b'\n_START_ARTICLE_\nPrze\xc5\xbcycie szczytowe\n_START_SECTION_\nPsychologia humanistyczna\n_START_PARAGRAPH_\nTermin doznanie szczytowe (ang. peak experience) wprowadzony zosta\xc5\x82 do psychologii humanistycznej przez Abrahama Maslowa. Maslow bada\xc5\x82 grup\xc4\x99 ludzi najbardziej jego zdaniem dojrza\xc5\x82ych i zdrowych psychicznie, pozytywnie samorealizuj\xc4\x85cych si\xc4\x99, aby ustali\xc4\x87 jakie \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 ich cechy. Opisa\xc5\x82 tych wsp\xc3\xb3lnych obszar\xc3\xb3w kilkana\xc5\x9bcie. Jedn\xc4\x85 z nich by\xc5\x82a cz\xc4\x99sta obecno\xc5\x9b\xc4\x87 prze\xc5\xbcy\xc4\x87 szczytowych u ludzi zdrowych, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 "momentami najwi\xc4\x99kszego szcz\xc4\x99\xc5\x9bcia i spe\xc5\x82nienia"._NEWLINE_Zdaniem Maslowa (1973, za: G\xc5\x82az, 2006) ka\xc5\xbcde dobrze prze\xc5\xbcyte bytowanie ludzkiej istoty prowadzi do samoaktualizacji. Z procesem tym \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 si\xc4\x99 cz\xc4\x99sto  do\xc5\x9bwiadczenia szczytowe inaczej mistyczne. Do\xc5\x9bwiadczeniom tym towarzyszy poczucie zachwytu, uniesienia, ol\xc5\x9bnienia, a nawet ekstazy. Ludzie prze\xc5\xbcywaj\xc4\x85cy takie stany doznaj\xc4\x85 "pe\xc5\x82ni swojego istnienia". Maj\xc4\x85 one miejsce poza czasem i przestrzeni\xc4\x85, s\xc4\x85 one nieumotywowane, absolutne, wr\xc4\x99cz bezwzgl\xc4\x99dne. S\xc4\x85 one dobre i po\xc5\xbc\xc4\x85dane, odgrywaj\xc4\x85 wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w \xc5\xbcyciu wewn\xc4\x99trznym cz\xc5\x82owieka. Podczas takiego doznania jednostka prze\xc5\xbcywa stan ca\xc5\x82kowitego lecz chwilowego uwolnienia si\xc4\x99 od l\xc4\x99k\xc3\xb3w, niepokoj\xc3\xb3w, kontroli zachowa\xc5\x84 i obrony. Osoba doznaj\xc4\x85ca takich prze\xc5\xbcy\xc4\x87 zapomina o otaczaj\xc4\x85cym \xc5\x9bwiecie i traci poczucie przemijania czasu, ujawnia uczucia zdumienia, zdziwienia i pokory, manifestuje uczucie czci, uniesienia i pobo\xc5\xbcno\xc5\x9bci._NEWLINE_Prze\xc5\xbcycia te mog\xc4\x85 nale\xc5\xbce\xc4\x87 do r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kategorii \xe2\x80\x93 mog\xc4\x85 to by\xc4\x87 doznania religijne, seksualne, rodzicielskie, g\xc5\x82\xc4\x99boka przyja\xc5\xba\xc5\x84, czy poczucie wi\xc4\x99zi. Mog\xc4\x85 to by\xc4\x87 prze\xc5\xbcycia podczas aktywno\xc5\x9bci tw\xc3\xb3rczej czy wra\xc5\xbcenia estetyczne, a nawet kulinarne, stany g\xc5\x82\xc4\x99bokiego ukojenia np. podczas kontaktu z natur\xc4\x85 czy wysi\xc5\x82ku fizycznego. W trakcie doznania mistycznego cz\xc5\x82owiek ma g\xc5\x82\xc4\x99bokie poczucie kontaktu ze \xc5\x9bwiatem, jedno\xc5\x9bci i jednocze\xc5\x9bnie niezale\xc5\xbcno\xc5\x9bci, cz\xc4\x99sto pe\xc5\x82nego zrozumienia natury \xc5\x9bwiata i w\xc5\x82asnej osoby. _NEWLINE_Prze\xc5\xbcycia mistyczne pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wed\xc5\x82ug Maslowa u wszystkich ludzi i pozostawiaj\xc4\x85 niezatarte \xc5\x9blady w pami\xc4\x99ci. Pami\xc4\x99tamy te zdarzenia jako co\xc5\x9b jednoznacznie dobrego. Przeci\xc4\x99tnym osobom zdarzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 one jednak rzadko. Ludziom pozytywnie samorealizuj\xc4\x85cym si\xc4\x99 bardzo cz\xc4\x99sto, lub w og\xc3\xb3le widz\xc4\x85 oni \xc5\x9bwiat z perspektywy dozna\xc5\x84 szczytowych.'