b'\n_START_ARTICLE_\nBenzodiazepiny (leki)\n_START_SECTION_\nMechanizm dzia\xc5\x82ania\n_START_PARAGRAPH_\nDzia\xc5\x82anie benzodiazepin polega na \xc5\x82\xc4\x85czeniu si\xc4\x99 z receptorem benzodiazepinowym (BDZ), kt\xc3\xb3ry jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 wi\xc4\x99kszego kompleksu receptorowego, zwanego receptorem GABA-ergicznym. Stymulacja receptor\xc3\xb3w BDZ powoduje zwi\xc4\x99kszenie powinowactwa GABA do receptora GABA-ergicznego i zwi\xc4\x99kszenie stymulacji tego receptora. Receptory GABA-ergiczne s\xc4\x85 zwi\xc4\x85zane z kana\xc5\x82em chlorkowym i ich pobudzenie powoduje nap\xc5\x82yw jon\xc3\xb3w Cl\xe2\x81\xbb do kom\xc3\xb3rki i jej hiperpolaryzacj\xc4\x99. Procesy te prowadz\xc4\x85 do zmniejszenia pobudliwo\xc5\x9bci neuron\xc3\xb3w i zahamowania przewodzenia impuls\xc3\xb3w, co objawia si\xc4\x99 dzia\xc5\x82aniem uspokajaj\xc4\x85cym i nasennym._NEWLINE_Poszczeg\xc3\xb3lne leki z tej grupy r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 powinowactwem do receptora BDZ, czasem i si\xc5\x82\xc4\x85 oraz profilem. W\xc5\x9br\xc3\xb3d benzodiazepin mo\xc5\xbcna wyr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 leki o bardziej zaznaczonym charakterze nasennym i/lub uspokajaj\xc4\x85cym (flunitrazepam, nitrazepam, estazolam), o silniejszym dzia\xc5\x82aniu przeciwl\xc4\x99kowym (medazepam, prazepam, alprazolam) oraz o silniejszym dzia\xc5\x82aniu przeciwdrgawkowym (diazepam, klonazepam)._NEWLINE_Benzodiazepiny s\xc4\x85 pozbawione wielu wad lek\xc3\xb3w uspokajaj\xc4\x85co-nasennych poprzedniej generacji (np. barbituran\xc3\xb3w, obecnie w Polsce rzadziej stosowanych) \xe2\x80\x93 s\xc4\x85 przede wszystkim o wiele mniej toksyczne, a tak\xc5\xbce du\xc5\xbco bezpieczniejsze, mi\xc4\x99dzy innymi dzi\xc4\x99ki specyficznej odtrutce, jak\xc4\x85 jest flumazenil, b\xc4\x99d\xc4\x85cy kompetycyjnym antagonist\xc4\x85 receptora benzodiazepinowego. Odwraca szybko (w ci\xc4\x85gu 30\xe2\x80\x9360 s) dzia\xc5\x82anie pochodnych benzodiazepiny, co u\xc5\x82atwia zdiagnozowanie i w konsekwencji leczenie w przypadku przedawkowania. W du\xc5\xbcym uproszczeniu, procedura ratowania polega na podaniu flumazenilu \xe2\x80\x93 je\xc5\xbceli nast\xc4\x85pi pe\xc5\x82ny powr\xc3\xb3t \xc5\x9bwiadomo\xc5\x9bci, lekarz ma pewno\xc5\x9b\xc4\x87, \xc5\xbce zatrucie zosta\xc5\x82o spowodowane benzodiazepinami, a nie innymi \xc5\x9brodkami. Nale\xc5\xbcy jednak zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87, \xc5\xbce odtruwanie polega na klasycznych metodach, czyli na przyk\xc5\x82ad forsownej diurezie, a flumazenil stosowany jest raczej jako wska\xc5\xbanik, kt\xc3\xb3ry u\xc5\x82atwia zdiagnozowanie zatrucia benzodiazepinami a nie innymi \xc5\x9brodkami (przy ostrym przedawkowaniu podanie flumazenilu powoduje odzyskanie przytomno\xc5\x9bci tylko na bardzo kr\xc3\xb3tki czas).