b'\n_START_ARTICLE_\nMedycyna psychosomatyczna\n_START_SECTION_\nZaburzenia psychosomatyczne\n_START_PARAGRAPH_\nLudzie cierpi\xc4\x85cy na zaburzenia psychosomatyczne odczuwaj\xc4\x85 b\xc3\xb3l, md\xc5\x82o\xc5\x9bci lub maj\xc4\x85 inne fizycznie odczuwalne objawy. Co ich wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia to niemo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 postawienia wyra\xc5\xbanej diagnozy, co do przyczyn tych dolegliwo\xc5\x9bci._NEWLINE_Dolegliwo\xc5\x9bci fizyczne mog\xc4\x85 by\xc4\x87 spowodowane okre\xc5\x9blonymi problemami psychicznymi, takimi jak zaburzenia dysocjacyjne, zaburzenia somatyzacyjne czy te\xc5\xbc zesp\xc3\xb3\xc5\x82 napi\xc4\x99ciowego zapalenia mi\xc4\x99\xc5\x9bni. Niekt\xc3\xb3re uwarunkowania fizjologiczne, takie jak awitaminoza, czy uraz m\xc3\xb3zgu mog\xc4\x85 spowodowa\xc4\x87 powa\xc5\xbcne objawy psychiczne. Kiedy przyczyna danej dolegliwo\xc5\x9bci jest niewiadom\xc4\x85 czasami szuka si\xc4\x99 pod\xc5\x82o\xc5\xbca psychosomatycznego. W przypadku niekt\xc3\xb3rych przypad\xc5\x82o\xc5\x9bci, np. alergii, kt\xc3\xb3re do tej pory by\xc5\x82y traktowane jak choroby czysto psychosomatyczne odkryto, \xc5\xbce stoj\xc4\x85 za nimi okre\xc5\x9blone czynniki organiczne. Ilo\xc5\x9b\xc4\x87 kontrowersji wok\xc3\xb3\xc5\x82 innych zaburze\xc5\x84, jak np. zesp\xc3\xb3\xc5\x82 chronicznego zm\xc4\x99czenia, maleje, w miar\xc4\x99 jak rozwijaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 ga\xc5\x82\xc4\x99zie nauki, takie jak proteomika, przybli\xc5\xbcaj\xc4\x85 si\xc4\x99 coraz bardziej do zidentyfikowania konkretnych biomarker\xc3\xb3w tych\xc5\xbce zaburze\xc5\x84. Jednak spraw\xc4\x99 wci\xc4\x85\xc5\xbc komplikuje wp\xc5\x82yw stanu psychicznego na fizyczny. Wiadomo, \xc5\xbce ma on wp\xc5\x82yw na rozw\xc3\xb3j, np. schorze\xc5\x84 uk\xc5\x82adu kr\xc4\x85\xc5\xbcenia czy choroby wrzodowej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nDo XVII wieku na zachodzie nerwic\xc4\x99 histeryczn\xc4\x85 (tzw. histeri\xc4\x99) przypisywano macicy (z gr. \xe2\x80\x9ehustera\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 macica). Staro\xc5\xbcytni Grecy twierdzili, \xc5\xbce macica czasami si\xc4\x99 odczepia\xc5\x82a od wewn\xc4\x99trznych cz\xc4\x99\xc5\x9bci cia\xc5\x82a, do kt\xc3\xb3rych by\xc5\x82a przymocowana, co w konsekwencji sprawia\xc5\x82o, \xc5\xbce porusza\xc5\x82a si\xc4\x99 ona de facto bezwiednie w ciele kobiety. To mia\xc5\x82a by\xc4\x87 przyczyna typowo histerycznych symptom\xc3\xb3w._NEWLINE_To jednak psychologia w uj\xc4\x99ciu muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skim (tzw. psychologia muzu\xc5\x82ma\xc5\x84ska) poczyni\xc5\x82a pierwsze kroki w kierunku psychosomatyki, gdy dw\xc3\xb3jka \xc5\x9bredniowiecznych uczonych z Persji specjalizuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w psychologii muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiej i medycynie og\xc3\xb3lnej \xe2\x80\x93 Ahmed ibn Sahl al-Balkhi (850-934) i Haly Abbas (-994) \xe2\x80\x93 odkry\xc5\x82a, jak psychologiczne i fizjologiczne aspekty stanu pacjenta mog\xc4\x85 na siebie wp\xc5\x82ywa\xc4\x87. Zauwa\xc5\xbcyli oni pewn\xc4\x85 prawid\xc5\x82owo\xc5\x9b\xc4\x87 u pacjent\xc3\xb3w, mianowicie, \xc5\xbce dobry stan fizyczny szed\xc5\x82 w parze z dobrym stanem psychicznym i, \xc5\xbce z\xc5\x82y stan fizyczny szed\xc5\x82 w parze ze z\xc5\x82ym stanem psychicznym. Kolejny z perskich uczonych \xe2\x80\x93 Awicenna \xe2\x80\x93 