b"\n_START_ARTICLE_\n\xc5\x9awi\xc4\x85tynie Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i w Hajfie i zachodniej Galilei\n_START_SECTION_\nInformacje og\xc3\xb3lne\n_START_PARAGRAPH_\nProrokiem i za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem wiary Baha\xe2\x80\x99i by\xc5\x82 Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h. By\xc5\x82 on od 31 sierpnia 1868 roku wi\xc4\x99ziony przez Turk\xc3\xb3w osma\xc5\x84skich w cytadeli na Starym Mie\xc5\x9bcie Akki. Mieszka\xc5\x84com Akki powiedziano, \xc5\xbce nowy wi\xc4\x99zie\xc5\x84 jest wrogiem Imperium Osma\xc5\x84skiego, Allaha i Islamu, a wszelkie kontakty z nim by\xc5\x82y surowo zakazane. Po jakim\xc5\x9b czasie tureccy urz\xc4\x99dnicy zacz\xc4\x99li bardziej ufa\xc4\x87 Bah\xc3\xa1'u\xe2\x80\x99ll\xc3\xa1h\xe2\x80\x99owi i w 1877 roku wyrazili zgod\xc4\x99, by zamieszka\xc5\x82 w osobnym domu, na przedmie\xc5\x9bciach Akki. Zmar\xc5\x82 tam 29 maja 1892 roku. Przyw\xc3\xb3dztwo nad ruchem religijnym przej\xc4\x85\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas jego najstarszy syn \xe2\x80\x99Abdu\xe2\x80\x99l-Bah\xc3\xa1. Pod koniec XIX wieku miasto i jego okolica sta\xc5\x82y si\xc4\x99 centrum ruchu bahaizmu. W kolejnych latach w Akce, Hajfie i al-Bahja wybudowano szereg bahaickich \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84, kt\xc3\xb3re za ich wyj\xc4\x85tkow\xc4\x85 warto\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82y w 2008 roku wpisane na list\xc4\x99 \xc5\x9bwiatowego dziedzictwa UNESCO.\n_START_SECTION_\nHajfa\n_START_PARAGRAPH_\nHajfa jest wa\xc5\xbcnym miastem portowym i trzecim do co wielko\xc5\x9bci miastem Izraela. Jest ono po\xc5\x82o\xc5\xbcone na zboczach g\xc3\xb3ry Karmel (546 m n.p.m.) nad Zatok\xc4\x85 Hajfy. W 1891 roku Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h wyznaczy\xc5\x82 g\xc3\xb3r\xc4\x99 Karmel jako lokalizacj\xc4\x99 dla Mauzoleum B\xc3\xa1ba. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h doszed\xc5\x82 do wniosku, \xc5\xbce g\xc3\xb3ra Karmel by\xc5\x82aby najlepszym miejscem dla fizycznej lokalizacji \xc5\x9awiatowego Centrum Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i.\n_START_SECTION_\nMauzoleum B\xc3\xa1ba\n_START_PARAGRAPH_\nMauzoleum B\xc3\xa1ba jest miejscem, gdzie pochowano szcz\xc4\x85tki Sijid `Al\xc3\xad-Muhammada, kt\xc3\xb3ry w 1844 roku og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce jego imi\xc4\x99 i tytu\xc5\x82 to \xe2\x80\x9eB\xc3\xa1b\xe2\x80\x9d. Szcz\xc4\x85tki B\xc3\xa1ba zosta\xc5\x82y sprowadzone potajemnie z Iranu do Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej i w ko\xc5\x84cu z\xc5\x82o\xc5\xbcone w grobowcu wzniesionym w miejscu wyra\xc5\xbanie wskazanym przez Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha. Budow\xc4\x99 sanktuarium rozpocz\xc4\x99to w 1909 roku, a po powstaniu w 1948 roku pa\xc5\x84stwa Izrael rozbudowano je i po\xc5\x9bwi\xc4\x99cono w 1953 roku. Mauzoleum ma kszta\xc5\x82t o\xc5\x9bmiok\xc4\x85tnego cylindra o \xc5\x9brednicy 11 metr\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry jest zwie\xc5\x84czony majestatyczn\xc4\x85 kopu\xc5\x82\xc4\x85. Na wyko\xc5\x84czenie kopu\xc5\x82y zu\xc5\xbcyto 12 tys. p\xc5\x82ytek o r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kszta\xc5\x82tach i rozmiarach. Wn\xc4\x99trze jest wyko\xc5\x84czone licznymi misternymi dekoracjami i religijnymi motywami. Dla bahait\xc3\xb3w jest to naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tsze miejsce na ziemi i cel pielgrzymek. Pi\xc4\x99kno budowli podkre\xc5\x9bla dziewi\xc4\x99tna\xc5\x9bcie geometrycznych taras\xc3\xb3w