\n_START_SECTION_\nZastosowanie i odstawienie\n_START_PARAGRAPH_\nBenzodiazepiny stosowane s\xc4\x85 powszechnie do dora\xc5\xbanego leczenia nasilonego l\xc4\x99ku, bezsenno\xc5\x9bci, \xc5\x82agodzenia objaw\xc3\xb3w odstawiennych w alkoholizmie, w premedykacji do zabieg\xc3\xb3w diagnostycznych i chirurgicznych, sedacji pooperacyjnej. Znajduj\xc4\x85 zastosowanie w leczeniu stan\xc3\xb3w zwi\xc4\x99kszonego napi\xc4\x99cia mi\xc4\x99\xc5\x9bniowego oraz pomocniczo jako leki przeciwdrgawkowe w leczeniu niekt\xc3\xb3rych typ\xc3\xb3w padaczki._NEWLINE_Nale\xc5\xbcy unika\xc4\x87 stosowania benzodiazepin w leczeniu przewlek\xc5\x82ym, z uwagi na wzrost tolerancji i zwi\xc4\x85zany z tym spadek skuteczno\xc5\x9bci terapeutycznej. Systematyczne i d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82e za\xc5\xbcywanie benzodiazepin (ponad miesi\xc4\x85c, codziennie) mo\xc5\xbce prowadzi\xc4\x87 do silnego uzale\xc5\xbcnienia psychicznego i fizycznego, zw\xc5\x82aszcza u os\xc3\xb3b z tendencj\xc4\x85 do uzale\xc5\xbcnie\xc5\x84 w wywiadzie. Ryzyko uzale\xc5\xbcnienia u os\xc3\xb3b stosuj\xc4\x85cych benzodiazepiny przez d\xc5\x82ugi czas ocenia si\xc4\x99 na 0,1\xe2\x80\x932%, jest wi\xc4\x99c do\xc5\x9b\xc4\x87 niskie pomimo wielu popularnych opinii. Benzodiazepiny powinny by\xc4\x87 szczeg\xc3\xb3lnie ostro\xc5\xbcnie stosowane u os\xc3\xb3b w wieku podesz\xc5\x82ym, poniewa\xc5\xbc obni\xc5\xbcaj\xc4\x85 sprawno\xc5\x9b\xc4\x87 psychomotoryczn\xc4\x85, co objawia si\xc4\x99 zwi\xc4\x99kszonym ryzykiem upadk\xc3\xb3w, mo\xc5\xbcliwym pogorszeniem pami\xc4\x99ci kr\xc3\xb3tkotrwa\xc5\x82ej i zaburzeniami funkcji kognitywnych (poznawczych)._NEWLINE_D\xc5\x82ugofalowe stosowanie benzodiazepin prowadzi do os\xc5\x82abienia ich dzia\xc5\x82ania, w wyniku rozwoju zjawiska tolerancji. Ryzyko rozwoju tolerancji zale\xc5\xbcy w du\xc5\xbcym stopniu od okresu p\xc3\xb3\xc5\x82trwania poszczeg\xc3\xb3lnych pochodnych benzodiazepiny we krwi i og\xc3\xb3lnie jest wi\xc4\x99ksze w przypadku benzodiazepin dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych kr\xc3\xb3tkotrwale._NEWLINE_Odstawianie benzodiazepin u os\xc3\xb3b uzale\xc5\xbcnionych musi odbywa\xc4\x87 si\xc4\x99 pod \xc5\x9bcis\xc5\x82ym nadzorem lekarza, z uwagi na ryzyko wyst\xc4\x85pienia niebezpiecznych dla zdrowia i \xc5\xbcycia objaw\xc3\xb3w abstynencyjnych (l\xc4\x99k, niepok\xc3\xb3j, dra\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87, zaburzenia \xc5\x82aknienia, bezsenno\xc5\x9b\xc4\x87, wymioty, zaburzenia widzenia, skurcze mi\xc4\x99\xc5\x9bniowe, napady drgawkowe, zesp\xc3\xb3\xc5\x82 majaczeniowy)._NEWLINE_Szczeg\xc3\xb3lnie niebezpieczne w przypadku przewlek\xc5\x82ego stosowania benzodiazepin jest zjawisko tak zwanego odbicia, polegaj\xc4\x85ce na tym, \xc5\xbce po odstawieniu leku objawy, kt\xc3\xb3re on zmniejsza\xc5\x82, nierzadko wracaj\xc4\x85 z nasileniem o wiele wi\xc4\x99kszym ni\xc5\xbc przed farmakoterapi\xc4\x85. Zjawisko to szczeg\xc3\xb3lnie utrudnia odstawienie benzodiazepin.