b"\n_START_ARTICLE_\nSeptorioza plew pszenicy\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie i szkodliwo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nChoroba jest rozprzestrzeniona na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie we wszystkich rejonach uprawy pszenicy. W Polsce wyst\xc4\x99puje g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na pszenicy i pszen\xc5\xbcycie, ale czasami r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na j\xc4\x99czmieniu. Pora\xc5\xbca tak\xc5\xbce niekt\xc3\xb3re gatunki traw. Jej skutkiem jest zmniejszenie plonu oraz pogorszenie jako\xc5\x9bci ziarna. W uprawach pszenicy i pszen\xc5\xbcyta mo\xc5\xbce powodowa\xc4\x87 straty plonu wynosz\xc4\x85ce 50-60%._NEWLINE_Septorioza plew pszenicy wraz z septorioz\xc4\x85 paskowan\xc4\x85 i rdz\xc4\x85 \xc5\xbad\xc5\xbab\xc5\x82ow\xc4\x85 w latach o du\xc5\xbcej ilo\xc5\x9bci opad\xc3\xb3w stanowi\xc4\x85 trzy najwa\xc5\xbcniejsze choroby pszenicy.\n_START_SECTION_\nObjawy\n_START_PARAGRAPH_\nMog\xc4\x85 si\xc4\x99 pojawi\xc4\x87 w ka\xc5\xbcdym stadium wegetacji ro\xc5\x9blin. Pierwsze objawy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 ju\xc5\xbc jesieni\xc4\x85 na siewkach pszenicy. Na li\xc5\x9bciach maj\xc4\x85 posta\xc4\x87 brunatnych, wyd\xc5\x82u\xc5\xbconych plam, cz\xc4\x99sto o soczewkowatym kszta\xc5\x82cie i s\xc5\x82abo widocznym obrze\xc5\xbcu. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej w obr\xc4\x99bie plam powstaj\xc4\x85 nieregularnie rozrzucone drobne pyknidia o barwie od bursztynowej do niemal czarnej. Z czasem choroba rozprzestrzenia si\xc4\x99. Wiosn\xc4\x85 jej objawy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tak\xc5\xbce na pochwach li\xc5\x9bciowych, \xc5\xbad\xc5\xbab\xc5\x82ach, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tak\xc5\xbce k\xc5\x82osach. Pocz\xc4\x85tkowo plamy s\xc4\x85 jasnobr\xc4\x85zowe, potem ciemniej\xc4\x85, gdy\xc5\xbc znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w ich obr\xc4\x99bie tkanki ro\xc5\x9blin ulegaj\xc4\x85 nekrozie. Na znekrotyzowanych obszarach plamy tworz\xc4\x85 si\xc4\x99 pyknidia._NEWLINE_W obr\xc4\x99bie k\xc5\x82os\xc3\xb3w fioletowe lub brunatne plamy pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 najpierw na brzegach plew, potem choroba przenosi si\xc4\x99 tak\xc5\xbce na osadk\xc4\x99 k\xc5\x82osa. W znekrotyzowanych plamach tworz\xc4\x85 si\xc4\x99 pyknidia. Grzybnia patogenu mo\xc5\xbce wrosn\xc4\x85\xc4\x87 tak\xc5\xbce do okrywy ziarna.\n_START_SECTION_\nEpidemiologia\n_START_PARAGRAPH_\nPatogen wyst\xc4\x99puje w dw\xc3\xb3ch postaciach: anamorfy opisywanej jako Stagonospora nodorum i teleomorfy Phaeosphaeria nodorum. W glebie na resztkach po\xc5\xbcniwnych zimuj\xc4\x85 zar\xc3\xb3wno pyknidia wytwarzane przez anamorf\xc4\x99, jak i pseudotecja wytwarzane przez teleomorf\xc4\x99. Przetrwa\xc4\x87 zim\xc4\x99 mog\xc4\x85 tak\xc5\xbce pyknidia powsta\xc5\x82e jeszcze jesieni\xc4\x85 na siewkach oraz grzybnia na okrywie nasion. Pora\xc5\xbcone przez patogen nasiona s\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em infekcji siewek