b'\n_START_ARTICLE_\nCold case (kryminalistyka)\n_START_PARAGRAPH_\nCold case (ang.\xc2\xa0cold \xe2\x80\x93 zimny, case \xe2\x80\x93 sprawa, przypadek; l.mn. cold cases) \xe2\x80\x93 niewyja\xc5\x9bniony przypadek morderstwa. W takiej sytuacji w Polsce w aktach sprawy pojawia si\xc4\x99 adnotacja: sprawa niewyja\xc5\x9bniona-zako\xc5\x84czona._NEWLINE_Nierozwi\xc4\x85zana sprawa morderstwa, w stosunku do kt\xc3\xb3rego zaprzestano dalszego intensywnego \xc5\x9bledztwa po uprzednim wyczerpuj\xc4\x85cym przeanalizowaniu wszystkich \xc5\x9blad\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y dost\xc4\x99pne w danym czasie, a kt\xc3\xb3re mog\xc5\x82yby prowadzi\xc4\x87 do znalezienia sprawcy. Termin mo\xc5\xbce tak\xc5\xbce zosta\xc4\x87 u\xc5\xbcyty w przypadku innych przest\xc4\x99pstw, np. w\xc5\x82amania czy zgwa\xc5\x82cenia.\n_START_SECTION_\nTermin\n_START_PARAGRAPH_\nNie istnieje jedna, standardowa definicja. R\xc3\xb3\xc5\xbcne instancje s\xc4\x85dowo-policyjno-kryminalistyczne w Stanach Zjednoczonych pos\xc5\x82uguj\xc4\x85 si\xc4\x99 nieco odbiegaj\xc4\x85cymi od siebie definicjami cold case.  W innych krajach, poza USA, mo\xc5\xbcna r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc spotka\xc4\x87 si\xc4\x99 z terminem historical case._NEWLINE_Istnienie tego okre\xc5\x9blenia wynika st\xc4\x85d, \xc5\xbce niewyja\xc5\x9bnione sprawy morderstw i brutalnych zgwa\xc5\x82ce\xc5\x84 nigdy nie zostaj\xc4\x85 oficjalnie zamkni\xc4\x99te ze wzgl\xc4\x99du na drastyczno\xc5\x9b\xc4\x87 tych czyn\xc3\xb3w, a jedynie po wyczerpaniu wszystkich mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci \xc5\x9bledczo-dochodzeniowych zaprzestaje si\xc4\x99 dalszego prowadzenia \xc5\x9bledztwa a\xc5\xbc do momentu, gdy pojawi\xc4\x85 si\xc4\x99 nowe informacje._NEWLINE_Okre\xc5\x9blenie jest stosowane w \xc5\xbcargonie policyjnym w krajach angloj\xc4\x99zycznych (m.in. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Australia) w odniesieniu do nierozwi\xc4\x85zanych spraw o morderstwo, tzn. nikomu nie przedstawiono zarzutu pope\xc5\x82nienia zab\xc3\xb3jstwa, nikogo nie aresztowano ani nikogo nie skazano za zabicie ofiary, a kt\xc3\xb3re utkn\xc4\x99\xc5\x82y w martwym punkcie._NEWLINE_Termin dotyczy nie tylko spraw tocz\xc4\x85cych si\xc4\x99 o morderstwo, a tak\xc5\xbce \xc5\x9bledztw w sprawach, w kt\xc3\xb3rych podejrzewa si\xc4\x99, \xc5\xbce do \xc5\x9bmierci ofiary dosz\xc5\x82o w wyniku morderstwa, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dotyczy podejrzanych zgon\xc3\xb3w oraz zgon\xc3\xb3w niezidentyfikowanych os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82y si\xc4\x99 ofiar\xc4\x85 zab\xc3\xb3jstwa, a tak\xc5\xbce przypadk\xc3\xb3w zagini\xc4\x99cia z podejrzeniem o zamordowanie osoby zaginionej._NEWLINE_Tym mianem nazywa si\xc4\x99 ka\xc5\xbcdy przypadek zab\xc3\xb3jstwa, w stosunku do kt\xc3\xb3rego zosta\xc5\x82y wykorzystane wszystkie zebrane materia\xc5\x82y dowodowe i dost\xc4\x99pne techniki \xc5\x9bledcze mog\xc4\x85ce pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 do wyja\xc5\x9bnienia morderstwa, tzn. znalezienia mordercy. W zwi\xc4\x85zku z tym nawet sprawa, w kt\xc3\xb3rej \xc5\x9bledztwo trwa\xc5\x82o zaledwie kilka miesi\xc4\x99cy mo\xc5\xbce by\xc4\x87 okre\xc5\x9blona jako cold case lub cold, cho\xc4\x87 z regu\xc5\x82y w ten spos\xc3\xb3b okre\xc5\x9bla si\xc4\x99 sprawy dopiero po up\xc5\x82ywie roku.