b'\n_START_ARTICLE_\nPortret ksi\xc4\x99cia San Carlos\n_START_SECTION_\nKsi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 San Carlos\n_START_PARAGRAPH_\nJos\xc3\xa9 Miguel de Carvajal y Manrique, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 San Carlos (1771\xe2\x80\x931828) by\xc5\x82 hiszpa\xc5\x84skim arystokrat\xc4\x85 i wojskowym, urodzonym w Limie, w kolonialnym wicekr\xc3\xb3lestwie Peru. Po przyje\xc5\xbadzie do Hiszpanii otrzyma\xc5\x82 wa\xc5\xbcne stanowisko pa\xc5\x82acowego zarz\xc4\x85dcy na dworze Karola IV. Zdoby\xc5\x82 zaufanie ksi\xc4\x99cia Asturii, przysz\xc5\x82ego kr\xc3\xb3la Ferdynanda VII i zosta\xc5\x82 jego bliskim wieloletnim doradc\xc4\x85. Jako polityk by\xc5\x82 absolutyst\xc4\x85 i reakcjonist\xc4\x85. Za wierno\xc5\x9b\xc4\x87 i s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 kr\xc3\xb3lowi otrzyma\xc5\x82 liczne ordery i stanowiska, m.in. pierwszego sekretarza stanu.\n_START_SECTION_\nOkoliczno\xc5\x9bci powstania\n_START_PARAGRAPH_\nWe wrze\xc5\x9bniu 1814 z inicjatywy ministra Mart\xc3\xadna de Garaya instytucja Kana\xc5\x82u Arago\xc5\x84skiego zam\xc3\xb3wi\xc5\x82a u Goi indywidualne portrety ksi\xc4\x99cia San Carlos i kr\xc3\xb3la Ferdynanda VII. Oba obrazy mia\xc5\x82y zdobi\xc4\x87 siedzib\xc4\x99 instytucji w Saragossie. Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 San Carlos by\xc5\x82 w tym czasie jednym z najbardziej wp\xc5\x82ywowych polityk\xc3\xb3w w kraju. Instytucja stara\xc5\x82a si\xc4\x99 odzyska\xc4\x87 zainteresowanie i patronat Korony nad projektem przed\xc5\x82u\xc5\xbcenia kluczowego dla rozwoju Aragonii kana\xc5\x82u. Obrazy zosta\xc5\x82y namalowane w pierwszej po\xc5\x82owie 1815, malarz otrzyma\xc5\x82 za nie \xc5\x82\xc4\x85cznie 19080 reali de vell\xc3\xb3n._NEWLINE_\xc3\x93wczesne spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo hiszpa\xc5\x84skie by\xc5\x82o spolaryzowane ideologicznie. Goya jako zwolennik o\xc5\x9bwiecenia i absolutysta ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 San Carlos reprezentowali skrajnie r\xc3\xb3\xc5\xbcne pogl\xc4\x85dy. Portret namalowany jest z sympati\xc4\x85, prawdopodobnie dlatego, \xc5\xbce malarz mia\xc5\x82 powody do wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9bci wobec arystokraty. W czasie kiedy pracowa\xc5\x82 nad portretem ksi\xc4\x99cia, zosta\xc5\x82 oskar\xc5\xbcony przez Inkwizycj\xc4\x99 o autorstwo \xe2\x80\x9eobscenicznych dzie\xc5\x82\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 portret\xc3\xb3w Maja ubrana i Maja naga. Wstawiennictwo ksi\xc4\x99cia San Carlos w procesie pomog\xc5\x82o oczy\xc5\x9bci\xc4\x87 go z zarzut\xc3\xb3w. Jako pa\xc5\x82acowy zarz\xc4\x85dca (mayordomo mayor de palacio) ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 zatwierdzi\xc5\x82 odnowienie pensji os\xc3\xb3b zatrudnianych przez dw\xc3\xb3r, do kt\xc3\xb3rych zaliczali si\xc4\x99 nadworni malarze.\n_START_SECTION_\nOpis obrazu\n_START_PARAGRAPH_\nGoya przedstawi\xc5\x82 ksi\xc4\x99cia w ca\xc5\x82ej postaci, stoj\xc4\x85cego w pa\xc5\x82acowym salonie. T\xc5\x82o jest ciemne, a pod\xc5\x82oga w odcieniach ochry. Jego elegancki str\xc3\xb3j \xc5\x82\xc4\x85czy elementy dworskiej i wojskowej etykiety, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na niego: czarny kaftan i spodnie zdobione haftami, czerwona szarfa, bia\xc5\x82e po\xc5\x84czochy. Na piersi widniej\xc4\x85 ordery, m.in. Order Z\xc5\x82otego Runa i Order Karola III z bia\xc5\x82oniebiesk\xc4\x85 wst\xc4\x99g\xc4\x85. Pod pach\xc4\x85 trzyma bikorn, w jednej r\xc4\x99ce dokument, a drug\xc4\x85 w dystyngowany spos\xc3\xb3b opiera na lasce. Goya przedstawia go jako dumnego arystokrat\xc4\x99, cz\xc5\x82owieka \xc5\x9bwiadomego swojej pozycji i w\xc5\x82adzy. Portret r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od pe\xc5\x82nej powagi i troski podobizny ministra Gaspara Melchora de Jovellanosa z 1798._NEWLINE_Goya z powodzeniem ukry\xc5\x82 mankamenty urody swojego modela. Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 by\xc5\x82 niskiego wzrostu, mia\xc5\x82 orli nos i wysuni\xc4\x99t\xc4\x85 \xc5\xbcuchw\xc4\x99. Ponadto by\xc5\x82 kr\xc3\xb3tkowidzem, co powodowa\xc5\x82o ci\xc4\x85g\xc5\x82e napi\xc4\x99cie mi\xc4\x99\xc5\x9bni twarzy. Dzi\xc4\x99ki odpowiedniej perspektywie \xe2\x80\x93 Goya stosuje punkt widzenia z do\xc5\x82u \xe2\x80\x93 sylwetka ksi\xc4\x99cia nabiera smuk\xc5\x82o\xc5\x9bci i monumentalnego charakteru. Oczy s\xc4\x85 lekko zmru\xc5\xbcone, stosuj\xc4\x85c p\xc3\xb3\xc5\x82profil malarz ukry\xc5\x82 ostre rysy twarzy._NEWLINE_Do portretu ksi\xc4\x99cia Goya przygotowa\xc5\x82 najpierw szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owe studium g\xc5\x82owy, a nast\xc4\x99pnie pracowa\xc5\x82 nad ca\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 w swoim warsztacie. Na obrazie widoczne s\xc4\x85 \xc5\x9blady nakre\xc5\x9blonej o\xc5\x82\xc3\xb3wkiem siatki, kt\xc3\xb3ra s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82a malarzowi do przeniesienia szkicu na ostateczny obraz z zachowaniem proporcji._NEWLINE_Inskrypcja w lewym dolnym rogu g\xc5\x82osi: El Excmo. Sr. Duque de Sn. Carlos. Por Goya a\xc3\xb1o 1815 (Jego ekscelencja ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 San Carlos. Goya, 1815).\n_START_SECTION_\nProweniencja\n_START_PARAGRAPH_\nObraz od czasu powstania nale\xc5\xbca\xc5\x82 do zleceniodawcy \xe2\x80\x93 instytucji Kana\xc5\x82u Arago\xc5\x84skiego, obecnie zarz\xc4\x85dzanego przez Konfederacj\xc4\x99 Hydrograficzn\xc4\x85 Ebro. Od 1921 jest eksponowany w Museo de Zaragoza.'