b'\n_START_ARTICLE_\nPierwszy rz\xc4\x85d Wincentego Witosa\n_START_SECTION_\nGeneza\n_START_PARAGRAPH_\nWarunki w jakich przezwyci\xc4\x99\xc5\xbcono kryzys gabinetowy w czerwcu 1920 r., powo\xc5\x82uj\xc4\x85c do \xc5\xbcycia rz\xc4\x85d W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Grabskiego wskazywa\xc5\x82, \xc5\xbce nowe przesilenie rz\xc4\x85dowe by\xc5\x82o kwesti\xc4\x85 czasu. Oczekiwano sformowania rz\xc4\x85du o skrystalizowanym obliczu politycznym, posiadaj\xc4\x85cym wyrazisty program polityczny. Pozaparlamentarny gabinet Grabskiego takiego nie posiada\xc5\x82. \xc5\x9awiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 tego posiadali zar\xc3\xb3wno premier i jego ministrowie, jak i ugrupowania wchodz\xc4\x85ce w sk\xc5\x82ad Sejmu Ustawodawczego. Ju\xc5\xbc podczas spotkania nowego premiera z marsza\xc5\x82kiem Tr\xc4\x85mpczy\xc5\x84skim 28 czerwca 1920 r. pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 koncepcja koalicyjnego rz\xc4\x85du obrony pa\xc5\x84stwa o szerokiej bazie politycznej, ale ugrupowania centroprawicowe tworz\xc4\x85ce nowy rz\xc4\x85d odrzuci\xc5\x82y ten projekt. Pr\xc3\xb3b\xc4\x99 stworzenia nowego rz\xc4\x85du podj\xc4\x99\xc5\x82y ugrupowania lewicowe ju\xc5\xbc 1 lipca, ale powodzenie projektu uzale\xc5\xbcnione by\xc5\x82o od poparcia Klubu Pracy Konstytucyjnej. Posiedzenie klubu odby\xc5\x82o si\xc4\x99 jeszcze tego samego dnia. Po spotkaniu z marsza\xc5\x82kiem Sejmu przedstawiciele tego klubu rozpocz\xc4\x99li konsultacje z politykami prawicy, w tym z premierem Grabskim. Rozmowy prowadzono tak\xc5\xbce z naczelnikiem pa\xc5\x84stwa Pi\xc5\x82sudskim, kt\xc3\xb3ry uzna\xc5\x82 powo\xc5\x82anie rz\xc4\x85du koalicyjnego, maj\xc4\x85cego poparcie wszystkich partii od lewej do prawej strony Sejmu, za \xc5\xbcywotne dla interes\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwa. Sprawa utworzenia rz\xc4\x85du koalicyjnego by\xc5\x82a omawiana tak\xc5\xbce na posiedzeniu Rady Obrony Pa\xc5\x84stwa 5 lipca. Jednak\xc5\xbce wobec braku ch\xc4\x99ci do kompromisu mi\xc4\x99dzy partiami lewicowymi i prawicowymi oraz wobec wzrastaj\xc4\x85cego zagro\xc5\xbcenia inwazj\xc4\x85 bolszewick\xc4\x85 rozmowy o konstruowaniu nowego rz\xc4\x85du od\xc5\x82o\xc5\xbcono. Powo\xc5\x82ania szerokiego rz\xc4\x85du koalicyjnego w Polsce oczekiwali tak\xc5\xbce alianci zachodni. Do kwestii tej powr\xc3\xb3cono ponownie na posiedzeniu ROP 19 lipca. Wniosek w tej sprawie zg\xc5\x82osi\xc5\x82 pose\xc5\x82 Aleksander Henryk de Rosset. Zosta\xc5\x82 poparty przez Pi\xc5\x82sudskiego, kt\xc3\xb3ry podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 mediacji ze wszystkimi partiami politycznymi. Zak\xc5\x82adano, \xc5\xbce nowy rz\xc4\x85d b\xc4\x99dzie prowadzi\xc5\x82 pertraktacje rozejmowe i pokojowe z rz\xc4\x85dem bolszewickim Rosji i wobec tego najwa\xc5\xbcniejsze teki powinny znale\xc5\xba\xc4\x87 si\xc4\x99 w r\xc4\x99ku polityk\xc3\xb3w centrowych i lewicowych. Jednak\xc5\xbce w zwi\xc4\x85zku z nieobecno\xc5\x9bci\xc4\x85 w Warszawie Wincentego Witosa, kt\xc3\xb3remu zamierzano powierzy\xc4\x87 stanowisko premiera, rozmowy zawieszono do 23 lipca. Po jego przyje\xc5\xbadzie ustalono sk\xc5\x82ad nowego rz\xc4\x85du. Zaprzysi\xc4\x99\xc5\xbcenie nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 24 lipca w Belwederze.