b'\n_START_ARTICLE_\nMuchtar na tropie\n_START_SECTION_\nOpis fabu\xc5\x82y\n_START_PARAGRAPH_\nZSRR po\xc5\x82owy lat 60. XX w. Tytu\xc5\x82owy "Muchtar" to owczarek alzacki znaleziony przez obs\xc5\x82ug\xc4\x99 poci\xc4\x85gu w jednym z wagon\xc3\xb3w. Poniewa\xc5\xbc pies nikogo do siebie nie dopuszcza, na miejsce zostaje wezwany milicyjny specjalista \xe2\x80\x93 porucznik G\xc5\x82azyczew \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3ry szybko i sprawnie obezw\xc5\x82adnia czworonoga. Wkr\xc3\xb3tce odnajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielka "Muchtara". Jednak wytworna dama ku zdziwieniu milicjant\xc3\xb3w wcale nie jest zainteresowana odzyskaniem zguby \xe2\x80\x93 przeciwnie, oferuje sprzeda\xc5\xbc psa. Po kr\xc3\xb3tkich testach sprawdzaj\xc4\x85cych, milicja decyduje si\xc4\x99 zap\xc5\x82aci\xc4\x87 za Muchtara przewidzian\xc4\x85 przepisami sum\xc4\x99 jako za pe\xc5\x82nowarto\xc5\x9bciowego psa zdolnego do s\xc5\x82u\xc5\xbcby w jej szeregach. Muchtar zostaje oddany pod opiek\xc4\x99 G\xc5\x82azyczewa i pomi\xc4\x99dzy milicjantem a psem szybko nawi\xc4\x85zuje si\xc4\x99 silna wie\xc5\xba autentycznej przyja\xc5\xbani. _NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowe zadania Muchtara s\xc4\x85 do\xc5\x9b\xc4\x87 banalne \xe2\x80\x93 wykrycie sprawcy kradzie\xc5\xbcy przydomowych kr\xc3\xb3lik\xc3\xb3w, wytropienie i uj\xc4\x99cie w\xc5\x82amywaczy do sklepu spo\xc5\xbcywczego. Jednak wkr\xc3\xb3tce przychodzi mu zmierzy\xc4\x87 si\xc4\x99 z prawdziwym przest\xc4\x99pc\xc4\x85 \xe2\x80\x93 zbieg\xc5\x82ym z kolonii karnej, uzbrojonym zab\xc3\xb3jc\xc4\x85. "Muchtar" wytrapia go i obezw\xc5\x82adnia, zostaje jednak ci\xc4\x99\xc5\xbcko ranny. Natychmiastowa operacja wprawdzie ratuje \xc5\xbcycie psa, jednak postrza\xc5\x82 w g\xc5\x82ow\xc4\x99 czyni go, po mimo udanej rehabilitacji, niezdolnym do dalszej s\xc5\x82u\xc5\xbcby. Jego opiekun, \xc5\x9bwiadomy co to oznacza, pragnie unikn\xc4\x85\xc4\x87 najgorszego \xe2\x80\x93 formalnego "wybrakowania" psa i w konsekwencji jego u\xc5\x9bpienia lub oddania do schroniska. Za zgod\xc4\x85 prze\xc5\x82o\xc5\xbconych pragnie za\xc5\x82atwi\xc4\x87 dla czworono\xc5\xbcnego przyjaciela co\xc5\x9b w rodzaju emerytury \xe2\x80\x93 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci pozostania w jednostce i utrzymania na koszt pa\xc5\x84stwa. Jest to pomys\xc5\x82 zupe\xc5\x82nie nowy i dla wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci milicyjnych decydent\xc3\xb3w zupe\xc5\x82nie niezrozumia\xc5\x82y. Jednak dzi\xc4\x99ki uporowi udaje mu si\xc4\x99 w ko\xc5\x84cu uzyska\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwy podpis jednego z wy\xc5\xbcszych dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry doskonale zna przebieg s\xc5\x82u\xc5\xbcby dzielnego Muchtara i okazuje zrozumienie dla stara\xc5\x84 G\xc5\x82azyczewa. "Muchtar" pozostaje w szeregach milicji jako inwalida-weteran.