b'\n_START_ARTICLE_\nAutostrady i drogi ekspresowe w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nAutostrady i drogi ekspresowe w Polsce \xe2\x80\x93 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 polskiej sieci dr\xc3\xb3g krajowych stanowi\xc4\x85ca najwa\xc5\xbcniejsze drogi krajowe, obs\xc5\x82uguj\xc4\x85ce trasy mi\xc4\x99dzynarodowe i mi\xc4\x99dzyregionalne._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug plan\xc3\xb3w obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cych we wrze\xc5\x9bniu 2019, planowana sie\xc4\x87 dr\xc3\xb3g szybkiego ruchu b\xc4\x99dzie docelowo liczy\xc4\x87 oko\xc5\x82o 7980\xc2\xa0km, w tym ok. 2100\xc2\xa0km autostrad i ok. 5880\xc2\xa0km dr\xc3\xb3g ekspresowych.\n_START_SECTION_\nPodstawa prawna\n_START_PARAGRAPH_\nParametry dr\xc3\xb3g okre\xc5\x9bla Rozporz\xc4\x85dzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 w sprawie warunk\xc3\xb3w technicznych, jakim powinny odpowiada\xc4\x87 drogi publiczne i ich usytuowanie. Autostrada r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od drogi ekspresowej g\xc5\x82\xc3\xb3wnie tym, \xc5\xbce droga ekspresowa: mo\xc5\xbce by\xc4\x87 jednojezdniowa, ma wi\xc4\x99cej w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w, czasami ma skrzy\xc5\xbcowania, w terenie zabudowy mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zaprojektowana dla ni\xc5\xbcszej pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci projektowej ni\xc5\xbc autostrada, ma w\xc4\x99\xc5\xbcsze pasy ruchu, mo\xc5\xbce mie\xc4\x87 w\xc4\x99\xc5\xbcsze pasy awaryjne i pobocza. Droga ekspresowa ma mniejszy minimalny pas drogowy ni\xc5\xbc autostrada \xe2\x80\x93 40 m zamiast 60 m. Stosowanie zjazd\xc3\xb3w jest zabronione na obu rodzajach dr\xc3\xb3g.\n_START_SECTION_\nOznaczenia\n_START_PARAGRAPH_\nAutostrady w Polsce oznacza si\xc4\x99 znakiem bia\xc5\x82ego wiaduktu nad dwiema bia\xc5\x82ymi jezdniami na niebieskim tle. Numerowane s\xc4\x85 znakiem o czerwonym tle. Przed numerem zawsze znajduje si\xc4\x99 litera A. Drogowskazy na autostradach maj\xc4\x85 niebieskie t\xc5\x82o._NEWLINE_Drogi ekspresowe w Polsce oznacza si\xc4\x99 znakiem bia\xc5\x82ego samochodu zwr\xc3\xb3conego frontem do kierowcy, na niebieskim tle. Numerowane s\xc4\x85 znakiem o czerwonym tle, z numerem, poprzedzonym liter\xc4\x85 S, lub miniaturk\xc4\x85 znaku D7. Drogowskazy na drogach ekspresowych maj\xc4\x85 zielone t\xc5\x82o.\n_START_SECTION_\nNumeracja\n_START_PARAGRAPH_\nNumeracja autostrad i dr\xc3\xb3g ekspresowych jest sp\xc3\xb3jna z numeracj\xc4\x85 sieci dr\xc3\xb3g krajowych. Autostrady budowane s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnolegle do dr\xc3\xb3g krajowych i po oddaniu do u\xc5\xbcycia przejmuj\xc4\x85 ich numery (przed numerem dodawana jest litera A). Stara droga otrzymuje na og\xc3\xb3\xc5\x82 nowy numer, wi\xc4\x99kszy o 90 od dotychczasowego. Drogi ekspresowe budowane s\xc4\x85 w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci sytuacji mniej wi\xc4\x99cej po \xc5\x9bladzie istniej\xc4\x85cych wcze\xc5\x9bniej dr\xc3\xb3g krajowych i przejmuj\xc4\x85 numer zast\xc4\x99powanej drogi krajowej (poprzedzony liter\xc4\x85 S), natomiast na odcinkach, gdzie dawna droga krajowa nie pokrywa si\xc4\x99 z nowym przebiegiem dr. ekspresowej, staje si\xc4\x99 ona gminn\xc4\x85 lub po ew. decyzji w\xc5\x82adz wojew\xc3\xb3dztwa \xe2\x80\x93 drog\xc4\x85 wojew\xc3\xb3dzk\xc4\x85 i otrzymuje odpowiednie nowe oznaczenie._NEWLINE_Autostrady i drogi ekspresowe mog\xc4\x85 posiada\xc4\x87 jednocze\xc5\x9bnie oznaczenia tras europejskich, niezale\xc5\xbcne od numeracji krajowej (np. ca\xc5\x82a autostrada A2 jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 drogi E30). W takich wypadkach na tablicach drogowych uwidocznione s\xc4\x85 oba numery.