b'\n_START_ARTICLE_\nOperacja siniawi\xc5\x84ska (1942)\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o\n_START_PARAGRAPH_\nObl\xc4\x99\xc5\xbcenie Leningradu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 wczesn\xc4\x85 jesieni\xc4\x85 1941 roku. Do 8 wrze\xc5\x9bnia 1941 roku niemieckie i fi\xc5\x84skie si\xc5\x82y otoczy\xc5\x82y miasto, odcinaj\xc4\x85c wszystkie szlaki zaopatrzeniowe do Leningradu i do jego przedmie\xc5\x9b\xc4\x87. Jednak uderzenie na miasto nie powiod\xc5\x82o si\xc4\x99 i tym samym Leningrad sta\xc5\x82 si\xc4\x99 przedmiotem d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ego obl\xc4\x99\xc5\xbcenia. Podczas zimy 1941\xe2\x80\x931942 miasto by\xc5\x82o cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zaopatrywane poprzez tzw. "Drog\xc4\x99 \xc5\xbcycia", kt\xc3\xb3ra prowadzi\xc5\x82a przez zamarzni\xc4\x99te jezioro \xc5\x81adoga i pozwoli\xc5\x82a ona wytrwa\xc4\x87 obro\xc5\x84com. Jednak\xc5\xbce po zako\xc5\x84czeniu obl\xc4\x99\xc5\xbcenia Sewastopola 4 lipca 1942 roku zwolni\xc5\x82y si\xc4\x99 walcz\xc4\x85ce tam oddzia\xc5\x82y Wehrmachtu i tym samym niemiecka 11. Armia zosta\xc5\x82a u\xc5\xbcyta w ataku na Leningrad._NEWLINE_Radzieckie si\xc5\x82y pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82y przerwa\xc4\x87 obl\xc4\x99\xc5\xbcenie, kt\xc3\xb3re powodowa\xc5\x82o olbrzymie straty w\xc5\x9br\xc3\xb3d ludno\xc5\x9bci cywilnej jak i samego miasta, zw\xc5\x82aszcza jego przemys\xc5\x82u. Tzw. "Droga \xc5\xbcycia" by\xc5\x82a regularnie niszczona przez ataki niemieckiej Luftwaffe. Kilka mniejszych ofensyw przeprowadzono w 1942 roku w tym rejonie, ale i one zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 niepowodzeniem. Ostatnia ofensywa w pobli\xc5\xbcu Lubania zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 okr\xc4\x85\xc5\xbceniem i zniszczeniem wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci jednostek 2. Armii Uderzeniowej. Pomimo tego otwarcie szlaku zaopatrzeniowego do Leningradu by\xc5\x82o tak istotne, \xc5\xbce przygotowania do nowej operacji rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 prawie natychmiast po kl\xc4\x99sce pod Lubaniem.\n_START_SECTION_\nPrzygotowania\n_START_PARAGRAPH_\nTeren na po\xc5\x82udnie od jeziora \xc5\x81adoga jest podmok\xc5\x82y i g\xc4\x99sto poro\xc5\x9bni\xc4\x99ty lasem. Takie ukszta\xc5\x82towanie terenu wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82o powa\xc5\xbcne na os\xc5\x82abienie mobilno\xc5\x9bci pojazd\xc3\xb3w i artylerii. Dodatkowo las chroni skutecznie przed obserwacj\xc4\x85 na obydw\xc3\xb3ch kierunkach. Jedn\xc4\x85 z kluczowych lokalizacji by\xc5\x82y Wzg\xc3\xb3rza Siniawi\xc5\x84skie, kt\xc3\xb3re