b'\n_START_ARTICLE_\nBill Evans\n_START_SECTION_\nWczesne lata\n_START_PARAGRAPH_\nBill Evans urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1929 w Plainfield (New Jersey), w Stanach Zjednoczonych. Jego matka z pochodzenia by\xc5\x82a Karpatorusink\xc4\x85, a ojciec \xe2\x80\x93 Walijczykiem. Pierwsze muzyczne kszta\xc5\x82cenie otrzyma\xc5\x82 w ko\xc5\x9bciele swojej mamy. By\xc5\x82a ona pianistk\xc4\x85 amatork\xc4\x85, zainteresowan\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnymi kompozycjami muzyki powa\xc5\xbcnej, i Bill rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 lekcje fortepianu w wieku lat 6. W wieku lat 13 umia\xc5\x82 ju\xc5\xbc biegle czyta\xc4\x87 nuty a vista, co mu znacz\xc4\x85co u\xc5\x82atwi\xc5\x82o poznawanie utwor\xc3\xb3w. Ju\xc5\xbc w tym wieku by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bieg\xc5\x82ym flecist\xc4\x85 i potrafi\xc5\x82 gra\xc4\x87 na skrzypcach._NEWLINE_Gdy mia\xc5\x82 12 lat, zast\xc4\x85pi\xc5\x82 swojego brata Harry\xe2\x80\x99ego w zespole Buddy\xe2\x80\x99ego Valentino. Umia\xc5\x82 ju\xc5\xbc wtedy inteligentnie interpretowa\xc4\x87 muzyk\xc4\x99 powa\xc5\xbcn\xc4\x85, jednak nie potrafi\xc5\x82 improwizowa\xc4\x87. Pocz\xc4\x85tkowo gra\xc5\x82 dok\xc5\x82adnie zapis nutowy (by\xc5\x82a to muzyka taneczna i jazz), jednak w kr\xc3\xb3tkim czasie zacz\xc4\x85\xc5\x82 uczy\xc4\x87 si\xc4\x99 improwizacji i, pod\xc4\x85\xc5\xbcaj\xc4\x85c za fascynacj\xc4\x85 tematem, rozwija\xc4\x87 swoj\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 na temat harmonii. W p\xc3\xb3\xc5\xbanych latach 40. gra\xc5\x82 boogie woogie w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych klubach Nowego Jorku. Studiowa\xc5\x82 muzyk\xc4\x99 powa\xc5\xbcn\xc4\x85 na Southeastern Louisiana University, i w 1950 wykona\xc5\x82 II Koncert Fortepianowy Beethovena na koncercie dyplomowym, uzyskuj\xc4\x85c stopie\xc5\x84 nauczyciela i wykonawcy muzyki fortepianowej. By\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jednym z za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli SLU\'s Delta Omega Chapter bractwa akademickiego Phi Mu Alpha Sinfonia, i gra\xc5\x82 jako rozgrywaj\xc4\x85cy w dru\xc5\xbcynie futbolowej bractwa, pomagaj\xc4\x85c w wygraniu szkolnych mistrzostw w 1949._NEWLINE_Pierwsz\xc4\x85 profesjonaln\xc4\x85 prac\xc4\x85 Billa Evansa by\xc5\x82a gra z powsta\xc5\x82ym w Chicago zespo\xc5\x82em saksofonisty Herbiego Fieldsa. Latem 1950 zesp\xc3\xb3\xc5\x82 odby\xc5\x82 trzymiesi\xc4\x99czn\xc4\x85 tras\xc4\x99, akompaniuj\xc4\x85c Billie Holiday, \xc5\x82\xc4\x85cznie z wyst\xc4\x99pami w Apollo Theater w Harlemie i koncertami w Filadelfii, Baltimore i Howard Theater w Waszyngtonie. Poza Fieldsem i Evansem, zesp\xc3\xb3\xc5\x82 sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z Jimmy\xe2\x80\x99ego Nottinghama, puzonisty Franka Rosolino i basisty Jima Atona. Po swym powrocie do Chicago, Evans i Aton pracowali jako duo w klubach Chicago, cz\xc4\x99sto akompaniuj\xc4\x85c wokalistce Lurlean Hunter. Kr\xc3\xb3tko potem Evans dosta\xc5\x82 powo\xc5\x82anie do wojska._NEWLINE_Po odbyciu s\xc5\x82u\xc5\xbcby w armii, Evans powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Nowego Jorku i pracowa\xc5\x82 w nocnych klubach z klarnecist\xc4\x85 jazzowym Tonym Scottem i innymi wybitnymi muzykami. