b'\n_START_ARTICLE_\nWojskowy Korpus G\xc3\xb3rniczy\n_START_PARAGRAPH_\nWojskowy Korpus G\xc3\xb3rniczy \xe2\x80\x93 formacja wojskowej s\xc5\x82u\xc5\xbcby zast\xc4\x99pczej utworzona w 1949, zlikwidowana w 1959. Kierowano do niej m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn (m\xc5\x82odych poborowych), kt\xc3\xb3rych uznawano za przeciwnik\xc3\xb3w politycznych, niebezpiecznych dla wprowadzanego si\xc5\x82\xc4\x85 ustroju komunistycznego w Polsce \xe2\x80\x93 w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci by\xc5\x82ych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w organizacji niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bciowych i antykomunistycznych (m.in. Armia Krajowa, Narodowe Si\xc5\x82y Zbrojne itp.), syn\xc3\xb3w przedwojennej inteligencji i tzw. ku\xc5\x82ak\xc3\xb3w. S\xc5\x82u\xc5\xbcba ta mia\xc5\x82a charakter pracy przymusowej.\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki\n_START_PARAGRAPH_\nOd pocz\xc4\x85tku 1945 roku Armia Czerwona z zajmowanego \xc5\x9al\xc4\x85ska wywozi\xc5\x82a tysi\xc4\x85ce g\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w (od 20 do 30 tysi\xc4\x99cy). Du\xc5\xbc\xc4\x85 ich cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 stanowili obywatele polscy. Brak wykwalifikowanej kadry spowodowa\xc5\x82 luk\xc4\x99 w gospodarce i znacz\xc4\x85co obni\xc5\xbcy\xc5\x82 wydobycie w\xc4\x99gla. W\xc5\x82adze komunistyczne pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82y pocz\xc4\x85tkowo uzupe\xc5\x82ni\xc4\x87 te braki prac\xc4\x85 wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w kryminalnych i niemieckich je\xc5\x84c\xc3\xb3w wojennych (oko\xc5\x82o 50 tysi\xc4\x99cy). Jednak w 1949 roku powsta\xc5\x82a Niemiecka Republika Demokratyczna i je\xc5\x84cy zostali zwolnieni do dom\xc3\xb3w. Problem braku r\xc4\x85k do pracy powr\xc3\xb3ci\xc5\x82. Pr\xc3\xb3bowano go rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 poprzez og\xc5\x82oszenie mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci dobrowolnego wst\xc4\x99powania do batalion\xc3\xb3w g\xc3\xb3rniczych. Jednak odzew by\xc5\x82 do\xc5\x9b\xc4\x87 niewielki i komuni\xc5\x9bci wprowadzili bardziej systematyczne rozwi\xc4\x85zania.\n_START_SECTION_\nPraca przymusowa w kopalniach uranu\n_START_PARAGRAPH_\nNa mocy rozkazu marsz. Rokossowskiego z dnia 13 maja 1950 utworzono poza norm\xc4\x85 wojska 10 batalion pracy (JW 2930) przeznaczony do pracy w kopalniach uranu. Batalion sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z 1136 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i zosta\xc5\x82 skierowany do wydobycia rudy uranu z polskich kopalni, na potrzeby produkcji broni atomowej w ZSRR. 4 czerwca do batalionu skierowano 11 batalion pracy licz\xc4\x85cy 1419 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy (JW 1466) (sformowany w 8 batalionie budowlanym w Jaros\xc5\x82awiu). 