b'\n_START_ARTICLE_\nOnanizm albo dysertacja medyczna o chorobach wywo\xc5\x82ywanych przez masturbacj\xc4\x99\n_START_PARAGRAPH_\nOnanizm albo dysertacja medyczna o chorobach wywo\xc5\x82ywanych przez masturbacj\xc4\x99 (fr. L\'onanisme ou Dissertation physique sur les maladies produites par masturbation) \xe2\x80\x93 traktat medyczny szwajcarskiego lekarza Samuela Auguste\'a Tissota, w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony masturbacji, wydany w Lozannie w 1760 roku._NEWLINE_Tissot by\xc5\x82 w \xc3\xb3wczesnej Europie autorytetem medycznym, tote\xc5\xbc jego traktat zyska\xc5\x82 spory rozg\xc5\x82os w wielu krajach. Po raz pierwszy rozpatrywano w nim masturbacj\xc4\x99 nie tylko z punktu widzenia moralno\xc5\x9bci i religii, ale przede wszystkim jako zjawisko medyczne. Autor traktowa\xc5\x82 masturbacj\xc4\x99 niczym chorob\xc4\x99 zaka\xc5\xban\xc4\x85, a popularno\xc5\x9b\xc4\x87 tego rodzaju praktyk por\xc3\xb3wnywa\xc5\x82 do epidemii. Tissot po raz pierwszy okre\xc5\x9bli\xc5\x82 onanizm jako "zbrodni\xc4\x99". Wed\xc5\x82ug niego sperma jest \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em si\xc5\x82y \xc5\xbcyciowej, st\xc4\x85d jej nadmierna \xe2\x80\x93 sprzeczna z natur\xc4\x85 \xe2\x80\x93 utrata powoduje niepowetowane szkody: spadek si\xc5\x82y \xc5\xbcyciowej, os\xc5\x82abienie, ot\xc4\x99pienie, utrat\xc4\x99 pami\xc4\x99ci, wzroku, nadmiern\xc4\x85 chudo\xc5\x9b\xc4\x87 (wyniszczenie organizmu) przez utrat\xc4\x99 apetytu, podagr\xc4\x99, reumatyzm, zanik rdzenia kr\xc4\x99gowego, b\xc3\xb3le g\xc5\x82owy i wszelkiego rodzaju choroby psychiczne._NEWLINE_Jego traktat by\xc5\x82 wielokrotnie wznawiany (kilkana\xc5\x9bcie razy w XVIII w.) oraz przek\xc5\x82adany \xe2\x80\x93 na j\xc4\x99zyk angielski (1766 roku, mia\xc5\x82 sze\xc5\x9b\xc4\x87 wznowie\xc5\x84 do 1781 roku), niemiecki (do 1798 roku wydano osiem wznowie\xc5\x84), w\xc5\x82oski (w latach 1774-1792 \xe2\x80\x93 cztery wznowienia)._NEWLINE_Tezy Tissota o zgubnym wp\xc5\x82ywie masturbacji na organizm cz\xc5\x82owieka by\xc5\x82y przez d\xc5\x82ugi czas bezkrytycznie powtarzane w kolejnych pracach po\xc5\x9bwi\xc4\x99conych temu tematowi (np. w Niebezpiecze\xc5\x84stwach onanizmu Jacques\'a Louisa Doussin-Dubreuila z 1825 roku), a tak\xc5\xbce w pracach Jeana-Jacques\'a Rousseau (Nowa Heloiza, Wyznania, Emil) i Immanuela Kanta (Metafizyka moralno\xc5\x9bci, Rozwa\xc5\xbcania o wychowaniu), w kt\xc3\xb3rych onanist\xc4\x99 okre\xc5\x9blano mianem samob\xc3\xb3jcy.'