b'\n_START_ARTICLE_\nHerb pa\xc5\x84stwowy\n_START_PARAGRAPH_\nHerb pa\xc5\x84stwowy (lub krajowy) \xe2\x80\x93 charakterystyczny znak, symbol pa\xc5\x84stwa, ustalony wed\xc5\x82ug okre\xc5\x9blonych regu\xc5\x82 heraldycznych.\n_START_SECTION_\nGeneza\n_START_PARAGRAPH_\nHerb pa\xc5\x84stwowy lub krajowy wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 z herb\xc3\xb3w terytorialnych lub z herbu osobistego w\xc5\x82adcy, wzgl\xc4\x99dnie dynastii. W \xc5\x9bredniowieczu by\xc5\x82 on cz\xc4\x99sto z\xc5\x82o\xc5\xbcony, tzn. w jego sk\xc5\x82ad wchodzi\xc5\x82 herb terytorium naczelnego lub w\xc5\x82adcy, oraz herby terytori\xc3\xb3w nabytych. Czasem dodawane by\xc5\x82y herby ziem do kt\xc3\xb3rych w\xc5\x82adcy ro\xc5\x9bcili sobie pretensje, nie posiadaj\xc4\x85c jednak faktycznego zwierzchnictwa feudalnego (np.herb Francji w dawnym herbie Anglii). W niekt\xc3\xb3rych przypadkach, w zwi\xc4\x85zku z rozdrobnieniem feudalnym, herby pa\xc5\x84stwowe sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 z wielkiej ilo\xc5\x9bci herb\xc3\xb3w poszczeg\xc3\xb3lnych ziem. Skrajnymi przyk\xc5\x82adami s\xc4\x85 tu herby \xc5\x9awi\xc4\x99tego Cesarstwa Rzymskiego lub Kr\xc3\xb3lestwa Prus z\xc5\x82o\xc5\xbcone z kilkudziesi\xc4\x99ciu herb\xc3\xb3w._NEWLINE_Herby pa\xc5\x84stwowe ulega\xc5\x82y historycznym przemianom, zwi\xc4\x85zanym z wst\xc4\x99powaniem na tron nowych dynastii, z nabywaniem lub podbojem nowych ziem lub utrat\xc4\x85 dawnych. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci pa\xc5\x84stw o dawnym rodowodzie zasadnicze elementy herbu pozostawa\xc5\x82y wszelako te same, cho\xc4\x87 ulega\xc5\x82y stylizacji zgodnie z duchem epoki._NEWLINE_Herby nowych pa\xc5\x84stw lub kraj\xc3\xb3w, np. postkolonialnych, cz\xc4\x99sto s\xc4\x85 tworzone wed\xc5\x82ug zasad heraldyki, lecz ze wzgl\xc4\x99du na brak tradycji dynastycznych czy historycznych zawieraj\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie utworzone symbole. W pa\xc5\x84stwach socjalistycznych i ludowo-demokratycznych by\xc5\x82o cz\xc4\x99st\xc4\x85 praktyk\xc4\x85 kszta\xc5\x82towanie herbu wbrew zasadom heraldyki, w stylizacji wywodz\xc4\x85cej si\xc4\x99 od god\xc5\x82a ZSRR. Symbole te s\xc4\x85 raczej god\xc5\x82ami pa\xc5\x84stwowymi ni\xc5\xbc herbami, zgodnie zreszt\xc4\x85 z intencjami ich tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w, gdy\xc5\xbc oficjalna nomenklatura socjalistyczna unika\xc5\x82a terminu herb, jako kojarz\xc4\x85cego si\xc4\x99 ze spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwem klasowym. Podobnie Republika Francuska, znosz\xc4\x85c symbole ancient r\xc3\xa9gimeu, nie wprowadzi\xc5\x82a herbu republika\xc5\x84skiego i do dzi\xc5\x9b symbolem Francji jest god\xc5\x82o pa\xc5\x84stwowe. W przypadku niekt\xc3\xb3rych symboli pa\xc5\x84stwowych, nieodpowiadaj\xc4\x85cych europejskim normom heraldycznym, lecz wywodz\xc4\x85cym si\xc4\x99 z dawnej tradycji danego kraju i kszta\xc5\x82towanym wed\xc5\x82ug okre\xc5\x9blonych regu\xc5\x82, przyj\xc4\x99to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nazw\xc4\x99 herb. Dotyczy to na przyk\xc5\x82ad herbu Japonii lub Indii._NEWLINE_Polski herb pa\xc5\x84stwowy wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 na prze\xc5\x82omie XIII i XIV w. i wywodzi si\xc4\x99 prawdopodobnie ze znaku osobistego w\xc5\x82adcy. W ci\xc4\x85gu wiek\xc3\xb3w herb polski ulega\xc5\x82 ewolucji heraldycznej, ale zawsze przedstawia\xc5\x82 Bia\xc5\x82ego Or\xc5\x82a heraldycznego. Od unii z Litw\xc4\x85 pojawia si\xc4\x99 drugie god\xc5\x82o \xe2\x80\x93 Pogo\xc5\x84 litewska i st\xc4\x85d przybiera form\xc4\x99 herbu z\xc5\x82o\xc5\xbconego. Od elekcji kr\xc3\xb3lewskich \xe2\x80\x93 na piersiach Or\xc5\x82a lub w miejscu centralnym herbu z\xc5\x82o\xc5\xbconego, umieszczano herb osobisty kr\xc3\xb3la._NEWLINE_Herby pa\xc5\x84stwowe lub krajowe, tak jak inne rodzaje herb\xc3\xb3w, cz\xc4\x99sto wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w wersjach bardziej uroczystych, pe\xc5\x82nych \xe2\x80\x93 tzw. herb wielki - lub skromniejszych (herb \xc5\x9bredni lub ma\xc5\x82y) przedstawiaj\xc4\x85cych czasem sam\xc4\x85 tarcz\xc4\x99 herbow\xc4\x85. Dawne herby Polski w wersji uroczystej przedstawiane by\xc5\x82y z insygniami order\xc3\xb3w (Z\xc5\x82otego Runa lub \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa), z p\xc5\x82aszczem heraldycznym i trzymaczami. W wersji uproszczonej przedstawiana by\xc5\x82a zazwyczaj sama tarcza herbowa zwie\xc5\x84czona koron\xc4\x85. Obecnie w wielu krajach przyj\xc4\x99to uproszczone wersje herb\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwowych, ograniczaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 do tarczy herbowej z god\xc5\x82em i tarcz\xc4\x85.'