b'\n_START_ARTICLE_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Ewangelicki Wyznania Augsburskiego w Rumunii\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nOsadnictwo niemieckie na terenie Siedmiogrodu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 w XII wieku, kiedy przyby\xc5\x82a tu ludno\xc5\x9b\xc4\x87 zamieszkuj\xc4\x85ca tereny po\xc5\x82o\xc5\xbcone nad Renem i Mozel\xc4\x85. Osadnicy zak\xc5\x82adali w\xc5\x82asne miasta, gdzie budowali ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y obronne._NEWLINE_Reformacja w Siedmiogrodzie mia\xc5\x82a miejsce w latach 1542\xe2\x80\x931550. Zosta\xc5\x82a ona przyj\xc4\x99ta przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87 sask\xc4\x85, a jej krzewicielem zosta\xc5\x82 Johannes Honterus. W 1550 oficjalnie uznano ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 ewangelicki. Siedzib\xc4\x85 lutera\xc5\x84skiego biskupstwa w latach 1572\xe2\x80\x931867 pozostawa\xc5\x82 Biertan, nast\xc4\x99pnie przeniesiono je do Sybinu._NEWLINE_Poza Sasami, ludno\xc5\x9b\xc4\x87 wyznania ewangelickiego stanowili r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc osadnicy pochodz\xc4\x85cy z rejonu Alp, Hanau i Durlach. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci zintegrowali si\xc4\x99 oni z ludno\xc5\x9bci\xc4\x85 sask\xc4\x85._NEWLINE_Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 ewangelicki rozwija\xc5\x82 si\xc4\x99, reprezentowa\xc5\x82 interesy saskie w kwestiach politycznych i ekonomicznych, a tak\xc5\xbce kulturowych. Du\xc5\xbc\xc4\x85 uwag\xc4\x99 przyk\xc5\x82ada\xc5\x82 do zagadnie\xc5\x84 edukacyjnych, szko\xc5\x82y ko\xc5\x9bcielne sta\xc5\x82y si\xc4\x99 centrum jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci. W 1900 zatrudnia\xc5\x82 w swoich szko\xc5\x82ach ponad 1000 nauczycieli._NEWLINE_Po I wojnie \xc5\x9bwiatowej i rozpadzie Austro W\xc4\x99gier, skutkuj\xc4\x85cym w\xc5\x82\xc4\x85czeniu Siedmiogrodu do Rumunii, z Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Ewangelickiego Wyznania Augsburskiego w siedmiogrodzkiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci W\xc4\x99gier powsta\xc5\x82 Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Ewangelicki Wyznania Augsburskiego w Rumunii. Do nowego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, opr\xc3\xb3cz zbor\xc3\xb3w historycznie wchodz\xc4\x85cych jego sk\xc5\x82ad, w\xc5\x82\xc4\x85czono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc parafie z innych teren\xc3\xb3w dawniej wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad Austro-W\xc4\x99gier, jak Banat i Bukowina, a opr\xc3\xb3cz tego tak\xc5\xbce zbory z Besarabii i Wo\xc5\x82oszczyzny._NEWLINE_Pod wp\xc5\x82ywem przemian politycznych i radykalizacji w latach trzydziestych kierownictwo ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pozostawa\xc5\x82o pod coraz mocniejsz\xc4\x85 presj\xc4\x85 rozpocz\xc4\x99cia aktywnego udzia\xc5\x82u w rumu\xc5\x84skiej i niemieckiej polityce. Doprowadzi\xc5\x82o to do rezygnacji dotychczasowego biskupa na wniosek rumu\xc5\x84skich sympatyk\xc3\xb3w narodowego socjalizmu. Nowym biskupem zosta\xc5\x82 Wilhelm Staedel, zwi\xc4\x85zany ze \xc5\x9brodowiskiem Niemieckich Chrze\xc5\x9bcijan. Opozycyjne dzia\xc5\x82ania antynacjonalistyczne, reprezentowane cho\xc4\x87by przez proboszcza z Bra\xc8\x99ova, Konrada M\xc3\xb6ckela, pozostawa\xc5\x82y w mniejszo\xc5\x9bci._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie lat 1944\xe2\x80\x931945 rozpocz\xc4\x99to odbudow\xc4\x99 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Wielu jego cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o do 1950 wywiezionych do pracy przymusowej w Zwi\xc4\x85zku Radzieckim. Na skutek wyw\xc5\x82aszcze\xc5\x84 prowadzonych przez w\xc5\x82adze komunistyczne, ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 utraci\xc5\x82 nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do niego szko\xc5\x82y, grunty oraz lasy. Zachowa\xc5\x82 jedynie budynki ko\xc5\x9bcielne. Wszystkie wyznaniowe organizacje, jak Stowarzyszenie Kobiet Ewangelickich, zosta\xc5\x82y rozwi\xc4\x85zane._NEWLINE_Od czasu wyboru Friedricha M\xc3\xbcllera-Langenthala na stanowisko biskupa, ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 na nowo rozwija\xc4\x87, pomimo politycznych represji._NEWLINE_W 1955 roku powo\xc5\x82ano Protestancki Instytut Teologiczny w Klu\xc5\xbc-Napoka, kszta\xc5\x82c\xc4\x85cy duchownych. W Sybinie powo\xc5\x82ano jego fili\xc4\x99 niemieckoj\xc4\x99zyczn\xc4\x85, gdzie od 1994 prowadzone jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przygotowanie kobiet do pe\xc5\x82nienia pos\xc5\x82ugi duszpasterskiej._NEWLINE_Pomimo pewnych ogranicze\xc5\x84, w czasie rz\xc4\x85d\xc3\xb3w komunistycznych prowadzona by\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc edukacja dzieci. W zwi\xc4\x85zku z wzrostem liczby ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stw mieszanych, rozpocz\xc4\x99te zosta\xc5\x82o w niekt\xc3\xb3rych zborach prowadzenie przygotowa\xc5\x84 do konfirmacji w j\xc4\x99zyku rumu\xc5\x84skim, a tak\xc5\xbce rumu\xc5\x84skoj\xc4\x99zycznych nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw._NEWLINE_W 1990 dwie trzecie cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a wyemigrowa\xc5\x82o do Niemiec. W kolejnych latach proces post\xc4\x99powa\xc5\x82, wskutek czego w kraju pozosta\xc5\x82o 15 procent siedmiogrodzkich luteran z populacji z lat poprzedzaj\xc4\x85cych 1990.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82czesno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 przyjmuje za swoje g\xc5\x82\xc3\xb3wne zadania g\xc5\x82oszenie S\xc5\x82owa Bo\xc5\xbcego i udzielanie sakrament\xc3\xb3w, duszpasterstwo i opiek\xc4\x99 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85, edukacj\xc4\x99 dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy, katechizacj\xc4\x99, zarz\xc4\x85dzanie i obs\xc5\x82ug\xc4\x99 archiw\xc3\xb3w oraz d\xc3\xb3br kultury, a tak\xc5\xbce ekumeniczn\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ami w kraju i za granic\xc4\x85. Stara si\xc4\x99 uczyni\xc4\x87 lutera\xc5\x84sk\xc4\x85 to\xc5\xbcsamo\xc5\x9b\xc4\x87 owocn\xc4\x85 i przekazywa\xc4\x87 \xc5\x9bwiadectwo reformacji.\n_START_SECTION_\nKierownictwo ko\xc5\x9bcielne\n_START_PARAGRAPH_\nNajwa\xc5\xbcniejsze decyzje dotycz\xc4\x85ce \xc5\xbcycia duchowego, kwestii prawnych i finansowych s\xc4\x85 podejmowane przez Synod Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Liczy oko\xc5\x82o 50 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych jedn\xc4\x85 trzeci\xc4\x85 stanowi\xc4\x85 osoby duchowne. Spotkania Synodu odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 raz w roku, przewa\xc5\xbcnie w listopadzie._NEWLINE_Konsystorz z\xc5\x82o\xc5\xbcony jest biskupa ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, wikariusza biskupiego, kuratora ko\xc5\x9bcielnego i delegat\xc3\xb3w wybranych przez Synod, razem dwana\xc5\x9bcie os\xc3\xb3b. W\xc5\x9br\xc3\xb3d cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w konsystorza dominuj\xc4\x85 liczebnie osoby \xc5\x9bwieckie. Przewodnicz\xc4\x85cym konsystorza pozostaje biskup, a kurator ko\xc5\x9bcielny jest jego zast\xc4\x99pc\xc4\x85. Dziekani, kt\xc3\xb3rych zadaniem jest wspieranie biskupa, tworz\xc4\x85 komitet doradczy._NEWLINE_Nie ma specjalnej formu\xc5\x82y ordynacji na urz\xc4\x85d biskupa, ma on taki sam status jak proboszcz parafii. Do jego zada\xc5\x84 nale\xc5\xbcy reprezentowanie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w kontaktach publicznych, ordynacja duchownych, troska w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe g\xc5\x82oszenie ewangelii i sprawowanie sakrament\xc3\xb3w. Biskup wybierany jest przez Synod na podstawie zg\xc5\x82oszonych kandydatur. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 jego kadencji nie jest ograniczona, a wiek emerytalny wynosi 70 lat._NEWLINE_Synod dokonuje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wyboru wikariusza biskupiego, kt\xc3\xb3rego kadencja trwa cztery lata._NEWLINE_Kurator ko\xc5\x9bcielny jest powo\xc5\x82ywany przez Synod na czteroletni\xc4\x85 kadencj\xc4\x99. Wykonuje on obowi\xc4\x85zki duchowe i reprezentuje biskupa.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z innymi ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ami\n_START_PARAGRAPH_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 jest cz\xc5\x82onkiem organizacji mi\xc4\x99dzynarodowych, takich jak \xc5\x9awiatowa Federacja Lutera\xc5\x84ska, Wsp\xc3\xb3lnota Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w Ewangelickich w Europie, Konferencja Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w Europejskich i \xc5\x9awiatowa Rada Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracuje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z innymi ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ami chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skimi na terenie Rumunii w ramach Ekumenicznego Stowarzyszenia Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w w Rumunii.'