uzna\xc5\x82 za\xc5\x9b \xe2\x80\x9epsychologi\xc4\x99 fizjologiczn\xc4\x85\xe2\x80\x9d za zasadn\xc4\x85 w leczeniu chor\xc3\xb3b maj\xc4\x85cych zwi\xc4\x85zek z okre\xc5\x9blonymi stanami emocjonalnymi. Wypracowa\xc5\x82 on nawet system kojarzenia zmian t\xc4\x99tna z uczuciami pacjenta, co mo\xc5\xbcna uzna\xc4\x87 za zwiastun p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego Testu Skojarze\xc5\x84 S\xc5\x82ownych Carla Junga._NEWLINE_W latach 1840 i 1850 o histerii mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o ju\xc5\xbc poczyta\xc4\x87 w podr\xc4\x99czniku medycznym. By\xc5\x82a ona te\xc5\xbc przedmiotem specjalistycznych bada\xc5\x84, kt\xc3\xb3rych przyk\xc5\x82adem mo\xc5\xbce by\xc4\x87. \xe2\x80\x9eTrait\xc3\xa9 Clinique et Therapeutique de L\'Hysterie" Pierre\xe2\x80\x99a Briqueta opublikowane w 1859 r. W latach 1870 histeri\xc4\x85 zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 inny francuski badacz \xe2\x80\x93 Jean-Martin Charcot. Zaadaptowa\xc5\x82 on metod\xc4\x99 zastosowan\xc4\x85 wcze\xc5\x9bniej w przypadku chor\xc3\xb3b neuropatologicznych i por\xc3\xb3wnuj\xc4\x85c przypadki wielu chorych, u kt\xc3\xb3rych podejrzewano histeri\xc4\x99 pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 on metod\xc4\x85 obserwacji okre\xc5\x9bli\xc4\x87, kt\xc3\xb3re z ich dolegliwo\xc5\x9bci si\xc4\x99 powtarzaj\xc4\x85, ergo, kt\xc3\xb3re mo\xc5\xbcna uzna\xc4\x87 za typowy objaw histerii. W ten spos\xc3\xb3b Charcot za pomoc\xc4\x85 kamery stworzy\xc5\x82 zapis swoich bada\xc5\x84, kt\xc3\xb3ry pokazuje najcz\xc4\x99stsze symptomy kliniczne tej\xc5\xbce choroby. U\xc5\xbcywaj\xc4\x85c hipnozy Francuz r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 dowiedzie\xc4\x87 si\xc4\x99 wi\xc4\x99cej na temat neurozy histerycznej i kojarzonych z ni\xc4\x85 mechanizm\xc3\xb3w neurologicznych._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku XX w. Franz Alexander sta\xc5\x82 si\xc4\x99 wiod\xc4\x85c\xc4\x85 postaci\xc4\x85 ruchu, kt\xc3\xb3ry szuka\xc5\x82 dynamicznego zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy umys\xc5\x82em a cia\xc5\x82em. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Zygmunt Freud zainteresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 psychosomatyk\xc4\x85, a konkretniej \xe2\x80\x93 chorobami psychosomatycznymi. Mocno go zaintrygowa\xc5\x82y badania Georga Groddecka, z kt\xc3\xb3rym listownie korespondowa\xc5\x82. Groddeck w\xc3\xb3wczas bada\xc5\x82, czy choroby fizjologiczne mog\xc4\x85 by\xc4\x87 skutecznie leczone psychologicznie._NEWLINE_Zaobserwowano w\xc3\xb3wczas wiele r\xc3\xb3\xc5\xbcnic mi\xc4\x99dzy dolegliwo\xc5\x9bciami wynikaj\xc4\x85cymi z histerii a ich odpowiednikami, kt\xc3\xb3re z histeri\xc4\x85 nie mia\xc5\x82y nic wsp\xc3\xb3lnego. Odnotowano przypadki cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo sparali\xc5\xbcowanych pacjent\xc3\xb3w, np. cierpi\xc4\x85cych na parali\xc5\xbc lub zdr\xc4\x99twienie r\xc4\x99ki, u kt\xc3\xb3rych zasi\xc4\x99g odczuwanego parali\xc5\xbcu lub zdr\xc4\x99twienia nie zgadza\xc5\x82 si\xc4\x99 z ich faktycznym zasi\xc4\x99giem b\xc4\x99d\xc4\x85cego bezpo\xc5\x9brednim wynikiem fizjologicznej choroby czy fizycznego uszkodzenia konkretnych nerw\xc3\xb3w w ciele. Okre\xc5\x9blono to mianem parali\xc5\xbcu r\xc4\x99kawiczkowego, gdy\xc5\xbc cz\xc4\x99sto zasi\xc4\x99g odczuwanego przez pacjent\xc3\xb3w parali\xc5\xbcu przypomina\xc5\x82 swym kszta\xc5\x82tem r\xc4\x99kawiczk\xc4\x99. Podobne