b'\n_START_ARTICLE_\nSpalarnia \xc5\x9bmieci na Szel\xc4\x85gu w Poznaniu\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1919 roku, kiedy to polskie w\xc5\x82adze administracyjne obj\xc4\x99\xc5\x82y Pozna\xc5\x84 we w\xc5\x82adanie, utworzono Wydzia\xc5\x82 Czyszczenia Miasta. Wtedy te\xc5\xbc powsta\xc5\x82 pomys\xc5\x82 budowy spalarni \xc5\x9bmieci, kt\xc3\xb3re do tej pory wywo\xc5\xbcono poza miasto. Po kilku latach analiz dotycz\xc4\x85cych jak najlepszego usytuowania obiektu, decyzj\xc4\x99 podj\xc4\x99to w 1925 roku, a spalarni\xc4\x99 oddano do u\xc5\xbcytku 4 grudnia 1927. Koszt realizacji wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 43,5 tys. funt\xc3\xb3w szterling\xc3\xb3w. Do 1938 roku spalarni\xc4\x85 zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 in\xc5\xbc. Tadeusz Wo\xc5\xbany. Jej funkcjonowanie oparte by\xc5\x82o na zasadach kupiecko-handlowych.\n_START_SECTION_\nTechnika i architektura\n_START_PARAGRAPH_\nObiekt zosta\xc5\x82 zaprojektowany przez architekta Stanis\xc5\x82awa Kirkina. Zbudowano go z czerwonej ceg\xc5\x82y jako zesp\xc3\xb3\xc5\x82 pi\xc4\x99ciu zestawionych bry\xc5\x82, zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanych wysoko\xc5\x9bciami i nakrytych dwuspadowymi dachami. Dominant\xc4\x85 jest charakterystyczna czterokondygnacyjna wie\xc5\xbca. W spalarni zainstalowane by\xc5\x82y nowoczesne w czasach budowy, urz\xc4\x85dzenia przedsi\xc4\x99biorstwa Heenan & Froude z Wielkiej Brytanii (kt\xc3\xb3re ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej zrealizowa\xc5\x82o ponad 250 spalarni w skali globu). Cztery piece spala\xc5\x82y odpady w temperaturze do 1100 stopni Celsjusza. Spaliny zasila\xc5\x82y sekwencyjny kocio\xc5\x82 parowy na licencji firmy Babcock & Wilcox. Uzyskan\xc4\x85 par\xc4\x85 zasilano turbin\xc4\x99 kondensacyjn\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czon\xc4\x85 z generatorem pr\xc4\x85du, a on z kolei zasila\xc5\x82 silniki niezb\xc4\x99dne do pracy spalarni i o\xc5\x9bwietlenia ca\xc5\x82o\xc5\x9bci zak\xc5\x82adu. Moc generatora wykorzystywana by\xc5\x82a tak\xc5\xbce do zasilania wytw\xc3\xb3rni materia\xc5\x82\xc3\xb3w budowlanych, a \xc5\xbcu\xc5\xbcel ze spalarni wykorzystywano w specjalnych liniach produkcyjnych i wykonywano z jego u\xc5\xbcyciem elementy budowlane, np. p\xc5\x82yty chodnikowe, kraw\xc4\x99\xc5\xbcniki lub rury kanalizacyjne. Budowa spalarni spowodowa\xc5\x82a wprowadzenie w mie\xc5\x9bcie blaszanych kub\xc5\x82\xc3\xb3w na \xc5\x9bmieci o pojemno\xc5\x9bci 110 l, kt\xc3\xb3rych pocz\xc4\x85tkowo zam\xc3\xb3wiono 8 tys. sztuk w zak\xc5\x82adach w Tczewie i aparatury do bezpylnego prze\xc5\x82adunku oraz samochod\xc3\xb3w niskopodwoziowych, przyczep samowy\xc5\x82adowczych i ci\xc4\x85gnik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re zakupiono w Anglii._NEWLINE_Obiektowi towarzyszy\xc5\x82y: budynek administracyjny oraz mieszkalny (dla pracownik\xc3\xb3w), prze\xc5\x82adownia \xc5\x9bmieci przy ul. Przepadek oraz gara\xc5\xbce przy ul. Bergera (dawniej ul. Kluczborskiej) na Wildzie. Mimo przemys\xc5\x82owego przeznaczenia, architekt nada\xc5\x82 zespo\xc5\x82owi atrakcyjny wygl\xc4\x85d zewn\xc4\x99trzny, np. artyku\xc5\x82uj\xc4\x85c wn\xc4\x99ki, szczyty, czy stosuj\xc4\x85c przypory.\n_START_SECTION_\nDzieje powojenne\n_START_PARAGRAPH_\nZak\xc5\x82ad zosta\xc5\x82 powa\xc5\xbcnie zniszczony w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej. Po 1945 nie uruchomiono turbiny, ale prowizorycznie naprawiony w 1955 dzia\xc5\x82a\xc5\x82 do 1957, kiedy zamkni\xc4\x99to go motywuj\xc4\x85c to trudno\xc5\x9bciami z napraw\xc4\x85 nietypowych urz\xc4\x85dze\xc5\x84. Z czasem obiekt popad\xc5\x82 w coraz wi\xc4\x99ksze zaniedbanie, by\xc5\x82 siedzib\xc4\x85 firmy Miejskie Przedsi\xc4\x99biorstwo Taks\xc3\xb3wkowe, warsztat\xc3\xb3w MPK, gie\xc5\x82dy Wilmarkt i innych drobnych biznes\xc3\xb3w._NEWLINE_W latach 2018\xe2\x80\x932019 budynek spalarni zostanie przebudowany na cele kulturalno-handlowe przez przedsi\xc4\x99biorstwo Agrobex. Zostanie cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo rozebrany i na podstawie zachowanych materia\xc5\x82\xc3\xb3w ikonograficznych, pod nadzorem konserwatora zabytk\xc3\xb3w, odtworzony jego pierwotny wygl\xc4\x85d. Spalarnia stanie si\xc4\x99 integraln\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 osiedla \xe2\x80\x9eWilczak 20\xe2\x80\x9d i ma pe\xc5\x82ni\xc4\x87 tak\xc5\xbce funkcje spo\xc5\x82eczno-kulturalne, w\xc5\x82\xc4\x85cznie z prezentacj\xc4\x85 historii budynku i miejsca spotka\xc5\x84 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nMartyrologia\n_START_PARAGRAPH_\nW spalarni na Wilczaku Niemcy spopielili cia\xc5\x82a rozstrzelanych ofiar Fortu VII, kt\xc3\xb3re wcze\xc5\x9bniej ekshumowali z do\xc5\x82\xc3\xb3w grzebalnych nad Rusa\xc5\x82k\xc4\x85. Popio\xc5\x82y ofiar represji grzebano tak\xc5\xbce na Cmentarzu G\xc3\xb3rczy\xc5\x84skim w specjalnych skrzyniach.'