b'\n_START_ARTICLE_\nKasina Wielka\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nKasina Wielka po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest w Beskidzie Wyspowym, na wysoko\xc5\x9bci 480-660 m n.p.m., mi\xc4\x99dzy g\xc3\xb3rami \xe2\x80\x93 Lubogoszczem, \xc5\x9anie\xc5\xbcnic\xc4\x85, \xc4\x86wilinem i Wierzbanowsk\xc4\x85 G\xc3\xb3r\xc4\x85. Przez wie\xc5\x9b przep\xc5\x82ywa rzeka Kasinianka uchodz\xc4\x85ca do Raby.\n_START_SECTION_\nCz\xc4\x99\xc5\x9bci wsi\n_START_PARAGRAPH_\nIntegralne przysi\xc3\xb3\xc5\x82ki wsi Kasina Wielka: Bie\xc5\x84ki, Bogacze, Brzegi, Burdziany, Ceklarze, Cha\xc5\x82upki, Ch\xc4\x99cie, Chrustki (SIMC 0450750), Chrustki (SIMC 0451100), Cygale, Do Adama, Do Piotra, Dr\xc4\x85gi, Dr\xc4\x85g\xc3\xb3wka, Dziurki, Fornale, Gargasy, Go\xc5\x9bcieje, Gucie, Horniki, Jurki, Kalety, Kasina Dolna, Kasina G\xc3\xb3rna, Kiczmale, Kocuby, Ko\xc5\x82acze, Kopytki, Kordy, Kot\xc3\xb3wka, Koty, Kubowicze Dolne, Kubowicze G\xc3\xb3rne, Lulki, \xc5\x81acne, \xc5\x81ukasze, Mazgaje, Mistarze, Mi\xc5\x9bki, Nowaki, Paluszki, Pa\xc5\x84skie, Pazdury, Pietry, Podlesie, Przymiarki , Puciaki, Puty, Rogi, Rusiny, Rynek, Sabury, Skalskie, Skowronki, Skwarczki, Spyrki, Suk\xc3\xb3wka, Szymony, \xc5\x9aciurki, \xc5\x9alagi, Trzeciaki, Trzepaczki, Turonie, Wojtasie, W\xc3\xb3jciki, Wrzecionki, Wydry, Ziemianiny, Zi\xc4\x99biaki, \xc5\xbbaby\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 ma metryk\xc4\x99 \xc5\x9bredniowieczn\xc4\x85 i jest notowana od XIV wieku. Po raz pierwszy wymieniona zosta\xc5\x82a w 1398 jako Kassyna, 1424 Kaszyna, 1470-80 Qwaszina, 1505 Kassyna, 1508 Cassyna Maior, 1513 Kaschyna, Kassyna, 1529 Kassyna Maior, Kashina, 1564 Kasina Maior, 1581 Kaszyna wi\xc4\x99tsza, 1680 Kasina Wielka, 1882 Kasina wielka. Nazwa miejscowo\xc5\x9bci pochodzi od nazwy kwasina, kwas - substancja kwa\xc5\x9bna, wywo\xc5\x82uj\xc4\x85ca ki\xc5\x9bni\xc4\x99cie, fermentacj\xc4\x99 i nadana zosta\xc5\x82a wsi od przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85cej przez wie\xc5\x9b rzeki Kasinianki, kt\xc3\xb3ra w zapisach historycznych notowana by\xc5\x82a w tej samej formie jeszcze przed istnieniem miejscowo\xc5\x9bci. W 1360 rzeka po \xc5\x82acinie zanotowana zosta\xc5\x82a w formie ad fluuium Cassyna (pol. rzeka Kasina).\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tki powstania wsi Kasina zwi\xc4\x85zane s\xc4\x85 z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 zakonu Cysters\xc3\xb3w ze Szczyrzyca, kt\xc3\xb3rzy za czas\xc3\xb3w Boles\xc5\x82awa Wstydliwego otrzymali du\xc5\xbce darowizny ziemskie w tej okolicy. Dokument z 10 maja 1254 wymienia rzek\xc4\x99 Kasin\xc4\x99 jako granic\xc4\x99 nadanych ziem, nie wspomina jednak o osadnikach. Pierwsza oficjalna wzmianka o wsi i jej so\xc5\x82tysie pochodzi z czas\xc3\xb3w panowania W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Jagie\xc5\x82\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ry zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 sprzeda\xc4\x87 j\xc4\x85 Andrzejowi Ratu\xc5\x82dowi. Oznacza to, \xc5\xbce Kasina przesz\xc5\x82a