wznosi\xc5\x82y si\xc4\x99 ok. 150 m nad otaczaj\xc4\x85cym je p\xc5\x82askim terenem. Wzg\xc3\xb3rza by\xc5\x82y jednym z nielicznych dobrych punkt\xc3\xb3w obserwacyjnych i nie by\xc5\x82y podmok\xc5\x82e. Linia frontu nie zmieni\xc5\x82a si\xc4\x99 prawie w og\xc3\xb3le od ustanowienia blokady, co pozwoli\xc5\x82o Niemcom zbudowa\xc4\x87 g\xc4\x99st\xc4\x85 sie\xc4\x87 punkt\xc3\xb3w oporu po\xc5\x82\xc4\x85czonych ze sob\xc4\x85 rowami, chronionymi r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi przeszkodami i wspieranymi ogniem artylerii i mo\xc5\xbadzierzy.\n_START_SECTION_\nPlany Niemc\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPlan zdobycia Leningradu na prze\xc5\x82omie lata i jesieni 1942 roku zrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 wpierw w OKW (Oberkommando der Wehrmacht). By\xc5\x82a to Dyrektywa nr 41 z 5 kwietnia 1942 roku. Dyrektywa podkre\xc5\x9bla\xc5\x82a, \xc5\xbce zdobycie Leningradu i ofensywa na Kaukaz to nadrz\xc4\x99dne cele letniej kampanii na froncie wschodnim. Podczas dyskusji z Hitlerem 30 czerwca dow\xc3\xb3dca Grupy Armii "P\xc3\xb3\xc5\x82noc" feldmarsz. Georg von K\xc3\xbcchler przedstawi\xc5\x82 kilka operacji, kt\xc3\xb3re pomog\xc5\x82yby przeprowadzi\xc4\x87 wspomnian\xc4\x85 wcze\xc5\x9bniej dyrektyw\xc4\x99. Po tych rozmowach OKH zacz\xc4\x99\xc5\x82o przemieszcza\xc4\x87 ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85 artyleri\xc4\x99 z Sewastopola, w tym baterie obl\xc4\x99\xc5\xbcnicze Gustav, Dora i Karl, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y pom\xc3\xb3c w prze\xc5\x82amaniu radzieckich linii obronnych i w zniszczeniu twierdzy kronsztadzkiej. Przemieszczanie wojsk zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 23 lipca, tego samego dnia Dyrektywa Hitlera nr 45 nakaza\xc5\x82a Grupie Armii "P\xc3\xb3\xc5\x82noc" zaj\xc4\x85\xc4\x87 Leningrad na pocz\xc4\x85tku wrze\xc5\x9bnia. Operacji nadano kryptonim "Feuerzauber" (Magiczny Ogie\xc5\x84), a atak mia\xc5\x82 zosta\xc4\x87 przeprowadzony przez si\xc5\x82y 11. Armii. Opr\xc3\xb3cz tego OKH wys\xc5\x82a\xc5\x82o VIII Korpus Lotniczy, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 wspiera\xc4\x87 z powietrza si\xc5\x82y l\xc4\x85dowe. 30 lipca kryptonim operacji zmieniono na "Nordlicht" (niem. P\xc3\xb3\xc5\x82nocne \xc5\x9awiat\xc5\x82o)._NEWLINE_Operacja wymaga\xc5\x82a trzech korpus\xc3\xb3w armijnych, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y przerwa\xc4\x87 obron\xc4\x99 radzieck\xc4\x85 na po\xc5\x82udnie od Leningradu. Jeden z korpus\xc3\xb3w mia\xc5\x82 wtedy odci\xc4\x85\xc4\x87 wojska od strony po\xc5\x82udniowej i zachodniej, podczas gdy pozosta\xc5\x82e dwa korpusy