b'\n_START_ARTICLE_\nMi\xc4\x99sak Kaposiego\n_START_SECTION_\nPostacie kliniczne mi\xc4\x99saka Kaposiego\n_START_PARAGRAPH_\nWyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 cztery postacie kliniczno-epidemiologiczne choroby: posta\xc4\x87 klasyczn\xc4\x85, posta\xc4\x87 zwi\xc4\x85zan\xc4\x85 z AIDS, posta\xc4\x87 endemiczn\xc4\x85 i posta\xc4\x87 jatrogenn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPosta\xc4\x87 klasyczna (sporadyczna, przewlek\xc5\x82a)\n_START_PARAGRAPH_\nPosta\xc4\x87 klasyczna mi\xc4\x99saka Kaposiego w zdecydowanej wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci przypadk\xc3\xb3w dotyczy starszych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w sz\xc3\xb3stej i si\xc3\xb3dmej dekadzie \xc5\xbcycia. Wyst\xc4\x99puje 10\xe2\x80\x9315 razy cz\xc4\x99\xc5\x9bciej u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn ni\xc5\xbc u kobiet. Choroba najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wyst\xc4\x99puje u \xc5\xbbyd\xc3\xb3w Aszkenazyjskich w Europie \xc5\x9arodkowej oraz w regionie basenu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego._NEWLINE_Choroba pocz\xc4\x85tkowo manifestuje si\xc4\x99 jako liczne, drobne zmiany sk\xc3\xb3rne pojawiaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w dystalnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci ko\xc5\x84czyn dolnych. Czasem zmiany s\xc4\x85 obecne w obr\xc4\x99bie dystalnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci ko\xc5\x84czyn g\xc3\xb3rnych, a rzadko wy\xc5\x82\xc4\x85cznie w obr\xc4\x99bie trzewi bez obecno\xc5\x9bci zmian sk\xc3\xb3rnych. Zmiany przybieraj\xc4\x85 form\xc4\x99 fioletowych, czerwononiebieskich lub ciemnobr\xc4\x85zowych plamek, blaszek czy grudek. Zmiany mog\xc4\x85 ulega\xc4\x87 owrzodzeniu, mo\xc5\xbce wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 obrz\xc4\x99k zaj\xc4\x99tej ko\xc5\x84czyny. Wielko\xc5\x9b\xc4\x87 zmian ulega powolnemu powi\xc4\x99kszaniu, nast\xc4\x99pnie zlewaniu, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc liczba zmian ulega zwi\xc4\x99kszeniu poprzez proksymalne szerzenie si\xc4\x99 choroby. Typowo przebieg choroby jest powolny i indolentny. Rzadziej obserwuje si\xc4\x99 posta\xc4\x87 o piorunuj\xc4\x85cym przebiegu z szybkim rozwojem rozsianych zmian w obr\xc4\x99bie sk\xc3\xb3ry, b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych i narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych. Postaci klasycznej towarzyszy zwi\xc4\x99kszone ryzyko wsp\xc3\xb3\xc5\x82wyst\xc4\x99powania drugiego niezale\xc5\xbcnego nowotworu.\n_START_SECTION_\nPosta\xc4\x87 zwi\xc4\x85zana z AIDS (epidemiczna)\n_START_PARAGRAPH_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 nabytego niedoboru odporno\xc5\x9bci (AIDS) spowodowany przez zaka\xc5\xbcenie HIV wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 ze znacznym upo\xc5\x9bledzeniem odporno\xc5\x9bci i w konsekwencji zaka\xc5\xbceniami oportunistycznymi oraz zwi\xc4\x99kszonym ryzykiem rozwoju nowotwor\xc3\xb3w. Historycznie, przed opracowaniem intensywnej terapii antyretrowirusowej (HAART), w