b'\n_START_ARTICLE_\nRoman Pollak\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nW 1905 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 VIII klas\xc4\x99 i zda\xc5\x82 egzamin dojrza\xc5\x82o\xc5\x9bci z odznaczeniem w C. K. Gimnazjum Arcyksi\xc4\x99\xc5\xbcniczki El\xc5\xbcbiety w Samborze (w jego klasie byli m.in. Mieczys\xc5\x82aw Ma\xc5\x82ek, Stanis\xc5\x82aw Porembalski, Bronis\xc5\x82aw Wiktor). Studiowa\xc5\x82 filologi\xc4\x99 polsk\xc4\x85 na Uniwersytecie Jagiello\xc5\x84skim w Krakowie (1905\xe2\x80\x931910), gdzie ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 na zaj\xc4\x99cia prowadzone m.in. przez Ignacego Chrzanowskiego, Jana \xc5\x81osia, Kazimierza Morawskiego, Stanis\xc5\x82awa Windakiewicza, Wilhelma Bruchnalskiego czy Stanis\xc5\x82awa Tarnowskiego. Po z\xc5\x82o\xc5\xbceniu egzaminu nauczycielskiego w 1910 uczy\xc5\x82 w prywatnym gimnazjum polskim w Or\xc5\x82owej na \xc5\x9al\xc4\x85sku Cieszy\xc5\x84skim._NEWLINE_Po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej zmobilizowany do armii Austro-W\xc4\x99gier znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na froncie w\xc5\x82oskim, wskutek choroby przeniesiony na ty\xc5\x82y uko\xc5\x84czy\xc5\x82 tam rozpraw\xc4\x99 Ze studi\xc3\xb3w nad \xe2\x80\x9eGofredem\xe2\x80\x9d Tassa \xe2\x80\x93 Kochanowskiego (...) Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 batalistyczna. By\xc5\x82a to jego praca doktorska, obroniona w 1917 roku (druk: \xe2\x80\x9eRozprawy Wydzia\xc5\x82u Filologicznego PAU\xe2\x80\x9d 1920). Dr Roman Pollak awansowany na stopie\xc5\x84 porucznika z 1 pu\xc5\x82ku Strzelc\xc3\xb3w Podhala\xc5\x84skich w marcu 1919 roku powo\xc5\x82any zosta\xc5\x82 do tworz\xc4\x85cego si\xc4\x99 uniwersytetu w Poznaniu, z kt\xc3\xb3rym odt\xc4\x85d zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 na ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie. Uczy\xc5\x82 m.in. w Gimnazjum Marii Magdaleny, za\xc5\x9b s\xc5\x82uchaczkami jego wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w z historii literatury na uniwersytecie by\xc5\x82y m.in. Natalia Tu\xc5\x82asiewicz i Stanis\xc5\x82awa Przybyszewska._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1922 roku uzyska\xc5\x82 w Krakowie veniam legendi na podstawie monografii \xe2\x80\x9eGoffred\xe2\x80\x9d Tassa \xe2\x80\x93 Kochanowskiego (druk: \xe2\x80\x9ePrace Komisji Filologicznej Pozna\xc5\x84skiego Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauk\xe2\x80\x9d). Od roku 1923 jako docent literatury i j\xc4\x99zyka polskiego wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 we W\xc5\x82oszech, na Uniwersytecie Rzymskim (do 1929 roku), ponadto do 1933 roku rokrocznie wyk\xc5\x82ada\xc5\x82, wizytowa\xc5\x82 i egzaminowa\xc5\x82 we w\xc5\x82oskich o\xc5\x9brodkach polonijnych z ramienia Ministerstwa Wyzna\xc5\x84 Religijnych i O\xc5\x9bwiecenia Publicznego. W 1928 roku mianowany profesorem nadzwyczajnym, w 1933 \xe2\x80\x93 zwyczajnym. W 1938 zosta\xc5\x82 odznaczony Z\xc5\x82otym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury za wybitn\xc4\x85 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 naukow\xc4\x85, zwi\xc4\x85zan\xc4\x85 z literatur\xc4\x85 pi\xc4\x99kn\xc4\x85._NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 1939 roku zmuszony opu\xc5\x9bci\xc4\x87 Pozna\xc5\x84, przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Warszawy. Tam zainicjowa\xc5\x82 utworzenie Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich (od pa\xc5\xbadziernika 