b'\n_START_ARTICLE_\nStrefa szarog\xc5\x82azowa\n_START_PARAGRAPH_\nStrefa szarog\xc5\x82azowa (niem. Grauwackenzone) \xe2\x80\x93 geologiczna jednostka strukturalna oddzielaj\xc4\x85ca Alpy Centralne od P\xc3\xb3\xc5\x82nocnych Alp Wapiennych i Po\xc5\x82udniowych Alp Wapiennych. W istocie s\xc4\x85 to dwie jednostki strukturalne: p\xc3\xb3\xc5\x82nocna strefa szarog\xc5\x82azowa oddzielaj\xc4\x85ca Alpy Centralne od P\xc3\xb3\xc5\x82nocnych Alp Wapiennych oraz r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82a do niej, po\xc5\x82o\xc5\xbcona ok. 100 km na po\xc5\x82udnie po\xc5\x82udniowa strefa szarog\xc5\x82azowa oddzielaj\xc4\x85ca Alpy Centralne od Po\xc5\x82udniowych Alp Wapiennych. Obydwie strefy maj\xc4\x85 podobn\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 tektoniczn\xc4\x85 i s\xc4\x85 zbli\xc5\xbcone chronologicznie, r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 natomiast litologicznie i facjalnie.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nP\xc3\xb3\xc5\x82nocna strefa szarog\xc5\x82azowa stanowi w\xc4\x85ski, lecz bardzo wyd\xc5\x82u\xc5\xbcony pas przebiegaj\xc4\x85cy mniej wi\xc4\x99cej r\xc3\xb3wnole\xc5\xbcnikowo na terenie Austrii mi\xc4\x99dzy Wschodnimi Alpami Centralnymi a P\xc3\xb3\xc5\x82nocnymi Alpami Wapiennymi. Rozpoczyna si\xc4\x99 ona w okolicach prze\xc5\x82\xc4\x99czy Semmering, nast\xc4\x99pnie tworzy stref\xc4\x99 obni\xc5\xbce\xc5\x84 wykorzystywan\xc4\x85 przez doliny rzek M\xc3\xbcrz i Mura, poprzez p\xc5\x82ytk\xc4\x85 prze\xc5\x82\xc4\x99cz Schoberpass tworzy obni\xc5\xbcenie wykorzystywane przez g\xc3\xb3rny bieg rzeki Anizy, obejmuje cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Alp Ennstalskich, przebiega przez p\xc5\x82askowy\xc5\xbc Ramsau po\xc5\x82o\xc5\xbcony bezpo\xc5\x9brednio na po\xc5\x82udnie od Dachsteinu, p\xc5\x82askowy\xc5\xbc Wagrein, nast\xc4\x99pnie tworzy obni\xc5\xbcenie stanowi\xc4\x85ce dolin\xc4\x99 g\xc3\xb3rnego Salzachu, w tym okolice znanego miasteczka Zell am See, wchodzi jednak na teren masywu Dientener Berge stanowi\xc4\x85cego ni\xc5\xbcszy, po\xc5\x82udniowy fragment Alp Salzburskich. P\xc3\xb3\xc5\x82nocna strefa szarog\xc5\x82azowa kieruje si\xc4\x99 dalej na zach\xc3\xb3d, tworz\xc4\x85c fragment doliny Innu, rozszerzaj\xc4\x85c si\xc4\x99 na Alpy Kitzb\xc3\xbchelskie, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Prealp Tuxnerskich, dolin\xc4\x99 Wiptal, p\xc3\xb3\xc5\x82nocny skraj Stubaier Alpen. W okolicy miasta Landeck strefa szarog\xc5\x82azowa zw\xc4\x99\xc5\xbca si\xc4\x99 i przechodzi dalej na zach\xc3\xb3d, na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Verwallgruppe w okolicach prze\xc5\x82\xc4\x99czy Alberg._NEWLINE_Po\xc5\x82udniowa strefa szarog\xc5\x82azowa uwidacznia si\xc4\x99 najbardziej w okolicach Klagenfurtu, Villach i doliny Gailtal.