b'\n_START_ARTICLE_\nChrzest Polski\n_START_PARAGRAPH_\nChrzest Polski \xe2\x80\x93 tradycyjna nazwa chrztu ksi\xc4\x99cia Polan Mieszka I, kt\xc3\xb3ry zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 proces chrystianizacji ziem polskich. Niekiedy uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 go r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc za symboliczne wydarzenie, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82o pocz\xc4\x85tkiem pa\xc5\x84stwa polskiego i polskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a katolickiego. Datuje si\xc4\x99 go zazwyczaj na rok 966, chocia\xc5\xbc nie jest to pewne, gdy\xc5\xbc \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a \xc5\x9bredniowieczne r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 zar\xc3\xb3wno w opisie okoliczno\xc5\x9bci, w jakich dosz\xc5\x82o do chrztu, jak te\xc5\xbc podaj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne daty tego wydarzenia.\n_START_SECTION_\nChronologia wydarze\xc5\x84 i datacja chrztu Polski\n_START_PARAGRAPH_\nChocia\xc5\xbc w oficjalnej historiografii ko\xc5\x9bcielnej i pa\xc5\x84stwowej przyjmuje si\xc4\x99 rok 966 za dat\xc4\x99 chrztu Mieszka, to jednak nie jest to data pewna._NEWLINE_Nie zachowa\xc5\x82o si\xc4\x99 \xc5\xbcadne \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o z X wieku, a w Polsce tak\xc5\xbce z XI wieku, kt\xc3\xb3re przekaza\xc5\x82oby o chrzcie Polski nawet kr\xc3\xb3tk\xc4\x85 wzmiank\xc4\x99. Najstarsza informacja pochodzi z Kroniki Thietmara z Merseburga i zosta\xc5\x82a zapisana w Niemczech w XI wieku, oko\xc5\x82o 50 lat po chrzcie Mieszka. W pocz\xc4\x85tkach XII wieku, a wi\xc4\x99c oko\xc5\x82o 150 lat po chrzcie, jako druga zosta\xc5\x82a zapisana opowie\xc5\x9b\xc4\x87 w Kronice Galla Anonima. Ani Thietmar, ani Gall nie wymienili daty chrztu, natomiast chronologi\xc4\x99 wydarze\xc5\x84 z nim zwi\xc4\x85zanych podali w odmiennej kolejno\xc5\x9bci._NEWLINE_Informacje o chrzcie znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 przypuszczalnie w hipotetycznych, najstarszych rocznikach polskich, kt\xc3\xb3re miano za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 w X wieku. W latach trzydziestych XI wieku roczniki te mia\xc5\x82y ulec zniszczeniu lub zagin\xc4\x85\xc4\x87. P\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze zapisy kronikarskie i rocznikarskie pochodz\xc4\x85 z ustnej tradycji i nie opieraj\xc4\x85 si\xc4\x99 na \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach pisanych, kt\xc3\xb3rych autorzy byli bezpo\xc5\x9brednimi \xc5\x9bwiadkami chrztu Mieszka albo \xc5\xbcyli w tamtych czasach._NEWLINE_W XI\xe2\x80\x93XII wieku, na podstawie przekaz\xc3\xb3w ustnych, ukszta\xc5\x82towa\xc5\x82y si\xc4\x99 dwie r\xc3\xb3\xc5\xbcne tradycje o wydarzeniach zwi\xc4\x85zanych z chrztem Mieszka. Znalaz\xc5\x82y one odbicie w dw\xc3\xb3ch grupach \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 \xe2\x80\x93 rocznik\xc3\xb3w i kronik \xc5\x9bredniowiecznych \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3re w odmienny spos\xc3\xb3b przekaza\xc5\x82y zar\xc3\xb3wno kolejno\xc5\x9b\xc4\x87 wydarze\xc5\x84, jak i dat\xc4\x99 chrztu. Wed\xc5\x82ug przekaz\xc3\xb3w z pierwszej grupy, Mieszko ochrzci\xc5\x82 si\xc4\x99 ju\xc5\xbc po \xc5\x9blubie z Dobraw\xc4\x85, w roku 965, 966 lub 967. Wed\xc5\x82ug przekaz\xc3\xb3w z drugiej grupy, przed rokiem 966 dosz\xc5\x82o do chrztu ksi\xc4\x99cia, a dopiero potem zawarto ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo \xe2\x80\x93 chrzest mia\xc5\x82 miejsce w roku 960, 964 lub 965.\n_START_SECTION_\nRoczniki\n_START_PARAGRAPH_\nZa najstarszy zapis daty chrztu Polski uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 informacj\xc4\x99 w Roczniku dawnym, kt\xc3\xb3ra prawdopodobnie pochodzi z XII wieku. W dw\xc3\xb3ch kr\xc3\xb3tkich zapiskach autor Rocznika poda\xc5\x82, \xc5\xbce w roku 966 Dobrawa przyby\xc5\x82a do Mieszka, a ten w roku 967 przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrzest: DCCCCLXVI Dubrovka venit ad Miskonem; DCCCCLXVII Mysco dux baptizatur._NEWLINE_Oko\xc5\x82o roku 1266 autor Rocznika kapitu\xc5\x82y krakowskiej, przepisuj\xc4\x85c informacje z Rocznika dawnego, skorygowa\xc5\x82 daty wydarze\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych z chrztem o jeden rok. Jako pierwszy poda\xc5\x82, \xc5\xbce Dobrawa przyby\xc5\x82a do Mieszka w roku 965 a ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 ochrzci\xc5\x82 si\xc4\x99 w roku 966: DCCCCLXV Dubrovka ad Meskonem venit; DCCCCLXVI Mesco dux Polonie baptizatur. Nie wyja\xc5\x9bniono jak dot\xc4\x85d w spos\xc3\xb3b niezbity, na jakich podstawach oparto t\xc4\x99 korekt\xc4\x99, jednak pomi\xc4\x99dzy wspomnianymi wy\xc5\xbcej dwoma rocznikami nie jest to jedyne przesuni\xc4\x99cie dat._NEWLINE_Z Rocznika kapitu\xc5\x82y krakowskiej pochodz\xc4\x85 informacje zapisane w drugiej po\xc5\x82owie XIII wieku w Roczniku tzw. wielkopolskim (spisanym w Krakowie) i ma\xc5\x82opolskim Roczniku kr\xc3\xb3tkim. Ten ostatni dodaje pod rokiem 966, \xc5\xbce w\xc3\xb3wczas przyj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 w Polsce wiara katolicka._NEWLINE_Pierwszym rocznikiem wielkopolskim, kt\xc3\xb3ry datowa\xc5\x82 chrzest Polski na rok 966, by\xc5\x82 pochodz\xc4\x85cy z drugiej po\xc5\x82owy XIII wieku Rocznik kapitu\xc5\x82y pozna\xc5\x84skiej. Jego informacje oparte by\xc5\x82y na Roczniku kapitu\xc5\x82y krakowskiej, chocia\xc5\xbc umieszczono je w jednej zapisce: Anno Domini DCCCCLXV Dambrowka de Bohemia nupsit Mesconi duci Polonie quo Mesco sequenti anno baptisatus est. W XIV wieku Spominki gnie\xc5\xbanie\xc5\x84skie poda\xc5\x82y informacj\xc4\x99 identyczn\xc4\x85 z Rocznikiem kapitu\xc5\x82y pozna\xc5\x84skiej. Natomiast XV-wieczny tzw. Rocznik kujawski, w cz\xc4\x99\xc5\x9bci dotycz\xc4\x85cej okresu do 1228 roku by\xc4\x87 mo\xc5\xbce pochodz\xc4\x85cy jeszcze z XIII wieku, poda\xc5\x82 kr\xc3\xb3tko, \xc5\xbce w 966 roku ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 polski Mieszko ochrzci\xc5\x82 si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nRocznik pozna\xc5\x84ski starszy\n_START_PARAGRAPH_\nW spisanym w latach 1253\xe2\x80\x931261 Roczniku pozna\xc5\x84skim starszym zanotowano, \xc5\xbce Mieszko przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrzest w roku 960, a dopiero potem przekazano mu Dobraw\xc4\x99, za\xc5\x9b ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo zawarto w roku 965: Anno domini 960 Mesco dux Polonie, primus christianus Polonus, baptizatus est. Cui anno domini 965 Dambrouca filia ducis Boemorum tradita est in uxorem, de qua anno domini 967 natus est pius Boleslaus._NEWLINE_Dawniejsi badacze uwa\xc5\xbcali, \xc5\xbce autor Rocznika pozna\xc5\x84skiego zasugerowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tekstem Galla Anonima i pod jego wp\xc5\x82ywem u\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 tak\xc4\x85 chronologi\xc4\x99 zdarze\xc5\x84. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie uczeni odrzucaj\xc4\x85 t\xc4\x99 interpretacj\xc4\x99, gdy\xc5\xbc nie ma dowod\xc3\xb3w na to, i\xc5\xbc autor Rocznika zna\xc5\x82 Kronik\xc4\x99 Galla. Zapiski o chrzcie Mieszka i \xc5\x9blubie z Dobraw\xc4\x85 zosta\xc5\x82y najprawdopodobniej przej\xc4\x99te z rocznik\xc3\xb3w czeskich. \xc5\x9awiadcz\xc4\x85 o tym identyczne s\xc5\x82ownictwo, te same zwroty (baptisatus est; primus christianus, uxor; qua natus est), jak te\xc5\xbc identyczny uk\xc5\x82ad zda\xc5\x84 (ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 \xe2\x80\x93 ma\xc5\x82\xc5\xbconka ksi\xc4\x99cia \xe2\x80\x93 syn ksi\xc4\x99cia) z podobnymi przekazami w zachowanych \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach czeskich. Podobie\xc5\x84stwo to mo\xc5\xbcna wyja\xc5\x9bni\xc4\x87 tylko w ten spos\xc3\xb3b, \xc5\xbce zapiska o Mieszku z Rocznika pozna\xc5\x84skiego zosta\xc5\x82a zredagowana na podstawie zapisek z zaginionego Rocznika praskiego dawnego.\n_START_SECTION_\nRocznik \xc5\x9bwi\xc4\x99tokrzyski\n_START_PARAGRAPH_\nW spisanym w XIV wieku Roczniku \xc5\x9bwi\xc4\x99tokrzyskim osiem z dziewi\xc4\x99ciu r\xc4\x99kopis\xc3\xb3w przekaza\xc5\x82o jednobrzmi\xc4\x85ce informacje, \xc5\xbce w 965 roku Mieszko ochrzci\xc5\x82 si\xc4\x99 z ca\xc5\x82ym swym rycerstwem i w Polsce zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta wiara katolicka, a nast\xc4\x99pnie poj\xc4\x85\xc5\x82 za \xc5\xbcon\xc4\x99 Dobraw\xc4\x99, c\xc3\xb3rk\xc4\x99 ksi\xc4\x99cia czeskiego Boles\xc5\x82awa, kt\xc3\xb3ra urodzi\xc5\x82a Boles\xc5\x82awa zwanego Chrobrym. Dalej annalista podaje, \xc5\xbce Mieszko by\xc5\x82 synem Siemomys\xc5\x82a i przez siedem lat przed chrztem by\xc5\x82 \xc5\x9blepy, a po chrzcie odzyska\xc5\x82 wzrok. Na ko\xc5\x84cu przekazuje informacj\xc4\x99, jakoby Mieszko stara\xc5\x82 si\xc4\x99 o koron\xc4\x99 i wys\xc5\x82a\xc5\x82 w tym celu biskupa krakowskiego Lamberta do papie\xc5\xbca Sylwestra. W r\xc4\x99kopisie dziewi\xc4\x85tym Rocznika \xc5\x9bwi\xc4\x99tokrzyskiego na pocz\xc4\x85tku umieszczono informacj\xc4\x99 o \xc5\x9blepocie Mieszka. We wszystkich redakcjach kolejno\xc5\x9b\xc4\x87 wydarze\xc5\x84 jest nast\xc4\x99puj\xc4\x85ca: najpierw chrzest Mieszka, potem ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo z Dobraw\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPr\xc3\xb3by pogodzenia dw\xc3\xb3ch tradycji w XIV i XV wieku\n_START_PARAGRAPH_\nW XIV wieku niekt\xc3\xb3rzy annali\xc5\x9bci zdali sobie spraw\xc4\x99 z faktu, \xc5\xbce dwie odmienne tradycje dotycz\xc4\x85ce chrztu Polski s\xc4\x85 sprzeczne mi\xc4\x99dzy sob\xc4\x85. Pr\xc3\xb3bowali wi\xc4\x99c je w jaki\xc5\x9b spos\xc3\xb3b po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87. Doprowadzi\xc5\x82o to do ustalenia daty chrztu na rok 965 lub 966._NEWLINE_W powsta\xc5\x82ym zapewne w XIV wieku tzw. Roczniku mazowieckim \xc5\x9bci\xc4\x85gni\xc4\x99to przybycie Dobrawy oraz chrzest Mieszka w jedno wydarzenie i umieszczono je pod 965 rokiem. Ni\xc5\xbcej dodano, \xc5\xbce owocem tego zwi\xc4\x85zku by\xc5\x82 Boles\xc5\x82aw Wielki, urodzony w 967 roku. Podobnie wygl\xc4\x85daj\xc4\x85 te wydarzenia w \xc5\x9bwietle przekazu Rocznika kamienieckiego, gdzie informacja o przybyciu w 965 roku Dobrawy i narodzinach w 967 roku Boles\xc5\x82awa rozdzielona jest zapisk\xc4\x85 o tym, \xc5\xbce Mieszko mia\xc5\x82 siostr\xc4\x99 Adelajd\xc4\x99 po\xc5\x9blubion\xc4\x85 przez Gejz\xc4\x99 W\xc4\x99gierskiego._NEWLINE_Inny annalista, Traska, poda\xc5\x82 w swoim roczniku, \xc5\xbce w roku 965 przyby\xc5\x82a do Polski Dobrawa, chrze\xc5\x9bcijanka z Czech. Para ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99ca razem doprowadzi\xc5\x82a do rozkrzewienia wiary chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej w Polsce i ochrzci\xc5\x82a wszystkich, zbudowa\xc5\x82a ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y, ufundowa\xc5\x82a biskupstwa i prepozytury. Traska podaje te\xc5\xbc, i\xc5\xbc Mieszko by\xc5\x82 \xc5\x9blepy przez siedem lat po urodzeniu, a ni\xc5\xbcej w osobnej zapisce dodaje, \xc5\xbce w 967 roku urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 Boles\xc5\x82aw Chrobry. W XV-wiecznym Roczniku krakowskim odnajdujemy identyczne informacje, z wyj\xc4\x85tkiem zapisu o zak\xc5\x82adaniu ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w i biskupstw, jednak przybycie Dobrawy i chrzest \xc5\x9bci\xc4\x85gni\xc4\x99to w jedno wydarzenie, umieszczaj\xc4\x85c je pod rokiem 966._NEWLINE_P\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy, bo XV-wieczny, Rocznik S\xc4\x99dziwoja przekazuje ju\xc5\xbc nieco inne dane. Wed\xc5\x82ug jego zapisek w 965 roku Dobrochna po\xc5\x9blubi\xc5\x82a Mieszka (autor rocznika uwa\xc5\xbca\xc5\x82 j\xc4\x85 za c\xc3\xb3rk\xc4\x99 ksi\xc4\x99cia Wratys\xc5\x82awa i siostr\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Wac\xc5\x82awa), syna Siemomys\xc5\x82a, kt\xc3\xb3ry b\xc4\x99d\xc4\x85c \xc5\x9blepym, przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrzest w Pradze, gdy\xc5\xbc dozna\xc5\x82 cudownego o\xc5\x9bwiecenia. W 967 roku przyszed\xc5\x82 na \xc5\x9bwiat ich syn Boles\xc5\x82aw Wielki. S\xc4\x99dziw\xc3\xb3j poda\xc5\x82 jako pierwszy, i\xc5\xbc chrzest Mieszka nast\xc4\x85pi\xc5\x82 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w Pradze.\n_START_SECTION_\nRocznik ma\xc5\x82opolski\n_START_PARAGRAPH_\nAutorzy, redaktorzy i kopi\xc5\x9bci XV-wiecznego Rocznika ma\xc5\x82opolskiego mieli sprzeczne zdania, co do chronologii i datacji chrztu Polski. Rocznik ten jest przyk\xc5\x82adem komplikacji, jakie powodowa\xc5\x82y dwie r\xc3\xb3\xc5\xbcne tradycje historyczne. Zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 cztery r\xc4\x99kopisy tego dzie\xc5\x82a, w zdecydowanej wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci informacji jednorodne. Jednak\xc5\xbce przy zapisywaniu okoliczno\xc5\x9bci chrztu Polski, w czterech r\xc4\x99kopisach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 cztery odr\xc4\x99bne wersje wydarze\xc5\x84 i trzy r\xc3\xb3\xc5\xbcne daty chrztu._NEWLINE_W R\xc4\x99kopisie lubi\xc5\x84skim zanotowano, \xc5\xbce Mieszko ochrzci\xc5\x82 si\xc4\x99 w roku 964 z innymi Polakami: 964 Mesco dux cum Polonis sacrum baptisma consecuntur. Natomiast w R\xc4\x99kopisie kr\xc3\xb3lewieckim zmieniono ten zapis na informacje, \xc5\xbce w roku 965 D\xc4\x85br\xc3\xb3wka przyby\xc5\x82a do Mieszka, a w 966 roku Mieszko ochrzci\xc5\x82 si\xc4\x99 z Polakami: 965 Dambrovca venit ad Meskonem; 966 Misco cum Polonis baptizatur. W Kodeksie szamotulskim w og\xc3\xb3le pomini\xc4\x99to notatk\xc4\x99 o chrzcie, zostawiaj\xc4\x85c jedynie informacj\xc4\x99 o przybyciu w 965 roku do Polski D\xc4\x85br\xc3\xb3wki i za\xc5\x82o\xc5\xbceniu przez ni\xc4\x85 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. Natomiast w Kodeksie Kuropatnickiego pod rokiem 965 odnotowano zar\xc3\xb3wno przybycie D\xc4\x85br\xc3\xb3wki, jak i chrzest wszystkich Polak\xc3\xb3w: excellentissmus dux Mesko eccepit Dubrowkam sibi in uxorem, videlicet de Bohemia, qui ambo Christiani fidelissimi in Polonia efficiuntur et omnes Poloni baptizantur.