b'\n_START_ARTICLE_\nCentrum Kulturalne Jean-Marie Tjibaou\n_START_PARAGRAPH_\nCentrum Kulturalne Jean-Marie Tjibaou \xe2\x80\x93 plac\xc3\xb3wka etnograficzna i kulturalna w Numei, prezentuj\xc4\x85ca lokaln\xc4\x85 kultur\xc4\x99 Kanak\xc3\xb3w z Nowej Kaledonii. W jego sk\xc5\x82ad wchodzi muzeum, biblioteka multimedialna i sala kongresowa. Otwarte 4 i 5 maja 1998.\n_START_SECTION_\nBudowa\n_START_PARAGRAPH_\nZaprojektowane w 1991 przez w\xc5\x82oskiego architekta Renza Piana centrum sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z 10 sekcji o zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanej wielko\xc5\x9bci i funkcjach, przypominaj\xc4\x85cych z zewn\xc4\x85trz tradycyjne chaty z kaledo\xc5\x84skiej wioski. Obiektom nadano wygl\xc4\x85d niesko\xc5\x84czonej budowli w nawi\xc4\x85zaniu do kultury Kanak\xc3\xb3w, traktowanej jako nieustanny, \xc5\xbcywy proces stawania si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nInwestycja by\xc5\x82a kontrowersyjna politycznie. Nowa Kaledonia pozostaje pod francuskim zwierzchnictwem od 1858. Centrum wzniesiono na cze\xc5\x9b\xc4\x87 przyw\xc3\xb3dcy niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bciowego tubylc\xc3\xb3w Jeana-Marie Tjibaou, zamordowanego w 1989 przez kanakijskiego ekstremist\xc4\x99. W nast\xc4\x99pstwie tej zbrodni prezydent Francji Fran\xc3\xa7ois Mitterrand zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 wybudowa\xc4\x87 o\xc5\x9brodek celebruj\xc4\x85cy kultur\xc4\x99 Kanak\xc3\xb3w, jako jedyny poza Europ\xc4\x85 obiekt w ramach projektu Wielkie Dzie\xc5\x82a Republiki. Koszt budowy wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 320 mln frank\xc3\xb3w (wg warto\xc5\x9bci z 1991).'