b'\n_START_ARTICLE_\nGmach PKO w Krakowie\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nBudynek wzniesiono na tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnej parceli ograniczonej od p\xc3\xb3\xc5\x82nocy i po\xc5\x82udniowego zachodu ulic\xc4\x85 Wielopole, a od po\xc5\x82udniowego wschodu ulic\xc4\x85 J\xc3\xb3zefa Dietla (tzw. \xe2\x80\x9ePlanty Dietlowskie\xe2\x80\x9d). Na posesji tej dawniej znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 obiekty cyrkowe, w kt\xc3\xb3rych to w 1907 roku otwarto pierwsze sta\xc5\x82e kino w Krakowie o nazwie \xe2\x80\x9eCyrk Edison\xe2\x80\x9d. Z pocz\xc4\x85tkiem XX wieku owa dzia\xc5\x82ka by\xc5\x82a brana pod uwag\xc4\x99 jako jedna z kilku pod lokalizacj\xc4\x99 gmachu Teatru Ludowego, kt\xc3\xb3ry ostatecznie nie zosta\xc5\x82 zrealizowany w epoce._NEWLINE_W 1921 roku rozpisano konkurs na siedzib\xc4\x99 Pocztowej Kasy Oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci. Zwyci\xc4\x99skim okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 projekt autorstwa Jana Zawiejskiego i Romana Stadnickiego. Nie spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 on jednak z aprobat\xc4\x85 inwestora, wi\xc4\x99c sporz\xc4\x85dzenie projektu gmachu powierzono Adolfowi Szyszko-Bohuszowi. Zaprosi\xc5\x82 on do wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy dw\xc3\xb3ch swoich student\xc3\xb3w z wydzia\xc5\x82u architektury Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych: Andrzeja Tichego, kt\xc3\xb3ry wykona\xc5\x82 projekt fasady, i Bogdana Tretera \xe2\x80\x93 projektanta dekoracji wn\xc4\x99trz. Prace budowlane ruszy\xc5\x82y w 1922 roku, obiekt uko\xc5\x84czono w 1925 roku._NEWLINE_W czasach II wojny \xc5\x9bwiatowej i okupacji hitlerowskiej w gmachu mie\xc5\x9bci\xc5\x82 si\xc4\x99 oddzia\xc5\x82 Deutsche Post Osten \xe2\x80\x93 Poczty Niemieckiej Wsch\xc3\xb3d. Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej, w maju 1945 roku budynek decyzj\xc4\x85 komendanta wojskowego miasta Krakowa zosta\xc5\x82 zaadaptowany na szpital dla rannych. W kwietniu 1947 roku gmach wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 pod zarz\xc4\x85d PKO._NEWLINE_W 2015 roku gmach zosta\xc5\x82 wystawiony na sprzeda\xc5\xbc. W 2017 roku budynek zosta\xc5\x82 kupiony przez firm\xc4\x99 J.W. Construction z zamiarem przekszta\xc5\x82cenia powierzchni w gmachu na cele hotelowe z gara\xc5\xbcem podziemnym dost\xc4\x99pnym za pomoc\xc4\x85 windy samochodowej oraz tarasem na dachu.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nBudynek zosta\xc5\x82 wzniesiony w architektonicznym stylu klasycyzmu akademickiego, popularnego w\xc5\x9br\xc3\xb3d realizacji z lat 20. XX wieku, zw\xc5\x82aszcza w przypadku siedzib instytucji rz\xc4\x85dowych i pa\xc5\x84stwowych. Gmach zosta\xc5\x82 zbudowany w oparciu o nowoczesn\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x99 \xc5\xbcelbetow\xc4\x85. Posiada trzy skrzyd\xc5\x82a, w planie tworz\xc4\x85ce tr\xc3\xb3jk\xc4\x85t, przy czym skrzyd\xc5\x82a po\xc5\x82o\xc5\xbcone wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rozwidlaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 ulicy Wielopole