b'\n_START_ARTICLE_\nWilkowice (powiat bielski)\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\x9b le\xc5\xbcy w dolinie rzeki Bia\xc5\x82ej, na po\xc5\x82udnie od Bramy Wilkowickiej, w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Kotliny \xc5\xbbywieckiej u podn\xc3\xb3\xc5\xbcy Beskidu Ma\xc5\x82ego. Miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 aglomeracji bielskiej. Miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 le\xc5\xbcy 71,5\xc2\xa0km od Katowic i 13\xc2\xa0km od centrum Bielska-Bia\xc5\x82ej._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82rz\xc4\x99dne GPS wsi Wilkowice to (19.091111, 49.761667).\n_START_SECTION_\nS\xc4\x85siednie miejscowo\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nBielsko-Bia\xc5\x82a, Bystra, Meszna, Rybarzowice, \xc5\x81odygowice, Czernich\xc3\xb3w, Kozy\n_START_SECTION_\nCieki wodne i zbiorniki\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie so\xc5\x82ectwa Wilkowice swe \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a bior\xc4\x85 rzeki: Wilk\xc3\xb3wka, Skleniec, Zimnik, Ma\xc5\x82a Straconka (dop\xc5\x82yw Straconki) i Wie\xc5\x9bnik. Ponadto przez wie\xc5\x9b przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85 Bia\xc5\x82a i Mesznianka._NEWLINE_Na terenie Wilkowic znajduje si\xc4\x99 zbiornik retencyjny b\xc4\x99d\xc4\x85cy jedynym tak du\xc5\xbcym akwenem w ca\xc5\x82ej Gminie Wilkowice. Jego budow\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to w roku 2010, a zako\xc5\x84czono po kilku latachw. Wilkowicki projekt zbiornika ma\xc5\x82ej retencji kosztowa\xc5\x82 7 mln z\xc5\x82otych. Inwestorem tamy by\xc5\x82 \xc5\x9al\xc4\x85ski Zarz\xc4\x85d Melioracji i Urz\xc4\x85dze\xc5\x84 Wodnych w Katowicach, kt\xc3\xb3rego celem by\xc5\x82a ochrona po\xc5\x82o\xc5\xbconych w dolinie Wilk\xc3\xb3wki zabudowa\xc5\x84 i zbi\xc3\xb3r wody w razie ewentualnej kl\xc4\x99ski \xc5\xbcywio\xc5\x82owej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWilkowice prawdopodobnie za\xc5\x82o\xc5\xbcone zosta\xc5\x82y przez cysters\xc3\xb3w z Rud k. Raciborza w latach 1310\xe2\x80\x931320, kiedy to opatem by\xc5\x82 Baldwin przezywany Wilkiem. Po raz pierwszy wie\xc5\x9b wzmiankowana zosta\xc5\x82a w \xc5\x82aci\xc5\x84skim li\xc5\x9bcie z 22 kwietnia 1364 jako Abbatisvilla (wie\xc5\x9b opata), kt\xc3\xb3ry wymienia r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dwie inne posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci cysters\xc3\xb3w z Rud k. Raciborza, mianowicie \xc5\x81odygowice (Ludovicivilla) i Pietrzykowice (Petrivilla). List ten by\xc5\x82 zwi\xc4\x85zany z zatargiem o dochody i podatki ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99ce mi\xc4\x99dzy cystersami a ksi\xc4\x99ciem o\xc5\x9bwi\xc4\x99cimskim Janem Scholastykiem, w wyniku kt\xc3\xb3rego dosz\xc5\x82o do najazdu ksi\xc4\x99cia na te ziemie i ich z\xc5\x82upienia. Powy\xc5\xbcsze trzy wsie mog\xc5\x82y by\xc4\x87 przynajmniej cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo