b'\n_START_ARTICLE_\nSYLOK\n_START_PARAGRAPH_\nSYLOK (System lokalizacji) \xe2\x80\x93 jeden z modu\xc5\x82\xc3\xb3w systemu dyspozytorskiego MSD-80. SYLOK powsta\xc5\x82 w Zak\xc5\x82adzie System\xc3\xb3w Dyspozytorskich ZB-7 (wcze\xc5\x9bniej Zak\xc5\x82ad System\xc3\xb3w Sterowania BS-3) Centrum Naukowo-Produkcyjnego Elektrotechniki i Automatyki G\xc3\xb3rniczej EMAG w Katowicach, na pocz\xc4\x85tku lat 80. XX wieku. Baz\xc4\x85 sprz\xc4\x99tow\xc4\x85 systemu by\xc5\x82 minikomputer PRS-4 wyposa\xc5\xbcony w wydzielony kana\xc5\x82 przemys\xc5\x82owy, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cy akwizycj\xc4\x99 sygna\xc5\x82\xc3\xb3w analogowych, kt\xc3\xb3rych \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em by\xc5\x82y zainstalowane w podziemiach kopalni sejsmometry. Prototyp systemu zainstalowano w kopalni SZOMBIERKI, w lutym 1983 roku. Pozytywne rezultaty do\xc5\x9bwiadczalnej eksploatacji spowodowa\xc5\x82y instalacj\xc4\x99 systemu SYLOK w 16 polskich kopaniach zagro\xc5\xbconych t\xc4\x85paniami. W po\xc5\x82owie lat 80. XX stulecia sprzedano do Chin 5 system\xc3\xb3w SYLOK oraz licencj\xc4\x99 na jego wytwarzanie (podobnie jak systemu SAK). By\xc5\x82 to wtedy jedyny w Polsce przypadek sprzeda\xc5\xbcy licencji systemu komputerowego.Od pocz\xc4\x85tku lat 90. XX wieku system SYLOK zast\xc4\x99powany by\xc5\x82 przez nast\xc4\x99pn\xc4\x85 generacj\xc4\x99 urz\xc4\x85dze\xc5\x84 nazwan\xc4\x85 ARAMIS, ale w wielu kopalniach SYLOK wykorzystywany jest do tej pory.\n_START_SECTION_\nPrzeznaczenie\n_START_PARAGRAPH_\nSYLOK przeznaczony by\xc5\x82 do automatycznego wyznaczania epicentrum i energii wstrz\xc4\x85su bezpo\xc5\x9brednio po jego wyst\xc4\x85pieniu. Do wyznaczania epicentrum, czyli miejsca wyst\xc4\x85pienia wstrz\xc4\x85su, wykorzystywano r\xc3\xb3\xc5\xbcnice czasu dotarcia tej samej fali sejsmicznej P do stanowisk poszczeg\xc3\xb3lnych sejsmometr\xc3\xb3w. Na podstawie r\xc3\xb3\xc5\xbcnic czasowych, wsp\xc3\xb3\xc5\x82rz\xc4\x99dnych stanowisk sejsmometr\xc3\xb3w oraz pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci rozchodzenia si\xc4\x99 fali sejsmicznej P lokalizowano epicentrum wstrz\xc4\x85su, a na podstawie czasu trwania sygna\xc5\x82\xc3\xb3w oraz ich amplitudy wyznaczano energi\xc4\x99 wstrz\xc4\x85su. Dane dostarczane przez system SYLOK (rozk\xc5\x82ad czasowo-przestrzenny oraz energia rzeczywista wstrz\xc4\x85s\xc3\xb3w sejsmologicznych), wraz z danymi pochodz\xc4\x85cymi z systemu SAK (rozk\xc5\x82ad czasowo-przestrzenny, energia umowna oraz aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 trzask\xc3\xb3w sejsmoakustycznych) oraz wynikami wierce\xc5\x84 ma\xc5\x82o\xc5\x9brednicowych umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y ocen\xc4\x99 rzeczywistego stanu zagro\xc5\xbcenia t\xc4\x85paniami. Pozwala\xc5\x82o to na efektywne prowadzenie profilaktyki t\xc4\x85paniowej (odpr\xc4\x99\xc5\xbcanie, nawadnianie, ograniczanie zatrudnienia w strefach zagro\xc5\xbconych, wzmacnianie obudowy) prowadz\xc4\x85cej do poprawy bezpiecze\xc5\x84stwa pracy za\xc5\x82\xc3\xb3g do\xc5\x82owych.\n_START_SECTION_\nZasada dzia\xc5\x82ania\n_START_PARAGRAPH_\nSejsmometry (typu SPI-80 lub SM-3) przetwarza\xc5\x82y fale sejsmiczne na analogowe sygna\xc5\x82y elektryczne, kt\xc3\xb3re przesy\xc5\x82ane by\xc5\x82y na powierzchni\xc4\x99 kopalni za po\xc5\x9brednictwem naturalnej, pr\xc4\x85dowej transmisji po liniach symetrycznych. Tam przetwarzane by\xc5\x82y, przez wielokana\xc5\x82owy przetwornik analogowo-cyfrowy i zapisywane w buforze FIFO, zlokalizowanym w pami\xc4\x99ci operacyjnej minikomputera PRS-4. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie specjalny algorytm wyszukiwa\xc5\x82, we wszystkich kana\xc5\x82ach przybli\xc5\xbcony pocz\xc4\x85tek fali P. Wykrycie przybli\xc5\xbconego pocz\xc4\x85tku fali powodowa\xc5\x82o zatrza\xc5\x9bni\xc4\x99cie bufora w taki spos\xc3\xb3b, \xc5\xbce zapami\xc4\x99tywano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przebieg z okresu 1,5 sekundy poprzedzaj\xc4\x85cego tak wyznaczony pocz\xc4\x85tek. Zatrza\xc5\x9bni\xc4\x99cie bufora uruchamia\xc5\x82o algorytm dok\xc5\x82adnego okre\xc5\x9blenia pocz\xc4\x85tku fali we wszystkich kana\xc5\x82ach oraz wyliczenia r\xc3\xb3\xc5\xbcnic czasowych pozwalaj\xc4\x85cych wyznaczy\xc4\x87 epicentrum wstrz\xc4\x85su. Na podstawie czasu trwania oraz amplitudy zarejestrowanych sygna\xc5\x82\xc3\xb3w obliczano energi\xc4\x99 wstrz\xc4\x85su. Informacje o epicentrum oraz energii wstrz\xc4\x85su, wy\xc5\x9bwietlane na ekranie monitora ekranowego, uzupe\xc5\x82niano przebiegami fal we wszystkich kana\xc5\x82ach z zaznaczonymi pierwszymi wej\xc5\x9bciami. Personel stacji ds. t\xc4\x85pa\xc5\x84 m\xc3\xb3g\xc5\x82 skorygowa\xc4\x87 wyznaczone automatycznie pocz\xc4\x85tki fal i ponownie wyliczy\xc4\x87 parametry epicentrum. Mia\xc5\x82o to szczeg\xc3\xb3lne znaczenie dla lokalizacji epicentrum wstrz\xc4\x85s\xc3\xb3w o ma\xc5\x82ej energii lub odleg\xc5\x82ych.'