\n_START_SECTION_\nRoczniki D\xc5\x82ugosza\n_START_PARAGRAPH_\nW drugiej po\xc5\x82owie XV wieku przed problemem pogodzenia sprzecznych informacji dotycz\xc4\x85cych chrztu Polski stan\xc4\x85\xc5\x82, pisz\xc4\x85c swoje Roczniki, Jan D\xc5\x82ugosz. Pozostawi\xc5\x82 on tekst przedstawiaj\xc4\x85cy w spos\xc3\xb3b najobszerniejszy i najbardziej sugestywny przebieg wydarze\xc5\x84. Opowiadanie D\xc5\x82ugosza zosta\xc5\x82o uznane, zaraz po publikacji, za najbardziej wiarygodne, wi\xc4\x99c nie kwestionowano jego prawdziwo\xc5\x9bci a\xc5\xbc do XIX wieku. Wszystkie dzie\xc5\x82a historyczne mi\xc4\x99dzy XV a XIX wiekiem powtarzaj\xc4\x85, bardziej lub mniej wiernie, informacje zawarte na kartach Rocznik\xc3\xb3w._NEWLINE_D\xc5\x82ugosz ustali\xc5\x82 dat\xc4\x99 chrztu Polski na rok 965. W tym samym roku mia\xc5\x82a przyby\xc4\x87 \xe2\x80\x93 jego zdaniem \xe2\x80\x93 z Czech do Polski Dobrawa. Warunkiem ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa by\xc5\x82o nawr\xc3\xb3cenie Mieszka (kt\xc3\xb3rego D\xc5\x82ugosz zwa\xc5\x82 Mieczys\xc5\x82awem, gdy\xc5\xbc twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce takie imi\xc4\x99 przyj\xc4\x85\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 na chrzcie). W ten spos\xc3\xb3b Mieszko sta\xc5\x82 si\xc4\x99 chrze\xc5\x9bcijaninem i rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wprowadzanie nowej wiary w Polsce. Jako miejsce chrztu D\xc5\x82ugosz wskaza\xc5\x82 Gniezno._NEWLINE_Rok Pa\xc5\x84ski 965. Za namow\xc4\x85 m\xc4\x99\xc5\xbc\xc3\xb3w katolickich i pobo\xc5\xbcnych Mieczys\xc5\x82aw rozkaza\xc5\x82 usun\xc4\x85\xc4\x87 siedem na\xc5\x82o\xc5\xbcnic, z kt\xc3\xb3rymi \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a go mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 cielesna, aby pieszczoty kobiece nie utrzymywa\xc5\x82y go w ba\xc5\x82wochwalstwie, do kt\xc3\xb3rego przywyk\xc5\x82; zerwawszy z nimi \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87 wys\xc5\x82a\xc5\x82 swat\xc3\xb3w do ksi\xc4\x99cia Czech, Boles\xc5\x82awa, rodzonego brata i zab\xc3\xb3jcy \xc5\x9bw. Wac\xc5\x82awa, aby prosili dla niego o jego c\xc3\xb3rk\xc4\x99 D\xc4\x85br\xc3\xb3wk\xc4\x99 na jedyn\xc4\x85 i prawowit\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x99. Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Boles\xc5\x82aw odpowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce nie odrzuci\xc5\x82by tak znakomitego i niepospolitego zi\xc4\x99cia, gdyby \xc3\xb3w porzuci\xc5\x82 poga\xc5\x84skie obyczaje i przyj\xc4\x85\xc5\x82 zasady \xc5\x9bwi\xc4\x99tej wiary katolickiej, inaczej bowiem nigdy, w \xc5\xbcaden spos\xc3\xb3b nie wyda swej c\xc3\xb3rki za ksi\xc4\x99cia poga\xc5\x84skiego, czciciela bog\xc3\xb3w; tak samo odpowiedzia\xc5\x82a ksi\xc4\x99\xc5\xbcniczka D\xc4\x85br\xc3\xb3wka dostojnikom i pos\xc5\x82om Mieczys\xc5\x82awa, kiedy j\xc4\x85 zapytali o zamierzony zwi\xc4\x85zek: \xc5\xbce nie przystoi jej, chrze\xc5\x9bcijance, po\xc5\x9blubi\xc4\x87 ba\xc5\x82wochwalc\xc4\x99, skoro jednak Mieczys\xc5\x82aw ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Polski porzuci szpetne bo\xc5\xbcyszcza i odrodzi si\xc4\x99 wod\xc4\x85 chrztu, nie odm\xc3\xb3wi p\xc3\xb3j\xc5\x9bcia za niego._NEWLINE_Kiedy odpowied\xc5\xba ta dosz\xc5\x82a do Polski, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Polski Mieczys\xc5\x82aw zebrawszy liczn\xc4\x85 rad\xc4\x99, pyta\xc5\x82 si\xc4\x99, co mu nale\xc5\xbcy czyni\xc4\x87, a wobec r\xc3\xb3\xc5\xbcnych zda\xc5\x84 swoich wielmo\xc5\xbc\xc3\xb3w, spodoba\xc5\x82o mu si\xc4\x99 rzecz prze\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 na dzie\xc5\x84 nast\xc4\x99pny. Ale nocy nast\xc4\x99pnej Opatrzno\xc5\x9b\xc4\x87 Boska, ulitowawszy si\xc4\x99 nad utrapieniem d\xc5\x82ugo b\xc5\x82\xc4\x85dz\xc4\x85cych Polak\xc3\xb3w, natchn\xc4\x99\xc5\x82a podczas spoczynku ksi\xc4\x99cia Polski Mieczys\xc5\x82awa i wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 jego doradc\xc3\xb3w i poleci\xc5\x82a im w\xc5\x82adczym rozkazem, aby postawionego sobie warunku nie zlekcewa\xc5\xbcyli i aby zapewnili odt\xc4\x85d szcz\xc4\x99\xc5\x9bcie kr\xc3\xb3lestwu przez przyj\xc4\x99cie wiary. Poruszy\xc5\x82o to objawienie o ksi\xc4\x99cia Polski, i dostojnik\xc3\xb3w, i zgodnie podj\xc4\x99li uchwa\xc5\x82\xc4\x99 o przyj\xc4\x99ciu religii chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej._NEWLINE_W Polsce by\xc5\x82o wielu ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t, dostojnik\xc3\xb3w i wielmo\xc5\xbc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy mocno odradzali przyj\xc4\x99cie wiary chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej, jedni m\xc3\xb3wili, \xc5\xbce wiara chrze\xc5\x9bcijan jest podejrzana, inni \xc5\xbce jej przepisy b\xc4\x99d\xc4\x85 za trudne, inni, \xc5\xbce nie jest dobrze pogardzi\xc4\x87 dobrodziejstwem tradycji ojcowskiej i wolne karki zgina\xc4\x87 pod jarzmo wiary dot\xc4\x85d nieznanej. Te jednak i inne liczne sprzeciwy \xc5\x82atwo rozwik\xc5\x82a\xc5\x82a Opatrzno\xc5\x9b\xc4\x87 Boska, kt\xc3\xb3ra darzy zbawieniem kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w, ulitowawszy si\xc4\x99 nad udr\xc4\x99k\xc4\x85 d\xc5\x82ugo b\xc5\x82\xc4\x85dz\xc4\x85cych Polak\xc3\xb3w, natchn\xc4\x99\xc5\x82a ich zgod\xc4\x85 i czci\xc4\x85 dla chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej religii, aby nie stali si\xc4\x99 przedmiotem pogardy Czech\xc3\xb3w i innych lud\xc3\xb3w, gdyby j\xc4\x85 odrzucili._NEWLINE_Dziewic\xc4\x99 D\xc4\x85br\xc3\xb3wk\xc4\x99 odprowadzi\xc5\x82o wraz ze swatami ksi\xc4\x99cia Mieczys\xc5\x82awa wielu mo\xc5\xbcnych i rycerzy czeskich wielkim kosztem i z wielk\xc4\x85 okaza\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85; wioz\xc5\x82a ze sob\xc4\x85 posag i wypraw\xc4\x99 rzadkie i niepospolite, aby by\xc5\x82y r\xc3\xb3wne i godne zar\xc3\xb3wno te\xc5\x9bcia, jak zi\xc4\x99cia; wyszli naprzeciw niej ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Mieszko ze swoimi baronami i dostojnikami polskimi, jako te\xc5\xbc wszystkie stany i wjazd jej przyj\xc4\x99to wspaniale i z dostojna czci\xc4\x85; dla uczczenia jej przyby\xc5\x82y do Gniezna z rozkazu ksi\xc4\x99cia najznakomitsze matrony i dziewice polskie, przystrojone w klejnoty, z\xc5\x82oto, srebro i inne ozdoby. Po niewielu dniach ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Mieczys\xc5\x82aw, pouczony dostatecznie o artyku\xc5\x82ach prawowitej wiary i jej obrz\xc4\x85dku przez m\xc4\x99\xc5\xbc\xc3\xb3w pobo\xc5\xbcnych i wiod\xc4\x85cych pustelnicze \xc5\xbcycie w jego kraju, kt\xc3\xb3rych specjalnie przyzywa\xc5\x82, wyrzek\xc5\x82 si\xc4\x99 ciemno\xc5\x9bci dawnego b\xc5\x82\xc4\x99du, przyj\xc4\x85\xc5\x82 wraz z najznakomitszym rycerzami i baronami, i najprzedniejszymi przedstawicielami miast Polski zasady najzbawienniejszej, prawowitej religii katolickiej, u\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 pocz\xc4\x85tki swojego nawr\xc3\xb3cenia z ciemno\xc5\x9bci zabobonu na \xc5\x9bwiat\xc5\x82o wiary w wodzie chrztu, przyj\xc4\x85\xc5\x82 w Gnie\xc5\xbanie chrzest \xc5\x9bwi\xc4\x99ty i z\xc5\x82o\xc5\xbcywszy w falach odnowienia dawne grzechy, odrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w nowej niewinno\xc5\x9bci duszy i dzieci\xc4\x99ctwie \xc5\xbcywota, zmywaj\xc4\x85c w chrzcielnicy \xc5\x9blady zar\xc3\xb3wno uczynk\xc3\xb3w, jak bo\xc5\xbcyszcz, powo\xc5\x82any z ciemno\xc5\x9bci zamierzch\xc5\x82ej \xc5\x9blepoty ba\xc5\x82wochwalstwa do poznania i czysto\xc5\x9bci prawowitej wiary i religii, \xc5\x9bwiat\xc5\x82em tej\xc5\xbce wiary roznieciwszy \xc5\x9bwiat\xc5\x82o przyrodzonego rozs\xc4\x85dku, kt\xc3\xb3rego mu Najwy\xc5\xbcszy udzieli\xc5\x82; o\xc5\x9bwiecony za \xc5\x82ask\xc4\x85 \xc5\x9bw. Ducha, odrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z wody i z ducha i zarzuciwszy dawne imi\xc4\x99 Mieszko, jako barbarzy\xc5\x84skie, przezwa\xc5\x82 si\xc4\x99 Mieczys\xc5\x82awem. Tak\xc5\xbce rodzona jego siostra otrzyma\xc5\x82a \xc5\x9bwi\xc4\x99ty znak wiary, zosta\xc5\x82a katoliczk\xc4\x85 i nadano jej imi\xc4\x99 Adelajda_NEWLINE_Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Mieczys\xc5\x82aw, przyj\xc4\x85wszy sakrament chrztu, tego samego dnia dost\xc4\x85pi\xc5\x82 innego sakramentu wed\xc5\x82ug obrz\xc4\x85dku katolickiego \xe2\x80\x93 po\xc5\x9blubi\xc5\x82 dziewic\xc4\x99 D\xc4\x85br\xc3\xb3wk\xc4\x99 i najszcz\xc4\x99\xc5\x9bliwiej przez kilka dni obchodzi\xc5\x82 z ni\xc4\x85 za\xc5\x9blubiny w Gnie\xc5\xbanie, zaprosiwszy s\xc4\x85siednich ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t. Ka\xc5\xbcdy zaproszony biesiadnik przyjmowany by\xc5\x82 bogato i wyszukanie; urz\xc4\x85dzono wiele zabaw i widowisk na cze\xc5\x9b\xc4\x87 ksi\xc4\x99cia, celem u\xc5\x9bwietnienia odbywaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9bci. Gdy je uko\xc5\x84czono, s\xc4\x85siedni ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99ta oraz baronowie i dostojnicy czescy, uczczeni przez Mieszka kosztownymi podarkami, kiedy powr\xc3\xb3cili w ojczyste strony, szeroko powszechnie rozpowiadali o hojno\xc5\x9bci ksi\xc4\x99cia Mieczys\xc5\x82awa, o jego \xc5\x82askawo\xc5\x9bci i bogactwie. Od tej pory ca\xc5\x82y kraj polski wszed\xc5\x82 w s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99tej wiary katolickiej i dzi\xc4\x99ki najgorliwszym staraniom ksi\xc4\x99cia Mieczys\xc5\x82awa i jego \xc5\xbcony D\xc4\x85br\xc3\xb3wki Polacy o\xc5\x9bwieceni zostali za \xc5\x82ask\xc4\x85 Bo\xc5\xbc\xc4\x85 \xc5\x9bwiat\xc5\x82em wiary, wtedy kiedy zasiada\xc5\x82 na katedrze Piotrowej Leon VIII narodowo\xc5\x9bci rzymskiej, kt\xc3\xb3ry w tym samym roku odszed\xc5\x82 od spraw ziemskich i nast\xc4\x85pi\xc5\x82 po nim jako wikariusz Chrystusa zgodnie wybrany Stefan VII, narodowo\xc5\x9bci niemieckiej; wed\xc5\x82ug innych Jan XIII, pochodz\xc4\x85cy z Narni, niekt\xc3\xb3rzy pisz\xc4\x85 XII.\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82adys\xc5\x82aw Abraham\n_START_PARAGRAPH_\nOd ko\xc5\x84ca XVIII wieku uczeni zacz\xc4\x99li kwestionowa\xc4\x87 ustalenia Jana D\xc5\x82ugosza. Rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 dyskusje i polemiki, kt\xc3\xb3re koncentrowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na przyczynach decyzji Mieszka, jego imieniu chrzestnym, okoliczno\xc5\x9bciach chrztu, czy te\xc5\xbc miejscu tego aktu. Problemy te znalaz\xc5\x82y odzwierciedlenie w dzie\xc5\x82ach Adama Naruszewicza, Jana Bandkiego, Joachima Lelewela, J\xc3\xb3zefa \xc5\x81ukaszewicza czy Melchiora Buli\xc5\x84skiego. Przedstawione tam interpretacje zosta\xc5\x82y jednak odrzucone przez p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsz\xc4\x85 nauk\xc4\x99._NEWLINE_Dzie\xc5\x82em, kt\xc3\xb3re w oparciu o wszystkie \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a historyczne, wyczerpuj\xc4\x85co i ca\xc5\x82o\xc5\x9bciowo przedstawi\xc5\x82o zagadnienie chrztu Mieszka, by\xc5\x82a monografia Organizacja Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w Polsce do po\xc5\x82owy XII wieku pi\xc3\xb3ra W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Abrahama z 1890 roku (uzupe\xc5\x82niona w drugim wydaniu z roku 1893). Abraham dowodzi\xc5\x82 w niej, \xc5\xbce ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo mi\xc4\x99dzy Dobraw\xc4\x85 a Mieszkiem zawarto w roku 965, natomiast do chrztu ksi\xc4\x99cia dosz\xc5\x82o w roku 966._NEWLINE_Ramy czasowe, w kt\xc3\xb3rych mog\xc5\x82o doj\xc5\x9b\xc4\x87 do chrztu Mieszka zakre\xc5\x9bli\xc5\x82 Abraham na podstawie Dziej\xc3\xb3w saskich Widukinda z Korbei. Kronikarz ten wspomnia\xc5\x82 o zwyci\xc4\x99stwie nad Mieszkiem saskiego renegata Wichmana w roku 963. Przy tej okazji Widukind nazwa\xc5\x82 Polan \xe2\x80\x9ebarbarzy\xc5\x84cami\xe2\x80\x9d. O dwa kr\xc3\xb3tkie ust\xc4\x99py dalej powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 kronikarz znowu do Mieszka, pod rokiem 967, i nazwa\xc5\x82 w\xc5\x82adc\xc4\x99 Polan \xe2\x80\x9eprzyjacielem cesarza\xe2\x80\x9d (amicus imperatori). Wed\xc5\x82ug Abrahama, Mieszko w r. 963 zaliczony do barbarzy\xc5\x84c\xc3\xb3w by\xc5\x82 nieochrzczony, a w r. 967 jako przyjaciel cesarza \xe2\x80\x93 chrze\xc5\x9bcijaninem._NEWLINE_Analizuj\xc4\x85c dwa najstarsze przekazy o chrzcie, Thietmara z Merseburga i Galla Anonima, Abraham stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce oba maj\xc4\x85 charakter legendarny. Jednak\xc5\xbce za bardziej wiarygodn\xc4\x85 uzna\xc5\x82 opowie\xc5\x9b\xc4\x87 Thietmara. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc5\x82\xc3\xb3wna tego podania zdaje si\xc4\x99 mie\xc4\x87 za t\xc5\x82o fakt rzeczywisty, o kt\xc3\xb3rym za \xc5\xbcycia Thietmara jeszcze dobrze pami\xc4\x99tano, tj. \xc5\xbce chrzest Mieszka nast\xc4\x85pi\xc5\x82 po jego \xc5\x9blubie. Abraham uzasadni\xc5\x82 swoj\xc4\x85 tez\xc4\x99 tak\xc5\xbce na gruncie prawnym: ustawodawstwo ko\xc5\x9bcielne, kt\xc3\xb3re dzi\xc5\x9b uwa\xc5\xbca ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo mi\xc4\x99dzy chrze\xc5\x9bcijaninem a nieochrzczonym za niewa\xc5\xbcne, pod\xc3\xb3wczas nie sta\xc5\x82o jeszcze na tym stanowisku; ustawodawstwo za\xc5\x9b rzymskie zabrania\xc5\x82o tylko ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stw z \xc5\xbcydami, a i \xc5\x9bwieckie prawo franko\xc5\x84skie podobnych zakaz\xc3\xb3w nie zna._NEWLINE_Ustalaj\xc4\x85c daty ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa i chrztu Abraham uzna\xc5\x82, \xc5\xbce najbardziej wiarygodne s\xc4\x85 dwie najstarsze \xe2\x80\x93 jego zdaniem \xe2\x80\x93 datacje, czyli Rocznika dawnego oraz Rocznika kapitu\xc5\x82y krakowskiej. Oba roczniki, wed\xc5\x82ug jego opinii, mia\xc5\x82y wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 podstaw\xc4\x99, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 by\xc5\x82a zaginiona tablica paschalna, a autor Rocznika dawnego pomyli\xc5\x82 si\xc4\x99 przy przepisywaniu dat z tablicy, co p\xc3\xb3\xc5\xbaniej poprawiono przy redagowaniu Rocznika kapitu\xc5\x82y krakowskiej. Dwa jednak posiadamy roczniki