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nJe\xc5\xbceli morderca nie zostanie schwytany przez organy \xc5\x9bcigania w okresie pierwszych 24 do 72 godzin od momentu pope\xc5\x82nienia morderstwa, to szanse znalezienia sprawcy drastycznie malej\xc4\x85, albowiem wraz z up\xc5\x82ywem czasu coraz trudniej jest dotrze\xc4\x87 do \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, a ich zeznania s\xc4\x85 coraz mniej precyzyjne, morderca i jego ewentualni wsp\xc3\xb3lnicy zd\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 poszuka\xc4\x87 sobie alibi i ustali\xc4\x87 korzystn\xc4\x85 dla siebie wersj\xc4\x99 wydarze\xc5\x84, za\xc5\x9b wa\xc5\xbcne materia\xc5\x82y dowodowe ulegaj\xc4\x85 uszkodzeniu, zniszczeniu lub zagubieniu. Paradoksalnie up\xc5\x82yw czasu mo\xc5\xbce tak\xc5\xbce dzia\xc5\x82a\xc4\x87 na korzy\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9bledztwa, kt\xc3\xb3ra utkn\xc4\x99\xc5\x82o i przyczyni\xc4\x87 si\xc4\x99 do rozwik\xc5\x82ania tajemnicy morderstwa, albowiem wraz z up\xc5\x82ywem czasu zmieniaj\xc4\x85 si\xc4\x99 relacje mi\xc4\x99dzyludzkie i sami ludzie, co mo\xc5\xbce prowadzi\xc4\x87 do ch\xc4\x99ci z\xc5\x82o\xc5\xbcenia zezna\xc5\x84, np. w przypadku, gdy sprawca nie stanowi ju\xc5\xbc zagro\xc5\xbcenia dla \xc5\x9bwiadka, bo zmieni\xc5\x82 miejsce zamieszkania czy w przypadku, gdy by\xc5\x82y partner sprawcy sk\xc5\x82ada zeznania jako akt zemsty, aby na przyk\xc5\x82ad uzyska\xc4\x87 alimentacj\xc4\x99._NEWLINE_Nierozwi\xc4\x85zane sprawy kryminalne (cold cases) po pewnym czasie otrzymuj\xc4\x85 niski priorytet lub przechodz\xc4\x85 do archiwum, ale s\xc4\x85 ponownie otwierane co pewien okres, lub gdy tylko pojawi\xc4\x85 si\xc4\x99 nowe dowody, wskaz\xc3\xb3wki od  \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, zeznania podejrzanych lub bardziej nowoczesne techniki kryminalistyczne, kt\xc3\xb3re nie by\xc5\x82y wcze\xc5\x9bniej dost\xc4\x99pne, a umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 ponownie zbadanie zgromadzonych uprzednio dowod\xc3\xb3w. Na przyk\xc5\x82ad za pomoc\xc4\x85 najnowszych metod i urz\xc4\x85dze\xc5\x84 analitycznych jest ponownie testowana pr\xc3\xb3bka materia\xc5\x82u dowodowego, kt\xc3\xb3ra w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci by\xc5\x82a zbyt ma\xc5\x82a do analizy, przeanalizowane zostaj\xc4\x85 niezidentyfikowane materia\xc5\x82y z miejsca przest\xc4\x99pstwa albo w bazie danych ponownie zostaje sprawdzony profil DNA przest\xc4\x99pcy, aby wykry\xc4\x87, czy w\xc5\x9br\xc3\xb3d profili (lokalnych, stanowych i federalnych, tzw. system CODIS \xe2\x80\x93 Combined DNA Index System) zgromadzonych w bazie danych figuruje osoba o profilu DNA zgodnym z profilem DNA materia\xc5\x82u dowodowego znalezionego kiedy\xc5\x9b na miejscu przest\xc4\x99pstwa. W systemie CODIS figuruj\xc4\x85 dane w