\n_START_SECTION_\nGeologia\n_START_PARAGRAPH_\nOd s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cych z ni\xc4\x85 Alp Centralnych, jak i Alp Wapiennych strefa szarog\xc5\x82azowa odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 wyra\xc5\xbanie zar\xc3\xb3wno strukturalnie, jak i litologicznie._NEWLINE_Strefa szarog\xc5\x82azowa zbudowana jest ze ska\xc5\x82 osadowych i cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo magmowych wieku paleozoicznego. Sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na ni\xc4\x85 ska\xc5\x82y paleozoiku starszego (ordowik, sylur), jak i paleozoiku m\xc5\x82odszego (dewon, karbon). Pod wzgl\xc4\x99dem litologicznym przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 ska\xc5\x82y osadowe typu okruchowego (\xc5\x82upki, zlepie\xc5\x84ce, szarog\xc5\x82azy, piaskowce), ponadto wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 magle i wapienie. W strefie szarog\xc5\x82azowej wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 te\xc5\xbc ska\xc5\x82y magmowe (metatufity, mtabazalty, porfirogneisy) zwi\xc4\x85zane ze staropaleozoicznym wulkanizmem, kt\xc3\xb3rego wiek okre\xc5\x9bla si\xc4\x99 na ordowik._NEWLINE_Ska\xc5\x82y te nie s\xc4\x85 na og\xc3\xb3\xc5\x82 zmetamorfizowane, niekiedy spotka\xc4\x87 mo\xc5\xbcna jednak utwory typowo metamorficzne, jak fyllity, \xc5\x82upki chlorytowe czy \xc5\x82upki krystaliczne. Stopie\xc5\x84 metamorfizacji jest na og\xc3\xb3\xc5\x82 nieznaczny i umo\xc5\xbcliwia on badanie w\xc5\x82asno\xc5\x9bci i wieku tych ska\xc5\x82 sprzed proces\xc3\xb3w metamorfizacyjnych. Wiek metamorficznych ska\xc5\x82 spotykanych w strefie szarog\xc5\x82azowej jest przedmiotem spor\xc3\xb3w. Ostatnie badania wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cej w nich miki przeprowadzone trzema niezale\xc5\xbcnymi metodami da\xc5\x82y wiek 600\xe2\x80\x93800 mln lat, co odpowiada eokambrowi, tj. najm\xc5\x82odszemu okresowi ery proterozoicznej. Mi\xc4\x99dzy innymi na tej podstawie ustalono, \xc5\xbce ska\xc5\x82y osadowe, kt\xc3\xb3rych metamorfizacja da\xc5\x82a w wyniku \xc5\x82upki krystaliczne, zwi\xc4\x85zane s\xc4\x85 z kontynentem panafryka\xc5\x84skim i tworzy\xc5\x82y si\xc4\x99 zapewne w morskim basenie sedymentacyjnym na obrze\xc5\xbcach istniej\xc4\x85cego w\xc3\xb3wczas kontynentu Gondwana._NEWLINE_Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 geolog\xc3\xb3w przyjmuje, \xc5\xbce ska\xc5\x82y osadowe strefy szarog\xc5\x82azowej utworzone zosta\xc5\x82y w pasywnym obszarze Morza Tetydy. Podczas ruch\xc3\xb3w g\xc3\xb3rotw\xc3\xb3rczych orogenezy alpejskiej ska\xc5\x82y tworz\xc4\x85ce stref\xc4\x99 szarog\xc5\x82azow\xc4\x85 nasuni\xc4\x99te zosta\xc5\x82y w kierunku p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym razem z p\xc5\x82aszczowinami jednostek austryjskich na sztywn\xc4\x85, paleozoiczn\xc4\x85 Platform\xc4\x99 Zachodnioeuropejsk\xc4\x85._NEWLINE_W obr\xc4\x99bie