osiedlone przez osadnik\xc3\xb3w niemieckich i nale\xc5\xbce\xc4\x87 do niemieckiej bielsko-bialskiej wyspy j\xc4\x99zykowej, lecz jedynie w Wilkowicach wed\xc5\x82ug szesnastowiecznych wizytacji biskupich mieszka\xc5\x84cy wci\xc4\x85\xc5\xbc nie pos\xc5\x82ugiwali si\xc4\x99 j\xc4\x99zykiem polskim._NEWLINE_Dalsza historia Wilkowic to przerzucanie wsi z r\xc4\x85k do r\xc4\x85k, o czym \xc5\x9bwiadczy litania nazwisk szlacheckich rod\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami Wilkowic: Komorowscy, Zbarascy, Wi\xc5\x9bniowieccy, Warszyccy, Wielkopolscy i Habsburgowie. Wilkowice przez lata wiele te\xc5\xbc wycierpia\xc5\x82y. W czasie Potopu szwedzkiego wie\xc5\x9b wraz z Mikuszowicami zosta\xc5\x82a spalona przez naje\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w._NEWLINE_W wyniku I rozbioru Polski w 1772 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w granicach Imperium Habsburg\xc3\xb3w. W 1886 roku w Wilkowicach powsta\xc5\x82 przystanek kolei Wilkowice-Bystra._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug austriackiego spisu ludno\xc5\x9bci z 1900, w 278 budynkach w Wilkowicach (gmina i \xe2\x80\x9eGutsgebiete\xe2\x80\x9d, bez obecnego przysi\xc3\xb3\xc5\x82ka Huciska) na obszarze 1394 hektar\xc3\xb3w mieszka\xc5\x82o 2429 os\xc3\xb3b (g\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 zaludnienia 174,2 os./km\xc2\xb2), z czego 2406 (99,1%) by\xc5\x82o katolikami, 21 (0,9%) wyznawcami judaizmu, 2417 (99,5%) by\xc5\x82o polsko- a 9 niemieckoj\xc4\x99zycznymi._NEWLINE_Po I wojnie \xc5\x9bwiatowej Wilkowice znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w granicach II Rzeczypospolitej, w wojew\xc3\xb3dztwie krakowskim, w powiecie bialskim. W 1929 do Wilkowic przy\xc5\x82\xc4\x85czono dot\xc4\x85d niezale\xc5\xbcn\xc4\x85 wie\xc5\x9b Huciska. W 1934 utworzono gmin\xc4\x99 Bystra-Wilkowice._NEWLINE_W czasach okupacji hitlerowskiej wielu mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o przesiedlonych na Zamojszczyzn\xc4\x99 i Lubelszczyzn\xc4\x99. W 1941 roku mieszka\xc5\x84com Wilkowic grozi\xc5\x82o wysiedlenie przez administracj\xc4\x99 okupacyjn\xc4\x85. Wtedy \xc3\xb3wczesny proboszcz parafii \xc5\x9bw. Micha\xc5\x82a Archanio\xc5\x82a w Wilkowicach ks. kan. Zbigniew Przeworski zawierzy\xc5\x82 parafi\xc4\x99 Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszemu Sercu Pana Jezusa, a do wysiedlenia nie dosz\xc5\x82o. Od tamtej pory co roku obchodzony jest w Wilkowicach drugi odpust ku czci Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszego Serca Pana Jezusa._NEWLINE_5 sierpnia 1944 roku oddzia\xc5\x82 partyzant\xc3\xb3w Armii Ludowej z grupy J\xc3\xb3zefa Habdasa ps. \xe2\x80\x9eKwa\xc5\x9bny\xe2\x80\x9d, w sile siedmiu ludzi zatrzyma\xc5\x82 si\xc4\x99 w miejscowo\xc5\x9bci na nocleg. Wskutek zdrady konfidenta, dom zosta\xc5\x82 otoczony przez hitlerowc\xc3\xb3w. Dosz\xc5\x82o do walki. Po sko\xc5\x84czeniu si\xc4\x99 amunicji partyzanci pod os\xc5\x82on\xc4\x85 nocy pr\xc3\xb3bowali si\xc4\x99 przebi\xc4\x87 przez kordon niemiecki. Pr\xc3\xb3ba nie powiod\xc5\x82a si\xc4\x99. Tylko jeden partyzant zbieg\xc5\x82 \xc5\xbcywy._NEWLINE_Od 1973 roku Wilkowice wraz ze wsiami Bystra i Meszna tworz\xc4\x85 Gmin\xc4\x99 Wilkowice. W latach 1975\xe2\x80\x931998 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbca\xc5\x82a administracyjnie do wojew\xc3\xb3dztwa bielskiego.