b'\n_START_ARTICLE_\nFelaszowie\n_START_PARAGRAPH_\nFelaszowie (hebr. \xd7\x91\xd7\x99\xd7\xaa \xd7\x94\xd7\x99\xd7\xa9\xd7\xa8\xd7\x90\xd7\x9c \xe2\x80\x93 Bete Israel, Bet haIsrael), inaczej Falaszowie, Falasza \xe2\x80\x93 lud kuszycki, wywodz\xc4\x85cy si\xc4\x99 z Etiopii, obecnie w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci zamieszkuj\xc4\x85cy w Izraelu. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci s\xc4\x85 wyznawcami judaizmu, st\xc4\x85d zwani bywaj\xc4\x85 Czarnymi \xc5\xbbydami, cho\xc4\x87 niekt\xc3\xb3rzy z nich wyznaj\xc4\x85 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo.\n_START_SECTION_\nFelaszowie w Etiopii\n_START_PARAGRAPH_\nFelaszowie zamieszkiwali w Etiopii na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Jeziora Tana w dzisiejszej prowincji Begiemdyr i Semien (historycznie Gonder)._NEWLINE_Wedle tradycji Felasz\xc3\xb3w s\xc4\x85 oni potomkami Menelika, syna kr\xc3\xb3la Salomona i kr\xc3\xb3lowej Saby, kt\xc3\xb3ry przywi\xc3\xb3d\xc5\x82 ich z Jerozolimy do Etiopii. Wedle innych opinii s\xc4\x85 potomkami wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w Salmanasara V, kt\xc3\xb3ry zburzy\xc5\x82 Samari\xc4\x99, lub uchod\xc5\xbacami ze zburzonej w 70 r. n.e. przez Rzymian Jerozolimy. Z kolei tradycja etiopska podaje, \xc5\xbce od dawna przybywali do Etiopii \xc5\xbcydowscy kap\xc5\x82ani, kt\xc3\xb3rzy nawr\xc3\xb3cili ca\xc5\x82y kraj na judaizm. Gdy jednak przyby\xc5\x82 do nich biskup Frumencjusz przyj\xc4\x99li oni chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo, za\xc5\x9b stawiaj\xc4\x85cy op\xc3\xb3r wyznawcy dawnej religii zostali wygnani i osiedlili si\xc4\x99 nad jeziorem Tana. Wedle jednej z dziewi\xc4\x99tnastowiecznych teorii mog\xc4\x85 by\xc4\x87 oni potomkami je\xc5\x84c\xc3\xb3w wzi\xc4\x99tych przez kr\xc3\xb3la Etiopii Kaleba w po\xc5\x82udniowej Arabii, na pocz\xc4\x85tku VI w., gdzie istnia\xc5\x82o pa\xc5\x84stwo Himjaryt\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rym w\xc5\x82adcy i cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ludno\xc5\x9bci przyj\xc4\x99\xc5\x82a judaizm. Istnieje te\xc5\xbc wersja, \xc5\xbce s\xc4\x85 potomkami garnizonu \xc5\xbcydowskiego stacjonuj\xc4\x85cego na Elefantynie, sk\xc4\x85d wyruszyli ok. 399 p.n.e. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie przyjmuje si\xc4\x99, \xc5\xbce nale\xc5\xbc\xc4\x85 oni etnicznie do kuszyckiej ludno\xc5\x9bci Ageu, a judaizm przyj\xc4\x99li z zewn\xc4\x85trz. Felaszowie nie znaj\xc4\x85 Talmudu, swe prawo religijne opieraj\xc4\x85 jedynie na Torze. Nie znali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc hebrajskiego, w swej liturgii u\xc5\xbcywaj\xc4\x85c j\xc4\x99zyka gyyz. Ich j\xc4\x99zykiem codziennym by\xc5\x82 j\xc4\x99zyk kwara. Sami siebie nazywaj\xc4\x85 Bete Israel (\xe2\x80\x9eDom Izraela\xe2\x80\x9d)._NEWLINE_W XV w. ziemie Felasz\xc3\xb3w przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do Etiopii cesarz Izaak, ale nadal pozostawa\xc5\x82y one zarzewiem buntu. W 1533 r. Felaszowie poparli walcz\xc4\x85cego przeciw Etiopii imama Ahmeda ibn Ibrahima al-Gaziego. Ostatecznie Felasz\xc3\xb3w podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 Etiopii cesarz Sertse Dyngyl w latach 80. XVI w. Dokona\xc5\x82 tego poprzez wyprawy zbrojne i pertraktacje polityczne z ich \xc3\xb3wczesnym w\xc5\x82adc\xc4\x85 Goszenem. Ostatnimi wi\xc4\x99kszymi zrywami Felasz\xc3\xb3w przeciw w\xc5\x82adzy cesarzy Etiopii by\xc5\x82y rebelie prowadzone przez Gedeona w latach 20. XVII w.