b'\n_START_ARTICLE_\nMiejscowo\xc5\x9bci ol\xc4\x99derskie w powiecie mi\xc4\x99dzychodzkim\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscowo\xc5\x9bci ol\xc4\x99derskie w powiecie mi\xc4\x99dzychodzkim \xe2\x80\x93 lista i rys historyczny osadnictwa ol\xc4\x99derskiego na terenie powiatu mi\xc4\x99dzychodzkiego, po\xc5\x82o\xc5\xbconego w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci dzisiejszego wojew\xc3\xb3dztwa wielkopolskiego._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesny powiat mi\xc4\x99dzychodzki obejmuje cztery gminy: Mi\xc4\x99dzych\xc3\xb3d, Sierak\xc3\xb3w, Chrzypsko Wielkie i Kwilcz. Do I rozbioru Polski obszar ten wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad wojew\xc3\xb3dztwa pozna\xc5\x84skiego. W XVI stuleciu obszar ten by\xc5\x82 \xc5\x9brednio zaludniony, w przeciwie\xc5\x84stwie do innych, \xc5\x9brodkowopolskich wojew\xc3\xb3dztw, dor\xc3\xb3wnuj\xc4\x85cych g\xc4\x99sto\xc5\x9bci\xc4\x85 zaludnienia najbardziej zaludnionym krajom rolniczym na zachodzie Europy.\n_START_SECTION_\nOl\xc4\x99drzy w Wielkopolsce\n_START_PARAGRAPH_\nW granicach Wielkopolski sprzed 1792 roku, poza dawanymi powiatami ko\xc5\x9bcia\xc5\x84skim i pozna\xc5\x84skim, tylko powiaty gnie\xc5\xbanie\xc5\x84ski i pyzdrski mia\xc5\x82y znaczniejsz\xc4\x85 liczb\xc4\x99 osad olenderskch. Najprawdopodobniej w odniesieniu do ca\xc5\x82ej Wielkopolski stosunek olendr\xc3\xb3w do og\xc3\xb3\xc5\x82u ludno\xc5\x9bci wiejskiej wynosi\xc5\x82 ok. 10%._NEWLINE_Osadnicy, kt\xc3\xb3rzy zasiedlili wsie na prawie olenderskim w dzisiejszym powiecie mi\xc4\x99dzychodzkim, podobnie jak w przypadku wi\xc4\x99kszej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Wielkopolski, pochodzili z Niemiec. Wyj\xc4\x85tkiem by\xc5\x82y osady, kt\xc3\xb3re ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej istnia\xc5\x82y i zosta\xc5\x82y jedynie pod wzgl\xc4\x99dem organizacji prawnej przeniesione na prawo olenderskie. Przybysze zza zachodniej granicy poszukiwali w Polsce lepszych warunki bytowania oraz wolno\xc5\x9bci religijnej.\n_START_SECTION_\nPierwsze lokacje\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie dzisiejszego powiatu powsta\xc5\x82o 20 osad na prawie olenderskim. Pierwsz\xc4\x85 wsi\xc4\x85 olendersk\xc4\x85 w powiecie by\xc5\x82 Bukowiec-Ol\xc4\x99dry. Osada zosta\xc5\x82a lokowana w 1691 roku, na skraju Puszczy Noteckiej. Dzi\xc5\x9b Bukowiec jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 wsi so\xc5\x82eckiej Bucharzewo, po\xc5\x82o\xc5\xbconej w gminie Sierak\xc3\xb3w._NEWLINE_W gminie Kwilcz pierwsz\xc4\x85 wsi\xc4\x85 olendersk\xc4\x85 by\xc5\x82o Daleszynko (dzi\xc5\x9b Daleszynek, powsta\xc5\x82e w 1748 roku. W gminie Mi\xc4\x99dzych\xc3\xb3d by\xc5\x82 to natomiast Mery\xc5\x84 Stary (dzi\xc5\x9b Mierzyn za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1695 roku. Ostatnia lokacja wsi na pawie olenderskim na terenie dzisiejszego powiatu mi\xc4\x99dzychodzkiego mia\xc5\x82a miejsce w 1791 roku, na po\xc5\x82udniu dzisiejszej gminy Kwilcz. Najm\xc5\x82odsz\xc4\x85 wsi\xc4\x85 ol\xc4\x99dersk\xc4\x85 jest Mi\xc5\x82ostowo.\n_START_SECTION_\nRozmieszczenie przestrzenne\n_START_PARAGRAPH_\nNajintensywniej osadnictwo olenderskie rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 w okolicach Mi\xc4\x99dzychodu. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d 20 wsi olenderskich powsta\xc5\x82ych na terenie powiatu, 10 (50%) znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 w okolicy Mi\xc4\x99dzychodu. Jest to zas\xc5\x82uga rodziny Unrug\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra w 1597 roku zosta\xc5\x82a w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem Mi\xc4\x99dzychodu. W dobrach Unrug\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzychodzkich powsta\xc5\x82y m.in.: Mierzyn i Mierzynek, Mi\xc5\x82ostowo i Skrzydlewo. Od p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego- wschodu dobra mi\xc4\x99dzychodzkie graniczy\xc5\x82y z ziemi\xc4\x85 sierakowsk\xc4\x85, na kt\xc3\xb3rej terenie znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 takie osady jak: Bukowiec Ol\xc4\x99dry, D\xc4\x99bowskie Ol\xc4\x99dry (dzi\xc5\x9b D\xc4\x99bowiec), Bucharzewo Ol\xc4\x99dry (dzi\xc5\x9b Bucharzewo), Tuchola Ol\xc4\x99dry (dzi\xc5\x9b Tuchola, Chorz\xc4\x99powa (dzi\xc5\x9b Chorz\xc4\x99powo) oraz Radusz (dzi\xc5\x9b le\xc5\x9bnicz\xc3\xb3wka w gm. Mi\xc4\x99dzych\xc3\xb3d). W okolicach Kwilcza powsta\xc5\x82y tylko 3 wsie (15%) na prawie Ol\xc4\x99dr\xc3\xb3w: wspomniany Daleszynek i Mi\xc5\x82ostowo oraz Mechnacz. W okolicach Chrzypska Wielkiego zlokalizowano tylko jedn\xc4\x85 (5%), ma\xc5\x82\xc4\x85 i rozproszon\xc4\x85 osad\xc4\x99 Bia\xc5\x82okoskie Ol\xc4\x99dry, dzi\xc5\x9b znane jako licz\xc4\x85ce niespe\xc5\x82na 40 os\xc3\xb3b Bia\xc5\x82okoszyce.\n_START_SECTION_\nWielko\xc5\x9b\xc4\x87 wsi\n_START_PARAGRAPH_\nW demografii historycznej przyjmuje si\xc4\x99, \xc5\xbce jeden dym (czyt. domostwo) zamieszkiwa\xc5\x82o w okresie staropolskim \xc5\x9brednio 6 os\xc3\xb3b. Zatem znaj\xc4\x85c liczb\xc4\x99 dym\xc3\xb3w w poszczeg\xc3\xb3lnych wsiach olenderskich mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o oszacowa\xc4\x87 liczb\xc4\x99 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 wsi\xc4\x85 olendersk\xc4\x85 by\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas Radusz (Radoskie Ol\xc4\x99dry) z 35 dymami, czyli z ponad 210 mieszka\xc5\x84cami (na pocz\xc4\x85tku XVIII wieku). Radusz by\xc5\x82 jedn\xc4\x85 z najwi\xc4\x99kszych wsi w Puszczy Noteckiej. Mimo niezbyt urodzajnych gleb wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do bogatych, a \xc5\x9brednia wielko\xc5\x9b\xc4\x87 gospodarstwa wynosi\xc5\x82a 80 ha. W 1845 roku we wsi Radusz by\xc5\x82o 553 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Zdecydowan\xc4\x85 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 stanowili protestanci, a tylko 5 os\xc3\xb3b by\xc5\x82o wyznania rzymskokatolickiego._NEWLINE__NEWLINE_Du\xc5\xbcymi wsiami by\xc5\x82y tak\xc5\xbce Skrzydlewo, Mechnacz i Drzewce, zamieszka\xc5\x82e przez oko\xc5\x82o 140 os\xc3\xb3b. Najmniej ludne by\xc5\x82y natomiast Bia\xc5\x82okoskie Ol\xc4\x99dry oraz Bucharzewo Ol\xc4\x99dry, zamieszka\xc5\x82e przez kilka rodzin (do 30 mieszk.)_NEWLINE__NEWLINE_Por\xc3\xb3wnuj\xc4\x85c liczb\xc4\x99 dym\xc3\xb3w we wsiach olenderskich powsta\xc5\x82ych na terenie dzisiejszego powiatu mi\xc4\x99dzychodzkiego mo\xc5\xbcna stwierdzi\xc4\x87, \xc5\xbce najwi\xc4\x99ksze by\xc5\x82y wsie olenderskie w okolicy Mi\xc4\x99dzychodu. \xc5\x9arednia liczba dym\xc3\xb3w w tych wsiach to oko\xc5\x82o 16. Oznacza to, \xc5\xbce \xc5\x9brednio mieszka\xc5\x82o w nich oko\xc5\x82o 100 os\xc3\xb3b. Na dzisiejsze warunki by\xc5\x82y to wi\xc4\x99c wioski ma\xc5\x82e lecz o sporym znaczeniu dla gospodarki rolnej. Na terenie dzisiejszego powiatu mi\xc4\x99dzychodzkiego w XVIII wieku w osadach na prawie olenderskim mieszka\xc5\x82o oko\xc5\x82o 1500 os\xc3\xb3b.'