postaci profili DNA: materia\xc5\x82\xc3\xb3w dowodowych znalezionych na miejscu przest\xc4\x99pstwa, skazanych przest\xc4\x99pc\xc3\xb3w z wszystkich stan\xc3\xb3w USA, aresztant\xc3\xb3w oraz os\xc3\xb3b zaginionych. Detektyw odpowiedzialny za prowadzenie sprawy, kt\xc3\xb3ra ma status cold case, czyli wyczerpa\xc5\x82 wszystkie mo\xc5\xbcliwe poszlaki, czeka na pojawienie si\xc4\x99 nowych zezna\xc5\x84, dodatkowych informacji czy materia\xc5\x82\xc3\xb3w dowodowych, kt\xc3\xb3re doprowadzi\xc5\x82yby do prze\xc5\x82omu w \xc5\x9bledztwie._NEWLINE_\xc5\x9aledztwa tocz\xc4\x85ce si\xc4\x99 w sprawach morderstw dokonanych na prostytutkach, bezdomnych, handlarzach narkotyk\xc3\xb3w czy cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w gang\xc3\xb3w szybciej przechodz\xc4\x85 w stan cold cases ze wzgl\xc4\x99du na mniejsze zainteresowanie nimi policji ni\xc5\xbc w przypadku spraw dotycz\xc4\x85cych morderstw na zamo\xc5\xbcnych obywatelach o wysokim statusie spo\xc5\x82ecznym, kt\xc3\xb3rymi dodatkowo zainteresowa\xc5\x82y si\xc4\x99 \xc5\x9brodki masowego przekazu. Przypuszcza si\xc4\x99 tak\xc5\xbce, \xc5\xbce w rozwi\xc4\x85zaniu morderstw na prostytutkach czy handlarzach narkotyk\xc3\xb3w pomocne oka\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 zeznania schwytanych przest\xc4\x99pc\xc3\xb3w kryminalnych, kt\xc3\xb3rzy ujawni\xc4\x85 nazwisko mordercy w zamian za z\xc5\x82agodzenie kary._NEWLINE_W wielu przypadkach do zab\xc3\xb3jstwa dochodzi w okoliczno\xc5\x9bciach domowej agresji.\n_START_SECTION_\nHot case\n_START_PARAGRAPH_\nPrzeciwie\xc5\x84stwem okre\xc5\x9blenia cold case jest termin hot case. Termin hot case charakteryzuje przypadek morderstwa, w sprawie kt\xc3\xb3rego toczy si\xc4\x99 aktualnie intensywne \xc5\x9bledztwo. Hot case dotyczy \xc5\x9bledztwa w pierwszej fazie prowadzenia dochodzenia, tu\xc5\xbc po zg\xc5\x82oszeniu go policji i znalezieniu zw\xc5\x82ok. Na tym etapie zostaj\xc4\x85 podj\xc4\x99te czynno\xc5\x9bci kryminalistyczne maj\xc4\x85ce na celu znalezienie sprawcy, kt\xc3\xb3re obejmuj\xc4\x85: zabezpieczenie i poddanie ogl\xc4\x99dzinom miejsca zbrodni lub miejsca znalezienia cia\xc5\x82a, zebranie materia\xc5\x82\xc3\xb3w dowodowych i poddanie ich analizie za pomoc\xc4\x85 technik \xc5\x9bledczych, ustalenie to\xc5\xbcsamo\xc5\x9bci ofiary, ustalenie medycznej przyczyny \xc5\x9bmierci i sposobu, w kt\xc3\xb3ry dosz\xc5\x82o do \xc5\x9bmierci (zbrodnia, samob\xc3\xb3jstwo, \xc5\x9bmier\xc4\x87 z przyczyn naturalnych, \xc5\x9bmier\xc4\x87 w wyniku wypadku, \xc5\x9bmier\xc4\x87 z niewyja\xc5\x9bnionych przyczyn), okre\xc5\x9blenie prawdopodobnego przebiegu wydarze\xc5\x84 oraz przes\xc5\x82uchiwanie \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w rodziny, przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 i podejrzanych.