b'\n_START_ARTICLE_\nAtrament sympatyczny\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie atramentu\n_START_PARAGRAPH_\nAtrament sympatyczny nak\xc5\x82ada si\xc4\x99 na powierzchni\xc4\x99 za pomoc\xc4\x85 p\xc4\x99dzla, stempla, pi\xc3\xb3ra wiecznego, wyka\xc5\x82aczki lub palca zamoczonego bezpo\xc5\x9brednio w cieczy. Powinien by\xc4\x87 niewidoczny po wyschni\xc4\x99ciu._NEWLINE_Z regu\xc5\x82y, by nie wzbudza\xc4\x87 podejrze\xc5\x84, na ukrytej wiadomo\xc5\x9bci zapisuje si\xc4\x99 inn\xc4\x85, widoczn\xc4\x85, np. d\xc5\x82ugopisem (u\xc5\xbcycie pi\xc3\xb3ra nie jest wskazane, poniewa\xc5\xbc maj\xc4\x85 one tendencj\xc4\x99 do zacinania si\xc4\x99 i plamienia w miejscach zapisanych atramentem sympatycznym). Atramentu sympatycznego nie powinno si\xc4\x99 u\xc5\xbcywa\xc4\x87 na papierze w linie, poniewa\xc5\xbc mo\xc5\xbce zmieni\xc4\x87 kolor lub rozmaza\xc4\x87 tusz u\xc5\xbcyty do ich wydrukowania._NEWLINE_Aby odczyta\xc4\x87 ukryt\xc4\x85 wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbcy j\xc4\x85 wywo\xc5\x82a\xc4\x87, przez podgrzewanie, u\xc5\xbcycie odpowiedniego \xc5\x9brodka chemicznego, lub ogl\xc4\x85da\xc4\x87 przy \xc5\x9bwietle ultrafioletowym. Wywo\xc5\x82ywacze chemiczne mo\xc5\xbcna nak\xc5\x82ada\xc4\x87 przez natryskiwanie lub k\xc4\x85pi\xc4\x85c papier w odpowiednim roztworze, a czasami wystawiaj\xc4\x85c go na dzia\xc5\x82anie par._NEWLINE_Produkowane s\xc4\x85 d\xc5\x82ugopisy z dwiema ko\xc5\x84c\xc3\xb3wkami, jedn\xc4\x85 z atramentem sympatycznym a drug\xc4\x85 z wywo\xc5\x82ywaczem, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cym jego odczytanie. W ten spos\xc3\xb3b drukuje si\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbcki dla dzieci z ukryt\xc4\x85 wiadomo\xc5\x9bci\xc4\x85 do odczytania - d\xc5\x82ugopis z wywo\xc5\x82ywaczem do\xc5\x82\xc4\x85czony do ksi\xc4\x85\xc5\xbcki umo\xc5\xbcliwia dzieciom mazanie w okre\xc5\x9blonym miejscu, by znale\xc5\xba\xc4\x87 prawid\xc5\x82owe rozwi\xc4\x85zanie zagadki albo niewidoczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wydrukowanego obrazka._NEWLINE_Pisakami z atramentem sympatycznym widzialnym w \xc5\x9bwietle UV cz\xc4\x99sto oznacza si\xc4\x99 przedmioty, aby \xc5\x82atwiej by\xc5\x82o je zidentyfikowa\xc4\x87 w razie kradzie\xc5\xbcy._NEWLINE_Atramenty sympatyczne w wersji dla drukarek atramentowych s\xc4\x85 widoczne w \xc5\x9bwietle ultrafioletowym. W pismach urz\xc4\x99dowych takim atramentem mog\xc4\x85 by\xc4\x87 drukowane dodatkowe informacje, po kt\xc3\xb3re si\xc4\x99ga si\xc4\x99 w razie potrzeby. Atrament sympatyczny znajduje zastosowanie w urz\xc4\x99dach pocztowych dla u\xc5\x82atwienia lokalizacji przesy\xc5\x82ki._NEWLINE_Atrament sympatyczny bywa u\xc5\xbcywany przez artyst\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy mieszaj\xc4\x85 go z widzialnymi farbami oraz reaguj\xc4\x85cymi na inne czynniki barwnikami, by stworzy\xc4\x87 niepowtarzalne efekty wizualne ujawniaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 np. w \xc5\x9bwietle ultrafioletowym.