b'\n_START_ARTICLE_\nBelize\n_START_SECTION_\nBogactwa mineralne\n_START_PARAGRAPH_\nW Belize znajduje si\xc4\x99 troch\xc4\x99 bogactw mineralnych, takich jak dolomity, baryt, boksyty, kasyteryt i z\xc5\x82oto, ale wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci z nich si\xc4\x99 nie wydobywa. W 1990 roku eksploatowano jedynie dolomity, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo jako kruszywo \xc5\x82amane do budowy dr\xc3\xb3g, a cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo na eksport._NEWLINE_W 2006 roku w pobli\xc5\xbcu miasteczka Spanish Lookout odkryto z\xc5\x82o\xc5\xbca ropy naftowej, co przynios\xc5\x82o nowe perspektywy, ale i zagro\xc5\xbcenia dla kraju\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nW Belize panuje wilgotny klimat r\xc3\xb3wnikowy z por\xc4\x85 such\xc4\x85 od stycznia do kwietnia lub maja na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy i zachodzie i kr\xc3\xb3tsz\xc4\x85 na po\xc5\x82udniu \xe2\x80\x93 od lutego do kwietnia. Roczne sumy opad\xc3\xb3w dochodz\xc4\x85 do 2000\xc2\xa0mm, a \xc5\x9brednie temperatury miesi\xc4\x99czne wahaj\xc4\x85 si\xc4\x99 od 23\xc2\xa0\xc2\xb0C w grudniu do 28\xc2\xa0\xc2\xb0C w czerwcu. Wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 rocznych opad\xc3\xb3w ro\xc5\x9bnie od 1.350 mm na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym zachodzie do 4.500 mm na samym po\xc5\x82udniu. W centrum i na zachodzie, poza g\xc3\xb3rami Maya, klimat jest nieco cieplejszy._NEWLINE_Wybrze\xc5\xbca Belize s\xc4\x85 cz\xc4\x99sto nawiedzane przez huragany. Jeden z nich zniszczy\xc5\x82 w 1931 dwie trzecie budynk\xc3\xb3w w Belize City i spowodowa\xc5\x82 \xc5\x9bmier\xc4\x87 ponad 1000\xc2\xa0os\xc3\xb3b. Kolejny w 1955 zniszczy\xc5\x82 po\xc5\x82o\xc5\xbcone na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy miasto Corozal. Huragan w 1961 roku zniszczy\xc5\x82 dawn\xc4\x85 stolic\xc4\x99 kraju Belize City, st\xc4\x85d te\xc5\xbc podj\xc4\x99to decyzj\xc4\x99 o budowie nowej stolicy Belmopan.\n_START_SECTION_\nRo\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPonad 60% powierzchni Belize zajmuj\xc4\x85 lasy. Blisko po\xc5\x82ow\xc4\x99 powierzchni kraju zajmuj\xc4\x85 wilgotne lasy r\xc3\xb3wnikowe, w kt\xc3\xb3rych ro\xc5\x9bnie oko\xc5\x82o 1000 gatunk\xc3\xb3w drzew. Jedynie w nieco mniej wilgotnych miejscach, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w g\xc3\xb3rach, zast\xc4\x99puj\xc4\x85 je suche lasy podzwrotnikowe i sawanny. Natomiast wybrze\xc5\xbca porastaj\xc4\x85 namorzyny oraz ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 bagienna._NEWLINE_Oko\xc5\x82o 20% powierzchni zajmuj\xc4\x85 u\xc5\xbcytki rolne._NEWLINE_Wzd\xc5\x82u\xc5\xbc brzegu ci\xc4\x85gnie si\xc4\x99 Rafa Koralowa Belize.\n_START_SECTION_\nZwierz\xc4\x99ta\n_START_PARAGRAPH_\nW lasach Belize \xc5\xbcyj\xc4\x85 jaguary, pumy i inne dzikie koty oraz ma\xc5\x82py i tapiry. Licznie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w\xc4\x99\xc5\xbce. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ptak\xc3\xb3w na uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguj\xc4\x85 papugi, tukany i kolibry.\n_START_SECTION_\nUstr\xc3\xb3j polityczny\n_START_PARAGRAPH_\nBelize, podobnie jak wiele innych pa\xc5\x84stw cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Wsp\xc3\xb3lnoty Narod\xc3\xb3w, jest monarchi\xc4\x85 konstytucyjn\xc4\x85, a g\xc5\x82ow\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa jest brytyjska kr\xc3\xb3lowa El\xc5\xbcbieta II. Belize ma dwuizbowy parlament.\n_START_SECTION_\nSpo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 grup\xc4\x85 etniczn\xc4\x85 w Belize s\xc4\x85 Mulaci i Metysi, kt\xc3\xb3rzy stanowi\xc4\x85 blisko 3/4 ludno\xc5\x9bci. Metysi stanowi\xc4\x85 52,9%, Mulaci 25,9%, Majowie 11,3%, Garifuna, czyli potomkowie Murzyn\xc3\xb3w i Indian 8%, Indo-Pakista\xc5\x84czycy 3,9%, mennonici 3,6%, biali 1,2%, Azjaci 1% a pozostali 1,2%._NEWLINE_J\xc4\x99zykiem urz\xc4\x99dowym Belize jest angielski, cho\xc4\x87 wielu mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w pos\xc5\x82uguje si\xc4\x99 j\xc4\x99zykiem kreolskim. India\xc5\x84scy mieszka\xc5\x84cy Belize pos\xc5\x82uguj\xc4\x85 si\xc4\x99 ci\xc4\x85gle j\xc4\x99zykami Maj\xc3\xb3w. Przy granicy z Gwatemal\xc4\x85 cz\xc4\x99sto mo\xc5\xbcna us\xc5\x82ysze\xc4\x87 j\xc4\x99zyk hiszpa\xc5\x84ski.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nGospodarka Belize opiera si\xc4\x99 na rolnictwie i le\xc5\x9bnictwie. Na eksport uprawia si\xc4\x99 trzcin\xc4\x99 cukrow\xc4\x85, ro\xc5\x9bliny cytrusowe i banany. Ponadto na rynek wewn\xc4\x99trzny uprawia si\xc4\x99 kukurydz\xc4\x99, ry\xc5\xbc, fasol\xc4\x99 i bataty. Lasy Belize dostarczaj\xc4\x85 wiele cenionych gatunk\xc3\xb3w drewna, m.in. maho\xc5\x84, cedrzyniec, palisander czy sosn\xc4\x99. Gospodarka le\xc5\x9bna Belize prowadzona jest w spos\xc3\xb3b racjonalny, czyli du\xc5\xbcy nacisk k\xc5\x82adzie na zalesianie. Innym warto\xc5\x9bciowym produktem le\xc5\x9bnym, jest pozyskiwany z drzewa pigwicy w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej sok chicle, kt\xc3\xb3ry s\xc5\x82u\xc5\xbcy jako surowiec do produkcji gumy do \xc5\xbcucia. Na wybrze\xc5\xbcu rozwini\xc4\x99te jest w niewielkim stopniu rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwo morskie, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie homar\xc3\xb3w, krewetek i langust._NEWLINE_Przemys\xc5\x82 Belize jest stosunkowo s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99ty, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z powodu braku wi\xc4\x99kszych ilo\xc5\x9bci bogactw mineralnych. Rozwin\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 na niewielk\xc4\x85 skal\xc4\x99 przemys\xc5\x82 drzewny i spo\xc5\xbcywczy (produkcja cukru, przetw\xc3\xb3rstwo owoc\xc3\xb3w)._NEWLINE_W Belize nie ma linii kolejowych, a sie\xc4\x87 drogowa jest stosunkowo s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99ta, poza jedynie p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 kraju. G\xc5\x82\xc3\xb3wny port morski i lotniczy kraju znajduje si\xc4\x99 w starej stolicy \xe2\x80\x93 Belize City.'