b'\n_START_ARTICLE_\nReferendum w Republice Serbskiej (2016)\n_START_SECTION_\nPrzyczyny\n_START_PARAGRAPH_\nRepublika Serbska w obecnej formule powsta\xc5\x82a, jako jedna z entient, Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny na mocy uk\xc5\x82adu z Dayton (1995), kt\xc3\xb3ry zako\xc5\x84czy\xc5\x82 wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85 z pierwszej po\xc5\x82owy lat 90. W wyniku dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych i ich nast\xc4\x99pstw struktura demograficzna teren\xc3\xb3w entienty zmieni\xc5\x82a si\xc4\x99: w 1991 roku Bo\xc5\x9bniaccy Serbowie stanowili ok. 55% spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci, Boszniacy ok. 28%, Jugos\xc5\x82owianie 4%, a Chorwaci 2,5%, podczas gdy w 2013 roku Serb\xc3\xb3w by\xc5\x82o ju\xc5\xbc ponad 81%, Muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w tylko 13%. _NEWLINE_26 listopada 2015 S\xc4\x85d Konstytucyjny Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce niezgodne z ustaw\xc4\x85 zasadnicz\xc4\x85 (oktrojowan\xc4\x85 w 1995 przez spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85) jest \xc5\x9bwi\xc4\x99towanie 9 stycznia (maj\xc4\x85c na uwadze i\xc5\xbc jest to tak\xc5\xbce prawos\xc5\x82awne wspomnienie \xc5\x9bw. Szczepana) i b\xc4\x99dzie to dyskryminacj\xc4\x85 innych narod\xc3\xb3w wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad kraju \xe2\x80\x93 jednocze\xc5\x9bnie wskazano, \xc5\xbce Republika Serbska powinna w ci\xc4\x85gu p\xc3\xb3\xc5\x82 roku ustali\xc4\x87 inny dzie\xc5\x84 na obchodzenie Dnia Republiki. Spraw\xc4\x99 do S\xc4\x85du zg\xc5\x82osili Boszniacy, kt\xc3\xb3rzy uznali dat\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99ta za dyskryminacj\xc4\x99 innych grup narodowych wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny. W\xc5\x82adze Republiki Serbskiej nie przyj\xc4\x99\xc5\x82y wyroku s\xc4\x85du podkre\xc5\x9blaj\xc4\x85c m.in. i\xc5\xbc na mocy uk\xc5\x82adu z Dayton cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z s\xc4\x99dzi\xc3\xb3w nie jest obywatelami Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny. 9 stycznia 2016 w entiencie obchodzono Dzie\xc5\x84 Republiki \xe2\x80\x93 w uroczysto\xc5\x9bciach w stolicy, Banja Luce, uczestniczy\xc5\x82 m.in. premier Serbii Aleksandar Vu\xc4\x8di\xc4\x87. W\xc5\x82adze Serbii dystansowa\xc5\x82y si\xc4\x99 od pomys\xc5\x82u referendum, a jego g\xc5\x82\xc3\xb3wnym or\xc4\x99downikiem by\xc5\x82 Milorad Dodik, prezydent Republiki Serbskiej \xe2\x80\x93 podkre\xc5\x9bla\xc5\x82 on jednak, w wywiadzie dla Radia Wolna Europa, \xc5\xbce nie ma ono na celu potencjalnej secesji entienty oraz by\xc4\x87 wyrazem sprzeciwu drogi Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny do Unii Europejskiej (kilka dni przed referendum, 21 wrze\xc5\x9bnia, Unia Europejska zaakceptowa\xc5\x82a wniosek Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny o cz\xc5\x82onkostwo we wsp\xc3\xb3lnocie, kt\xc3\xb3ry przes\xc5\x82ano w lutym). Mimo to cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 lokalnych polityk\xc3\xb3w, po tym jak referendum skrytykowa\xc5\x82a Komisja