mia\xc5\x82y skierowa\xc4\x87 si\xc4\x99 na wsch\xc3\xb3d i zniszczy\xc4\x87 radzieckie si\xc5\x82y mi\xc4\x99dzy rzek\xc4\x85 New\xc4\x85 a jeziorem \xc5\x81adoga. W ko\xc5\x84cu te trzy korpusy mia\xc5\x82y zaj\xc4\x85\xc4\x87 Leningrad bez powa\xc5\xbcniejszych walk ulicznych._NEWLINE_To mia\xc5\x82o z kolei zwolni\xc4\x87 wojska zwi\xc4\x85zane z tym obl\xc4\x99\xc5\xbceniem i u\xc5\xbcy\xc4\x87 je gdzie\xc5\x9b indziej, co mog\xc5\x82o sprawi\xc4\x87, \xc5\xbce zwyci\xc4\x99stwo niemieckie na froncie wschodnim sta\xc5\x82oby si\xc4\x99 znacznie bardziej prawdopodobne. W tym samym bowiem czasie Niemcy przygotowywali si\xc4\x99 do bitwy pod Stalingradem. W sumie 11. Armia mia\xc5\x82a pod swoim dow\xc3\xb3dztwem w rejonie Leningradu og\xc3\xb3ln\xc4\x85 liczb\xc4\x99 12 dywizji.\n_START_SECTION_\nPlany Rosjan\n_START_PARAGRAPH_\nZwi\xc4\x85zek Radziecki pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 znie\xc5\x9b\xc4\x87 blokad\xc4\x99 Leningradu przez ca\xc5\x82y 1942 rok. Podczas gdy zar\xc3\xb3wno ofensywa zimowa jak i operacja luba\xc5\x84ska nie zdo\xc5\x82a\xc5\x82y przerwa\xc4\x87 okr\xc4\x85\xc5\xbcenia, to teraz zaledwie 16 km dzieli\xc5\x82o Front Leningradzki od Frontu Wo\xc5\x82chowskiego. Ofensywa mia\xc5\x82a na celu po\xc5\x82\xc4\x85czenie si\xc5\x82 tych dw\xc3\xb3ch front\xc3\xb3w i ustanowienie szlaku zaopatrzeniowego do Leningradu. Poniewa\xc5\xbc Front Leningradzki by\xc5\x82 w tym czasie s\xc5\x82abszy, to z tego powodu Front Wo\xc5\x82chowski mia\xc5\x82 przeprowadzi\xc4\x87 ofensyw\xc4\x99, podczas gdy Leningradzki mia\xc5\x82 przeprowadza\xc4\x87 lokalne ataki i zajmowa\xc4\x87 przycz\xc3\xb3\xc5\x82ki po drugiej stronie rzeki Newy. 8. Armia Frontu Wo\xc5\x82chowskiego by\xc5\x82a czo\xc5\x82ow\xc4\x85 armi\xc4\x85 w tym ataku, za\xc5\x9b 4. Gwardyjski Korpus Strzelecki znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w drugim rzucie, a nowo formuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 2. Armia Uderzeniowa w trzecim._NEWLINE_Bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99 bardzo trudny i silnie ufortyfikowany teren wojska radzieckie (w odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od poprzednich operacji) by\xc5\x82y dobrze zaopatrzone i uzbrojone. 8. Armia zosta\xc5\x82a wzmocniona czo\xc5\x82gami i artyleri\xc4\x85. U\xc5\x9bredniaj\xc4\x85c, ka\xc5\xbcda dywizja strzelecka by\xc5\x82a wsparta batalionem pancernym, kilkoma pu\xc5\x82kami artylerii i jedn\xc4\x85 do dw\xc3\xb3ch bateriami Katiusz. To pozwoli\xc5\x82o radzieckim si\xc5\x82om przemie\xc5\x9bci\xc4\x87 od 60 do 100 dzia\xc5\x82 i od 5 do 9 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w na ka\xc5\xbcdy kilometr frontu g\xc5\x82\xc3\xb3wnej ofensywy. Wojska by\xc5\x82y uzbrojone w du\xc5\xbc\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 pistolet\xc3\xb3w maszynowych PPD-40 i PPSz-41. Do ka\xc5\xbcdej baterii artylerii do\xc5\x82\xc4\x85czono oddzia\xc5\x82y in\xc5\xbcynieryjne, kt\xc3\xb3re powodowa\xc5\x82y zwi\xc4\x99kszenie mobilno\xc5\x9bci jednostek.