b'\n_START_ARTICLE_\nRenault R-35\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nCzo\xc5\x82g ten powsta\xc5\x82, jako nast\xc4\x99pca pami\xc4\x99taj\xc4\x85cych jeszcze czasy pierwszej wojny \xc5\x9bwiatowej czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Renault FT-17. W 1933 Komisja Konsultacyjna Uzbrojenia (Commission de Vincennes) przedstawi\xc5\x82a wymagania dla nowego czo\xc5\x82gu wsparcia piechoty. Firma Renault, jako pierwsza przedstawi\xc5\x82a prototyp czo\xc5\x82gu spe\xc5\x82niaj\xc4\x85cego wymagania. W listopadzie 1934 zaprezentowa\xc5\x82a czo\xc5\x82g prototypowy o oznaczeniu Renault ZM. Pojazd ten bazowa\xc5\x82 na elementach podwozia zaczerpni\xc4\x99tych z czo\xc5\x82g\xc3\xb3w AMR, a uzbrojenie sk\xc5\x82ada\xc5\x82o si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch karabin\xc3\xb3w maszynowych umieszczonych w wie\xc5\xbcy. Pocz\xc4\x85tkowo zmontowano trzy prototypy, kt\xc3\xb3re r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82y si\xc4\x99 wygl\xc4\x85dem i uzbrojeniem od p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych czo\xc5\x82g\xc3\xb3w produkowanych seryjnie. Po pierwszej serii pr\xc3\xb3b wojskowych czo\xc5\x82gi poddano modyfikacji tak, aby odpowiada\xc5\x82y zaostrzonym kryteriom, jakim mia\xc5\x82 odpowiada\xc4\x87 nowy czo\xc5\x82g wsparcia piechoty armii francuskiej. Zmieniono m.in. wie\xc5\xbc\xc4\x99 i uzbrojenie, zwi\xc4\x99kszono opancerzenie. Tak zmodyfikowane czo\xc5\x82gi zosta\xc5\x82y w kwietniu 1935 przyj\xc4\x99te na uzbrojenie.\n_START_SECTION_\nKonstrukcja, silnik, uzbrojenie\n_START_PARAGRAPH_\nCzo\xc5\x82g odznacza\xc5\x82 si\xc4\x99 nowoczesn\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x85. Pancerz czo\xc5\x82gu sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z trzech element\xc3\xb3w odlewanych o znacznej na owe czasy grubo\xc5\x9bci dochodz\xc4\x85cej do 43 mm. Wie\xc5\xbca by\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc odlewana o maksymalnej grubo\xc5\x9bci 45 mm. Grubo\xc5\x9b\xc4\x87 pancerza i jego uformowanie by\xc5\x82y zalet\xc4\x85 R-35. Wad\xc4\x85 natomiast by\xc5\x82o zamontowanie wie\xc5\xbcy jednoosobowej. Przez co dow\xc3\xb3dca czo\xc5\x82gu by\xc5\x82 na polu walki obci\xc4\x85\xc5\xbcony wieloma obowi\xc4\x85zkami: wyszukiwaniem celu, \xc5\x82adowaniem, celowaniem, obracaniem wie\xc5\xbcy, dowodzeniem czo\xc5\x82giem, a czasami w przypadku dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w pluton\xc3\xb3w, kompanii r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dowodzeniem pododdzia\xc5\x82em._NEWLINE_Czo\xc5\x82g posiada\xc5\x82 silnik ga\xc5\xbanikowy, 4 \xe2\x80\x93 cylindrowy Renault 447. Moc silnika wynosi\xc5\x82a 61 kW (82 KM), co przy du\xc5\xbcej masie pojazdu \xe2\x80\x93 masa bojowa 10,6 t - powodowa\xc5\x82o s\xc5\x82abe osi\xc4\x85gi. Pojazd charakteryzowa\xc5\x82 si\xc4\x99 ma\xc5\x82\xc4\x85 pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci\xc4\x85 maksymaln\xc4\x85 23 km/h, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 m\xc3\xb3g\xc5\x82 osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 