na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 kr\xc3\xb3lewsk\xc4\x85. Po sprzeda\xc5\xbcy wie\xc5\x9b kilkakrotnie zmienia\xc5\x82a w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli._NEWLINE_W 1403 Kasina Wielka zosta\xc5\x82a oficjalnie lokowana na prawie magdeburskim._NEWLINE_Pierwotnie wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do Rad\xc5\x82ut\xc3\xb3w. W 1498 wie\xc5\x9b zosta\xc5\x82a zakupiona przez r\xc3\xb3d Niewiarowskich herbu P\xc3\xb3\xc5\x82kozic i pozostawa\xc5\x82a ich w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 przez blisko 100 lat. Niewiarowscy bardzo zas\xc5\x82u\xc5\xbcyli si\xc4\x99 dla Kasiny \xe2\x80\x93 m.in. Jan Niewiarowski ufundowa\xc5\x82 w XVI wieku ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony w 1624 roku, kt\xc3\xb3ry administrowany by\xc5\x82 przez proboszcza z parafii w Skrzydlnej. Aktualnie istniej\xc4\x85cy drewniany zabytkowy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 oddano w 1678 roku na miejscu poprzedniego. Jego brat Przec\xc5\x82aw zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na podarowanie wsi zakonowi Dominikan\xc3\xb3w z Krakowa. W\xc5\x82adza zakonna zapisa\xc5\x82a si\xc4\x99 w historii Kasiny raczej negatywnie, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ze wzgl\xc4\x99du na surowo\xc5\x9b\xc4\x87 kontrreformacji. Istniej\xc4\x85 dokumenty potwierdzaj\xc4\x85ce spalenie na stosie kobiet oskar\xc5\xbconych o czary.\n_START_SECTION_\nOkres rozbior\xc3\xb3w Polski\n_START_PARAGRAPH_\nPo rozbiorach Polski wie\xc5\x9b znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w zaborze austriackim. Za panowania J\xc3\xb3zefa II mia\xc5\x82a miejsce konfiskata d\xc3\xb3br zakonnych, jednak Dominikanie otrzymali zezwolenie na dalsze zarz\xc4\x85dzanie Kasin\xc4\x85. Ostatecznie utracili j\xc4\x85 w 1804, kiedy to na licytacji naby\xc5\x82 j\xc4\x85 hrabia Wodzicki \xe2\x80\x93 w\xc5\x82a\xc5\x9bciciel Por\xc4\x99by Wielkiej. W tym samym roku zosta\xc5\x82a oficjalnie erygowana samodzielna parafia pod wezwaniem \xc5\x9bw. Marii Magdaleny. _NEWLINE_W XIX wiecznym S\xc5\x82owniku geograficznym Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 wymieniona jest jako Kasina wielka z \xc5\x81opuszn\xc4\x85. Wie\xc5\x9b le\xc5\xbca\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas w powiecie limanowskim w Galicji. Wed\xc5\x82ug szermatyzmu diecezji tarnowskiej z 1880 mieszka\xc5\x82o w niej 2031 katolik\xc3\xb3w oraz 39 izraelit\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug austriackiego spisu ludno\xc5\x9bci z 1881 mia\xc5\x82a ona 1926 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w._NEWLINE_Pod koniec XIX wieku najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 posiad\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w miejscowo\xc5\x9bci posiada\xc5\x82 A. \xc5\xbbubrzycki. Liczy\xc5\x82a ona 165 morg roli, 25 morg \xc5\x82\xc4\x85k i ogrod\xc3\xb3w, 12 morg pastwisk i 466 morg lasu. Pozosta\xc5\x82e posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci liczy\xc5\x82y 1831 morg ziem uprawnych, 352 \xc5\x82\xc4\x85k i ogrod\xc3\xb3w, 666 morg pastwisk i 857 