b'\n_START_ARTICLE_\nJ\xc3\xb3zef Napoleon Hutten-Czapski\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 25 marca 1797 r. w Bydgoszczy. By\xc5\x82 synem hrabiego, genera\xc5\x82a wojsk koronnych J\xc3\xb3zefa Grzegorza Longina Czapskiego i Kornelii z Plewi\xc5\x84skich. Pierwsze nauki pobiera\xc5\x82 w Bydgoszczy. Nast\xc4\x99pnie uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w kolegium pijar\xc3\xb3w w Warszawie, kt\xc3\xb3re uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1815 r._NEWLINE_Wyznaczony testamentem jedynym spadkobierc\xc4\x85 ojca, popad\xc5\x82 po jego \xc5\x9bmierci (1810) w sp\xc3\xb3r ze stryjem Miko\xc5\x82ajem, kt\xc3\xb3ry zaprzecza\xc5\x82 jego przynale\xc5\xbcno\xc5\x9bci do rodziny i praw do dziedzictwa. Autorka biogramu w Polskim S\xc5\x82owniku Biograficznym, krewna Maria Czapska, wspomina o pewnych przes\xc5\x82ankach jakoby J\xc3\xb3zef Napoleon Hutten-Czapski by\xc5\x82 synem z nieprawego \xc5\x82o\xc5\xbca, p\xc3\xb3\xc5\xbano uznanym przez ojca. W rezultacie sporu musia\xc5\x82 si\xc4\x99 zadowoli\xc4\x87 jednym ojcowskim folwarkiem, Or\xc5\x82owem k. Dzia\xc5\x82dowa w Prusach. W\xc5\x82adze pruskie nie chcia\xc5\x82y uzna\xc4\x87 jego szlachectwa, ani nada\xc4\x87 tytu\xc5\x82u hrabiowskiego. W tej sytuacji sprzeda\xc5\x82 folwark i przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 w okolice Bydgoszczy. Ostentacyjnie tytu\xc5\x82owa\xc5\x82 si\xc4\x99 \xe2\x80\x9ech\xc5\x82opem\xe2\x80\x9d i u\xc5\xbcywa\xc5\x82 odt\xc4\x85d imienia z bierzmowania, Napoleon._NEWLINE_W latach 1818 \xe2\x80\x93 1821 s\xc5\x82ucha\xc5\x82 wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w na uniwersytecie we Wroc\xc5\x82awiu i zorganizowa\xc5\x82 tamtejsz\xc4\x85 bardzo liczn\xc4\x85 Poloni\xc4\x99 w korporacji akademickiej \xe2\x80\x9ePolonia\xe2\x80\x9d, wzorowanej na zabronionych w\xc3\xb3wczas niemieckich Burschenschaftach, oraz podj\xc4\x85\xc5\x82 kontakty z liberaln\xc4\x85 m\xc5\x82odzie\xc5\xbc\xc4\x85 niemieck\xc4\x85 i z tajnymi organizacjami antyrosyjskimi w Kongres\xc3\xb3wce. Dzia\xc5\x82ania te odkry\xc5\x82a policja i skaza\xc5\x82a go na dwa miesi\xc4\x85ce aresztu w twierdzy oraz usun\xc4\x99\xc5\x82a z uniwersytetu. Po zwolnieniu, przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do zaboru rosyjskiego, gdzie zakupi\xc5\x82 maj\xc4\x85tek Os\xc3\xb3wki w woj. mazowieckim. Pocz\xc4\x85tkowo w\xc5\x82adze rosyjskie potwierdzi\xc5\x82y mu tytu\xc5\x82 hrabiowski, ale po otrzymaniu raportu Niko\xc5\x82aja Nowosilcowa, kt\xc3\xb3ry przedstawi\xc5\x82 go jako przyw\xc3\xb3dc\xc4\x99 internacjonalistycznego rewolucyjnego ruchu m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy obejmuj\xc4\x85cego ca\xc5\x82\xc4\x85 Europ\xc4\x99 oraz jako une des plus mauvaises t\xc4\x93tes de l\xe2\x80\x99Universit\xc3\xa9 de Breslau (jednego z najgorszych ba\xc5\x82amut\xc3\xb3w na Uniwersytecie Wroc\xc5\x82awskim), w. ks. Konstanty rozkaza\xc5\x82 anulowa\xc4\x87 decyzj\xc4\x99._NEWLINE_W nast\xc4\x99pnych latach wiele podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82. Przez pewien czas przebywa\xc5\x82 w Bydgoszczy, gdzie by\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82organizatorem i jednym z przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w sprzysi\xc4\x99\xc5\xbcenia patriotycznego, na kt\xc3\xb3rego trop w 1830 r. wpad\xc5\x82y w\xc5\x82adze pruskie. U jednego z bydgoskich spiskowc\xc3\xb3w wykryto spore zapasy broni, przybor\xc3\xb3w strzeleckich i medykament\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re Czapski przysy\xc5\x82a\xc5\x82 z Pary\xc5\xbca.