najdawniejsze, kt\xc3\xb3re widocznie z jednego pochodz\xc4\x85 \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a, tj. Rocznik \xc5\x9bwi\xc4\x99tokrzyski dawny i Rocznik kapitu\xc5\x82y krakowskiej, lecz oba w\xc5\x82a\xc5\x9bnie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 o rok w dacie chrztu Mieszka (r. 966 lub 967). Prawdopodobnie zapiski te, jak s\xc5\x82usznie zauwa\xc5\xbcano, zosta\xc5\x82y spisane z pami\xc4\x99ci, na tablicy paschalnej, sk\xc4\x85d przy odpisywaniu daty o rok zosta\xc5\x82y posuni\xc4\x99te. Dat\xc4\x85 wi\xc4\x99c chrztu Mieszka by\xc5\x82by r. 966._NEWLINE_Twierdzenia Abrahama zosta\xc5\x82y w pocz\xc4\x85tkach XX wieku zaakceptowane przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 historyk\xc3\xb3w. Dzie\xc5\x82o tego uczonego jest wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie nadal uwa\xc5\xbcane za podstawowe i niezast\xc4\x85pione przez \xc5\xbcadne inne, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze. Mimo sprostowa\xc5\x84 i uzupe\xc5\x82nie\xc5\x84, og\xc3\xb3lny, powszechnie znany obraz wydarze\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych z chrztem Polski, przedstawiony przez Abrahama, nie uleg\xc5\x82 zmianie. W okresie mi\xc4\x99dzywojennym ustalenia tego uczonego sta\xc5\x82y si\xc4\x99 podstaw\xc4\x85 syntez historii Polski i podr\xc4\x99cznik\xc3\xb3w szkolnych, zosta\xc5\x82y te\xc5\xbc zaakceptowane przez \xc5\x9brodowiska ko\xc5\x9bcielne. Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej, zar\xc3\xb3wno w oficjalnej historiografii pa\xc5\x84stwowej, jak i ko\xc5\x9bcielnej, nie podwa\xc5\xbcano jego tez, a na ich podstawie zorganizowano obchody 1000-lecia chrztu i pa\xc5\x84stwowo\xc5\x9bci polskiej w roku 1966.\n_START_SECTION_\nPrzyczyny i okoliczno\xc5\x9bci chrztu Polski\n_START_PARAGRAPH_\nZapiski rocznikarskie i opowie\xc5\x9bci kronikarzy \xc5\x9bredniowiecznych pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y kolejnym pokoleniom uczonych do pr\xc3\xb3b odtworzenia przyczyn oraz przebiegu wydarze\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych z chrystianizacj\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa Polan. Krytyczne badania trwaj\xc4\x85 ponad 200 lat, a literatura po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona temu zagadnieniu jest ogromna. Przeprowadzono wiele dyskusji i polemik, kt\xc3\xb3re koncentrowa\xc5\x82y si\xc4\x99 przede wszystkim na przyczynach decyzji Mieszka, jego imieniu chrzestnym, miejscu aktu chrztu, czy te\xc5\xbc charakterze pierwszej misji chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej._NEWLINE_W pracach wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci historyk\xc3\xb3w, zw\xc5\x82aszcza w okresie mi\xc4\x99dzywojennym i PRL, podkre\xc5\x9blano znaczenie roku 963 (lub 964) dla dziej\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwa Mieszka. Mia\xc5\x82o wtedy doj\xc5\x9b\xc4\x87 do pierwszego konfliktu zbrojnego z Niemcami. W wyniku kl\xc4\x99ski wojsk pola\xc5\x84skich, a tak\xc5\xbce w obliczu tworzenia przez cesarza Ottona I arcybiskupstwa w Magdeburgu (z granicami, kt\xc3\xb3re obejmowa\xc5\x82y ziemie polskie), Mieszko mia\xc5\x82 zdecydowa\xc4\x87 si\xc4\x99 na przyj\xc4\x99cie chrztu z r\xc4\x85k czeskich, aby zapobiec dalszej ekspansji niemieckiej. Teza ta zyska\xc5\x82a tak du\xc5\xbc\xc4\x85 popularno\xc5\x9b\xc4\x87, \xc5\xbce zamieni\xc5\x82a si\xc4\x99 w stereotyp, kt\xc3\xb3ry zdominowa\xc5\x82 polskie pi\xc5\x9bmiennictwo historyczne, zw\xc5\x82aszcza publicystyk\xc4\x99 i literatur\xc4\x99 pi\xc4\x99kn\xc4\x85._NEWLINE_Tez\xc4\x99 o zagro\xc5\xbceniu niemieckim jako przyczynie chrztu, zakwestionowa\xc5\x82 ju\xc5\xbc W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Abraham. Najpe\xc5\x82niejsz\xc4\x85 wizj\xc4\x99 okoliczno\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zanych z chrztem Polski przedstawili Henryk \xc5\x81owmia\xc5\x84ski i Gerard Labuda, kt\xc3\xb3rzy poszli \xc5\x9bladami Abrahama. Uczeni ci po\xc5\x9bwi\xc4\x99cili niemal ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie studiom nad t\xc4\x85 problematyk\xc4\x85 i zbudowali sp\xc3\xb3jn\xc4\x85 hipotez\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie uwa\xc5\xbcana jest za najbardziej wiarygodn\xc4\x85. By\xc5\x82o to u schy\xc5\x82ku XX wieku niezwykle wa\xc5\xbcne osi\xc4\x85gni\xc4\x99cie, gdy\xc5\xbc do rekonstrukcji okoliczno\xc5\x9bci chrztu Mieszka, \xc5\x81owmia\xc5\x84ski i Labuda dysponowali nielicznymi informacjami \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owymi.\n_START_SECTION_\nSytuacja polityczna\n_START_PARAGRAPH_\nSzczeg\xc3\xb3\xc5\x82owa analiza \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 doprowadzi\xc5\x82a \xc5\x81owmia\xc5\x84skiego i Labud\xc4\x99 do wniosku, \xc5\xbce w latach sze\xc5\x9b\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych X wieku Mieszko nie walczy\xc5\x82 z Niemcami, ale z zamieszkuj\xc4\x85cymi p\xc3\xb3\xc5\x82nocne Po\xc5\x82abie Wieletami. Konflikt toczy\xc5\x82 si\xc4\x99 o Pomorze Zachodnie, a Wieleci zawarli przeciwko Polanom sojusz z Czechami._NEWLINE_Od po\xc5\x82owy X wieku Wieleci dokonywali \xc5\x82upie\xc5\xbcczych najazd\xc3\xb3w na Saksoni\xc4\x99. W wyprawach odwetowych dwukrotnie wzi\xc4\x85\xc5\x82 osobi\xc5\x9bcie udzia\xc5\x82 Otton I. Wykorzystuj\xc4\x85c t\xc4\x99 sytuacj\xc4\x99 Mieszko zaatakowa\xc5\x82 Wielet\xc3\xb3w od wschodu. Jednak, gdy w roku 961 Otton wyruszy\xc5\x82 z wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 wojsk na wypraw\xc4\x99 do Italii po koron\xc4\x99 cesarsk\xc4\x85, Wieleci skoncentrowali si\xc4\x99 na walce z Polanami i pozyskali sojusznika w Wichmanie \xe2\x80\x93 renegacie saskim, spokrewnionym z najbardziej wp\xc5\x82ywowymi rodami niemieckimi. Wichman d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do obalenia ksi\xc4\x99cia saskiego Hermanna Billunga._NEWLINE_Wieleci wsparci przez Wichmana i Czech\xc3\xb3w, dwukrotnie pokonali Mieszka \xe2\x80\x93 zabili mu brata i zdobyli ogromne \xc5\x82upy. Kl\xc4\x99ska Polan spowodowa\xc5\x82a, \xc5\xbce Mieszko znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w bardzo trudnej sytuacji. Rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wi\xc4\x99c rozmowy, kt\xc3\xb3rych celem by\xc5\x82o os\xc5\x82abienie Wielet\xc3\xb3w poprzez zerwanie ich koalicji z Czechami._NEWLINE_Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Polan uzyska\xc5\x82 poparcie cesarza niemieckiego. Otton I liczy\xc5\x82 na si\xc5\x82\xc4\x99 wojskow\xc4\x85 Mieszka w walce z Wichmanem i Wieletami oraz pacyfikacj\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodniej granicy Rzeszy. W tych okoliczno\xc5\x9bciach, pod protektoratem cesarza, dosz\xc5\x82o do zawarcia przymierza pola\xc5\x84sko-czeskiego, kt\xc3\xb3rego elementem i gwarancj\xc4\x85 by\xc5\x82o ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo Mieszka z c\xc3\xb3rk\xc4\x85 Boles\xc5\x82awa I Srogiego, Dobraw\xc4\x85._NEWLINE_Mieszko, przyjmuj\xc4\x85c chrzest, rozbi\xc5\x82 sojusz czesko-wielecki. 