\n_START_SECTION_\nFelaszowie w Izraelu\n_START_PARAGRAPH_\nW ko\xc5\x84cu 1984 r. Izrael rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 planow\xc4\x85 akcj\xc4\x99 ewakuacji Felasz\xc3\xb3w z Etiopii. Rz\xc4\x85dem Izraela powodowa\xc5\x82y przede wszystkim wzgl\xc4\x99dy humanitarne, w Etiopii panowa\xc5\x82a kl\xc4\x99ska g\xc5\x82odu, by\xc5\x82o to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zgodne z polityk\xc4\x85 Izraela dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 sprowadzania do Izraela \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z zagro\xc5\xbconych kraj\xc3\xb3w, do tego dochodzi\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niepok\xc3\xb3j o malej\xc4\x85c\xc4\x85 liczb\xc4\x99 imigracji z diaspory, co grozi\xc5\x82o niekorzystnymi zmianami w strukturze spo\xc5\x82ecznej pa\xc5\x84stwa. Felasz\xc3\xb3w transportowano drog\xc4\x85 lotnicz\xc4\x85, w wielkim po\xc5\x9bpiechu \xe2\x80\x93 z oboz\xc3\xb3w dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w na granicy suda\xc5\x84sko-etiopskiej. operacj\xc4\x99 Moj\xc5\xbcesz, trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 od listopada 1984 do stycznia 1985 zorganizowa\xc5\x82y Si\xc5\x82y Obronne Izraela we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z CIA, podczas jej trwania przewieziono ponad 7000 os\xc3\xb3b. Kolejne 800 os\xc3\xb3b trafi\xc5\x82o do Izraela dzi\xc4\x99ki operacji Jozue. Kolejna wielka akcja imigracyjna mia\xc5\x82a miejsce w maju 1991, podczas trwaj\xc4\x85cej w Etiopii wojny domowej, kiedy to w ramach operacji Salomon w ci\xc4\x85gu zaledwie 36 godzin, przetransportowano do Izraela ponad 14,5 tysi\xc4\x99cy Felasz\xc3\xb3w . W po\xc5\x82owie lat 90. w Izraelu mieszka\xc5\x82o ok. 60 tys. Felasz\xc3\xb3w._NEWLINE_Sytuacja Felasz\xc3\xb3w w Izraelu pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82a do\xc5\x9b\xc4\x87 niejasna, pojawia\xc5\x82y si\xc4\x99 naciski ze strony k\xc3\xb3\xc5\x82 ortodoksyjnych na przyj\xc4\x99cie przez nich judaizmu rabinicznego. Felasze po przybyciu do Izraela mieli wiele trudno\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zanych z integracj\xc4\x85 ze wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwem izraelskim. Wielu z nich jest bezrobotnymi lub wykonuje prace daj\xc4\x85ce bardzo niski doch\xc3\xb3d, co zmusza wiele rodzin do korzystania z pomocy socjalnej. Szczeg\xc3\xb3lnym problemem jest poziom potrzebnego wykszta\xc5\x82cenia w nowoczesnym pa\xc5\x84stwie (analfabetyzm jest w tej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci bardzo wysoki). Zdarzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce zachowania rasistowskie ze strony spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa izraelskiego w stosunku do przyby\xc5\x82ych z Etiopii. W 2003 r. w\xc5\x82adze Izraela zezwoli\xc5\x82y na osiedlanie si\xc4\x99 Felaszom Mura, kt\xc3\xb3rzy w XIX w. przyj\xc4\x99li chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo. W 2010 rz\xc4\x85d Izraela zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na przyj\xc4\x99cie jeszcze 8 tysi\xc4\x99cy Felasz\xc3\xb3w Mura._NEWLINE_W 2015 r. w Izraelu \xc5\xbcy\xc5\x82o ponad 135 tysi\xc4\x99cy \xc5\xbbyd\xc3\xb3w urodzonych w Etiopii lub o etiopskim pochodzeniu._NEWLINE_W 2005 w Rechowot powsta\xc5\x82o muzeum upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ce dziedzictwo i histori\xc4\x99 etiopskich \xc5\xbbyd\xc3\xb3w.'