b'\n_START_ARTICLE_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 filaret\xc3\xb3w\n_START_SECTION_\nHymn filaret\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nNie wiadomo, kiedy dok\xc5\x82adnie Mickiewicz napisa\xc5\x82 Pie\xc5\x9b\xc5\x84 filaret\xc3\xb3w. Zapewne zapozna\xc5\x82 z jej tre\xc5\x9bci\xc4\x85 swoich wile\xc5\x84skich przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82, gdy odwiedzi\xc5\x82 Wilno na Bo\xc5\xbce Narodzenie 1820 roku. W korespondencji filomackiej Pie\xc5\x9b\xc5\x84 zostaje po raz pierwszy wspomniana w li\xc5\x9bcie Malewskiego do Mickiewicza z dnia 26 stycznia / 7 lutego 1821 roku. Utw\xc3\xb3r zosta\xc5\x82 od\xc5\x9bpiewany na imieninach Malewskiego 28 stycznia / 9 lutego. Natomiast Je\xc5\xbcowski w li\xc5\x9bcie do Mickiewicza, datowanym na 17 lutego / 1 marca 1821, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce w tonie delikatnej wym\xc3\xb3wki napomyka o przygotowywanej trawestacji Pie\xc5\x9bni, tak aby pi\xc4\x99tnowa\xc5\x82a ona pr\xc3\xb3\xc5\xbcniactwo i pyta si\xc4\x99 przyjaciela, czy sam by si\xc4\x99 nie podj\xc4\x85\xc5\x82 tego zadania. Obok Pie\xc5\x9bni filareckiej utw\xc3\xb3r sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jednym z filareckich hymn\xc3\xb3w; autor kompozycji do s\xc5\x82\xc3\xb3w Mickiewicza pozosta\xc5\x82 nieznany.\n_START_SECTION_\nPierwsze wydania\n_START_PARAGRAPH_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 kr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a w odpisach w\xc5\x9br\xc3\xb3d m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy studenckiej Wilna, sta\xc5\x82a si\xc4\x99 filareckim hymnem \xc5\x9bpiewanym podczas maj\xc3\xb3wek organizowanych przez zwi\xc4\x85zek. Nie zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak jej autograf. Pierwodruk ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 anonimowo w numerze 19 tygodnika \xe2\x80\x9eMotyl\xe2\x80\x9d z dnia 11 lipca 1828 roku pod tytu\xc5\x82em Anakreontyk, maskuj\xc4\x85cym jej rzeczywiste przes\xc5\x82anie. Odnotowano dwa wydania z czas\xc3\xb3w powstania listopadowego w 1830 roku. W wydaniu ksi\xc4\x85\xc5\xbckowym pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 dopiero na emigracji w zbiorowej edycji paryskiej Pism Adama Mickiewicza w 1844 roku. Pomieszczono j\xc4\x85 w tomie czwartym wydawnictwa i (zapewne omy\xc5\x82kowo) pomini\xc4\x99to sz\xc3\xb3st\xc4\x85 strof\xc4\x99. O tym, \xc5\xbce kamufla\xc5\xbc pie\xc5\x9bni biesiadnej \xc5\x9bwietnie pe\xc5\x82ni\xc5\x82 swoj\xc4\x85 rol\xc4\x99, \xc5\x9bwiadczy wydanie warszawskie z 1858 roku, kt\xc3\xb3re ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 legalnie mimo restrykcyjnych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 cenzury.\n_START_SECTION_\nForma\n_START_PARAGRAPH_\nUtw\xc3\xb3r ma \xc5\x9bpiewn\xc4\x85 wersyfikacj\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej wersy siedmiozg\xc5\x82oskowe o rymach \xc5\xbce\xc5\x84skich przeplataj\xc4\x85 si\xc4\x99 (nietypowo) z sze\xc5\x9bciozg\xc5\x82oskowymi wersami o rymach m\xc4\x99skich. Poeta zastosowa\xc5\x82 metrum jambiczne, gdzieniegdzie wzbogacone trochejami. Skr\xc3\xb3towo\xc5\x9b\xc4\x87 rytmu wiersza po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 z rygorem sk\xc5\x82adni retorycznej, uzyskuj\xc4\x85c lakoniczno\xc5\x9b\xc4\x87 wypowiedzi przy u\xc5\xbcyciu powt\xc3\xb3rze\xc5\x84 i paralelizm\xc3\xb3w, eliptycznych kondensacji oraz chiazm\xc3\xb3w (przeciwstawie\xc5\x84 sk\xc5\x82adniowych).