b"\n_START_ARTICLE_\nCherub\n_START_PARAGRAPH_\nCherub lub cherubin (l.mn. cheruby, cherubini, cherubiny, cherubinowie; hebr. l.p. \xd7\x9b\xd7\xa8\xd7\x95\xd7\x91 cherub, l.mn. \xd7\x9b\xd7\xa8\xd7\x95\xd7\x91\xd7\x99\xd7\x9d cherubim \xe2\x80\x93 silni) \xe2\x80\x93 pot\xc4\x99\xc5\xbcna nadprzyrodzona istota, stoj\xc4\x85ca bardzo wysoko w hierarchii byt\xc3\xb3w, znajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 cz\xc4\x99sto w bezpo\xc5\x9bredniej blisko\xc5\x9bci Boga. Mylona cz\xc4\x99sto z uskrzydlonymi puttami pojawiaj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 w dzie\xc5\x82ach sztuki nowo\xc5\xbcytnej.\n_START_SECTION_\nEtymologia\n_START_PARAGRAPH_\nEtymologia hebrajskiego s\xc5\x82owa k\xc3\xaar\xc3\xbbb jest niepewna, ale wydaj\xc4\x85 si\xc4\x99 prawdopodobne zwi\xc4\x85zki z akadyjskim s\xc5\x82owem k\xc3\xa2ribu, oznaczaj\xc4\x85cym istot\xc4\x99 ujmuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 za cz\xc5\x82owiekiem i go strzeg\xc4\x85c\xc4\x85. Istotami pokrewnymi dla cherub\xc3\xb3w s\xc4\x85 serafy.\n_START_SECTION_\nWygl\xc4\x85d cheruba\n_START_PARAGRAPH_\nOpis cherubina w Biblii ogranicza si\xc4\x99 do wskazania posiadania przez niego twarzy i skrzyde\xc5\x82. Istniej\xc4\x85 przypuszczenia, \xc5\xbce wyobra\xc5\xbcano cheruby jako uskrzydlone m\xc5\x82ode osoby obojga p\xc5\x82ci (jak na malowid\xc5\x82ach egipskich), skrzydlate mezopotamskie byki, kt\xc3\xb3re umieszczano przy wej\xc5\x9bciach do \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84, lub jako sfinksy o ciele lwa ze skrzyd\xc5\x82ami i ludzk\xc4\x85 twarz\xc4\x85. Za ostatnim przypuszczeniem opowiadaj\xc4\x85 si\xc4\x99 liczne znaleziska archeologiczne z epoki br\xc4\x85zu i \xc5\xbcelaza z teren\xc3\xb3w Palestyny.\n_START_SECTION_\nCherub w tradycji\n_START_PARAGRAPH_\nW Ksi\xc4\x99dze Rodzaju (Rdz 3,24) cherub strzeg\xc5\x82 doj\xc5\x9bcia do Drzewa \xc5\xbbycia. W Ksi\xc4\x99dze Wyj\xc5\x9bcia (Wj 25,18\xe2\x80\x9322) dwa wizerunki cherub\xc3\xb3w by\xc5\x82y umieszczone po obu stronach przeb\xc5\x82agalni nad Ark\xc4\x85 Przymierza. Pos\xc4\x85gi cherub\xc3\xb3w os\xc5\x82ania\xc5\x82y Ark\xc4\x99 skrzyd\xc5\x82ami rozpostartymi ponad jej wiekiem. Analogiczny spos\xc3\xb3b przedstawiania istot nadprzyrodzonych pojawia\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie na kananejskich p\xc5\x82askorze\xc5\xbabach z ko\xc5\x9bci s\xc5\x82oniowej, odkrytych w Megiddo (ok. 1200 rok p.n.e.) oraz na sarkofagu Ahirama z Fenicji (ok. 1000 rok p.n.e.)._NEWLINE_Motyw cherub\xc3\xb3w wykorzystywano w dekoracjach, jak np. wzmiankowana w 2 Ksi\xc4\x99dze Kronik (2 Krn 3,14) zas\xc5\x82ona czy p\xc5\x82askorze\xc5\xbaby w \xc5\x9awi\xc4\x85tyni Jerozolimskiej (1 Krl 6\xe2\x80\x937). Prawdopodobnie symbolika ta by\xc5\x82a odwo\xc5\x82aniem do ogrodu w Edenie, gdzie cheruby strzeg\xc5\x82y drzewa \xc5\xbcycia, przedstawianego zwykle jako palma daktylowa. W Ksi\xc4\x99dze Ezechiela (Ez 1,5\xe2\x80\x9314) prorok widzia\xc5\x82 