b"\n_START_ARTICLE_\nBayard Taylor\n_START_SECTION_\nDzieci\xc5\x84stwo i pierwsze wiersze\n_START_PARAGRAPH_\nBayard Taylor urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 11 stycznia 1825 roku w ma\xc5\x82ej wsi Kennett Square w hrabstwie Chester. Jego rodzice, kwakrzy Joseph Taylor i Rebecca Way, byli farmerami. Imi\xc4\x99 otrzyma\xc5\x82 na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Jamesa A. Bayarda, senatora z Delaware (zob. William Hill Wells). Dzi\xc4\x99ki matce nauczy\xc5\x82 si\xc4\x99 czyta\xc4\x87 w wieku 4 lat i wkr\xc3\xb3tce swobodnie czyta\xc5\x82 wiersze i ksi\xc4\x85\xc5\xbcki o odleg\xc5\x82ych krajach. Uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w szko\xc5\x82ach \xc5\x9brednich w West Chester i w Unionville. Formalne nauczanie sko\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1842 roku, w wieku 17 lat, zachowuj\xc4\x85c \xc5\xbcarliw\xc4\x85 ciekawo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9bwiata i przekonanie, \xc5\xbce chce zosta\xc4\x87 poet\xc4\x85. W tym\xc5\xbce roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 korespondencj\xc4\x99 z R.W. Griswoldem (literackim egzekutorem Edgara Allana Poe), kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 w latach 1842\xe2\x80\x931843 redaktorem Grahams Magazine i ko\xc5\x84czy\xc5\x82 opracowywanie swojej antologii The Poets and Poetry of America (wielokrotnie wznawianej). By\xc5\x82o to pocz\xc4\x85tkiem literackiej przyja\xc5\xbani. W pa\xc5\xbadzierniku 1843 roku odby\xc5\x82 si\xc4\x99 w Filadelfii pierwszy wywiad z m\xc5\x82odym poet\xc4\x85, a w lutym 1844 roku opublikowano pierwszy zbi\xc3\xb3r jego wierszy \xe2\x80\x93 Ximena; or, the Battle of the Sierra Morena, and Other Poems.\n_START_SECTION_\nEuropa  (Europe Seen with a Knapsack and Staff, 1844\xe2\x80\x931846)\n_START_PARAGRAPH_\nSpe\xc5\x82nienie marze\xc5\x84 o podr\xc3\xb3\xc5\xbcach utrudnia\xc5\x82a sytuacja finansowa. Okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 to mo\xc5\xbcliwe dzi\xc4\x99ki znalezieniu kilku wydawc\xc3\xb3w (w tym Saturday Evening Post, United States Gazette i Grahams Magazine), kt\xc3\xb3rzy zgodzili si\xc4\x99 op\xc5\x82aci\xc4\x87 koszty podr\xc3\xb3\xc5\xbcy po Europie w zamian za zam\xc3\xb3wione listy-reporta\xc5\xbce. W ko\xc5\x84cu lipca 1844 roku Bayard Taylor z kuzynem i przyjacielem (Franklin Taylor i Barclay Pennock) przybyli do Liverpoolu. Przez dwa lata zwiedzali Angli\xc4\x99, Niemcy i W\xc5\x82ochy, wydaj\xc4\x85c ok. sze\xc5\x9b\xc4\x87 cent\xc3\xb3w dziennie. Listy do gazet mia\xc5\x82y wielu czytelnik\xc3\xb3w. W 1849 roku wydano ich zbi\xc3\xb3r pt. Views A-foot, or, Europe Seen with a Knapsack and Staff (z przedmow\xc4\x85 N.P. Willisa), kt\xc3\xb3ry  w okresie kolejnych 13 lat wznawiano 23 razy.\n_START_SECTION_\nEuropa i Orient (1851\xe2\x80\x931853)\n_START_PARAGRAPH_\nNajbardziej popularny zbi\xc3\xb3r Taylora pt. A Book of Romances, Lyrics, and Songs zosta\xc5\x82 wydany w 1851 roku. W tym\xc5\xbce roku poeta wyruszy\xc5\x82 (z bratem Williamem) w podr\xc3\xb3\xc5\xbc do Anglii, Austrii i Egiptu (dotar\xc5\x82 do szeroko\xc5\x9bci goograficznej 12\xc2\xb030'N). Owocem tej podr\xc3\xb3\xc5\xbcy jest m.in. zbi\xc3\xb3r Poems of the Orient (1854), zawieraj\xc4\x85cy jeden z najbardziej popularnych poemat\xc3\xb3w Taylora \xe2\x80\x93 The Bedouin Song. W ko\xc5\x84cu 1852 roku pop\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 do Kalkuty, a stamt\xc4\x85d dotar\xc5\x82 do