b'\n_START_ARTICLE_\nTrzy Rzymy\n_START_PARAGRAPH_\nTrzeci Rzym \xe2\x80\x93 koncepcja historiozoficzna stworzona przez mnicha Filoteusza z Pskowa przypuszczalnie pod koniec XV wieku, g\xc5\x82osz\xc4\x85ca, \xc5\xbce pierwszy Rzym upad\xc5\x82 na skutek herezji, drugi Rzym \xe2\x80\x93 Konstantynopol \xe2\x80\x93 na skutek zdrady prawdziwej wiary, trzecim Rzymem jest Moskwa, a czwartego ju\xc5\xbc nie b\xc4\x99dzie. Najstarszym zachowanym dokumentem, w kt\xc3\xb3rym teoria trzech Rzym\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a zaprezentowana jest list Filoteusza do ksi\xc4\x99cia Wasyla III z roku 1510._NEWLINE_Po upadku Rzymu (476) i wielkiej schizmie (V-XIII wiek) chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo rozdzieli\xc5\x82o si\xc4\x99 na dwa g\xc5\x82\xc3\xb3wne nurty \xe2\x80\x93 wschodnie i zachodnie. W oczach \xc3\xb3wczesnych prawos\xc5\x82awnych (chrze\xc5\x9bcijan wschodnich) chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo zachodnie (katolicyzm) by\xc5\x82o herezj\xc4\x85. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym o\xc5\x9brodkiem prawos\xc5\x82awia a\xc5\xbc do XV wieku by\xc5\x82o Cesarstwo Bizanty\xc5\x84skie (Bizancjum). Podczas soboru florenckiego (na kt\xc3\xb3rym zasiadali tak\xc5\xbce biskupi Wielkiego Ksi\xc4\x99stwa Moskiewskiego) prawos\xc5\x82awni biskupi bizanty\xc5\x84scy podporz\xc4\x85dkowali si\xc4\x99 papie\xc5\xbcowi i zgodzili si\xc4\x99 wej\xc5\x9b\xc4\x87 pod jurysdykcj\xc4\x99 Rzymu w zamian za pomoc papiesk\xc4\x85 w walce przeciw Turkom, podczas gdy wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 biskup\xc3\xb3w ruskich odm\xc3\xb3wi\xc5\x82a na soborze pos\xc5\x82usze\xc5\x84stwa papie\xc5\xbcowi. Tym samym g\xc5\x82\xc3\xb3wnym o\xc5\x9brodkiem prawos\xc5\x82awia sta\xc5\x82a si\xc4\x99 Rosja. Po wojnie z Turcj\xc4\x85 i nie udzieleniu obiecanej pomocy przez papie\xc5\xbca, Bizancjum w 1453 upad\xc5\x82o. Moskwa mia\xc5\x82a sta\xc4\x87 si\xc4\x99 kolejnym, nowym centrum \xc5\x9bwiata, czyli \xe2\x80\x9etrzecim Rzymem\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 czwartego mia\xc5\x82o ju\xc5\xbc nie by\xc4\x87._NEWLINE_Po upadku Konstantynopola Moskwa chcia\xc5\x82a zyska\xc4\x87 na znaczeniu jako spadkobierczyni Bizancjum, co podkre\xc5\x9bli\xc4\x87 mia\xc5\x82o ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo Iwana III z Zofi\xc4\x85 (Zoe) Paleolog (1472), ostatni\xc4\x85 dziedziczk\xc4\x85 tronu bizantyjskiego i bratanic\xc4\x85 ostatniego cesarza Bizancjum Konstantyna XI Dragazesa, a tak\xc5\xbce przej\xc4\x99cie bizantyjskiego dwug\xc5\x82owego or\xc5\x82a jako herbu pa\xc5\x84stwa oraz bizantyjskiego ceremonia\xc5\x82u dworskiego. Po zawarciu ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa Iwan III Srogi jako pierwszy w historii ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 moskiewski przyj\xc4\x85\xc5\x82 w  1478 tytu\xc5\x82 \xe2\x80\x9ecara Wszechrusi\xe2\x80\x9d. Kolejni w\xc5\x82adcy rosyjscy kontynuowali t\xc4\x99 tradycj\xc4\x99, a od czas\xc3\xb3w koronacji Piotra I w 1721 roku przyjmowali tytu\xc5\x82 \xe2\x80\x9eimperatora-cesarza\xe2\x80\x9d. Z kolei su\xc5\x82tanowie tureccy po zdobyciu Konstantynopola sami u\xc5\xbcywali tytu\xc5\x82u \xe2\x80\x9ecesarza rzymskiego\xe2\x80\x9d. Car Wszechrusi jako spadkobierca tradycji Rzymu i Bizancjum mia\xc5\x82, pod sztandarem Cerkwi prawos\xc5\x82awnej, pokona\xc4\x87 \xe2\x80\x9eheretycki\xe2\x80\x9d Zach\xc3\xb3d na czele z papie\xc5\xbcem i \xc5\x9awi\xc4\x99tym Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego.  _NEWLINE_Nicholas V. Riasanovsky i Mark D. Steinberg podkre\xc5\x9blaj\xc4\x85, \xc5\xbce autor doktryny nie zamierza\xc5\x82 tworzy\xc4\x87 ideologicznej podbudowy rosyjskiej polityki zagranicznej, a jedynie d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do podkre\xc5\x9blenia s\xc5\x82uszno\xc5\x9bci wiary prawos\xc5\x82awnej. Koncepcja \xe2\x80\x9eTrzech Rzym\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d nigdy nie sta\xc5\x82a si\xc4\x99 oficjaln\xc4\x85 doktryn\xc4\x85 polityczn\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa rosyjskiego. Cieszy\xc5\x82a si\xc4\x99 jednak w Rosji popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 i u\xc5\xbcywano jej niekiedy w celu wyt\xc5\x82umaczenia ekspansywnej polityki Imperium Rosyjskiego a\xc5\xbc do upadku monarchii w Rosji w roku 1917.'