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej sko\xc5\x84czy\xc5\x82 studia podyplomowe z kompozycji w Mannes College of Music, gdzie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prowadzi\xc5\x82 m\xc5\x82odszych student\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nLata 50.\n_START_PARAGRAPH_\nPracuj\xc4\x85c w Nowym Jorku w latach 50., Evans zdoby\xc5\x82 uznanie jako sideman w zespo\xc5\x82ach jazzowych \xe2\x80\x93 tradycyjnych i nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do tzw. Trzeciego Nurtu. W tym czasie mia\xc5\x82 okazj\xc4\x99 nagrywa\xc4\x87 muzyk\xc4\x99 w wielu r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kontekstach z niekt\xc3\xb3rymi z najlepszych muzyk\xc3\xb3w jazzowych wszech czas\xc3\xb3w. Istotne nagrania zosta\xc5\x82y dokonane z kompozytorem/teoretykiem George\xe2\x80\x99em Russellem, \xc5\x82\xc4\x85cznie z \xe2\x80\x9eConcerto for Billy the Kid\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eAll About Rosie\xe2\x80\x9d, znacz\xc4\x85cymi dla pracy solowej Evansa. Bill Evans pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce na znacz\xc4\x85cych p\xc5\x82ytach Charlesa Mingusa, Olivera Nelsona, Tony\xe2\x80\x99ego Scotta i Arta Farmera. W 1956 nagra\xc5\x82 debiutancki album, New Jazz Conceptions, przedstawiaj\xc4\x85cy oryginaln\xc4\x85 wersj\xc4\x99 \xe2\x80\x9eWaltz for Debby\xe2\x80\x9d, dla Riverside Records. Producent Orrin Keepnews zosta\xc5\x82 przekonany, by nagra\xc4\x87 Evansa, przez gitarzyst\xc4\x99 Mundella Lowe\'a, kt\xc3\xb3ry pu\xc5\x9bci\xc5\x82 mu nagranie demo przez telefon._NEWLINE_W 1958 Evans zosta\xc5\x82 zatrudniony przez Milesa Davisa, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 jedynym bia\xc5\x82ym cz\xc5\x82onkiem s\xc5\x82ynnego sekstetu Davisa. Mimo, i\xc5\xbc jego obecno\xc5\x9b\xc4\x87 w zespole by\xc5\x82a kr\xc3\xb3tka (mniej ni\xc5\xbc 8 miesi\xc4\x99cy), by\xc5\x82a to jedna z najbardziej owocnych wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy w historii jazzu \xe2\x80\x93 introspektywne, skalowe podej\xc5\x9bcie Evansa do improwizacji wywar\xc5\x82o g\xc5\x82\xc4\x99boki wp\xc5\x82yw na styl Davisa. W tamtym czasie Evans gra\xc5\x82 technik\xc4\x85 akordow\xc4\x85 block chords, i Davis napisa\xc5\x82 w swojej autobiografii: \xe2\x80\x9eBill mia\xc5\x82 ten cichy ogie\xc5\x84, kt\xc3\xb3ry kocha\xc5\x82em w fortepianie. Spos\xc3\xb3b, w jaki do tego podchodzi\xc5\x82, d\xc5\xbawi\xc4\x99k, jaki wydobywa\xc5\x82, by\xc5\x82 jak kryszta\xc5\x82owe nuty albo mieni\xc4\x85ca si\xc4\x99 woda spadaj\xc4\x85ca z jakiego\xc5\x9b czystego wodospadu.\xe2\x80\x9d Miles powiedzia\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc: \xe2\x80\x9eJestem pewien, \xc5\xbce nauczy\xc5\x82em si\xc4\x99 wiele od Billa Evansa. Gra na fortepianie tak, jak si\xc4\x99 powinno."_NEWLINE_Pragnienie Evansa do prowadzenia w\xc5\x82asnych projekt\xc3\xb3w jako lider, i rosn\xc4\x85ce problemy z narkotykami, doprowadzi\xc5\x82y go do opuszczenia sekstetu Davisa w ko\xc5\x84cu 1958. Kr\xc3\xb3tko potem nagra\xc5\x82 Everybody Digs Bill Evans, dokumentuj\xc4\x85c ca\xc5\x82o\xc5\x9bciowo oryginalne, medytacyjne brzmienie, kt\xc3\xb3re eksplorowa\xc5\x82 w tamtym czasie. Evans wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do sekstetu na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 Davisa, by nagra\xc4\x87 kultowy album jazzowy Kind of Blue na pocz\xc4\x85tku 1959. Wk\xc5\x82ad Evansa w p\xc5\x82yt\xc4\x99 by\xc5\x82 niedostrzegany przez lata; poza wsp\xc3\xb3\xc5\x82autorstwem utworu \xe2\x80\x9eBlue in