\n_START_SECTION_\nBitwa\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xbbadna ze stron nie wiedzia\xc5\x82a, \xc5\xbce nawzajem szykuje ofensyw\xc4\x99 w tym regionie. Niemieckie si\xc5\x82y zda\xc5\x82y sobie spraw\xc4\x99 z tego, \xc5\xbce radzieckie dzia\xc5\x82ania by\xc5\x82y przeprowadzone na szerok\xc4\x85 skal\xc4\x99 dopiero w ci\xc4\x85gu kilku dni po rozpocz\xc4\x99ciu ataku 8. Armii, co nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 27 sierpnia 1942 roku. To spowodowa\xc5\x82o, \xc5\xbce 11. Armia i VIII Korpus Lotniczy zmieni\xc5\x82y swoje pierwotne zadania i wda\xc5\x82y si\xc4\x99 w walk\xc4\x99 z g\xc5\x82\xc3\xb3wnym uderzeniem radzieckiej ofensywy, tym samym rezygnuj\xc4\x85c bezpo\xc5\x9brednio z ofensywy na Leningrad. Podobnie radzieckie wojska by\xc5\x82y nie\xc5\x9bwiadome przemieszczenia 11. Armii w rejon Leningradu i spodziewa\xc5\x82y si\xc4\x99 tylko napotka\xc4\x87 jednostki 10 dywizji 18. Armii. Innymi s\xc5\x82owy przemieszczenie jednostek niemieckich z Krymu nie zosta\xc5\x82o przez Rosjan wykryte. To oznacza\xc5\x82o z kolei, \xc5\xbce radzieckie si\xc5\x82y rozpoczyna\xc5\x82y ofensyw\xc4\x99 bez przewagi liczebnej zanim bitwa si\xc4\x99 jeszcze w og\xc3\xb3le rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\nRadziecka ofensywa, Front Leningradzki, 19-26 sierpnia\n_START_PARAGRAPH_\nOstatecznie operacja radziecka rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 przed niemieck\xc4\x85 19 sierpnia, chocia\xc5\xbc niemieckie \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a podaj\xc4\x85 inne daty. Spowodowane jest to tym, \xc5\xbce ofensywa Frontu Wo\xc5\x82chowskiego rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 dopiero po 27 sierpnia. Niemiecka operacja mia\xc5\x82a rozpocz\xc4\x85\xc4\x87 si\xc4\x99 14 wrze\xc5\x9bnia. Front Leningradzki jak ju\xc5\xbc wspomniano rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 ofensyw\xc4\x99 19 sierpnia, jednak z powodu ograniczonych zasob\xc3\xb3w w sprz\xc4\x99cie i ludziach front zdo\xc5\x82a\xc5\x82 jedynie zaj\xc4\x85\xc4\x87 przycz\xc3\xb3\xc5\x82ki po drugiej stronie rzeki Newy, co mia\xc5\x82o pom\xc3\xb3c po\xc5\x82\xc4\x85czeniu si\xc4\x99 z Frontem Wo\xc5\x82chowskim. Strona niemiecka nie odebra\xc5\x82a tego jako powa\xc5\xbcnej ofensywy, poniewa\xc5\xbc Front Leningradzki ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej przeprowadza\xc5\x82 lokalne ofensywy w lipcu i na pocz\xc4\x85tku sierpnia. 