przebiegu AIDS 30% chorych rozwija\xc5\x82o mi\xc4\x99saka Kaposiego. Mi\xc4\x99sak Kaposiego jest wczesnym objawem AIDS (chorob\xc4\x85 wska\xc5\xbanikow\xc4\x85) i u 30% chorych na AIDS jest pierwsz\xc4\x85 manifestacj\xc4\x85 tego zespo\xc5\x82u._NEWLINE_Ryzyko rozwoju mi\xc4\x99saka Kaposiego jest wi\xc4\x99ksze u homoseksualnych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn ni\xc5\xbc w innych populacjach kluczowych. Szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce 40\xe2\x80\x9350% homoseksualnych zaka\xc5\xbconych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn rozwija mi\xc4\x99saka Kaposiego, podczas gdy w pozosta\xc5\x82ych grupach epidemiologicznych takie ryzyko nie przekracza 5%, a u chorych zaka\xc5\xbconych drog\xc4\x85 transfuzji ska\xc5\xbconej krwi choroba jest wyj\xc4\x85tkowo rzadka. Ocenia si\xc4\x99, \xc5\xbce AIDS a\xc5\xbc 20\xc2\xa0000 razy zwi\xc4\x99ksza ryzyko zachorowania na mi\xc4\x99saka Kaposiego._NEWLINE_Posta\xc4\x87 typowo manifestuje si\xc4\x99 poprzez obecno\xc5\x9b\xc4\x87 licznych, drobnych, r\xc3\xb3\xc5\xbcowych plamek, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie przybieraj\xc4\x85 form\xc4\x99 niebiesko-fioletowych grudek. Zmiany mog\xc4\x85 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w dowolnej lokalizacji sk\xc3\xb3ry, b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych oraz narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych. W badaniach autopsyjnych w mi\xc4\x99saku Kaposiego zwi\xc4\x85zanym z AIDS najcz\xc4\x99stszymi lokalizacjami narz\xc4\x85dowymi by\xc5\x82y w\xc4\x99z\xc5\x82y ch\xc5\x82onne (72%), p\xc5\x82uca (51%), przew\xc3\xb3d pokarmowy (48%), w\xc4\x85troba (34%) oraz \xc5\x9bledziona (27%). Ponadto w obrazie choroby obok zmian typowych dla mi\xc4\x99saka Kaposiego wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 zaka\xc5\xbcenia oportunistyczne oraz inne choroby typowe dla AIDS.\n_START_SECTION_\nPosta\xc4\x87 endemiczna\n_START_PARAGRAPH_\nPosta\xc4\x87 endemiczna wyst\xc4\x99puje w Afryce \xc5\x9arodkowej i Wschodniej. Posta\xc4\x87 dotyczy os\xc3\xb3b m\xc5\x82odszych ni\xc5\xbc posta\xc4\x87 klasyczna, wyst\xc4\x99puje g\xc5\x82\xc3\xb3wnie u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn w m\xc5\x82odym i \xc5\x9brednim wieku oraz u dzieci. Obecnie wobec pandemii zaka\xc5\xbcenia HIV w Afryce posta\xc4\x87 jest trudna do odr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia od postaci zwi\xc4\x85zanej z zaka\xc5\xbceniem HIV. Wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 kilka wariant\xc3\xb3w postaci endemicznej: \xc5\x82agodna w\xc4\x99z\xc5\x82owa, agresywna lokalnie, rozsiana oraz dzieci\xc4\x99ca z limfadenopati\xc4\x85. Warianty mog\xc4\x85 przypomina\xc4\x87 posta\xc4\x87 klasyczn\xc4\x85 albo progresj\xc4\x99 postaci zwi\xc4\x85zanej z HIV. Posta\xc4\x87 dzieci\xc4\x99ca charakteryzuje si\xc4\x99 zaj\xc4\x99ciem w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w ch\xc5\x82onnych, czasem \xc5\x9blinianek, zwykle bez lub wy\xc5\x82\xc4\x85cznie z niewielkimi zmianami sk\xc3\xb3rnymi. Z postaci\xc4\x85 endemiczn\xc4\x85 wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 zwi\xc4\x99kszone ryzyko wyst\xc4\x99powania nowotwor\xc3\xb3w limfoproliferacyjnych.