\n_START_SECTION_\nKomunikacja\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez Wilkowice kursuj\xc4\x85 autobusy PKS Bielsko-Bia\xc5\x82a do przystanku Wilkowice Granica oraz dalej do Pietrzykowic oraz Bielska-Bia\xc5\x82ej (\xc5\xbbywiecka \xe2\x80\x93 Lwowska \xe2\x80\x93 Pi\xc5\x82sudskiego \xe2\x80\x93 Wa\xc5\x82owa \xe2\x80\x93 3 Maja \xe2\x80\x93 dworzec PKS). Przez Wilkowice Sanatorium kursuj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc autobusy w kierunku \xc5\xbbywca, jak i do Bielska-Bia\xc5\x82ej._NEWLINE_Do granicy Bielska-Bia\xc5\x82ej z Wilkowicami kursuje linia nr 2 z MZK Bielsko-Bia\xc5\x82a (przystanek Mikuszowice Stalownik), kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mo\xc5\xbcna dojecha\xc4\x87 do centrum miasta (przystanek Dmowskiego/Urz\xc4\x85d Miejski), a tak\xc5\xbce w rejon Dworca PKS i PKP (przystanek 3 Maja/Dworzec)_NEWLINE_Na terenie miejscowo\xc5\x9bci znajduje si\xc4\x99 stacja kolejowa Wilkowice Bystra. Stacja posiada 2 perony odjazdowe. Budynek dworca jest zaniedbany, u\xc5\xbcytkowane s\xc4\x85 jedynie mieszkania na pi\xc4\x99trze.\n_START_SECTION_\nPrzemys\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie Wilkowic, s\xc4\x85siedniej Mesznej oraz Rybarzowic w latach 2010\xe2\x80\x932013 rozbudowywano specjaln\xc4\x85 stref\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85, b\xc4\x99d\xc4\x85c\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 BOP-u i Bielskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Przez stref\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85 przebiega droga ekspresowa S1, a tak\xc5\xbce ulica E. Kwiatkowskiego, ulica Furmaniec i ulica Wilkowska (Rybarzowice). Na terenie przemys\xc5\x82owym znajduje si\xc4\x99 ponad 12 przedsi\xc4\x99biorstw i magazyn\xc3\xb3w. Do najwi\xc4\x99kszych z nich nale\xc5\xbc\xc4\x85 Bulten Polska, Lenko S.A., Prosperplast sp z.o.o. i Eko-Wt\xc3\xb3r  Jakubiec.\n_START_SECTION_\nEdukacja\n_START_PARAGRAPH_\nW Wilkowicach zgodnie z reform\xc4\x85 edukacyjn\xc4\x85 z roku 2017, w miejscowo\xc5\x9bci znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99:\n_START_SECTION_\nBezpiecze\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie miejscowo\xc5\x9bci znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce s\xc5\x82u\xc5\xbcby mundurowe i s\xc5\x82u\xc5\xbcby ochrony zdrowia:_NEWLINE_POLICJA - Posterunek Policji w Wilkowicach_NEWLINE_STRA\xc5\xbb GMINNA - Stra\xc5\xbc Gminna Wilkowice_NEWLINE_STRA\xc5\xbb PO\xc5\xbbARNA - Ochotnicza Stra\xc5\xbc Po\xc5\xbcarna w Wilkowicach_NEWLINE_POGOTOWIE - SP ZOZ Szpital Kolejowy w Wilkowicach-Bystrej'