b'\n_START_ARTICLE_\nZaburzenia statyki narz\xc4\x85du rodnego\n_START_SECTION_\nEpidemiologia\n_START_PARAGRAPH_\nCz\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99powanie tego zaburzenia nie jest znana i jest ona uzale\xc5\xbcniona od populacji oraz zastosowanych metoda badawczych. Szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce w Polsce mog\xc4\x85 one dotyczy\xc4\x87 a\xc5\xbc 33% kobiet w wieku pomenopauzalnym, cho\xc4\x87 niekt\xc3\xb3re badania wskazuj\xc4\x85, \xc5\xbce problem mo\xc5\xbce dotyczy\xc4\x87 a\xc5\xbc 50% wielor\xc3\xb3dek \xe2\x80\x93 jednak tylko 10% wymaga interwencji chirurgicznej.\n_START_SECTION_\nPrawid\xc5\x82owe po\xc5\x82o\xc5\xbcenie macicy i pochwy\n_START_PARAGRAPH_\nW warunkach prawid\xc5\x82owych narz\xc4\x85d rodny jest podtrzymywany przez mi\xc4\x99\xc5\x9bnie i powi\xc4\x99zie dna miednicy, wi\xc4\x99zad\xc5\x82a i tkank\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85czn\xc4\x85. Macica nie przekracza linii mi\xc4\x99dzykolcowej, a dno macicy znajduje si\xc4\x99 na poziomie kresy granicznej. Przednia \xc5\x9bciana pochwy s\xc4\x85siaduje z p\xc4\x99cherzem moczowym oddzielano przez przegrod\xc4\x99 p\xc4\x99cherzowo-pochwow\xc4\x85 oraz z dolny brzegiem spojenia \xc5\x82onowego. Tylna \xc5\x9bciana przechodzi przez przepon\xc4\x99 moczowo-p\xc5\x82ciow\xc4\x85, przylega do przedniej \xc5\x9bciany odbytnicy i jest podparta za pomoc\xc4\x85 mi\xc4\x99\xc5\x9bnia \xc5\x82onowo-guzicznego. O\xc5\x9b d\xc5\x82uga narz\xc4\x85du przebiega poziomo. \xc5\xbbadna \xc5\x9bciana pochwy nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 widoczna w szparze sromowej spoczynkowo ani podczas parcia.\n_START_SECTION_\nAparat utrzymuj\xc4\x85cy narz\xc4\x85d rodny\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82ad aparatu podtrzymuj\xc4\x85cego narz\xc4\x85d rodny wchodz\xc4\x85 mi\xc4\x99\xc5\x9bnie g\xc5\x82adkie, mi\xc4\x99\xc5\x9bnie poprzecznie pr\xc4\x85\xc5\xbckowane, elastyczna tkanka \xc5\x82\xc4\x85czna oraz w\xc5\x82\xc3\xb3kna kolagenowe. Elastyczna tkanka \xc5\x82\xc4\x85czna tworzy sie\xc4\x87, w\xc5\x82\xc3\xb3kna po rozci\xc4\x85gni\xc4\x99ciu maj\xc4\x85 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 powrotu do swojej pierwotnej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Po menopauzie liczba w\xc5\x82\xc3\xb3kien elastycznych ulega zmniejszeniu._NEWLINE_Anatomicznie aparat utrzymuj\xc4\x85cy narz\xc4\x85d rodny mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na aparat podporowy i wieszad\xc5\x82owy. Aparat podporowy sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z mi\xc4\x99\xc5\x9bni, powi\xc4\x99zi oraz wi\xc4\x99zade\xc5\x82 tworz\xc4\x85cych przepon\xc4\x99 miednicy oraz przepon\xc4\x99 moczowo-p\xc5\x82ciow\xc4\x85, kt\xc3\xb3re zamykaj\xc4\x85 otw\xc3\xb3r dolny miednicy. Aparat wieszad\xc5\x82owy wsp\xc3\xb3\xc5\x82tworz\xc4\x85 przymacicza i wi\xc4\x99zad\xc5\x82a utrzymuj\xc4\x85ce narz\xc4\x85d rodny. Przymacicza s\xc4\x85 utworzone przez tkank\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85czn\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra promieni\xc5\x9bcie rozchodzi si\xc4\x99 od szyjki macicy stanowi\xc4\x85c umocowanie macicy i s\xc4\x85siednich narz\xc4\x85d\xc3\xb3w. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc5\x82\xc3\xb3kien tworzy wi\xc4\x99zad\xc5\x82a. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 boczn\xc4\x85 uk\xc5\x82adu \xc5\x82\xc4\x85cznotkankowego tworz\xc4\x85 wi\xc4\x99zad\xc5\x82o szerokie macicy i wi\xc4\x99zad\xc5\x82o podstawowe macicy, a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tyln\xc4\x85 wi\xc4\x99zad\xc5\x82o odbytniczo-maciczne (krzy\xc5\xbcowo-maciczne). Narz\xc4\x85d rodny utrzymuj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wi\xc4\x99zad\xc5\x82o ob\xc5\x82e macicy, wi\xc4\x99zad\xc5\x82o w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe jajnika i \xc5\x82uki \xc5\x9bci\xc4\x99gniste powi\xc4\x99zi miednicy.