Wenecka, by\xc5\x82a przeciwna organizacji plebiscytu ze wzgl\xc4\x99du na jego niekonstytucyjno\xc5\x9b\xc4\x87 oraz podwa\xc5\xbcanie uk\xc5\x82adu z Dayton. W opinii ekspert\xc3\xb3w referendum mo\xc5\xbce wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc4\x87 na destabilizacj\xc4\x99, a nawet rozpad Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny, kt\xc3\xb3ra w obecnej strukturze funkcjonuje dzi\xc4\x99ki mi\xc4\x99dzynarodowym ustaleniom z 1995 roku.\n_START_SECTION_\nReferendum\n_START_PARAGRAPH_\nW lutym 2016 prezydent Milorad Dodik zapowiedzia\xc5\x82 zorganizowanie referendum. 25 wrze\xc5\x9bnia uprawnionych do g\xc5\x82osowania w plebiscycie jest ok. 1 200 000 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Republiki Serbskiej. Na kartach znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 pytanie, czy s\xc4\x85 za tym "aby Dzie\xc5\x84 Republiki Serbskiej by\xc5\x82 upami\xc4\x99tniony i obchodzony 9 stycznia?"._NEWLINE_Dystrykt Brczko, jedna z trzech cz\xc4\x99\xc5\x9bci sk\xc5\x82adowych Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny, nie wyrazi\xc5\x82 zgody na przeprowadzenie g\xc5\x82osowania na jego terytorium \xe2\x80\x93 zainteresowani oddawali swoje g\xc5\x82osy w gminach Donji \xc5\xbdabar oraz Bijeljina. Poza terytorium Republiki Serbskiej mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o g\xc5\x82osowa\xc4\x87 w siedmiu krajach: Serbii, Niemczech, Szwajcarii, Austrii, Rosji, Belgii oraz Holandii.\n_START_SECTION_\nWyniki\n_START_PARAGRAPH_\nW referendum wzi\xc4\x99\xc5\x82o udzia\xc5\x82 55,77% uprawnionych, a 99,81% opowiedzia\xc5\x82o si\xc4\x99 za obchodzeniem 9 stycznia Dnia Republiki. Milorad Dodik po zako\xc5\x84czeniu g\xc5\x82osowania przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce by\xc5\x82 to dzie\xc5\x84, kt\xc3\xb3ry zapisze si\xc4\x99 w historii "jako dzie\xc5\x84 serbskiego samookre\xc5\x9blenia" \xe2\x80\x93 s\xc5\x82owa te wypowiedziane zosta\xc5\x82y w Pale, mie\xc5\x9bcie b\xc4\x99d\xc4\x85cym siedzib\xc4\x85 wojskowych oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w Bo\xc5\x9bniackich Serb\xc3\xb3w w czasie wojny domowej.\n_START_SECTION_\nReakcje mi\xc4\x99dzynarodowe\n_START_PARAGRAPH_\nOponentami referendum by\xc5\x82y Stany Zjednoczone oraz Unia Europejska. Mimo obecno\xc5\x9bci na uroczysto\xc5\x9bciach pa\xc5\x84stwowych 9 stycznia 2016 premier Serbii Aleksandar Vu\xc4\x8di\xc4\x87 przyzna\xc5\x82 i\xc5\xbc jego rz\xc4\x85d uwa\xc5\xbca organizacj\xc4\x99 g\xc5\x82osowania za b\xc5\x82\xc4\x99dn\xc4\x85, a jego skutki mog\xc4\x85 doprowadzi\xc4\x87 do destabilizacji ca\xc5\x82ego kraju. Negatywnie na temat plebiscytu wypowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Wysoki Przedstawiciel dla Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny, kt\xc3\xb3ry zauwa\xc5\xbcy\xc5\x82, \xc5\xbce g\xc5\x82osowanie podwa\xc5\xbca ustalenia z Dayton. G\xc5\x82osowanie popar\xc5\x82a Rosja.\n_START_SECTION_\nNast\xc4\x99pstwa\n_START_PARAGRAPH_\n26 wrze\xc5\x9bnia Prokuratura Generalna Bo\xc5\x9bni i Hercegowiny wszcz\xc4\x99\xc5\x82a \xc5\x9bledztwo w sprawie przeprowadzenia referendum.'