Chin. Do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 tam do wyprawy, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 organizowa\xc5\x82 komodor United States Navy, Matthew C. Perry (zob. ekspedycja Perry\xe2\x80\x99ego i traktat z Kanagawy \xe2\x80\x93 zako\xc5\x84czenie sakoku). Pisa\xc5\x82 reporta\xc5\xbce z podr\xc3\xb3\xc5\xbcy, m.in. do New York Tribune. W formie ksi\xc4\x85\xc5\xbckowej ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 w 1855 roku pt. A Visit to India, China and Japan in the Year 1853.\n_START_SECTION_\nEuropa i Arktyka (1855\xe2\x80\x931857)\n_START_PARAGRAPH_\nZ podr\xc3\xb3\xc5\xbcy do Egiptu, Chin i Japonii Taylor wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Ameryki 20 grudnia 1853 roku. Spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z wyrazami du\xc5\xbcej popularno\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 zapraszany na liczne spotkania i wyk\xc5\x82ady (od Maine do Wisconsin), co by\xc5\x82o zaj\xc4\x99ciem przynosz\xc4\x85cym spore zyski. W 1855 roku niegasn\xc4\x85ca pasja podr\xc3\xb3\xc5\xbcnicza sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 kolejn\xc4\x85 w\xc4\x99dr\xc3\xb3wk\xc4\x99. Zamierza\xc5\x82 przede wszystkim pozna\xc4\x87 kultur\xc4\x99 Szwecji i innych kraj\xc3\xb3w nordyckich. Przed wyjazdem do Szwecji odwiedzi\xc5\x82 Niemcy i Angli\xc4\x99; w Anglii sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 dwa dni z Alfredem Lordem Tennysonem, rozmawiaj\xc4\x85c o  poezji, religii, polityce i geologii. Po tej kr\xc3\xb3tkiej wizycie wyjecha\xc5\x82 na lato do Norwegii, wsp\xc3\xb3lnie z przyjacielem, Augustem Buflebem.  _NEWLINE_W Szwecji przebywa\xc5\x82 od grudnia 1856 roku. Sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 tydzie\xc5\x84 w Sztokholmie, a nast\xc4\x99pnie, korzystaj\xc4\x85c z rad szwedzkich naukowc\xc3\xb3w, Andersa Retziusa i Karla Hartmana, zaplanowa\xc5\x82 dwumiesi\xc4\x99czn\xc4\x85 w\xc4\x99dr\xc3\xb3wk\xc4\x99 po Laponii (zob. mapa) i innych obszarach Arktyki. W Laponii odwiedzi\xc5\x82 m.in. brytyjskiego ornitologa, Johna Wolleya, kt\xc3\xb3ry w wiosce Muoniovaara (okolice Pajali przy granicy szwedzko-fi\xc5\x84skiej) od  trzech lat realizowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j program bada\xc5\x84 owologicznych. M\xc3\xb3g\xc5\x82 tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nawi\xc4\x85za\xc4\x87 bezpo\xc5\x9bredni kontakt z Larsem L\xc3\xa6stadiusem, botanikiem uczestnicz\xc4\x85cym w latach 1838\xe2\x80\x931840 w interdyscyplinarnej mi\xc4\x99dzynarodowej ekspedycji do Norwegii, Szwecji, Finlandii, Danii i Rosji, a od 1849 roku diakonem w gminie Pajala (szerz\xc4\x85cym w\xc5\x82asny ruch religijny \xe2\x80\x93 laestadianizm, nurt luteranizmu)._NEWLINE_Wracaj\xc4\x85c ze Szwecji Taylor zatrzyma\xc5\x82 si\xc4\x99 w Gotha, u przyjaciela, Augusta. W domu Bufleb\xc3\xb3w pozna\xc5\x82 siostrzenic\xc4\x99 pani Bufleb, Marie Hansen \xe2\x80\x93 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 znanego astronoma Petera Andreas Hansena. Po czterech miesi\xc4\x85cach znajomo\xc5\x9bci odby\xc5\x82 si\xc4\x99 ich \xc5\x9blub (27 pa\xc5\xbadziernika 1857). Ma\xc5\x82\xc5\xbconkowie zdecydowali si\xc4\x99 od\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 wyjazd do Ameryki m.in. ze wzgl\xc4\x99du na panuj\xc4\x85cy tam w\xc3\xb3wczas kryzys finansowy. Zim\xc4\x85 odbyli podr\xc3\xb3\xc5\xbc do Grecji (upami\xc4\x99tnion\xc4\x85 w Travels in Greece & Russia with an