b'\n_START_ARTICLE_\nBakterie azotowe\n_START_PARAGRAPH_\nBakterie azotowe, bakterie diazotroficzne \xe2\x80\x93 bakterie (a tak\xc5\xbce archeany obecnie niezaliczane do w\xc5\x82a\xc5\x9bciwych bakterii) zdolne do diazotrofii, czyli przyswajania \xe2\x80\x94 przy u\xc5\xbcyciu enzymu nitrogenazy \xe2\x80\x94 azotu cz\xc4\x85steczkowego (N\xe2\x82\x82) wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cego w atmosferze._NEWLINE_Bakterie azotowe mog\xc4\x85 \xc5\xbcy\xc4\x87 wolno lub w symbiozie z ro\xc5\x9blinami i grzybami, kt\xc3\xb3ra mo\xc5\xbce przyjmowa\xc4\x87 r\xc3\xb3\xc5\xbcne formy i stopie\xc5\x84 wsp\xc3\xb3\xc5\x82zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci. Niekt\xc3\xb3re \xc5\xbcyj\xc4\x85 w ryzosferze, na powierzchni korzeni, w przestworach mi\xc4\x99dzykom\xc3\xb3rkowych. Jedne bezobjawowo kolonizuj\xc4\x85 tkanki gospodarza, podczas gdy inne wywo\xc5\x82uj\xc4\x85 powstanie specjalnych naro\xc5\x9bli na korzeniach (bakterie brodawkowe). W zasadzie do bakterii azotowych nale\xc5\xbcy zalicza\xc4\x87 niekt\xc3\xb3re sinice, mimo \xc5\xbce ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce tradycyjnie by\xc5\x82y one w zakresie zainteresowania botaniki, a nie bakteriologii, czasem s\xc4\x85 ujmowane jako grupa odr\xc4\x99bna. Diazotrofi\xc4\x99 stwierdzono u nast\xc4\x99puj\xc4\x85cych sinic: Anabaena, Anabaenopsis, Chloroglea, Calothrix, Cylindrospermum, Gloeocapsa, Mastigocladus laminosus, Tolypothrix, Trichodesmium, Westiellopsis. Niewykluczone jest te\xc5\xbc, \xc5\xbce zdolne do niej s\xc4\x85 niekt\xc3\xb3rzy przedstawiciele Oscillatoriales. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 diazotroficznych sinic wsp\xc3\xb3\xc5\x82tworzy porosty._NEWLINE_Poniewa\xc5\xbc wiele odmian nitrogenazy jest unieczynniane przez tlen, cz\xc4\x99sto s\xc4\x85 anaerobami obligatoryjnymi (Clostridium) lub fakultatywnymi (pa\xc5\x82eczka zapalenia p\xc5\x82uc). Niekt\xc3\xb3re s\xc4\x85 zdolne do wi\xc4\x85zania azotu tylko przy niskim st\xc4\x99\xc5\xbceniu tlenu (Azospirillum). W przypadku kolonijnych sinic, np. anabeny, niekt\xc3\xb3re kom\xc3\xb3rki mog\xc4\x85 si\xc4\x99 specjalizowa\xc4\x87 w fotosyntetyzowaniu (z wytwarzaniem du\xc5\xbcej ilo\xc5\x9bci tlenu), podczas gdy inne (heterocysty) tworz\xc4\x85 nieprzepuszczalne dla tlenu otoczki, zachowuj\xc4\x85c beztlenowe warunki dogodne dla nitrogenazy. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne aerobiczne bakterie, np. Azotobacter wytwarzaj\xc4\x85 mechanizmy chroni\xc4\x85ce nitrogenaz\xc4\x99 przed ekspozycj\xc4\x85 na tlen. Opr\xc3\xb3cz r\xc3\xb3\xc5\xbcnic w wykorzystywaniu tlenu i zdolno\xc5\x9bci do fotosyntezy, mikroorganizmy diazotroficzne mog\xc4\x85 przyjmowa\xc4\x87 tak\xc5\xbce r\xc3\xb3\xc5\xbcne inne strategie metaboliczne. Przyk\xc5\x82adowo, bakterie z rodzaju Azospirillum mog\xc4\x85 wykorzystywa\xc4\x87 azotany nie tylko jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o azotu do biosyntezy (opr\xc3\xb3cz azotu atmosferycznego), ale te\xc5\xbc jako utleniacza w oddychaniu beztlenowym, s\xc4\x85 wi\xc4\x99c jednocze\xc5\x9bnie bakteriami denitryfikacyjnymi. Te strategie metaboliczne s\xc4\x85 od siebie niezale\xc5\xbcne i nie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 u wszystkich gatunk\xc3\xb3w._NEWLINE_Wi\xc4\x85zanie azotu przez bakterie odgrywa rol\xc4\x99 w biogeochemicznym cyklu azotu. Szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce bakterie brodawkowe z rodzaj\xc3\xb3w Rhizobium i Bradyrhizobium wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 200-500 kg N/ha rocznie, a wolno \xc5\xbcyj\xc4\x85ce bakterie glebowe, np. Arthrobacter, Azotobacter, Azospirillum, Beijerinckia i Pseudomonas \xe2\x80\x94 5-50 kg. Azot ten w postaci przyswajalnej przez inne organizmy (zwi\xc4\x85zki amonowe, bia\xc5\x82ka) mo\xc5\xbce dalej kr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 w biosferze. Pierwszymi beneficjentami dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci bakterii diazotroficznych s\xc4\x85 organizmy, z kt\xc3\xb3rymi one wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcyj\xc4\x85 symbiotycznie. Rhizobium wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcyje z ro\xc5\x9blinami z rodziny motylkowych, inne bakterie brodawkowe z rodzaju Frankia \xe2\x80\x94 z licznymi rodzajami i gatunkami ro\xc5\x9blin (m.in. olsza, kazuaryna, woskownica europejska, d\xc4\x99bik). Niebrodawkowe bakterie z klasy sinic (trz\xc4\x99sid\xc5\x82o, anabena) wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcyj\xc4\x85 z niekt\xc3\xb3rymi sagowcami i paprociami z rodzaju Azolla. Organizmy wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcyj\xc4\x85ce z bakteriami azotowymi mog\xc4\x85 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w miejscach ubogich w przyswajalny biologicznie azot, a nawet bywa\xc4\x87 organizmami pionierskimi. W miejscach bez niedoboru azotu te\xc5\xbc mog\xc4\x85 odnosi\xc4\x87 przewag\xc4\x99 konkurencyjn\xc4\x85, a ich szcz\xc4\x85tki s\xc4\x85 stosowane jako zielony naw\xc3\xb3z. W ekosystemach l\xc4\x85dowych wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 azotu jest przyswajana przez bakterie symbiotyczne, w wodach przez symbiotyczne i wolno \xc5\xbcyj\xc4\x85ce sinice (zw\xc5\x82aszcza Trichodesmium).'