zosta\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone \xc5\x82\xc4\x85cznikiem w po\xc5\x82owie ich d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Taki plan obiektu tworzy dwa niewielkie dziedzi\xc5\x84ce wewn\xc4\x99trzne. _NEWLINE_Monumentalno\xc5\x9b\xc4\x87 gmachu podkre\xc5\x9bla elewacja, ozdobiona szeregiem p\xc3\xb3\xc5\x82kolumn w wielkim porz\xc4\x85dku kompozytowym. Kolumny podtrzymuj\xc4\x85 znacznie wysuni\xc4\x99ty poza obrys elewacji gzyms. Ca\xc5\x82y gmach ponadto wie\xc5\x84czy attyka. Charakterystycznym elementem elewacji jest zaokr\xc4\x85glony naro\xc5\xbcnik od strony ulicy Wielopole, gdzie znajduje si\xc4\x99 wej\xc5\x9bcie g\xc5\x82\xc3\xb3wne, ponad kt\xc3\xb3rym usytuowane s\xc4\x85 wysokie, prostok\xc4\x85tne okna do\xc5\x9bwietlaj\xc4\x85ce sal\xc4\x99 operacyjn\xc4\x85. Pozosta\xc5\x82e naro\xc5\xbcniki zosta\xc5\x82y zaakcentowane niewyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85cymi znacznie si\xc4\x99 z elewacji ryzalitami._NEWLINE_Przez wej\xc5\x9bcie g\xc5\x82\xc3\xb3wne przechodzi si\xc4\x99 do okr\xc4\x85g\xc5\x82ej sieni, posiadaj\xc4\x85cej sklepienie wsparte na kanelowanych kolumnach oraz kamienn\xc4\x85, wielobarwn\xc4\x85 posadzk\xc4\x99 z gwiazd\xc4\x85 po\xc5\x9brodku. Nast\xc4\x99pnie wznosi si\xc4\x99 reprezentacyjna g\xc5\x82\xc3\xb3wna klatka schodowa o biegach rozdzielaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82pi\xc4\x99trach, ozdobiona tralkow\xc4\x85 balustrad\xc4\x85. Przestrze\xc5\x84 klatki schodowej zdobi\xc4\x85 kolumny o kapitelach z motywem wolich oczu. Boczne klatki schodowe posiadaj\xc4\x85 kszta\xc5\x82t tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tny. Najwa\xc5\xbcniejszym i najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem jest umieszczona na pierwszym pi\xc4\x99trze okr\xc4\x85g\xc5\x82a g\xc5\x82\xc3\xb3wna sala operacyjna banku. Sala posiada posadzk\xc4\x99 o romboidalnym, sieciowym uk\xc5\x82adzie, oraz nakryta jest kopu\xc5\x82\xc4\x85 z okulusem po\xc5\x9brodku. \xc5\x9aciany ponadto s\xc4\x85 przyozdobione motywem rze\xc5\xbabionych girland. Dooko\xc5\x82a sali znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 efektowne kasy. Atmosfera owego wn\xc4\x99trza bywa por\xc3\xb3wnywana z atmosfer\xc4\x85 wn\xc4\x99trza rzymskiego Panteonu. Wszystkie wspomniane, reprezentacyjne wn\xc4\x99trza wykonane zosta\xc5\x82y z wykorzystaniem marmuru oraz dekoracji stiukowych. Pozosta\xc5\x82\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 powierzchni w budynku zajmowa\xc5\x82y przewa\xc5\xbcnie mieszkania dla pracownik\xc3\xb3w, usytuowane szczeg\xc3\xb3lnie w skrzydle od strony ulicy Dietla. Te jednak jeszcze w okresie mi\xc4\x99dzywojennym zacz\xc4\x99to przekszta\xc5\x82ca\xc4\x87 na biura._NEWLINE_Gmach uchodzi za jeden z najlepszych przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w klasycyzmu akademickiego w Krakowie jak i w Polsce. Z pocz\xc4\x85tku zosta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wysoko oceniony przez \xc5\x9brodowiska architektoniczne. Jak pisa\xc5\x82 o nim W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Ekielski: \xe2\x80\x9eczysta, wspania\xc5\x82a sztuka dla sztuki\xe2\x80\x9d.'