Green\xe2\x80\x9d, wymy\xc5\x9bli\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc figur\xc4\x99 ostinato z utworu \xe2\x80\x9eFlamenco Sketches\xe2\x80\x9d, obecn\xc4\x85 w jego nagraniu solo z 1958 \xe2\x80\x9ePeace Piece\xe2\x80\x9d z p\xc5\x82yty Everybody Digs Bill Evans. Evans r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc napisa\xc5\x82 tekst z ksi\xc4\x85\xc5\xbceczki przy p\xc5\x82ycie Kind of Blue, por\xc3\xb3wnuj\xc4\x85c improwizacj\xc4\x99 jazzow\xc4\x85 do japo\xc5\x84skiej sztuki. Jesieni\xc4\x85 1959 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w\xc5\x82asne trio.\n_START_SECTION_\nLata 60.\n_START_PARAGRAPH_\nNa prze\xc5\x82omie dekady Evans prowadzi\xc5\x82 trio z basist\xc4\x85 Scottem LaFaro i perkusist\xc4\x85 Paulem Motianem. Ta grupa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 jedn\xc4\x85 z najbardziej uznanych trio fortepianowych \xe2\x80\x93 i zespo\xc5\x82\xc3\xb3w jazzowych w og\xc3\xb3le \xe2\x80\x93 wszech czas\xc3\xb3w. W tym zespole uwaga Evansa skupi\xc5\x82a si\xc4\x99 na tradycyjnych standardach jazzowych i oryginalnych kompozycjach, z dodanym naciskiem na interakcj\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy cz\xc5\x82onkami zespo\xc5\x82u, kt\xc3\xb3ra cz\xc4\x99sto graniczy\xc5\x82a ze zbiorow\xc4\x85 improwizacj\xc4\x85, rozmywaj\xc4\x85c granice mi\xc4\x99dzy solist\xc4\x85 a akompaniuj\xc4\x85cym. Szczeg\xc3\xb3lnie owocna by\xc5\x82a wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca mi\xc4\x99dzy Evansem a LaFaro, gdy\xc5\xbc osi\xc4\x85gn\xc4\x99li oni szczeg\xc3\xb3lny poziom muzycznej empatii. Trio nagra\xc5\x82o cztery p\xc5\x82yty: Portrait in Jazz (1959) oraz Explorations, Sunday at the Village Vanguard i Waltz for Debby, wszystkie nagrane w 1961. Ostatnie dwa albumy to nagrania na \xc5\xbcywo o tej samej dacie, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 zwyczajowo wymieniane po\xc5\x9br\xc3\xb3d najwi\xc4\x99kszych nagra\xc5\x84 jazzowych wszech czas\xc3\xb3w. W 2005 ca\xc5\x82e sesje nagraniowe zosta\xc5\x82y zebrane na trzyp\xc5\x82ytowym zestawie The Complete Village Vanguard Recordings, 1961. Istnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ma\xc5\x82o znane radiowe nagranie tria Evansa Live at Birdland, pochodz\xc4\x85ce pocz\xc4\x85tku 1960, jednak jako\xc5\x9b\xc4\x87 d\xc5\xbawi\xc4\x99ku jest niska._NEWLINE_Poza wprowadzeniem nowej wolno\xc5\x9bci do interakcji w fortepianowym trio, Evans zacz\xc4\x85\xc5\x82 (w wykonaniach takich, jak My Foolish Heart z sesji w Vanguard) eksplorowa\xc4\x87 ekstremalnie wolne tempa ballad i niskie poziomy g\xc5\x82o\xc5\x9bno\xc5\x9bci, praktycznie nieznane w jazzie. Jego uk\xc5\x82ady d\xc5\xbawi\xc4\x99k\xc3\xb3w wewn\xc4\x85trz akord\xc3\xb3w sta\xc5\x82y si\xc4\x99 bardziej impresjonistyczne, przypominaj\xc4\x85ce kompozytor\xc3\xb3w muzyki powa\xc5\xbcnej takich, jak Debussy, Ravel, Skriabin, czy Satie, i odszed\xc5\x82 od g\xc4\x99stych akord\xc3\xb3w granych technik\xc4\x85 \xe2\x80\x9eblock chords\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rej cz\xc4\x99sto u\xc5\xbcywa\xc5\x82 u Davisa. Jego proste, oszcz\xc4\x99dne uk\xc5\x82ady w lewej r\xc4\x99ce, wspieraj\xc4\x85ce liryczne linie melodyczne w prawej, ukazywa\xc5\x82y wp\xc5\x82yw pianisty jazzowego Buda Powella._NEWLINE_Podobnie jak Davis, Evans by\xc5\x82 pionierem jazzu modalnego, lubuj\xc4\x85c si\xc4\x99 w harmoniach, kt\xc3\xb3re pomaga\xc5\x82y unikn\xc4\x85\xc4\x87 charakterystycznych