\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 ma charakter pozornego anakreontyku, pod kt\xc3\xb3rego powierzchni\xc4\x85 poeta ukry\xc5\x82 sensy rewolucyjne i narodowe. Popularyzuje tre\xc5\x9bci zawarte w Odzie do m\xc5\x82odo\xc5\x9bci (zapewne oba utwory powsta\xc5\x82y w tym samym czasie)._NEWLINE_Utw\xc3\xb3r nawi\xc4\x85zuje do pie\xc5\x9bni studenckich. Pierwsza strofa jest na\xc5\x9bladowaniem jednej z niemieckich pie\xc5\x9bni burszowskich. Kolejne zwrotki wzywaj\xc4\x85 do zabawy reprezentant\xc3\xb3w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych nauk, studiowanych przez filaret\xc3\xb3w: poczynaj\xc4\x85c od filolog\xc3\xb3w (ksi\xc4\x85g greckich, rzymskich steki), poprzez prawnik\xc3\xb3w (Ot tam siedz\xc4\x85 prawnicy), chemik\xc3\xb3w (kto metal kwasi, pali), matematyk\xc3\xb3w i fizyk\xc3\xb3w (Mierz\xc4\x85cy \xc5\x9bwiata drogi)._NEWLINE_Pomi\xc4\x99dzy motywy zabawy zosta\xc5\x82o wplecione du\xc5\xbco wa\xc5\xbcniejsze, narodowe i rewolucyjne przes\xc5\x82anie. Trzecia strofa wspomina o \xc5\x9bpiewie nie biesiadnym, ale narodowym, kolejna za\xc5\x9b wzywa: Dzisiaj trzeba prawicy / A jutro trzeba praw. Finalne strofy wiersza w typowo romantycznym uniesieniu nawo\xc5\x82uj\xc4\x85 do wielkiego czynu, akcentuj\xc4\x85 takie warto\xc5\x9bci jak jedno\xc5\x9b\xc4\x87 i powszechne dobro._NEWLINE_Zdzis\xc5\x82aw K\xc4\x99pi\xc5\x84ski dostrzega w Pie\xc5\x9bni symbolik\xc4\x99 wolnomularsk\xc4\x85 i alchemiczn\xc4\x85 (t\xc4\x99 ostatni\xc4\x85 zaczerpni\xc4\x99t\xc4\x85 z dzie\xc5\x82 Jakuba B\xc3\xb6hmego). Pierwsza strofa jest parafraz\xc4\x85 pie\xc5\x9bni jednego z niemieckich Burschsenchaft\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re cz\xc4\x99sto by\xc5\x82y organizacjami powi\xc4\x85zanymi z masoneri\xc4\x85. Postulat rado\xc5\x9bci i weselenia si\xc4\x99 (obok innych bardziej wznios\xc5\x82ych idei) jest cech\xc4\x85 wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 tajnych zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w maso\xc5\x84skich i studenckich, zar\xc3\xb3wno w Niemczech, jak i w Wilnie._NEWLINE_W s\xc5\x82owach Kto metal kwasi, pali badacz widzi opis procedur, maj\xc4\x85cych na celu alchemiczne wytworzenie z\xc5\x82ota, kt\xc3\xb3re to mo\xc5\xbcna uzyska\xc4\x87 na dwa sposoby: poprzez proces \xe2\x80\x9emokry\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 trawienie materii kwasem, lub \xe2\x80\x9esuchy\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 poprzez jej wypalanie w ogniu. Jednak poeta od\xc5\xbcegnuje si\xc4\x99 od alchemicznych stara\xc5\x84, odwracaj\xc4\x85c je \xc5\xbcartobliwie na opak: My ze z\xc5\x82otych metali / Bacha ci\xc4\x85gnijmy kwas. K\xc4\x99pi\xc5\x84ski wyja\xc5\x9bnia tak\xc5\xbce metafor\xc4\x99 s\xc5\x82odkiego pierwiastka, odwo\xc5\x82uj\xc4\x85c si\xc4\x99 do Aurory B\xc3\xb6hmego. W dziele tym w\xc5\x9br\xc3\xb3d siedmiu pierwiastk\xc3\xb3w (jako\xc5\x9bci bytu) alchemik jako drug\xc4\x85 wymienia jako\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc5\x82odk\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra przezwyci\xc4\x99\xc5\xbca gniew i jest \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em mi\xc5\x82osierdzia boskiego. Ukrytym przez Mickiewicza przes\xc5\x82aniem utworu jest pokazanie, jak podczas studenckiej zabawy w i\xc5\x9bcie alchemiczny spos\xc3\xb3b powstaje ten bezcenny kruszec, kt\xc3\xb3rym jest bra\xc4\x87 filomacka wraz ze swoimi idea\xc5\x82ami\n_START_SECTION_\nProces filomat\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 sta\xc5\x82a si\xc4\x99 dowodem w procesie filomat\xc3\xb3w i jednym z punkt\xc3\xb3w oskar\xc5\xbcenia. Raport Nowosilcowa podaje j\xc4\x85 jako przyk\xc5\x82ad rewolucyjnej postawy s\xc4\x85dzonych. Komisja \xc5\x9bledcza powzi\xc4\x99\xc5\x82a o niej informacje z przes\xc5\x82uchania Jankowskiego 23 pa\xc5\xbadziernika 1823 roku. Jej kopi\xc4\x99 znaleziono u innego z oskar\xc5\xbconych, Kozakiewicza. Systematycznie wypytywano o ni\xc4\x85 Zana, domagano si\xc4\x99, aby obja\xc5\x9bnia\xc5\x82 ukryte w niej aluzje oraz spisa\xc5\x82 oryginaln\xc4\x85 \xe2\x80\x93 zdaniem komisji \xe2\x80\x93 zatajon\xc4\x85 tre\xc5\x9b\xc4\x87 utworu. Bezskutecznie pr\xc3\xb3bowano ustali\xc4\x87 autorstwo tekstu. Przes\xc5\x82uchiwani na \xc5\x9bledztwie bagatelizowali przes\xc5\x82anie utworu, odnosz\xc4\x85c si\xc4\x99 jedynie do jego zabawowego charakteru.'