\n_START_SECTION_\nPowstanie listopadowe\n_START_PARAGRAPH_\nWybuch powstania listopadowego zasta\xc5\x82 Czapskiego w Pary\xc5\xbcu, gdzie, wierz\xc4\x85c w pomoc Francji dla polskich insurgent\xc3\xb3w, wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 mowy na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Polski i braterstwa polsko-francuskiego, m.in. na pogrzebie Benjamin Constanta. Do Polski przedosta\xc5\x82 si\xc4\x99 w styczniu 1831 r. na fa\xc5\x82szywym paszporcie francuskim. Od kwietnia tego roku s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w pu\xc5\x82ku kawalerii ochotnik\xc3\xb3w pozna\xc5\x84skich i walczy\xc5\x82 w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych bitwach i potyczkach, m.in. pod Mi\xc5\x84skiem, Ostro\xc5\x82\xc4\x99k\xc4\x85, \xc5\x81ysobykami, Potycz\xc4\x85 i Nieborowem. Odznaczono go Z\xc5\x82otym Krzy\xc5\xbcem Orderu Virtuti Militari za czyny bojowe w wyprawie do Siedlec. Od maja do sierpnia by\xc5\x82 adiutantem polowym przy naczelnym wodzu gen. Janie Skrzyneckim. 11 maja 1831 r. awansowa\xc5\x82 na podporucznika, 31 lipca na porucznika._NEWLINE_Walczy\xc5\x82 w czasie obl\xc4\x99\xc5\xbcenia Warszawy dok\xc4\x85d przedosta\xc5\x82 si\xc4\x99 wbrew rozkazom (jego pu\xc5\x82k nie bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82u w obronie miasta). Widz\xc4\x85c niepowodzenie powstania, wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 agitacyjne mowy, \xc5\xbc\xc4\x85daj\xc4\x85c zlinczowania genera\xc5\x82\xc3\xb3w, za co chciano go postawi\xc4\x87 przed s\xc4\x85dem wojskowym. Aresztowany przez gen. Henryka Dembi\xc5\x84skiego, zosta\xc5\x82 zwolniony przez gen. Jana Krukowieckiego. 24 wrze\xc5\x9bnia 1831 r. uzyska\xc5\x82 paszport na podr\xc3\xb3\xc5\xbc w celach naukowych do Francji, Anglii i innych kraj\xc3\xb3w Europy, ale skorzysta\xc4\x87 z niego ju\xc5\xbc nie m\xc3\xb3g\xc5\x82._NEWLINE_Po upadku powstania przekroczy\xc5\x82 granic\xc4\x99 z wojskiem powsta\xc5\x84czym i pod zmienionym nazwiskiem przedziera\xc5\x82 si\xc4\x99 przez Prusy. W\xc5\x82adze pruskie nazywa\xc5\x82y go Robespierrem powstania i \xc5\x9bciga\xc5\x82y listem go\xc5\x84czym. Rozpoznany i zadenuncjowany w Gda\xc5\x84sku przez oficera pruskiego, dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 na dwa tygodnie do aresztu\n_START_SECTION_\nNa emigracji\n_START_PARAGRAPH_\n14 grudnia 1831 r. wsiad\xc5\x82 na statek angielski i w ko\xc5\x84cu stycznia 1832 r. przybi\xc5\x82 do wybrze\xc5\xbcy Irlandii w Dublinie, gdzie przyj\xc4\x99to go owacyjnie. Na wielu zebraniach wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 patriotyczne mowy cytowane przez gazety irlandzkie, przez co zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 na siebie uwag\xc4\x99 policji. Zosta\xc5\x82 oskar\xc5\xbcony o dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rewolucyjn\xc4\x85 i nielegalny pobyt w Wlk. Brytanii, a nast\xc4\x99pnie ob\xc5\x82o\xc5\xbcony grzywn\xc4\x85 pieni\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 w wysoko\xc5\x9bci \xc2\xa3 60. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa irlandzkiego stan\xc4\x99\xc5\x82a po jego stronie: urz\xc4\x85dzono pieni\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 zbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 uliczn\xc4\x85 na pokrycie grzywny, za\xc5\x82atwiono mu publiczne prelekcje w wielu miastach irlandzkich, kt\xc3\xb3re przynosi\xc5\x82y niez\xc5\x82e dochody, oraz pozwolenie na pobyt w Anglii, gdzie si\xc4\x99 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 w kwietniu 1832 roku. W Anglii przebywa\xc5\x82 prawie rok. W drodze do Londynu zatrzyma\xc5\x82 si\xc4\x99 w Birmingham i uczestniczy\xc5\x82 w du\xc5\xbcym wiecu na rzecz reform ustrojowych. 