wnioski nasun\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 naukowcom w przypadku os\xc3\xb3b pozornie niewidomych. Ludzie ci utracili wzrok a mimo to, nie wiedzie\xc4\x87 czemu, nie byli w tym samym stopniu niepe\xc5\x82nosprawni, co osoby, u kt\xc3\xb3rych przyczyny utraty wzroku mog\xc5\x82y by\xc4\x87 konwencjonalnie i biologicznie dowiedzione. Te nieprawid\xc5\x82owo\xc5\x9bci podpowiedzia\xc5\x82y naukowcom, \xc5\xbce przyczyna tych chor\xc3\xb3b jest inna ni\xc5\xbc w przypadku konwencjonalnych chor\xc3\xb3b czy kontuzji._NEWLINE_Wiele znanych chor\xc3\xb3b takich jak astma oskrzelowa, alergia, ci\xc4\x85\xc5\xbca urojona, celiakia czy migrena by\xc5\x82o pierwotnie okre\xc5\x9blanie mianem \xe2\x80\x9ehisterycznych\xe2\x80\x9d lub \xe2\x80\x9epsychosomatycznych\xe2\x80\x9d. Inne \xe2\x80\x93 takie jak zesp\xc3\xb3\xc5\x82 nadwra\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci chemicznej, zesp\xc3\xb3\xc5\x82 chronicznego zm\xc4\x99czenia, fibro mialgia lub syndrom wojny w Zatoce Perskiej \xe2\x80\x93 wci\xc4\x85\xc5\xbc budz\xc4\x85 w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci._NEWLINE_Kiedy\xc5\x9b uwa\xc5\xbcano, \xc5\xbce za powszechn\xc4\x85 chorob\xc4\x99 wrzodow\xc4\x85 odpowiedzialny jest stres, lecz p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze badania zweryfikowa\xc5\x82y \xc3\xb3w pogl\xc4\x85d. Wykaza\xc5\x82y one, \xc5\xbce 80% chor\xc3\xb3b wrzodowych wywo\xc5\x82ywanych jest przez bakteri\xc4\x99 Helicobacter pylori. Odkrycie to sprawi\xc5\x82o, \xc5\xbce przestano uwa\xc5\xbca\xc4\x87 stres za przyczyn\xc4\x99 wrzod\xc3\xb3w. Jednak a\xc5\xbc 4 z 5 badanych nosicieli Helicobacter pylori nie cierpia\xc5\x82o na wrzody. W zwi\xc4\x85zku z tym specjali\xc5\x9bci z Academy of Behavioral Medicine Research doszli do wniosku, \xc5\xbce wrzody nie s\xc4\x85 tylko i wy\xc5\x82\xc4\x85cznie infekcj\xc4\x85 bakteryjn\xc4\x85, ale trzeba w ich przypadku uwzgl\xc4\x99dni\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc czynniki psychologiczne. Prawdopodobnie stres sprzyja infekcji organizmu bakteri\xc4\x85 Helicobacter pylori._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re zaburzenia i ich objawy trudno sklasyfikowa\xc4\x87, jako czysto psychosomatyczne. Dobrym tego przyk\xc5\x82adem jest zesp\xc3\xb3\xc5\x82 jelita dra\xc5\xbcliwego, za kt\xc3\xb3rego przyczyn\xc4\x99 uwa\xc5\xbcano kiedy\xc5\x9b czynniki wy\xc5\x82\xc4\x85cznie psychosomatyczne, lecz p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze badania wykaza\xc5\x82y zmiany w funkcjonowaniu jelit u pacjent\xc3\xb3w cierpi\xc4\x85cych na t\xc4\x99 dolegliwo\xc5\x9b\xc4\x87. Nie zaobserwowano jednak w ich przypadku rzeczywistych zmian strukturalnych, a r\xc3\xb3\xc5\xbcnice w funkcjonowaniu jelit s\xc4\x85 tylko jednym z objaw\xc3\xb3w. Najnowsze badania wykazuj\xc4\x85, \xc5\xbce stres i silne emocje mog\xc4\x85 mie\xc4\x87 znaczny wk\xc5\x82ad w rozw\xc3\xb3j czynnik\xc3\xb3w wywo\xc5\x82uj\xc4\x85cych zesp\xc3\xb3\xc5\x82 jelita dra\xc5\xbcliwego._NEWLINE_Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce stres i napi\xc4\x99cie zwi\xc4\x85zane z codzienn\xc4\x85 rutyn\xc4\x85 mog\xc4\x85 stanowi\xc4\x87 psychosomatyczne pod\xc5\x82o\xc5\xbce dla wielu wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych zaburze\xc5\x84, jak na przyk\xc5\x82ad b\xc3\xb3lu odcinka l\xc4\x99d\xc5\xbawiowego plec\xc3\xb3w czy nadci\xc5\x9bnienia, kt\xc3\xb3re maj\xc4\x85 po\xc5\x9bredni zwi\xc4\x85zek z \xc5\xbcyciem