b'\n_START_ARTICLE_\nGlasgow Central Station\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tek\n_START_PARAGRAPH_\nStacja zosta\xc5\x82a otwarta 1 sierpnia 1879 r. na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym brzegu rzeki Clyde. Mia\xc5\x82a osiem kraw\xc4\x99dzi i po\xc5\x82\xc4\x85czenie ze stacj\xc4\x85 Bridge Street przez wiadukt kolejowy nad Argyle Street i czterotorowy most kolejowy zbudowany przez Sir Williama Arrola, kt\xc3\xb3ry przecina\xc5\x82 Clyde na po\xc5\x82udnie._NEWLINE_Po kr\xc3\xb3tkim czasie stacja by\xc5\x82a przeci\xc4\x85\xc5\xbcona. W 1890 r. zastosowano prowizoryczne rozwi\xc4\x85zanie polegaj\xc4\x85ce na rozszerzeniu wiaduktu nad Argyle Street i dodaniu tam dziewi\xc4\x85tego peronu. Na pocz\xc4\x85tku zamierzano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc rozbudowa\xc4\x87 stacj\xc4\x99 Bridge Street do o\xc5\x9bmiu tor\xc3\xb3w, a stacj\xc4\x99 Central do pi\xc4\x99tnastu kraw\xc4\x99dzi.\n_START_SECTION_\nStacja dolna\n_START_PARAGRAPH_\nPerony na ni\xc5\xbcszych pi\xc4\x99trach stanowi\xc5\x82y pocz\xc4\x85tkowo oddzieln\xc4\x85 stacj\xc4\x99, a zosta\xc5\x82y zbudowane do obs\xc5\x82ugi podziemnej linii Glasgow Central Railway, na kt\xc3\xb3r\xc4\x85 wydano pozwolenie 10 sierpnia 1888 r., otwart\xc4\x85 10 sierpnia 1896 r. Linia Glasgow Central Railway zosta\xc5\x82a przej\xc4\x99ta przez Caledonian Railway w 1890 r. Poci\xc4\x85gi je\xc5\xbadzi\xc5\x82y z Maryhill Central i tras\xc4\x85 Lanarkshire and Dunbartonshire Railway na zachodzie \xe2\x80\x93 do Rutherglen oraz przez Tollcross do Carmyle i Newton, a tak\xc5\xbce innych miejsc obs\xc5\x82ugiwanych przez Caledonian Railway na wsch\xc3\xb3d od Glasgow.\n_START_SECTION_\nPrzebudowa stacji w latach 1901\xe2\x80\x931905\n_START_PARAGRAPH_\nOko\xc5\x82o 1900 r. stacja ponownie okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 za ma\xc5\x82a, wraz ze wzrostem liczby pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w na g\xc3\xb3rnej stacji o 5.156 milion\xc3\xb3w rocznie, licz\xc4\x85c od uko\xc5\x84czenia rozbudowy w 1890 r. Roczna liczba pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w w 1899 r. si\xc4\x99gn\xc4\x99\xc5\x82a 16.841 milion\xc3\xb3w na g\xc3\xb3rnej stacji i 6.461 na dolnej, razem 23.257 milion\xc3\xb3w. Stacja mia\xc5\x82a dwa poziomy: wy\xc5\xbcszy \xe2\x80\x93 na wysoko\xc5\x9bci Gordon Street, kontynuacj\xc4\x85 kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 wiadukt nad Argyle Street, i perony podziemne._NEWLINE_Pimi\xc4\x99dzy 1901 i 1905 r. pierwotny budenk stacji zosta\xc5\x82 przebudowany. Wyd\xc5\x82u\xc5\xbcono go nad Argyle Street i zbudowano 13 kraw\xc4\x99dzi. Na rzece zbudowano dodatkowy o\xc5\x9bmiotorowy most, a stary most podniesiono o 30 cali (0.75 m). Stacja Bridge Street by\xc5\x82a wtedy zamkni\xc4\x99ta._NEWLINE_W czasie przebudowy w latach 1901\xe2\x80\x931905 powsta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szereg bocznic na ko\xc5\x84cu kraw\xc4\x99dzi 11 i 12, na mo\xc5\x9bcie na rzece Clyde. Nazywano je bocznicami West Bank, Mid Bank i East Bank. Bocznica roz\xc5\x82adunkowa \xe2\x80\x93 Dok Nr 14 zosta\xc5\x82a utworzona na po\xc5\x82udniowym ko\xc5\x84cu kraw\xc4\x99dzi 13.._NEWLINE_Dworzec stacji posiada przestrzenn\xc4\x85 hal\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85, a w niej sklepy, punkty kateringowe, kasy biletowe, a tak\xc5\xbce centrum podr\xc3\xb3\xc5\xbcne. Front jej wype\xc5\x82nia Central Hotel przy Gordon Street, zaprojektowany przez Roberta Rowanda Andersona. W budynku dworca mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 