b'\n_START_ARTICLE_\nMarcin Giersz\n_START_PARAGRAPH_\nMarcin Giersz, tak\xc5\xbce Gerss (ur. 23 pa\xc5\xbadziernika 1808 w Kowalkach, powiat go\xc5\x82dapski, zm. 25 marca 1895 w Lecu, obecnie Gi\xc5\xbcycko) \xe2\x80\x93 mazurski nauczyciel, pisarz i wydawca. Dzia\xc5\x82acz lutera\xc5\x84ski._NEWLINE_Pochodzi\xc5\x82 z rodziny ch\xc5\x82opskiej. Po uko\xc5\x84czeniu seminarium nauczycielskiego w Karalene ko\xc5\x82o Wystruci by\xc5\x82 nauczycielem w Miko\xc5\x82ajkach, Szestnie i Ster\xc5\x82awkach Wielkich. Marcin Giersz dzia\xc5\x82a\xc5\x82 na rzecz kultury mazurskiej. Uwa\xc5\xbcany by\xc5\x82 za germanizatora, m.in. wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 przeciw ks. Gustawowi Gizewiuszowi (zwolennikowi utrzymania j\xc4\x99zyka polskiego przez Mazur\xc3\xb3w pruskich), ale zw\xc5\x82aszcza po 1850 roku wybitnie przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do utrwalenia j\xc4\x99zyka polskiego w\xc5\x82a\xc5\x9bnie na Mazurach. Giersz uwa\xc5\xbca\xc5\x82 si\xc4\x99 za Mazura pruskiego - nie Polaka i nie Niemca. W swoich publikacjach gloryfikowa\xc5\x82 dynasti\xc4\x99 Hohenzollern\xc3\xb3w, zaznaczaj\xc4\x85c odr\xc4\x99bno\xc5\x9b\xc4\x87 j\xc4\x99zykow\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy Mazurami a Niemcami. By\xc5\x82 mi\xc5\x82o\xc5\x9bnikiem polszczyzny i literatury polskiej, publikowa\xc5\x82 utwory Kochanowskiego, Reja, Krasickiego, Karpi\xc5\x84skiego, Mickiewicza, G\xc3\xb3reckiego. Pisa\xc5\x82 artyku\xc5\x82y i utwory poetyckie o Ko\xc5\x9bciuszce, Sobieskim i inni. Z Gierszem polemizowali Polacy z Wielkopolski, zarzucaj\xc4\x85c mu lojalistyczn\xc4\x85 postaw\xc4\x99 wobec pa\xc5\x84stwa pruskiego i pot\xc4\x99piany przez Niemc\xc3\xb3w za zdrad\xc4\x99. Korespondowa\xc5\x82 z Wojciechem K\xc4\x99trzy\xc5\x84skim, kt\xc3\xb3ry bada\xc5\x82 i rozumia\xc5\x82 specyfik\xc4\x99 ludno\xc5\x9bci mazurskiej. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z nim m.in. ks. prof. Herman Pe\xc5\x82ka. Wydawana przez Giersza w j\xc4\x99zyku polskim "Gazeta Lecka", "Kalendarz Kr\xc3\xb3lewsko-Pruski i Ewangelicki" i \xc5\x9bpiewniki oddzia\xc5\x82ywa\xc5\x82y na Mazur\xc3\xb3w, jak i zach\xc4\x99ca\xc5\x82y do uprawiania w\xc5\x82asnej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. Jest nazywany "ojcem ludowej literatury mazurskiej".'