\n_START_SECTION_\nAtramenty widoczne w \xc5\x9bwietle ultrafioletowym\n_START_PARAGRAPH_\nLiczne substancje fluoryzuj\xc4\x85 po na\xc5\x9bwietleniu ultrafioletem. Na rynku dost\xc4\x99pne s\xc4\x85 atramenty daj\xc4\x85ce mocne, jaskrawe \xc5\x9bwiat\xc5\x82o. Fluorescencyjnym atramentom sympatycznym mo\xc5\xbcna nada\xc4\x87 rozmaite kolory, i niekt\xc3\xb3re z nich nadaj\xc4\x85 si\xc4\x99 do u\xc5\xbcytku na g\xc5\x82adkich powierzchniach, jak szk\xc5\x82o czy plastik. Na podobnej zasadzie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 proszki do prania z wybielaczem optycznym._NEWLINE_Atramenty innego typu poch\xc5\x82aniaj\xc4\x85 \xc5\x9bwiat\xc5\x82o ultrafioletowe. Pisze si\xc4\x99 nimi na specjalnym papierze fluorescencyjnym: po na\xc5\x9bwietleniu zapisane miejsca fluoryzuj\xc4\x85 s\xc5\x82abiej ni\xc5\xbc reszta kartki. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z tych atrament\xc3\xb3w ma kolor \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty._NEWLINE_Markery zawieraj\xc4\x85ce atrament fluorescencyjny mog\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 do oznaczania cennych urz\xc4\x85dze\xc5\x84 domowych na wypadek w\xc5\x82amania. Dzi\xc4\x99ki temu \xc5\x82atwo ustali\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela skradzionych rzeczy. Tego typu atrament\xc3\xb3w u\xc5\xbcywa si\xc4\x99 te\xc5\xbc czasami do pobierania odcisk\xc3\xb3w palc\xc3\xb3w._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re zapisy widoczne w \xc5\x9bwietle ultrafioletowym s\xc4\x85 czytelne na fotokopiach za spraw\xc4\x85 du\xc5\xbcego udzia\xc5\x82u ultrafioletu w \xc5\x9bwietle g\xc5\x82owicy kopiarki.\n_START_SECTION_\nAtramenty naruszaj\xc4\x85ce powierzchni\xc4\x99 papieru\n_START_PARAGRAPH_\nNaniesienie jakiegokolwiek p\xc5\x82ynu \xe2\x80\x93 nawet destylowanej wody \xe2\x80\x93 narusza struktur\xc4\x99 powierzchniow\xc4\x85 papieru._NEWLINE_Tekst wywo\xc5\x82uje si\xc4\x99, trzymaj\xc4\x85c go w oparach jodu \xe2\x80\x93 cz\xc4\x85steczki jodu przywieraj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do naruszonych obszar\xc3\xb3w, barwi\xc4\x85c je na br\xc4\x85zowo. Pismo mo\xc5\xbcna na powr\xc3\xb3t ukry\xc4\x87, wystawiaj\xc4\x85c papier na s\xc5\x82o\xc5\x84ce lub za pomoc\xc4\x85 zwyk\xc5\x82ego wybielacza._NEWLINE_Ta metoda wykrywania atramentu sympatycznego nie zadzia\xc5\x82a, je\xc5\x9bli papier zosta\xc5\x82 lekko zwil\xc5\xbcony g\xc4\x85bk\xc4\x85 b\xc4\x85d\xc5\xba poddany dzia\xc5\x82aniu pary, a nast\xc4\x99pnie osuszony przed napisaniem wiadomo\xc5\x9bci. Jednak nadmierne nawil\xc5\xbcenie papieru spowoduje, \xc5\xbce pojawi\xc4\x85 si\xc4\x99 na nim charakterystyczne fa\xc5\x82dy.