tak\xc5\xbce szereg sklep\xc3\xb3w i bar\xc3\xb3w od strony Union Street. Podziemia stacji nie s\xc4\x85 otwarte dla wszystkich: znajduje si\xc4\x99 tam prywatny parking i urz\xc4\x85dzenia gospodarcze samej stacji, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przyleg\xc5\x82ego hotelu._NEWLINE_S\xc5\x82awne architektoniczne rysy dworca to du\xc5\xbcy przeszklony wiadukt przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85cy budynek ponad Argyle Street, zwany przez miejscowych \xe2\x80\x9eParasolk\xc4\x85 Highlandera\xe2\x80\x9d (ang.-sco. Hielanman\xe2\x80\x99s Umbrella), poniewa\xc5\xbc s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 za miejsce spotka\xc5\x84 przyjezdnych g\xc3\xb3rali; a tak\xc5\xbce stare kasy biletowe oraz budynek informacji dla podr\xc3\xb3\xc5\xbcnych. By\xc5\x82 to du\xc5\xbcy owalny budynek z dzia\xc5\x82em rezerwacji na parterze i informacj\xc4\x85 dla podr\xc3\xb3\xc5\xbcnych o poci\xc4\x85gach przedstawion\xc4\x85 na du\xc5\xbcych drukowanych tablicach z tkaniny, umieszczanych za du\xc5\xbcymi oknami na pi\xc4\x99trze przez dwuosobowy zesp\xc3\xb3\xc5\x82._NEWLINE_Pod \xe2\x80\x9eParasolk\xc4\x85\xe2\x80\x9d ulokowana jest gwarna mieszanka sklep\xc3\xb3w i bar\xc3\xb3w, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc klub nocny \xe2\x80\x9eArches\xe2\x80\x9d, teatr, galeria, a tak\xc5\xbce restauracja.\n_START_SECTION_\nCentral Hotel\n_START_PARAGRAPH_\nFasad\xc4\x99 dworca wype\xc5\x82nia Central Hotel przy Gordon Street. Przylegaj\xc4\x85c do hali dworca, by\xc5\x82 w latach swojej \xc5\x9bwitno\xc5\x9bci jednym z najbardziej presti\xc5\xbcowych w Glasgow. Z jego s\xc5\x82awnych go\xc5\x9bci wymieni\xc4\x87 mo\xc5\xbcna Franka Sinatr\xc4\x99 czy Winstona Churchilla._NEWLINE_Pierwotnie zaprojektowa\xc5\x82 go Robert Rowand Anderson, w \xe2\x80\x9estylu kr\xc3\xb3lowej Anny\xe2\x80\x9d; umeblowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc publiczne pomieszczenia. Hotel zosta\xc5\x82 uko\xc5\x84czony w 1883 r., ale przed\xc5\x82u\xc5\xbcono go wraz z dworcem w latach 1901\xe2\x80\x931906. Rozbudow\xc4\x99 hotelu zaprojektowa\xc5\x82 James Miller. Zosta\xc5\x82 otwarty 15 kwietnia 1907 r._NEWLINE_Pierwsz\xc4\x85 na \xc5\x9bwiecie transmisj\xc4\x99 telewizyjn\xc4\x85 dalekiego zasi\xc4\x99gu przes\xc5\x82ano do Central Hotelu. Dokona\xc5\x82 tego 24 maja 1927 r. John Logie Baird. British Rail sprzeda\xc5\x82 hotel w latach 80. XX w., po czym hotel zmienia\xc5\x82 kolejnych prywatnych w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli, a\xc5\xbc zakupi\xc5\x82 go ostatni \xe2\x80\x93 The Royal Hotel Group, i zacz\xc4\x85\xc5\x82 nim administrowa\xc4\x87 w lutym 2009 r., w wyniku czego hotel zosta\xc5\x82 zamkni\xc4\x99ty w zwi\xc4\x85zku z obawami o ska\xc5\xbcenie azbestem i uszkodzeniami konstrukcyjnymi._NEWLINE_W czerwcu 2009 r. ujawniono, \xc5\xbce nowa firma naby\xc5\x82a budynek hotelu, i planuje go odremontowa\xc4\x87 oraz zmieni\xc4\x87 nazw\xc4\x99 na Glasgow Grand Central Hotel. Odnowiony hotel zosta\xc5\x82 otwarty we wrze\xc5\x9bniu 2010 r.\n_START_SECTION_\nElektryfikacja\n_START_PARAGRAPH_\nPrzewody trakcyjne zacz\xc4\x99\xc5\x82y pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 na g\xc3\xb3rnych peronach we wczesnych latach 60. XX w. Pierwsze zamontowano przewody pr\xc4\x85du zmiennego o napi\xc4\x99ciu 6.25 kV Linii Okr\xc4\x99\xc5\xbcnej Cathcart, kt\xc3\xb3rej elektryfikacj\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to 29 maja 1962 r. W tym czasie zburzono stary most na Clyde i przeorganizowano linie._NEWLINE_W nast\xc4\x99pnej kolejno\xc5\x9bci zamontowano przewody pr\xc4\x85du zmiennego o napi\xc4\x99ciu 25kV linii Glasgow and Paisley Joint Railway oraz Inverclyde Line do Gourock i Wemyss Bay, uko\xc5\x84czonych w 1967 r.; i Magistrali West Coast w roku 1974. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Linii Okr\xc4\x99\xc5\xbcnej Cathcart przygotowano do korzystania z pr\xc4\x85du zmiennego 25kV w 1974 r., aby istnia\xc5\x82a trasa objazdowa; reszt\xc4\x99 Linii Cathcart unowocze\xc5\x9bniono p\xc3\xb3\xc5\xbaniej._NEWLINE_Istniej\xc4\x85 plany elektryfikacji innych linii, np. linii Whifflet.\n_START_SECTION_\nZamkni\xc4\x99cie\n_START_PARAGRAPH_\nPo\xc5\x82\xc4\x85czenia z dolnych peron\xc3\xb3w, pocz\xc4\x85tkowo liczne, zosta\xc5\x82y znacznie zredukowane z powodu konkurencji ze strony rozbudowanej i sprawnej sieci tramwajowej ju\xc5\xbc przed ich wycofaniem 3 pa\xc5\xbadziernika 1964 r. w ramach projektu \xe2\x80\x9eBeeching Axe\xe2\x80\x9d. Tramwaje za\xc5\x9b zast\xc4\x85piono autobusami w 1962 r.\n_START_SECTION_\nPonowne otwarcie\n_START_PARAGRAPH_\nW 1979 r. cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 linii podziemnych zosta\xc5\x82a zelektryfikowana, a stacj\xc4\x99 podziemn\xc4\x85 otwarto ponownie dla Linii Argyle podmiejskiej sieci kolejowej Glasgow. Sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 z pojedynczego peronu wyspowego o numerach kraw\xc4\x99dzi 14 i 15, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przenumerowanych na 16 i 17 w trakcie projektu zmiany sygnalizacji i dobudowy dw\xc3\xb3ch nowych peron\xc3\xb3w na g\xc3\xb3rze w 2008 r._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo do po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 wykorzystywano jednostki Class 303 i Class 314. Te drugie zbudowano specjalnie w tym celu. W nast\xc4\x99pstwie wycofania zespo\xc5\x82\xc3\xb3w Class 303 wykorzystuje si\xc4\x99 teraz (2007 r.) model Class 318 oraz Class 334 \xe2\x80\x9eJuniper\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Rozwa\xc5\xbcano wprowadzenie zestaw\xc3\xb3w Class 320, lecz okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 one nieodpowiednie z powodu z\xc5\x82ego umiejscowienia monitor\xc3\xb3w s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cych maszyni\xc5\x9bcie do kontroli drzwi. Dlatego stosuje si\xc4\x99 je tylko na Linii North Clyde.\n_START_SECTION_\nPow\xc3\xb3d\xc5\xba w liniach podziemnych\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie \xc5\x9bwi\xc4\x85tecznym 1994 r., 11 grudnia, ulewa spowodowa\xc5\x82a wyst\xc4\x85pienie z brzeg\xc3\xb3w rzeki Kelvin przy zamkni\xc4\x99tej stacji Kelvinbridge i woda dosta\xc5\x82a si\xc4\x99 przez nieu\xc5\xbcywane tunele do stacji Exhibition Centre oraz dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci stacji Glasgow Central, kt\xc3\xb3ra uleg\xc5\x82a kompletnemu zatopieniu gwa\xc5\x82town\xc4\x85 powodzi\xc4\x85. Zamkni\xc4\x99to j\xc4\x85 na wiele miesi\xc4\x99cy, w czasie kt\xc3\xb3rych dokonywano napraw._NEWLINE_W sierpniu 2002 r. ulewne deszcze zala\xc5\x82y na kilka tygodni stacje podziemne od Dalmarnock do Exhibition Centre. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 przekierowano na perony nadziemne, b\xc4\x85d\xc5\xba do stacji Glasgow Queen Street. Zalania z 2002 r. mia\xc5\x82y kilka innych nast\xc4\x99pstw, kt\xc3\xb3re spowodowa\xc5\x82y wybuch kryptosporydiozy w sieci wodnej Glasgow.\n_START_SECTION_\nPrzebudowa w latach 80.