b'\n_START_ARTICLE_\nOrder \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa\n_START_SECTION_\nW Rzeczypospolitej Obojga Narod\xc3\xb3w (1765-1795)\n_START_PARAGRAPH_\nOrder \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa Biskupa i M\xc4\x99czennika ustanowiony zosta\xc5\x82 7 maja 1765 r. przez kr\xc3\xb3la Stanis\xc5\x82awa Augusta Poniatowskiego, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 jego pierwszym Wielkim Mistrzem. Tak szybkie wprowadzenie nowego odznaczenia, w nieca\xc5\x82e p\xc3\xb3\xc5\x82 roku od koronacji, \xc5\x9bwiadczy\xc5\x82o o wcze\xc5\x9bniejszym projekcie, podobnie jak odznaczenie pierwszych kawaler\xc3\xb3w ju\xc5\xbc nast\xc4\x99pnego dnia od wydania ustawy, gdy\xc5\xbc oznaki orderowe r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc musia\xc5\x82y zosta\xc4\x87 du\xc5\xbco wcze\xc5\x9bniej wykonane. Order by\xc5\x82 wzorowany by\xc5\x82 na saskim Orderze \xc5\x9awi\xc4\x99tego Henryka, od kt\xc3\xb3rego r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82 si\xc4\x99 kilkoma szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ami._NEWLINE_Order zajmowa\xc5\x82 drugie miejsce w hierarchii polskich order\xc3\xb3w, po Orderze Or\xc5\x82a Bia\xc5\x82ego, a przed ustanowionym w 1792 r. Orderem Virtuti Militari. Nadawany by\xc5\x82 corocznie 8 maja, podczas uroczysto\xc5\x9bci ku czci \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Krzy\xc5\xbca w Warszawie. Jego otrzymanie mia\xc5\x82o by\xc4\x87 zach\xc4\x99t\xc4\x85 do dalszej s\xc5\x82u\xc5\xbcby publicznej, z perspektyw\xc4\x85 otrzymania wy\xc5\xbcszego odznaczenia._NEWLINE_Do otrzymania orderu nale\xc5\xbca\xc5\x82o m.in. udowodni\xc4\x87 szlachectwo poprzez podanie czterech herb\xc3\xb3w ze strony ojca (po mieczu) i czterech ze strony matki (po k\xc4\x85dzieli), czyli posiadanie pe\xc5\x82ni praw szlacheckich (przez pierwsze trzy pokolenia od nobilitacji dost\xc4\x99p do piastowania urz\xc4\x99d\xc3\xb3w cywilnych i wojskowych by\xc5\x82 ograniczony), co podkre\xc5\x9bla\xc5\x82o rycerski charakter orderu. Kawalerowie mieli zakaz posiadania order\xc3\xb3w zagranicznych, ale by\xc5\x82 to przepis przez nich ignorowany, nawet kr\xc3\xb3l zwykle, opr\xc3\xb3cz wielkiej wst\xc4\x99gi Or\xc5\x82a Bia\xc5\x82ego, nosi\xc5\x82 pruski Order Or\xc5\x82a Czarnego. Podobnie permanentnie \xc5\x82amane by\xc5\x82o statutowe ograniczenie liczby kawaler\xc3\xb3w do stu, a ich liczba \xc5\x82\xc4\x85cznie przekroczy\xc5\x82a ten przepis ponad dziesi\xc4\x99ciokrotnie._NEWLINE_Order nie by\xc5\x82 podzielony na klasy. Odznaka orderowa sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 ze z\xc5\x82otego krzy\xc5\xbca malta\xc5\x84skiego (czteroramiennego, o\xc5\x9bmioro\xc5\xbcnego), emaliowanego na czerwono. Pomi\xc4\x99dzy ramionami umieszczono cztery or\xc5\x82y bia\xc5\x82e, a wewn\xc4\x85trz krzy\xc5\xbca znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 medalion z wizerunkiem \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa na awersie, a na stronie odwrotnej medalion zawiera\xc5\x82 cyfr\xc4\x99 kr\xc3\xb3la \xe2\x80\x9eS. A.\xe2\x80\x9d (od \xc5\x82ac. Stanislaus Augustus). Gwiazda orderowa by\xc5\x82a wyszywana na lewym boku w srebrze, o\xc5\x9bmioramienna, z monogramem kr\xc3\xb3la \xe2\x80\x9eS. A. R.\xe2\x80\x9d (od \xc5\x82ac. Stanislaus Augustus Rex), otoczonym dewiz\xc4\x85 orderu Praemiando Incitat (t\xc5\x82um. nagradzaj\xc4\x85c zach\xc4\x99ca)._NEWLINE_Krzy\xc5\xbc orderowy wieszany by\xc5\x82 na wielkiej wst\xc4\x99dze (czerwonej z bia\xc5\x82ymi kraw\xc4\x99dziami), w postaci szerokiej szarfy z kokard\xc4\x85, przewieszonej z prawego ramienia do lewego boku, odwrotnie ni\xc5\xbc w przypadku starszego Orderu Or\xc5\x82a Bia\xc5\x82ego. W przypadku posiadania wy\xc5\xbcszego orderu by\xc5\x82 on noszony jako pojedyncza wielka wst\xc4\x99ga, a ni\xc5\xbcszy order