b'\n_START_ARTICLE_\nOrisa\n_START_SECTION_\nGeografia\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99ksz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 terytorium zajmuje Wy\xc5\xbcyna Dekan. Najwy\xc5\xbcej wznosi si\xc4\x99 masyw Simlipali. Jego najwy\xc5\xbcszy szczyt, Meghasani, osi\xc4\x85ga 1165 m n.p.m. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 rzek\xc4\x85 jest Mahanadi, kt\xc3\xb3rej delta zajmuje du\xc5\xbc\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 powierzchni stanu. Orisa le\xc5\xbcy w strefie klimatu zwrotnikowego po\xc5\x9bredniego, o odmianie monsunowej. Lasy, zajmuj\xc4\x85ce 40% powierzchni, obfituj\xc4\x85 w cenne gatunki drzew (m.in. drzewo tekowe i sanda\xc5\x82owe).\n_START_SECTION_\nPrzemys\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nOrisa jest regionem g\xc3\xb3rniczo-rolniczym. Region ten jest pierwszym w Indiach producentem rud \xc5\xbcelaza i manganu. Ponadto prowadzi si\xc4\x99 wydobycie rud chromu, boksyt\xc3\xb3w i toru._NEWLINE_Intensywnie rozwija si\xc4\x99 nowoczesny przemys\xc5\x82 informatyczny oraz hutnictwo aluminium i \xc5\xbcelaza, produkcja stali i przetw\xc3\xb3rstwo naftowo-chemiczne._NEWLINE_Mimo rozwoju nowocze\xc5\x9bniejszych ga\xc5\x82\xc4\x99zi przemys\xc5\x82u du\xc5\xbce znaczenie nadal maj\xc4\x85 stare: w\xc5\x82\xc3\xb3kiennictwo i przemys\xc5\x82 spo\xc5\xbcywczy.\n_START_SECTION_\nRolnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nW ostatnim czasie rolnictwo traci na znaczeniu, cho\xc4\x87 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ludzi nadal pracuje w tym dziale. G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi uprawami s\xc4\x85: ry\xc5\xbc, ro\xc5\x9bliny str\xc4\x85czkowe, ro\xc5\x9bliny oleiste i juta. Hoduje si\xc4\x99 byd\xc5\x82o, bawo\xc5\x82y i owce.\n_START_SECTION_\nReligia\n_START_PARAGRAPH_\nW regionie tym dochodzi od sierpnia 2008 roku do zamieszek na tle religijnym, kt\xc3\xb3re wybuchaj\xc4\x85 na tle dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci hinduskich ekstremist\xc3\xb3w. W ich wyniku tysi\xc4\x85ce chrze\xc5\x9bcijan (szacuje si\xc4\x99 t\xc4\x99 liczb\xc4\x99 na 50 000) musia\xc5\x82o szuka\xc4\x87 schronienia w lasach i w strefach zamkni\xc4\x99tych. Zanotowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc 200 ofiar \xc5\x9bmiertelnych.\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 arteri\xc4\x85 komunikacyjn\xc4\x85 jest biegn\xc4\x85ca wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbca droga z \xc4\x86ennaju do Kolkaty. Najwi\xc4\x99kszym portem morskim jest Paradip. Stopniowo wzrasta jednak znaczenie dw\xc3\xb3ch innych port\xc3\xb3w: Dharmy i Gopalpuru.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nOrisa jest stanem obfituj\xc4\x85cym w zabytki. Najwi\xc4\x99kszym centrum turystyki jest Bhubane\xc5\x9bwar. Znajduje si\xc4\x99 tam oko\xc5\x82o 150 \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84 pochodz\xc4\x85cych z VII\xe2\x80\x93XVI wieku. Znana jest zw\xc5\x82aszcza \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia Lingarad\xc5\xbcy z XI wieku. Du\xc5\xbcymi centrami ruchu turystycznego s\xc4\x85 ponadto: Puri (znajduje si\xc4\x99 tu \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia \xc5\x9ari Mandir z XII i XIII wieku, ponadto odbywa si\xc4\x99 festiwal Rath Yatra) i Konarak (atrakcj\xc4\x85 jest zesp\xc3\xb3\xc5\x82 zabytkowych \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84 hinduistycznych). Najwi\xc4\x99kszym k\xc4\x85pieliskiem jest Gopalpur.\n_START_SECTION_\nKatastrofy naturalne\n_START_PARAGRAPH_\nW 1999 roku cyklon tropikalny 05B spustoszy\xc5\x82 wybrze\xc5\xbce Orisy, zabijaj\xc4\x85c oko\xc5\x82o 10 000 os\xc3\xb3b.'