\n_START_SECTION_\nPosta\xc4\x87 jatrogenna\n_START_PARAGRAPH_\nPosta\xc4\x87 jatrogenna jest powik\xc5\x82aniem immunosupresji koniecznej u biorc\xc3\xb3w przeszczep\xc3\xb3w narz\xc4\x85d\xc3\xb3w litych. Przeszczep wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z 400\xe2\x80\x93500-krotnym zwi\xc4\x99kszeniem ryzyka rozwoju mi\xc4\x99saka Kaposiego. Przebieg jatrogennego mi\xc4\x99saka Kaposiego jest zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowany. Choroba mo\xc5\xbce obejmowa\xc4\x87 rozsiane zaj\xc4\x99cie sk\xc3\xb3ry, b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych oraz narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci przypadk\xc3\xb3w choroba wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z reaktywacj\xc4\x85 zaka\xc5\xbcenia wirusem mi\xc4\x99saka Kaposiego (KSHV, HHV-8).\n_START_SECTION_\nEpidemiologia\n_START_PARAGRAPH_\nMi\xc4\x99sak Kaposiego w populacji \xc5\x9bwiatowej nie jest cz\xc4\x99stym nowotworem. W 2012 roku na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie rozpoznano blisko 44\xc2\xa0000 nowych przypadk\xc3\xb3w mi\xc4\x99saka Kaposiego i zanotowano niemal 27\xc2\xa0000 zgon\xc3\xb3w. W krajach rozwini\xc4\x99tych stwierdzono jedynie 3300 przypadk\xc3\xb3w chorych. A\xc5\xbc 85% przypadk\xc3\xb3w rozpoznano w Afryce. Stwierdza si\xc4\x99 dwukrotnie wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 na ten nowotw\xc3\xb3r u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn ni\xc5\xbc u kobiet. W badaniu RARECARE roczna zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 na mi\xc4\x99saka Kaposiego w Europie wynosi\xc5\x82a 0,3 na 100\xc2\xa0000, ale w Europie Po\xc5\x82udniowej by\xc5\x82a ona wi\xc4\x99ksza i wynosi\xc5\x82a ona 0,8 na 100\xc2\xa0000. W Polsce w 2010 roku zanotowano 22 przypadki tego nowotworu u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn i 9 przypadk\xc3\xb3w u kobiet._NEWLINE_Cztery postacie kliniczne znacznie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 pod wzgl\xc4\x99dem epidemiologii. Posta\xc4\x87 klasyczna jest stosunkowo rzadk\xc4\x85 chorob\xc4\x85. Wyst\xc4\x99puje g\xc5\x82\xc3\xb3wnie u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn w \xc5\x9brednim i starszym wieku, pomi\xc4\x99dzy 50. a 80. rokiem \xc5\xbcycia, szczyt zapadalno\xc5\x9bci przypada na sz\xc3\xb3st\xc4\x85 i si\xc3\xb3dm\xc4\x85 dekad\xc4\x99 \xc5\xbcycia. Wyst\xc4\x99puje 10\xe2\x80\x9315 razy cz\xc4\x99\xc5\x9bciej u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn ni\xc5\xbc u kobiet. Choroba jest rozpowszechniona w niekt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach \xc5\x9bwiata i najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wyst\xc4\x99puje przede wszystkim u \xc5\xbbyd\xc3\xb3w Aszkenazyjskich w Europie \xc5\x9arodkowej oraz w regionie basenu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. Posta\xc4\x87 klasyczna mi\xc4\x99saka Kaposiego najbardziej