19 sierpnia Franz Halder zanotowa\xc5\x82 w swoim dzienniku: "Mamy do czynienia jak zwykle z drobnymi atakami w rejonie". Tym samym nie podj\xc4\x99to \xc5\xbcadnych dodatkowych obronnych krok\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wna ofensywa radziecka, Front Wo\xc5\x82chowski, 27 sierpnia \xe2\x80\x93 9 wrze\xc5\x9bnia\n_START_PARAGRAPH_\nOfensywa Frontu Wo\xc5\x82chowskiego rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 rankiem 27 sierpnia. Zakamuflowana koncentracja wojsk pozwoli\xc5\x82a Rosjanom cieszy\xc4\x87 si\xc4\x99 z przywileju sporej przewagi pierwszego dnia zar\xc3\xb3wno je\xc5\x9bli chodzi o ludzi, czo\xc5\x82gi i artyleri\xc4\x99 i dodatkowo zaskoczy\xc5\x82a Niemc\xc3\xb3w. 8. Armia odnosi\xc5\x82a pocz\xc4\x85tkowe sukcesy rozpraszaj\xc4\x85c pierwsz\xc4\x85 lini\xc4\x99 niemieckiej obrony i wdzieraj\xc4\x85c si\xc4\x99 na 3 km w g\xc5\x82\xc4\x85b linii niemieckich w czasie pierwszego dnia ofensywy. Jednak wst\xc4\x99pne pr\xc3\xb3by rozszerzenia ataku na flanki nie powiod\xc5\x82y si\xc4\x99 z powodu pot\xc4\x99\xc5\xbcnego oporu Niemc\xc3\xb3w. Niemieckie dow\xc3\xb3dztwo zareagowa\xc5\x82o przemieszczeniem 5. Dywizji G\xc3\xb3rskiej i 28. Lekkiej Dywizji Piechoty (J\xc3\xa4ger). G\xc5\x82\xc3\xb3wne si\xc5\x82y 170. Dywizji Piechoty, kt\xc3\xb3re dopiero co dotar\xc5\x82y do Mgi tak\xc5\xbce przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 do ofensywy. Opr\xc3\xb3cz tego Hitler rozkaza\xc5\x82 3. Dywizji G\xc3\xb3rskiej zmian\xc4\x99 przemieszczenia z Finlandii do Estonii._NEWLINE_29 sierpnia przerwa w niemieckiej linii obrony by\xc5\x82a g\xc5\x82\xc4\x99boka na 7 km. W celu utrzymania ofensywy w kierunku Siniawina radzieckie si\xc5\x82y rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y wprowadzanie do walki swoich dywizji drugiego rzutu. Si\xc5\x82y niemieckie wzmocnione zosta\xc5\x82y dodatkowo w\xc5\x82asn\xc4\x85 dywizj\xc4\x85 pancern\xc4\x85 i cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 96. Dywizji Piechoty. Na zwr\xc3\xb3cenie uwagi zas\xc5\x82uguje to, \xc5\xbce tego dnia po raz pierwszy przemieszczono czo\xc5\x82gi Tygrys, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82y si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 502. Batalionu Czo\xc5\x82gowego, kt\xc3\xb3ry 29 sierpnia posiada\xc5\x82 cztery Tygrysy. Pr\xc3\xb3ba kontrataku za pomoc\xc4\x85 tych czo\xc5\x82g\xc3\xb3w nie powiod\xc5\x82a si\xc4\x99, poniewa\xc5\xbc dwa z czo\xc5\x82g\xc3\xb3w natychmiast si\xc4\x99 zepsu\xc5\x82y, a w trzecim czo\xc5\x82gu dosz\xc5\x82o do przegrzania