morg lasu. W miejscowo\xc5\x9bci znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas tracz czyli tartak z nap\xc4\x99dem parowym oraz gminna kasa po\xc5\xbcyczkowa z kapita\xc5\x82em 441 z\xc5\x82otych_NEWLINE_W nast\xc4\x99pnych latach wie\xc5\x9b kilkakrotnie przechodzi\xc5\x82a w inne r\xc4\x99ce. W 1901 roku z r\xc4\x85k Andrzeja Chwaliboga kupili dr Henry i Maria hr Krasi\xc5\x84scy, od 1898 roku w\xc5\x82a\xc5\x9bciciele granicz\xc4\x85cej z Kasin\xc4\x85 Maszany Dolnej._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie listopada i grudnia 1914 w okolicach Kasiny mia\xc5\x82y miejsce starcia mi\xc4\x99dzy wojskami rosyjskimi a armi\xc4\x85 austrow\xc4\x99giersk\xc4\x85, kt\xc3\xb3re osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y kulminacj\xc4\x99 4 grudnia w bitwie pod poblisk\xc4\x85 Limanow\xc4\x85. Pami\xc4\x85tk\xc4\x85 tych star\xc4\x87 jest cmentarz wojenny.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nW rejonie wsi dzia\xc5\x82ania obronne w Kampanii wrze\xc5\x9bniowej prowadzi\xc5\x82a 10 Brygada Kawalerii pu\xc5\x82kownika Stanis\xc5\x82awa Maczka. Dnia 4 wrze\xc5\x9bnia 24 Pu\xc5\x82k U\xc5\x82an\xc3\xb3w, wspomagany przez kompani\xc4\x99 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Vickers natar\xc5\x82 z zaskoczenia na Niemc\xc3\xb3w zdobywaj\xc4\x85c wzg\xc3\xb3rza w rejonie Kasiny Wielkiej i Mszany Dolnej. Podczas ataku zniszczono 3 wrogie czo\xc5\x82gi. O \xc5\x9bwicie zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 niezwykle zaci\xc4\x99ta walka o wzg\xc3\xb3rza wok\xc3\xb3\xc5\x82 Kasiny. Walki, ze zmiennym szcz\xc4\x99\xc5\x9bciem, toczy\xc5\x82y si\xc4\x99 do zapadni\xc4\x99cia zmroku. Poranne natarcie wzmocnionego dwiema kompaniami czo\xc5\x82g\xc3\xb3w 24 pu\xc5\x82ku u\xc5\x82an\xc3\xb3w. W kontrataku pod Kasin\xc4\x85 Wielk\xc4\x85 bra\xc5\x82y udzia\xc5\x82 tak\xc5\xbce I batalion pu\xc5\x82ku piechoty KOP (dawny Batalion KOP \xe2\x80\x9eSn\xc3\xb3w I\xe2\x80\x9d) i dwie baterie artylerii. Dwa silne niemieckie kontrataki pancerne odrzuci\xc5\x82y u\xc5\x82an\xc3\xb3w na poprzednie pozycje, kt\xc3\xb3rzy nazajutrz wycofali si\xc4\x99._NEWLINE_Okres II wojny \xc5\x9bwiatowej w Kasinie to czas dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci partyzant\xc3\xb3w i \xc5\xbco\xc5\x82nierzy Armii Krajowej oraz represji, kt\xc3\xb3rymi hitlerowcy karali w odwecie miejscow\xc4\x85 ludno\xc5\x9b\xc4\x87. Najbardziej krwawym epizodem z tego okresu by\xc5\x82o rozstrzelanie 11 zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w 11 listopada 1943 oraz kolejnych 8, 23 grudnia tego samego roku, w odwecie za dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 ruchu oporu.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82czesna Kasina Wielka to malownicza i spokojna miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87, korzystaj\xc4\x85ca na rozwoju turystyki w regionie. Wa\xc5\xbcnym wydarzeniem by\xc5\x82y zdj\xc4\x99cia, jakie w 1993 kr\xc4\x99ci\xc5\x82 na tutejszej stacji kolejowej Steven Spielberg do swego filmu Lista Schindlera, oraz Andrzej Wajda do filmu \xe2\x80\x9eKaty\xc5\x84\xe2\x80\x9d.'