b'\n_START_ARTICLE_\nMonaster Vitovnica\n_START_SECTION_\nZa\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nMonaster zosta\xc5\x82 zbudowany w 1291 r. przez serbskiego kr\xc3\xb3la Stefana Milutina, po zwyci\xc4\x99stwie nad bu\xc5\x82garskimi bojarami Dyrmanem i Kudelinem, kt\xc3\xb3rzy wyparli W\xc4\x99gr\xc3\xb3w z ziemi braniczewskiej i utworzyli w\xc5\x82asne ksi\xc4\x99stwo braniczewskie. W\xc4\x99grzy pr\xc3\xb3bowali je zlikwidowa\xc4\x87 w 1285 r., lecz ponie\xc5\x9bli pora\xc5\xbck\xc4\x99. Po nich pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 tego dokona\xc4\x87 tak\xc5\xbce Stefan Dragutin \xe2\x80\x93 z podobnym skutkiem, by\xc5\x82 wi\xc4\x99c zmuszony poprosi\xc4\x87 o pomoc swojego brata Milutina. Ich zjednoczone si\xc5\x82y z\xc5\x82ama\xc5\x82y op\xc3\xb3r Drmana i Kudelina i zaj\xc4\x99\xc5\x82y ca\xc5\x82e terytorium Braniczewa, znajduj\xc4\x85cego si\xc4\x99 od tamtej pory w pa\xc5\x84stwie serbskim. Monaster Vitovnica zosta\xc5\x82 wzniesiony jako wotum dzi\xc4\x99kczynne za to zwyci\xc4\x99stwo.\n_START_SECTION_\nMonaster w XVI wieku\n_START_PARAGRAPH_\nMonaster do\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99sto jest wspominany od wieku XVI, zar\xc3\xb3wno w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach serbskich, jak i tureckich. Wed\xc5\x82ug tureckiego spisu ludno\xc5\x9bci z 1537 r. mieszka\xc5\x82o w nim trzech mnich\xc3\xb3w, a monaster p\xc5\x82aci\xc5\x82 wysoki podatek, co oznacza\xc5\x82o, \xc5\xbce w tamtych czasach najprawdopodobniej by\xc5\x82 dobrze sytuowany finansowo. Wed\xc5\x82ug tureckiego spisu ludno\xc5\x9bci z 1578 r. w monasterze mieszka\xc5\x82o sze\xc5\x9bciu mnich\xc3\xb3w. Z I po\xc5\x82. wieku XVI pochodzi Ewangelia Vitovnicka - r\xc4\x99kopi\xc5\x9bmienny Ewangeliarz umieszczony w 1557 r. w poz\xc5\x82acanej srebrnej oprawie. Ewangeli\xc4\x99 pisano czarnym atramentem, a wa\xc5\xbcniejsze cz\xc4\x99\xc5\x9bci wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniono roztopionym z\xc5\x82otem. Ornamentyka i inicja\xc5\x82y zosta\xc5\x82y wykonane w z\xc5\x82otym, niebieskim, czerwonym i zielonym kolorze, a zdania by\xc5\x82y oddzielane z\xc5\x82otymi kropeczkami_NEWLINE_Ewangelia Vitovnicka znajduje si\xc4\x99 dzi\xc5\x9b w Muzeum Serbskiej Cerkwi Prawos\xc5\x82awnej w Belgradzie pod numerem inwentarzowym 355.\n_START_SECTION_\nMonaster w XVII wieku\n_START_PARAGRAPH_\nLosy monasteru w wieku XVII mo\xc5\xbcna prze\xc5\x9bledzi\xc4\x87 na podstawie informacji zawartych w tam napisanych ksi\xc4\x85\xc5\xbckach. Niekt\xc3\xb3re sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82y w zbombardowanej przez Niemc\xc3\xb3w w kwietniu 1941 r. belgradzkiej Bibliotece Narodowej. Jedna z nich, napisana przed 1620 r. znajduje si\xc4\x99 obecnie w Bibliotece Kijowskiej. Na niej widnieje tekst: \xe2\x80\x9eKsi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 t\xc4\x99 Monasterowi Vitovnica podarowa\xc5\x82 hieromnich Nikifor\xe2\x80\x9d. Z tego okresu zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce tzw. Kielich Vitovnicki z 1652 r., obecnie przechowywany w Muzeum Serbskiej Cerkwi Prawos\xc5\x82awnej w Belgradzie. Wszystkie postacie i aureole na nim s\xc4\x85 poz\xc5\x82acane.