b'\n_START_ARTICLE_\nAdam Czartkowski\n_START_PARAGRAPH_\nAdam Marian Czartkowski (ur. 17 sierpnia 1881 w Borszczach w guberni kijowskiej, zm. 29 maja 1958 w Warszawie) \xe2\x80\x93 polski botanik, historyk kultury, publicysta polityczny, znawca i t\xc5\x82umacz literatury, nauczyciel i wyk\xc5\x82adowca.\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87 i studia\n_START_PARAGRAPH_\nAdam Czartkowski by\xc5\x82 synem Juliana (uczestnik postania styczniowego w 1863 jako szesnastoletni ch\xc5\x82opiec i ci\xc4\x99\xc5\xbcko ranny odznaczony zosta\xc5\x82 Orderem Virtuti Militari) i Mauryli z Nowickich. Uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1899 gimnazjum w Bia\xc5\x82ej Cerkwi, a studia wy\xc5\xbcsze odby\xc5\x82 na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim uzyskuj\xc4\x85c w 1904 stopie\xc5\x84 kandydata nauk przyrodniczych. Specjalizowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dziedzinie anatomii i fizjologii ro\xc5\x9blin pod kierunkiem prof. Dymitra I. Iwanowskiego \xe2\x80\x93 odkrywcy wirus\xc3\xb3w i dr. Michaila S. Cwieta \xe2\x80\x93 znanego pioniera metody chromatograficznej. Dodatkowe studia odby\xc5\x82 w Pradze i Wiedniu.\n_START_SECTION_\nPraca zawodowa\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1905\xe2\x80\x931909 pracowa\xc5\x82 jako nauczyciel przyrody w szko\xc5\x82ach prywatnych w Warszawie. Dzia\xc5\x82acz Towarzystwa Kultury Polskiej (1906-1913). Prowadzi\xc5\x82 jednocze\xc5\x9bnie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 naukowo-publicystyczn\xc4\x85 w latach 1902\xe2\x80\x931910 \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na \xc5\x82amach \xe2\x80\x9eWszech\xc5\x9bwiata\xe2\x80\x9d, gdzie og\xc5\x82osi\xc5\x82 oko\xc5\x82o 30 artyku\xc5\x82\xc3\xb3w, t\xc5\x82umacze\xc5\x84 i streszcze\xc5\x84 prac naukowych. Opracowa\xc5\x82 te\xc5\xbc artyku\xc5\x82y dotycz\xc4\x85ce biologii w Wielkiej Encyklopedii Powszechnej Saturnina Sikorskiego. W 1911 zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any na stanowisko profesora anatomii i fizjologii ro\xc5\x9blin na Wydziale Przyrodniczym Wolnej Wszechnicy Polskiej i Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y Ogrodniczej w Warszawie. 1 sierpnia 1919 przeszed\xc5\x82 do Pa\xc5\x84stwowego Gimnazjum im. Tadeusza Rejtana w Warszawie. W 1920, po wybuchu wojny polsko-sowieckiej, zg\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 na ochotnika do Wojska Polskiego.\n_START_SECTION_\nOkres gda\xc5\x84ski\n_START_PARAGRAPH_\nPo dziewi\xc4\x99ciu latach pracy w Gimnazjum im. T. Rejtana, 1 lutego 1928, zosta\xc5\x82 urlopowany i delegowany przez Min. Wyzna\xc5\x84 Religijnych i O\xc5\x9bwiecenia Publicznego do Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Gda\xc5\x84sku jako nauczyciel nauk przyrodniczych. Zosta\xc5\x82 te\xc5\xbc wicedyrektorem tego gimnazjum. Pobyt w Gda\xc5\x84sku zaznaczy\xc5\x82 si\xc4\x99 jako nowy, niezwykle p\xc5\x82odny okres w \xc5\xbcyciu Adama Czartkowskiego i pozwoli\xc5\x82 mu rozwin\xc4\x85\xc4\x87 jego wszechstronne zainteresowania. W 1929 wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauki i Sztuki: rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako cz\xc5\x82onek Zarz\xc4\x85du, zast\xc4\x99pca sekretarza generalnego, od 1930 sekretarz generalny, a w latach 1937\xe2\x80\x931939 jako wiceprezes. Odznaczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w tym czasie jako inicjator i wykonawca wielu prac naukowych oraz organizator imprez kulturalnych._NEWLINE_W latach 1929\xe2\x80\x931930 by\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Komitetu dla Popierania Sztuki Polskiej w Gda\xc5\x84sku, dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3remu wystawiono kilka sztuk teatralnych i zorganizowano wystawy polskiego malarstwa. Z inicjatywy Adama Czartkowskiego grupa asystent\xc3\xb3w prof. Pollaka z Poznania dokona\xc5\x82a spisu druk\xc3\xb3w od XV do XVIII wieku, znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w Bibliotece Miejskiej w Gda\xc5\x84sku, a nie figuruj\xc4\x85cych w Bibliografii polskiej Estreichera. Jego