\xbcnego w\xc4\x99z\xc5\x82a, oraz planowe zniszczenie linji.'