b'\n_START_ARTICLE_\nKwietnica okaza\xc5\x82a\n_START_SECTION_\nTaksonomia\n_START_PARAGRAPH_\nGatunek opisany zosta\xc5\x82 w 1786 roku przez Giovanniego Antonio Scopoliego jako Scarabaeus speciossimus. Do niedawna S. speciossimus uznawany by\xc5\x82 za synonim Protaetia aeruginosa, kt\xc3\xb3ry to gatunek opisa\xc5\x82 Karol Linneusz w 1767 roku, jednak praca z Frank-Thorstena Krella i innych z 2012 roku zmienia\xc5\x82a ten status. Lektotypem dla Scarabaeus aeruginosus by\xc5\x82 okaz zilustrowany w 1764 roku przez Gronoviusa, kt\xc3\xb3ry nie nale\xc5\xbcy do tego gatunku, lecz do podplemienia Anticheirina z podrodziny rutelowatych (Rutelinae). Niepoprawna jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nazwa Scarabaeus aeruginosus Drury, 1773, gdy\xc5\xbc Dru Drury nie opisa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas nowego gatunku. Obecnie za poprawn\xc4\x85 nazw\xc4\x99 dla kwietnicy okaza\xc5\x82ej przyjmuje si\xc4\x99 Protaetia speciosissima (Scopoli, 1786), a nazw\xc4\x99 Protaetia aeruginosa (Medvedev, 1964) traktuje jako m\xc5\x82odszy synonim.\n_START_SECTION_\nOwady doros\xc5\x82e\n_START_PARAGRAPH_\nCia\xc5\x82o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 19 lub 22 do 30 lub 34 mm, barwy trawiastozielonej, metalicznie po\xc5\x82yskuj\xc4\x85cej, niekiedy z czerwonym lub niebieskim po\xc5\x82yskiem. Nadustek kwadratowy. G\xc5\x82owa g\xc4\x99sto i nier\xc3\xb3wnomiernie punktowana. Przedplecze o bokach listewkowato obrze\xc5\xbconych na ca\xc5\x82ej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Tarczka du\xc5\xbca, tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tna, zaokr\xc4\x85glona na wierzcho\xc5\x82ku. Na przedpleczu i pokrywach s\xc5\x82abe, nier\xc3\xb3wnomiernie rozmieszczone punkty. Boczne kraw\xc4\x99dzie pokryw wci\xc5\x9bni\xc4\x99te g\xc5\x82\xc4\x99boko przed guzami barkowymi, dzi\xc4\x99ki czemu owad mo\xc5\xbce startowa\xc4\x87 i lata\xc4\x87 przy pokrywach zamkni\xc4\x99tych. Pod guzami rozpoczyna\xc4\x87 si\xc4\x99 mog\xc4\x85 3 lub 4 zmarszczki. Pygidium g\xc4\x99sto, poprzecznie marszczone i drobno punktowane. Wyrostek \xc5\x9br\xc3\xb3dpiersia du\xc5\xbcy, g\xc5\x82adki, bezw\xc5\x82osy. Sp\xc3\xb3d cia\xc5\x82a, opr\xc3\xb3cz sternit\xc3\xb3w odw\xc5\x82oka, z\xc5\x82otawo, g\xc4\x99sto ow\xc5\x82osiony. Kolana nagie. Stopy pi\xc4\x99ciocz\xc5\x82onowe, zwie\xc5\x84czone dwoma nierozdzielonymi pazurkami.\n_START_SECTION_\nLarwy\n_START_PARAGRAPH_\nLarwy o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci do 65, a nawet 70\xc2\xa0mm, bia\xc5\x82e, p\xc4\x99drakowate, posiadaj\xc4\x85ce 3 pary odn\xc3\xb3\xc5\xbcy tu\xc5\x82owiowych. Zdolne do pe\xc5\x82zania na grzbiecie. Czo\xc5\x82o i nadustek pomarszczony. Przetchlinki na segmentach cia\xc5\x82a 1, 8 i 9 wyra\xc5\xbanie wi\xc4\x99ksze od pozosta\xc5\x82ych. Na raster sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 dwa r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82e rz\xc4\x99dy po 14-18 szerokich, sp\xc5\x82aszczonych szczecin.