b'\n_START_ARTICLE_\nAszurbanipal\n_START_SECTION_\nObj\xc4\x99cie w\xc5\x82adzy\n_START_PARAGRAPH_\nAsarhaddon po utracie najstarszego syna, kt\xc3\xb3ry poleg\xc5\x82 w 672 p.n.e. d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do wyja\xc5\x9bnienia kwestii dziedziczenia tronu spo\xc5\x9br\xc3\xb3d swoich pozosta\xc5\x82ych syn\xc3\xb3w zawieraj\xc4\x85c tzw. traktaty wasalne potwierdzone przez arystokracj\xc4\x99 asyryjsk\xc4\x85 oraz plemiona Med\xc3\xb3w. Do tego momentu monarchia asyryjska nie precyzowa\xc5\x82a kwestii nast\xc4\x99pstwa tronu aktami prawnymi, poniewa\xc5\xbc przyj\xc4\x99t\xc4\x85 praktyk\xc4\x85 dotychczas by\xc5\x82o obejmowanie w\xc5\x82adzy przez najstarszego syna panuj\xc4\x85cego.Traktat ten okre\xc5\x9bla\xc5\x82 zasady obj\xc4\x99cia w\xc5\x82adzy: przez starszego syna Szamasz-szuma-ukina w Babilonii oraz m\xc5\x82odszego Aszurbanipala w Asyrii po \xc5\x9bmierci Asarhaddona, kt\xc3\xb3ry domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 od swoich poddanych wype\xc5\x82nienia jego woli, pomoc jego synom w obj\xc4\x99ciu tron\xc3\xb3w i zachowania im wierno\xc5\x9bci. Wszystkie te klauzule zosta\xc5\x82y ob\xc5\x82o\xc5\xbcone przysi\xc4\x99gami na bog\xc3\xb3w i mia\xc5\x82y zagwarantowa\xc4\x87 pokojow\xc4\x85 sukcesj\xc4\x99. Zapobiegliwo\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc5\x82adcy mia\xc5\x82a uchroni\xc4\x87 pa\xc5\x84stwo i dynasti\xc4\x99 Sargonid\xc3\xb3w przed wstrz\xc4\x85sami i roz\xc5\x82amem jakie towarzyszy\xc5\x82y w momencie obj\xc4\x99cia w\xc5\x82adzy samemu Asarhaddonowi, kt\xc3\xb3rego ojciec Sennacheryb zosta\xc5\x82 zamordowany przez starszych braci kr\xc3\xb3la.\n_START_SECTION_\nTytu\xc5\x82 kr\xc3\xb3lewski\n_START_PARAGRAPH_\nA\xc5\xa1\xc5\xa1ur-bani-apli, \xc5\xa1ar ki\xc5\xa1\xc5\xa1ati, \xc5\xa1ar m\xc4\x81t A\xc5\xa1\xc5\xa1ur \xe2\x80\x93 t\xc5\x82um. \xe2\x80\x9eAszurbanipal, kr\xc3\xb3l \xc5\x9bwiata (dos\xc5\x82. kr\xc3\xb3l wszystkiego), kr\xc3\xb3l Asyrii\xe2\x80\x9d\n_START_SECTION_\nPolityka podboj\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPomimo tego, i\xc5\xbc Aszurbanipal by\xc5\x82 lubiany przez poddanych, by\xc5\x82 tak\xc5\xbce znany ze swojego okrucie\xc5\x84stwa wobec wrog\xc3\xb3w. Niekt\xc3\xb3re obrazy przedstawiaj\xc4\x85 go, jak wk\xc5\x82ada\xc5\x82 \xc5\x82a\xc5\x84cuch psa w szcz\xc4\x99k\xc4\x99 pokonanego arabskiego kr\xc3\xb3la, a nast\xc4\x99pnie zmusza\xc5\x82 go do \xc5\xbcycia w psiej budzie._NEWLINE_Wiele obraz\xc3\xb3w z tego okresu uwypukla jego brutalno\xc5\x9b\xc4\x87; jednak\xc5\xbce asyryjska surowo\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a zarezerwowana wy\xc5\x82\xc4\x85cznie dla tych, kt\xc3\xb3rzy podnie\xc5\x9bli bro\xc5\x84 przeciwko asyryjskiemu kr\xc3\xb3lowi, a ani Aszurbanipal, ani jego poprzednicy nie przeprowadzali ludob\xc3\xb3jstw, masakr lub czystek etnicznych przeciwko ludno\xc5\x9bci cywilnej.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturalna\n_START_PARAGRAPH_\nAszurbanipal za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 ogromn\xc4\x85 bibliotek\xc4\x99 w Niniwie, gromadz\xc4\x85c w niej ca\xc5\x82\xc4\x85 \xc3\xb3wczesn\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 (oko\xc5\x82o 30 tysi\xc4\x99cy glinianych tabliczek zapisanych pismem klinowym, zawieraj\xc4\x85cych poezje oraz teksty filozoficzne, medyczne, historyczne, astronomiczne i administracyjne). W\xc5\x9br\xc3\xb3d zachowanych do dnia dzisiejszego tekst\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 fragmenty najstarszej znanej ksi\xc4\x99gi alchemicznej pt. Wrota pieca. Ksi\xc4\x99ga ta zawiera opis pieca alchemicznego oraz opisy r\xc3\xb3\xc5\xbcnych operacji alchemicznych. Wymienione s\xc4\x85 w niej nazwy metali po\xc5\x82\xc4\x85czone z b\xc3\xb3stwami: srebro \xe2\x80\x93 Anu (Niebo), mied\xc5\xba \xe2\x80\x93 Ea (Powietrze). Traktat ten zawiera ponadto wyra\xc5\xban\xc4\x85 tez\xc4\x99 o przemianie metali. W bibliotece odnaleziono epos o Gilgameszu, z fragmentami o raju i potopie._NEWLINE_Aszurbanipal sam siebie przedstawia w inskrypcjach jako cz\xc5\x82owieka wykszta\xc5\x82conego, kt\xc3\xb3ry potrafi czyta\xc4\x87 i pisa\xc4\x87 w pi\xc5\x9bmie klinowym.'