b'\n_START_ARTICLE_\nEkonomiczna analiza prawa\n_START_PARAGRAPH_\nEkonomiczna analiza prawa (ang. Law and economics) \xe2\x80\x93 dyscyplina znajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy ekonomi\xc4\x85 a naukami prawnymi. Zajmuje si\xc4\x99 badaniem prawa korzystaj\xc4\x85c z metod nauk ekonomicznych. Dyscyplina ta k\xc5\x82adzie szczeg\xc3\xb3lny nacisk na badanie efektywno\xc5\x9bci regulacji prawnych.\n_START_SECTION_\nPodstawowe problemy\n_START_PARAGRAPH_\nEkonomiczna analiza prawa korzystaj\xc4\x85c z narz\xc4\x99dzi nauk ekonomicznych stara si\xc4\x99 wskaza\xc4\x87 kierunki dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwa na obszarze prawodawstwa. Stwarza to niebezpiecze\xc5\x84stwo, \xc5\xbce cele dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwa zostan\xc4\x85 podporz\xc4\x85dkowane zasadom ekonomicznej u\xc5\xbcyteczno\xc5\x9bci. Krytyka, z jak\xc4\x85 spotyka si\xc4\x99 ekonomiczna analiza prawa, wynika r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z trudno\xc5\x9bci metodologicznych, czyli stosowania metod ilo\xc5\x9bciowych (ekonomia) do klasycznej nauki spo\xc5\x82ecznej (prawo). Tak wi\xc4\x99c w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci wynikaj\xc4\x85 z faktu interdyscyplinarno\xc5\x9bci, a nie przyj\xc4\x99tego obszaru badawczego.\n_START_SECTION_\nCele ekonomicznej analizy prawa\n_START_PARAGRAPH_\nEkonomiczn\xc4\x85 analiz\xc4\x99 prawa, podobnie jak to jest w przypadku ekonomii, mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na pozytywn\xc4\x85 i normatywn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPozytywna ekonomiczna analiza prawa\n_START_PARAGRAPH_\nPozytywna ekonomiczna analiza prawa zajmuje si\xc4\x99 przewidywaniem efekt\xc3\xb3w regulacji dla funkcjonowania gospodarki. Poprzez szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owe analizy i interpretacje wysuwa wnioski, czy przyj\xc4\x99te regulacje s\xc4\x85 efektywne pod wzgl\xc4\x99dem ekonomicznym. Dorobek ekonomicznej analizy prawa jest wykorzystywany do badania, za pomoc\xc4\x85 metod ekonomicznych, skutk\xc3\xb3w rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 prawnych przed wprowadzeniem regulacji, tj. ex ante oraz po wprowadzeniu regulacji, tj. ex post (okresowy przegl\xc4\x85d regulacji \xe2\x80\x93 OSR).\n_START_SECTION_\nNormatywna ekonomiczna analiza prawa\n_START_PARAGRAPH_\nNormatywna ekonomiczna analiza prawa idzie krok dalej, dostarczaj\xc4\x85c zalece\xc5\x84 i rekomendacji bazuj\xc4\x85c na zasadach p\xc5\x82yn\xc4\x85cych z ekonomii, dla prowadzonych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 w prawodawstwie. Wysuwaj\xc4\x85c propozycje zmian, oddzia\xc5\x82uje na pa\xc5\x84stwo do tworzenia prawa, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82oby bardziej korzystne dla podmiot\xc3\xb3w \xc5\xbcycia spo\xc5\x82ecznego._NEWLINE_Kluczowym poj\xc4\x99ciem dla normatywnej ekonomicznej analizy prawa jest efektywno\xc5\x9b\xc4\x87, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci efektywno\xc5\x9b\xc4\x87 alokacyjna. W ekonomicznej analizie prawa poj\xc4\x99cie alokacji d\xc3\xb3br zosta\xc5\x82o zdefiniowane mi\xc4\x99dzy innymi przez Pareto i Kaldora-Hicksa.