23 maja znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w sk\xc5\x82adzie delegacji politycznej z Birmingham, przyj\xc4\x99tej przez lorda - burmistrza Londynu. Na pocz\xc4\x85tku roku 1833 przyjaciele z l\xc3\xb3\xc5\xbc maso\xc5\x84skich uzyskali dla niego paszport francuski na nazwisko Josepha Chapmana._NEWLINE_Lata 1833 \xe2\x80\x93 1837 by\xc5\x82y okresem ci\xc4\x85g\xc5\x82ych podr\xc3\xb3\xc5\xbcy agitacyjnych Czapskiego z Pary\xc5\xbca do Szwajcarii, gdzie wraz z innymi m\xc5\x82odymi rewolucjonistami i karbonariuszami za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 15 kwietnia 1834 zwi\xc4\x85zek \xe2\x80\x9eM\xc5\x82oda Europa\xe2\x80\x9d, obejmuj\xc4\x85cy M\xc5\x82ode W\xc5\x82ochy, M\xc5\x82ode Niemcy i M\xc5\x82od\xc4\x85 Polsk\xc4\x99. Podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do W\xc5\x82och, Algierii, Hiszpanii i do Londynu, gdzie przebywa\xc5\x82 wygnany z W\xc5\x82och Giuseppe Mazzini. W roku 1841 pojecha\xc5\x82 z fa\xc5\x82szywym paszportem jako Irlandczyk O\xe2\x80\x99Brien do Niemiec do (Monachium, Augsburga i Frankfurtu nad Menem). Wsz\xc4\x99dzie by\xc5\x82 entuzjastycznie witany przez koleg\xc3\xb3w z organizacji M\xc5\x82ode Niemcy, kt\xc3\xb3rzy umo\xc5\xbcliwili mu wyjazd do Kongres\xc3\xb3wki. W roku 1842 zosta\xc5\x82 aresztowany w Akwizgranie za pos\xc5\x82ugiwanie si\xc4\x99 fa\xc5\x82szywym paszportem i s\xc4\x85dzony w dw\xc3\xb3ch instancjach. Po zwolnieniu warunkowym na czas uzyskania decyzji z S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego w Berlinie, uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do Francji, gdzie pozosta\xc5\x82 do roku 1847. Tam zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 pracami naukowymi i wydawniczymi. Przebywaj\xc4\x85c na wychod\xc5\xbastwie znany by\xc5\x82 z ofiarno\xc5\x9bci dla emigrant\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPowr\xc3\xb3t do Polski\n_START_PARAGRAPH_\nOd roku 1844 stara\xc5\x82 si\xc4\x99 o pozwolenie osiedlenia si\xc4\x99 w Prusach. W 1846 r. po uniewinniaj\xc4\x85cym wyroku S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego w Berlinie, powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ok. 1847 do Wielkopolski. Jednak nie bra\xc5\x82 ju\xc5\xbc udzia\xc5\x82u w powstaniu wielkopolskim 1848 roku, lecz \xe2\x80\x9ezyskiwa\xc5\x82 wzgl\xc4\x99dy taktem, wykszta\xc5\x82ceniem i mo\xc5\xbce sw\xc4\x85 wysok\xc4\x85 godno\xc5\x9bci\xc4\x85 maso\xc5\x84sk\xc4\x85\xe2\x80\x9d. We wrze\xc5\x9bniu 1852 pojecha\xc5\x82 jako przedstawiciel lokalnego ziemia\xc5\x84stwa na uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87 otwarcia linii kolejowej Bydgoszcz-Pi\xc5\x82a przez kr\xc3\xb3la Fryderyka Wilhelma IV i zarazi\xc5\x82 si\xc4\x99 choler\xc4\x85. Leczony w Smogulcu, zmar\xc5\x82 17 wrze\xc5\x9bnia 1852 r. i tam zosta\xc5\x82 pochowany.\n_START_SECTION_\nRodzina\n_START_PARAGRAPH_\nJ\xc3\xb3zef Czapski 29 stycznia 1850 r. jako administrator klucza smoguleckiego, po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Eleonor\xc4\x99 Czarneck\xc4\x85 (1815\xe2\x80\x931875), c\xc3\xb3rk\xc4\x99 genera\xc5\x82a Stanis\xc5\x82awa Miel\xc5\xbcy\xc5\x84skiego, w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielk\xc4\x99 Smogulca i Go\xc5\x82a\xc5\x84czy opuszczon\xc4\x85 w r. 1846 przez m\xc4\x99\xc5\xbca Karola Czarneckiego. W roku 1851 urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 ich syn Bogdan Franciszek Serwacy (1851-1937), p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy polityk. Po jego \xc5\x9bmierci Eleonora opu\xc5\x9bci\xc5\x82a Smogulec i nigdy tam ju\xc5\xbc nie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82a.'