zar\xc3\xb3wno p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, jak i po\xc5\x82udniowej strefy szarog\xc5\x82azowej, r\xc3\xb3wnolegle do ich osi wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 pot\xc4\x99\xc5\xbcne uskoki o charakterze regionalnym: na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Uskok Salzach-Aniza, na po\xc5\x82udniu Linia Gailtalu. Po\xc5\x82o\xc5\xbcone mi\xc4\x99dzy obydwoma uskokami Alpy Centralne zosta\xc5\x82y wypi\xc4\x99trzone setki metr\xc3\xb3w w stosunku do Alp Wapiennych. Wypi\xc4\x99trzenie spowodowa\xc5\x82o szybk\xc4\x85 erozje pokryw mezozoicznych i ods\xc5\x82oni\xc4\x99cie krystalicznego rdzenia Alp Centralnych.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nSka\xc5\x82y tworz\xc4\x85ce stref\xc4\x99 szarog\xc5\x82azow\xc4\x85 s\xc4\x85 s\xc5\x82abo odporne na wietrzenie. Dlatego te\xc5\xbc na jej obszarze wytworzy\xc5\x82y si\xc4\x99 obni\xc5\xbcenia i doliny g\xc3\xb3rskie, wykorzystywane przez liczne rzeki, jak M\xc3\xbcrz, Mur, Aniza, Salzach. Szczyty po\xc5\x82o\xc5\xbcone w obr\xc4\x99bie strefy szarog\xc5\x82azowej maj\xc4\x85 ob\xc5\x82e, \xc5\x82agodne kszta\xc5\x82ty. Pokryte s\xc4\x85 z rzadka lasami, a cz\xc4\x99sto wykorzystywane s\xc4\x85 jako dogodne pastwiska dla zwierz\xc4\x85t \xe2\x80\x93 st\xc4\x85d te\xc5\xbc austriackie okre\xc5\x9blenie Grassberge, kt\xc3\xb3re w swobodnym t\xc5\x82umaczeniu oznacza G\xc3\xb3ry Trawiaste lub G\xc3\xb3ry \xc5\x81\xc4\x85kowe. Obecnie ze wzgl\xc4\x99du na \xc5\x82agodne nachylenia szczyty strefy szarog\xc5\x82azowej wykorzystuje si\xc4\x99 do budowy wyci\xc4\x85g\xc3\xb3w i zjazdowych tras narciarskich._NEWLINE_Ze stref\xc4\x85 szarog\xc5\x82azow\xc4\x85 zwi\xc4\x85zane jest wyst\xc4\x99powanie bogactw mineralnych, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci rud metali. Obecnie eksploatuje si\xc4\x99 rudy \xc5\xbcelaza (g\xc3\xb3ra Erzberg ko\xc5\x82o miasta Eisenerz), rudy srebra, magnezyt (Veitsch), grafit. Dawniej rejon strefy szarog\xc5\x82azowej by\xc5\x82 bardzo aktywny g\xc3\xb3rniczo: wydobywano w\xc4\x99giel kamienny (Fohnsdorf), talk, rudy miedzi (Mittelberg), o\xc5\x82owiu, niklu, kobaltu. Obecnie niemal wszystkie kopalnie s\xc4\x85 zamkni\xc4\x99te i maj\xc4\x85 jedynie znaczenie historyczne. Natomiast wydobywane odkrywkowo i na du\xc5\xbc\xc4\x85 skal\xc4\x99 syderyty z g\xc3\xb3ry Erzberg transportowane s\xc4\x85 do pobliskiej huty \xc5\xbcelaza Donawitz, jednej z najwi\xc4\x99kszych w Austrii._NEWLINE_Zasoby strefy szarog\xc5\x82azowej stanowi\xc5\x82y podstaw\xc4\x99 rozwoju Styryjskiego Okr\xc4\x99gu Przemys\xc5\x82owego. Posiada on do dzisiaj du\xc5\xbce znaczenie dla gospodarki Austrii. Dla cel\xc3\xb3w edukacyjnych w XVII wieku utworzono Akademi\xc4\x99 G\xc3\xb3rnicz\xc4\x85 w Leoben \xe2\x80\x93 jedn\xc4\x85 z najstarszych wy\xc5\xbcszych uczelni g\xc3\xb3rniczych na \xc5\x9bwiecie.'