b'\n_START_ARTICLE_\nSad\xc5\x82owo (wojew\xc3\xb3dztwo kujawsko-pomorskie)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug pierwszej wzmianki z 1313 r. wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do d\xc3\xb3br biskup\xc3\xb3w p\xc5\x82ockich. By\xc5\x82a dzier\xc5\xbcawiona przez Piotra \xc5\x9awink\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry w 1323 r. zgin\xc4\x85\xc5\x82 w obronie ziemi dobrzy\xc5\x84skiej, podczas najazdu litewskiego. Potomkowie Piotra oko\xc5\x82o 1367 r. zbudowali zamek rycerski, kt\xc3\xb3ry doszcz\xc4\x99tnie zniszczyli Krzy\xc5\xbcacy w 1431 r. W XVI w. w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami Sad\xc5\x82owa s\xc4\x85 Swaroccy herbu Rogala, a w XVII i XVIII w. Romoccy piecz\xc4\x99tuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 herbami \xc5\x9alepowron i Prawdzic._NEWLINE_W po\xc5\x82owie XVIII w. w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem d\xc3\xb3br sad\xc5\x82owskich zosta\xc5\x82 Olbracht Pl\xc4\x85skowski (zm. 1776) herbu Oksza. W latach 1752-1756 ufundowa\xc5\x82 tutejszy Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, za\xc5\x9b jego konsekracji dokona\xc5\x82 jego brat, biskup Fabian Franciszek Pl\xc4\x85skowski. W 1775 roku biskup Pl\xc4\x85skowski ufundowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce dzwon ko\xc5\x9bcielny. Po \xc5\x9bmierci Olbrachta Pl\xc4\x85skowskiego w 1776 roku, poprzez \xc5\x9blub jego c\xc3\xb3rki Anny Pl\xc4\x85skowskiej ze Stefanem Romockim, dobra ponownie przechodz\xc4\x85 w r\xc4\x99ce Romockich. Maj\xc4\x85tek obejmowa\xc5\x82 w tym czasie: Kotowy, Linne, Sad\xc5\x82owo oraz Stawiska. W 1872 r. Kazimierz Romocki sprzeda\xc5\x82 posiad\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Tadeuszowi Ro\xc5\x9bciszewskiemu, kt\xc3\xb3ry przekaza\xc5\x82 j\xc4\x85 synowi, J\xc3\xb3zefowi. W 1908 r. drog\xc4\x85 sukcesji dobra przesz\xc5\x82y w r\xc4\x99ce Jana i Janiny Kretkowskich. Jan Kretkowski wraz z synem Bronis\xc5\x82awem i c\xc3\xb3rk\xc4\x85 Zofi\xc4\x85 zostali zamordowani w 1939 r. przez Niemc\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82 administracyjny\n_START_PARAGRAPH_\nDo 1954 roku miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a siedzib\xc4\x85 gminy Sad\xc5\x82owo. W latach 1975\xe2\x80\x931998 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\x82o\xc5\xbcona by\xc5\x82a w wojew\xc3\xb3dztwie w\xc5\x82oc\xc5\x82awskim.\n_START_SECTION_\nDemografia\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczy\xc5\x82a 472 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Jest trzeci\xc4\x85 co do wielko\xc5\x9bci miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 gminy Rypin.\n_START_SECTION_\nObiekty zabytkowe\n_START_PARAGRAPH_\nWe wsi znajduje si\xc4\x99 XVIII-wieczny ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Jana Chrzciciela, wzniesiony w 1752 r. z fundacji Olbrachta Pl\xc4\x85skowskiego starosty lidzbarskiego, projektowany przez J. Limockiego, z pochodzenia Czecha. Barokowy, murowany z ceg\xc5\x82y. O\xc5\x82tarz g\xc5\x82\xc3\xb3wny z bramami po bokach, na kt\xc3\xb3rych rze\xc5\xbaby \xc5\x9bwi\xc4\x99tych Piotra i Paw\xc5\x82a, w zwie\xc5\x84czeniu rze\xc5\xbaby dw\xc3\xb3ch anio\xc5\x82k\xc3\xb3w oraz putta i owalny obraz \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Kazimierza Kr\xc3\xb3lewicza. W zakrystii sklepienie kolebkowo-krzy\xc5\xbcowe, w lo\xc5\xbcach kolatorskich pozorne sklepienie zwierciadlane. Wewn\xc4\x99trzne polichromie wykonane przez artyst\xc4\x99 malarza Bogus\xc5\x82awa Marshala w 1958 roku. Na ko\xc5\x9bciele znajduje si\xc4\x99 epitafium