b'\n_START_ARTICLE_\nZamek Beckov\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nZamek wznosi si\xc4\x99 na 70-metrowej wapiennej skale, na wysoko\xc5\x9bci 245 m n.p.m. Kronika w\xc4\x99gierska Gesta Hungarorum z XII wieku wspomina ju\xc5\xbc o nim jako o starej twierdzy, lecz by\xc4\x87 mo\xc5\xbce chodzi\xc5\x82o o wcze\xc5\x9bniejszy obiekt, a badania archeologiczne potwierdzaj\xc4\x85 istnienie osadnictwa w tym miejscu ju\xc5\xbc w kulturze late\xc5\x84skiej. Dzisiejszy, kamienny obiekt zbudowano prawdopodobnie w XIII wieku._NEWLINE_Zamek by\xc5\x82 jednym z licznych zamk\xc3\xb3w po\xc5\x82o\xc5\xbconych nad Wagiem i strzeg\xc4\x85cym brodu oraz granic Kr\xc3\xb3lestwa W\xc4\x99gier. O jego sile \xc5\x9bwiadczy fakt, \xc5\xbce nie zosta\xc5\x82 zdobyty przez Mongo\xc5\x82\xc3\xb3w w 1241 roku. Pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82 w r\xc4\x99kach w\xc4\x99gierskich monarch\xc3\xb3w, ale w 1296 roku dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 w r\xc4\x99ce Mateusza Czaka (s\xc5\x82ow. Mat\xc3\xba\xc5\xa1 \xc4\x8c\xc3\xa1k III Tren\xc4\x8diansky, w\xc4\x99g. M\xc3\xa1t\xc3\xa9 Cs\xc3\xa1k), najpot\xc4\x99\xc5\xbcniejszego z \xc3\xb3wczesnych w\xc4\x99gierskich arystokrat\xc3\xb3w, przez pewien okres de facto samodzielnego w\xc5\x82adcy na tych terenach. Czak przebudowa\xc5\x82 zamek na swoj\xc4\x85 rezydencj\xc4\x99, zamek i po\xc5\x82o\xc5\xbcone pod nim miasteczko sta\xc5\x82o si\xc4\x99 znanym centrum handlu i rzemios\xc5\x82a._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci Czaka w 1321 zamek ponownie sta\xc5\x82 si\xc4\x99 maj\xc4\x85tkiem kr\xc3\xb3lewskim i administrowali nim kasztelanowie. Wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 w 1379 roku zamek i dobra Beckov uzyska\xc5\x82a od kr\xc3\xb3la rodzina B\xc3\xa1nffy (B\xc3\xa1nfi), za swoj\xc4\x85 wiern\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99. Od 1388 roku zaczyna si\xc4\x99 najlepszy okres w historii budowli \xe2\x80\x93 otrzyma\xc5\x82 go w\xc3\xb3wczas \xc5\x9acibor ze \xc5\x9aciborzyc \xe2\x80\x93 przebudowa\xc5\x82 on Beckov w gotyckim stylu, dobudowa\xc5\x82 nowe obiekty bogato zdobione architektonicznymi detalami i malowid\xc5\x82ami._NEWLINE_W 1414 zamek odziedziczy\xc5\x82 syn, \xc5\x9acibor \xc5\x9aciborowic \xe2\x80\x93 nie mia\xc5\x82 on m\xc4\x99skiego potomka, wi\xc4\x99c cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 jego maj\xc4\x85tku odziedziczy\xc5\x82a c\xc3\xb3rka Katarzyna, jednak bez samego zamku. Wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a ona w rodzinne strony jako \xc5\xbcona Pala B\xc3\xa1nffy\xe2\x80\x99ego, kt\xc3\xb3remu podarowa\xc5\x82 go kr\xc3\xb3l w 1437 roku. Beckov pozosta\xc5\x82 w r\xc4\x99kach tej rodziny a\xc5\xbc do wymarcia rodu; ostatni m\xc4\x99ski przedstawiciel poleg\xc5\x82 w 1594 w jednej z bitew z Turkami. Wcze\xc5\x9bniej, w XVI wieku, zamek zosta\xc5\x82 dodatkowo obwarowany i przebudowany w stylu renesansowym, podobnie miasteczko zosta\xc5\x82o otoczone murami miejskimi i fos\xc4\x85. Dzi\xc4\x99ki temu odparto atak armii osma\xc5\x84skiej w 1530, a w 1599 obroniono si\xc4\x99 przed ich sojusznikami \xe2\x80\x93 Tatarami, kt\xc3\xb3rzy zdo\xc5\x82ali jedynie spali\xc4\x87 sam\xc4\x85 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87. By\xc5\x82 to te\xc5\xbc ostatni przyk\xc5\x82ad \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci zamku, kt\xc3\xb3ry w XVII wieku zosta\xc5\x82 zaniedbany i opustosza\xc5\x82, a maj\xc4\x85tek rodziny po 1646 roku, kiedy to zmar\xc5\x82 ostatni potomek B\xc3\xa1nffyych, podzielono w\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu dziedzic\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1729 w miasteczku wybuch\xc5\x82 po\xc5\xbcar, kt\xc3\xb3ry przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 na zamek i zniszczy\xc5\x82 wn\xc4\x99trza oraz dachy \xe2\x80\x93 nieodbudowany, od tego czasu niszcza\xc5\x82 coraz bardziej, a\xc5\xbc zosta\xc5\x82y z niego tylko ruiny._NEWLINE_Jeszcze pod koniec XIX wieku na zamkowych \xc5\x9bcianach widoczne by\xc5\x82y du\xc5\xbce