z ogrodami, kt\xc3\xb3re rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci jednego kilometra na zboczach g\xc3\xb3ry Karmel. Ogrody na kolejnych tarasach s\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czone z sob\xc4\x85 schodami otoczonymi dwoma strumieniami, kt\xc3\xb3re sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 licznymi kaskadami w d\xc3\xb3\xc5\x82 po zboczu. Tarasy zosta\xc5\x82y uko\xc5\x84czone w maju 2001 roku i przyci\xc4\x85gaj\xc4\x85 ponad 1,5 mln zwiedzaj\xc4\x85cych rocznie. W podziemiach na jedenastym tarasie znajduje si\xc4\x99 Centrum dla Odwiedzaj\xc4\x85cych.\n_START_SECTION_\nArka\n_START_PARAGRAPH_\nArka jest kompleksem budynk\xc3\xb3w administracyjnych \xc5\x9awiatowego Centrum Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i. Jego nazwa nawi\xc4\x85zuje do biblijnej arki. Zosta\xc5\x82 on wybudowany na zboczach g\xc3\xb3ry Karmel, na wsch\xc3\xb3d od Mauzoleum B\xc3\xa1ba. Kolejno wznoszone budynki u\xc5\x82o\xc5\xbcono w kszta\xc5\x82cie \xc5\x82uku i otoczono ogrodem. Jako pierwsze wybudowano w 1961 roku Mi\xc4\x99dzynarodowe Archiwum. Mie\xc5\x9bci ono liczne dzia\xc5\x82a bahaizmu, w tym niezwykle cenne dla bahait\xc3\xb3w obrazy i rysunki B\xc3\xa1ba oraz Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha. Ten okaza\xc5\x82y budynek wzniesiono w stylu klasycystycznym z pi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x99cioma kolumnami. Jako drugi w latach 1973-1982 wybudowano Powszechny Dom Sprawiedliwo\xc5\x9bci. Mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w nim najwy\xc5\xbcsza instytucja wiary Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i, reguluj\xc4\x85ca przepisy religijne oraz pe\xc5\x82ni\xc4\x85ca funkcje s\xc4\x85downicze jako najwy\xc5\xbcszy organ odwo\xc5\x82awczy w administracji bahait\xc3\xb3w. Poza tym mieszcz\xc4\x85 si\xc4\x99 tutaj sale bankietowe oraz biblioteki. W 1999 roku wybudowano Centrum Studi\xc3\xb3w \xc5\x9awi\xc4\x99tych Tekst\xc3\xb3w, a w 2001 roku Mi\xc4\x99dzynarodowe Centrum Nauczania. Jako pi\xc4\x85ty budynek ma powsta\xc4\x87 Mi\xc4\x99dzynarodowa Biblioteka Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i. Wszystkie budynki posiadaj\xc4\x85 podziemne pomieszczenia i schrony. S\xc4\x85 one tak\xc5\xbce ze sob\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czone podziemnymi tunelami. W podstawie \xc5\x82uku Arki umieszczono pomniki, kt\xc3\xb3re wzniesiono na grobach \xc5\x9bwi\xc4\x99tych Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i.\n_START_SECTION_\nDom `Abdu'l-Bah\xc3\xa1\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha, przewodnictwo nad bahaizmem przej\xc4\x85\xc5\x82 jego najstarszy syn \xe2\x80\x93 `Abdu'l-Bah\xc3\xa1. Zaprojektowa\xc5\x82 on i wybudowa\xc5\x82 w 1908 roku dom w Hajfie (ulica HaParsim 7). W latach 1910-1921 by\xc5\x82a to jego oficjalna rezydencja, w kt\xc3\xb3rej przyjmowa\xc5\x82 pielgrzym\xc3\xb3w przyje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85cych do \xc5\x9awiatowego Centrum Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i.\n_START_SECTION_\nDomy Pielgrzyma\n_START_PARAGRAPH_\nNa przestrzeni kolejnych lat r\xc3\xb3\xc5\xbcne budynki w Hajfie pe\xc5\x82ni\xc5\x82y rol\xc4\x99 Dom\xc3\xb3w Pielgrzyma. Byli w nich przyjmowani i goszczeni pielgrzymi przyje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85cy do \xc5\x9awiatowego Centrum Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i. Oryginalny Zachodni Dom Pielgrzyma zosta\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony na pocz\xc4\x85tku lat 20. XX wieku i znajduje si\xc4\x99 przy ulicy HaParsim 4. Zosta\xc5\x82 on nast\xc4\x99pnie zast\xc4\x85piony domem przy ulicy HaParsim 10. Budynek ten jest obecnie cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 \xc5\x9awiatowego Centrum Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i, i mie\xc5\x9bci w sobie biura administracji. Po 1951 roku wybudowano Wschodni Dom Pielgrzyma, a w 2000 roku Recepcj\xc4\x99 Centrum Pielgrzym\xc3\xb3w. Ten nowy budynek mo\xc5\xbce pomie\xc5\x9bci\xc4\x87 grupy pielgrzym\xc3\xb3w licz\xc4\x85ce do 500 os\xc3\xb3b.