\n_START_SECTION_\nProgram polityczny\n_START_PARAGRAPH_\nProgram Rz\xc4\x85du Obrony Narodowej zosta\xc5\x82 zawarty, w wyg\xc5\x82oszonej na forum Sejmu Ustawodawczego, 24 lipca 1920 r. deklaracji rz\xc4\x85dowej. Odrzucono has\xc5\x82a partykularyzm\xc3\xb3w partyjnych. Program obejmowa\xc5\x82 trzy podstawowe zasady: obron\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa, zako\xc5\x84czenie wojny oraz zawarcie sprawiedliwego i trwa\xc5\x82ego pokoju. Ponadto rz\xc4\x85d deklarowa\xc5\x82 wcielenie w \xc5\xbcycie reform uchwalonych przez Sejm, ukr\xc3\xb3cenie nadu\xc5\xbcy\xc4\x87 administracji oraz wymuszenie pos\xc5\x82uchu dla prawa. Jednocze\xc5\x9bnie rz\xc4\x85d wzywa\xc5\x82 spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo do koniecznych ofiar. \xc5\xbb\xc4\x85da\xc5\x82 karno\xc5\x9bci, spokoju i pos\xc5\x82uchu, jako gwarancji bezpiecze\xc5\x84stwa i zwyci\xc4\x99stwa. Mimo poparcia udzielonego w Sejmie nowy rz\xc4\x85d by\xc5\x82 atakowany zar\xc3\xb3wno przez endecj\xc4\x99, jak i przez ugrupowania skrajnie lewicowe, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Komunistyczn\xc4\x85 Parti\xc4\x99 Robotnicz\xc4\x85 Polski.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nNajwa\xc5\xbcniejszym zadaniem Rz\xc4\x85du Obrony Narodowej by\xc5\x82o doprowadzenie do zawarcia rozejmu z Rosj\xc4\x85 sowieck\xc4\x85 i rozpocz\xc4\x99cia rozm\xc3\xb3w pokojowych. Ju\xc5\xbc w dwa dni po powo\xc5\x82aniu 26 lipca rz\xc4\x85d zapozna\xc5\x82 si\xc4\x99 z notami rz\xc4\x85du rosyjskiego w sprawie podj\xc4\x99cia rozm\xc3\xb3w rozejmowych. Ustalono w\xc3\xb3wczas, \xc5\xbce zostan\xc4\x85 podj\xc4\x99te w terminie zaproponowanym przez stron\xc4\x99 rosyjsk\xc4\x85, tj. 30 lipca w Baranowiczach. Instrukcja rozejmowa by\xc5\x82a omawiana na posiedzeniu rz\xc4\x85du 28 lipca. Tego samego dnia zosta\xc5\x82a zaakceptowana przez ROP. Z wynikami rozm\xc3\xb3w w Baranowiczach rz\xc4\x85d zapozna\xc5\x82 si\xc4\x99 4 sierpnia. Strona rosyjska domaga\xc5\x82a si\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99cia rozm\xc3\xb3w pokojowych w Mi\xc5\x84sku. Odpowied\xc5\xba rz\xc4\x85du polskiego dotar\xc5\x82a do Moskwy dopiero 7 sierpnia. Trzy dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Rada Ministr\xc3\xb3w przyj\xc4\x99\xc5\x82a instrukcj\xc4\x99 na rozmowy do Mi\xc5\x84ska. Jeszcze tego samego dnia zosta\xc5\x82a zaakceptowana przez ROP. Zmiana sytuacji wojennej spowodowa\xc5\x82a, \xc5\xbce rozmowy rozejmowe i preliminaryjne zosta\xc5\x82y przeniesione do neutralnej Rygi. Rozejm podpisano 12 pa\xc5\xbadziernika 1920 r., kt\xc3\xb3ry wszed\xc5\x82 w \xc5\xbcycie sze\xc5\x9b\xc4\x87 dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej. Traktat pokojowy podpisano 18 marca 1921 r. Oddalenie zagro\xc5\xbcenia ze strony Rosji bolszewickiej spowodowa\xc5\x82o, \xc5\xbce politycy powr\xc3\xb3cili do dawnych spor\xc3\xb3w w sprawach wewn\xc4\x99trznych. Komplikowa\xc5\x82y one dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x85du, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 do rozstrzygni\xc4\x99cia szereg zasadniczych kwestii granicznych i ustrojowych. Liczne dymisje z rz\xc4\x85du, kt\xc3\xb3re rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 nazajutrz po odrzuceniu oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w Armii Czerwonej spod Warszawy spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce w pocz\xc4\x85tkach 1921 r. rz\xc4\x85d straci\xc5\x82 charakter koalicyjnego, a sta\xc5\x82 si\xc4\x99 centrowym. Ostatecznie 13 wrze\xc5\x9bnia 1921 r. Witos poda\xc5\x82 rz\xc4\x85d do dymisji.'