element\xc3\xb3w bebopu i wcze\xc5\x9bniejszych form jazzu. W utworach takich, jak Time Remembered progresje akord\xc3\xb3w bardziej lub mniej adoptowa\xc5\x82y pochodne bebopu, zamiast polega\xc4\x87 na nieoczekiwanych zmianach kolor\xc3\xb3w. By\xc5\x82o jednak wci\xc4\x85\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwe (i po\xc5\xbc\xc4\x85dane), sprawi\xc4\x87, \xc5\xbceby te progresje swingowa\xc5\x82y, i pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 pewna spontaniczno\xc5\x9b\xc4\x87 w sol\xc3\xb3wkach, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y grane nad nowym brzmieniem. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kompozytor\xc3\xb3w odnosi si\xc4\x99 to tego stylu jako do \xe2\x80\x9eplateau modalnego\xe2\x80\x9d, ze wzgl\xc4\x99du na cz\xc4\x99ste zestawianie harmonii._NEWLINE_Nag\xc5\x82a \xc5\x9bmier\xc4\x87 LaFaro w wieku 25 lat w wypadku samochodowym, 10 dni po wykonaniach w Vanguard, zdruzgota\xc5\x82a Evansa. Przesta\xc5\x82 nagrywa\xc4\x87 i wykonywa\xc4\x87 publicznie przez kilka miesi\xc4\x99cy. Jego pierwsze nagranie po \xc5\x9bmierci LaFaro stanowi\xc5\x82 duet Undercurrent z gitarzyst\xc4\x85 Jimem Hallem, wydanym dla United Artist Jazz records w 1963. Nagrana w dw\xc3\xb3ch sesjach 24 kwietnia i 14 maja, p\xc5\x82yta jest obecnie szeroko uznawana za klasyczne nagranie duetu fortepianu i gitary. Album jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc znany z powodu uderzaj\xc4\x85cego zdj\xc4\x99cia na ok\xc5\x82adce, \xe2\x80\x9eWeeki Wachee Spring, Florida\xe2\x80\x9d wykonane przez fotografa Toniego Frissella. Oryginalna p\xc5\x82yta winylowa i pierwsze nowe wydanie CD przedstawia\xc5\x82y obci\xc4\x99t\xc4\x85, zabarwion\xc4\x85 na niebiesko wersj\xc4\x99 tego zdj\xc4\x99cia, z na\xc5\x82o\xc5\xbconym tytu\xc5\x82em i logo Blue Note; jednak dla ostatnich wyda\xc5\x84 CD (zremasterowanych w jako\xc5\x9bci 24-bitowej) fotografia zosta\xc5\x82a przywr\xc3\xb3cona do oryginalnej, czarno-bia\xc5\x82ej kolorystyki i rozmiaru, bez napis\xc3\xb3w._NEWLINE_Gdy zn\xc3\xb3w uformowa\xc5\x82 swoje trio w 1962, Evans zast\xc4\x85pi\xc5\x82 LaFaro basist\xc4\x85 Chuckiem Israelsem, wst\xc4\x99pnie zostawiaj\xc4\x85c Motiana na perkusji. Wynikiem by\xc5\x82y dwie p\xc5\x82yty, Moonbeams i How My Heart Sings!. W 1963, po zmianie wytw\xc3\xb3rni z Riverside na Verve o wiele szerzej dystrybucji, nagra\xc5\x82 Conversations with Myself, innowacyjn\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99, na kt\xc3\xb3rej u\xc5\xbcy\xc5\x82 overdubbingu, nak\xc5\x82adaj\xc4\x85c na siebie osobno nagrane \xc5\x9bcie\xc5\xbcki fortepianowe, do trzech w ka\xc5\xbcdym utworze. P\xc5\x82yta zosta\xc5\x82a uhonorowana nagrod\xc4\x85 Grammy za najlepszy instrumentalny album jazzowy w kategorii Best Instrumental Jazz Performance \xe2\x80\x93 Soloist or Small Group. 23 sierpnia 1964 roku nagra\xc5\x82 w ci\xc4\x85gu czterech godzin longplay Waltz for Debby w duecie ze szwedzk\xc4\x85 piosenkark\xc4\x85 Monic\xc4\x85 Zetterlund._NEWLINE_Mimo, \xc5\xbce jego wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z Verve by\xc5\x82a owocna pod wzgl\xc4\x99dem liczby nagra\xc5\x84, jego artystyczny przekaz by\xc5\x82 niejednolity. Pomimo szybkiego rozwoju Israelsa i kreatywno\xc5\x9bci nowego perkusisty Grady\xe2\x80\x99ego Tate\xe2\x80\x99a, efekt by\xc5\x82 niewymierny na raczej niedopracowanej p\xc5\x82ycie Bill Evans Trio with Symphony Orchestra, zawieraj\xc4\x85cej