1940), pe\xc5\x82ni\xc5\x82 w nim obowi\xc4\x85zki Dziekana Wydzia\xc5\x82u Humanistycznego (1941), prorektora (1942) i rektora (1943\xe2\x80\x931945), kt\xc3\xb3r\xc4\x85 to funkcj\xc4\x99 sprawowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na Kursach Akademickich w Cz\xc4\x99stochowie (do 1946). Niezale\xc5\xbcnie od tych obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w organizacyjnych wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 histori\xc4\x99 literatury polskiej i kierowa\xc5\x82 studiami polonistycznymi. W czerwcu 1943 r. Pollak zosta\xc5\x82 wybrany na rektora UZZ. Ponownie godno\xc5\x9b\xc4\x87 rektora zosta\xc5\x82a mu powierzona w maju 1944 roku. Na okres jego kadencji przypad\xc5\x82 najwi\xc4\x99kszy terror okupanta. W tych trudnych latach Pollak okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 prawdziwie wielkim rektorem. Zapewne nie bez wp\xc5\x82ywu na to by\xc5\x82a jego \xc5\xbco\xc5\x82nierska przesz\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 oraz do\xc5\x9bwiadczenie wojenne. Wytrwa\xc5\x82\xc4\x85 prac\xc4\x85 organizacyjn\xc4\x85 doprowadzi\xc5\x82 do najwi\xc4\x99kszego w jego kr\xc3\xb3tkich dziejach rozwoju Uniwersytetu (kt\xc3\xb3ry osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 liczb\xc4\x99 ponad dwu tysi\xc4\x99cy student\xc3\xb3w i prawie trzystu wyk\xc5\x82adowc\xc3\xb3w na Wydzia\xc5\x82ach: Humanistycznym, Prawnym Teologicznym, Lekarskim, Farmaceutycznym, Rolniczym, Ekonomicznym, i zal\xc4\x85\xc5\xbckowym Matematyczno \xe2\x80\x93 Przyrodniczym oraz w Instytucie Morskim), a zw\xc5\x82aszcza jego o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w zamiejscowych (filii) w Kielcach, Cz\xc4\x99stochowie, Krakowie, Radomsku, Ostrowcu \xc5\x9awi\xc4\x99tokrzyskim i Milan\xc3\xb3wku. Pollak jako rektor sumiennie je wizytowa\xc5\x82. Pod jego kierownictwem UZZ osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 poziom organizacyjny pozwalaj\xc4\x85cy na nadawanie stopni magisterskich (od roku 1944), a nawet na przeprowadzenie przewod\xc3\xb3w doktorskich i habilitacyjnych._NEWLINE_W galerii Rektor\xc3\xb3w Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (dawniej: Uniwersytetu Pozna\xc5\x84skiego) jest jedynym \xe2\x80\x9eRektorem bez togi\xe2\x80\x9d, jego portret z lat pe\xc5\x82nienia tej godno\xc5\x9bci w czasach wojny pozbawiony jest z przyczyn wiadomych gronostaj\xc3\xb3w i splendoru._NEWLINE_Po wojnie, w wyzwolonym Poznaniu, kierowa\xc5\x82 odbudow\xc4\x85 studium filologii polskiej, katedr\xc4\x85 literatury staropolskiej i od 1953 roku do przej\xc5\x9bcia na emerytur\xc4\x99 zespo\xc5\x82em katedr historycznoliterackich. Dzia\xc5\x82a\xc5\x82 d\xc5\x82ugie lata w Pozna\xc5\x84skim Towarzystwie Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauk (gdzie m.in. przewodniczy\xc5\x82 Komisji Filologicznej), by\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem \xe2\x80\x93 korespondentem Polskiej Akademii Umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci (1935), cz\xc5\x82onkiem Rad Naukowych: Instytutu Bada\xc5\x84 Literackich PAN, Biblioteki K\xc3\xb3rnickiej, Instytutu Zachodniego; komitet\xc3\xb3w redakcyjnych m.in. \xe2\x80\x9ePami\xc4\x99tnika Literackiego\xe2\x80\x9d (1946\xe2\x80\x931967).\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nZmar\xc5\x82 23 lutego 1972, gdzie zosta\xc5\x82 pochowany na cmentarzu junikowskim.