na kr\xc3\xb3tkim odcinku oraz du\xc5\xbcym zu\xc5\xbcyciem paliwa. Silnik czo\xc5\x82gu mia\xc5\x82 tendencje do przegrzewania si\xc4\x99, a uk\xc5\x82ad jezdny do \xe2\x80\x9eodparzania si\xc4\x99\xe2\x80\x9d gumowych element\xc3\xb3w._NEWLINE_Problemem by\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc stanowi\xc4\x85ca g\xc5\x82\xc3\xb3wne uzbrojenie czo\xc5\x82gu armata Puteaux SA 18 kalibru 37 mm. Armata ta pochodzi\xc5\x82a jeszcze z czas\xc3\xb3w pierwszej wojny \xc5\x9bwiatowej. Ma\xc5\x82a pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 pocz\xc4\x85tkowa pocisku dawa\xc5\x82a s\xc5\x82abe wyniki, je\xc5\xbceli chodzi o przebijalno\xc5\x9b\xc4\x87 pancerza. Pociski od\xc5\x82amkowo-burz\xc4\x85ce natomiast ze wzgl\xc4\x99du na ma\xc5\x82\xc4\x85 mas\xc4\x99 pocisku nie by\xc5\x82y skuteczne wobec fortyfikacji naziemnych. Armat\xc4\x99 SA 18 w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie zast\xc4\x85piono now\xc4\x85 armat\xc4\x85 37 mm SA 38 o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 33 kalibr\xc3\xb3w. Wymusi\xc5\x82o to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zmiany w konstrukcji wie\xc5\xbcy, zamontowano te\xc5\xbc nowe przyrz\xc4\x85dy obserwacyjne. Star\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99 APX-R zast\xc4\x85piono wie\xc5\xbc\xc4\x85 APX-R1. Pierwsze wie\xc5\xbce zacz\xc4\x99to montowa\xc4\x87 od pocz\xc4\x85tku 1940 Na cz\xc4\x99\xc5\x9bci czo\xc5\x82g\xc3\xb3w od ko\xc5\x84ca 1939 montowano dodatkowy karabin przeciwlotniczy MAC kalibru 7,5 mm, kt\xc3\xb3rego obs\xc5\x82ug\xc4\x85 zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 dow\xc3\xb3dca czo\xc5\x82gu.\n_START_SECTION_\nRenault R-40\n_START_PARAGRAPH_\nJu\xc5\xbc w maju 1938 r. w zwi\xc4\x85zku nap\xc5\x82ywaj\xc4\x85cymi informacjami z jednostek wyposa\xc5\xbconych w R-35 okre\xc5\x9blono potrzeb\xc4\x99 przekonstruowania uk\xc5\x82adu jezdnego czo\xc5\x82gu, aby wyeliminowa\xc4\x87 wady zawieszenia. Nad projektami pracowa\xc5\x82y dwie firmy \xe2\x80\x93 Renault w Billancourt i AMX (Atelier de Construction d\xe2\x80\x99Issyles-Molineaux). Firma Renault opracowa\xc5\x82a dwa prototypy, a AMX jeden. Po serii pr\xc3\xb3b wybrano prototyp AMX ze wzgl\xc4\x99du na wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 stabilno\xc5\x9b\xc4\x87 zawieszenia i lepsze w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci terenowe pojazdu. Zaproponowane rozwi\xc4\x85zanie zawieszenia opiera\xc5\x82o si\xc4\x99 na wcze\xc5\x9bniejszych konstrukcjach czo\xc5\x82gu Renault NC-1 i Char B. Nie by\xc5\x82o wi\xc4\x99c to rozwi\xc4\x85zanie nowoczesne. Powodowa\xc5\x82o m.in. wzrost masy pojazdu oraz wi\xc4\x99ksze zu\xc5\xbcycie paliwa. Mimo to czo\xc5\x82g zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do uzbrojenia 16 lutego 1939 r. pod oznaczeniem Char l\xc3\xa9gere model 1935R modifi\xc3\xa9 1939. Produkcj\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to w zak\xc5\x82adach Renault na pocz\xc4\x85tku w roku 1940, st\xc4\x85d oznaczenie R-40. Do upadku Francji wyprodukowano 120 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Wszystkie czo\xc5\x82gi zosta\xc5\x82y wyposa\xc5\xbcone w doczepiane ogony u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85ce pokonywanie przeszk\xc3\xb3d terenowych oraz now\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99 APX-R1.