\n_START_SECTION_\nHistoria powstania\n_START_PARAGRAPH_\nPierwowzorem filmowego Muchtara by\xc5\x82 autentyczny pies milicyjny imieniem "Su\xc5\x82tan", kt\xc3\xb3ry s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w leningradzkiej milicji w latach 40. XX wieku. Przez trzyna\xc5\x9bcie lat swojej s\xc5\x82u\xc5\xbcby bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w blisko tysi\xc4\x85cu milicyjnych akcji i przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do uj\xc4\x99cia ponad setki przest\xc4\x99pc\xc3\xb3w, przetrwa\xc5\x82 blokad\xc4\x99 Leningradu. Gdy pad\xc5\x82 na pocz\xc4\x85tku lat 50., z rozkazu szefa wydzia\xc5\x82u \xc5\x9bledczego, jego truch\xc5\x82o poddano taksydermii i wyeksponowano w muzeum kryminalistyki w Leningradzie. Tam, w 1959 roku, wypatrzy\xc5\x82 go pisarz Izrail Metter. _NEWLINE_Posta\xc4\x87 filmowego przewodnika "Muchtara" porucznika G\xc5\x82azyczewa r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jest autentyczna \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 nim major Piotr Buszmin, przewodnik "Su\xc5\x82tana". Po \xc5\x9bmierci psa regularnie odwiedza\xc5\x82 on swojego czworono\xc5\xbcnego przyjaciela w muzeum kryminalistyki, nawet b\xc4\x99d\xc4\x85c ju\xc5\xbc na emeryturze. To w\xc5\x82a\xc5\x9bnie od niego Metter us\xc5\x82ysza\xc5\x82 histori\xc4\x99 psa, kt\xc3\xb3ra zainspirowa\xc5\x82a go do napisania opowiadania, na podstawie kt\xc3\xb3rego powsta\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej scenariusz do filmu. _NEWLINE_Milicyjna "emerytura" "Muchtara" oraz jego wcze\xc5\x9bniejsze zranienie podczas akcji ukazane w filmie, w rzeczywisto\xc5\x9bci nie mia\xc5\x82y miejsca. Pies odszed\xc5\x82 ze s\xc5\x82u\xc5\xbcby na skutek staro\xc5\x9bci i zwi\xc4\x85zanej z ni\xc4\x85 \xc5\x9blepoty. Wprawdzie gwarantowano mu godziwe warunki w schronisku, jednak za zgod\xc4\x85 prze\xc5\x82o\xc5\xbconych, "do\xc5\xbcywocie" zapewni\xc5\x82 mu jego milicyjny opiekun (Buszmin) na sw\xc3\xb3j w\xc5\x82asny koszt. Pies pad\xc5\x82 w mieszkaniu Buszmina kilka miesi\xc4\x99cy po wycofaniu ze s\xc5\x82u\xc5\xbcby.\n_START_SECTION_\nRealizacja\n_START_PARAGRAPH_\nFilmowego "Muchtara" zagra\xc5\x82y cztery, podobne do siebie psy. Spowodowane to by\xc5\x82o kilkoma czynnikami \xe2\x80\x93 rozci\xc4\x85g\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 akcji filmu (scenariusz przewidywa\xc5\x82 pokazanie s\xc5\x82u\xc5\xbcby Muchtara w ci\xc4\x85gu kilku lat) oraz potrzeb\xc4\x85 posiadania dublera. Dwaj z psich aktor\xc3\xb3w o imionach "Ural" i "Bajka\xc5\x82" ("Muchtar" w\xc5\x82a\xc5\x9bciwy i dubler) dostarczone zosta\xc5\x82y na plan przez MSW ZSRR. Trzeci, bezimienny, kilkumiesi\xc4\x99czny pies ("Muchtar" w pocz\xc4\x85tkowym okresie s\xc5\x82u\xc5\xbcby) zosta\xc5\x82 pozyskany przez Mosfilm z og\xc5\x82oszenia i otrzyma\xc5\x82 na planie imi\xc4\x99 swojego filmowego bohatera. Czwarty owczarek, obdarzony imieniem s\xc5\x82ynnego flamandzkiego malarza \xe2\x80\x93 "Dyck" \xe2\x80\x93 trafi\xc5\x82 na plan filmowy zupe\xc5\x82nie przypadkowo. Podczas kr\xc4\x99cenia scen zimowych (po\xc5\x9bcig za gro\xc5\xbanym przest\xc4\x99pc\xc4\x85 Fro\xc5\x82owem) okaza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce psy odgrywaj\xc4\x85ce rol\xc4\x99 "Muchtara" p\xc5\x82osz\xc4\x85 si\xc4\x99 na skutek u\xc5\xbcycia na planie g\xc5\x82o\xc5\x9bnej dmuchawy skonstruowanej w oparciu o silnik samolotowy maj\xc4\x85cej wytwarza\xc4\x87 efekt wietrznej \xc5\x9bnie\xc5\xbcycy. Tw\xc3\xb3rcy filmu przypomnieli sobie wtedy list od pewnego in\xc5\xbcyniera-mi\xc5\x82o\xc5\x9bnika ps\xc3\xb3w z Kijowa, kt\xc3\xb3ry na wie\xc5\x9b\xc4\x87 o ekranizacji dopiero co przeczytanego opowiadania Mettera, przes\xc5\x82a\xc5\x82 do Mosfilmu