wieszano na w\xc4\x99\xc5\xbcszej wst\xc4\x99dze na szyi (tzw. komandoria). Duchowni order zawsze nosili na szyi, ale ich wst\xc4\x99ga mia\xc5\x82a normaln\xc4\x85 szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 (nie by\xc5\x82a zw\xc4\x99\xc5\xbcana) i nie posiada\xc5\x82a kokardy (tzw. francuski spos\xc3\xb3b, gdy\xc5\xbc tak noszony by\xc5\x82 najpierw Order Ducha \xc5\x9awi\xc4\x99tego), a na wierzch orderu nak\xc5\x82adali pektora\xc5\x82 na kr\xc3\xb3tszym ni\xc5\xbc wst\xc4\x99ga \xc5\x82a\xc5\x84cuchu._NEWLINE_Pierwszym sekretarzem i ja\xc5\x82mu\xc5\xbcnikiem orderu zosta\xc5\x82 ks. Micha\xc5\x82 Jerzy Poniatowski._NEWLINE_Dzieje orderu zosta\xc5\x82y przerwane III rozbiorem Polski, kiedy wszystkie trzy polskie ordery uleg\xc5\x82y likwidacji wraz z ca\xc5\x82ym pa\xc5\x84stwem. Do 1795 r. \xc5\x82\xc4\x85cznie odznaczono 1666 os\xc3\xb3b.\n_START_SECTION_\nLiteratura tematyczna\n_START_PARAGRAPH_\nStanis\xc5\x82aw \xc5\x81oza opublikowa\xc5\x82 kompletn\xc4\x85 list\xc4\x99 nada\xc5\x84 przedrozbiorowych i okresu Ksi\xc4\x99stwa Warszawskiego w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Kawalerowie Orderu \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa 1765\xe2\x80\x931813 w 1925, a list\xc4\x99 odznaczonych w okresie Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego w dziesi\xc4\x99ciu artyku\xc5\x82ach w czasopi\xc5\x9bmie Miesi\xc4\x99cznik Heraldyczny w latach 1930\xe2\x80\x931932._NEWLINE_Prac\xc4\x85 o charakterze monograficznym jest publikacja z 2005 autorstwa Zbigniewa Dunina-Wilczy\xc5\x84skiego zatytu\xc5\x82owana Order \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa. Zawiera ona opis historii (w\xc5\x82\xc4\x85cznie z czasami carskimi) oraz obszerny aneks zawieraj\xc4\x85cy wszystkie akty prawne dotycz\xc4\x85ce orderu, kolejno\xc5\x9b\xc4\x87 starsze\xc5\x84stwa w poszczeg\xc3\xb3lnych okresach a\xc5\xbc do 1917 oraz list\xc4\x99 odznaczonych do 1830 itp._NEWLINE_Uzupe\xc5\x82nieniem ich jest pe\xc5\x82na lista kawaler\xc3\xb3w orderu z lat 1979\xe2\x80\x932004, opublikowana w albumie, wydanym w 2005 r. przez Ryszarda Tymoteusza Komorowskiego pt. Kawalerowie i Damy Orderu \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa. Zawarto tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc histori\xc4\x99 orderu i jego wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne funkcjonowanie jako prywatnego odznaczenia._NEWLINE_Szkice przedstawiaj\xc4\x85ce zmiany jakie zachodzi\xc5\x82y w samym odznaczeniu \xe2\x80\x93 pocz\xc4\x85wszy od czas\xc3\xb3w stanis\xc5\x82awowskich poprzez Ksi\xc4\x99stwo Warszawskie, Kr\xc3\xb3lestwo Polskie, okres w\xc5\x82\xc4\x85czenia orderu do rosyjskiego systemu odznacze\xc5\x84 (jako Order \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa), a\xc5\xbc po prywatny Order \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82y zamieszczone w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Norberta W\xc3\xb3jtowicza Praemiando Incitat. Order \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa (Warszawa 2007)._NEWLINE_W 2009 r. ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 opracowanie, w formie niewielkiej ksi\xc4\x85\xc5\xbcki, autorstwa Krzysztofa Filipowa o tytule Order \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa, jako jedna z serii \xe2\x80\x9eOrdery Polskie\xe2\x80\x9d, maj\xc4\x85cej popularyzowa\xc4\x87 wiedz\xc4\x99 o polskiej falerystyce._NEWLINE_W 2015 r., z okazji 250. rocznicy ustanowienia orderu, zorganizowano wystaw\xc4\x99 na Zamku Kr\xc3\xb3lewskim w Warszawie prezentuj\xc4\x85c\xc4\x85 rzadki zbi\xc3\xb3r odznak orderowych i sylwetek kawaler\xc3\xb3w. Jej podsumowaniem by\xc5\x82a praca zbiorowa zatytu\xc5\x82owana Praemiando Incitat. Order \xc5\x9awi\xc4\x99tego Stanis\xc5\x82awa 765-1831. W 250. rocznic\xc4\x99 powo\xc5\x82ania orderu, zawieraj\xc4\x85ca artyku\xc5\x82y monograficzne dotycz\xc4\x85ce patrona, pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w i munduru orderowego, oraz katalog kawaler\xc3\xb3w, odznak i herb\xc3\xb3w udostajniaj\xc4\x85cych order, a tak\xc5\xbce jego histori\xc4\x99 w XIX wieku i nawi\xc4\x85zania do niego, przy tworzeniu nowego systemu odznaczeniowego w II RP.