b'\n_START_ARTICLE_\nKolegium Specjalne NKWD\n_START_PARAGRAPH_\nKolegium Specjalne NKWD (ros. \xd0\x9e\xd1\x81\xd0\xbe\xd0\xb1\xd0\xbe\xd0\xb5 \xd0\xa1\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb5\xd1\x89\xd0\xb0\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xb5 \xd0\xbf\xd1\x80\xd0\xb8 \xd0\x9d\xd0\x9a\xd0\x92\xd0\x94 \xd0\xa1\xd0\xa1\xd0\xa1\xd0\xa0 \xe2\x80\x93 Osoboje Sowieszczanije, tzw. OSO, Centralna Tr\xc3\xb3jka) \xe2\x80\x93 kolegialny organ w strukturach policji politycznej ZSRR (kolejno GPU, OGPU, NKWD, Ministerstwa Bezpiecze\xc5\x84stwa Pa\xc5\x84stwowego) w latach 1922\xe2\x80\x931953._NEWLINE_Kolegium Specjalne zosta\xc5\x82o powo\xc5\x82ane uchwa\xc5\x82\xc4\x85 Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego (WCIK). W sk\xc5\x82ad kolegium wchodzili przedstawiciel ludowego komisarza spraw wewn\xc4\x99trznych, pe\xc5\x82nomocnik NKWD na RFSRR, naczelnik g\xc5\x82\xc3\xb3wnego zarz\xc4\x85du milicji i komisarz ludowy republiki zwi\xc4\x85zkowej, w kt\xc3\xb3rej pope\xc5\x82niono czyn._NEWLINE_Kolegium Specjalne by\xc5\x82o organem pseudo-s\xc4\x85downiczym, maj\xc4\x85cym prawo "kara\xc4\x87" za czyny wymierzone przeciw ustrojowi sowieckiemu, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci za "kontrrewolucyjn\xc4\x85 propagand\xc4\x99", zdrad\xc4\x99, dezercj\xc4\x99 i "szkodnictwo". Kolegium, nie b\xc4\x99d\xc4\x85c s\xc4\x85dem, nie mia\xc5\x82o obowi\xc4\x85zku zachowywania \xc5\xbcadnych procedur i gwarancji procesowych, w tym prawa do obrony. Niemal wszystkie sprawy by\xc5\x82y rozpoznawane zaocznie. Zakres rozpoznawanych spraw i zakres stosowanych "kar" zmienia\xc5\x82 si\xc4\x99 \xe2\x80\x93 pocz\xc4\x85tkowo kolegium orzeka\xc5\x82o tylko zes\xc5\x82ania, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tak\xc5\xbce osadza\xc5\x82o w obozach pracy i konfiskowa\xc5\x82o maj\xc4\x85tki. W latach wojny sowiecko-niemieckiej (1941\xe2\x80\x9345) kolegium orzeka\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci. W czasie terroru stalinowskiego w latach 30. XX wieku kolegium "rozpoznawa\xc5\x82o" po 20-30 tysi\xc4\x99cy spraw rocznie \xe2\x80\x93 po 200\xe2\x80\x93300, a nawet 1.000 na ka\xc5\xbcdym posiedzeniu. Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej kolegium odegra\xc5\x82o znacz\xc4\x85c\xc4\x85 rol\xc4\x99 w represjonowaniu ruch\xc3\xb3w narodowowyzwole\xc5\x84czych w krajach nadba\xc5\x82tyckich i w Polsce._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug oficjalnych danych kolegium "os\xc4\x85dzi\xc5\x82o" 442.531 os\xc3\xb3b, z czego 10.101 os\xc3\xb3b "skaza\xc5\x82o" na \xc5\x9bmier\xc4\x87, 360.921 \xe2\x80\x93 na wi\xc4\x99zienie, 67.539 \xe2\x80\x93 na zes\xc5\x82anie, 3.970 os\xc3\xb3b na inne kary._NEWLINE_Jednym z zada\xc5\x84 kolegium by\xc5\x82a organizacja zbrodni katy\xc5\x84skiej. Kolegium mia\xc5\x82o zadba\xc4\x87, by mimo wielkiej skali, szacowanej na 25.000 os\xc3\xb3b, ludob\xc3\xb3jstwo zosta\xc5\x82o przeprowadzone w spos\xc3\xb3b tajny \xe2\x80\x93 zar\xc3\xb3wno przed zagranic\xc4\x85, jak i w\xc5\x82asnym spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwem. W sk\xc5\x82ad kolegium wchodzili wtedy Leonid Basztakow, Bachczo Kobu\xc5\x82ow i Wsiewo\xc5\x82od Mierku\xc5\x82ow.'