jest rozpowszechniona we W\xc5\x82oszech, Grecji, Turcji i Izraelu. Zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 na posta\xc4\x87 klasyczn\xc4\x85 w basenie Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego jest dziesi\xc4\x99ciokrotnie wy\xc5\xbcsza ni\xc5\xbc w Stanach Zjednoczonych. We W\xc5\x82oszech zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn jest oceniana na 1,0 przypadek na 100\xc2\xa0000, przy czym na Sardynii zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a znacznie wi\xc4\x99ksza i wynosi\xc5\x82a 4,7 na 100\xc2\xa0000, z kolei w Izraelu zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn wynosi oko\xc5\x82o 2,07 przypadk\xc3\xb3w na 100\xc2\xa0000._NEWLINE_Mi\xc4\x99sak Kaposiego wraz z ch\xc5\x82oniakami nieziarniczymi nale\xc5\xbcy do najcz\xc4\x99stszych nowotwor\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z AIDS i oko\xc5\x82o 30% nieleczonych chorych zaka\xc5\xbconych HIV rozwija tego mi\xc4\x99saka. Przed pandemi\xc4\x85 zaka\xc5\xbcenia HIV mi\xc4\x99sak Kaposiego, poza obszarami basenu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego, Europy Wschodniej oraz Afryki Subsaharyjskiej by\xc5\x82 bardzo rzadk\xc4\x85 chorob\xc4\x85. Pandemia AIDS znacz\xc4\x85co wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a na epidemiologi\xc4\x99 mi\xc4\x99saka Kaposiego wielokrotnie zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85c cz\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 jego wyst\xc4\x99powania w cz\xc4\x99\xc5\x9bciach \xc5\x9bwiata o wysokiej zapadalno\xc5\x9bci na HIV i wyst\xc4\x99powania AIDS. W regionach typowych dla postaci klasycznej, takich jak W\xc5\x82ochy, u os\xc3\xb3b poni\xc5\xbcej 50. roku \xc5\xbcycia zaobserwowano kilkukrotne zwi\xc4\x99kszenie zapadalno\xc5\x9bci na mi\xc4\x99saka Kaposiego, z kolei u os\xc3\xb3b powy\xc5\xbcej 50. roku \xc5\xbcycia nie stwierdzono istotnej zmiany zapadalno\xc5\x9bci. Od lat 80. do po\xc5\x82owy lat 90. w zwi\xc4\x85zku ze wzrostem liczby przypadk\xc3\xb3w AIDS obserwowano systematyczny wzrost zapadalno\xc5\x9bci na mi\xc4\x99saka Kaposiego i na te lata przypada\xc5\x82 szczyt zapadalno\xc5\x9bci na ten nowotw\xc3\xb3r. Wprowadzenie do leczenia AIDS skutecznej terapii antyretrowirusowej w latach 90. spowodowa\xc5\x82o znaczne zmniejszenie zapadalno\xc5\x9bci na mi\xc4\x99saka Kaposiego i pomog\xc5\x82o obni\xc5\xbcy\xc4\x87 liczb\xc4\x99 nowych przypadk\xc3\xb3w o 60\xe2\x80\x9370%. W badaniu z 2003 roku opisano spadek zapadalno\xc5\x9bci na mi\xc4\x99saka Kaposiego z 30 rozpozna\xc5\x84 na 1000 osobo-lat do 0,03 na 1000 osobo-lat._NEWLINE_Posta\xc4\x87 endemiczna wyst\xc4\x99puje w Afryce Subsaharyjskiej, choroba pojawia si\xc4\x99 u m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn w m\xc5\x82odym i \xc5\x9brednim wieku oraz u dzieci. Cz\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99powania postaci jatrogennej zale\xc5\xbcy od rozpowszechnienia zaka\xc5\xbcenia KSHV (HHV-8) i najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej jest rozpoznawana w obr\xc4\x99bie Afryki