\n_START_SECTION_\nEtiologia\n_START_PARAGRAPH_\nEtiologia tego zaburzenia jest wieloczynnikowa i nie wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 w niej pojedynczego czynnika sprawczego. Wiek i proces starzenia si\xc4\x99 s\xc4\x85 bezpo\xc5\x9brednio zwi\xc4\x85zane z etiologi\xc4\x85 choroby, cho\xc4\x87 rola czynnik\xc3\xb3w genetycznych w patogenezie choroby nie zosta\xc5\x82a wyja\xc5\x9bniona, to wyst\xc4\x99powanie tego zaburzenia u matki lub siostry jest czynnikiem ryzyka. Uszkodzenie aparatu podporowego i wieszad\xc5\x82owego lub wyst\xc4\x99powanie nadmiernych si\xc5\x82 przemieszczaj\xc4\x85cych narz\xc4\x85d rodny mo\xc5\xbce doprowadzi\xc4\x87 do obni\xc5\xbcenia narz\xc4\x85du rodnego. Uszkodzenie aparatu podtrzymuj\xc4\x85cego i popieraj\xc4\x85cego najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wyst\xc4\x99puje po porodach pochwowych, szczeg\xc3\xb3lnie z "ochron\xc4\x85 krocza" (unikanie naci\xc4\x99cia krocza). Jest to zwi\xc4\x85zane z wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cym w\xc3\xb3wczas mechanicznym uszkodzeniem mi\xc4\x99\xc5\x9bni krocza oraz r\xc3\xb3wnoczesnym uszkodzeniem w\xc5\x82\xc3\xb3kien nerwowych i wt\xc3\xb3rnym uszkodzeniem z wyniku odnerwienia mi\xc4\x99\xc5\x9bnia. Czynnikami etiologicznymi s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc praca fizyczna zwi\xc4\x85zana z d\xc5\xbawiganiem, praca w pozycji stoj\xc4\x85cej, przewlek\xc5\x82e zaparcie, przewlek\xc5\x82y kaszel i wodobrzusze. Nadwaga i oty\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc4\x85 czynnikami ryzyka.\n_START_SECTION_\nObjawy\n_START_PARAGRAPH_\nTypowo w szparze sromowej lub przed ni\xc4\x85 widoczne s\xc4\x85 przepukliny pochwy zawieraj\xc4\x85ce \xc5\x9bcian\xc4\x99 p\xc4\x99cherza moczowego (cystocele), odbytnicy (rectocele) czy te\xc5\xbc p\xc4\x99tle jelita cienkiego (enterocele). Obni\xc5\xbcenie narz\xc4\x85d\xc3\xb3w rodnych mo\xc5\xbce si\xc4\x99 objawia\xc4\x87 b\xc3\xb3lem w podbrzuszu i okolicach krzy\xc5\xbca, uczuciem wysuwania si\xc4\x99 narz\xc4\x85du rodnego. Cz\xc4\x99sto wsp\xc3\xb3\xc5\x82wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wysi\xc5\x82kowe nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu (przy ca\xc5\x82kowitym wypadni\xc4\x99ciu macicy), konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 odprowadzenia narz\xc4\x85du rodnego w celu oddania moczu lub stolca, wypadanie odbytnicy, dysfunkcje seksualne lub przewlek\xc5\x82e zaparcia.\n_START_SECTION_\nLeczenie\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym celem leczenia jest uwolnienie pacjentki od dolegliwo\xc5\x9bci i przywr\xc3\xb3cenie w\xc5\x82a\xc5\x9bciwych stosunk\xc3\xb3w anatomicznych. W leczeniu obni\xc5\xbcenia narz\xc4\x85du rodnego stosuje si\xc4\x99 leczenie zachowawcze i operacyjne. Wyb\xc3\xb3r metody jest uzale\xc5\xbcniony od stopnia nasilenia dolegliwo\xc5\x9bci, stopnia obni\xc5\xbcenia narz\xc4\x85du rodnego, og\xc3\xb3lnego stanu zdrowia i dominuj\xc4\x85cej etiologii tego zaburzenia, poniewa\xc5\xbc "z\xc5\x82a jako\xc5\x9b\xc4\x87 tkanki \xc5\x82\xc4\x85cznej" mo\xc5\xbce by\xc4\x87 powodem niepowodzenia leczenia operacyjnego._NEWLINE_Kobiety z \xc5\x82agodnym obni\xc5\xbceniem narz\xc4\x85du rodnego s\xc4\x85 leczone za pomoc\xc4\x85 odpowiednich \xc4\x87wicze\xc5\x84 mi\xc4\x99\xc5\x9bni dna miednicy oraz poprzez modyfikacj\xc4\x99 czynnik\xc3\xb3w ryzyka. W umiarkowanym wypadaniu zaleca si\xc4\x99 stosowanie pasar\xc3\xb3w. W zaawansowanym wypadaniu stosuje si\xc4\x99 zabiegi operacyjne. Operacje wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 z oko\xc5\x82o 30% ryzykiem wznowy.