po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone poleg\xc5\x82ym w wojnie 1920 r. W otoczeniu ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a mur wzniesiony w XIX wieku, w jego obr\xc4\x99bie dzwonnica murowana 1895 r. Na cmentarzu p\xc5\x82yta nagrobna Izydora Czapskiego._NEWLINE_We wsi znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 drewniany wiatrak-ko\xc5\xbalak (obecnie nieistniej\xc4\x85cy). W Sad\xc5\x82owie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 ruiny XIV-wiecznego zamku, o czym informuje efektowna tablica przy wje\xc5\xbadzie do wsi, staro\xc5\xbcytne cmentarzysko ko\xc5\x82o obecnego cmentarza (wykopaliska archeologiczne prowadzone przez Uniwersytet \xc5\x81\xc3\xb3dzki).\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82czesno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nWe wsi znajduje si\xc4\x99 m.in.: Jezioro Sad\xc5\x82owskie, szko\xc5\x82a podstawowa z boiskami sportowymi, boisko pi\xc5\x82karskie i kort tenisowy przy pa\xc5\x82acu, 4 sklepy, o\xc5\x9brodek zdrowia, remiza stra\xc5\xbcacka, liczne zak\xc5\x82ady us\xc5\x82ugowe i produkcyjne oraz biblioteka publiczna i punkt pocztowy. Z ko\xc5\x84cem roku 2013 zamkni\xc4\x99to ostatni kiosk RUCH znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 na terenach wiejskich w powiecie rypi\xc5\x84skim. W samym centrum miejscowo\xc5\x9bci mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 zabytkowy pa\xc5\x82ac, wcze\xc5\x9bniej w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 kolejnych dziedzic\xc3\xb3w, obecnie w administracji Gminy Rypin. W latach 2017 - 2018, przy wsparciu \xc5\x9brodk\xc3\xb3w unijnych i gminnych, zosta\xc5\x82 gruntownie odnowiony, wymieniono dach, wykonano izolacj\xc4\x99 \xc5\x9bcian i mur\xc3\xb3w, wymieniono instalacje a na zewn\xc4\x85trz po\xc5\x82o\xc5\xbcono now\xc4\x85 elewacj\xc4\x99 wraz z wymienionymi wszystkimi oknami. Prace prowadzone by\xc5\x82y pod nadzorem konserwatora zabytk\xc3\xb3w. Obecna bry\xc5\x82a pa\xc5\x82acu stanowi unikaln\xc4\x85 pere\xc5\x82k\xc4\x99 architektury w powiecie rypi\xc5\x84skim. Mieszcz\xc4\x85 si\xc4\x99 tam pracownie malarskie i rze\xc5\xbabiarskie, sala wystaw i inne ekspozycje. Planowane jest utworzenie pokoi hotelowych na potrzeby plener\xc3\xb3w artystycznych i zakwaterowania go\xc5\x9bci przybywaj\xc4\x85cych do Sad\xc5\x82owa na zaproszenie w\xc5\x82adz gminy i regionu. W pa\xc5\x82acu mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 O\xc5\x9brodek Pracy Tw\xc3\xb3rczej z pracowniami artystycznymi oraz salami wystawowymi. Organizowane s\xc4\x85 zaj\xc4\x99cia artystyczne dla dzieci oraz rokrocznie plener dla tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w. Ponadto w pa\xc5\x82acu ma swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 filia Fundacji Na Rzecz Rozwoju Spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa Obywatelskiego Jask\xc3\xb3\xc5\x82ka proponuj\xc4\x85ca m.in. zaj\xc4\x99cia integracyjno\xe2\x80\x93terapeutyczne dla niepe\xc5\x82nosprawnych i pe\xc5\x82nosprawnych dzieci. Przy fundacji dzia\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc spora grupa wolontariuszy. We bezpo\xc5\x9brednim s\xc4\x85siedztwie wsi istniej\xc4\x85 m.in.: o\xc5\x9brodek \xc5\x82owiecki nad jeziorem z hodowl\xc4\x85 ba\xc5\xbcant\xc3\xb3w, las, tereny spacerowe i liczne drogi do turystyki rowerowej. Okolice jeziora zapewniaj\xc4\x85 doskona\xc5\x82e warunki na d\xc5\x82ugie spacery i wycieczki rowerowe. Cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zrewitalizowany zosta\xc5\x82 park wok\xc3\xb3\xc5\x82 pa\xc5\x82acu, stanowi\xc4\x85c pi\xc4\x99kne miejsce do spacer\xc3\xb3w i odpoczynku.'