codziennym. Sposoby, w jakie stres psychiczny przek\xc5\x82ada si\xc4\x99 w organizmie na objawy fizjologiczne r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 zale\xc5\xbcnie od czasu i przynale\xc5\xbcno\xc5\x9bci kulturowej. Kobiety pochodzenia ameryka\xc5\x84skiego lub wschodnioeuropejskiego \xc5\xbcyj\xc4\x85ce w erze wiktoria\xc5\x84skiej s\xc4\x85 tu dobrym przyk\xc5\x82adem, bowiem typowe dla nich objawy psychosomatyczne w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci ju\xc5\xbc pozanika\xc5\x82y. Jak zauwa\xc5\xbcyli antropolodzy to, na jaki somatyczny objaw prze\xc5\x82o\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 osobiste do\xc5\x9bwiadczenia psychologiczne danej osoby, zale\xc5\xbcy w du\xc5\xbcej mierze od pod\xc5\x82o\xc5\xbca kulturalnego, na jakim si\xc4\x99 ona wychowa\xc5\x82a._NEWLINE_Od 1970 roku teoria biosemiotyczna stanowi\xc5\x82a teoretyczn\xc4\x85 podstaw\xc4\x99 medycyny psychosomatycznej, a to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie za spraw\xc4\x85 Thura von Uexkull\xe2\x80\x99a i jego koleg\xc3\xb3w po fachu w Niemczech i na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie. Zar\xc3\xb3wno teoria Umwelt (niem. - \xe2\x80\x9e\xc5\x9brodowisko\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eto, co wok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d), jak i teoria organizmu Jakoba von Uexkull\xe2\x80\x99a okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 bardzo przydatna w opisywaniu zjawisk psychosomatycznych.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne konotacje\n_START_PARAGRAPH_\nTermin \xe2\x80\x9epsychosomatyczny\xe2\x80\x9d wywo\xc5\x82uje cz\xc4\x99sto negatywne skojarzenia i jest mylnie kojarzony z symulowaniem choroby, chorob\xc4\x85 psychiczn\xc4\x85 lub omamami, co tylko pogarsza stan psychiczny pacjenta._NEWLINE_We wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie za powszechn\xc4\x85 przyczyn\xc4\x99 zaburze\xc5\x84 psychosomatycznych uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 stres. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie dlatego radzenie sobie ze stresem jest wa\xc5\xbcnym czynnikiem w rozwoju cz\xc5\x82owieka. Ma to bowiem bezpo\xc5\x9bredni wp\xc5\x82yw na prawdopodobie\xc5\x84stwo wyst\xc4\x85pienia objaw\xc3\xb3w psychosomatycznych i na to czy uda nam si\xc4\x99 je z\xc5\x82agodzi\xc4\x87 czy te\xc5\xbc ich unikn\xc4\x85\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nZaburzenia psychosomatyczne, a proces starzenia\n_START_PARAGRAPH_\nStarzenie znacznie pot\xc4\x99guje schorzenia psychosomatyczne a nawet przyspiesza ich rozw\xc3\xb3j. Tyczy si\xc4\x99 to szczeg\xc3\xb3lnie schorze\xc5\x84 wywo\xc5\x82ywanych przez depresj\xc4\x99. Jest to spowodowane wa\xc5\xbckimi wydarzeniami w \xc5\xbcyciu chorego, kt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9b\xc4\x87 nasila si\xc4\x99 wraz z wiekiem. Szczeg\xc3\xb3lne znaczenie maj\xc4\x85 tutaj takie momenty jak \xc5\x9bmier\xc4\x87 rodzic\xc3\xb3w, czy innych krewnych; \xc5\x9bmier\xc4\x87 \xc5\xbcony lub m\xc4\x99\xc5\xbca, przej\xc5\x9bcie na emerytur\xc4\x99 i wszelkie problemy zdrowotne wynikaj\xc4\x85ce ze starzenia si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nTerapia\n_START_PARAGRAPH_\nMedycyna psychosomatyczna jest uwa\xc5\xbcana za poddziedzin\xc4\x99 psychiatrii i neurologii. W celu leczenia zaburze\xc5\x84 psychosomatycznych wykorzystuje si\xc4\x99 taki elementy psychiatrii, jak np. psychoterapia.'