jesieni\xc4\x85, natomiast patogen znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 na resztkach po\xc5\xbcniwnych wywo\xc5\x82uje wiosenne i p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze infekcje. Infekcji pierwotnej dokonuj\xc4\x85 zar\xc3\xb3wno zarodniki p\xc5\x82ciowe (askospory), jak i zarodniki bezp\xc5\x82ciowe (konidia). Askospory mog\xc4\x85 by\xc4\x87 przez wiatr przenoszone na du\xc5\xbce odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Uwalniaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z pseudotecj\xc3\xb3w podczas du\xc5\xbcej wilgotno\xc5\x9bci powietrza, a najwi\xc4\x99ksze ich nat\xc4\x99\xc5\xbcenie wyst\xc4\x99puje od sierpnia do pa\xc5\xbadziernika. Wytwarzane na pora\xc5\xbconych ro\xc5\x9blinach konidia rozprzestrzeniaj\xc4\x85 chorob\xc4\x99 dokonuj\xc4\x85c infekcji wt\xc3\xb3rnych. Przenoszone s\xc4\x85 na niedu\xc5\xbce odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci przez krople deszczu._NEWLINE_Rozw\xc3\xb3j choroby szczeg\xc3\xb3lnie nasila si\xc4\x99 w okresach wilgotnej, deszczowej pogody. Do wywo\xc5\x82ania infekcji wystarczy czas zwil\xc5\xbcenia wynosz\xc4\x85cy 3 godziny. Optymalna dla kie\xc5\x82kowania konidi\xc3\xb3w jest temperatura 20\xe2\x80\x9325 \xc2\xb0C, ale kie\xc5\x82kuj\xc4\x85 w zakresie temperatur od 5 do 37 \xc2\xb0C. Przy sprzyjaj\xc4\x85cej pogodzie czas inkubacja choroby trwa 7\xe2\x80\x9314 dni.\n_START_SECTION_\nZwalczanie\n_START_PARAGRAPH_\nNie istniej\xc4\x85 odmiany ca\xc5\x82kowicie odporne na t\xc4\x99 chorob\xc4\x99, ale niekt\xc3\xb3re wykazuj\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bciow\xc4\x85 odporno\xc5\x9b\xc4\x87. S\xc4\x85 to np. odmiany 'Alba' i 'Kaja'. Zaleca si\xc4\x99 uprawianie ich w rejonach o du\xc5\xbcym nasileniu septoriozy. Du\xc5\xbce znaczenie w zapobieganiu chorobie ma w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe przeprowadzenie zabieg\xc3\xb3w agrotechnicznych. G\xc5\x82\xc4\x99boka orka jesienna uniemo\xc5\xbcliwia lub utrudnia wydostanie si\xc4\x99 na powierzchni\xc4\x99 gleby zarodnik\xc3\xb3w powsta\xc5\x82ych w resztkach po\xc5\xbcniwnych. Wa\xc5\xbcne jest tak\xc5\xbce niszczenie samosiew\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re mog\xc4\x85 by\xc4\x87 rezerwuarem choroby, oraz w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe nawo\xc5\xbcenie. Nasiona powinny by\xc4\x87 zaprawiane fungicydami o dzia\xc5\x82aniu wg\xc5\x82\xc4\x99bnym i systemicznym, a po zaobserwowaniu objaw\xc3\xb3w choroby nale\xc5\xbcy wykona\xc4\x87 opryskiwanie nimi ro\xc5\x9blin. Dokonuje si\xc4\x99 tego w fazie k\xc5\x82oszenia. Do opryskiwa\xc5\x84 stosuje si\xc4\x99 fungicydy systemiczne z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych grup chemicznych: Alert 375 SC, Atak 450 EC, Brio 450 SE, Charisma 207 EC, Eminent Star 312 SL, Falcon $60 EC, Juwel TT 4883 Se, Mirage 450 EC, Sportak 450 EC, Sportak Alpha 380 EC, Tilt Plus 400 EC, oraz preparaty o dzia\xc5\x82aniu kontaktowym: Bravo 500 SC, Bravo 75 WG, Clottosip 500 SC, Dithane M-45, Dithane Neo Tee 75 WG, Dithane 455 SC, Mancones 80 WP, Penncozeb 80 WP, Penncozeb 455 SC, Sancozeb 80 WP."