Subsaharyjskiej, basenu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego oraz Karaib\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nObraz kliniczny\n_START_PARAGRAPH_\nMi\xc4\x99sak Kaposiego objawia si\xc4\x99 wieloogniskowymi zmianami w obr\xc4\x99bie sk\xc3\xb3ry, mo\xc5\xbce r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 w zakresie b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych, w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w ch\xc5\x82onnych oraz narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych._NEWLINE_Choroba mo\xc5\xbce przybra\xc4\x87 przebieg od postaci indolentnej i ograniczonej do jednej lokalizacji sk\xc3\xb3rnej do agresywnej, szybko post\xc4\x99puj\xc4\x85cej z rozsianymi zmianami sk\xc3\xb3rnymi i zaj\xc4\x99ciem trzewi. Pocz\xc4\x85tkowo zmiany sk\xc3\xb3rne mog\xc4\x85 przybiera\xc4\x87 form\xc4\x99 czerwononiebieskich, fioletowych, ciemnobr\xc4\x85zowych plamek, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie ulegaj\xc4\x85 przekszta\xc5\x82ceniu w grudki, guzki lub blaszki. Zmiany wykazuj\xc4\x85 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowan\xc4\x85 wielko\xc5\x9b\xc4\x87 i morfologi\xc4\x99. W postaci klasycznej drobne zmiany sk\xc3\xb3rne s\xc4\x85 zlokalizowane w dystalnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci ko\xc5\x84czyn dolnych, z kolei w postaci zwi\xc4\x85zanej z AIDS zmiany s\xc4\x85 drobne, mog\xc4\x85 pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 w dowolnej lokalizacji zajmuj\xc4\x85c b\xc5\x82ony \xc5\x9bluzowe i nierzadko r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc narz\xc4\x85dy wewn\xc4\x99trzne. Guzki wykazuj\xc4\x85 tendencj\xc4\x99 do kopulastego powi\xc4\x99kszania si\xc4\x99. Zmiany mog\xc4\x85 ulega\xc4\x87 owrzodzeniu, mog\xc4\x85 prezentowa\xc4\x87 wyra\xc5\xbany wzrost egzofityczny przypominaj\xc4\x85c r\xc3\xb3g sk\xc3\xb3rny, nacieka\xc4\x87 ni\xc5\xbcej po\xc5\x82o\xc5\xbcone tkanki oraz powodowa\xc4\x87 obrz\xc4\x99k limfatyczny._NEWLINE_W pozask\xc3\xb3rnym mi\xc4\x99saku Kaposiego zmiany obserwuje si\xc4\x99 w obr\xc4\x99bie b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych, w narz\xc4\x85dach wewn\xc4\x99trznych oraz w\xc4\x99z\xc5\x82ach ch\xc5\x82onnych. Zmiany narz\xc4\x85dowe najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej stwierdza si\xc4\x99 w przewodzie pokarmowym, w\xc4\x85trobie, p\xc5\x82ucach oraz sercu, ale mog\xc4\x85 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w dowolnej lokalizacji. Zaj\xc4\x99cie narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych oraz w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w ch\xc5\x82onnych mo\xc5\xbce przebiega\xc4\x87 bez obecno\xc5\x9bci choroby w zakresie sk\xc3\xb3ry._NEWLINE_Zmiany w obr\xc4\x99bie g\xc5\x82owy i szyi przed pandemi\xc4\x85 AIDS by\xc5\x82y rzadkie. Obecnie zmiany w obr\xc4\x99bie sk\xc3\xb3ry i b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych okolicy g\xc5\x82owy i szyi dotycz\xc4\x85 przede wszystkim chorych na AIDS, u kt\xc3\xb3rych jest to jedna z najcz\xc4\x99stszych lokalizacji zmian w przebiegu mi\xc4\x99saka