\n_START_SECTION_\nDwa nurty ekonomicznej analizy prawa\n_START_PARAGRAPH_\nWyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 star\xc4\x85 i now\xc4\x85 ekonomiczn\xc4\x85 analiz\xc4\x99 prawa. Stary nurt tej dyscypliny bada ustawodawstwo bezpo\xc5\x9brednio odnosz\xc4\x85ce si\xc4\x99 do gospodarki i rynku, a przedmiotem jej szczeg\xc3\xb3lnego zainteresowania jest prawo konkurencji, prawo pracy oraz prawo podatkowe. Nowa ekonomiczna analiza prawa zajmuje si\xc4\x99 ca\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 systemu prawnego, procedurami prawa cywilnego, karnego i administracyjnego. Za jej pocz\xc4\x85tek uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 zastosowanie teorematu Coase\xe2\x80\x99a do badania ameryka\xc5\x84skiego prawa delikt\xc3\xb3w (law of torts) w 1960 roku.\n_START_SECTION_\nWa\xc5\xbcniejsze szko\xc5\x82y nowej ekonomicznej analizy prawa\n_START_PARAGRAPH_\nOd po\xc5\x82owy XX wieku mo\xc5\xbcna zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87 du\xc5\xbce zainteresowanie \xc5\x9brodowiska naukowego zale\xc5\xbcno\xc5\x9bciami pomi\xc4\x99dzy prawem a gospodark\xc4\x85 i my\xc5\x9bl\xc4\x85 ekonomiczn\xc4\x85. Do najbardziej znanych przedstawicieli ekonomicznej analizy prawa zalicza si\xc4\x99 przedstawicieli szko\xc5\x82y chicagowskiej Coase\xe2\x80\x99a (ekonomista pisz\xc4\x85cy o kosztach spo\xc5\x82ecznych), Posnera (ekonomiczna analiza prawa karnego) i Beckera (nowe ga\xc5\x82\xc4\x99zie prawa). Opr\xc3\xb3cz szko\xc5\x82y chicagowskiej wa\xc5\xbcne znaczenie ma przedstawiciel szko\xc5\x82y New Haven Guido Calabresiego (konstrukcje odpowiedzialno\xc5\x9bci cywilnej oraz rozk\xc5\x82ad ryzyka).\n_START_SECTION_\nEkonomiczna analiza prawa na polskich uczelniach\n_START_PARAGRAPH_\nW 2010 roku uruchomiono pierwszy w Polsce kierunek Ekonomiczna analiza prawa w Szkole G\xc5\x82\xc3\xb3wnej Handlowej w Warszawie. Ekonomiczna analiza prawa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przedmiotem fakultatywnym wyk\xc5\x82adanym m.in. na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, Akademii Leona Ko\xc5\xbami\xc5\x84skiego, Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Jagiello\xc5\x84skim, Uniwersytecie Miko\xc5\x82aja Kopernika w Toruniu oraz obowi\xc4\x85zkowym na jednym z kierunk\xc3\xb3w na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach.\n_START_SECTION_\nPolskie Stowarzyszenie Ekonomicznej Analizy Prawa\n_START_PARAGRAPH_\nPowsta\xc5\x82e w 2005 roku w Warszawie Polskie Stowarzyszenie Ekonomicznej Analizy Prawa (PSEAP) skupia polskie \xc5\x9brodowisko naukowe zajmuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 ekonomiczn\xc4\x85 analiz\xc4\x85 prawa. Celem stowarzyszenia jest promowanie tej dziedziny w Polsce, mi\xc4\x99dzy innymi przez organizowanie seminari\xc3\xb3w i konferencji oraz gromadzenie i upowszechnianie wiedzy z tego zakresu. Od 2010 roku Stowarzyszenie organizuje mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 konferencj\xc4\x99 Polish Law & Economics Conference, kt\xc3\xb3ra jest najwa\xc5\xbcniejszym wydarzeniem w swojej dziedzinie w Polsce.'