utw\xc3\xb3r Pavane Gabriela Faur\xc3\xa9, wielce przerobiony, z improwizacjami Evansa. Pr\xc3\xb3bowano ukaza\xc4\x87 niekt\xc3\xb3re unikalne konteksty, takie jak album z big-bandem na \xc5\xbcywo w Town Hall, nagrany, lecz nigdy nie wydany z powodu nieusatysfakcjonowania Evansa (jednak\xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nagrana w trio jazzowym, Pavane, zosta\xc5\x82a wydana i osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a pewien sukces) i wspomniana p\xc5\x82yta z orkiestr\xc4\x85 symfoniczn\xc4\x85, niezbyt ciep\xc5\x82o przyj\xc4\x99ta przez krytyk\xc3\xb3w._NEWLINE_W tym czasie Helen Keane, menad\xc5\xbcerka Evansa, zacz\xc4\x99\xc5\x82a mie\xc4\x87 na niego du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw. Jako jedna z pierwszych kobiet na tym polu, znacznie pomog\xc5\x82a mu utrzyma\xc4\x87 rozw\xc3\xb3j (lub zapobiec degresji) kariery Evansa, wbrew jego samodestrukcyjnemu stylowi \xc5\xbcycia._NEWLINE_W 1966 Evans odkry\xc5\x82 22-letniego basist\xc4\x99, Portoryka\xc5\x84czyka Eddiego Gomeza. Przerodzi\xc5\x82o si\xc4\x99 to w jedenastoletni\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 \xe2\x80\x93 wra\xc5\xbcliwy i kreatywny Gomez spowodowa\xc5\x82 nowy rozw\xc3\xb3j zar\xc3\xb3wno w grze Evansa, jak w jego koncepcji tria. Jedno z najbardziej znacz\xc4\x85cych wyda\xc5\x84 w tym okresie to Bill Evans at the Montreux Jazz Festival, z 1968. Mimo, \xc5\xbce by\xc5\x82 to jedyny album, kt\xc3\xb3ry Evans nagra\xc5\x82 z perkusist\xc4\x85 Jackiem DeJohnette (kt\xc3\xb3rego potem zaprosi\xc5\x82 do wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy Miles Davis), sta\xc5\x82 si\xc4\x99 on lubiany przez fan\xc3\xb3w, z powodu wspania\xc5\x82ej energii i interakcji w trio._NEWLINE_Inne owoce tego okresu to m.in. utw\xc3\xb3r \xe2\x80\x9eSolo\xe2\x80\x94In Memory of His Father\xe2\x80\x9d z p\xc5\x82yty Bill Evans at Town Hall (1966), kt\xc3\xb3ry wprowadzi\xc5\x82 s\xc5\x82ynny temat \xe2\x80\x9eTurn Out the Stars\xe2\x80\x9d; kolejny udany duet z gitarzyst\xc4\x85 Jimem Hallem \xe2\x80\x93 Intermodulation (1966); wspania\xc5\x82y album solowy Alone (1968), zawieraj\xc4\x85cy ponad 14-minutow\xc4\x85 wersj\xc4\x99 utworu \xe2\x80\x9eNever Let Me Go."\n_START_SECTION_\nLata 70.\n_START_PARAGRAPH_\nW 1968 do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do tria perkusista Marty Morell i pozosta\xc5\x82 w nim do 1975, kiedy to zako\xc5\x84czy\xc5\x82 gr\xc4\x99 na rzecz \xc5\xbcycia rodzinnego. By\xc5\x82a to najbardziej stabilna i d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82a grupa Evansa. Porzuci\xc5\x82 on na\xc5\x82\xc3\xb3g heroinowy, wkroczy\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w okres osobistej stabilno\xc5\x9bci. Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 nagra\xc5\x82 kilka p\xc5\x82yt, \xc5\x82\xc4\x85cznie z From Left to Right (1970), przedstawiaj\xc4\x85c\xc4\x85 pierwsze u\xc5\xbcycie przez Evansa elektrycznego fortepianu; The Bill Evans Album (1971), kt\xc3\xb3ra otrzyma\xc5\x82a dwie Grammy; The Tokyo Concert (1973); Since We Met (1974); oraz But Beautiful (1974), przedstawiaj\xc4\x85c\xc4\x85 trio oraz legendarnego Stana Getza na saksofonie tenorowym w wyst\xc4\x99pie na \xc5\xbcywo w Holandii i Belgii, wydan\xc4\x85 po\xc5\x9bmiertnie w 1996. W przeciwie\xc5\x84stwie do swoich poprzednik\xc3\xb3w, Morell by\xc5\x82 energetycznym, id\xc4\x85cym przed siebie perkusist\xc4\x85, co spotka\xc5\x82o si\xc4\x99 z