Kaposiego. U blisko 70% chorych na mi\xc4\x99saka Kaposiego zwi\xc4\x85zanego z AIDS stwierdza si\xc4\x99 wykwity w zakresie sk\xc3\xb3ry twarzy, skalpu i szyi, a u blisko 60% w obr\xc4\x99bie jamy ustnej, jamy nosowej, gard\xc5\x82a i krtani. U 13% stwierdza si\xc4\x99 powi\xc4\x99kszone w\xc4\x99z\xc5\x82y ch\xc5\x82onne tej okolicy. Rzadko stwierdza si\xc4\x99 zmiany w spoj\xc3\xb3wkach, gruczo\xc5\x82ach \xc5\x82zowych, \xc5\x9bliniankach, migda\xc5\x82kach i mi\xc4\x99\xc5\x9bniu \xc5\xbcwaczu. Zmiany zwykle s\xc4\x85 bezobjawowe, ale mog\xc4\x85 powodowa\xc4\x87 b\xc3\xb3l, krwawienie, ulega\xc4\x87 owrzodzeniu, wt\xc3\xb3rnym zaka\xc5\xbceniom oraz wywo\xc5\x82ywa\xc4\x87 objawy poprzez ucisk innych struktur._NEWLINE_Zaj\xc4\x99cie przewodu pokarmowego jest najcz\xc4\x99stsz\xc4\x85 lokalizacj\xc4\x85 narz\xc4\x85dow\xc4\x85 mi\xc4\x99saka Kaposiego. Zmiany mog\xc4\x85 pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 w dowolnym odcinku uk\xc5\x82adu pokarmowego, cho\xc4\x87 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej stwierdza si\xc4\x99 je w dwunastnicy. Mi\xc4\x99sak mo\xc5\xbce przebiega\xc4\x87 bezobjawowo, ale mo\xc5\xbce doprowadzi\xc4\x87 do krwawienia z przewodu pokarmowego, nudno\xc5\x9bci, wymiot\xc3\xb3w, niedro\xc5\xbcno\xc5\x9bci przewodu pokarmowego, niedro\xc5\xbcno\xc5\x9bci dr\xc3\xb3g \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ciowych, wg\xc5\x82obienia, perforacji, utraty masy cia\xc5\x82a, biegunki i enteropatii z utrat\xc4\x85 bia\xc5\x82ek. Zmiany w w\xc4\x85trobie i \xc5\x9bledzionie mog\xc4\x85 prowadzi\xc4\x87 do powi\xc4\x99kszenia w\xc4\x85troby i \xc5\x9bledziony._NEWLINE_Zmiany w obr\xc4\x99bie uk\xc5\x82adu oddechowego, w tym p\xc5\x82uc, manifestuj\xc4\x85 si\xc4\x99 kaszlem, krwiopluciem, krwotokiem, duszno\xc5\x9bci\xc4\x85, b\xc3\xb3lem w klatce piersiowej oraz gor\xc4\x85czk\xc4\x85. Zaj\xc4\x99cie p\xc5\x82uc stanowi istotn\xc4\x85 przyczyn\xc4\x99 zgon\xc3\xb3w w nast\xc4\x99pstwie zniszczenia mi\xc4\x85\xc5\xbcszu p\xc5\x82uc i niewydolno\xc5\x9bci oddechowej, zamkni\xc4\x99cia dr\xc3\xb3g oddechowych lub krwotoku, najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej w konsekwencji powik\xc5\x82a\xc5\x84 infekcyjnych wt\xc3\xb3rnych do zmian w drogach oddechowych. Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 zmian w op\xc5\x82ucnej mo\xc5\xbce by\xc4\x87 przyczyn\xc4\x85 wysi\xc4\x99ku do jamy op\xc5\x82ucnej._NEWLINE_Zmiany w sercu, pomimo \xc5\xbce dotycz\xc4\x85 28% chorych z mi\xc4\x99sakiem Kaposiego zwi\xc4\x85zanego z AIDS, rzadko s\xc4\x85 na tyle rozleg\xc5\x82e, by powodowa\xc4\x87 objawy kliniczne.