silnika._NEWLINE_Podczas pierwszej fazy wys\xc5\x82ano lotnicze wzmocnienia do 1. Floty Powietrznej Luftwaffe nale\xc5\xbc\xc4\x85cej do Luftwafenkommando Ost (Wschodnie Dow\xc3\xb3dztwo Luftwaffe). Oberkommando der Luftwaffe (Naczelne Dow\xc3\xb3dztwo Luftwaffe) wys\xc5\x82a\xc5\x82o kilka Jagdgeschwader (Eskadra My\xc5\x9bliwska), aby wspom\xc3\xb3c niemieck\xc4\x85 obron\xc4\x99 w intensywnych radzieckich atakach z powietrza. JG 54 i JG 77 zosta\xc5\x82y pospiesznie wys\xc5\x82ane w celu zapewnienia przewagi powietrznej w operacjach na froncie bitwy. Pomimo oporu ze strony radzieckiej 14. Armii Lotniczej i jej przewagi w stosunku 2:1 Luftwaffe utrzyma\xc5\x82o dominacj\xc4\x99 w powietrzu. 1. Flota Powietrzna Luftwaffe zniszczy\xc5\x82a 42 radzieckie samoloty w powa\xc5\xbcnych bitwach powietrznych 1 i 2 wrze\xc5\x9bnia i tym samym zniwelowa\xc5\x82a nacisk Rosjan na niemieckie si\xc5\x82y l\xc4\x85dowe. Niemieckie dzia\xc5\x82ania powietrzne mog\xc5\x82y by\xc4\x87 tak efektywne, poniewa\xc5\xbc istniej\xc4\x85 dowody, \xc5\xbce morale pilot\xc3\xb3w radzieckich by\xc5\x82o ju\xc5\xbc od d\xc5\x82u\xc5\xbcszego czasu bardzo s\xc5\x82abe i piloci nie dawali z siebie wszystkiego. To spowodowa\xc5\x82o gwa\xc5\x82town\xc4\x85 reakcj\xc4\x99 Stalina, kt\xc3\xb3ry zagrozi\xc5\x82, \xc5\xbce piloci, kt\xc3\xb3rzy b\xc4\x99d\xc4\x85 odmawia\xc4\x87 aktywnej walki z wrogiem stan\xc4\x85 przed s\xc4\x85dem wojskowym._NEWLINE_5 wrze\xc5\x9bnia nast\xc4\x85pi\xc5\x82a kulminacja ofensywy (ofensywa posun\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 o 9 km w g\xc5\x82\xc4\x85b obrony niemieckiej) i by\xc5\x82 to najdalszy punkt jaki osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a ta ofensywa. Tym samym brakowa\xc5\x82o ju\xc5\xbc tylko 6 km do osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia brzegu Newy. Pr\xc3\xb3by wyzwolenia Siniawina i przylegaj\xc4\x85cych do niego wzg\xc3\xb3rz spotka\xc5\x82y si\xc4\x99 z wyj\xc4\x85tkowym oporem i nie uda\xc5\x82y si\xc4\x99. Na skrzyd\xc5\x82ach radzieckie si\xc5\x82y zdoby\xc5\x82y niemieckie umocnienia w Miszino 3 wrze\xc5\x9bnia i Woronowo 7 wrze\xc5\x9bnia. Jednak nie zdo\xc5\x82ano wyzwoli\xc4\x87 wi\xc4\x99cej terenu i aby prze\xc5\x82ama\xc4\x87 pat u\xc5\xbcyto wojsk trzeciego rzutu (2. Armia Uderzeniowa), ale niemieckie kontrataki ze skrzyde\xc5\x82 zatrzyma\xc5\x82y i t\xc4\x99 ofensyw\xc4\x99. 7 wrze\xc5\x9bnia dwie dywizje 8. Armii zosta\xc5\x82y zast\xc4\x85pione \xc5\x9bwie\xc5\xbc\xc4\x85 dywizj\xc4\x85 i brygad\xc4\x85 pancern\xc4\x85 w celu kontynuacji ofensywy.