\n_START_SECTION_\nProdukcja\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze zam\xc3\xb3wienie z\xc5\x82o\xc5\xbcone zosta\xc5\x82o w maju 1935 na 300 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Do wrze\xc5\x9bnia 1939 wyprodukowano 1070 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w, a do upadku Francji w czerwcu 1940 541 pojazd\xc3\xb3w \xc5\x82\xc4\x85cznie z now\xc4\x85 wersj\xc4\x85 R-40, co daje 1611 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w wszystkich wersji.\n_START_SECTION_\nFrancja\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 to u\xc5\xbcywany w najwi\xc4\x99kszej liczbie czo\xc5\x82g w armii francuskiej podczas kampanii 1940. By\xc5\x82y na wyposa\xc5\xbceniu wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci, bo a\xc5\xbc 20 samodzielnych batalion\xc3\xb3w pancernych (BCC \xe2\x80\x93 Batallion de Chars de Combat) \xe2\x80\x93 1., 3., 5., 6., 9., 10., 12., 16., 17., 20., 21., 22., 23., 32., 34., 35., 39., 40., 43., 48. Mia\xc5\x82a je r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na wyposa\xc5\xbceniu 4 Dywizja Pancerna (DCR-Division Cuirass\xc3\xa9e de R\xc3\xa9serve) \xe2\x80\x93 bataliony 2., 24., 44. Trzy bataliony stacjonowa\xc5\x82y w Algierii i Tunezji \xe2\x80\x93 62., 63., 68. Jednostki w nie wyposa\xc5\xbcone zosta\xc5\x82y podporz\xc4\x85dkowane rz\xc4\x85dowi Vichy. U\xc5\xbcyto ich potem do walki z wojskami ameryka\xc5\x84skimi, angielskimi i si\xc5\x82ami Wolnych Francuz\xc3\xb3w gen. de Gaulle\xe2\x80\x99a. Natomiast czo\xc5\x82gi R-40 znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 na wyposa\xc5\xbceniu 2.Dywizji Pancernej \xe2\x80\x93 40. BCC (30 R-40) i 48. BCC (29 R-40). Razem w linii Francuzi posiadali oko\xc5\x82o 1200 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Jednak\xc5\xbce nie odegra\xc5\x82y one znacz\xc4\x85cej roli na polu walki z powodu rozproszenia w\xc5\x9br\xc3\xb3d jednostek liniowych oraz brak\xc3\xb3w w zaopatrzeniu w paliwo co powodowa\xc5\x82o cz\xc4\x99sto, \xc5\xbce za\xc5\x82ogi niszczy\xc5\x82y porzucane pojazdy. R-35 znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 zn\xc3\xb3w na uzbrojeniu Francji w 1944, kiedy to zosta\xc5\x82y u\xc5\xbcyte przez jednostki Wolnych Francuz\xc3\xb3w w czasie wyzwalania kraju. U\xc5\xbcywa\xc5\x82 ich m.in. 5 Pu\xc5\x82k Dragon\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nIII Rzesza\n_START_PARAGRAPH_\nPo kl\xc4\x99sce Francji w czerwcu 1940 Niemcy przej\xc4\x99li olbrzymi\xc4\x85 liczb\xc4\x99 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w francuskich. By\xc5\x82y w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich czo\xc5\x82gi R-35. Przej\xc4\x99to oko\xc5\x82o 800 (843?) pojazd\xc3\xb3w i nadano im oznaczenie PzKpfw 35R 731 (f). Czo\xc5\x82gi wykorzystywano na drugorz\xc4\x99dnych kierunkach dzia\xc5\x82a\xc5\x84, w policji i oddzia\xc5\x82ach bezpiecze\xc5\x84stwa na okupowanych terenach, jednostkach SS, stosowano je r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do ochrony lotnisk. By\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w sk\xc5\x82adzie si\xc5\x82 okupacyjnych na wyspach kana\xc5\x82u La Manche. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pojazd\xc3\xb3w skierowano do sk\xc5\x82ad\xc3\xb3w poci\xc4\x85g\xc3\xb3w pancernych. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 liczb\xc4\x99 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w PzKpfw 35R 731 (f) po modernizacji (dwudzielne w\xc5\x82azy zamiast kopu\xc5\x82ki dow\xc3\xb3dcy, niemieckie radiostacje) eksploatowano w Panzerbrigade 100 21.Dywizji Pancernej stacjonuj\xc4\x85cej we Francji._NEWLINE_Na podwoziu R-35 Niemcy zbudowali niszczyciel czo\xc5\x82g\xc3\xb3w 4,7 cm Pak (t) auf PzKpfw 35 R (f). Po usuni\xc4\x99ciu wie\xc5\xbcy, na kad\xc5\x82ubie zamontowano w pancernej obudowie armat\xc4\x99 4,7 cm Pak (t) kalibru 47 mm. Przebudowy dokonywa\xc5\x82y zak\xc5\x82ady Alkett w Berlinie w roku 1941. W ten spos\xc3\xb3b przebudowano 174 pojazdy oraz 26 w wersji dow\xc3\xb3dczej pozbawionej armaty, a uzbrojonej w karabin maszynowy MG 34. Zbudowano te\xc5\xbc prototyp uzbrojony w niemieck\xc4\x85 armat\xc4\x99 PaK 38 kalibru 50 mm. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w przebudowano na pojazdy do nauki jazdy Farschulwagen oraz na ci\xc4\x85gniki amunicyjne i ci\xc4\x85gniki artyleryjskie stosowane do holowania ci\xc4\x99\xc5\xbckich haubic 150 mm (oko\xc5\x82o 250 sztuk). Mia\xc5\x82y one oznaczenie M\xc3\xb6rserzugmittel 35R (f) (Artillerie Schlepper 35R (f)) oraz Munitionsschlepper 35R (f)._NEWLINE_Jeden z czo\xc5\x82g\xc3\xb3w tego typu zosta\xc5\x82 przez \xc5\xbcydowskich bojownik\xc3\xb3w unieszkodliwiony butelk\xc4\x85 zapalaj\xc4\x85c\xc4\x85 pierwszego dnia powstania w getcie warszawskim\n_START_SECTION_\nPolska\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie przedwojennym w Polsce odczuwano brak nowoczesnych czo\xc5\x82g\xc3\xb3w lekkich mimo produkcji czo\xc5\x82g\xc3\xb3w 7TP, kt\xc3\xb3ry wtedy uwa\xc5\xbcano za koncepcyjnie przestarza\xc5\x82y. Polska w tym czasie posiada\xc5\x82a przyznane przez Francj\xc4\x99 kredyty na zakup uzbrojenia, dlatego te\xc5\xbc tam zdecydowano si\xc4\x99 poszuka\xc4\x87 nowego czo\xc5\x82gu dla Wojska Polskiego. Zainteresowanie wzbudzi\xc5\x82, R-35, kt\xc3\xb3rego 2 (3?) sztuki sprowadzono w 1938 r. celem dokonania pr\xc3\xb3b. W czasie pr\xc3\xb3b potwierdzi\xc5\x82y si\xc4\x99 wszystkie wady pojazdu. Strona polska postulowa\xc5\x82a przezbrojenie czo\xc5\x82gu w armat\xc4\x99 o lepszych parametrach, ale konstrukcja wie\xc5\xbcy uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82a monta\xc5\xbc postulowanego przez Polsk\xc4\x99 uzbrojenia. Podj\xc4\x99te w kraju pr\xc3\xb3by zamontowania armaty produkcji polskiej tego samego kalibru, ale znacznie nowocze\xc5\x9bniejszej nie powiod\xc5\x82y si\xc4\x99. Z tego powodu odst\xc4\x85piono od