b'\n_START_ARTICLE_\nKrokodyl nilowy\n_START_SECTION_\nTaksonomia\n_START_PARAGRAPH_\nBadania Mereditha i wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w (2011) sugeruj\xc4\x85, \xc5\xbce je\xc5\x9bli populacje krokodyla nilowego z zachodniej i wschodniej Afryki uzna\xc4\x87 za nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do jednego gatunku (co nie jest pewne \xe2\x80\x93 patrz ni\xc5\xbcej), to w\xc3\xb3wczas krokodyl nilowy by\xc5\x82by przodkiem czterech ameryka\xc5\x84skich gatunk\xc3\xb3w krokodyli (krokodyla z Orinoko, krokodyla kuba\xc5\x84skiego, ameryka\xc5\x84skiego i meksyka\xc5\x84skiego). Z przeprowadzonych przez autor\xc3\xb3w analiz genomu mitochondrialnego wynika, \xc5\xbce wschodnioafryka\xc5\x84skie populacje krokodyla nilowego s\xc4\x85 bli\xc5\xbcej spokrewnione z ameryka\xc5\x84skimi gatunkami krokodyli ni\xc5\xbc z populacjami zachodnioafryka\xc5\x84skimi. Wynik ten, w po\xc5\x82\xc4\x85czeniu z analiz\xc4\x85 zapisu kopalnego, sugeruje, \xc5\xbce afryka\xc5\x84skie krokodyle skolonizowa\xc5\x82y Ameryk\xc4\x99 po przep\xc5\x82yni\xc4\x99ciu przez Atlantyk ok. 7 mln lat temu. Tak\xc5\xbce z analizy przeprowadzonej przez Oaksa (2011) wynika, \xc5\xbce krokodyle zaliczane do gatunku C. niloticus w rzeczywisto\xc5\x9bci nale\xc5\xbc\xc4\x85 do dw\xc3\xb3ch odr\xc4\x99bnych gatunk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re nie tworz\xc4\x85 kladu, lecz s\xc4\x85 sukcesywnie bardziej odleg\xc5\x82ymi grupami zewn\xc4\x99trznymi w stosunku do kladu obejmuj\xc4\x85cego ameryka\xc5\x84skie gatunki z rodzaju Crocodylus. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wyniki bada\xc5\x84 Hekkali i wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w (2011) sugeruj\xc4\x85 odr\xc4\x99bno\xc5\x9b\xc4\x87 gatunkow\xc4\x85 krokodyli nilowych z zachodniej i wschodniej Afryki oraz bli\xc5\xbcsze pokrewie\xc5\x84stwo populacji wschodnioafryka\xc5\x84skich z ameryka\xc5\x84skimi gatunkami z rodzaju Crocodylus ni\xc5\xbc z krokodylami z zachodniej Afryki.\n_START_SECTION_\nRozmna\xc5\xbcanie\n_START_PARAGRAPH_\nP\xc5\x82e\xc4\x87 krokodyli zale\xc5\xbcy od temperatury, w jakiej przebywaj\xc4\x85 jaja \xe2\x80\x93 je\xc5\x9bli \xc5\x9brednia temperatura w gnie\xc5\xbadzie wynosi poni\xc5\xbcej 31,7\xc2\xa0\xc2\xb0C lub powy\xc5\xbcej 34,5\xc2\xa0\xc2\xb0C, z jaj wyl\xc4\x99gn\xc4\x85 si\xc4\x99 samice.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nWyst\xc4\x99puje prawie w ca\xc5\x82ej Afryce. Nie zamieszkuje ch\xc5\x82odnych obszar\xc3\xb3w Afryki p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej oraz pustynnych obszar\xc3\xb3w Sahary. Zamieszkuje brzegi rzek, jezior i zbiornik\xc3\xb3w wodnych. Dni sp\xc4\x99dza na brzegu, a na noc zanurza si\xc4\x99 w wodzie._NEWLINE_Tara Shine odkry\xc5\x82a kilka izolowanych populacji krokodyli w Mauretanii na Saharze. W miejscu ich wyst\xc4\x99powania przez par\xc4\x99 miesi\xc4\x99cy z wody deszczowej tworz\xc4\x85 si\xc4\x99 obszerne i poro\xc5\x9bni\xc4\x99te ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 stawy. Przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 roku panuje tam absolutna susza, woda wysycha, a krokodyle zapadaj\xc4\x85 w letarg zakopane w g\xc5\x82\xc4\x99bokich na kilkana\xc5\x9bcie metr\xc3\xb3w jamach. Doros\xc5\x82e osobniki nie przekraczaj\xc4\x85 2\xe2\x80\x933 metr\xc3\xb3w d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Wraz z reszt\xc4\x85 populacji krokodyli nilowych zasiedlaj\xc4\x85cych zachodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Afryki mog\xc4\x85 stanowi\xc4\x87 odr\xc4\x99bny gatunek od populacji wschodnioafryka\xc5\x84skich.\n_START_SECTION_\nTryb \xc5\xbcycia\n_START_PARAGRAPH_\nKrokodyl nilowy mo\xc5\xbce \xc5\xbcy\xc4\x87 nawet 100 lat._NEWLINE_Poluje na r\xc3\xb3\xc5\xbcne zwierz\xc4\x99ta (m.in. bawo\xc5\x82y, antylopy, m\xc5\x82ode osobniki s\xc5\x82oni). Z\xc5\x82apane ofiary wci\xc4\x85ga pod wod\xc4\x99. Krokodyl nilowy mo\xc5\xbce wstrzyma\xc4\x87 oddech pod wod\xc4\x85 na ponad 45 minut.\n_START_SECTION_\nOchrona\n_START_PARAGRAPH_\nZ wielu obszar\xc3\xb3w krokodyl nilowy znikn\xc4\x85\xc5\x82, m.in. z dolnego biegu Nilu, wskutek polowa\xc5\x84 i przemian siedliska. Dzi\xc5\x9b wi\xc4\x99ksze populacje \xc5\xbcyj\xc4\x85 na terenach rezerwat\xc3\xb3w i park\xc3\xb3w narodowych.\n_START_SECTION_\nCiekawostki\n_START_PARAGRAPH_\nKrokodyl nilowy ma najwi\xc4\x99kszy w stosunku do wielko\xc5\x9bci cia\xc5\x82a m\xc3\xb3zg, spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wszystkich wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych gad\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nFilatelistyka\n_START_PARAGRAPH_\nPoczta Polska wyemitowa\xc5\x82a 21 sierpnia 1972 r. znaczek pocztowy przedstawiaj\xc4\x85cy g\xc5\x82ow\xc4\x99 krokodyla nilowego o nominale 3,40 z\xc5\x82, w serii Zwierz\xc4\x99ta ZOO. Druk w technice offsetowej na papierze kredowym. Autorem projektu znaczka by\xc5\x82 Janusz Grabia\xc5\x84ski. Znaczek pozostawa\xc5\x82 w obiegu do 31 grudnia 1994 r.'