b'\n_START_ARTICLE_\nCharles Taylor (polityk)\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nPochodzi z rodziny ameryka\xc5\x84skich Liberyjczyk\xc3\xb3w, potomk\xc3\xb3w uwolnionych Murzyn\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich, kt\xc3\xb3rzy po powrocie do Afryki w 1847 utworzyli niepodleg\xc5\x82e pa\xc5\x84stwo. Matka pochodzi\xc5\x82a z miejscowego plemienia Gola(ang.)._NEWLINE_Urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Arthington. W latach 70. XX wieku studiowa\xc5\x82 ekonomi\xc4\x99 na Bentley College w Waltham. Do kraju powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 po zamachu stanu dokonanym przez Samuela Doe\xe2\x80\x99a, by stan\xc4\x85\xc4\x87 na czele ministerstwa finans\xc3\xb3w Liberii._NEWLINE_W 1983 oskar\xc5\xbcony o defraudacj\xc4\x99 miliona dolar\xc3\xb3w uciek\xc5\x82 do USA, gdzie zosta\xc5\x82 aresztowany. Po kr\xc3\xb3tkim pobycie w ameryka\xc5\x84skim wi\xc4\x99zieniu Plymouth w stanie Massachusetts uciek\xc5\x82 na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Po tym do\xc5\x9bwiadczeniu powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do rodzimego kraju, by rozpocz\xc4\x85\xc4\x87 wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85 i odnie\xc5\x9b\xc4\x87 sukces militarny._NEWLINE_W 1997 w wysoce niedemokratycznych wyborach zosta\xc5\x82 wybrany na prezydenta Liberii. W czasie jego rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Liberia z jednego z najzamo\xc5\xbcniejszych kraj\xc3\xb3w afryka\xc5\x84skich sta\xc5\x82a si\xc4\x99 pa\xc5\x84stwem biednym, w kt\xc3\xb3rym zapanowa\xc5\x82 chaos, grabie\xc5\xbc i bezprawie. Stolica kraju, Monrovia, zosta\xc5\x82a zrujnowana, a ludno\xc5\x9b\xc4\x87 pozbawiona energii elektrycznej, wody i poczucia bezpiecze\xc5\x84stwa. Przez kraj przetacza\xc5\x82y si\xc4\x99 zbrojne bandy, grabi\xc4\x85ce, gwa\xc5\x82c\xc4\x85ce i morduj\xc4\x85ce obywateli, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce, wed\xc5\x82ug oskar\xc5\xbcycieli Taylora, pod cichym przyzwoleniem czerpi\xc4\x85cego prywatne zyski z grabie\xc5\xbcy prezydenta._NEWLINE_W marcu 2003 roku S\xc4\x85d Specjalny dla Sierra Leone oskar\xc5\xbcy\xc5\x82 Taylora o handel broni\xc4\x85 i podsycanie rebelii w s\xc4\x85siednich krajach. W Liberii manifestuj\xc4\x85ce od 2002 roku kobiety, zrzeszone w spo\xc5\x82ecznym ruchu Masowa Akcja Kobiet Liberii na rzecz Pokoju (Women of Liberia Mass Action for Peace) doprowadzi\xc5\x82y do spotkania z Taylorem (kwiecie\xc5\x84 2003) i wymog\xc5\x82y na nim obietnic\xc4\x99 podj\xc4\x99cia rozm\xc3\xb3w pokojowych z walcz\xc4\x85cymi stronami. Pod wp\xc5\x82ywem presji mi\xc4\x99dzynarodowej do Liberii przylecia\xc5\x82 Olus\xe1\xba\xb9gun \xe1\xbb\x8cbasanj\xe1\xbb\x8d, prezydent Nigerii, kt\xc3\xb3ry osobi\xc5\x9bcie namawia\xc5\x82 Taylora do ust\xc4\x85pienia. Taylor wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w pierwszych rozmowach pokojowych w czerwcu 2003 roku, po czym uda\xc5\x82 si\xc4\x99 wraz z \xe1\xbb\x8cbasanj\xe1\xbb\x8d do Nigerii, gdzie otrzyma\xc5\x82 azyl polityczny._NEWLINE_W roku 2006, ulegaj\xc4\x85c \xc5\xbc\xc4\x85daniom prezydent Liberii Ellen Johnson-Sirleaf i naciskom USA, Nigeria og\xc5\x82osi\xc5\x82a, \xc5\xbce cofa azyl polityczny dla Taylora, co umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o jego aresztowanie przez liberyjski rz\xc4\x85d. 28 marca 2006 Taylor znikn\xc4\x85\xc5\x82 ze swojej luksusowej rezydencji w Calabar, a 29 marca 2006 zosta\xc5\x82 aresztowany w Gamboru-Ngala. 20 czerwca 2006 przewieziono go do Hagi i postawiono przed S\xc4\x85dem Specjalnym dla Sierra Leone. 30 maja 2012 roku zosta\xc5\x82 skazany na 50 lat wi\xc4\x99zienia za zbrodnie przeciwko ludzko\xc5\x9bci i zbrodnie wojenne, kt\xc3\xb3rych dopu\xc5\x9bci\xc5\x82 si\xc4\x99 podczas wojny domowej w Sierra Leone (m.in. ludob\xc3\xb3jstwo, okrucie\xc5\x84stwo wobec ludno\xc5\x9bci cywilnej, praktykowanie niewolnictwa, przymusowe wcielanie do wojska dzieci).'