transakcji. Polacy zaproponowali czo\xc5\x82g S-35, ale na sprzeda\xc5\xbc tego typu pojazd\xc3\xb3w Francuzi nie chcieli si\xc4\x99 zgodzi\xc4\x87. Strona polska odrzuci\xc5\x82a natomiast propozycj\xc4\x99 zakupu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w H-35 i czo\xc5\x82gu \xc5\x9bredniego Char D1. Op\xc3\xb3\xc5\xbanienia w produkcji polskich lekkich czo\xc5\x82g\xc3\xb3w oraz zaostrzaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 sytuacja mi\xc4\x99dzynarodowa spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce jednak w kwietniu 1939 r. zdecydowano si\xc4\x99 kupi\xc4\x87 100 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35. Pierwsza partia 49 (50?) czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35 dotar\xc5\x82a do Polski przez port w Gdyni w lipcu 1939. Druga partia (50 szt.) mia\xc5\x82a by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dostarczona drog\xc4\x85 morsk\xc4\x85. Jednak w wyniku wybuchu wojny i rozwoju sytuacji statek z czo\xc5\x82gami skierowano do Konstancy w Rumunii. Po kl\xc4\x99sce Polski w wojnie obronnej transport skierowano do Tunezji, gdzie czo\xc5\x82gi zasili\xc5\x82y francuski 68. BCC._NEWLINE_Zakupione R-35 skierowano do \xc5\x81ucka do 12.Batalionu Pancernego, gdzie dotar\xc5\x82y dopiero 20 lipca. Szkolenie odbywa\xc5\x82o si\xc4\x99 pod kierunkiem francuskich oficer\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 mjr M. Malaguettiego i por. G. de Fromenta oraz dw\xc3\xb3ch francuskich podoficer\xc3\xb3w. 3 wrze\xc5\x9bnia w wyniku og\xc5\x82oszenia pogotowia bojowego oddzia\xc5\x82u, rozlokowano go w okolicznych wsiach. Mobilizacj\xc4\x99 zako\xc5\x84czono 7 wrze\xc5\x9bnia. W wyniku mobilizacji z czo\xc5\x82g\xc3\xb3w utworzono 21.Batalion Czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Lekkich jako oddzia\xc5\x82 dyspozycyjny Naczelnego Wodza. Dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 batalionu zosta\xc5\x82 mjr Jerzy \xc5\x81ucki. Batalion sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z: pocztu dow\xc3\xb3dcy, trzech kompanii czo\xc5\x82g\xc3\xb3w (ka\xc5\xbcda 13 woz\xc3\xb3w) oraz kompanii techniczno \xe2\x80\x93 gospodarczej (6 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w zapasowych). Razem w batalionie by\xc5\x82o 45 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35. Etat batalionu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35 r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82 si\xc4\x99 od etatu batalionu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w lekkich 7TP (Batalion 7TP liczy\xc5\x82 49 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w). 