\n_START_SECTION_\nBiologia i ekologia\n_START_PARAGRAPH_\nChrz\xc4\x85szcz ten zasiedla przerzedzone, dobrze nas\xc5\x82onecznione drzewostany li\xc5\x9bciaste ze starymi drzewami oraz stare zadrzewienia nadrzeczne, przydro\xc5\xbcne i parkowe, w tym gr\xc4\x85dy i \xc5\x82\xc4\x99gi. Larwy przechodz\xc4\x85 cykl rozwojowy w murszej\xc4\x85cym drewnie drzew li\xc5\x9bciastych, zazwyczaj w dziuplach i grubych, wysoko si\xc4\x99 znajduj\xc4\x85cych ga\xc5\x82\xc4\x99ziach. Preferuj\xc4\x85 d\xc4\x99by, a rzadziej spotykane s\xc4\x85 w topolach, czere\xc5\x9bniach, lipach, bukach, za\xc5\x9b sporadycznie w wi\xc4\x85zach i wierzbach. Nigdy nie zasiedla pr\xc3\xb3chnowisk u nasady pnia i korzeni._NEWLINE_Cz\xc4\x99sto zamieszkuje dziuple wraz ze spr\xc4\x99\xc5\xbcykami: Brachygonus megerlei i Elater ferrugineus, kt\xc3\xb3rych larwy mog\xc4\x85 zjada\xc4\x87 jaja i larwy kwietnic. Ponadto na jej larwach paso\xc5\xbcytuj\xc4\x85 niekiedy larwy smukwy kosmatej (Scolia hirta). Kwietnica okaza\xc5\x82a jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc owadem towarzysz\xc4\x85cym koziorogowi d\xc4\x99boszowi, gdy\xc5\xbc otwory wylotowe i chodniki larwalne tego\xc5\xbc u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85 jej zasiedlanie drzew._NEWLINE_Owady doros\xc5\x82e w Polsce spotykane s\xc4\x85 od ko\xc5\x84ca kwietnia do po\xc5\x82owy wrze\xc5\x9bnia, a kulminacja ich r\xc3\xb3jki przypada na prze\xc5\x82om czerwca i lipca. We W\xc5\x82oszech doros\xc5\x82e wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 od maja do pa\xc5\xbadziernika, a najliczniej od ko\xc5\x84ca czerwca do ko\xc5\x84ca sierpnia. Z kolei w europejskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Rosji sezon ich pojawu ci\xc4\x85gnie si\xc4\x99 od ko\xc5\x84ca maja do ko\xc5\x84ca wrze\xc5\x9bnia ze szczytem od drugiej po\xc5\x82owy czerwca do po\xc5\x82owy sierpnia. Bytuj\xc4\x85 na nas\xc5\x82onecznionych stanowiskach, gdzie odwiedzaj\xc4\x85 kwitn\xc4\x85ce krzewy. Spijaj\xc4\x85 tak\xc5\xbce sok wyciekaj\xc4\x85cy z drzew i dojrza\xc5\x82ych owoc\xc3\xb3w. Lataj\xc4\x85 szybko i wysoko w koronach drzew.\n_START_SECTION_\nRozprzestrzenienie\n_START_PARAGRAPH_\nGatunek ten wykazany zosta\xc5\x82 z Albanii, Austrii, Bia\xc5\x82orusi, Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny, Bu\xc5\x82garii, Chorwacji, Cypru, Czech, europejskiej Turcji, Francji, Grecji, Holandii, by\xc5\x82ej Jugos\xc5\x82awii, Krety, Litwy, Macedonii P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, Niemiec, Polski, Rumunii, Rosji,S\xc5\x82owacji, S\xc5\x82owenii, Sycylii, Szwecji, Ukrainy, W\xc4\x99gier i W\xc5\x82och._NEWLINE_W Polsce na wielu obszarach wygin\xc4\x85\xc5\x82. Spotykany rzadko i sporadycznie na terenach nizinnych i pag\xc3\xb3rkowatych.\n_START_SECTION_\nZagro\xc5\xbcenia i ochrona\n_START_PARAGRAPH_\nW Polsce w 2004 roku kwietnica okaza\xc5\x82a obj\xc4\x99ta zosta\xc5\x82a \xc5\x9bcis\xc5\x82\xc4\x85 ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85. Jej status jako chronionej podtrzymano w 2011 roku. W pa\xc5\xbadzierniku 2014 roku przeniesiona zosta\xc5\x82a do kategorii ochrony cz\xc4\x99\xc5\x9bciowej i utrzymana w niej w 2017 roku. W 2002 umieszczona zosta\xc5\x82a na Czerwonej li\xc5\x9bcie zwierz\xc4\x85t gin\xc4\x85cych i zagro\xc5\xbconych w Polsce jako gatunek umiarkowanie zagro\xc5\xbcony (VU \xe2\x80\x93 Vunerable)._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na wymagania tego chrz\xc4\x85szcza najwa\xc5\xbcniejszymi zabiegami wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cymi na jego przetrwanie w Polsce jest pozostawianie starodrzewi d\xc4\x99bowych i dziuplastych d\xc4\x99b\xc3\xb3w na skrajach las\xc3\xb3w oraz w zadrzewieniach parkowych i przydro\xc5\xbcnych, prze\xc5\x9bwietlanie d\xc4\x85br\xc3\xb3w oraz k\xc4\x99powe nasadzanie m\xc5\x82odych d\xc4\x99b\xc3\xb3w w pradolinach rzecznych, przy jednoczesnym wykaszaniu traw lub przywr\xc3\xb3ceniu wypasu byd\xc5\x82a.'