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nJego imieniem nazwano sal\xc4\x99 C2 w Collegium Novum, a po przeniesieniu w 2007 Wydzia\xc5\x82u Filologii Polskiej i Klasycznej UAM do nowej siedziby, sali wyk\xc5\x82adowej nr 220 w Collegium Maius w Poznaniu. Przy salach znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tablice pami\xc4\x85tkowe.\n_START_SECTION_\nOdznaczenia i nagrody\n_START_PARAGRAPH_\nUhonorowany m.in.: w\xc5\x82oskim Orderem Korony III klasy, Krzy\xc5\xbcem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci, dwukrotnie Krzy\xc5\xbcem Komandorskim Orderu Polonia Restituta (1937, 1956), Z\xc5\x82otym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury za prace naukowe nad literatur\xc4\x85 pi\xc4\x99kn\xc4\x85 (1938), ksi\xc4\x99g\xc4\x85 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 Munera litteraria (1962), nagrod\xc4\x85 zespo\xc5\x82ow\xc4\x85 im. A. Br\xc3\xbccknera Wydzia\xc5\x82u I PAN (1965), doktoratem honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w 50-lecie uczelni (1969) oraz wieloma odznaczeniami regionalnymi i okoliczno\xc5\x9bciowymi.\n_START_SECTION_\nDorobek naukowy\n_START_PARAGRAPH_\nDebiutowa\xc5\x82 naukowo w 1910 roku referatem przygotowanym na seminarium Stanis\xc5\x82awa Windakiewicza \xe2\x80\x9eWojna chocimska\xe2\x80\x9d Potockiego a \xe2\x80\x9eGofred\xe2\x80\x9d Tassa w przek\xc5\x82adzie Kochanowskiego drukowan\xc4\x85 w \xe2\x80\x9eBibliotece Warszawskiej\xe2\x80\x9d 1910, t. 3._NEWLINE_Jedn\xc4\x85 z trwa\xc5\x82ych fascynacji Pollaka by\xc5\x82o dzie\xc5\x82o Tassa, kt\xc3\xb3remu po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 rozprawy doktorsk\xc4\x85 i habilitacyjn\xc4\x85. By\xc5\x82 edytorem i autorem wst\xc4\x99p\xc3\xb3w do wyda\xc5\x84 w serii \xe2\x80\x9eBiblioteki Narodowej\xe2\x80\x9d dzie\xc5\x82: Gofred abo Jerusalem wyzwolona, Torquato Tasso; Orland szalony, Lodovico Ariosto; Pami\xc4\x99tniki, Jan Chryzostom Pasek (1955, 1963, 1968, 1971); Dworzanin polski, \xc5\x81ukasz G\xc3\xb3rnicki (1928, 1954, 1961) czy Opis obyczaj\xc3\xb3w, J\xc4\x99drzej Kitowicz (1951, 1970). Nadto wyda\xc5\x82 teksty staropolskie: Walentego Ro\xc5\xbadzie\xc5\x84skiego Officina ferraria (1933, 1936, 1948, 1962), dialog Polak w \xc5\x9al\xc4\x85sko (1935), Marcina Borzymowskiego Morsk\xc4\x85 nawigacyj\xc4\x99 do Lubeki (1938, 1951, 1972), Listy Krzysztofa Opali\xc5\x84skiego do brata (1957), fraszki Adama Korczy\xc5\x84skiego (1950, 1952, Pollak sporz\xc4\x85dzi\xc5\x82 odpisy tekst\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82y w 1944 roku), pami\xc4\x99tnik Salomei Pilsztynowej (1957), utwory: Samuela Twardowskiego (1926, 1955), Jana Smolika (1935), Stanis\xc5\x82awa Herakliusza Lubomirskiego (1929, 1935, 1953) i wielu anonim\xc3\xb3w._NEWLINE_Przedruki wybranych przez Romana Pollaka najcelniejszych prac historycznoliterackich znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w dw\xc3\xb3ch tomach ksi\xc4\x85\xc5\xbckowych: W\xc5\x9br\xc3\xb3d literat\xc3\xb3w staropolskich (1966) i Od renesansu do baroku(1969)._NEWLINE_Przez 15 lat (od 1950 do 1965) kierowa\xc5\x82 prac\xc4\x85 zespo\xc5\x82u nad trzema tomami staropolskimi Bibliografii literatury polskiej \xe2\x80\x9eNowy Korbut\xe2\x80\x9d(1962\xe2\x80\x931965), redagowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tomy Miscellan\xc3\xb3w staropolskich z serii \xe2\x80\x9eArchiwum Literackiego\xe2\x80\x9d. Zmuszony do przej\xc5\x9bcia na emerytur\xc4\x99 (1960) nie zaprzesta\xc5\x82 prac badawczych, kt\xc3\xb3re do dzi\xc5\x9b s\xc4\x85 pomnikowym wk\xc5\x82adem w histori\xc4\x99 literatury staropolskiej.'