21.Batalion mia\xc5\x82 rozkazem Naczelnego Wodza wzmocni\xc4\x87 Armi\xc4\x99 \xe2\x80\x9eMa\xc5\x82opolska\xe2\x80\x9d. Postanowiono, \xc5\xbce batalion wzmocni 10.Brygad\xc4\x99 Kawalerii Zmot. Transport mia\xc5\x82 si\xc4\x99 odby\xc4\x87 kolej\xc4\x85, ale w wyniku zniszcze\xc5\x84 i problem\xc3\xb3w z taborem batalion zosta\xc5\x82 skierowany marszem ko\xc5\x82owym do Dubna, gdzie dotar\xc5\x82 14 wrze\xc5\x9bnia. Dalej transport odbywa\xc5\x82 si\xc4\x99 kolej\xc4\x85 i 15 wrze\xc5\x9bnia 21 batalion dotar\xc5\x82 do Radziwi\xc5\x82\xc5\x82owa. Wtedy te\xc5\xbc nast\xc4\x85pi\xc5\x82a zmiana zamiar\xc3\xb3w, co do u\xc5\xbcycia batalionu. Zrezygnowano ze wzmocnienia 10.Brygady Kawalerii Zmot. Batalion zosta\xc5\x82 skierowany do obrony tzw. \xe2\x80\x9eprzedmo\xc5\x9bcia rumu\xc5\x84skiego\xe2\x80\x9d. Trasa przemarszu oddzia\xc5\x82u wygl\xc4\x85da\xc5\x82a nast\xc4\x99puj\xc4\x85co:15 wrze\xc5\x9bnia Z\xc5\x82ocz\xc3\xb3w-Stanis\xc5\x82aw\xc3\xb3w, 16 wrze\xc5\x9bnia post\xc3\xb3j w Brze\xc5\xbcanach, nocny przemarsz na trasie Podhajce i Monasterzyska, 17 wrze\xc5\x9bnia las Klubowce ko\xc5\x82o Ni\xc5\xbcniowa. Oddzia\xc5\x82 nie wzi\xc4\x85\xc5\x82 jednak udzia\xc5\x82u w walkach i 18 wrze\xc5\x9bnia przekroczy\xc5\x82 granic\xc4\x99 z Rumuni\xc4\x85._NEWLINE_Sze\xc5\x9bcioma czo\xc5\x82gami kompanii techniczno-gospodarczej wzmocniono kompani\xc4\x99 Obrony Narodowej w Stanis\xc5\x82awowie. Oddzia\xc5\x82 ten nast\xc4\x99pnego dnia stoczy\xc5\x82 b\xc3\xb3j o otwarcie drogi w stron\xc4\x99 granicy i 18 wrze\xc5\x9bnia w sk\xc5\x82adzie 4 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w Rumunii. Razem granic\xc4\x99 rumu\xc5\x84sk\xc4\x85 przekroczy\xc5\x82y 34 czo\xc5\x82gi._NEWLINE_2 (3?) czo\xc5\x82gi R-35 z 21 Batalionu Czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Lekkich do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y do 10.Brygady Kawalerii Zmot. i razem z ni\xc4\x85 przekroczy\xc5\x82y granic\xc4\x99 W\xc4\x99giersk\xc4\x85. Nie do ko\xc5\x84ca jasne jest pochodzenie tych czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce pochodzi\xc5\x82y z kompanii por. Jakubowicza lub z 21.Batalionu Czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Lekkich._NEWLINE_Pozosta\xc5\x82e czo\xc5\x82gi 12 batalionu (2 lub 3 R-35) oraz 3 R-35 i 1 H-35 (ewentualnie 3 wozy H-35) z Biura Bada\xc5\x84 Technicznych Broni Pancernej utworzy\xc5\x82y Samodzieln\xc4\x85 Kompani\xc4\x99 Czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35 pod dow\xc3\xb3dztwem por. J\xc3\xb3zefa Jakubowicza, kt\xc3\xb3ra 16 wrze\xc5\x9bnia podporz\xc4\x85dkowana zosta\xc5\x82a dow\xc3\xb3dcy Grupy \xe2\x80\x9eDubno\xe2\x80\x9d. 19 wrze\xc5\x9bnia w m. Krasne oddzia\xc5\x82 stoczy\xc5\x82 potyczk\xc4\x99 z nacjonalistami ukrai\xc5\x84skimi, a dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej z radzieckim oddzia\xc5\x82em pancerno-motorowym. Stracono jeden czo\xc5\x82g, a drugi spalono. Oddzia\xc5\x82 ten wzi\xc4\x85\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc udzia\xc5\x82 w boju 22 wrze\xc5\x9bnia o Kamionk\xc4\x99 Strumi\xc5\x82ow\xc4\x85, gdzie poni\xc3\xb3s\xc5\x82 straty, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zniszczy\xc5\x82 kilka pojazd\xc3\xb3w niemieckich. Do 25 wrze\xc5\x9bnia utracono wszystkie czo\xc5\x82gi._NEWLINE_Po walkach na obszarze Polski pozosta\xc5\x82o 13 uszkodzonych lub zniszczonych czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w przej\xc4\x99li Niemcy, a kilka Armia Czerwona_NEWLINE_Ponownie czo\xc5\x82gi znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 na uzbrojeniu Wojska Polskiego we Francji w 1940 r. Pierwsze 45 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35 dotar\xc5\x82o w maju 1940 r. do 1 batalionu pancernego 10.Brygady Kawalerii Panc. dowodzonej przez gen. Maczka. Czo\xc5\x82gi by\xc5\x82y wyposa\xc5\xbcone w stare i nowe armaty. 