b'\n_START_ARTICLE_\nZamek w Muszynie\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nRuiny, pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci wie\xc5\xbcy i muru tarczowego, znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na szczycie stromej g\xc3\xb3ry o wysoko\xc5\x9bci 527 m n.p.m., nazywanej Baszta lub Zamczysko; jest ona cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 pasma Koziej\xc3\xb3wki i wznosi si\xc4\x99 na prawym brzegu Popradu mi\xc4\x99dzy wpadaj\xc4\x85cymi do niego potokami Muszynk\xc4\x85 i Szczawnikiem. W opracowaniach dotycz\xc4\x85cych Muszyny pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 rozbie\xc5\xbcne informacje na temat czasu powstania zamku na g\xc3\xb3rze Baszta; niekt\xc3\xb3re opracowania podaj\xc4\x85, \xc5\xbce zamek ten powsta\xc5\x82 wed\xc5\x82ug tradycji w 1301 roku z fundacji kr\xc3\xb3lewskiej; inne, \xc5\xbce na prze\xc5\x82omie XV i XVI wieku, po zburzeniu najstarszej warowni znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 w Muszynie w wyniku najazdu Macieja Korwina i Tomasza Tarczy z Lipian w 1474 roku. Opracowania na temat zamku zawieraj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc rozbie\xc5\xbcne informacje na temat miejsca, gdzie znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 ta najstarsza warownia; niekt\xc3\xb3re \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a wskazuj\xc4\x85 na szczyt g\xc3\xb3ry Baszta, inne na najwy\xc5\xbcszy szczyt Pasma Koziej\xc3\xb3wka (636 m n.p.m.). Przypuszczalnie starsza warownia poprzedzaj\xc4\x85ca istniej\xc4\x85ce ruiny wznosi\xc5\x82a si\xc4\x99 na wzg\xc3\xb3rzu s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cym z ruinami zamku._NEWLINE_Z wczesnych dokument\xc3\xb3w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owych wynika, \xc5\xbce w 1301 roku dobra w Muszynie wraz z zamkiem P\xc5\x82oche, zbudowanym wed\xc5\x82ug tradycji przez Ber\xc5\xbcewickich herbu Tatry, zosta\xc5\x82y nadane biskupowi krakowskiemu Janowi Muskacie przez kr\xc3\xb3la w\xc4\x99gierskiego W\xc5\x82adys\xc5\x82awa. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej w\xc5\x82\xc4\x85czono je do polskich d\xc3\xb3br koronnych jako kr\xc3\xb3lewszczyzn\xc4\x99; w 1391 roku, za panowania W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Jagie\xc5\x82\xc5\x82y, zosta\xc5\x82y odzyskane dla biskupstwa krakowskiego przez biskupa Jana z Radliczyc (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 podaje, \xc5\xbce dobra te powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y do biskup\xc3\xb3w krakowskich w 1440 roku, gdy biskupem krakowskim by\xc5\x82 Zbigniew Ole\xc5\x9bnicki). Akt z 1468 roku wymienia starost\xc4\x99 muszy\xc5\x84skiego; w dokumencie z 1488 roku pojawia si\xc4\x99 kasztelan muszy\xc5\x84ski._NEWLINE_Zamek na g\xc3\xb3rze Baszta strzeg\xc5\x82 granic mi\xc4\x99dzy Polsk\xc4\x85 a W\xc4\x99grami; jego za\xc5\x82oga czuwa\xc5\x82a nad bezpiecze\xc5\x84stwem szlaku handlowego biegn\xc4\x85cego wzd\xc5\x82u\xc5\xbc Popradu na W\xc4\x99gry. Przez d\xc5\x82ugi czas stanowi\xc5\x82 rezydencj\xc4\x99 starost\xc3\xb3w tzw. Pa\xc5\x84stwa Muszy\xc5\x84skiego (zwanego tak\xc5\xbce kluczem muszy\xc5\x84skim lub kresem muszy\xc5\x84skim), samodzielnej jednostki administracyjnej z w\xc5\x82asn\xc4\x85 administracj\xc4\x85, wojskiem i s\xc4\x85downictwem, pozostaj\xc4\x85cej we w\xc5\x82adaniu biskup\xc3\xb3w krakowskich do rozbior\xc3\xb3w Polski. W XVII wieku, za panowania Jana Kazimierza, zamek w dalszym ci\xc4\x85gu pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcje obronne; zosta\xc5\x82 opuszczony w drugiej po\xc5\x82owie XVIII wieku i popad\xc5\x82 w ruin\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nPlan i konstrukcja\n_START_PARAGRAPH_\nP\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zamku zajmowa\xc5\x82a czworoboczna wie\xc5\xbca o grubych murach, wsparta skarpami. Dziedziniec, na kt\xc3\xb3rym znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc4\x99boka studnia wykuta w skale, mia\xc5\x82 kszta\xc5\x82t zbli\xc5\xbcony do prostok\xc4\x85ta, od wschodu zamyka\xc5\x82 go budynek mieszkalny podzielony na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Strony po\xc5\x82udniowej zamku broni\xc5\x82 podw\xc3\xb3jny mur z w\xc4\x85skim, wyd\xc5\x82u\xc5\xbconym dziedzi\xc5\x84czykiem wewn\xc4\x99trznym. W opracowaniach pojawia si\xc4\x99 informacja, \xc5\xbce mury zamku na g\xc3\xb3rze Baszta wskazuj\xc4\x85 na najdawniejszy spos\xc3\xb3b budowy, tzw. mauergusswerk, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z kamieni obrobionych tylko z jednej strony, rumowiska i wapna; w drugiej po\xc5\x82owie XIX wieku, gdy ruiny by\xc5\x82y lepiej zachowane, w grubym murze wie\xc5\xbcy widoczny by\xc5\x82 niezgrabny komin, utworzony przez obmurowywanie coraz wy\xc5\xbcej podci\xc4\x85ganego okr\xc4\x85g\xc5\x82ego pniaka o grubo\xc5\x9bci 15 cali._NEWLINE_Ruiny zamku w Muszynie s\xc4\x85 tematem rysunk\xc3\xb3w Macieja Bogusza St\xc4\x99czy\xc5\x84skiego oraz Napoleona Ordy; dokumentuj\xc4\x85 one stan zachowania zabytku w po\xc5\x82owie XIX wieku. Wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych opracowa\xc5\x84 wie\xc5\xbca zamku zachowa\xc5\x82a si\xc4\x99 do 1908 roku.'