\n_START_SECTION_\nZnaczenie\n_START_PARAGRAPH_\nRocznie w Stanach Zjednoczonych oko\xc5\x82o 1/3 wszystkich morderstw i zab\xc3\xb3jstw z premedytacj\xc4\x85 nie zostaje wyja\xc5\x9bniona przez organy \xc5\x9bcigania i po up\xc5\x82ywie roku od ich zg\xc5\x82oszenia otrzymuje status cold case. Na przyk\xc5\x82ad w 2013 roku w Kolorado w rejestrze figurowa\xc5\x82o og\xc3\xb3\xc5\x82em 1525 niewyja\xc5\x9bnionych morderstw._NEWLINE_Ponowne rozpatrzenie i przeprowadzenie czynno\xc5\x9bci \xc5\x9bledczych w sprawie uznanej za cold case, uwie\xc5\x84czone znalezieniem i skazaniem przest\xc4\x99pcy, jest wa\xc5\xbcne z punktu widzenia budowania zaufania spo\xc5\x82ecznego do pracy pa\xc5\x84stwowych organ\xc3\xb3w policyjno-s\xc4\x85downiczych oraz uzyskania poczucia sprawiedliwo\xc5\x9bci w przypadku ofiar, ich rodzin i przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82, bez wzgl\xc4\x99du na to, jak dawno mia\xc5\x82a miejsce dana zbrodnia, albowiem na 1 przypadek niewyja\xc5\x9bnionego morderstwa przypada 7 do 15 os\xc3\xb3b z grona rodziny, przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82, koleg\xc3\xb3w, wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w, s\xc4\x85siad\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re cierpi\xc4\x85 z powodu utraty bliskiej osoby i drastycznych okoliczno\xc5\x9bci jej \xc5\x9bmierci.\n_START_SECTION_\nW Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nW Polsce rocznie zostaje pope\xc5\x82nionych oko\xc5\x82o 600 zab\xc3\xb3jstw , z kt\xc3\xb3rych 10 do 13% pozostaje niewyja\xc5\x9bnionych. Tak\xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 os\xc3\xb3b zaginionych w rzeczywisto\xc5\x9bci sta\xc5\x82a si\xc4\x99 ofiarami morderstwa. \xc5\x9aledztwo w sprawie morderstwa trwa nierzadko rok lub d\xc5\x82u\xc5\xbcej. Morderstwo ulega przedawnieniu po up\xc5\x82ywie 30\xe2\x80\x9335 lat od jego pope\xc5\x82nienia. W tym czasie \xc5\x9bledztwo mo\xc5\xbce by\xc4\x87 ponownie wszczynane lub przed\xc5\x82u\xc5\xbcane, lecz po 35 latach wygasa obowi\xc4\x85zek \xc5\x9bcigania mordercy._NEWLINE_W Polsce nie dzia\xc5\x82a jeszcze og\xc3\xb3lnopolski system komputerowy, kt\xc3\xb3ry umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82by przechowywanie i analizowanie danych na temat wszystkich niewyja\xc5\x9bnionych morderstw pope\xc5\x82nionych na terenie ca\xc5\x82ego kraju, a tym samym skojarzenie ze sob\xc4\x85 podobnych przypadk\xc3\xb3w morderstw pope\xc5\x82nionych w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Polski. Informacje na temat niewyja\xc5\x9bnionych morderstw znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 jedynie w lokalnych archiwach._NEWLINE_Natomiast od 2002 roku dzia\xc5\x82a w Polsce nowoczesny system komputerowy AFIS, za pomoc\xc4\x85 kt\xc3\xb3rego mo\xc5\xbcna por\xc3\xb3wnywa\xc4\x87 \xc5\x9blady linii papilarnych i odcisk\xc3\xb3w ca\xc5\x82ych d\xc5\x82oni pobranych na miejscu przest\xc4\x99pstwa z tymi, kt\xc3\xb3re ju\xc5\xbc zosta\xc5\x82y zapisane w komputerze._NEWLINE_W prawie ka\xc5\xbcdym mie\xc5\x9bcie wojew\xc3\xb3dzkim przy komendzie policji dzia\xc5\x82a kom\xc3\xb3rka trudni\xc4\x85ca si\xc4\x99 rozwi\xc4\x85zywaniem niewyja\xc5\x9bnionych morderstw sprzed lat, po umorzeniu prokuratorskim, lecz przed up\xc5\x82ywem 30 lat od pope\xc5\x82nienia czynu. Pierwsza taka grupa operacyjna w Polsce powsta\xc5\x82a w Krakowie i by\xc5\x82a jednocze\xc5\x9bnie pierwsz\xc4\x85 tego typu w Europie.'