b'\n_START_ARTICLE_\nHMS Canopus (1798)\n_START_SECTION_\n"Franklin"\n_START_PARAGRAPH_\nDwupok\xc5\x82adowy okr\xc4\x99t liniowy "Franklin" zosta\xc5\x82 zwodowany w Tulonie w 1797 roku, jako jeden z o\xc5\x9bmiu bli\xc5\xbaniaczych 80-dzia\xc5\x82owc\xc3\xb3w typu Tonnant projektu in\xc5\xbcyniera Jacques-No\xc3\xabla San\xc3\xa9. Nazw\xc4\x99 sw\xc4\x85 otrzyma\xc5\x82 na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Benjamina Franklina. Od 1798 roku s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 we flocie \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskiej marynarki francuskiej, w sk\xc5\x82adzie kt\xc3\xb3rej wspiera\xc5\x82 egipsk\xc4\x85 wypraw\xc4\x99 Bonapartego. W czasie bitwy pod Abukirem w nocy z 1 na 2 sierpnia 1798 roku zosta\xc5\x82 zmuszony do poddania si\xc4\x99 flocie wiceadmira\xc5\x82a Nelsona, trac\xc4\x85c oko\xc5\x82o 2/3 za\xc5\x82ogi. Zdobyty okr\xc4\x99t zosta\xc5\x82 przeprowadzony do Gibraltaru, a nast\xc4\x99pnie do Anglii i po remoncie w\xc5\x82\xc4\x85czony w sk\xc5\x82ad Royal Navy jako HMS "Canopus".\n_START_SECTION_\nWojny napoleo\xc5\x84skie\n_START_PARAGRAPH_\nRemont i cz\xc4\x99\xc5\x9bciowe przezbrojenie okr\xc4\x99tu w stoczni w Plymouth trwa\xc5\x82o od 1799 do 1803 roku. Nast\xc4\x99pnie "Canopus", pod rozkazami komandora Johna Conna, w\xc5\x82\xc4\x85czono do floty Nelsona, prowadz\xc4\x85cej blokad\xc4\x99 Tulonu. Liniowiec pe\xc5\x82ni\xc5\x82 wtedy rol\xc4\x99 okr\xc4\x99tu flagowego kontradmira\xc5\x82a George Campbella. Od 1805 roku zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go Thomas Louis, za\xc5\x9b kapitanem okr\xc4\x99tu zosta\xc5\x82 Francis Austen, brat pisarki Jane Austen. Pod ich dow\xc3\xb3dztwem "Canopus" wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w po\xc5\x9bcigu za okr\xc4\x99tami admira\xc5\x82a Pierre\'a de Villeneuve na Karaiby, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w blokadzie Kadyksu._NEWLINE_2 pa\xc5\xbadziernika 1805 roku eskadra kontradmira\xc5\x82a Louisa zosta\xc5\x82a odes\xc5\x82ana do Gibraltaru, w celu uzupe\xc5\x82nienia zapas\xc3\xb3w wody i \xc5\xbcywno\xc5\x9bci. Dlatego "Canopus" nie uczestniczy\xc5\x82 w bitwie pod Trafalgarem 21 pa\xc5\xbadziernika. Po po\xc5\x82\xc4\x85czeniu z flot\xc4\x85 wiceadmira\xc5\x82a Cuthberta Collingwooda, kt\xc3\xb3ry zast\xc4\x85pi\xc5\x82 poleg\xc5\x82ego pod Trafalgarem Nelsona, eskadra z "Canopus" w sk\xc5\x82adzie przej\xc4\x99\xc5\x82a zadania blokady ocala\xc5\x82ych okr\xc4\x99t\xc3\xb3w francusko-hiszpa\xc5\x84skiej Po\xc5\x82\xc4\x85czonej Floty. Od listopada 1805 roku dow\xc3\xb3dztwo nad eskadr\xc4\x85 obj\xc4\x85\xc5\x82 wiceadmira\xc5\x82 John Thomas Duckworth, za\xc5\x9b Thomas Louis zosta\xc5\x82 jego zast\xc4\x99pc\xc4\x85._NEWLINE_W grudniu 1805 roku okr\xc4\x99ty dowodzone przez Johna Duckwortha rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y po\xc5\x9bcig