przy rydwanie Boga \xe2\x80\x93 wed\xc5\x82ug wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci badaczy Pisma \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xe2\x80\x93 czterech cherub\xc3\xb3w._NEWLINE_W mitologiach perskiej i greckiej cherubinowi odpowiada\xc5\x82 gryf. Funkcja jednych i drugich polega\xc5\x82a na przekazywaniu wiadomo\xc5\x9bci wy\xc5\xbcszym b\xc3\xb3stwom. Motyw gryfa bliskowschodniego zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty przez kultur\xc4\x99 zachodni\xc4\x85. Pierwotnie nieprzychylna cz\xc5\x82owiekowi istota w mitologiach kr\xc4\x99gu \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskiego uleg\xc5\x82a ewolucji. Gryfa po\xc5\x9bwi\xc4\x99cono Apollinowi i uznawano za stra\xc5\xbcnika wina u Dionizosa. Jego wyobra\xc5\xbcenia za\xc5\x9b pojawia\xc5\x82y si\xc4\x99 w sztuce greckiej, rzymskiej i sakralnej bizantyjskiej._NEWLINE_Tradycja chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ska zalicza cheruby do anio\xc5\x82\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug wczesnej tradycji hebrajskiej nie ka\xc5\xbcda nadprzyrodzona istota by\xc5\x82a anio\xc5\x82em. Sama Biblia bowiem nigdzie nie m\xc3\xb3wi o cherubach jako o istotach zaliczaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 do kategorii \xe2\x80\x9eanio\xc5\x82owie\xe2\x80\x9d. To uto\xc5\xbcsamienie jest znacznie p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze (obecne np. w pismach Pseudo-Dionizego Areopagity) i wynika prawdopodobnie z ch\xc4\x99ci swoistego uporz\xc4\x85dkowania \xc5\x9bwiata istot nadprzyrodzonych i oddania ich pod w\xc5\x82adz\xc4\x99 jednego Boga. Okre\xc5\x9blenie anio\xc5\x82 (hebr. mal'ach, pos\xc5\x82aniec) by\xc5\x82o zarezerwowane dla istot przekazuj\xc4\x85cych ludziom Bo\xc5\xbce przes\xc5\x82ania, wi\xc4\x99c nie ka\xc5\xbcda nadprzyrodzona istota by\xc5\x82a anio\xc5\x82em-pos\xc5\x82a\xc5\x84cem. Zgodnie z tradycj\xc4\x85 Izraela B\xc3\xb3g zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 kosmosem przy pomocy orszaku niebia\xc5\x84skich pomocnik\xc3\xb3w. Cz\xc5\x82onkowie tej rady Bo\xc5\xbcej uchodzili za syn\xc3\xb3w Boga i gwiazdy poranne (por. Hi 1,6; 38,7), bog\xc3\xb3w (por. Ps 82) lub wojsko niebieskie (Ne 9,6; Ap 1,20). W ramach hierarchii niebia\xc5\x84skiej byli oni namiestnikami i zarz\xc4\x85dcami Boga (por. Pwt 32,8). Politeistyczni s\xc4\x85siedzi Izraela traktowali istoty tego rodzaju jako cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 panteonu, natomiast Biblia opisuje je jako istoty stworzone, nie daj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w \xc5\xbcaden spos\xc3\xb3b por\xc3\xb3wna\xc4\x87 z Bogiem. Dopiero p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsza tradycja zidentyfikowa\xc5\x82a wszystkie te nadprzyrodzone istoty jako anio\xc5\x82y (ch\xc3\xb3ry lub sfery anielskie) bez wzgl\xc4\x99du na to, czy rzeczywi\xc5\x9bcie pe\xc5\x82ni\xc4\x85 one funkcj\xc4\x99 pos\xc5\x82a\xc5\x84c\xc3\xb3w czy nie."