2 batalion otrzyma\xc5\x82 21 R-35 i 24 R-40, ale po kilku dniach musia\xc5\x82 je odda\xc4\x87 jednostce francuskiej (25 BCC). Do walki wyruszy\xc5\x82, wi\xc4\x99c tylko 1 batalion pod dow\xc3\xb3dztwem mjr. S.Gli\xc5\x84skiego. Wzi\xc4\x85\xc5\x82 on udzia\xc5\x82 w walkach wraz z innymi oddzia\xc5\x82ami brygady w dniach 12\xe2\x80\x9317 czerwca 1940 r. Polscy czo\xc5\x82gi\xc5\x9bci stoczyli boje m.in. pod Champaubert i Montbard. W kolejnych dniach brygada znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w okr\xc4\x85\xc5\xbceniu, a czo\xc5\x82gi zosta\xc5\x82y zniszczone przez w\xc5\x82asne za\xc5\x82ogi. Dziesi\xc4\x99\xc4\x87 dni po oddaniu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Francuzom 2 batalion otrzyma\xc5\x82 10 czerwca 1940 r. ponownie wyposa\xc5\xbcenie. By\xc5\x82o to 19 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-40. Wyposa\xc5\xbcona w nie 1 kompania pod dow\xc3\xb3dztwem mjr. Chabowskiego wzi\xc4\x99\xc5\x82a udzia\xc5\x82 w walkach w pasie dzia\xc5\x82ania francuskiej 7 Armii. Pe\xc5\x82ni\xc5\x82a rol\xc4\x99 obrony przeciwpancernej. W wyniku odwrotu wojsk francuskich i braku paliwa czo\xc5\x82gi zosta\xc5\x82y 14 czerwca spalone. 2 kompania otrzyma\xc5\x82 czo\xc5\x82gi dopiero 18 czerwca i by\xc5\x82o to 18 R-40. Brak jest informacji na temat u\xc5\xbcycia tych czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce i 3 kompania otrzyma\xc5\x82a 19 czerwca 13 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-40, ale brak jest potwierdzonych informacji na ten temat._NEWLINE_Wojsko Polskie u\xc5\xbcytkowa\xc5\x82o 119 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-35 i 61 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w R-40.\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82ochy\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x82oskie oznaczenie \xe2\x80\x93 Carro Armato R-35. Pierwsze czo\xc5\x82gi W\xc5\x82osi zdobyli w czasie walk z Francuzami w czerwcu 1940. Wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 liczb\xc4\x99 pojazd\xc3\xb3w zakupiono (otrzymano?) od Niemc\xc3\xb3w w 1941. Liczba pojazd\xc3\xb3w R-35 w posiadaniu W\xc5\x82och\xc3\xb3w wynios\xc5\x82a wtedy 124 szt. Sformowano z nich dwa bataliony czo\xc5\x82g\xc3\xb3w: CI (101) batalion czo\xc5\x82g\xc3\xb3w utworzony 15 wrze\xc5\x9bnia 1941 z 131 RC (pu\xc5\x82ku czo\xc5\x82g\xc3\xb3w) i oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w odwodowych i CII (102) batalion czo\xc5\x82g\xc3\xb3w utworzony 15 wrze\xc5\x9bnia 1941 z 132 RC (pu\xc5\x82ku czo\xc5\x82g\xc3\xb3w) i oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w odwodowych. Czo\xc5\x82gi R-35 wzi\xc4\x99\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w walkach z wojskami ameryka\xc5\x84skimi w czasie l\xc4\x85dowania na Sycylii. m.in. w rejonie Geli, gdzie 10 lipca 1943 r. bra\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w walkach z ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 1.Dywizj\xc4\x85 Piechoty.