zas\xc5\x82ug\xc4\x85 by\xc5\x82o te\xc5\xbc wydanie list\xc3\xb3w S. Przybyszewskiego oraz przygotowanie przez A. Ska\xc5\x82kowskiego \xe2\x80\x9eArchiwum Wybickiego\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rego dwa tomy ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 po wojnie. By\xc5\x82 tak\xc5\xbce wsp\xc3\xb3\xc5\x82inicjatorem publikacji Monumenta Poloniae Maritima (Pomniki Spraw Morskich Polskich), kt\xc3\xb3re wyda\xc5\x82 W. Czapli\xc5\x84ski w latach 1951\xe2\x80\x931959._NEWLINE_Od 1931 do wrze\xc5\x9bnia 1939 Adam Czartkowski by\xc5\x82 korespondentem \xe2\x80\x9eKuriera Warszawskiego\xe2\x80\x9d. Znakomicie zorientowany w stosunkach polsko-niemieckich, pod wieloma pseudonimami (Arski, Quidam, Przygodny, Dr Micha\xc5\x82 Nowina, JNP i inne) publikowa\xc5\x82 artyku\xc5\x82y b\xc4\x99d\xc4\x85ce kronik\xc4\x85 narastania konfliktu, kt\xc3\xb3ry doprowadzi\xc5\x82 do II wojny \xc5\x9bwiatowej. Do Warszawy wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ostatnim poci\xc4\x85giem, 31 sierpnia 1939. W czasie wojny, poszukiwany przez Gestapo, ukrywa\xc5\x82 si\xc4\x99 w Kazimierzu nad Wis\xc5\x82\xc4\x85, Piotrkowie Trybunalskim, Cz\xc4\x99stochowie i wreszcie w Warszawie u swej c\xc3\xb3rki, Zofii Je\xc5\xbcewskiej, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przeszed\xc5\x82 ca\xc5\x82e powstanie warszawskie. \xc5\xbbon\xc4\x99 Mari\xc4\x99 straci\xc5\x82 w czasie ewakuacji w Piotrkowie, pod koniec powstania.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nPo wojnie do Gda\xc5\x84ska nie wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 pozostaj\xc4\x85c honorowym cz\xc5\x82onkiem Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauki i Sztuki. Zamieszka\xc5\x82 w \xc5\x81odzi, gdzie podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 organizacji Wydzia\xc5\x82u Farmaceutycznego Uniwersytetu \xc5\x81\xc3\xb3dzkiego jako kierownik Zak\xc5\x82adu Botaniki, a nast\xc4\x99pnie pracowa\xc5\x82 w Akademii Medycznej jako kierownik Katedry Botaniki Farmaceutycznej i dziekan Wydzia\xc5\x82u. Prowadzi\xc5\x82 te\xc5\xbc popularne wyk\xc5\x82ady w Towarzystwie Wiedzy Powszechnej. Dzi\xc4\x99ki jego usilnym staraniom zbudowano Bibliotek\xc4\x99 Wydzia\xc5\x82u Farmaceutycznego w \xc5\x81odzi przy ulicy Matejki. Znajduje si\xc4\x99 tam tablica ku jego czci z popiersiem d\xc5\x82uta Karola Tchorka._NEWLINE_Prof. Adam Czartkowski by\xc5\x82 z zami\xc5\x82owania humanist\xc4\x85, historykiem kultury, literatury i obyczajowo\xc5\x9bci polskiej, znawc\xc4\x85 XIX-wiecznego pami\xc4\x99tnikarstwa. Og\xc5\x82osi\xc5\x82 drukiem odnalezione listy i utwory takich tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w jak Cyprian Norwid (po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 mu dwadzie\xc5\x9bcia kilka artyku\xc5\x82\xc3\xb3w), J.W. Goethe, J.I. Kraszewski, T. Zan, M. Szymanowska, K. Ujejski, i inni. W polskiej prasie literackiej publikowa\xc5\x82 liczne artyku\xc5\x82y o rozmaitych s\xc5\x82ynnych lub zapomnianych postaciach z dziej\xc3\xb3w kultury polskiej. Zapalony meloman, opracowa\xc5\x82 monografie Chopina i Beethovena. Jego tysi\xc4\x85cstronicow\xc4\x85 kronik\xc4\x99 \xc5\xbcycia i tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Cypriana Norwida oraz jedena\xc5\x9bcie tom\xc3\xb3w pami\xc4\x99tnika pt. To, co prze\xc5\xbcy\xc5\x82em (1900\xe2\x80\x931944) spalili Niemcy wraz z Bibliotek\xc4\x85 Krasi\xc5\x84skich po powstaniu. Przepad\xc5\x82y te\xc5\xbc w Warszawie, gromadzone od pocz\xc4\x85tku XX wieku, jego zbiory biblioteczne licz\xc4\x85ce kilka tysi\xc4\x99cy tom\xc3\xb3w._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 29 maja 1958 w Warszawie i pochowany zosta\xc5\x82, zgodnie z jego ostatni\xc4\x85 wol\xc4\x85, w Alei Zas\xc5\x82u\xc5\xbconych na Cmentarzu Do\xc5\x82y w \xc5\x81odzi._NEWLINE_Jego c\xc3\xb3rka Zofia Je\xc5\xbcewska (1911\xe2\x80\x931995), by\xc5\x82a znan\xc4\x85 dziennikark\xc4\x85, pisark\xc4\x85 i krytykiem sztuki, a wnuk Krzysztof Andrzej Je\xc5\xbcewski (ur. 1939) jest poet\xc4\x85, t\xc5\x82umaczem i eseist\xc4\x85.'