\n_START_SECTION_\nPat w dniach 10-20 wrze\xc5\x9bnia\n_START_PARAGRAPH_\nJak ju\xc5\xbc wspomniano bitwa zamieni\xc5\x82a si\xc4\x99 w sytuacj\xc4\x99 patow\xc4\x85, gdzie \xc5\xbcadna ze stron mimo pr\xc3\xb3b nie zdobywa\xc5\x82a nowego terenu. Mi\xc4\x99dzy 10 a 19 wrze\xc5\x9bnia nie dosz\xc5\x82o do powa\xc5\xbcnych zmian. Strona radziecka czeka\xc5\x82a na posi\xc5\x82ki i wsparcie powietrzne maj\xc4\x85c nadziej\xc4\x99 na sforsowanie tych brakuj\xc4\x85cych 7 km, kt\xc3\xb3re oddziela\xc5\x82y je od Frontu Leningradzkiego, ale oczekiwanie na posi\xc5\x82ki przed\xc5\x82u\xc5\xbca\xc5\x82o si\xc4\x99._NEWLINE_Zatrzymawszy radzieck\xc4\x85 ofensyw\xc4\x99 si\xc5\x82y niemieckie chcia\xc5\x82y j\xc4\x85 teraz zniszczy\xc4\x87. Manstein, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 mianowany przez Hitlera na dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 wojsk w tym rejonie, nosi\xc5\x82 si\xc4\x99 z zamiarem odci\xc4\x99cia tego wybrzuszenia, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82o stworzone przez radzieck\xc4\x85 ofensyw\xc4\x99. Jednak pierwszy kontratak 10 wrze\xc5\x9bnia nie uda\xc5\x82 si\xc4\x99 i zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 du\xc5\xbcymi stratami po napotkaniu przez Niemc\xc3\xb3w rozleg\xc5\x82ych p\xc3\xb3l minowych, ognia artylerii oraz mo\xc5\xbadzierzy. W tej sytuacji Manstein zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 skoncentrowa\xc4\x87 si\xc5\x82y na tzw. atak no\xc5\xbcycowy, podczas gdy lokalne kontrataki Niemc\xc3\xb3w trzyma\xc5\x82y w szachu radzieckie pr\xc3\xb3by kontynuowania ofensywy.\n_START_SECTION_\nNiemiecka kontrofensywa w dniach 21 wrze\xc5\x9bnia \xe2\x80\x93 15 pa\xc5\xbadziernika\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wna kontrofensywa Niemc\xc3\xb3w rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 21 wrze\xc5\x9bnia. W ataku bra\xc5\x82o udzia\xc5\x82 6 dywizji \xe2\x80\x93 121. Dywizja Piechoty naciera\xc5\x82a z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy, za\xc5\x9b 24., 132. i 170. Dywizja Piechoty XXX Korpusu Armijnego naciera\xc5\x82y z po\xc5\x82udnia, a 3. Dywizja G\xc3\xb3rska i 28. Lekka Dywizja Piechoty czai\xc5\x82y si\xc4\x99 w odwodzie. 5. Dywizja G\xc3\xb3rska ponios\xc5\x82a du\xc5\xbce straty i nie bra\xc5\x82a wi\xc4\x99kszego udzia\xc5\x82u w kontrofensywie._NEWLINE_Kontratakuj\xc4\x85cy Niemcy napotkali na te samy problemy co si\xc5\x82y radzieckie w poprzednim miesi\xc4\x85cu. Marsz w bardzo trudnym terenie prze\xc5\x82amuj\xc4\x85cy pozycje obronne by\xc5\x82 bardzo spowolniony, a straty bardzo du\xc5\xbce. Dopiero 25 wrze\xc5\x9bnia, po pi\xc4\x99ciu dniach zaciek\xc5\x82ych walk, si\xc5\x82y niemieckie po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 niedaleko miasta Gajtolowo i tym samym cze\xc5\x9b\xc4\x87 radzieckiej 