16 czerwca 1951 utworzono z obu batalion\xc3\xb3w 10 Brygad\xc4\x99 Pracy o strukturze kompanijnej. Praca brygady przy wydobyciu uranu by\xc5\x82a obj\xc4\x99ta szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 tajemnic\xc4\x85 wojskow\xc4\x85, jej cz\xc5\x82onkowie byli pilnowani stale przez jednostki KBW, UB, NKWD i Informacji Wojskowej \xe2\x80\x93 oddzia\xc5\x82y wartownicze pilnuj\xc4\x85ce pracuj\xc4\x85cych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy mia\xc5\x82y prawo do u\xc5\xbcycia broni. Praca przy wydobyciu uranu by\xc5\x82a obarczona szczeg\xc3\xb3lnym ryzykiem, poniewa\xc5\xbc \xc5\xbco\xc5\x82nierze nie byli w \xc5\xbcaden spos\xc3\xb3b zabezpieczeni przed szkodliwym dla zdrowia promieniowaniem radioaktywnym uranu, bezpo\xc5\x9brednio nara\xc5\xbceni na skutki jego oddzia\xc5\x82ywania \xe2\x80\x93 spo\xc5\x9br\xc3\xb3d ok. 3 tysi\xc4\x99cy \xc5\xbco\xc5\x82nierzy prze\xc5\xbcy\xc5\x82a tylko niewielka cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87. Instytut Pami\xc4\x99ci Narodowej okre\xc5\x9bli\xc5\x82 zmuszanie do pracy w kopalniach rud uranu, w ramach batalion\xc3\xb3w pracy, jako jedn\xc4\x85 ze zbrodni stalinizmu w Polsce i zbrodni\xc4\x99 przeciwko ludzko\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nRozformowanie\n_START_PARAGRAPH_\nZmiany polityczne zachodz\xc4\x85ce w PRL przybli\xc5\xbcy\xc5\x82y perspektyw\xc4\x99 rozwi\xc4\x85zania WBG. Termin pocz\xc4\x85tkowo wyznaczono na ostatni dzie\xc5\x84 grudnia 1958 roku. Do tego czasu, w ramach amnestii w 1956 roku z batalion\xc3\xb3w g\xc3\xb3rniczych zwolniono tzw. pracownik\xc3\xb3w specjalnych, czyli wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w. Wywo\xc5\x82a\xc5\x82o to kolejny problemy kadrowe i w maju 1956 Prezydium Rady Ministr\xc3\xb3w podj\xc4\x99\xc5\x82o uchwa\xc5\x82\xc4\x99 o skierowaniu do WKG 8200 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy Korpusu Bezpiecze\xc5\x84stwa Wewn\xc4\x99trznego, a w miesi\xc4\x85c p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, na mocy kolejnej uchwa\xc5\x82y rz\xc4\x85dowej, do kopal\xc5\x84 skierowano dwa tysi\xc4\x85ce \xc5\xbco\xc5\x82nierzy WOP._NEWLINE_Na podstawie Uchwa\xc5\x82y Prezydium Rady Ministr\xc3\xb3w nr 529/58 RM z 30 grudnia 1958 w sprawie przyspieszenia likwidacji wojsk Korpusu G\xc3\xb3rniczego, Minister Obrony Narodowej rozkazem Nr 010/0rg z 20 sierpnia 1959 roku nakaza\xc5\x82 rozformowa\xc4\x87 do 30 grudnia 1959 Dow\xc3\xb3dztwo Wojskowego Korpusu G\xc3\xb3rniczego oraz ostatni 6 Wojskowy Batalion G\xc3\xb3rniczy._NEWLINE_Najwy\xc5\xbcszy stan bataliony g\xc3\xb3rnicze osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y tu\xc5\xbc przed rozwi\xc4\x85zaniem, jesieni\xc4\x85 1956, liczy\xc5\x82y wtedy 35 tysi\xc4\x99cy \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Mimo termin\xc3\xb3w wyznaczaj\xc4\x85cych rozwi\xc4\x85zanie Batalion\xc3\xb3w G\xc3\xb3rniczych ostatni zatrudnieni opu\xc5\x9bcili kopalnie dopiero w czerwcu 1959 roku._NEWLINE_Ca\xc5\x82y Wojskowy Korpus G\xc3\xb3rniczy zosta\xc5\x82 zlikwidowany na mocy rozkazu Ministra Obrony Narodowej z 20 sierpnia 1959 roku. WKG w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych formach funkcjonowa\xc5\x82 w sumie przez 10 lat._NEWLINE_Do czasu rozwi\xc4\x85zania przez bataliony przesz\xc5\x82o oko\xc5\x82o 200 tysi\xc4\x99cy \xc5\xbco\xc5\x82nierzy-g\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w. Oko\xc5\x82o 1000 z nich zgin\xc4\x99\xc5\x82o._NEWLINE_Od 1992 roku istnieje Zwi\xc4\x85zek Represjonowanych Politycznie \xc5\xbbo\xc5\x82nierzy-G\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w z siedzib\xc4\x85 w Warszawie.'