b'\n_START_ARTICLE_\nKultura janis\xc5\x82awicka\n_START_PARAGRAPH_\nKultura janis\xc5\x82awicka \xe2\x80\x93 p\xc3\xb3\xc5\xbanomezolityczna kultura, zwana r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc cyklem wi\xc5\x9bla\xc5\x84skim. Niekiedy bywa okre\xc5\x9blana technokompleksem/kr\xc4\x99giem janis\xc5\x82awickim. W tym ostatnim uj\xc4\x99ciu grupy wchodz\xc4\x85ce w sk\xc5\x82ad Janis\xc5\x82awicienu traktowane s\xc4\x85 jak kultury. Nazwa jednostki kulturowej zwi\xc4\x85zana jest z miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 Janis\xc5\x82awice ko\xc5\x82o Skierniewic.\n_START_SECTION_\nChronologia, geneza i zanik\n_START_PARAGRAPH_\nRozw\xc3\xb3j owej jednostki kulturowej wyznaczaj\xc4\x85 daty od ok. 6 do ok. 5 tys lat temu. Powstanie tej kultury nie jest do ko\xc5\x84ca poznane, jednak wskazuje si\xc4\x99 na wschodni\xc4\x85 proweniencj\xc4\x99. Pr\xc3\xb3buje si\xc4\x99 doszukiwa\xc4\x87 powi\xc4\x85za\xc5\x84 z kultur\xc4\x85 Montbani i kastelnowsk\xc4\x85. Zanik k. janis\xc5\x82awickiej spowodowany by\xc5\x82 rozwojem kultur neolitycznych, co zapewne wi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 z powolnym przechodzeniem spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci na gospodark\xc4\x99 wytw\xc3\xb3rcz\xc4\x85. Chronologia tej kultury mocno zaz\xc4\x99bia si\xc4\x99 z obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 neolitycznych kultur pochodzenia naddunajskiego. Charakter tej wsp\xc3\xb3\xc5\x82egzystencji, cho\xc4\x87 ciekawy, nie jest jeszcze poznany.\n_START_SECTION_\nObszar wyst\xc4\x99powania i kontekst kulturowy\n_START_PARAGRAPH_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 zjawisk kulturowych uto\xc5\xbcsamianych z omawian\xc4\x85 kultur\xc4\x85 obejmowa\xc5\x82 swym zasi\xc4\x99giem obszary pokryte lasostepem i lasem czyli tereny od g\xc3\xb3rnego Podnieprza a\xc5\xbc po g\xc3\xb3rn\xc4\x85 i \xc5\x9brodkow\xc4\x85 Wis\xc5\x82\xc4\x99. Jednak elementy janis\xc5\x82awickie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 znacznie szerzej, poza zwartym zasi\xc4\x99giem. Na \xc5\x9al\xc4\x85sku i w Wielkopolsce oraz na Kujawach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w kontek\xc5\x9bcie kultury chojnicko-pie\xc5\x84kowskiej. Na wschodzie dochodz\xc4\x85 do Siewierskiego Do\xc5\x84ca, na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy po D\xc5\xbawin\xc4\x99, gdzie mieszaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z grupami kundajskimi.\n_START_SECTION_\nCharakterystyczne wytwory kulturowe\n_START_PARAGRAPH_\nTechnologia wi\xc3\xb3rowa, wi\xc3\xb3ry s\xc4\x85 regularne i masywniejsze ni\xc5\xbc w innych kulturach mezolitycznych. Rdzenie sto\xc5\xbckowate i podsto\xc5\xbckowate. Przy wyrobie zbrojnik\xc3\xb3w stosowano technik\xc4\x99 rylcowcz\xc4\x85 oraz \xc5\x82amanie p\xc3\xb3\xc5\x82surowca. Narz\xc4\x99dzia: skrobacze wielorakie, niekiedy drapacze, rylce, przek\xc5\x82uwacze. Zbrojniki: ostrza janis\xc5\x82awickie (zwane ostrzami typu Wieliszew), tr\xc3\xb3jk\xc4\x85ty, trapezy i p\xc3\xb3\xc5\x82tylczaki wi\xc3\xb3rowe Inwentarz ko\xc5\x9bciany: ostrza z dwiema pazami zbrojonymi wi\xc3\xb3rkami; sztylety z \xc5\x82opatek tura; no\xc5\xbce-skrobacze z k\xc5\x82\xc3\xb3w dzika.\n_START_SECTION_\nOsadnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nObozowiska, przewa\xc5\xbcnie kilkusza\xc5\x82asowe, zak\xc5\x82adano na wydmach oraz terasach rzecznych. Ze stanowiska Grzybowa G\xc3\xb3ra XVIII/59 znana jest jama z paleniskiem, natomiast obok niej znaleziono skupisko rdzeni i ob\xc5\x82upni \xe2\x80\x93 tzw. skarb.\n_START_SECTION_\nObrz\xc4\x85dek pogrzebowy i wierzenia\n_START_PARAGRAPH_\nStanowisko eponimiczne dla tej kultury, \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 ze znaleziskiem grobowym. Zmar\xc5\x82ego z\xc5\x82o\xc5\xbcono w pozycji siedz\xc4\x85cej i posypano ochr\xc4\x85. Prawdopodobnie czerwona barwa mia\xc5\x82 symbolizowa\xc4\x87 krew \xe2\x80\x93 \xc5\xbcycie. Poch\xc3\xb3wek zawiera\xc5\x82 rdzenie i ob\xc5\x82upie\xc5\x84 (krzemie\xc5\x84 czekoladowy), 21 zbrojnik\xc3\xb3w (uk\xc5\x82ad sugeruje p\xc4\x99k strza\xc5\x82), wi\xc3\xb3ry, t\xc5\x82uczek kamienny oraz przedmioty rogowe, ko\xc5\x9bciane oraz z k\xc5\x82\xc3\xb3w dzika. Naszyjnik zawiera\xc5\x82y tak\xc5\xbce dwa groby z Pierkunowa gm. Gi\xc5\xbcycko, gdzie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc u\xc5\xbcyto ochry. Zmar\xc5\x82ych pochowano w pozycji le\xc5\xbc\xc4\x85cej.\n_START_SECTION_\nGospodarka i spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nGospodarka kultury janis\xc5\x82awickiej mia\xc5\x82a charakter typowo mezolityczny, gdy\xc5\xbc po\xc5\x9bwiadczone jest stosowanie przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87 tej kultury \xc5\x82owiectwa, rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwa i zbieractwa. Ludno\xc5\x9b\xc4\x87 janis\xc5\x82awicka preferowa\xc5\x82a krzemie\xc5\x84 dobrej jako\xc5\x9bci. Na stanowiskach polskich jest to w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci krzemie\xc5\x84 czekoladowy, eksploatowany sposobem g\xc3\xb3rniczym (kopalnia w Tomaszowie gm. Oro\xc5\x84sko). Podobnie jak ochra w okolicach Grzybowej G\xc3\xb3ry (Rydno). Obydwa surowce by\xc5\x82y wydobywane i eksportowane na znaczne nieraz odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci.'