b'\n_START_ARTICLE_\nOperacja Magistrala\n_START_SECTION_\nCele\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym celem operacji by\xc5\x82o odblokowanie obl\xc4\x99\xc5\xbconego Chostu i drogi Gardez-Chost  \xe2\x80\x93  g\xc5\x82\xc3\xb3wnej arterii (magistrali) \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej \xc5\x9brodkowowschodni Afganistan z reszt\xc4\x85 kraju. Nie mniej wa\xc5\xbcne od militarnych by\xc5\x82y cele polityczne \xe2\x80\x93 aby wzmocni\xc4\x87 sw\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 przed odej\xc5\x9bciem Rosjan, rz\xc4\x85d Nad\xc5\xbcibullaha desperacko potrzebowa\xc5\x82 jakiego\xc5\x9b powa\xc5\xbcniejszego sukcesu. Chcia\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pokaza\xc4\x87, \xc5\xbce Kabul kontroluje ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 kraju.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nLatem 1987 roku mud\xc5\xbcahedini przyst\xc4\x85pili do obl\xc4\x99\xc5\xbcenia miasta Chost nad granic\xc4\x85 z Pakistanem. Do jesieni broni\xc4\x85ca go rz\xc4\x85dowa 25 DP by\xc5\x82a zaopatrywana \xe2\x80\x9emostem powietrznym\xe2\x80\x9d, jednak po podej\xc5\x9bciu si\xc5\x82 partyzanckich do miejscowego lotniska i coraz cz\xc4\x99stszym u\xc5\xbcywaniem przez nie Stinger\xc3\xb3w, droga ta zosta\xc5\x82a zagro\xc5\xbcona. Dlatego te\xc5\xbc dow\xc3\xb3dztwo 40 Armii zdecydowa\xc5\x82o si\xc4\x99 na przeprowadzenie operacji odblokowania obl\xc4\x99\xc5\xbconego garnizonu. Opracowany przez sztabowc\xc3\xb3w radzieckich plan przewidywa\xc5\x82 wykonanie g\xc5\x82\xc3\xb3wnego natarcia z rejonu Gardezu w kierunku wschodnim na bronion\xc4\x85 przez mud\xc5\xbcahedin\xc3\xb3w prze\xc5\x82\xc4\x99cz Sate Kondo, przy jednoczesnych atakach wspomagaj\xc4\x85cych z Chostu na zach\xc3\xb3d i z Urgunu na p\xc3\xb3\xc5\x82noc. _NEWLINE_Do pierwszych star\xc4\x87 dosz\xc5\x82o 19 listopada pomi\xc4\x99dzy Gardezem a Sate Kondo. 24 listopada uderzenie w kierunku Sajed Karam przeprowadzi\xc5\x82y dwie dywizje wojsk rz\xc4\x85dowych i radziecka 56 brygada desantowo-szturmowa. Silna obrona przeciwnika i rozpocz\xc4\x99cie w Kabulu obrad przez afga\xc5\x84skie Zgromadzenie Narodowe spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce 28 listopada natarcie zosta\xc5\x82o wstrzymane. _NEWLINE_Podczas posiedzenia parlamentu 30 listopada, prezydent Nad\xc5\xbcibullah wezwa\xc5\x82 mud\xc5\xbcahedin\xc3\xb3w do zaprzestania walk i odblokowania w ci\xc4\x85gu 20 dni drogi Gardez-Chost. Przez kolejne trzy tygodnie nie dochodzi\xc5\x82o do powa\xc5\xbcniejszych star\xc4\x87, co strona radziecko-rz\xc4\x85dowa wykorzysta\xc5\x82a na przerzucenie do Chostu posi\xc5\x82k\xc3\xb3w, pewnej ilo\xc5\x9bci broni i amunicji. Partyzanci rozbudowywali w tym samym czasie stanowiska ogniowe wok\xc3\xb3\xc5\x82 Sate Kondo i drogi \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej prze\xc5\x82\xc4\x99cz z Chostem. _NEWLINE_15 grudnia mediacje z mud\xc5\xbcahedinami