\n_START_SECTION_\nOdznaczenia prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsz\xc4\x85 pr\xc3\xb3b\xc4\x85 stworzenia nowego orderu \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa, sta\xc5\x82 si\xc4\x99 utworzony oko\xc5\x82o 1950 r. we W\xc5\x82oszech Ordine di St.Stanislao, na kt\xc3\xb3rego czele mia\xc5\x82 sta\xc4\x87 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Golicyn. Mia\xc5\x82 pi\xc4\x99\xc4\x87 klas, wygl\xc4\x85d orderu stanis\xc5\x82awowskiego (lecz na wst\xc4\x99dze typu rosyjskiego z dwoma bia\xc5\x82ymi paskami. Dzia\xc5\x82a\xc5\x82 prawie do 1970 r. Kawalerem zostawa\xc5\x82o si\xc4\x99 po uiszczeniu sowitych op\xc5\x82at._NEWLINE_W 1979 r. nieuznawany przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 emigracji polskiej za Prezydenta Polski na wychod\xc5\xbastwie, Juliusz Nowina-Sokolnicki (nie potwierdzony tak\xc5\xbce za prawowitego Prezydenta przez polski rz\xc4\x85d po odzyskaniu suwerenno\xc5\x9bci w 1989 r.), wyda\xc5\x82 "dekret" 9 czerwca 1979 r., przywracaj\xc4\x85cy Order \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa. Sam obwo\xc5\x82a\xc5\x82 si\xc4\x99 jego VIII wielkim mistrzem, przedstawicielem w kraju mia\xc5\x82 by\xc4\x87 kanclerz kapitu\xc5\x82y. Sokolnicki u\xc5\xbcywa\xc5\x82 tytu\xc5\x82u VIII wielkiego mistrza orderu, bezpo\xc5\x9brednio po carze Miko\xc5\x82aju II, jakkolwiek je\xc5\x9bli ktokolwiek by\xc5\x82 legalnym nast\xc4\x99pc\xc4\x85 ostatniego cara, to jako wielki mistrz rosyjskiego Kr\xc3\xb3lewsko-Carskiego \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa byliby nimi legalni pretendenci do tronu Rosji. W zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od klasy orderu wymaga\xc5\x82 od odznaczonego osoby uiszczenia op\xc5\x82aty w wysoko\xc5\x9bci od 150 do 1000 dolar\xc3\xb3w. Po odzyskaniu przez Polsk\xc4\x99 suwerenno\xc5\x9bci, Juliusz Nowina-Sokolnicki swoim dekretem z 15 wrze\xc5\x9bnia 1990 r. "wy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82" order z listy polskich odznacze\xc5\x84 pa\xc5\x84stwowych i przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 go w Niezale\xc5\xbcny Order \xc5\x9aw. Stanis\xc5\x82awa (na wz\xc3\xb3r Zakonu Kawaler\xc3\xb3w Malta\xc5\x84skich), zachowuj\xc4\x85c stanowisko samozwa\xc5\x84czego dziedzicznego Ksi\xc4\x99cia Wielkiego Mistrza Orderu. Dawny Order sta\xc5\x82 si\xc4\x99 prywatnym odznaczeniem mi\xc4\x99dzynarodowym. Nast\xc4\x85pi\xc5\x82y nast\xc4\x99pnie roz\xc5\x82amy w\xc5\x9br\xc3\xb3d organizacji przyznaj\xc4\x85cych odznaczenie. W 2002 r. cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dzia\xc5\x82aczy wybra\xc5\x82a na urz\xc4\x85d Wielkiego Mistrza Marka Kwiatkowskiego dyrektora \xc5\x81azienek Kr\xc3\xb3lewskich w Warszawie. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 hierarchii katolickiej zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w promocj\xc4\x99 odnowionego orderu pod zwierzchnictwem Marka Kwiatkowskiego, ale jako odznaczenia Stowarzyszenia Kawaler\xc3\xb3w \xc5\x9aw. Stanis\xc5\x82awa._NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 2006 r. Leszek Wierzchowski dokona\xc5\x82 w imieniu Polskiego Ruchu Monarchistycznego prawnego wskrzeszenia Orderu \xc5\x9aw. Stanis\xc5\x82awa, powo\xc5\x82uj\xc4\x85c si\xc4\x99 na statutowe i programowe dziedzictwo swej partii \xe2\x80\x93 Polskiego Ruchu Monarchistycznego z ideami kr\xc3\xb3la Polski Stanis\xc5\x82awa Augusta Poniatowskiego. Rozpocz\xc4\x99to nadawanie orderu z ramienia Rady Regencyjnej PRM.'