b'\n_START_ARTICLE_\nZbrodnia w Obrzycach\n_START_PARAGRAPH_\nZbrodnia w Obrzycach \xe2\x80\x93 zbrodnia dokonana przez Niemc\xc3\xb3w w Obrawalde (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Mi\xc4\x99dzyrzecza), w latach 1942-1945, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 akcji T4.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze transporty z chorymi zacz\xc4\x99\xc5\x82y przybywa\xc4\x87 do Obrzyc na pocz\xc4\x85tku 1942 roku. Odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 nocami, za pomoc\xc4\x85 sk\xc5\x82ad\xc3\xb3w kolejowych wje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85cych bezpo\xc5\x9brednio na teren szpitala. Na terenie zak\xc5\x82adu znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 niewielka stacyjka, do kt\xc3\xb3rej dochodzi\xc5\x82 tor kolejowy, odchodz\xc4\x85cy od linii Wierzbno - Rzepin. Grupy ludzi przybywa\xc5\x82y w odst\xc4\x99pach, co kilka tygodni, i liczy\xc5\x82y od 60 do 300 os\xc3\xb3b._NEWLINE_Przeznaczonych do u\xc5\x9bmiercenia umieszczano w pawilonach, kt\xc3\xb3re przed wojn\xc4\x85 zajmowali chorzy. Byli selekcjonowani przez personel szpitala (dr Theophil Mootz i dr Hildegarde Wernicke) do niewolniczej pracy na rzecz szpitala w ogrodach i warsztatach lub bezpo\xc5\x9brednio do u\xc5\x9bmiercenia. Koordynatorem procesu eksterminacji zosta\xc5\x82 dyrektor szpitala (od 1941 roku) Walter Grabowski. Zabijanie odbywa\xc5\x82o si\xc4\x99 poprzez podanie luminalu lub weronalu albo za pomoc\xc4\x85 zastrzyk\xc3\xb3w z skopolamin\xc4\x85. Gdy brakowa\xc5\x82o tych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w, do\xc5\xbcylnie wstrzykiwano powietrze. Eksterminacja odbywa\xc5\x82a si\xc4\x99 w salach Todzimmer na oddzia\xc5\x82ach VI, VIII, IX, XVIII i XIX. Zabitych chowano warstwami w masowych grobach na cmentarzyku po\xc5\x82o\xc5\xbconym w lasku za szpitalem. Aby ukry\xc4\x87 proceder, rodzinom zmar\xc5\x82ych wysy\xc5\x82ano mi\xc4\x99dzy innymi fa\xc5\x82szywe akta zgonu lub podawano b\xc5\x82\xc4\x99dne daty pogrzeb\xc3\xb3w. Opr\xc3\xb3cz ludzi umys\xc5\x82owo chorych, niepe\xc5\x82nosprawnych mordowano tak\xc5\xbce je\xc5\x84c\xc3\xb3w wojennych (m.in. polskich), robotnik\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych oraz przeciwnik\xc3\xb3w politycznych. Obok systematycznego eliminowania ludzi przez personel szpitala, przyczyn\xc4\x85 zgon\xc3\xb3w by\xc5\x82a tak\xc5\xbce wyczerpuj\xc4\x85ca praca i g\xc5\x82\xc3\xb3d. Proces eksterminacji prowadzony by\xc5\x82 do 28 stycznia 1945 roku, na kr\xc3\xb3tko przed wej\xc5\x9bciem Armii Czerwonej do Mi\xc4\x99dzyrzecza.\n_START_SECTION_\nNarodowo\xc5\x9bci ofiar\n_START_PARAGRAPH_\nW szpitalu mordowano przede wszystkim Niemc\xc3\xb3w, ale tak\xc5\xbce w\xc5\x9br\xc3\xb3d ofiar byli Polacy, Rosjanie, Francuzi, Czesi, W\xc5\x82osi, Holendrzy, Belgowie, Ukrai\xc5\x84cy, Litwini.\n_START_SECTION_\nMiejsca pami\xc4\x99ci\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie szpitala, w g\xc5\x82\xc3\xb3wnym budynku administracyjnym znajduje si\xc4\x99 Izba Pami\xc4\x99ci. Opr\xc3\xb3cz niej powsta\xc5\x82y tak\xc5\xbce dwa pomniki. Jeden w formie g\xc5\x82azu postawiono w 1966 roku. Drugi w formie krzy\xc5\xbca znajduje si\xc4\x99 na terenie cmentarza, w miejscu jednego z masowych grob\xc3\xb3w.'