b'\n_START_ARTICLE_\nJalisco\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze sta\xc5\x82e osiedla ludzkie na tym terenie s\xc4\x85 datowane na ponad 10 tys. lat. Oko\xc5\x82o 300 r. n.e. na obszarze s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cym z Pacyfikiem wytworzy\xc5\x82y si\xc4\x99 pierwsze przejawy zaawansowanej cywilizacji i kultury. W chwili przybycia Hiszpan\xc3\xb3w w g\xc5\x82\xc4\x99bi l\xc4\x85du \xc5\xbcy\xc5\x82o kilkana\xc5\x9bcie r\xc3\xb3\xc5\xbcnych plemion india\xc5\x84skich._NEWLINE_Pierwszym Hiszpanem, kt\xc3\xb3ry przyby\xc5\x82 do tego regionu w 1522 r. by\xc5\x82 Alfonso de \xc3\x81valos. Teren ten zosta\xc5\x82 na trwale opanowany w 1536 r. przez konkwistadora Nu\xc3\xb1o de Guzm\xc3\xa1na, jednak\xc5\xbce ludy zamieszkuj\xc4\x85ce te ziemie przez jeszcze d\xc5\x82ugi okres stawia\xc5\x82y op\xc3\xb3r naje\xc5\xbad\xc5\xbacom._NEWLINE_W 1531 r. za\xc5\x82o\xc5\xbcona zostaje Guadalajara, kt\xc3\xb3ra wyrasta na g\xc5\x82\xc3\xb3wny o\xc5\x9brodek ekonomiczny. W 1593 i w 1601 r. wybuchaj\xc4\x85 powstania india\xc5\x84skie, kt\xc3\xb3re Hiszpanie st\xc5\x82umili dzi\xc4\x99ki krwawym represjom. W 1792 r. w Guadalajarze powstaje pierwszy uniwersytet, miasto jest tak\xc5\xbce kwitn\xc4\x85cym o\xc5\x9brodkiem religijnym, funkcjonowa\xc5\x82o w nim w\xc3\xb3wczas ponad 50 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. Od 1793 r. w Guadalajarze dzia\xc5\x82a pierwsza drukarnia._NEWLINE_W okresie walk o niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Meksyku Guadalajara jest d\xc5\x82ugo oblegana przez si\xc5\x82y powsta\xc5\x84cze i w listopadzie 1810 r. poddaje si\xc4\x99. Przyw\xc3\xb3dca powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Miguel Hidalgo wydaje w\xc3\xb3wczas dekret o zniesieniu niewolnictwa na tym terenie. Po zamordowaniu Hidalga wojskom kolonialnym udaje si\xc4\x99 wyprze\xc4\x87 powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w z wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci Jalisco oraz przej\xc4\x85\xc4\x87 z powrotem Guadalajar\xc4\x99. Po ponownym pokonaniu Hiszpan\xc3\xb3w i uznaniu przez Hiszpani\xc4\x99 suwerenno\xc5\x9bci Meksyku w 1821 r. Jalisco do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82o do federacji stan\xc3\xb3w meksyka\xc5\x84skich (uzyska\xc5\x82o status stanu w 1824 r.) i przyj\xc4\x99\xc5\x82o konstytucj\xc4\x99 stanow\xc4\x85 w 1825 r. W po\xc5\x82owie XIX wieku Jalisco dotykaj\xc4\x85 liczne epidemie, a tak\xc5\xbce walki o w\xc5\x82adz\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy stronnictwami libera\xc5\x82\xc3\xb3w i konserwatyst\xc3\xb3w a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej interwencja francuska. Jalisco pocz\xc4\x85tkowo popiera\xc5\x82o konserwatyst\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy sprzymierzyli si\xc4\x99 z narzuconym przez Francuz\xc3\xb3w cesarzem Maksymilianem I. Ostatecznie zwyci\xc4\x99\xc5\xbcyli libera\xc5\x82owie z ramienia kt\xc3\xb3rych Benito Juarez sprawowa\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 jako prezydent. W czasie dyktatorskich rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Porfirio Diaza wi\xc4\x99ksza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 elity stanu udzieli\xc5\x82a mu poparcia. Po wybuchu rewolucji meksyka\xc5\x84skiej w 1910 r. lokalne milicje lojalne wobec Diaza pokona\xc5\x82y rebeliant\xc3\xb3w._NEWLINE_P\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak do Guadalajary wkroczy\xc5\x82 Francisco Villa ze swoj\xc4\x85 P\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 Dywizj\xc4\x85. Wysun\xc4\x85\xc5\x82 on \xc5\xbc\xc4\x85dania parcelacji wielkich maj\xc4\x85tk\xc3\xb3w ziemskich pomi\xc4\x99dzy ch\xc5\x82op\xc3\xb3w. W 1917 r. kiedy to uchwalono now\xc4\x85 konstytucj\xc4\x99 dla Meksyku wydawa\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce sytuacja jest ju\xc5\xbc opanowana. Jednak w samym Jalisco przez jeszcze d\xc5\x82ugi czas dochodzi\xc5\x82o do niepokoj\xc3\xb3w. W latach 20. mia\xc5\x82y tu miejsce zaci\xc4\x99te walki tzw. cristero z oddzia\xc5\x82ami rz\xc4\x85dowymi. Jalisco w tym czasie stawa\xc5\x82o si\xc4\x99 jednym z najbardziej uprzemys\xc5\x82owionych stan\xc3\xb3w meksyka\xc5\x84skich._NEWLINE_W\xc5\x82adz\xc4\x99 w Jalisco praktycznie od pocz\xc4\x85tku lat 30. sprawuje niepodzielnie partia Partia Rewolucyjno-Instytucjonalna. W latach 70. podobnie jak innych rejonach kraju dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y liczne grupy partyzanckie, kt\xc3\xb3re powsta\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na gruncie niesprawiedliwo\xc5\x9bci spo\xc5\x82ecznej. Pod koniec lat 90. monopolowi na w\xc5\x82adz\xc4\x99 partii PRI zagrozi\xc5\x82a opozycyjna PAN.\n_START_SECTION_\nWarunki geograficzne i klimatyczne\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez Jalisco przebiegaj\xc4\x85 liczne pasma g\xc3\xb3rskie, \xc5\x82\xc4\x85cznie z Sierra Madre Occidental. W sk\xc5\x82ad tego ostatniego wchodz\xc4\x85 mniejsze pasma g\xc3\xb3rskie m.in.: Los Huicholes, Los Guajalotes i San Isidro, a tak\xc5\xbce g\xc3\xb3ra El Gordo i wulkan Tequila. W po\xc5\x82udniowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci stanu le\xc5\xbc\xc4\x85 wulkany: Nevado de Colima i Colima._NEWLINE_Znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc rozleg\xc5\x82e doliny. Najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 rzek\xc4\x85 na tym obszarze jest Lerma-Santiago, kt\xc3\xb3ra przep\xc5\x82ywa przez \xc5\x9brodkow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 stanu. Inne wa\xc5\xbcniejsze rzeki to m.in.: San Juan de los Lagos i San Miguel. Znajduje si\xc4\x99 tu te\xc5\xbc najwi\xc4\x99ksze jezioro w Meksyku \xe2\x80\x93 Chapala. Na wybrze\xc5\xbcu Pacyfiku znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 laguny: San Marcos, Cajititl\xc3\xa1n, Atotonilco, Zacoalco i Sayula._NEWLINE_W stolicy stanu \xe2\x80\x93 Guadalajarze w styczniu \xc5\x9brednia temperatura wynosi 16\xc2\xa0\xc2\xb0C, a w czerwcu 23\xc2\xa0\xc2\xb0C. Najobfitsze deszcze wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w okresie pomi\xc4\x99dzy czerwcem i wrze\xc5\x9bniem. \xc5\x9arednia roczna opad\xc3\xb3w wynosi 134 cm. Puerto Vallarta