b'\n_START_ARTICLE_\nKartaczownica Nordenfelta\n_START_PARAGRAPH_\nKartaczownica Nordenfelta \xe2\x80\x93 kartaczownica opracowana w latach 70. XIX wieku, prekursor karabinu maszynowego, u\xc5\xbcywana przez wiele flot ko\xc5\x84ca XIX wieku do obrony przed torpedowcami.\n_START_SECTION_\nHistoria rozwoju\n_START_PARAGRAPH_\nKartaczownic\xc4\x99 skonstruowa\xc5\x82 Helge Palmcrantz w 1871 i opatentowa\xc5\x82 j\xc4\x85 trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, a Thorsten Nordenfelt sfinansowa\xc5\x82 jej rozw\xc3\xb3j i, pod swoim nazwiskiem, zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 jej produkcj\xc4\x85 i dystrybucj\xc4\x85. Pierwsze wersje strzela\xc5\x82y nabojami karabinowymi, a kolejne mia\xc5\x82y kaliber zwi\xc4\x99kszony do 1 cala (25,4 mm) i w tej postaci wykorzystywane przez wiele flot, jako bro\xc5\x84 przeciw nowemu zagro\xc5\xbceniu, jakim by\xc5\x82y w\xc3\xb3wczas szybkie torpedowce._NEWLINE_Bro\xc5\x84 zaprezentowano przedstawicielom armii szwedzko-norweskiej w latach 1871-1877; spe\xc5\x82ni\xc5\x82a ona ich oczekiwania, takie jak szybkostrzelno\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x99du 300-400 strz./min, wytrzyma\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 i niezawodno\xc5\x9b\xc4\x87 konstrukcji tak\xc5\xbce w warunkach polowych i z\xc5\x82ych warunkach pogodowych, prostota monta\xc5\xbcu, obs\xc5\x82uga nie wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc dw\xc3\xb3ch ludzi oraz wyposa\xc5\xbcenie do poszerzania i pog\xc5\x82\xc4\x99biania ognia._NEWLINE_Bro\xc5\x84 nie by\xc5\x82a bardziej zaawansowana technologicznie ni\xc5\xbc konkurenci (np. kartaczownica Gatlinga czy Gardnera), by\xc5\x82a jednak solidna i bardzo niezawodna. Podczas pr\xc3\xb3b w 1882 dziesi\xc4\x99ciolufowa wersja wystrzela\xc5\x82a, bez \xc5\xbcadnych zaci\xc4\x99\xc4\x87, 3000 naboj\xc3\xb3w w 3 min 3 s (1000 strz./min ogniem ci\xc4\x85g\xc5\x82ym)._NEWLINE_Nordenfelt dba\xc5\x82 o reklam\xc4\x99 kartaczownicy i dostosowanie jej do potrzeb klient\xc3\xb3w, konstruuj\xc4\x85c wersje maj\xc4\x85ce nawet do 12 luf \xe2\x80\x93 \xc3\xb3wczesne w\xc5\x82adze wojskowe bardziej wierzy\xc5\x82y w ogie\xc5\x84 salwowy ni\xc5\xbc seryjny. Wojska l\xc4\x85dowe traktowa\xc5\x82y kartaczownice jako uzupe\xc5\x82nienie artylerii i nie wykorzysta\xc5\x82y potencja\xc5\x82u, jaki mia\xc5\x82a przeno\xc5\x9bna, jednolufowa wersja, mog\xc4\x85ca s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 jako lekki karabin maszynowy. 2-, 4- i wi\xc4\x99cej lufowe wersje ch\xc4\x99tnie kupowa\xc5\x82y natomiast floty (by przekona\xc4\x87 marynark\xc4\x99 brytyjsk\xc4\x85 do zakup\xc3\xb3w Nordenfelt przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 nawet produkcj\xc4\x99 do Wielkiej Brytanii)._NEWLINE_Sukces kartaczownicy przetar\xc5\x82 drog\xc4\x99 dzia\xc5\x82om systemu Nordenfelta, kt\xc3\xb3re strzela\xc5\x82y ogniem pojedynczym, wykorzystywa\xc5\x82y jednak naboje zespolone by osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 wysok\xc4\x85 szybkostrzelno\xc5\x9b\xc4\x87 (do 12 strz./min).\n_START_SECTION_\nKonstrukcja\n_START_PARAGRAPH_\nKartaczownica zasilana by\xc5\x82a magazynkiem umieszczonym nad broni\xc4\x85, z kt\xc3\xb3rego naboje opada\xc5\x82y do podajnika pod w\xc5\x82asnym ci\xc4\x99\xc5\xbcarem. Magazynek by\xc5\x82 dwucz\xc4\x99\xc5\x9bciowy, dolna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zawiera\xc5\x82a prowadnice naboj\xc3\xb3w, z osobnymi przedzia\xc5\x82ami dla ka\xc5\xbcdej lufy; obie cz\xc4\x99\xc5\x9bci mog\xc5\x82y by\xc4\x87 zdj\xc4\x99te z broni i zabezpieczone pokryw\xc4\x85. Dzi\xc4\x99ki temu mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o przenosi\xc4\x87 amunicj\xc4\x99 w zamkni\xc4\x99tych kontenerach, eliminuj\xc4\x85c gro\xc5\xbab\xc4\x99 jej zanieczyszczenia._NEWLINE_R\xc4\x99cznie popychana d\xc5\xbawignia powodowa\xc5\x82a ruch do przodu bloku, w kt\xc3\xb3rym umieszczone by\xc5\x82y zamki do poszczeg\xc3\xb3lnych luf. Zamek zabiera\xc5\x82 nab\xc3\xb3j z dolnej tacy podajnika, wsuwa\xc5\x82 do lufy i by\xc5\x82 ryglowany z ty\xc5\x82u. W ko\xc5\x84cowej fazie ruchu d\xc5\xbawigni \xc5\x82aduj\xc4\x85cej, zwalniana by\xc5\x82a iglica i nast\xc4\x99powa\xc5\x82 strza\xc5\x82 (wielolufowe wersje zwalnia\xc5\x82y iglice kolejno, tak, \xc5\xbce lufy strzela\xc5\x82y kolejno, kr\xc3\xb3tk\xc4\x85 salw\xc4\x85). Ruch d\xc5\xbawigni do ty\xc5\x82u odryglowywa\xc5\x82 zamek (zamki), wyci\xc4\x85gnik zabiera\xc5\x82 \xc5\x82usk\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra wyrzucana by\xc5\x82a w d\xc3\xb3\xc5\x82. W ostatniej fazie ruchu d\xc5\xbawigni do ty\xc5\x82u napinane by\xc5\x82y spr\xc4\x99\xc5\xbcyny iglic. Cykl powtarzany m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 tak cz\xc4\x99sto, jak cz\xc4\x99sto zdo\xc5\x82a\xc5\x82 \xe2\x80\x9epompowa\xc4\x87\xe2\x80\x9d d\xc5\xbawigni\xc4\x85 operator broni._NEWLINE_Kartaczownic\xc4\x99 obs\xc5\x82ugiwa\xc5\x82o z regu\xc5\x82y dw\xc3\xb3ch ludzi: celowniczy i operator d\xc5\xbawigni \xc5\x82aduj\xc4\x85cej.'