\n_START_SECTION_\nMonaster w XIX wieku \xe2\x80\x93 okres odnowy i rozkwitu\n_START_PARAGRAPH_\nPo wyzwoleniu z niewoli tureckiej nast\xc4\x85pi\xc5\x82 szczytowy okres rozkwitu Monasteru. W 1851 r. wykonano freski i ikonostas, wybudowano trzy budynki go\xc5\x9bcinne i dzwonnic\xc4\x99. Inicjatorem i kierownikiem odnowy monasteru, uko\xc5\x84czonej do r. 1856, by\xc5\x82 ihumen Stefan (Bojovi\xc4\x87). Monaster by\xc5\x82 w tak dobrej sytuacji finansowej, \xc5\xbce m\xc3\xb3g\xc5\x82 ponie\xc5\x9b\xc4\x87 koszty wybudowania w 1861 r. szko\xc5\x82y podstawowej we wsi Vitovnica.\n_START_SECTION_\nZniszczenie i odnowa monasteru w XX w.\n_START_PARAGRAPH_\nRozkwit Vitovnicy powstrzyma\xc5\x82y wydarzenia I po\xc5\x82. XX w. W okresie 1915\xe2\x80\x931918 Petrovac i terytorium Mlavy znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w bu\xc5\x82garskiej strefie okupacyjnej. Bu\xc5\x82garzy w 1915 r. wys\xc5\x82ali do obozu igumena vitovnickiego Izajasza (Bogdanovicia); duchowny zosta\xc5\x82 tam zamordowany. \xc5\xbbo\xc5\x82nierze bu\xc5\x82garscy obrabowali monaster i zabrali cenne archiwum, utensylia oraz zwierz\xc4\x99ta, a tak\xc5\xbce przechowywane w monasterze relikwie nieustalonego mnicha z Synaju._NEWLINE_W 1943 r. monaster, kt\xc3\xb3ry nie zosta\xc5\x82 jeszcze odnowiony po tych zniszczeniach, zosta\xc5\x82 spalony przez niemieckie w\xc5\x82adze okupacyjne, pod pretekstem dokonania w pobli\xc5\xbcu klasztoru ataku na niemiecki patrol. Wszystkie budynki go\xc5\x9bcinne i gospodarcze uleg\xc5\x82y zniszczeniu, przetrwa\xc5\x82a jedynie cerkiew. Mnisi ratowali si\xc4\x99 ucieczk\xc4\x85 do pobliskich las\xc3\xb3w, jednak Niemcy pojmali hierodiakona Habakuka (Mom\xc4\x8dilovicia) i skierowali go do obozu w dzielnicy Banjica w Belgradzie, gdzie poni\xc3\xb3s\xc5\x82 \xc5\x9bmier\xc4\x87._NEWLINE_Mnisi Mardariusz, Chryzostom i Sawa zostali zamordowani przez miejscowych komunist\xc3\xb3w w 1945 r. Ponownie zrabowano w\xc3\xb3wczas maj\xc4\x85tek monasterski. Do pustego i spalonego monasteru decyzj\xc4\x85 w\xc5\x82adz cerkiewnych wys\xc5\x82ano w 1946 r. hieromnicha Chryzostoma (Pajicia), jako nowego igumena. W bardzo trudnych warunkach rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 on odbudow\xc4\x99 monasteru. W 1962 r. ihumenem klasztoru zosta\xc5\x82 mnich Tadeusz (\xc5\xa0trbulovi\xc4\x87), kieruj\xc4\x85cy od 1955 r. nieodleg\xc5\x82ym monasterem Gornjak. Odbudow\xc4\x99 monasteru kontynuowali ihumeni Teodor (Arsi\xc4\x87) i \xc5\x81azarz (Rankovi\xc4\x87), dzi\xc4\x99ki czemu monaster zosta\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo odbudowany pomimo wielkich strat poniesiony w pierwszej po\xc5\x82owie XX wieku.'