krytyk\xc4\x85 polegaj\xc4\x85c\xc4\x85 na zarzutach, \xc5\xbce dla Evansa by\xc5\x82 to okres niewielkiego rozwoju. Po odej\xc5\x9bciu Morella, Evans i Gomez nagrali dwie p\xc5\x82yty, Intuition i Montreux III._NEWLINE_W 1974 Bill Evans nagra\xc5\x82 wielocz\xc4\x99\xc5\x9bciowy koncert jazzowy, specjalnie napisany dla niego przez Clausa Ogermana, zatytu\xc5\x82owany \xe2\x80\x9eSymbiosis\xe2\x80\x9d, pierwotnie wydany przez MPS Records. Evans wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z wokalist\xc4\x85 Tonym Bennettem w p\xc5\x82ytach The Tony Bennett/Bill Evans Album (1975) i Together Again (1977)._NEWLINE_13 wrze\xc5\x9bnia 1975 narodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 Syn Evansa, Evan. Evan Evans niezbyt cz\xc4\x99sto widzia\xc5\x82 swojego ojca, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 ci\xc4\x85gle w trasie. Jako cudowne dziecko podj\xc4\x85\xc5\x82 karier\xc4\x99 w ud\xc5\xbawi\xc4\x99kawianiu film\xc3\xb3w, ambitnie uczestnicz\xc4\x85c w uniwersyteckich zaj\xc4\x99ciach z kompozycji XX wieku, instrumentacji i elektronicznych kompozycji w wieku 10 lat. Studiowa\xc5\x82 z wielu wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnymi jego ojcu, \xc5\x82\xc4\x85cznie z Lalo Schifrinem i specjalist\xc4\x85 od harmonii Bernardem Maury._NEWLINE_W 1976 perkusista Marty Morell zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony przez Eliota Zigmunda. Wynikiem by\xc5\x82a ciekawa wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca \xe2\x80\x93 jeszcze w tym samym roku trio by\xc5\x82o w stanie nagra\xc4\x87 wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99. Zar\xc3\xb3wno I Will Say Goodbye (ostatni album Evansa wydany w Fantasy Records) oraz You Must Believe in Spring (wydany po\xc5\x9bmiertnie przez Warner Bros.) ukaza\xc5\x82y zmiany, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82y si\xc4\x99 znacz\xc4\x85ce na ostatnim etapie kariery Evansa. Po\xc5\x82o\xc5\xbcono wi\xc4\x99kszy akcent na zbiorow\xc4\x85 improwizacj\xc4\x99 i interakcj\xc4\x99, Evans osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 nowe wy\xc5\xbcyny ekspresyjno\xc5\x9bci w sol\xc3\xb3wkach oraz podj\xc4\x99to nowe eksperymenty zwi\xc4\x85zane z harmoni\xc4\x85 i tonacjami._NEWLINE_Gomez i Zigmund opu\xc5\x9bcili Evansa w 1978. Zaprosi\xc5\x82 on w\xc3\xb3wczas Philly\'ego Joe Jonesa, swojego ulubionego perkusist\xc4\x99 wszech czas\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rym dawniej nagra\xc5\x82 swoj\xc4\x85 drug\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99 w 1957. Pr\xc3\xb3bowano kilku basist\xc3\xb3w, a najd\xc5\x82u\xc5\xbcej pozosta\xc5\x82 niezwyk\xc5\x82y Michael Moore. Ostatecznie Evans postawi\xc5\x82 na perkusist\xc4\x99 Joego LaBarber\xc4\x99 i basist\xc4\x99 Marca Johnsona. To trio by\xc5\x82o jego ostatnim. Mimo, \xc5\xbce trio wyda\xc5\x82o tylko jedn\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99 przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 Evansa w 1980 (The Paris Concert, Edition One oraz Edition Two, 1979), rywalizowa\xc5\x82o ono z pierwszym triem Evansa (i by\xc4\x87 mo\xc5\xbce je przewy\xc5\xbcszy\xc5\x82o) w swych pot\xc4\x99\xc5\xbcnych, grupowych interakcjach. Evans twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce prawdopodobnie by\xc5\x82o to jego najlepsze trio \xe2\x80\x93 twierdzenie to jest wsparte przez wiele nagra\xc5\x84 z tamtego okresu, kt\xc3\xb3re ukaza\xc5\x82y \xc5\x9bwiat\xc5\x82o dzienne, dokumentuj\xc4\x85cych jego muzyczn\xc4\x85 podr\xc3\xb3\xc5\xbc z ostatniego roku kariery. Impresjonizm Debussy\xe2\x80\x99ego z pierwszego tria otworzy\xc5\x82 drog\xc4\x99 do ciemnego i nag\xc5\x82ego, lecz niezaprzeczalnie czaruj\xc4\x85cego (je\xc5\x9bli nie zniewalaj\xc4\x85cego) romantycznego ekspresjonizmu._NEWLINE_Rusinowskie pochodzenie Evansa jest czasem mylone z rosyjskim pod\xc5\x82o\xc5\xbcem etnicznym. Owszem, jego muzyka odzwierciedla rosyjskich tytan\xc3\xb3w, co wida\xc4\x87 np. w jego rachmaninowskich, niepokoj\xc4\x85cych konstrukcjach czy w modalnych eksploracjach w stylu Szostakowicza a\'la \xe2\x80\x9eDanse Macabre\xe2\x80\x9d w \xe2\x80\x9eNardis\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 utworze, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 przez niego ka\xc5\xbcdorazowo przepracowany, gdy s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 jako fina\xc5\x82 koncert\xc3\xb3w. Jednak g\xc5\x82\xc3\xb3wny wyznacznik stylu, kt\xc3\xb3ry Evans \xc5\x9bwiadomie doskonali\xc5\x82 w trio, przypomina p\xc3\xb3\xc5\xbanego Ravela, zw\xc5\x82aszcza kontrowersyjna, druga po\xc5\x82owa ciemnego i burzliwego \xe2\x80\x9eLa Valse\xe2\x80\x9d francuskiego kompozytora. Nagranie dokumentuj\xc4\x85ce gr\xc4\x99 Evansa podczas tygodnia poprzedzaj\xc4\x85cego jego \xc5\x9bmier\xc4\x87 to po\xc5\xbcegnalny \xe2\x80\x9eThe Last Waltz\xe2\x80\x9d. Wiele p\xc5\x82yt i kompilacji zosta\xc5\x82o wydanych w ostatnich latach, \xc5\x82\xc4\x85cznie z wielop\xc5\x82ytowymi wydaniami: Turn Out the Stars (Warner Bros.), The Last Waltz i Consecration. Zestaw od Warner Bros to wybrany materia\xc5\x82 z ostatniego pobytu Evansa w Nowym Jorku w klubie Village Vanguard, prawie dwie dekady po kladycznych wykonaniach w trio La Faro/Motian; pozosta\xc5\x82e dwa zestawy zosta\xc5\x82y zebrane z jego koncert\xc3\xb3w w San Francisco, w Keystone Korner, tydzie\xc5\x84 przed jego \xc5\x9bmierci\xc4\x85. Szczeg\xc3\xb3lnie odkrywczym por\xc3\xb3wnaniem wczesnego i p\xc3\xb3\xc5\xbanego Evansa (1966, 1980) jest DVD \xe2\x80\x9eThe Oslo Concerts\xe2\x80\x9d z 2007, zawieraj\xc4\x85ce dwa wcze\xc5\x9bniej niewydane wyst\xc4\x99py telewizyjne.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nNa\xc5\x82\xc3\xb3g narkotykowy Evansa najprawdopodobniej zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 podczas jego pracy z Milesem Davisem w p\xc3\xb3\xc5\xbanych latach 50. Uzale\xc5\xbcnienie od heroiny trwa\xc5\x82o przez jego wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kariery, mia\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc s\xc5\x82aby og\xc3\xb3lny stan zdrowia i kiepsk\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 finansow\xc4\x85 przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 lat 60. U ko\xc5\x84ca tej dekady odni\xc3\xb3s\xc5\x82 sukces, przezwyci\xc4\x99\xc5\xbcaj\xc4\x85c na\xc5\x82\xc3\xb3g heroinowy. Jednak w latach 70. kokaina sta\xc5\x82a si\xc4\x99 powa\xc5\xbcnym i ostatecznie fatalnym problemem dla Evansa. Jego cia\xc5\x82o odm\xc3\xb3wi\xc5\x82o pos\xc5\x82usze\xc5\x84stwa we wrze\xc5\x9bniu 1980, kiedy \xe2\x80\x93 spustoszony przez leki psychoaktywne, uszkodzon\xc4\x85 w\xc4\x85trob\xc4\x99 i walk\xc4\x99 przez ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie z \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82taczk\xc4\x85 \xe2\x80\x93 zmar\xc5\x82 w Nowym Jorku z powodu choroby wrzodowej, marsko\xc5\x9bci w\xc4\x85troby