le\xc5\xbc\xc4\x85ce nad oceanem jest cieplejsze, \xc5\x9brednia temperatur w styczniu wynosi tu 22\xc2\xa0\xc2\xb0C a w czerwcu 28\xc2\xa0\xc2\xb0C._NEWLINE_W sk\xc5\x82ad fauny ro\xc5\x9blinnej wchodz\xc4\x85 tu takie drzewa jak: maho\xc5\x84, cedr, palisander, drzewa cytrusowe i bananowce opr\xc3\xb3cz tego wyst\xc4\x99puje tu ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 bagienna, mo\xc5\xbcna te\xc5\xbc spotka\xc4\x87 storczykowate. W ch\xc5\x82odniejszych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach stanu rosn\xc4\x85 sosny, d\xc4\x99by i jod\xc5\x82y. Z rzadszych zwierz\xc4\x85t, kt\xc3\xb3re wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na terenie stanu mo\xc5\xbcna wymieni\xc4\x87: jaguary, wilki, or\xc5\x82y i pardwy._NEWLINE_W celu ochrony zasob\xc3\xb3w naturalnych w Jalisco zosta\xc5\x82 utworzony \xe2\x80\x9eRezerwat Biosfery Sierra de Manantlan\xe2\x80\x9d. Znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w nim g\xc5\x82\xc3\xb3wnie lasy wysokog\xc3\xb3rskie, \xc5\x82\xc4\x85czna liczba porastaj\xc4\x85cych ten obszar gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin jest oceniana nawet na 2700.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nJalisco jest trzecim stanem meksyka\xc5\x84skim je\xc5\xbceli chodzi o stopie\xc5\x84 rozwoju gospodarczego. Opr\xc3\xb3cz przemys\xc5\x82u wa\xc5\xbcnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em utrzymania mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w stanu pozostaje turystyka (szczeg\xc3\xb3lnie okolice Puerto Vallarta). Wyrabia si\xc4\x99 tu m.in. s\xc5\x82ynn\xc4\x85 tequil\xc4\x99. Na du\xc5\xbc\xc4\x85 skal\xc4\x99 wprowadzi si\xc4\x99 wydobycie ropy naftowej na szelfie pacyficznym. Tak\xc5\xbce rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwo pozostaje wa\xc5\xbcnym zaj\xc4\x99ciem mieszka\xc5\x84com Jalisco._NEWLINE_Znajduje si\xc4\x99 tu ponad 30 najwi\xc4\x99kszych przedsi\xc4\x99biorstw meksyka\xc5\x84skich. Wytwarza si\xc4\x99 tu 60% ca\xc5\x82ego sprz\xc4\x99tu komputerowego produkowanego w Meksyku. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ga\xc5\x82\xc4\x99zi przemys\xc5\x82u du\xc5\xbc\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa przemys\xc5\x82 spo\xc5\xbcywczy (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie alkohole). Stan s\xc5\x82ynie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z pi\xc4\x99knych wyrob\xc3\xb3w r\xc4\x99kodzie\xc5\x82a ludowego (np. hafty), a tak\xc5\xbce z innych produkt\xc3\xb3w tekstylnych. Na skal\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85 produkuje si\xc4\x99 tutaj wyroby pszczelarskie._NEWLINE_Je\xc5\xbceli chodzi o rolnictwo to Jalisco jest jednym z wiod\xc4\x85cych producent\xc3\xb3w cukru. Istniej\xc4\x85 tu te\xc5\xbc przemys\xc5\x82owe farmy mleczne i drobiarskie. Z wa\xc5\xbcniejszych ro\xc5\x9blin uprawia si\xc4\x99 tu m.in.: fasol\xc4\x99, papryk\xc4\x99, sorgo, cebul\xc4\x99 i owies. Hoduje si\xc4\x99 te\xc5\xbc: \xc5\x9bwinie, kozy i byd\xc5\x82o._NEWLINE_Z wydobywanych tutaj surowc\xc3\xb3w mineralnych nale\xc5\xbcy wymieni\xc4\x87: srebro i z\xc5\x82oto.'