\n_START_SECTION_\nAkka\n_START_PARAGRAPH_\nAkka jest jednym ze staro\xc5\xbcytnych miast portowych, kt\xc3\xb3rego zesp\xc3\xb3\xc5\x82 zabytk\xc3\xb3w Starego Miasta jest od 2001 roku umieszczony na li\xc5\x9bcie \xc5\x9bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Jest ono po\xc5\x82o\xc5\xbcone nad Zatok\xc4\x85 Hajfy. To w\xc5\x82a\xc5\x9bnie tutaj w latach 1868-1877 by\xc5\x82 wi\xc4\x99ziony Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej zamieszka\xc5\x82 w osobnym domu na przedmie\xc5\x9bciach Akki, gdzie zmar\xc5\x82 29 maja 1892 roku.\n_START_SECTION_\nDom `Abb\xc3\xbad\n_START_PARAGRAPH_\nGdy Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h opu\xc5\x9bci\xc5\x82 wi\xc4\x99zienie, zamieszka\xc5\x82 w Akce w Domu `Abb\xc3\xbad, w kt\xc3\xb3rym by\xc5\x82 obj\xc4\x99ty aresztem domowym. W mie\xc5\x9bcie istnieje jeszcze jeden Dom `Abb\xc3\xbad (odr\xc3\xb3\xc5\xbcniany od tego wcze\xc5\x9bniejszego nazw\xc4\x85 Wschodni), w kt\xc3\xb3rym przez kilka mieszka\xc5\x82a rodzina Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha. Dom ten by\xc5\x82 pocz\xc4\x85tkowo wynajmowany, a nast\xc4\x99pnie kupiony na potrzeby Bah\xc3\xa1\xe2\x80\x99i.\n_START_SECTION_\nDom `Abdu'll\xc3\xa1h Paszy\n_START_PARAGRAPH_\nDom `Abdu'll\xc3\xa1h Paszy zosta\xc5\x82 kupiony przez syna Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha \xe2\x80\x93 `Abdu'l-Bah\xc3\xa1. By\xc5\x82 on wykorzystywany na potrzeby rosn\xc4\x85cej rodziny, a tak\xc5\xbce jako miejsce witania pielgrzym\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nBahja\n_START_PARAGRAPH_\nNa p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym obrze\xc5\xbcu Akki znajduje si\xc4\x99 letnia rezydencja Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha, zwana al-Bahja. Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w niej po 1879 roku ostatnie lata swojego \xc5\xbcycia. Znajduje si\xc4\x99 tutaj kompleks budynk\xc3\xb3w wykorzystywanych przez wielopokoleniow\xc4\x85 rodzin\xc4\x99 Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z tych budynk\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a sp\xc5\x82aszczona, czyli pozbawiona wy\xc5\xbcszych kondygnacji. P\xc5\x82ytki dachowe wykorzystano do wy\xc5\x82o\xc5\xbcenia \xc5\x9bcie\xc5\xbcek w pi\xc4\x99knym ogrodzie. Wyj\xc4\x85tkowo wa\xc5\xbcnym dla bahait\xc3\xb3w miejscem jest Sanktuarium Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha, w kt\xc3\xb3rym pochowano szcz\xc4\x85tki Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1ha.\n_START_SECTION_\nMazra\xe2\x80\x99a\n_START_PARAGRAPH_\nMazra\xe2\x80\x99a jest niewielk\xc4\x85 miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 w Zachodniej Galilei, w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 4 km na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny wsch\xc3\xb3d od Akki. W latach 1877-1879 Bah\xc3\xa1'u'll\xc3\xa1h korzysta\xc5\x82 tutaj z jednego domu, kt\xc3\xb3ry wykorzystywa\xc5\x82 jako rezydencj\xc4\x99 letni\xc4\x85. Nast\xc4\x99pnie przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do nowo wybudowanej rezydencji al-Bahja."