b'\n_START_ARTICLE_\nEmma Morano\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nEmma Martina Luigia Morano urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 29 listopada 1899 roku w Civiasco, w prowincji Vercelli, w Zjednoczonym Kr\xc3\xb3lestwie W\xc5\x82och jako c\xc3\xb3rka Giovanniego Morano i Szwajcarki Matilde Bresciani. By\xc5\x82a najstarsza z o\xc5\x9bmiorga rodze\xc5\x84stwa. Mia\xc5\x82a cztery siostry i trzech braci. W jej rodzinie by\xc5\x82o wielu d\xc5\x82ugowiecznych ludzi. Jej matka, ciotka oraz niekt\xc3\xb3rzy bracia i siostry \xc5\xbcyli ponad 90 lat, a jej m\xc5\x82odsza siostra, Angela Morano (1908\xe2\x80\x932011) zmar\xc5\x82a, maj\xc4\x85c prawie 103 lata._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1926 roku wysz\xc5\x82a za m\xc4\x85\xc5\xbc za Giovanniego Martinuzziego (1901\xe2\x80\x931978). Ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 nieudane z powodu sk\xc5\x82onno\xc5\x9bci m\xc4\x99\xc5\xbca do przemocy domowej, ale mimo to w 1938 roku Emma Morano urodzi\xc5\x82a syna Angelo, kt\xc3\xb3ry zmar\xc5\x82 sze\xc5\x9b\xc4\x87 miesi\xc4\x99cy po urodzeniu. W\xc3\xb3wczas pa\xc5\x84stwo Martinuzzi si\xc4\x99 rozstali, ale nie rozwiedli si\xc4\x99 i formalnie nadal byli ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwem, a\xc5\xbc do \xc5\x9bmierci Giovanniego w 1978 roku. Do 1954 roku Morano pracowa\xc5\x82a w fabryce juty w swoim mie\xc5\x9bcie. Nast\xc4\x99pnie pracowa\xc5\x82a jako kucharka, a\xc5\xbc do przej\xc5\x9bcia na emerytur\xc4\x99 w 1974 roku w wieku 75 lat._NEWLINE_W dniu 13 sierpnia 2015 roku Morano wyr\xc3\xb3wna\xc5\x82a wiek Diny Manfrediny, najstarszej osoby z W\xc5\x82och w historii. Nast\xc4\x99pnego dnia przej\xc4\x99\xc5\x82a od niej ten tytu\xc5\x82._NEWLINE_Z okazji swoich 116. i 117. urodzin otrzyma\xc5\x82a listy gratulacyjne od papie\xc5\xbca Franciszka i prezydenta W\xc5\x82och Sergio Mattarelli._NEWLINE_29 listopada 2016 roku jej 117. urodziny by\xc5\x82y transmitowane na \xc5\xbcywo we w\xc5\x82oskiej telewizji. Tego dnia tak\xc5\xbce z tej okazji w miejscowym teatrze wystawiona by\xc5\x82a sztuka na jej temat._NEWLINE_Zmar\xc5\x82a 15 kwietnia 2017 (w Wielk\xc4\x85 Sobot\xc4\x99) w swoim domu na obrze\xc5\xbcach miasta Verbania, nad jeziorem Maggiore. Tytu\xc5\x82 najstarszej osoby na \xc5\x9bwiecie utrzymywa\xc5\x82a przez 338 dni (czyli 11 miesi\xc4\x99cy i 3 dni). W dniu \xc5\x9bmierci mia\xc5\x82a 117 lat i 137 dni. Po jej \xc5\x9bmierci tytu\xc5\x82 najstarszej osoby na \xc5\x9bwiecie przej\xc4\x99\xc5\x82a Jamajka Violet Brown (m\xc5\x82odsza od niej zaledwie o 101 dni).'