22 wrze\xc5\x9bnia 967 roku odni\xc3\xb3s\xc5\x82 walne zwyci\xc4\x99stwo nad Wolinianami, plemieniem wchodz\xc4\x85cym w sk\xc5\x82ad zwi\xc4\x85zku Wielet\xc3\xb3w. W bitwie, kt\xc3\xb3ra prawdopodobnie rozegra\xc5\x82a si\xc4\x99 na Pomorzu Zachodnim, dowodzeni przez Wichmana Wolinianie zostali ca\xc5\x82kowicie rozgromieni przez Polan wspieranych przez dwa hufce czeskie, licz\xc4\x85ce 300 jezdnych, przys\xc5\x82ane przez Boles\xc5\x82awa Srogiego. W ten spos\xc3\xb3b Mieszko uchroni\xc5\x82 pa\xc5\x84stwo Polan nie tylko od zagro\xc5\xbcenia, kt\xc3\xb3re w ka\xc5\xbcdej chwili mog\xc5\x82o przerodzi\xc4\x87 si\xc4\x99 w katastrof\xc4\x99 militarn\xc4\x85 i polityczn\xc4\x85, ale wszed\xc5\x82 w bliskie stosunki z cesarstwem. Stawia\xc5\x82o to pa\xc5\x84stwo Polan w zupe\xc5\x82nie innej pozycji, ni\xc5\xbc podporz\xc4\x85dkowane cesarstwu Czechy, czy zwalczane przez Niemc\xc3\xb3w Po\xc5\x82abie. Nawet po \xc5\x9bmierci Dobrawy, a\xc5\xbc do po\xc5\x82owy lat osiemdziesi\xc4\x85tych X wieku, Mieszko opiera\xc5\x82 swoj\xc4\x85 polityk\xc4\x99 na sojuszu polsko-czeskim i przyja\xc5\xbani z cesarstwem.\n_START_SECTION_\nPrzyczyny decyzji Mieszka o chrzcie\n_START_PARAGRAPH_\nWiele domniemanych przyczyn chrztu Polski, o kt\xc3\xb3rych pisali w XX wieku niekt\xc3\xb3rzy historycy, publicy\xc5\x9bci i pisarze, wprowadzono do nauki i literatury sztucznie, bez najmniejszej podstawy \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owej. Nie opieraj\xc4\x85 si\xc4\x99 na przekazach \xc5\x9bredniowiecznych domniemania, \xc5\xbce Mieszko chcia\xc5\x82 wprowadzi\xc4\x87 jednolit\xc4\x85 religi\xc4\x99 jako czynnik pa\xc5\x84stwowotw\xc3\xb3rczy, czy te\xc5\xbc, \xc5\xbce jego zamiarem by\xc5\x82o wej\xc5\x9bcie w r\xc3\xb3wnorz\xc4\x99dne stosunki z w\xc5\x82adcami chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skimi Europy. Z opowiada\xc5\x84 Widukinda, Thietmara, Galla i innych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 wynika jednoznacznie, \xc5\xbce chrzest Mieszka by\xc5\x82 wynikiem sojuszu zawartego przez ksi\xc4\x99cia Polan z chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skim dworem czeskim. _NEWLINE_Nie jest jasne, czy warunkiem przymierza pola\xc5\x84sko-czeskiego, potwierdzonego ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwem Mieszka z Dobraw\xc4\x85, by\xc5\x82 chrzest, czy te\xc5\xbc decyzja o chrzcie zapad\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w wyniku bliskich zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w politycznych, ju\xc5\xbc podczas trwania sojuszu. Wed\xc5\x82ug Henryka \xc5\x81owmia\xc5\x84skiego i Gerarda Labudy, najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 rol\xc4\x99 w podj\xc4\x99ciu decyzji o chrzcie odegra\xc4\x87 mia\xc5\x82a Dobrawa. Sama za\xc5\x9b decyzja o przyj\xc4\x99ciu chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwa by\xc5\x82a osobistym wyborem Mieszka. Jak napisa\xc5\x82 Gerard Labuda: Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 polski ani w chwili zawierania ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa, ani wnet potem, nie potrzebowa\xc5\x82 ubiega\xc4\x87 si\xc4\x99 o szat\xc4\x99 chrze\xc5\x9bcijanina dla jakich\xc5\x9b bli\xc5\xbcej okre\xc5\x9blonych cel\xc3\xb3w politycznych. W nawr\xc3\xb3ceniu jego g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa\xc5\x82a inicjatywa \xc5\xbcony, co oczywi\xc5\x9bcie nie przeszkadza domy\xc5\x9bla\xc4\x87 si\xc4\x99, \xc5\xbce na pozytywne ustosunkowanie si\xc4\x99 do tej inicjatywy wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a te\xc5\xbc \xc3\xb3wczesna sytuacja polityczna. Odmiennego zdania byli mi\xc4\x99dzy innymi Jan D\xc4\x85browski i Jerzy Dowiat. Wed\xc5\x82ug Dowiata: Zwi\xc4\x85zek ksi\xc4\x99cia poga\xc5\x84skiego z chrze\xc5\x9bcijank\xc4\x85 pozwala domy\xc5\x9bla\xc4\x87 si\xc4\x99 zamiaru zmiany wiary. Je\xc5\xbceli potem nast\xc4\x99puje rzeczywi\xc5\x9bcie chrzest ksi\xc4\x99cia, to domys\xc5\x82 si\xc4\x99 potwierdza. Oba te fakty \xe2\x80\x93 ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo z chrze\xc5\x9bcijank\xc4\x85 i w\xc5\x82asny chrzest \xe2\x80\x93 \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 si\xc4\x99 wi\xc4\x99c ze sob\xc4\x85 i pod tym wzgl\xc4\x99dem kronikarze maj\xc4\x85 racj\xc4\x99. Konwencja literacka oczywi\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a i ona nakazuje przedstawienie nawr\xc3\xb3cenia ksi\xc4\x99cia jako nast\xc4\x99pstwa ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa z pobo\xc5\xbcn\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x85, czyli sprowadzenie przyczyn decyzji chrztu do nam\xc3\xb3w \xc5\xbcony. W istocie zar\xc3\xb3wno ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo, jak chrzest s\xc4\x85 etapami realizacji powsta\xc5\x82ego wcze\xc5\x9bniej planu. Osobista rola chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej \xc5\xbcony jest tu zapewne znikoma.\n_START_SECTION_\nMiejsce chrztu\n_START_PARAGRAPH_\nNie jest znane miejsce chrztu Mieszka. W XV-wiecznym Roczniku S\xc4\x99dziwoja, a w \xc5\x9blad za nim w niekt\xc3\xb3rych innych przekazach p\xc3\xb3\xc5\xbano\xc5\x9bredniowiecznych, zanotowano \xc5\xbce akt ten dokona\xc5\x82 si\xc4\x99 w Pradze. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 badaczy odrzuca jednak wiarygodno\xc5\x9b\xc4\x87 tej informacji. Jerzy Dowiat dowodzi\xc5\x82, \xc5\xbce by\xc5\x82a to Ratyzbona, ale teza ta nie przyj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99, gdy\xc5\xbc nie jest poparta \xc5\xbcadnymi dowodami, a jedynie domniemaniami._NEWLINE_Jan D\xc5\x82ugosz wskazywa\xc5\x82 na Gniezno jako miejsce chrztu ksi\xc4\x99cia, natomiast XIV-wieczna Kronika polsko-\xc5\x9bl\xc4\x85ska w jednym z r\xc4\x99kopis\xc3\xb3w odnotowa\xc5\x82a, \xc5\xbce miejscem tym by\xc5\x82 Pozna\xc5\x84. Badania archeolog\xc3\xb3w sugeruj\xc4\x85, \xc5\xbce miejscem chrztu Mieszka mog\xc5\x82a by\xc4\x87 kt\xc3\xb3ra\xc5\x9b z jego siedzib. Badania te ujawni\xc5\x82y du\xc5\xbce zespo\xc5\x82y osadnicze i sakralne, pochodz\xc4\x85ce z X wieku \xe2\x80\x93 w Poznaniu, na Ostrowie Lednickim oraz w Gnie\xc5\xbanie. Na Ostrowie Lednickim odkryto hipotetyczne baseny chrzcielne w tamtejszej kaplicy pa\xc5\x82acowej, natomiast w obr\xc4\x99bie katedry pozna\xc5\x84skiej domnieman\xc4\x85 mis\xc4\x99 chrzcieln\xc4\x85._NEWLINE_Odkrycie, rzekomych czy rzeczywistych, chrzcielnic w X-wiecznych budowlach na terenie Wielkopolski, nie przes\xc4\x85dza jeszcze, \xc5\xbce w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w kt\xc3\xb3rej\xc5\x9b z nich w\xc5\x82adca Polan przyj\xc4\x85\xc5\x82 sakrament chrztu. Brak wiarygodnych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 pisanych powoduje, \xc5\xbce wszelkie twierdzenia dotycz\xc4\x85ce miejsca chrztu Polski s\xc4\x85 hipotezami, kt\xc3\xb3rych w \xc5\xbcaden spos\xc3\xb3b nie mo\xc5\xbcna uprawdopodobni\xc4\x87. Pytanie wi\xc4\x99c, kto i gdzie ochrzci\xc5\x82 Mieszka, pozostaje bez wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cej odpowiedzi.