b'\n_START_ARTICLE_\nOstre zespo\xc5\x82y wie\xc5\x84cowe\n_START_SECTION_\nCz\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99powania\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug polskich danych opublikowanych w Og\xc3\xb3lnopolskim Rejestrze Ostrych Zespo\xc5\x82\xc3\xb3w Wie\xc5\x84cowych (PL-ACS) w okresie 10.2003 do 02.2007 w polskich szpitalach by\xc5\x82o leczonych ok. 150 000 os\xc3\xb3b z rozpoznaniem OZW, z czego ok. 62 000 z rozpoznaniem niestabilnej choroby wie\xc5\x84cowej (UA), ok. 42 000 z powodu NSTEMI i ok. 47000 z rozpoznaniem STEMI.\n_START_SECTION_\nObjawy kliniczne\n_START_PARAGRAPH_\nDominuj\xc4\x85cym objawem klinicznym w OZW jest b\xc3\xb3l w klatce piersiowej, zlokalizowany za mostkiem, maj\xc4\x85cy charakter pieczenia, gniecenia, ucisku, rozpierania, kt\xc3\xb3ry cz\xc4\x99sto poprzedzony jest wysi\xc5\x82kiem lub stresem. Mo\xc5\xbce promieniowa\xc4\x87 do szyi, plec\xc3\xb3w, \xc5\xbcuchwy, lewego ramienia. B\xc3\xb3l trwa co najmniej 20 minut i nie ust\xc4\x99puje po podaniu nitrogliceryny. U os\xc3\xb3b poni\xc5\xbcej 40 roku \xc5\xbcycia, po 70 roku \xc5\xbcycia i u os\xc3\xb3b z cukrzyc\xc4\x85, powy\xc5\xbcsze objawy mog\xc4\x85 by\xc4\x87 bardzo sk\xc4\x85pe lub mie\xc4\x87 nietypowy charakter.\n_START_SECTION_\nPost\xc4\x99powanie przedszpitalne\n_START_PARAGRAPH_\nZ uwagi, \xc5\xbce pe\xc5\x82ne rozpoznanie rodzaju OZW mo\xc5\xbcna dopiero ustali\xc4\x87 w szpitalu, obowi\xc4\x85zuje jednakowa procedura post\xc4\x99powania z chorym z podejrzeniem OZW.\n_START_SECTION_\nPomoc przedlekarska\n_START_PARAGRAPH_\nNale\xc5\xbcy umo\xc5\xbcliwi\xc4\x87 choremu przebywanie w wygodnej, najlepiej le\xc5\xbc\xc4\x85cej pozycji (w niekt\xc3\xb3rych przypadkach, na przyk\xc5\x82ad obrz\xc4\x99ku p\xc5\x82uc pozycja le\xc5\xbc\xc4\x85ca b\xc4\x99dzie nasila\xc4\x87 objawy duszno\xc5\x9bci i w\xc3\xb3wczas chory powinien przebywa\xc4\x87 w pozycji siedz\xc4\x85cej). Wezwa\xc4\x87 pogotowie ratunkowe. W przypadku utraty przytomno\xc5\x9bci nale\xc5\xbcy chorego u\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 w pozycji bocznej ustalonej. W przypadku objaw\xc3\xb3w nag\xc5\x82ego zatrzymania kr\xc4\x85\xc5\xbcenia nale\xc5\xbcy wdro\xc5\xbcy\xc4\x87 procedury resuscytacyjne.\n_START_SECTION_\nPost\xc4\x99powanie szpitalne\n_START_PARAGRAPH_\nOdpowiednie post\xc4\x99powanie na tym etapie leczenia cz\xc4\x99sto decyduje o dalszych losach chorego. Wed\xc5\x82ug danych z Og\xc3\xb3lnopolskiego Rejestru Ostrych Zespo\xc5\x82\xc3\xb3w Wie\xc5\x84cowych (PL-ACS) kwalifikacja chorych na tym etapie leczenia ma wp\xc5\x82yw na ich dalsze losy. Grupa chorych we wstrz\xc4\x85sie kardiogennym, u kt\xc3\xb3rych wykonano leczenie inwazyjne, charakteryzuje si\xc4\x99 37,5% \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9bci\xc4\x85 30-dniow\xc4\x85, podczas gdy w grupie leczonej zachowawczo ta \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9b\xc4\x87 wynosi 64,9%._NEWLINE_Zaleca si\xc4\x99, aby ka\xc5\xbcdy chory u kt\xc3\xb3rego b\xc3\xb3l trwa poni\xc5\xbcej 12 godzin zosta\xc5\x82 skierowany do szpitala, w kt\xc3\xb3rym istnieje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 leczenia inwazyjnego. Odst\xc4\x99pstwem od tej regu\xc5\x82y mog\xc4\x85 by\xc4\x87 sytuacje, gdy pacjent nie wyra\xc5\xbca zgody na leczenie inwazyjne, istniej\xc4\x85 choroby lub proces mia\xc5\xbcd\xc5\xbcycowy uniemo\xc5\xbcliwia dost\xc4\x99p do t\xc4\x99tnicy i wreszcie potrzeba powy\xc5\xbcej 1,5 godziny na transport do o\xc5\x9brodka kardiologii inwazyjnej (z tym, \xc5\xbce w tym wypadku nale\xc5\xbcy d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 do leczenia inwazyjnego w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie - tak zwana angioplastyka torowana). W\xc3\xb3wczas nale\xc5\xbcy wdro\xc5\xbcy\xc4\x87 leczenie trombolityczne.