i odoskrzelowego zapalenia p\xc5\x82uc. Jego przyjaciel, Gene Lees, pos\xc4\x99pnie podsumowa\xc5\x82 walk\xc4\x99 Evansa z narkotykami jako \xe2\x80\x9enajd\xc5\x82u\xc5\xbcsze samob\xc3\xb3jstwo w historii\xe2\x80\x9d. W momencie \xc5\x9bmierci Evans zamieszkiwa\xc5\x82 ze swoj\xc4\x85 partnerk\xc4\x85 Laurie Verchomin, w Fort Lee, New Jersey. Bill Evans zosta\xc5\x82 pochowany w Parku Pami\xc4\x99ci i Mauzoleum Roselawn, Baton Rouge, East Baton Rouge Parish, Louisiana (Section #161, Plot K), obok swojego brata Harry\xe2\x80\x99ego Evansa, kt\xc3\xb3ry zmar\xc5\x82 rok wcze\xc5\x9bniej. Na nagrobku jest napis: \xe2\x80\x9eWilliam John Evans; August 16, 1929; September 15, 1980\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nSpu\xc5\x9bcizna\n_START_PARAGRAPH_\nJak zauwa\xc5\xbcy\xc5\x82 krytyk Richard S. Ginell: \xe2\x80\x9ez up\xc5\x82ywem czasu Bill Evans sta\xc5\x82 si\xc4\x99 szko\xc5\x82\xc4\x85 sam\xc4\x85 w sobie dla pianist\xc3\xb3w i \xc5\x9bwiatem wyj\xc4\x85tkowego nastroju dla s\xc5\x82uchaczy. Nie ma bardziej wp\xc5\x82ywowego jazzowego pianisty \xe2\x80\x93 tylko McCoy Tyner wywar\xc5\x82 podobny wp\xc5\x82yw w\xc5\x9br\xc3\xb3d m\xc5\x82odszych pianist\xc3\xb3w i innych profesjonalist\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 i Evans pozostawi\xc5\x82 sw\xc3\xb3j \xc5\x9blad na takich wybitnych pianistach, jak Herbie Hancock, Keith Jarrett, Chick Corea, Brad Mehldau\xe2\x80\x9d. Kunszt Billa Evansa sta\xc5\x82 si\xc4\x99 wzorem dla wielu pianist\xc3\xb3w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych gatunk\xc3\xb3w. Jego muzyka ukaza\xc5\x82a kreatywne mistrzostwo harmonii, rytmu i koncepcji interpretacji jazzowej, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85c elementy jazzu, muzyki powa\xc5\xbcnej i muzyki etnicznej. W swoich duetach i triach, Evans rozwin\xc4\x85\xc5\x82 w bezprecedensowy spos\xc3\xb3b unikaln\xc4\x85 ide\xc4\x99 zespo\xc5\x82owej gry oraz w\xc5\x82a\xc5\x9bciwego dla muzyki powa\xc5\xbcnej wyczucia formy i koncepcji skali. Jego nagrania z lat 60. Conversations with Myself i Further Conversations with Myself by\xc5\x82y innowacyjnymi solowymi wykonaniami, \xc5\x82\xc4\x85cznie z nak\xc5\x82adaniem na siebie wielu \xc5\x9bcie\xc5\xbcek d\xc5\xbawi\xc4\x99kowych, nagranych przez Evansa osobi\xc5\x9bcie w studiu._NEWLINE_Dorobek Evansa wci\xc4\x85\xc5\xbc wywiera wp\xc5\x82yw na pianist\xc3\xb3w, gitarzyst\xc3\xb3w, kompozytor\xc3\xb3w i interpretator\xc3\xb3w muzyki jazzowej na \xc5\x9bwiecie. Wiele jego utwor\xc3\xb3w, takich jak \xe2\x80\x9eWaltz for Debby\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eTurn Out the Stars\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eVery Early\xe2\x80\x9d, i \xe2\x80\x9eFunkallero\xe2\x80\x9d, sta\xc5\x82o si\xc4\x99 cz\xc4\x99sto nagrywanymi standardami jazzowymi._NEWLINE_W latach nast\xc4\x99puj\xc4\x85cych po \xc5\x9bmierci Billa Evansa powsta\xc5\x82o wiele nagra\xc5\x84 mu po\xc5\x9bwi\xc4\x99conych, przedstawiaj\xc4\x85cych jego kompozycje i ulubione utwory (patrz ni\xc5\xbcej), jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dedykowane kompozycje. Jedno z takich nagra\xc5\x84 to \xe2\x80\x9eSeptember 15th\xe2\x80\x9d Pata Metheny\xe2\x80\x99ego._NEWLINE_Podczas \xc5\xbcycia Bill Evans zosta\xc5\x82 uhonorowany 31 nominacjami do nagrody Grammy i siedmioma Nagrodami. W 1994 roku zosta\xc5\x82 po\xc5\x9bmiertnie odznaczony nagrod\xc4\x85 Grammy Lifetime Achievement Award.'