\n_START_SECTION_\nPrzechwytywanie tajnych wiadomo\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nKa\xc5\xbcda dostatecznie zdeterminowana osoba mo\xc5\xbce sprawi\xc4\x87, \xc5\xbce jakikolwiek atrament sympatyczny stanie si\xc4\x99 widoczny. Jednak ograniczeniem jest na og\xc3\xb3\xc5\x82 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 dost\xc4\x99pnego czasu \xe2\x80\x93 nie mo\xc5\xbcna si\xc4\x99 godzinami trudzi\xc4\x87 nad ka\xc5\xbcdym kawa\xc5\x82kiem papieru. Brak jakichkolwiek podejrze\xc5\x84 oznacza pomy\xc5\x9blne wykorzystanie atramentu sympatycznego._NEWLINE_Uwa\xc5\xbcny obserwator, korzystaj\xc4\x85c z silnego \xc5\x9bwiat\xc5\x82a, szk\xc5\x82a powi\xc4\x99kszaj\xc4\x85cego, w\xc5\x82asnego w\xc4\x99chu mo\xc5\xbce zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87 charakterystyczne znaki \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85ce o u\xc5\xbcyciu atramentu sympatycznego, takie jak zadrapania powsta\xc5\x82e na skutek u\xc5\xbcytego do pisania ostrego narz\xc4\x99dzia, chropowato\xc5\x9b\xc4\x87, czy zmieniony po\xc5\x82ysk papieru (jest on albo bardziej matowy albo bardziej l\xc5\x9bni\xc4\x85cy, zwykle na skutek u\xc5\xbcycia nierozcie\xc5\x84czonego atramentu). Ponadto s\xc5\x82owa-klucze, takie jak \xe2\x80\x9eczerwona kapusta\xe2\x80\x9d, czy \xe2\x80\x9egor\xc4\x85co\xe2\x80\x9d, znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w jawnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci listu, u\xc5\xbcyte w dziwnym kontek\xc5\x9bcie, mog\xc4\x85 alarmowa\xc4\x87 cenzora o u\xc5\xbcyciu atramentu sympatycznego. Atramenty te nie powinny by\xc4\x87 stosowane na papierach \xc5\x9bwiec\xc4\x85cych i bardzo g\xc5\x82adkich, poniewa\xc5\xbc klej lub lakier na ich powierzchni uniemo\xc5\xbcliwia wnikni\xc4\x99cie atramentu g\xc5\x82\xc4\x99boko w struktur\xc4\x99 papieru, co sprawia, \xc5\xbce staj\xc4\x85 si\xc4\x99 one \xc5\x82atwo zauwa\xc5\xbcalne, gdy papier jest badany w o\xc5\x9bwietleniu kontrowym._NEWLINE_Atrament sympatyczny \xc5\x82atwo wykry\xc4\x87, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85c ultrafioletem i oparami jodu. W ten spos\xc3\xb3b cenzor mo\xc5\xbce nawet wys\xc5\x82a\xc4\x87 orygina\xc5\x82 listu w\xc5\x82a\xc5\x9bciwemu adresatowi, kt\xc3\xb3ry nie domy\xc5\x9bli si\xc4\x99 przechwycenia wiadomo\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nCentralna Agencja Wywiadowcza przeciwna odtajnieniu\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 wspomnianych powy\xc5\xbcej przepis\xc3\xb3w znano ju\xc5\xbc pod koniec I wojny \xc5\x9bwiatowej. W roku 1999 CIA za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82a zwolnienia jej z obowi\xc4\x85zku odtajnienia receptur z tego okresu twierdz\xc4\x85c, \xc5\xbce wci\xc4\x85\xc5\xbc s\xc4\x85 istotne dla bezpiecze\xc5\x84stwa narodowego.'