\n_START_SECTION_\nAngioplastyka wie\xc5\x84cowa (PTCA)\n_START_PARAGRAPH_\nPrzezsk\xc3\xb3rna wewn\xc4\x85trznaczyniowa angioplastyka wie\xc5\x84cowa - zwana tak\xc5\xbce angioplastyk\xc4\x85 wie\xc5\x84cow\xc4\x85 (ang. PTCA - Percutanerous Transluminal Coronary Angioplasty) jest zabiegiem polegaj\xc4\x85cym na udro\xc5\xbcnieniu zw\xc4\x99\xc5\xbconej lub nawet zupe\xc5\x82nie zamkni\xc4\x99tej t\xc4\x99tnicy wie\xc5\x84cowej. Do przeprowadzenia zabiegu konieczne jest nak\xc5\x82ucie t\xc4\x99tnicy - najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej udowej, ale mo\xc5\xbcliwe jest te\xc5\xbc nak\xc5\x82ucie t\xc4\x99tnicy promieniowej lub ramiennej, przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 wprowadza si\xc4\x99 do naczy\xc5\x84 wie\xc5\x84cowych specjalny cewnik z balonikiem. Balonik ten mo\xc5\xbcna rozpr\xc4\x99\xc5\xbcy\xc4\x87 poprzez jego wype\xc5\x82nienie mieszanin\xc4\x85 soli fizjologicznej i kontrastu pod ci\xc5\x9bnieniem do 20 atmosfer (tzw angioplastyka balonowa - POBA - Percutaneous Old Balloon Angioplasty). Aktualnie dodatkowo przez ten cewnik wprowadza si\xc4\x99 protez\xc4\x99 naczyniow\xc4\x85, tak zwany stent, kt\xc3\xb3ry zapobiega ponownemu zw\xc4\x99\xc5\xbceniu naczynia (tak zwanej restenozie). Jednak i ta procedura nie zapewnia zniesienia ryzyka restenozy, dlatego coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej stosuje si\xc4\x99 udoskonalane stenty (np. uwalniaj\xc4\x85ce leki), stenty wewn\xc4\x85trzwie\xc5\x84cowe, czy stosuje si\xc4\x99 cewniki umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce wykonanie aterektomii, czyli usuni\xc4\x99cia z\xc5\x82og\xc3\xb3w mia\xc5\xbcd\xc5\xbcycowych z wn\xc4\x99trza naczynia wie\xc5\x84cowego lub rotablacj\xc4\x99 z u\xc5\xbcyciem diamentowego wiert\xc5\x82a umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cego starcie zmian mia\xc5\xbcd\xc5\xbcycowych. Te ostatnie metody s\xc4\x85 stosowane w przypadku umiejscowienia zmian mia\xc5\xbcd\xc5\xbcycowych uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cych za\xc5\x82o\xc5\xbcenie stentu np z powodu istnienia zmian w t\xc4\x99tnicy o ma\xc5\x82ej (poni\xc5\xbcej 2,5\xc2\xa0mm) \xc5\x9brednicy lub w pobli\xc5\xbcu podzia\xc5\x82u naczy\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nHistoria metody\n_START_PARAGRAPH_\nW Polsce pierwszy zabieg angioplastyki balonowej zosta\xc5\x82 wykonany w 1981 w Instytucie Kardiologii w Aninie przez prof. W. Ru\xc5\xbcy\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nPomostowanie t\xc4\x99tnic wie\xc5\x84cowych (CABG)\n_START_PARAGRAPH_\nZabieg wszczepienia pomost\xc3\xb3w do t\xc4\x99tnic wie\xc5\x84cowych - zwany cz\xc4\x99sto w skr\xc3\xb3cie by-passem - (ang. CABG - Coronary artery bypass graft) - to zabieg operacyjny polegaj\xc4\x85cy na wytworzeniu po\xc5\x82\xc4\x85czenia naczyniowego omijaj\xc4\x85cego zw\xc4\x99\xc5\xbcone naczynie. Rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 przeszczepy \xc5\xbcylne, pobrane z \xc5\xbcy\xc5\x82y podudzia, lub t\xc4\x99tnicze wykonane z t\xc4\x99tnicy piersiowej wewn\xc4\x99trznej._NEWLINE_Obie metody, PTCA i CABG, daj\xc4\x85 podobne odleg\xc5\x82e wyniki leczenia, dlatego obecnie preferuje si\xc4\x99 leczenie PTCA w leczeniu wczesnego zawa\xc5\x82u serca. Wskazaniem do rozpoczynania leczenia CABG jest choroba wielu naczy\xc5\x84 wie\xc5\x84cowych oraz du\xc5\xbcy stopie\xc5\x84 zw\xc4\x99\xc5\xbcenia w pniu lewej t\xc4\x99tnicy wie\xc5\x84cowej.'