\n_START_SECTION_\nImi\xc4\x99 chrzestne Mieszka\n_START_PARAGRAPH_\nJako pierwszy imi\xc4\x99 chrzestne Mieszka poda\xc5\x82 Jan D\xc5\x82ugosz, kt\xc3\xb3ry twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce brzmia\xc5\x82o ono Mieczys\xc5\x82aw. W XX wieku odrzucono t\xc4\x99 tez\xc4\x99 jako bezpodstawn\xc4\x85 i wysuni\xc4\x99to wiele hipotez, kt\xc3\xb3re wywo\xc5\x82a\xc5\x82y dyskusje i spory. Trudno w\xc5\x9br\xc3\xb3d niezliczonych pomys\xc5\x82\xc3\xb3w, koncepcji i hipotez wskaza\xc4\x87 te najbardziej prawdopodobne. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej dowodzono, \xc5\xbce imi\xc4\x99 chrzestne Mieszka to Dagobert. Hipoteza ta opiera si\xc4\x99 na zapisie z tzw. Dagome iudex. Natomiast, na przyk\xc5\x82ad, Jerzy Dowiat uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce ojcem chrzestnym by\xc5\x82 biskup Ratyzbony Micha\xc5\x82, st\xc4\x85d imi\xc4\x99 chrzestne ksi\xc4\x99cia brzmia\xc5\x82o Micha\xc5\x82, a Mieszko to jego zniekszta\xc5\x82cona forma._NEWLINE_Wszystkie hipotezy krytycznie om\xc3\xb3wi\xc5\x82 Gerard Labuda, kt\xc3\xb3ry doszed\xc5\x82 do wniosku, \xc5\xbce pierwszy historyczny w\xc5\x82adca Polski nosi\xc5\x82 tylko jedno imi\xc4\x99, a znaczenia tego imienia nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 nikomu przekonywaj\xc4\x85co wyja\xc5\x9bni\xc4\x87. Dlatego z du\xc5\xbc\xc4\x85 ostro\xc5\xbcno\xc5\x9bci\xc4\x85 nale\xc5\xbcy traktowa\xc4\x87 nie tylko kolejne pr\xc3\xb3by t\xc5\x82umaczenia znaczenia imienia Mieszko, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kwesti\xc4\x99 dwuimienno\xc5\x9bci ksi\xc4\x99cia.\n_START_SECTION_\nDomniemany obrz\xc4\x85dek s\xc5\x82owia\xc5\x84ski przed chrztem Polski\n_START_PARAGRAPH_\nNa podstawie przekazu \xc5\xbbywota \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Metodego, niekt\xc3\xb3rych bada\xc5\x84 archeologicznych oraz domniemanej przynale\xc5\xbcno\xc5\x9bci cz\xc4\x99\xc5\x9bci ziem Polski po\xc5\x82udniowej do pa\xc5\x84stwa wielkomorawskiego w IX wieku, niekt\xc3\xb3rzy uczeni pr\xc3\xb3bowali stworzy\xc4\x87 teori\xc4\x99 o wcze\xc5\x9bniejszej chrystianizacji tego obszaru i funkcjonowaniu tam tzw. obrz\xc4\x85dku s\xc5\x82owia\xc5\x84skiego (greckiego b\xc4\x85d\xc5\xba rzymskiego). Teza ta cieszy\xc5\x82a si\xc4\x99 poparciem historiografii prawos\xc5\x82awnej._NEWLINE_Badania \xc5\x81owmia\xc5\x84skiego i Labudy wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce tzw. pa\xc5\x84stwo wielkomorawskie nie mia\xc5\x82o tak rozleg\xc5\x82ych granic, jak wcze\xc5\x9bniej przyjmowano (m.in. nie obejmowa\xc5\x82o ono \xc5\x9al\xc4\x85ska i Ma\xc5\x82opolski), a teorii obrz\xc4\x85dku s\xc5\x82owia\xc5\x84skiego na ziemiach Polski po\xc5\x82udniowej brakuje wiarygodnych podstaw \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owych \xe2\x80\x93 tak pisanych, jak i archeologicznych. Ko\xc5\x9bcieln\xc4\x85 histori\xc4\x99 Ma\xc5\x82opolski i \xc5\x9al\xc4\x85ska otwiera dopiero w\xc5\x82\xc4\x85czenie tych obszar\xc3\xb3w do Czech w po\xc5\x82owie X wieku. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych uczonych uwa\xc5\xbca hipotez\xc4\x99 tzw. obrz\xc4\x85dku s\xc5\x82owia\xc5\x84skiego za mit historiograficzny \xe2\x80\x93 no\xc5\x9bny i maj\xc4\x85cy tendencj\xc4\x99 do cz\xc4\x99stej regeneracji, zw\xc5\x82aszcza w pracach popularnonaukowych. Misja Cyryla i Metodego nie mia\xc5\x82a bowiem wp\xc5\x82ywu ma kszta\xc5\x82towanie si\xc4\x99 stosunk\xc3\xb3w wyznaniowych na ziemiach polskich oraz na pocz\xc4\x85tki pa\xc5\x84stwa, Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwa.\n_START_SECTION_\nMisja chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ska\n_START_PARAGRAPH_\nJedna z podstawowych kontrowersji dotyczy\xc5\x82a w literaturze historycznej kwestii, czy chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo przysz\xc5\x82o do Polski z Czech, czy te\xc5\xbc z Niemiec. W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Abraham wskaza\xc5\x82 w 1890 roku na Niemcy i tamtejszy Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 jako czynniki zdolne do przeprowadzenia szeroko zaplanowanej akcji misyjnej. Jego zdaniem misj\xc4\x99 polsk\xc4\x85 zorganizowa\xc5\x82 klasztor w Fuldzie. Jednak zar\xc3\xb3wno w okresie mi\xc4\x99dzywojennym, jak i po II wojnie \xc5\x9bwiatowej, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 badaczy wyra\xc5\xbanie akcentowa\xc5\x82a, wbrew stanowisku Abrahama, \xc5\xbce Mieszko si\xc4\x99gn\xc4\x85\xc5\x82 do Czech, aby nie \xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 si\xc4\x99 z Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em w Niemczech. W okresie PRL w\xc5\x82adze pa\xc5\x84stwowe i ko\xc5\x9bcielne popiera\xc5\x82y tez\xc4\x99, \xc5\xbce chrzest przyj\xc4\x99to z Czech, aby politycznie nie uzale\xc5\xbcnia\xc4\x87 si\xc4\x99 od Niemiec. Ten w\xc5\x82a\xc5\x9bnie motyw, przydawany Mieszkowi, sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jednym z najg\xc5\x82\xc4\x99biej zakorzenionych twierdze\xc5\x84 w polskiej kulturze, historiografii naukowej oraz pracach popularyzatorskich i podr\xc4\x99cznikach szkolnych._NEWLINE_Jak wykaza\xc5\x82y badania \xc5\x81owmia\xc5\x84skiego i Labudy, Czechy nie by\xc5\x82y zdolne w X wieku do przeprowadzenia szerszej akcji misyjnej, gdy\xc5\xbc Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 czeski znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 dopiero we wczesnej fazie organizacji. Z Czech nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 do Polski przyby\xc4\x87 \xc5\xbcaden biskup, gdy\xc5\xbc pierwsze biskupstwa powsta\xc5\x82y tam dopiero oko\xc5\x82o 973/974 roku. Niewielka grupa duchownych czeskich, przyby\xc5\x82ych z Dobraw\xc4\x85, zapewne obs\xc5\x82ugiwa\xc5\x82a ksi\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85, ale nie by\xc5\x82a przygotowana do misji na tak du\xc5\xbc\xc4\x85 skal\xc4\x99, jak chrzest w\xc5\x82adcy, jego otoczenia, a w perspektywie ca\xc5\x82ej ludno\xc5\x9bci. Gerard Labuda dowodzi\xc5\x82, \xc5\xbce wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 przyby\xc5\x82ych do Wielkopolski duchownych by\xc5\x82o Niemcami, najprawdopodobniej misjonarzami z Bawarii, kt\xc3\xb3rzy dzia\xc5\x82ali za zgod\xc4\x85 i z poparciem cesarza Ottona I. Teza ta jest wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie uwa\xc5\xbcana za najbardziej prawdopodobn\xc4\x85._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug Gerarda Labudy: Za po\xc5\x9brednictwem czeskim uzyska\xc5\x82 Mieszko sukkurs z klasztor\xc3\xb3w i ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w po\xc5\x82udniowo-niemieckich. Niezale\xc5\xbcnie od tego na p\xc3\xb3\xc5\x82noc dalek\xc4\x85 spieszyli te\xc5\xbc wys\xc5\x82annicy papiescy z W\xc5\x82och i Lombardii. Z klasztor\xc3\xb3w niemieckich w gr\xc4\x99 wchodz\xc4\x85 tu przede wszystkim te same, kt\xc3\xb3re przedtem dzia\xc5\x82a\xc5\x82y w Czechach, a wi\xc4\x99c Ratyzbona, nast\xc4\x99pnie Fulda, a mo\xc5\xbce te\xc5\xbc inne klasztory bawarskie, jak Nieder Altaich i Tegernsee. Zakonnicy tamtejsi i duchowie\xc5\x84stwo, stykaj\xc4\x85c si\xc4\x99 codziennie z \xc5\xbcywio\xc5\x82em s\xc5\x82owia\xc5\x84skim, zamieszkuj\xc4\x85cym w\xc3\xb3wczas jeszcze do\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc4\x99sto po\xc5\x82udniowe Niemcy, znali prawdopodobnie niezgorzej j\xc4\x99zyki s\xc5\x82owia\xc5\x84skie.