\n_START_SECTION_\nInne ograniczenia\n_START_PARAGRAPH_\nPrawo o ruchu drogowym na autostradzie i drodze ekspresowej zabrania zawracania, zatrzymywania si\xc4\x99 lub postoju pojazdu (z wyj\xc4\x85tkiem miejsc do tego wyznaczonych) oraz cofania. W odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od autostrady, na drodze ekspresowej dozwolone jest holowanie. Zgodnie z Prawem o ruchu drogowym autostrada przeznaczona jest dla ruchu pojazd\xc3\xb3w samochodowych, kt\xc3\xb3re na r\xc3\xb3wnej, poziomej jezdni mog\xc4\x85 rozwin\xc4\x85\xc4\x87 pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 co najmniej 40 km/h, w tym r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w razie ci\xc4\x85gni\xc4\x99cia przyczep (art. 2 pkt 3).\n_START_SECTION_\nOcena i por\xc3\xb3wnanie\n_START_PARAGRAPH_\nEuropejski Trybuna\xc5\x82 Obrachunkowy w 2013 opublikowa\xc5\x82 por\xc3\xb3wnanie procedur i koszt\xc3\xb3w budowy 24 odcink\xc3\xb3w dr\xc3\xb3g w krajach otrzymuj\xc4\x85cych najwi\xc4\x99cej funduszy Unii przeznaczonych na budow\xc4\x99 dr\xc3\xb3g: w Polsce, Grecji, Hiszpanii i Niemczech. Wybudowanie 1000 m\xc2\xb2 jezdni (bez planowania, nadzoru, obiekt\xc3\xb3w in\xc5\xbcynieryjnych typu mosty, tunele) by\xc5\x82o najdro\xc5\xbcsze w Polsce (164 tys. euro), a najta\xc5\x84sze w Niemczech (87 tys.). Wybudowanie drogi nowym \xc5\x9bladem by\xc5\x82o przeci\xc4\x99tnie 2 razy dro\xc5\xbcsze ni\xc5\xbc modernizacja istniej\xc4\x85cej drogi z powodu koszt\xc3\xb3w wyw\xc5\x82aszcze\xc5\x84 i prac ziemnych. W przypadku S7 Bia\xc5\x82obrzegi \xe2\x80\x93 Jedli\xc5\x84sk budowa kilometra starym \xc5\x9bladem by\xc5\x82a dro\xc5\xbcsza ni\xc5\xbc budowa S8 Radzymin \xe2\x80\x93 Wyszk\xc3\xb3w nowym \xc5\x9bladem z powodu konieczno\xc5\x9bci wybudowania dr\xc3\xb3g zbiorczych dla ludno\xc5\x9bci mieszkaj\xc4\x85cej przy S7. W Niemczech drogi s\xc4\x85 budowane znacznie kr\xc3\xb3tszymi odcinkami, 1,5\xe2\x80\x935 km._NEWLINE_Najdro\xc5\xbcsze bariery bezpiecze\xc5\x84stwa by\xc5\x82y w Polsce (35 euro/m), a najta\xc5\x84sze w Grecji (20 euro/m). Budowa m\xc2\xb2 jezdni na mo\xc5\x9bcie w Polsce by\xc5\x82a druga najta\xc5\x84sza, mimo najdro\xc5\xbcszego betonu mostowego (228 euro/m\xc2\xb3), kt\xc3\xb3ry najta\xc5\x84szy by\xc5\x82 w Hiszpanii (130 euro/m\xc2\xb3). Tylko w Polsce wyj\xc4\x85tkowo pozwala si\xc4\x99 na modyfikacje podpisanego kontraktu zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85ce jego cen\xc4\x99 \xe2\x80\x93 koszty budowy po podpisaniu kontraktu wzros\xc5\x82y w Polsce 1%, \xc5\x9brednia 4 kraj\xc3\xb3w 23% g\xc5\x82. z powodu znalezisk archeologicznych, b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w planowania, czy wzrostu cen materia\xc5\x82\xc3\xb3w. W Polsce budowy by\xc5\x82y najbardziej terminowe, oddawano je ze \xc5\x9brednim op\xc3\xb3\xc5\xbanieniem 3 miesi\xc4\x99cy (16% czasu budowy) przy \xc5\x9bredniej 9 miesi\xc4\x99cy (41%).\n_START_SECTION_\n1939\xe2\x80\x931945\n_START_PARAGRAPH_\nPodczas II wojny \xc5\x9bwiatowej problem budowy autostrad podniesiony zosta\xc5\x82 przez polskie w\xc5\x82adze emigracyjne w Londynie. W przygotowanym przez Ministerstwo Przemys\xc5\x82u, Handlu i \xc5\xbbeglugi wieloletnim planie gospodarczym dla powojennej Polski, przewidziano stworzenie sieci autostrad \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cych g\xc5\x82\xc3\xb3wne o\xc5\x9brodki kraju. W pierwszej fazie planu, obejmuj\xc4\x85cej 15 lat, realizowane mia\xc5\x82y by\xc4\x87 odcinki autostrad przechodz\xc4\x85ce przez obszary o g\xc4\x99stym zaludnieniu, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ce podstawowe o\xc5\x9brodki gospodarcze lub kulturalne (Warszawa\xe2\x80\x93\xc5\x81\xc3\xb3d\xc5\xba\xe2\x80\x93Bydgoszcz\xe2\x80\x93Toru\xc5\x84, Gda\xc5\x84sk\xe2\x80\x93Gdynia, \xc5\x9al\xc4\x85sk\xe2\x80\x93Krak\xc3\xb3w i Lw\xc3\xb3w\xe2\x80\x93Borys\xc5\x82aw). Docelowo przewidywano utworzenie uk\xc5\x82adu tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnego, kt\xc3\xb3ry polega\xc5\x82 na funkcjonowaniu sieci autostrad \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cych o\xc5\x9brodki regionalne oddalone od siebie o ok. 75 km._NEWLINE_Jednocze\xc5\x9bnie na terenie okupowanej II RP trwa\xc5\x82a budowa berlinki, w trakcie kt\xc3\xb3rej powsta\xc5\x82y nasypy w rejonie Ko\xc5\x9bcierzyny.'