fragmenty dekoracji, z powodu kt\xc3\xb3rych w dawnej kaplicy zamontowano prowizoryczny dach, kt\xc3\xb3ry jednak z czasem tak\xc5\xbce zniszcza\xc5\x82. Dopiero w latach 70. XX wieku ruiny doczeka\xc5\x82y si\xc4\x99 zainteresowania specjalist\xc3\xb3w i w\xc5\x82adz \xe2\x80\x93 w 1970 zosta\xc5\x82 uznane za Narodowy Zabytek Kultury (s\xc5\x82ow. N\xc3\xa1rodn\xc3\xa1 kult\xc3\xbarna pamiatka), a do 1976 roku przeprowadzono rozleg\xc5\x82e prace archeologiczne oraz konserwacyjne, jednak, w przeciwie\xc5\x84stwie do wielu innych zamk\xc3\xb3w s\xc5\x82owackich, nie dokonano jego odbudowy, a jedynie zabezpieczono istniej\xc4\x85ce pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci._NEWLINE_W latach 90. zosta\xc5\x82 udost\xc4\x99pniony publiczno\xc5\x9bci do zwiedzania (w okresie kwiecie\xc5\x84-listopad). Kolejne prace konserwacyjne wraz z cz\xc4\x99\xc5\x9bciow\xc4\x85 rekonstrukcj\xc4\x85 ruiny przesz\xc5\x82y w latach 2010-2012.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nZamek sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z trzech cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 najwa\xc5\xbcniejszy by\xc5\x82 g\xc3\xb3rny zamek, po\xc5\x82o\xc5\xbcony w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kompleksu._NEWLINE_Na teren ruin wchodzi si\xc4\x99 przez resztki barbakanu, kt\xc3\xb3ry styka si\xc4\x99 z pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bciami mur\xc3\xb3w miejskich dzisiejszej wsi. W dawnej wie\xc5\xbcy stra\xc5\xbcniczej z XIV wieku znajduje si\xc4\x99 kasa oraz punkt widokowy. Przedgrodzie z XV wieku ko\xc5\x84czy brama (w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci w tym miejscu by\xc5\x82o g\xc5\x82\xc3\xb3wne wej\xc5\x9bcie do zamku), prowadz\xc4\x85ca do gotyckiego dziedzi\xc5\x84ca zamku dolnego, na kt\xc3\xb3rym, po ostatniej rekonstrukcji, stan\xc4\x99\xc5\x82y budynki mieszcz\xc4\x85ce m.in. niewielkie muzeum. Dziedziniec otoczony jest murami obronnymi z XIV wieku. W p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci dolnego zamku, oddzielonej od dziedzi\xc5\x84ca, znajduje si\xc4\x99 studnia z XIV stulecia._NEWLINE_G\xc3\xb3rny zamek zosta\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zrekonstruowany podczas ostatnich prac \xe2\x80\x93 dotyczy to m.in. kaplicy z 1410 roku, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 ponownie nakryto dachem. W po\xc5\x82udniowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci g\xc3\xb3rnego zamku zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 kwadratowy donjon z XII/XIII wieku (jedna z najstarszych cz\xc4\x99\xc5\x9bci kompleksu), trzy baszty \xe2\x80\x93 zachodnia, wschodnia z XV wieku oraz renesansowa, artyleryjska z wieku XVI. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 maj\xc4\x85 dwa pa\xc5\x82ace \xe2\x80\x93 zachodni, wybudowany przez \xc5\x9acibora ze \xc5\x9aciborzyc oraz p\xc3\xb3\xc5\x82nocny z XV wieku. Na g\xc5\x82\xc3\xb3wnym dziedzi\xc5\x84cu, powsta\xc5\x82ym w tym samym czasie co kaplica, znajduje si\xc4\x99 cysterna na wod\xc4\x99 z XV wieku, a ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 dope\xc5\x82niaj\xc4\x85 zabudowania gospodarcze, starsze o jedno stulecie oraz trzeci, niewielki pa\xc5\x82ac w pobli\xc5\xbcu kaplicy.\n_START_SECTION_\nKirkut\n_START_PARAGRAPH_\nPod murami zamku, niedaleko dolnej bramy, znajduje si\xc4\x99 niewielki cmentarz \xc5\xbcydowski, przedzielony drog\xc4\x85 prowadz\xc4\x85c\xc4\x85 z wioski na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Jest to jedna z najbardziej malowniczych nekropolii \xc5\xbcydowskich w kraju i powsta\xc5\x82a pod koniec XVII wieku._NEWLINE_Starsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87, przy murach, posiada oko\xc5\x82o 80 nagrobk\xc3\xb3w, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z XIX wieku i starszych. M\xc5\x82odsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87, po\xc5\x82o\xc5\xbcona wy\xc5\xbcej, to oko\xc5\x82o 100 nagrobk\xc3\xb3w z pierwszej po\xc5\x82owy XX wieku. Od 1991 roku kirkut tak\xc5\xbce jest Narodowym Zabytkiem Kultury.'