b"\n_START_ARTICLE_\nViola da gamba\n_START_PARAGRAPH_\nViola da gamba [\xcb\x88vj\xc9\x94\xcb\x90la da \xcb\x88\xc9\xa1amba] \xe2\x80\x93 chordofon smyczkowy, instrument dawny budowany w wielu wielko\xc5\x9bciach \xe2\x80\x93 od dyszkantowej do subbasowej._NEWLINE_Nie jest ona bezpo\xc5\x9brednim przodkiem dzisiejszych instrument\xc3\xb3w, cho\xc4\x87 podobie\xc5\x84stwa s\xc4\x85 znaczne. Pierwsze viole pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 ju\xc5\xbc pod koniec XV wieku. Cieszy\xc5\x82y si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 w epoce renesansu i baroku, cz\xc4\x99sto by\xc5\x82y wykorzystywane zar\xc3\xb3wno jako instrument orkiestrowy, jak i solowy. W pocz\xc4\x85tkowym stadium instrument ten wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w wielu r\xc3\xb3\xc5\xbcnych odmianach. Dopiero w XVI wieku wyklarowa\xc5\x82 si\xc4\x99 dosy\xc4\x87 jednolity wygl\xc4\x85d tych instrument\xc3\xb3w, cho\xc4\x87 zawsze wyst\xc4\x99powa\xc5\x82y odmiany violi da gamba w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych strojach. Jednym z najs\xc5\x82awniejszych artyst\xc3\xb3w graj\xc4\x85cych wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie na violi jest Jordi Savall.\n_START_SECTION_\nBudowa\n_START_PARAGRAPH_\nViola tenorowa, o wielko\xc5\x9bci zbli\xc5\xbconej do wiolonczeli, nie posiada n\xc3\xb3\xc5\xbcki i jest trzymana pomi\xc4\x99dzy kolanami (w\xc5\x82. gamba \xe2\x80\x93 noga) (podobnie zreszt\xc4\x85 jak barokowa wiolonczela). Dolna i g\xc3\xb3rna p\xc5\x82yta korpusu nie wystaje poza boczki. Otwory rezonansowe zlokalizowane s\xc4\x85 na g\xc3\xb3rnej p\xc5\x82ycie i zazwyczaj maj\xc4\x85 kszta\xc5\x82t odwr\xc3\xb3conej litery C. Instrument ma 3-7 strun strojonych w kwartach i tercjach. Na szyjce pocz\xc4\x85wszy od gryfu znajduje si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 7 prog\xc3\xb3w ze strun, wi\xc4\x85zanych co p\xc3\xb3\xc5\x82 tonu._NEWLINE_Smyczek r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 nieco od tych u\xc5\xbcywanych obecnie. Wykonany jest z drewna i ko\xc5\x84skiego w\xc5\x82osia. Pr\xc4\x99t smyczka wygi\xc4\x99ty jest lekko ku g\xc3\xb3rze._NEWLINE_W violach stosuje si\xc4\x99 struny jelitowe (rzadziej nylonowe). Budowa instrumentu sprawia, \xc5\xbce charakteryzuje si\xc4\x99 on dosy\xc4\x87 cichym, mi\xc4\x99kkim i ciep\xc5\x82ym brzmieniem. Niski wolumen d\xc5\xbawi\xc4\x99ku przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do wyparcia violi przez obecne instrumenty smyczkowe, jednak zainteresowanie instrumentami tego typu wr\xc3\xb3ci\xc5\x82o w po\xc5\x82owie XX wieku, gdy zacz\xc4\x99to interesowa\xc4\x87 si\xc4\x99 dawnymi technikami wykonawczymi._NEWLINE_W baroku cz\xc4\x99sto ozdabiano viole rze\xc5\xbabieniami na ko\xc5\x84cu \xc5\x9blimaka, szczeg\xc3\xb3lnie g\xc5\x82owami zwierz\xc4\x85t i dziwnych stwor\xc3\xb3w._NEWLINE_Z violi da gamba kontrabasowej wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 dzisiejszy kontrabas, bardzo zbli\xc5\xbcony do swego pierwowzoru._NEWLINE_Odmianami violi da gamba by\xc5\x82y: viola da braccio, viola d'amore, viola bastarda, viola di bordone."