za francusk\xc4\x85 eskadr\xc4\x85 zauwa\xc5\xbcon\xc4\x85 w pobli\xc5\xbcu Madery i zmierzaj\xc4\x85c\xc4\x85 na Karaiby. Dogoni\xc5\x82y j\xc4\x85 6 lutego 1806 roku w okolicy wyspy San Domingo. W efekcie stoczonej bitwy zatopione zosta\xc5\x82y dwa francuskie okr\xc4\x99ty liniowe, a trzy kolejne zmuszono do poddania si\xc4\x99. Na "Canopus" zgin\xc4\x99\xc5\x82o o\xc5\x9bmiu marynarzy, 22 zosta\xc5\x82o rannych._NEWLINE_Po powrocie na wody europejskie "Canopus" (z nowym dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 Thomasem Shortlandem), wraz z 18-dzia\xc5\x82owym brygiem "Dispatch" zdoby\xc5\x82y 27 wrze\xc5\x9bnia 1806 roku w Zatoce Biskajskiej francusk\xc4\x85 fregat\xc4\x99 "Pr\xc3\xa9sidente". Nast\xc4\x99pnie liniowiec zosta\xc5\x82 przebazowany na Morze \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemne._NEWLINE_Od listopada 1806 roku do stycznia 1807 roku \xc5\xbcaglowiec pe\xc5\x82ni\xc5\x82 rol\xc4\x99 okr\xc4\x99tu flagowego kontradmira\xc5\x82a Louisa w wyprawie na Dardanele. By\xc5\x82a to misja rozpoznawcza przed kolejn\xc4\x85 wypraw\xc4\x85, przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99t\xc4\x85 w 1807 roku pod dow\xc3\xb3dztwem wiceadmira\xc5\x82a Duckwortha. Mia\xc5\x82a na celu zmian\xc4\x99 stanowiska Turcji w jej stosunkach z Rosj\xc4\x85 i Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego._NEWLINE_Wiceadmira\xc5\x82 Duckworth wyruszy\xc5\x82 z eskadr\xc4\x85 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w wydzielonych z floty admira\xc5\x82a Collingwooda w styczniu 1807 roku. Towarzyszy\xc5\x82 mu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc "Canopus" z kontradmira\xc5\x82em Louisem jako zast\xc4\x99pc\xc4\x85 Duckwortha na pok\xc5\x82adzie. Eskadra podj\xc4\x99\xc5\x82a dwie pr\xc3\xb3by sforsowania Dardaneli: 19 lutego i 3 marca. Jednak w efekcie pope\xc5\x82nionych b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w i nieudolnego dowodzenia misja sko\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 niepowodzeniem i odwrotem okr\xc4\x99t\xc3\xb3w brytyjskich. Za\xc5\x82oga "Canopus" straci\xc5\x82a wskutek tureckiego ostrza\xc5\x82u sze\xc5\x9bciu zabitych (m.in. dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 okr\xc4\x99towej piechoty morskiej, kapitana Kenta) i 26 rannych. W efekcie pora\xc5\xbcki wyprawy wiceadmira\xc5\x82 Duckworth zosta\xc5\x82 odwo\xc5\x82any do Wielkiej Brytanii, za\xc5\x9b dow\xc3\xb3dztwo eskadry, stacjonuj\xc4\x85cej w pobli\xc5\xbcu wybrze\xc5\xbca Egiptu, obj\xc4\x85\xc5\x82 Thomas Louis. Zmar\xc5\x82 on jednak nagle na pok\xc5\x82adzie "Canopus" 17 maja 1807 roku._NEWLINE_Nowym dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 liniowca zosta\xc5\x82 komandor Charles Inglis, dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 eskadry, kt\xc3\xb3rej przewodzi\xc5\x82 "Canopus" mianowano kontradmira\xc5\x82a George\'a