\n_START_SECTION_\nLeczenie zachowawcze\n_START_PARAGRAPH_\nLeczenie zachowawcze jest skuteczne w leczeniu niezaawansowanych postaci zaburze\xc5\x84 statyki. Polega ono na podawaniu estrogen\xc3\xb3w, stosowaniu pesar\xc3\xb3w oraz fizjoterapii._NEWLINE_W leczeniu obni\xc5\xbcenia narz\xc4\x85du rodnego stosuje si\xc4\x99 \xc4\x87wiczenia mi\xc4\x99\xc5\x9bni dna miednicy oraz elektrostymulacj\xc4\x99. \xc4\x86wiczenia mi\xc4\x99\xc5\x9bni miednicy polegaj\xc4\x85 na wykonywaniu ruch\xc3\xb3w podobnych do zatrzymywania mikcji. \xc4\x86wiczenia sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z 2-3 sesji dziennie, a ka\xc5\xbcda z nich z 10 przed\xc5\x82o\xc5\xbconych skurcz\xc3\xb3w w ci\xc4\x85gu 20 minut. Skurcze powinny by\xc4\x87 utrzymywane przez 2-10\xc2\xa0s._NEWLINE_Elektrostymulacja jest wykonywana za pomoc\xc4\x85 impuls\xc3\xb3w z sondy dopochwowej lub doodbytniczej._NEWLINE_Pesary s\xc4\x85 to aparaty umieszczane w drogach rodnych celem korekcji obni\xc5\xbcenia narz\xc4\x85du rodnego. Pozostaj\xc4\x85 one alternatyw\xc4\x85 dla operacji w przypadku z\xc5\x82ego stanu zdrowia b\xc4\x99d\xc4\x85cego przeciwwskazaniem do zabiegu lub w przypadku braku zgody na takie leczenie. Pesary mog\xc4\x85 podtrzymywa\xc4\x87 narz\xc4\x85d rodny lub zajmowa\xc4\x87 woln\xc4\x85 przestrze\xc5\x84 w narz\xc4\x85dzie rodnym. Pesary mog\xc4\x85 powodowa\xc4\x87 powstanie odle\xc5\xbcyn, kt\xc3\xb3re szczeg\xc3\xb3lnie po menopauzie s\xc4\x85 trudne do wyleczenia. Zaleca si\xc4\x99 dopochwowe stosowanie \xc5\x9brodk\xc3\xb3w grzybob\xc3\xb3jczych i bakteriob\xc3\xb3jczych oraz estrogeny dopochwowo.\n_START_SECTION_\nLeczenie operacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nPomimo dost\xc4\x99pno\xc5\x9bci zachowawczych opcji terapeutycznych oko\xc5\x82o 10% pacjentek wymaga korekcji chirurgicznej. Zabiegi mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na operacje koryguj\xc4\x85ce aparat wieszad\xc5\x82owy i koryguj\xc4\x85ce aparat podporowy. Leczenie operacyjne cz\xc4\x99sto wymaga stosowania \xc5\x82\xc4\x85czonych technik, co jest zwi\xc4\x85zane z odmiennym stopniem obni\xc5\xbcenia poszczeg\xc3\xb3lnych cz\xc4\x99\xc5\x9bci narz\xc4\x85du rodnego u r\xc3\xb3\xc5\xbcnych chorych. Wykorzystuje si\xc4\x99 dost\xc4\x99p dopochwowy, a rzadziej brzuszny. Operacje mog\xc4\x85 by\xc4\x87 wykonywane laparaskopowo. Techniki mog\xc4\x85 wykorzystywa\xc4\x87 tkanki w\xc5\x82asne chorej lub wszczepialne materia\xc5\x82y syntetyczne (tzw. siatki). Siatki znacz\xc4\x85co poprawiaj\xc4\x85 skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 przeprowadzonego zabiegu, cho\xc4\x87 niewch\xc5\x82anialne siatki s\xc4\x85 jednocze\xc5\x9bnie zwi\xc4\x85zane ze znacznie wi\xc4\x99kszym ryzykiem powik\xc5\x82a\xc5\x84 pooperacyjnych. Alternatyw\xc4\x85 mog\xc4\x85 by\xc4\x87 siatki z materia\xc5\x82\xc3\xb3w wch\xc5\x82anialnych, kt\xc3\xb3re charakteryzuje dobra wytrzyma\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 i mniejsza ilo\xc5\x9b\xc4\x87 powik\xc5\x82a\xc5\x84 d\xc5\x82ugoterminowych w por\xc3\xb3wnaniu z materia\xc5\x82ami niewch\xc5\x82anialnymi. Zwykle, szczeg\xc3\xb3lnie u kobiet po menopauzie, jednocze\xc5\x9bnie wykonuje si\xc4\x99 histerektomi\xc4\x99, wynika to z mniejszego ryzyka powik\xc5\x82a\xc5\x84 oraz redukcja ryzyka choroby nowotworowej ze strony usuwanego narz\xc4\x85du. Operacje bez przeprowadzonej histerektomii wykazuj\xc4\x85 mniejsz\xc4\x85 skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87.'