b'\n_START_ARTICLE_\nJan Stanko\n_START_PARAGRAPH_\nJan Stanko, znany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako Johannes Stanconis (ur. 1430 we Wroc\xc5\x82awiu, zm. przed 9 pa\xc5\xbadziernika 1493 w Krakowie) \xe2\x80\x93 \xc5\x9bredniowieczny przyrodnik, przyrodoznawca i lekarz.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nPochodzi\xc5\x82 z rodziny mieszcza\xc5\x84skiej. W roku 1462 uzyska\xc5\x82 we W\xc5\x82oszech, gdzie posiad\xc5\x82 ogromn\xc4\x85 na owe czasy wiedz\xc4\x99 przyrodnicz\xc4\x85, stopie\xc5\x84 doktora sztuki medycznej. Po powrocie na \xc5\x9al\xc4\x85sk (przed 23 kwietnia 1462), piastowa\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 wroc\xc5\x82awskiego kanonika katedralnego, nast\xc4\x99pnie by\xc5\x82 proboszczem Kolegiaty \xc5\x9bw. Krzy\xc5\xbca we Wroc\xc5\x82awiu, wreszcie zosta\xc5\x82 dziekanem kapitu\xc5\x82y w G\xc5\x82ogowie gdzie zgromadzi\xc5\x82 wielki ksi\xc4\x99gozbi\xc3\xb3r oraz rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 badania naukowe. Po pewnym czasie opu\xc5\x9bci\xc5\x82 \xc5\x9al\xc4\x85sk aby na terenie Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego obj\xc4\x85\xc4\x87 funkcj\xc4\x99 kanonika w Wieluniu i kantora w Sandomierzu. Zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z dworem arcybiskupa gnie\xc5\xbanie\xc5\x84skiego Jana Sprowskiego, co pozwoli\xc5\x82o mu obraca\xc4\x87 si\xc4\x99 w\xc5\x9br\xc3\xb3d najwybitniejszych umys\xc5\x82\xc3\xb3w tej doby jak np. pisarz polityczny Jan Ostror\xc3\xb3g oraz historyk i kronikarz Jan D\xc5\x82ugosz, kt\xc3\xb3rego zosta\xc5\x82 serdecznym przyjacielem. Przed rokiem 1466 dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 na dw\xc3\xb3r kr\xc3\xb3lewski. Podczas pobytu w Polsce zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w sprawy polityczne - bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w rokowaniach z Krzy\xc5\xbcakami w Toruniu w roku 1466, gdzie doradza\xc5\x82 w trakcie negocjacji Janowi Odrow\xc4\x85\xc5\xbcowi i Janowi D\xc5\x82ugoszowi. Od roku 1466 wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 jako kanonik kapitu\xc5\x82y wroc\xc5\x82awskiej. W Krakowie osiedli\xc5\x82 si\xc4\x99 w roku 1469. Zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem krakowskiej kapitu\xc5\x82y katedralnej, a od roku 1470 piastowa\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 lekarza kapitu\xc5\x82y krakowskiej oraz cz\xc5\x82onka fakultetu lekarskiego Akademii Krakowskiej (medycyn\xc4\x99 wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 tam przez \xc4\x87wier\xc4\x87wiecze, a\xc5\xbc do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia). Jego bieg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w sztuce medycznej sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce kr\xc3\xb3l Kazimierz IV Jagiello\xc5\x84czyk mianowa\xc5\x82 go swym lekarzem nadwornym (przybocznym) i opiekunem swoich syn\xc3\xb3w._NEWLINE_Data \xc5\x9bmierci Jana Stanki nie jest znana. Wed\xc5\x82ug jednych autor\xc3\xb3w zmar\xc5\x82 on przed 9 pa\xc5\xbadziernika 1493 roku, wed\xc5\x82ug innych \xe2\x80\x93 przed 29 kwietnia 1494 roku. Ogromny, zgromadzony przez d\xc5\x82ugie lata ksi\xc4\x99gozbi\xc3\xb3r, licz\xc4\x85cy 46 wolumin\xc3\xb3w zawieraj\xc4\x85cych kodeksy z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych dziedzin, zapisa\xc5\x82 uczony bibliotece krakowskiej kapitu\xc5\x82y katedralnej. Wykonawca testamentu, kardyna\xc5\x82 Fryderyk Jagiello\xc5\x84czyk, odda\xc5\x82 prawo dysponowania ksi\xc4\x99gozbiorem kapitule wroc\xc5\x82awskiej, a ta zezwoli\xc5\x82a na pozostawienie w Krakowie jedynie dzie\xc5\x82 teologicznych i prawniczych, kt\xc3\xb3re zgromadzi\xc5\x82 w swym ksi\xc4\x99gozbiorze Stanko.\n_START_SECTION_\nZnaczenie\n_START_PARAGRAPH_\nJan Stanko jako autor najobszerniejszego i najdoskonalszego w \xc5\x9bredniowiecznej Europie, wielkiego katalogu flory i fauny, wni\xc3\xb3s\xc5\x82 ogromny wk\xc5\x82ad w dziedzin\xc4\x99 nauk przyrodniczych. J\xc3\xb3zef Rostafi\xc5\x84ski, kt\xc3\xb3ry odkry\xc5\x82 rang\xc4\x99 \xc5\x9bredniowiecznego uczonego i jego znaczenie w rozwoju my\xc5\x9bli przyrodniczej uzna\xc5\x82, \xc5\xbce jest Stanko najwybitniejszym przyrodnikiem europejskim pomi\xc4\x99dzy Albertem Wielkim a Konradem Gesnerem. \xe2\x80\x9eAntidotarium\xe2\x80\x9d nie zosta\xc5\x82o nigdy wydrukowane, pozosta\xc5\x82o w r\xc4\x99kopisie. W ten spos\xc3\xb3b daje si\xc4\x99 wyt\xc5\x82umaczy\xc4\x87 fakt, \xc5\xbce oddzia\xc5\x82ywanie ogromnego dzie\xc5\x82a profesora na dalszy rozw\xc3\xb3j nauk przyrodniczych mia\xc5\x82o niewielki zasi\xc4\x99g. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 botaniczn\xc4\x85 dzie\xc5\x82a, z r\xc4\x99kopisu nale\xc5\xbc\xc4\x85cego do archiwum kapitulnego na Wawelu, opracowa\xc5\x82 J. Rostafi\xc5\x84ski i wyda\xc5\x82 w 1900 roku.'