\n_START_PARAGRAPH_\nStacja g\xc3\xb3rna zosta\xc5\x82a znacznie przebudowana w po\xc5\x82owie lat 80.. Stary budynek kas biletowych i informacji zast\xc4\x85piono w 1985 r. \xc5\x9bwie\xc5\xbco wybudowanym centrum podr\xc3\xb3\xc5\xbcy s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cym z wej\xc5\x9bciem od Gordon Street. W 1986 r. du\xc5\xbca elektro-mechaniczna tablica informacyjna na ko\xc5\x84cu peron\xc3\xb3w oraz ma\xc5\x82a tablica wt\xc3\xb3ruj\xc4\x85ca po zachodniej stronie hali zast\xc4\x85pi\xc5\x82y wcze\xc5\x9bniejsze tablice manualne. Stary budynek dzia\xc5\x82u rezerwacji i informacji o pociagach zachowano i przebudowano na sklepy i bufety, a na g\xc3\xb3rze restauracj\xc4\x99 oraz bar; wymieniono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pod\xc5\x82og\xc4\x99 na marmurow\xc4\x85._NEWLINE_Usuni\xc4\x99to wtedy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bramki manualne na peronach 1-8 i automatyczne bramki na \xe2\x80\x9e\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82te bilety\xe2\x80\x9d z peron\xc3\xb3w 9-13 (dzi\xc5\x9b 15).\n_START_SECTION_\nRemont w latach 1998\xe2\x80\x932005\n_START_PARAGRAPH_\nW 1998 r. firma Railtrack rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a pi\xc4\x99cioletni program renowacji, w ramach kt\xc3\xb3rego stacja mia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 przykryta nowym dachem i wyremontowana wewn\xc4\x85trz przez Bovis Lend Lease. Klasyczne mechaniczne tablice informacyjne z lat 80. zast\xc4\x85pi\xc5\x82 nowoczesny elektromechaniczny system pikselowy, wymieniony z kolei na wy\xc5\x9bwietlacz LED oko\xc5\x82o 2005 r. Ostatnie zadanie, unowocze\xc5\x9bnienie cz\xc4\x99\xc5\x9bci restauracyjnej na pi\xc4\x99trze, uko\xc5\x84czono w 2005 r.\n_START_SECTION_\nRozbudowa w latach 2009/10\n_START_PARAGRAPH_\nDostosowuj\xc4\x85c stacj\xc4\x99 do plan\xc3\xb3w wprowadzenia niedosz\xc5\x82ej linii Glasgow Airport Rail Link kraw\xc4\x99dzie peron\xc3\xb3w przenumerowano. Kraw\xc4\x99d\xc5\xba 11a (nigdysiejsza bocznica West Bank, na mo\xc5\x9bcie na Clyde) otrzyma\xc5\x82a numer 12, a kraw\xc4\x99dzie o numerach 12 i 13 mia\xc5\x82y odt\xc4\x85d numery 14 i 15. We wrze\xc5\x9bniu 2009 r. dotychczasowy parking na wysoko\xc5\x9bci peron\xc3\xb3w oraz miejsce postojowe wycofano z u\xc5\xbcycia i zlikwidowano peron na rzece (kraw\xc4\x99d\xc5\xba nr 12). Dwie nowe kraw\xc4\x99dzie utworzono pomi\xc4\x99dzy 11. i 14., oddane do u\xc5\xbcytku w maju 2010 r. Usuni\xc4\x99cie wewn\xc4\x99trznego parkingu ani obszaru postojowego nie jest planowane. Istniej\xc4\x85cy wielopoziomowy parking przy Oswald Street i parking uliczny otaczaj\xc4\x85cy stacj\xc4\x99 wci\xc4\x85\xc5\xbc funkcjonuj\xc4\x85, a miejsce wysadzania pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w przesuni\xc4\x99to na pobliskie ulice.\n_START_SECTION_\nBramki\n_START_PARAGRAPH_\nNa Glasgow Central i trzech innych stacjach w centrum miasta w 2011 r. zamontowano automatyczne bramki biletowe w zakresie kampanii przeciwko je\xc5\xbadzie na gap\xc4\x99, maj\xc4\x85cej na celu zwi\xc4\x99kszenie dochod\xc3\xb3w z bilet\xc3\xb3w. Wcze\xc5\x9bniej, w 2004 r., ustawiono bramki na stacji Queen Street, gdy firma ScotRail porzuci\xc5\x82a strategi\xc4\x99 \xe2\x80\x9eotwartych stacji\xe2\x80\x9d, w zwi\xc4\x85zku, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 usuni\xc4\x99to w latach 80. zat\xc5\x82oczone bramki na \xe2\x80\x9e\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82te bilety\xe2\x80\x9d, by przyci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w, a bilety sprawdzane by\xc5\x82y w poci\xc4\x85gach. Obecnie ScotRail finalizuje negocjacje z Network Rail dotycz\xc4\x85ce projektu.'