\n_START_SECTION_\nTurcja\n_START_PARAGRAPH_\nFrancja sprzeda\xc5\x82a do Turcji 100 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w w dw\xc3\xb3ch partiach w lutym i w marcu 1940\xc2\xa0r.\n_START_SECTION_\nKr\xc3\xb3lestwo Jugos\xc5\x82awii\n_START_PARAGRAPH_\n50 (54\xc2\xa0?) czo\xc5\x82gi zam\xc3\xb3wi\xc5\x82a Jugos\xc5\x82awia. Niekt\xc3\xb3re \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a podaj\xc4\x85, \xc5\xbce nie wszystkie czo\xc5\x82gi dotar\xc5\x82y do zamawiaj\xc4\x85cego. Wed\xc5\x82ug Andrzeja Ki\xc5\x84skiego dotar\xc5\x82o tylko kilkana\xc5\x9bcie R-35. Ugrupowane zosta\xc5\x82y w 1.Bataljon bornih kola, kt\xc3\xb3ry bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w walkach z Niemcami. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z nich zosta\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przekazana Chorwatom.\n_START_SECTION_\nKr\xc3\xb3lestwo Rumunii\n_START_PARAGRAPH_\nRumunia kupi\xc5\x82a we Francji 40 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w w 1939\xc2\xa0r. (10 w sierpniu, 30 we wrze\xc5\x9bniu). Liczba czo\xc5\x82g\xc3\xb3w uleg\xc5\x82a zwi\xc4\x99kszeniu po internowaniu we wrze\xc5\x9bniu 1939\xc2\xa0r. 34 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w 21.Batalionu Czo\xc5\x82g\xc3\xb3w Lekkich. Czo\xc5\x82gi by\xc5\x82y u\xc5\xbcywane do szkolenia. Bra\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc udzia\xc5\x82 w walkach na froncie wschodnim. Nieliczne pojazdy przetrwa\xc5\x82y do roku 1945 r., kiedy to wzi\xc4\x99\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w walkach z Niemcami. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pojazd\xc3\xb3w przezbrojono w zdobyczne radzieckie armaty kalibru 45mm. Jeden zachowany egzemplarz posiada muzeum wojskowe w Bukareszcie.\n_START_SECTION_\nBu\xc5\x82garia\n_START_PARAGRAPH_\nOznaczenie bu\xc5\x82garskie \xe2\x80\x93 Reno. 23 kwietnia 1941 r. Niemcy przekazali Bu\xc5\x82garom 40 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w zdobytych we Francji. Nowe pojazdy umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82y rozwini\xc4\x99cie istniej\xc4\x85cego Batalionu Pancernego do rozmiar\xc3\xb3w pu\xc5\x82ku. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie czo\xc5\x82gi s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y przede wszystkim do szkolenia. 21 pojazd\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o skre\xc5\x9blonych ze stanu w kwietniu 1945\xc2\xa0r.\n_START_SECTION_\nW\xc4\x99gry\n_START_PARAGRAPH_\n2 lub 3 czo\xc5\x82gi dotar\xc5\x82y na W\xc4\x99gry wraz z wycofuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 10.Brygad\xc4\x85 Kawalerii Zmot. S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y do szkolenia, a w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie zosta\xc5\x82y przekazane prawdopodobnie Chorwatom.'