excursion into Crete), z kt\xc3\xb3rej wiosn\xc4\x85 1858 roku wr\xc3\xb3cili do Gotha. W pa\xc5\xbadzierniku tego\xc5\xbc roku, po narodzinach c\xc3\xb3rki Liliany, przenie\xc5\x9bli si\xc4\x99 do Ameryki._NEWLINE_Na podstawie list\xc3\xb3w z podr\xc3\xb3\xc5\xbcy zosta\xc5\x82a wydana ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Northern Travel: Summer and Winter Pictures of Sweden, Denmark, and Lapland (wyd. 1857). Taylor opisa\xc5\x82 m.in. barwne sceny z codziennego \xc5\xbcycia Lapo\xc5\x84czyk\xc3\xb3w, podj\xc4\x85\xc5\x82 pr\xc3\xb3b\xc4\x99 przeanalizowania r\xc3\xb3\xc5\xbcnic mi\xc4\x99dzy osobowo\xc5\x9bciami Szwed\xc3\xb3w i Fin\xc3\xb3w (m.in. przyczyn obserwowanych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic na tle informacji o dalekim pokrewie\xc5\x84stwie Fin\xc3\xb3w z W\xc4\x99grami; zob. ludy ugrofi\xc5\x84skie), opisa\xc5\x82 szybko rozprzestrzeniaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 w Laponii  tajemnicz\xc4\x85 \xe2\x80\x9eepidemi\xc4\x99 duchow\xc4\x85\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rej objawami bywa\xc5\x82y drgawki (zob. te\xc5\xbc napad padaczkowy, halucynacje), przej\xc5\x9bciowe stany p\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\x9bwiadomo\xc5\x9bci (nazywane transem i traktowane jako stany \xe2\x80\x9eop\xc4\x99tania przez Ducha\xe2\x80\x9d), wizje por\xc3\xb3wnywane do opisanych przez \xc5\x9bw. Jana z Patmos (uto\xc5\xbcsamianego z Janem Ewangelist\xc4\x85).\n_START_SECTION_\nCedarcroft (1857\xe2\x80\x931874)\n_START_PARAGRAPH_\nWkr\xc3\xb3tce po powrocie do Ameryki (pa\xc5\xbadziernik 1858) Taylor zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 projektowaniem i budow\xc4\x85 nowego domu Cedarcroft w pobli\xc5\xbcu Kennett Square. Kosztowna budowa (ok. 15\xc2\xa0tys.$dolar\xc3\xb3w) trwa\xc5\x82a ok. 2 lata. Wielka uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87 oddania domu do u\xc5\xbcytku odby\xc5\x82a si\xc4\x99 18 sierpnia 1860 roku. W czasie uroczysto\xc5\x9bci wystawiono komedi\xc4\x99 Love at a Hotel autorstwa Taylora i jego przyjaciela, Richarda Stoddarda. W\xc5\x9br\xc3\xb3d go\xc5\x9bci byli m.in. Ralph Waldo Emerson, John Greenleaf Whittier, James Russell Lowell i Horace Greeley._NEWLINE_Pokrycie wydatk\xc3\xb3w wymaga\xc5\x82o podejmowania bardziej dochodowych zaj\xc4\x99\xc4\x87, a mniej lubianych od pisania wierszy, m.in. wyg\xc5\x82aszania wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w i pisania artyku\xc5\x82\xc3\xb3w do gazet m.in. do Tribune (np. korespondencje z okresu wojny secesyjnej). W 1862 roku Taylor przyj\xc4\x85\xc5\x82 nominacj\xc4\x99 na charg\xc3\xa9 d\xe2\x80\x99affaires w ambasadzie ameryka\xc5\x84skiej w Petersburgu, a w grudniu nast\xc4\x99pnego roku przebywa\xc5\x82 m.in. w Pary\xc5\xbcu i w Waszyngtonie, z kilkoma wyk\xc5\x82adami o Rosji. Wyk\xc5\x82adu w Willards Hall wys\xc5\x82ucha\xc5\x82 m.in. Abraham Lincoln, kt\xc3\xb3ry przekaza\xc5\x82 prelegentowi kr\xc3\xb3tki list z wyrazami podziwu. Po kilku latach (1869) Taylor opublikowa\xc5\x82 Ballad of Abraham Lincoln (jeden z utwor\xc3\xb3w dla dzieci)._NEWLINE_W latach 60. coraz wi\xc4\x99cej czasu sp\xc4\x99dza\xc5\x82 w Cedarcroft. W 1864 roku napisa\xc5\x82 swoj\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 nowel\xc4\x99, Hannah Thurston; A Story of American Life (wysoko oceni\xc5\x82 j\xc4\x85 Nathaniel Hawthorne), a nast\xc4\x99pnie John Godfreys Fortunes; Related by Himself:  a Story of American Life (1864), The Story of Kennett (1866) i Colorado, a summer trip (1867). Podj\xc4\x85\xc5\x82 te\xc5\xbc wielkie dzie\xc5\x82o przet\xc5\x82umaczenia na j\xc4\x99zyk angielski obu tom\xc3\xb3w Fausta \xe2\x80\x93 dramatu Goethego, zawieraj\xc4\x85cego niemal 12 tys. wers\xc3\xb3w. By\xc5\x82a to pierwsza pr\xc3\xb3ba t\xc5\x82umaczenia z zachowaniem oryginalnego metrum._NEWLINE_W 1869 roku, gdy pierwsza wersja t\xc5\x82umaczenia by\xc5\x82a uko\xc5\x84czona, przyj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko profesora w Cornell University, gdzie wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 literatur\xc4\x99 niemieck\xc4\x85 (Goethe, Lessing i Schiller). Nowela Joseph and his Friend; a story of Pennsylvania (1870) wzbudzi\xc5\x82a niewielkie zainteresowanie._NEWLINE_W ostatnim okresie \xc5\xbcycia przygotowywa\xc5\x82 materia\xc5\x82y do biografii Goethego i Schillera. T\xc5\x82umaczenie obu cz\xc4\x99\xc5\x9bci Fausta opublikowano w latach 1870 i 1871. Zosta\xc5\x82o uznane za wybitne \xe2\x80\x93 jedno z najlepszych w \xc5\x9bwiatowej literaturze. Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99,_NEWLINE_\xc5\xbce g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ten przek\xc5\x82ad sta\xc5\x82 si\xc4\x99 przyczyn\xc4\x85 popularno\xc5\x9bci Taylora poza Ameryk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nNowy Jork i Berlin (1874\xe2\x80\x931878)\n_START_PARAGRAPH_\nW wieku ok. 50 lat poeta odczuwa\xc5\x82 pogorszeniesi\xc4\x99 zamopoczucia. Ma\xc5\x82\xc5\xbconkowie postanowili zrezygnowa\xc4\x87 z Cedarcroft i zamieszka\xc4\x87 w Nowym Jorku. Przenie\xc5\x9bli si\xc4\x99 tam po powrocie Taylora z Berlina, gdzie przebywa\xc5\x82 w latach 1872\xe2\x80\x931874. W roku 1877 zacz\xc4\x85\xc5\x82 pisa\xc4\x87 poemat Prince Deukalion: A Lyrical Drama. Zamierza\xc5\x82 przyst\xc4\x85pi\xc4\x87 do pracy nad biografiami Goethego i Schillera po jego uko\xc5\x84czeniu, jednak w 1878 roku zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any na stanowisko ambasadora Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych w Niemczech \xe2\x80\x93 przyj\xc4\x85\xc5\x82 je uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85c, \xc5\xbce pobyt w Berlinie b\xc4\x99dzie sprzyja\xc5\x82 pisaniu biografii obu za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli niemieckiej literatury klasycznej (zob. te\xc5\xbc Sturm und Drang). Wyjecha\xc5\x82 do Europy wraz z rodzin\xc4\x85 11 kwietnia 1878 roku (tym samym statkiem, kt\xc3\xb3rym podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82 Mark Twain)._NEWLINE_Nowy ambasador zosta\xc5\x82 w Berlinie serdecznie powitany. Sumiennie wykonywa\xc5\x82 nowe obowi\xc4\x85zki i pisa\xc5\x82 entuzjastyczne listy do swoich bliskich, ale nie czu\xc5\x82 si\xc4\x99 dobrze. Szybko traci\xc5\x82 na wadze. W pa\xc5\xbadzierniku zdiagnozowano schorzenie w\xc4\x85troby i obrz\xc4\x99k. 19 grudnia zmar\xc5\x82 w czasie spokojnej popo\xc5\x82udniowej drzemki na krze\xc5\x9ble. Zosta\xc5\x82 tymczasowo pochowany w Berlinie. Jego szcz\xc4\x85tki przewieziono do Nowego Jorku 13 marca nast\xc4\x99pnego roku. Zosta\xc5\x82y pocz\xc4\x85tkowo z\xc5\x82o\xc5\xbcone w ratuszu, w gabinecie gubernatora, a nast\xc4\x99pnnie przewiezione poci\xc4\x85giem do Kennett Square \xe2\x80\x93 miejsca narodzin i wieloletniego zamieszkania. Procesja pogrzebowa \xe2\x80\x93 mieszka\xc5\x84cy i przyjaciele literaccy \xe2\x80\x93 odprowadzi\xc5\x82a zmar\xc5\x82ego na Longwood Cemetery."