8. Armii (6. Gwardyjski Korpus Strzelecki) i 2. Armii Uderzeniowej znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w okr\xc4\x85\xc5\xbceniu. Po poradzeniu sobie z radzieckimi pr\xc3\xb3bami wydostania si\xc4\x99 z okr\xc4\x85\xc5\xbcenia si\xc5\x82y te zosta\xc5\x82y zbombardowane ci\xc4\x99\xc5\xbckim ogniem artylerii i atak\xc3\xb3w lotniczych. W tym samym czasie 28. Lekka Dywizja Piechoty i 12. Dywizja Pancerna udaremni\xc5\x82y pr\xc3\xb3by Frontu Leningradzkiego rozszerzenia przycz\xc3\xb3\xc5\x82k\xc3\xb3w._NEWLINE_W krwawych walkach od ko\xc5\x84ca wrze\xc5\x9bnia do 15 pa\xc5\xbadziernika niemieckie si\xc5\x82y zmniejszy\xc5\x82y wybrzuszenie i ponownie zaj\xc4\x99\xc5\x82y wcze\xc5\x9bniej utracone punkty umocnie\xc5\x84 opr\xc3\xb3cz ma\xc5\x82ego przycz\xc3\xb3\xc5\x82ka utrzymanego przez Front Leningradzki w pobli\xc5\xbcu Moskiewskiej Dubrowki.\n_START_SECTION_\nPo bitwie\n_START_PARAGRAPH_\nDla Zwi\xc4\x85zku Radzieckiego operacja by\xc5\x82a bardzo kosztown\xc4\x85 pora\xc5\xbck\xc4\x85, chocia\xc5\xbc w por\xc3\xb3wnaniu z kl\xc4\x99sk\xc4\x85 Rosjan niedaleko Miasnoja Bora w czerwcu i lipcu, kiedy to 2. Armia Uderzeniowa zosta\xc5\x82a niemal ca\xc5\x82kowicie zniszczona i wzi\xc4\x99to 33 000 je\xc5\x84c\xc3\xb3w, to ta pora\xc5\xbcka nie wydawa\xc5\x82a si\xc4\x99 a\xc5\xbc tak wielka. Dopiero po trzech miesi\xc4\x85cach radzieckie si\xc5\x82y by\xc5\x82y w stanie przeprowadzi\xc4\x87 now\xc4\x85 ofensyw\xc4\x99, operacj\xc4\x99 "Iskra". Operacja ta zdo\xc5\x82a\xc5\x82a otworzy\xc4\x87 korytarz do Leningradu w styczniu 1943 roku._NEWLINE_Dla Niemc\xc3\xb3w efekty by\xc5\x82y wi\xc4\x99ksze, ale chocia\xc5\xbc radzieckie zagro\xc5\xbcenie zosta\xc5\x82o wyeliminowane, a pozycje 18. Armii ustabilizowa\xc5\x82y si\xc4\x99, to jednak 11. Armia ponios\xc5\x82a olbrzymie straty w ludziach, sprz\xc4\x99cie i amunicji. 18. Armia tak\xc5\xbce ponios\xc5\x82a straty, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci 223. Dywizja Piechoty, kt\xc3\xb3ra broni\xc5\x82a si\xc4\x99 przed atakiem 8. Armii w pierwszym dniu radzieckiej ofensywy. Du\xc5\xbce straty spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce OKH wyda\xc5\x82o rozkaz operacyjny nr 1, nakazuj\xc4\x85cy Grupie Armii "P\xc3\xb3\xc5\x82noc" nie przeprowadzania \xc5\xbcadnych akcji ofensywnych zim\xc4\x85 1942\xe2\x80\x931943. Dodatkowo w listopadzie 1942 roku niemieckie wzmocnienia i inne jednostki zosta\xc5\x82y przesuni\xc4\x99te z Grupy Armii "P\xc3\xb3\xc5\x82noc" na po\xc5\x82udnie, by wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w walce z kontrofensyw\xc4\x85 radzieck\xc4\x85 pod Stalingradem, tym samym operacja "Nordlicht" zosta\xc5\x82a zaniechana.'