Martina. Pod ich dow\xc3\xb3dztwem okr\xc4\x99t wzi\xc4\x85\xc5\x82 m.in. udzia\xc5\x82 w udanych desantach na wyspy Ischia i Procida w pobli\xc5\xbcu Neapolu (czerwiec 1809) oraz po\xc5\x9bcigu za eskadr\xc4\x85 francuskich \xc5\xbcaglowc\xc3\xb3w w Zatoce Lwiej, zako\xc5\x84czonym 23 pa\xc5\xbadziernika 1809 roku zwyci\xc4\x99sk\xc4\x85 potyczk\xc4\x85 w pobli\xc5\xbcu uj\xc5\x9bcia Rodanu. W jej wyniku zniszczone zosta\xc5\x82y dwa liniowce francuskie i os\xc5\x82aniany przez nie konw\xc3\xb3j.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu wojen napoleo\xc5\x84skich "Canopus" by\xc5\x82 okr\xc4\x99tem mocno zu\xc5\xbcytym. Pomimo to, z uwagi na jego bardzo dobre w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci morskie, nie zosta\xc5\x82 skre\xc5\x9blony z listy floty, lecz skierowany do remontu. Wykonano go w stoczni w Plymouth w latach 1814\xe2\x80\x931816. W jego trakcie wymieniono poszycie okr\xc4\x99tu, zu\xc5\xbcyte i uszkodzone elementy szkieletu oraz dokonano wzmocnienia ca\xc5\x82o\xc5\x9bci konstrukcji zgodnie z nowymi trendami w budownictwie okr\xc4\x99towym. Jednocze\xc5\x9bnie dokonano przeklasyfikowania okr\xc4\x99tu zgodnie z nowym systemem klasyfikacyjnym obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cym w Royal Navy. Od tej pory "Canopus" by\xc5\x82 84-dzia\xc5\x82owym (rzeczywista liczba dzia\xc5\x82 na okr\xc4\x99cie) liniowcem drugiej rangi (do pierwszej zaliczano okr\xc4\x99ty o trzech ci\xc4\x85g\xc5\x82ych pok\xc5\x82adach bateryjnych)._NEWLINE_W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie "Canopus" nie bra\xc5\x82 czynnego udzia\xc5\x82u w dzia\xc5\x82aniach wojennych prowadzonych przez Royal Navy. Maj\xc4\x85c opini\xc4\x99 doskona\xc5\x82ego \xc5\xbcaglowca, s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 do bada\xc5\x84 por\xc3\xb3wnawczych nowo budowanych liniowc\xc3\xb3w. Na liniach jego kad\xc5\x82uba oparto konstrukcj\xc4\x99 dziesi\xc4\x99ciu podobnych 84-dzia\xc5\x82owych okr\xc4\x99t\xc3\xb3w, nazywanych typem Canopus lub Ganges (od pierwszego zwodowanego okr\xc4\x99tu), budowanych w latach 20. i 30. XIX wieku. Nale\xc5\xbca\xc5\x82a do niego m.in. "Asia", okr\xc4\x99t flagowy wiceadmira\xc5\x82a Edwarda Codringtona w bitwie pod Navarino._NEWLINE_"Canopus" przeszed\xc5\x82 w latach 1839 - 1841 jeszcze jeden powa\xc5\xbcny remont, po\xc5\x82\xc4\x85czony z modernizacj\xc4\x85. By\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie intensywnie wykorzystywany w \xc4\x87wiczeniach floty. Pod koniec lat 40. XIX wieku, w zwi\xc4\x85zku z rozwojem nowych technologii w budownictwie okr\xc4\x99towym (jak na przyk\xc5\x82ad nap\xc4\x99d parowy), jego warto\xc5\x9b\xc4\x87 bojowa by\xc5\x82a niewielka. Pomimo to liniowiec by\xc5\x82 wykazywany na listach floty do 1859 roku. W 1863 roku zosta\xc5\x82 hulkiem w Devonport. W 1887 roku zosta\xc5\x82 sprzedany do rozbi\xc3\xb3rki.'