na temat odblokowania drogi do Chostu rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 d-ca si\xc5\x82 radzieckich gen. Gromow. Po ich niepowodzeniu, 19 grudnia si\xc5\x82y radziecko-rz\xc4\x85dowe wznowi\xc5\x82y ofensyw\xc4\x99. Jeszcze tego samego dnia, 900-osobowy oddzia\xc5\x82 afga\xc5\x84skich komandos\xc3\xb3w z 37 bryg., wspierany przez pi\xc4\x99\xc4\x87 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w dotar\xc5\x82 do podej\xc5\x9b\xc4\x87 prze\xc5\x82\xc4\x99czy Sate Kando. W odpowiedzi mud\xc5\xbcahedini zaatakowali posterunki rz\xc4\x85dowe wok\xc3\xb3\xc5\x82 Gardezu. _NEWLINE_Zgodnie z planem strony radziecko-rz\xc4\x85dowej w pierwszym etapie natarcia miano zaj\xc4\x85\xc4\x87 wzniesienia 2714 i 3901, na kt\xc3\xb3rych mud\xc5\xbcahedini zorganizowali punkty kierowania ogniem artylerii. Aby unikn\xc4\x85\xc4\x87 niepotrzebnych strat, wieczorem 20 grudnia w pobli\xc5\xbcu obu wzniesie\xc5\x84 zrzucono na spadochronach 30 work\xc3\xb3w z piaskiem, co mia\xc5\x82o pozorowa\xc4\x87 desant. Partyzanci otworzyli ogie\xc5\x84 w kierunku l\xc4\x85duj\xc4\x85cych \xe2\x80\x9espadochroniarzy\xe2\x80\x9d, co pozwoli\xc5\x82o artylerii i lotnictwu radzieckiemu na celne uderzenia na stanowiska obrony przeciwnika. 21 grudnia lotnictwo radzieckie przeprowadzi\xc5\x82o silne naloty na pozycje mud\xc5\xbcahedin\xc3\xb3w wok\xc3\xb3\xc5\x82 Sate Kondo i Chostu, w kt\xc3\xb3rych obok samolot\xc3\xb3w szturmowych, wzi\xc4\x99\xc5\x82y udzia\xc5\x82 bombowce lotnictwa dalekiego zasi\xc4\x99gu startuj\xc4\x85ce z baz w ZSRR. _NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu bombardowania, do natarcia ruszy\xc5\x82y jednostki 103 dyw. powietrznodesantowej gw., 66 wydz. bryg. piech. zmech., 108 dyw. powietrznodesantowej i 345 pu\xc5\x82ku powietrznodesantowego, kt\xc3\xb3re \xe2\x80\x93 po prze\xc5\x82amaniu silnej obrony przeciwnika \xe2\x80\x93 23 grudnia pokona\xc5\x82y prze\xc5\x82\xc4\x99cz Sate Kondo i zacz\xc4\x99\xc5\x82y schodzi\xc4\x87 do doliny D\xc5\xbcadran. Jednocze\xc5\x9bnie na ty\xc5\x82ach partyzant\xc3\xb3w broni\xc4\x85cych Sate Kondo zosta\xc5\x82a desantowana cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 56 wydz. bryg. desantowo-szturmowej gw., z zadaniem przeci\xc4\x99cia drogi odwrotu mud\xc5\xbcahedin\xc3\xb3w do Pakistanu. Reszta brygady zosta\xc5\x82a przerzucona \xc5\x9bmig\xc5\x82owcami do samego Chostu, aby wesp\xc3\xb3\xc5\x82 z broni\xc4\x85cym go rz\xc4\x85dowym garnizonem uderzy\xc4\x87 na wycofuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 partyzant\xc3\xb3w. _NEWLINE_Wobec zdecydowanej przewagi przeciwnika i gro\xc5\xbaby dostania si\xc4\x99 w potrzask, przyw\xc3\xb3dca mud\xc5\xbcahedin\xc3\xb3w, D\xc5\xbcalaluddin Hakkani podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 opuszczenia doliny D\xc5\xbcadran. Sytuacj\xc4\x99 t\xc4\x99 wykorzystali atakuj\xc4\x85cy, kt\xc3\xb3rzy 29 grudnia po\xc5\x82\xc4\x85czyli si\xc4\x99 z oddzia\xc5\x82ami