\n_START_SECTION_\nProces chrystianizacji\n_START_PARAGRAPH_\nPo chrzcie Mieszka i przybyciu pierwszych misjonarzy dosz\xc5\x82o na terenach pa\xc5\x84stwa Polan do konfrontacji dw\xc3\xb3ch system\xc3\xb3w religijnych. Wsp\xc3\xb3lna obu systemom by\xc5\x82a wiara w istnienie \xc5\x9bwiata nadprzyrodzonego i mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 utrzymywania z tym \xc5\x9bwiatem u\xc5\xbcytecznych stosunk\xc3\xb3w. R\xc3\xb3\xc5\xbcnice s\xc4\x85 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej przez badaczy interpretowane jako opozycja mi\xc4\x99dzy religi\xc4\x85 grupow\xc4\x85 a religi\xc4\x85 uniwersaln\xc4\x85 lub te\xc5\xbc mi\xc4\x99dzy polidoksj\xc4\x85 a monoteizmem._NEWLINE_O pierwszych latach dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci misjonarzy wiadomo niewiele. Biskup Jordan przyby\xc5\x82 do pa\xc5\x84stwa Polan w 968 roku. Wcze\xc5\x9bniej dzia\xc5\x82ali zapewne inni duchowni, ale nic konkretnego o nich nie wiadomo. Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce mi\xc4\x99dzy chrztem ksi\xc4\x99cia a przybyciem biskupa ochrzczono najbli\xc5\xbcsze otoczenie w\xc5\x82adcy, dru\xc5\xbcyn\xc4\x99 i cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo przedstawicieli monarchy w terenie. Przybycie Jordana da\xc5\x82o pocz\xc4\x85tek szerszej akcji misyjnej pod egid\xc4\x85 w\xc5\x82adcy, kt\xc3\xb3rego pomoc materialna i organizacyjna by\xc5\x82a konieczna, gwarantowa\xc5\x82a bowiem skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 misji oraz szybko\xc5\x9b\xc4\x87 jej dzia\xc5\x82ania. Bez pomocy Mieszka oraz aparatu pa\xc5\x84stwowego misja mia\xc5\x82aby niewielkie szanse powodzenia. Thietmar stwierdzi\xc5\x82 o Polanach stereotypowo, \xc5\xbce Jordan ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85 mia\xc5\x82 z nimi prac\xc4\x99, zanim, niezmordowany w wysi\xc5\x82kach, nak\xc5\x82oni\xc5\x82 ich s\xc5\x82owem i czynem do uprawiania winnicy Pa\xc5\x84skiej.\n_START_SECTION_\nSkutki religijne\n_START_PARAGRAPH_\nChrzest Mieszka I zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 proces chrystianizacji, kt\xc3\xb3ry w nast\xc4\x99pnych latach czyni\xc5\x82 du\xc5\xbce post\xc4\x99py i doprowadzi\xc5\x82 do przyj\xc4\x99cia przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w ziem polskich religii chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej w obrz\xc4\x85dku rzymskim. Sukces chrystianizacji okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 trwa\xc5\x82y, a katolicyzm jako wyznanie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci Polak\xc3\xb3w przetrwa\xc5\x82 do wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesno\xc5\x9bci._NEWLINE_W wyniku chrztu ksi\xc4\x99cia na obszarze pa\xc5\x84stwa Polan powsta\xc5\x82 klasyczny Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 monarszy. W\xc5\x82adca utrzymywa\xc5\x82 rodz\xc4\x85ce si\xc4\x99 struktury ko\xc5\x9bcielne, sprawowa\xc5\x82 opiek\xc4\x99 nad misj\xc4\x85 chrystianizacyjn\xc4\x85 i budowa\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x85tynie. Ustalony w\xc3\xb3wczas kszta\xc5\x82t Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 stosunkowo trwa\xc5\x82y. Pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 zal\xc4\x85\xc5\xbcki kultury chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej, po kt\xc3\xb3rej pozosta\xc5\x82o, odkrywane wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie przez archeolog\xc3\xb3w, sakralne budownictwo murowane. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ski stworzy\xc5\x82 z rodz\xc4\x85cym si\xc4\x99 pa\xc5\x84stwem uk\xc5\x82ad symbiotyczny, w kt\xc3\xb3rym ten drugi cz\xc5\x82on potrzebowa\xc5\x82 pierwszego zapewne z pobudek ideowych, presti\xc5\xbcowych, a mo\xc5\xbce i politycznych, natomiast pierwszy bez drugiego \xe2\x80\x93 w warunkach X wieku \xe2\x80\x93 nie m\xc3\xb3g\xc5\x82by sprawnie funkcjonowa\xc4\x87. Ukszta\xc5\x82towana w tym okresie przewaga w\xc5\x82adzy pa\xc5\x84stwowej nad instytucjami ko\xc5\x9bcielnymi przetrwa\xc5\x82a \xe2\x80\x93 z wi\xc4\x99kszym lub mniejszym nasileniem \xe2\x80\x93 przez nast\xc4\x99pne stulecia, a\xc5\xbc do upadku I Rzeczypospolitej._NEWLINE_Znacz\xc4\x85ca zmiana, kt\xc3\xb3ra dokona\xc5\x82a si\xc4\x99 w wyniku chrystianizacji Polan w X wieku \xe2\x80\x93 jak wykaza\xc5\x82 w swoich pracach Henryk \xc5\x81owmia\xc5\x84ski \xe2\x80\x93 wynika\xc5\x82a z funkcji eschatologicznej nowej religii. W wierzeniach poga\xc5\x84skich S\xc5\x82owian moralno\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w grupy spo\xc5\x82ecznej pozostawa\xc5\x82a pod kontrol\xc4\x85 tej\xc5\xbce grupy oraz jej organ\xc3\xb3w, dlatego te\xc5\xbc nie funkcjonowa\xc5\x82y w\xc5\x9br\xc3\xb3d Polan zasady zachowa\xc5\x84 nakazane przez religi\xc4\x99. Wprowadzenie chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwa spowodowa\xc5\x82o rewizj\xc4\x99 poj\xc4\x99\xc4\x87 etycznych, stopniowe unormowanie zachowa\xc5\x84 wed\xc5\x82ug wskaza\xc5\x84 nowej religii oraz poddanie tych\xc5\xbce zachowa\xc5\x84 kontroli organ\xc3\xb3w ko\xc5\x9bcielnych. Przekazy \xc5\x9bredniowieczne wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 chrystianizacj\xc4\x99 przede wszystkim z wdro\xc5\xbceniem nawracanych w prawdy religijne zwi\xc4\x85zane z przekonaniem o losie, jaki czeka cz\xc5\x82owieka po \xc5\x9bmierci. Przed neofitami roztaczano w pierwszej kolejno\xc5\x9bci obraz przysz\xc5\x82ego \xc5\xbcycia w raju, zwi\xc4\x85zanego z zas\xc5\x82ugami moralnymi w \xc5\xbcyciu doczesnym. \xc5\xbbycie w raju przedstawiano jako dost\xc4\x99pne dla tych, kt\xc3\xb3rzy przestrzegaj\xc4\x85 zasad post\xc4\x99powania nauczanych przez Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. W ten spos\xc3\xb3b chrzest zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 proces skutecznej delaicyzacji moralno\xc5\x9bci, zwi\xc4\x85zany z chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84sk\xc4\x85 koncepcj\xc4\x85 eschatologiczn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nSkutki polityczne i kulturowe\n_START_PARAGRAPH_\nChrzest ksi\xc4\x99cia nie by\xc5\x82 jedynie wydarzeniem religijnym, w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 bowiem rodz\xc4\x85ce si\xc4\x99 pa\xc5\x84stwo polskie w kr\xc4\x85g polityczno-kulturowy Europy \xc5\x82aci\xc5\x84skiej. Wraz z przybyciem pierwszych misjonarzy rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 proces przejmowania zachodnich wzorc\xc3\xb3w politycznych i kulturowych \xe2\x80\x93 struktury politycznej i administracyjnej pa\xc5\x84stwa, systemu prawnego, obyczaj\xc3\xb3w, pisma, \xc5\x82aciny jako j\xc4\x99zyka urz\xc4\x99dowego itp. Proces ten trwa\xc5\x82 wiele lat, a w konsekwencji doprowadzi\xc5\x82 do przystosowania Polski do modeli i wzorc\xc3\xb3w zachodnich.'