\n_START_SECTION_\nFarmakokinetyka i farmakodynamika\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 lek\xc3\xb3w z tej grupy wch\xc5\x82ania si\xc4\x99 w 80\xe2\x80\x9390% w postaci niezmienionej po podaniu doustnym (wyj\xc4\x85tki: midazolam i klorazepat). Charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 zwykle du\xc5\xbc\xc4\x85 lipofilno\xc5\x9bci\xc4\x85. Maksymalne st\xc4\x99\xc5\xbcenie we krwi po podaniu doustnym osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 po 0,5\xe2\x80\x938 godzinach (najszybciej triazolam, midazolam). Po wch\xc5\x82oni\xc4\x99ciu \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 si\xc4\x99 z bia\xc5\x82kami surowicy w 85\xe2\x80\x9395%._NEWLINE_Metabolizowane w w\xc4\x85trobie przez enzymy mikrosomalne, w cz\xc4\x99\xc5\x9bci przypadk\xc3\xb3w do aktywnych metabolit\xc3\xb3w._NEWLINE_Wydalane z moczem w postaci nieaktywnej, jako metabolity sprz\xc4\x99\xc5\xbcone z kwasem glukuronowym (np. lorazepam). Nie wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 na metabolizm w\xc4\x85trobowy. Przemiany benzodiazepin, wskutek hamowania enzym\xc3\xb3w mikrosomalnych hepatocyt\xc3\xb3w, ulegaj\xc4\x85 spowolnieniu w trakcie przyjmowania cymetydyny oraz doustnych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w antykoncepcyjnych._NEWLINE_Ca\xc5\x82kowity czas dzia\xc5\x82ania benzodiazepin mo\xc5\xbce ulec znacznemu wyd\xc5\x82u\xc5\xbceniu u os\xc3\xb3b w podesz\xc5\x82ym wieku. Podanie domi\xc4\x99\xc5\x9bniowe charakteryzuje si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 zmienno\xc5\x9bci\xc4\x85 st\xc4\x99\xc5\xbcenia leku we krwi. Nie jest polecane poza stanami nag\xc5\x82ymi.\n_START_SECTION_\nAntagonisty\n_START_PARAGRAPH_\nAntagonist\xc4\x85 receptor\xc3\xb3w benzodiazepinowych jest flumazenil. Lek podaje si\xc4\x99 w celu zniesienia dzia\xc5\x82ania benzodiazepin, w przypadku ich przedawkowania oraz w encefalopatii w\xc4\x85trobowej.\n_START_SECTION_\nInterakcje\n_START_PARAGRAPH_\nAlkohol i barbiturany bardzo mocno nasilaj\xc4\x85 dzia\xc5\x82anie depresyjne benzodiazepin na o\xc5\x9brodkowy uk\xc5\x82ad nerwowy, kt\xc3\xb3re w takim przypadku mo\xc5\xbce doprowadzi\xc4\x87 do \xc5\x9bpi\xc4\x85czki, a nawet \xc5\x9bmierci. Hamowanie jest w takim przypadku wyra\xc5\xbanie silniejsze ni\xc5\xbc wynika\xc5\x82oby to ze zsumowania efekt\xc3\xb3w poszczeg\xc3\xb3lnych substancji._NEWLINE_Ponadto ka\xc5\xbcdy \xc5\x9brodek dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy depresyjnie na OUN dodatkowo wzmaga hamuj\xc4\x85ce efekty tych lek\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nReakcje paradoksalne\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie benzodiazepiny mog\xc4\x85 wywo\xc5\x82a\xc4\x87 te\xc5\xbc dzia\xc5\x82ania paradoksalne (niepok\xc3\xb3j, pobudzenie). Dotyczy to jednak g\xc5\x82\xc3\xb3wnie os\xc3\xb3b \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cych te leki z alkoholem, a tak\xc5\xbce pacjent\xc3\xb3w w wieku podesz\xc5\x82ym i z organicznym uszkodzeniem o\xc5\x9brodkowego uk\xc5\x82adu nerwowego. Podawanie benzodiazepin takim osobom wymaga zachowania szczeg\xc3\xb3lnej ostro\xc5\xbcno\xc5\x9bci i starannego rozwa\xc5\xbcenia wskaza\xc5\x84 do ich zastosowania.'