w\xc5\x82asn\xc4\x85 propozycj\xc4\x99 scenariusza oraz, jako w\xc5\x82a\xc5\x9bciciel psa rasy owczarek niemiecki, ofert\xc4\x99 wykorzystania jego pupila w filmie. In\xc5\xbcyniera wraz z psem szybko \xc5\x9bci\xc4\x85gni\xc4\x99to na plan i okaza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce jego "Dyck" nie tylko nie boi si\xc4\x99 ha\xc5\x82asu olbrzymiej dmuchawy, ale na tyle sprawnie wykonuje komendy swojego opiekuna, \xc5\xbce w rezultacie okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 najbardziej uzdolnionym psim aktorem z ca\xc5\x82ej czw\xc3\xb3rki swoich czworono\xc5\xbcnych pobratymc\xc3\xb3w.     _NEWLINE_Odtw\xc3\xb3rca g\xc5\x82\xc3\xb3wnej roli m\xc4\x99skiej Jurij Nikulin (por. G\xc5\x82azyczew), jak p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wspomina\xc5\x82 w swojej autobiografii, zanim przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do udzia\xc5\x82u w zdj\xc4\x99ciach wielokrotnie uczestniczy\xc5\x82 w milicyjnych akcjach z wykorzystaniem ps\xc3\xb3w. Specyfiki pracy milicyjnego przewodnika uczy\xc5\x82 go do\xc5\x9bwiadczony specjalista kpt. Siergiej Poduszkin \xe2\x80\x93 konsultant filmu. Pod jego nadzorem Nikulin przebrany w milicyjny mundur (aby psy zachowywa\xc5\x82y si\xc4\x99 tak jak w realnych warunkach) kilka godzin dziennie sp\xc4\x99dza\xc5\x82 w o\xc5\x9brodku tresury, karmi\xc4\x85c je, opiekuj\xc4\x85c si\xc4\x99 nimi i tresuj\xc4\x85c._NEWLINE_Zdj\xc4\x99cia do filmu rozpocz\xc4\x99to zim\xc4\x85 1964 i jako pierwsze zacz\xc4\x99to kr\xc4\x99ci\xc4\x87 ostatnie sceny, kt\xc3\xb3re rozgrywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w \xc5\x9bnie\xc5\xbcnej scenerii. Za plenery pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y okolice podmoskiewskiego miasta Kaszyra. Sceny letnie kr\xc4\x99cono pod Rostowem, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Rostowskiej Szkole Kryminalno-\xc5\x9aledczej Tresury Ps\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOdbi\xc3\xb3r widz\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nFilm mia\xc5\x82 swoj\xc4\x85 premier\xc4\x99 w marcu 1965 roku i szybko zyska\xc5\x82 szerok\xc4\x85 popularno\xc5\x9b\xc4\x87 (obejrza\xc5\x82o go w kinach radzieckich prawie 30 milion\xc3\xb3w widz\xc3\xb3w). Imi\xc4\x99 "Muchtar" sta\xc5\x82o si\xc4\x99 powszechnie nadawanym przezwiskiem psom w ca\xc5\x82ym ZSRR, otrzyma\xc5\x82 je m.in. pies piosenkarki Edyty Piechy oraz wiele ps\xc3\xb3w milicyjnych.  _NEWLINE_W 2002 roku film otrzyma\xc5\x82 nagrod\xc4\x99 na MFF "Z\xc5\x82oty Kie\xc5\x82" \xe2\x80\x93 jedynym na \xc5\x9bwiecie festiwalu filmowym przyznaj\xc4\x85cym nagrody zwierz\xc4\x99tom i wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cym z nimi aktorom, zwanym "Oskarem dla zwierz\xc4\x85t".\n_START_SECTION_\nKontynuacja\n_START_PARAGRAPH_\nCzterdzie\xc5\x9bci lat po premierze film doczeka\xc5\x82 si\xc4\x99 swojej kontynuacji. Jest nim emitowany od 2004 roku na kanale NTV serial TV pt. "\xd0\x92\xd0\xbe\xd0\xb7\xd0\xb2\xd1\x80\xd0\xb0\xd1\x89\xd0\xb5\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xb5 \xd0\x9c\xd1\x83\xd1\x85\xd1\x82\xd0\xb0\xd1\x80\xd0\xb0" (Powr\xc3\xb3t Muchtara), kt\xc3\xb3ry obecnie (listopad 2016) liczy ju\xc5\xbc 894 odcink\xc3\xb3w. W telewizyjnym serialu mo\xc5\xbcna odnale\xc5\xba\xc4\x87 wiele nawi\xc4\x85za\xc5\x84 do kinowego pierwowzoru.'