nacieraj\xc4\x85cymi z Chostu i odblokowali strategiczn\xc4\x85 tras\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nSkutki\n_START_PARAGRAPH_\nOperacja \xe2\x80\x9eMagistrala\xe2\x80\x9d spe\xc5\x82ni\xc5\x82a swoje dora\xc5\xbane cele \xe2\x80\x93 doprowadzi\xc5\x82a do odblokowania Chostu i przywr\xc3\xb3ci\xc5\x82a mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 zaopatrywania i kontroli wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kraju. Kontrol\xc4\x99 nad drog\xc4\x85 Gardez \xe2\x80\x93 Chost Rosjanie utrzymali jednak zaledwie przez dwa tygodnie. Do 11 stycznia partyzanci zaj\xc4\x99li 16 posterunk\xc3\xb3w ochraniaj\xc4\x85cych drog\xc4\x99, a 19 stycznia wznowili ostrza\xc5\x82 lotniska w Cho\xc5\x9bcie, do 22 stycznia wyparli Rosjan poza prze\xc5\x82\xc4\x99cz Sate Kondo, a do 30 stycznia obj\xc4\x99li kontrol\xc4\x85 ca\xc5\x82\xc4\x85 90-kilometrow\xc4\x85 drog\xc4\x99 Gardez \xe2\x80\x93 Chost._NEWLINE_W odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od wcze\xc5\x9bniejszych operacji w Afganistanie, radzieckie mass media szeroko informowa\xc5\x82y o przebiegu dzia\xc5\x82a\xc5\x84, a w g\xc5\x82\xc3\xb3wnym wydaniu wiadomo\xc5\x9bci TV \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eWriemia\xe2\x80\x9d niemal codziennie nadawano reporta\xc5\xbce z pola walki oraz wywiady z gen. Gromowem i innymi wy\xc5\xbcszymi oficerami 40 Armii._NEWLINE_\xe2\x80\x9eMagistrala\xe2\x80\x9d by\xc5\x82a ostatni\xc4\x85 du\xc5\xbc\xc4\x85 operacj\xc4\x85 Armii Radzieckiej w Afganistanie._NEWLINE_Za przeprowadzenie tej operacji, jej g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cy ze strony radzieckiej \xe2\x80\x93 gen. por. Boris Gromow otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 Bohatera Zwi\xc4\x85zku Radzieckiego. W jej trakcie 103 dyw. powietrznodesantow\xc4\x85 dowodzi\xc5\x82 gen. mjr Pawe\xc5\x82 Graczow, dla kt\xc3\xb3rego operacja ta sta\xc5\x82a si\xc4\x99 pocz\xc4\x85tkiem b\xc5\x82yskotliwej kariery._NEWLINE_\xe2\x80\x9eBy\xc5\x82a to najg\xc5\x82upsza i najbardziej niepotrzebna operacja spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wszystkich dzia\xc5\x82a\xc5\x84 prowadzonych w Afganistanie. Nasi ludzie op\xc5\x82acili krwi\xc4\x85 pr\xc3\xb3\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 Nad\xc5\xbcibullacha. Operacja \xe2\x80\x9eMagistrala\xe2\x80\x9d nie przynios\xc5\x82a \xc5\xbcadnej korzy\xc5\x9bci militarnej\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 stwierdzi\xc5\x82 w po\xc5\x82owie lat 90. Franc Klincewicz, by\xc5\x82y oficer polityczny 345 pu\xc5\x82ku powietrznodesantowego, lider rosyjskich weteran\xc3\xb3w afga\xc5\x84skich.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82ywy kulturowe\n_START_PARAGRAPH_\nJeden z epizod\xc3\xb3w operacji \xe2\x80\x93 walki na wzg\xc3\xb3rzu 3234, sta\xc5\x82 si\xc4\x99 po latach kanw\xc4\x85 do g\xc5\x82o\xc5\x9bnego filmu ros. 9 kompania (9 rota) i gry komputerowej Prawda o diewjatoj rotie.'