\n_START_SECTION_\nHistopatologia\n_START_PARAGRAPH_\nMakroskopowo zmiany przyjmuj\xc4\x85 form\xc4\x99 niebieskoczerwonych plamek, przekszta\xc5\x82caj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w grudki, guzki lub blaszki. Wielko\xc5\x9b\xc4\x87 zmian waha si\xc4\x99 od kilku milimetr\xc3\xb3w do kilku centymetr\xc3\xb3w._NEWLINE_Obraz mikroskopowy wszystkich typ\xc3\xb3w klinicznych mi\xc4\x99saka Kaposiego nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99. Guz jest zbudowany z dobrze wykszta\xc5\x82conych przestrzeni naczyniowych oraz kom\xc3\xb3rek \xc5\x9br\xc3\xb3db\xc5\x82onka pozostaj\xc4\x85cych w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych wzajemnych proporcjach. Okres plamisty, tarczkowy i guzkowy stanowi\xc4\x85 pewny nast\xc4\x99puj\xc4\x85cy po sobie ci\xc4\x85g zmian morfologicznych i w wi\xc4\x99kszych bioptatach poszczeg\xc3\xb3lne etapy mog\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 ze sob\xc4\x85._NEWLINE_Okres plamisty jest najwcze\xc5\x9bniejszym stadium rozwoju mi\xc4\x99saka Kaposiego. W obrazie mikroskopowym charakterystyczna jest obecno\xc5\x9b\xc4\x87 proliferacji nieprawid\xc5\x82owych drobnych naczy\xc5\x84 wok\xc3\xb3\xc5\x82 wi\xc4\x99kszych ektatycznych naczy\xc5\x84 lub w pobli\xc5\xbcu przydatk\xc3\xb3w sk\xc3\xb3ry. Zmiany wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci sk\xc3\xb3ry w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej, mog\xc4\x85 si\xc4\x99ga\xc4\x87 do warstwy siatkowatej sk\xc3\xb3ry w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej. Przestrzenie naczyniowe cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 nieregularnym, postrz\xc4\x99pionym lub szczelinowatym \xc5\x9bwiat\xc5\x82em. Wy\xc5\x9bcielaj\xc4\x85ce przestrzenie naczyniowe kom\xc3\xb3rki s\xc4\x85 sp\xc5\x82aszczone lub bardziej owalne z niewielk\xc4\x85 atypi\xc4\x85. Wcze\xc5\x9bniej istniej\xc4\x85ce natywne naczynia mog\xc4\x85 by\xc4\x87 wpuklone do \xc5\x9bwiat\xc5\x82a ektatycznych nowotworowych naczy\xc5\x84. Mo\xc5\xbce by\xc4\x87 widoczny naciek z limfocyt\xc3\xb3w i kom\xc3\xb3rek plazmatycznych, wynaczynione erytrocyty oraz makrofagi prze\xc5\x82adowane hemosyderyn\xc4\x85._NEWLINE_Okres tarczkowy jest nast\xc4\x99pstwem wzrostu prowadz\xc4\x85cego do uniesienia zmiany. Zmiany widoczne w etapie plamki staj\xc4\x85 si\xc4\x99 bardziej zaznaczone. Naciek mi\xc4\x99saka jest bardziej rozlany. W tym etapie mi\xc4\x99sak obejmuje ca\xc5\x82\xc4\x85 grubo\xc5\x9b\xc4\x87 sk\xc3\xb3ry w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej i mo\xc5\xbce si\xc4\x99ga\xc4\x87 do tkanki podsk\xc3\xb3rnej. Proliferacja naczy\xc5\x84 z obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 postrz\xc4\x99pionych przestrzeni naczyniowych staje si\xc4\x99 bardziej rozleg\xc5\x82a, bardziej widoczny jest naciek zapalny. Obecny jest komponent kom\xc3\xb3rek wrzecionowatych, kt\xc3\xb3ry pocz\xc4\x85tkowo jest obecny wok\xc3\xb3\xc5\x82 proliferuj\xc4\x85cych naczy\xc5\x84._NEWLINE_W okresie guzka narasta proliferacja kom\xc3\xb3rek wrzecionowatych, zmiany staj\xc4\x85 si\xc4\x99 bardziej kom\xc3\xb3rkowe. Ogniska kom\xc3\xb3rek wrzecionowatych z czasem ulegaj\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czeniu tworz\xc4\x85c dobrze ograniczone guzki, zbudowane z przecinaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 p\xc4\x99czk\xc3\xb3w kom\xc3\xb3rek wrzecionowatych z licznymi szczelinowatymi przestrzeniami zawieraj\xc4\x85cymi erytrocyty. Kom\xc3\xb3rki wykazuj\xc4\x85 \xc5\x82agodn\xc4\x85 atypi\xc4\x99, wyst\xc4\x99puje tylko niewielka liczba figur mitotycznych, pleomorfizm nie jest obecny. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci obwodowej zmiany widoczne s\xc4\x85 ektatycznie poszerzone naczynia, z\xc5\x82ogi hemosyderyny oraz obecno\xc5\x9b\xc4\x87 nacieku zapalnego. Charakterystyczn\xc4\x85 cech\xc4\x85 jest obecno\xc5\x9b\xc4\x87 bezbarwnych szklistych z\xc5\x82og\xc3\xb3w w obr\xc4\x99bie i poza kom\xc3\xb3rkami wrzecionowatymi, kt\xc3\xb3re mog\xc4\x85 by\xc4\x87 zniszczonymi erytrocytami. Du\xc5\xbce zmiany guzkowe cz\xc4\x99sto ulegaj\xc4\x85 owrzodzeniu._NEWLINE_Obecnie wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 wariant hiperkeratotyczny, keloidalny, teleangiektatyczny, p\xc4\x99cherzowy oraz wariant z towarzysz\xc4\x85cymi wylewami naczyniowymi. Wariant hiperkeratotyczny cechuje si\xc4\x99 nadmiernym rogowaceniem i brodawkowaniem sk\xc3\xb3ry pokrywaj\xc4\x85cej ogniska mi\xc4\x99saka Kaposiego. Posta\xc4\x87 jest zwi\xc4\x85zana z obrz\xc4\x99kiem limfatycznym w przebiegu mi\xc4\x99saka Kaposiego. Posta\xc4\x87 keloidalna wyst\xc4\x99puje wyj\xc4\x85tkowo rzadko, charakteryzuje si\xc4\x99 obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 twardych, gumowatych zmian. W postaci z towarzysz\xc4\x85cymi wylewami naczyniowymi proliferacji ze zmianami nowotworowymi wsp\xc3\xb3\xc5\x82istniej\xc4\x85 rozleg\xc5\x82e wynaczynienia. W starszej literaturze wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wariant anaplastyczny oraz przypominaj\xc4\x85cy obrz\xc4\x99k limfatyczny. Wariant anaplastyczny (pleomorficzny) cechuje si\xc4\x99 zaznaczonym pleomorfizmem, wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 liczb\xc4\x85 mitoz, mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 obecno\xc5\x9bci atypowych mitoz oraz ognisk martwicy. Klinicznie przek\xc5\x82ada si\xc4\x99 to na wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 agresywno\xc5\x9b\xc4\x87 lokaln\xc4\x85, g\xc5\x82\xc4\x99bsz\xc4\x85 inwazj\xc4\x99 oraz zdolno\xc5\x9bci\xc4\x85 do wytwarzania przerzut\xc3\xb3w._NEWLINE_W oko\xc5\x82o 90% przypadk\xc3\xb3w mi\xc4\x99saka Kaposiego stwierdza si\xc4\x99 dodatni\xc4\x85 reakcj\xc4\x99 dla LANA-1 (latency-associated nuclear antigen) b\xc4\x99d\xc4\x85cego bia\xc5\x82kiem wirusowym KSHV (HHV-8). Reakcja na ten antygen jest negatywna dla innych nowotwor\xc3\xb3w naczyniowych. Oznaczenie antygenu LANA-1 jest przydatne w diagnostyce wczesnych przypadk\xc3\xb3w mi\xc4\x99saka Kaposiego przede wszystkim u chorych na AIDS oraz w diagnostyce r\xc3\xb3\xc5\xbcnicowej w celu wykluczenia naczyniakomi\xc4\x99saka. W mi\xc4\x99saku Kaposiego stwierdza si\xc4\x99 dodatni\xc4\x85 reakcj\xc4\x99 dla CD31, CD34, VEGFR-3 oraz D2-40.\n_START_SECTION_\nRozpoznanie\n_START_PARAGRAPH_\nPodejrzenie mi\xc4\x99saka Kaposiego, szczeg\xc3\xb3lnie u chorych zaka\xc5\xbconych HIV lub rozwijaj\xc4\x85cych AIDS, cz\xc4\x99sto jest stawiane na podstawie charakterystycznego obrazu klinicznego. Ostateczne rozpoznawanie jest ustalane na podstawie badania histopatologicznego materia\xc5\x82u pobranego drog\xc4\x85 biopsji._NEWLINE_Badania obrazowe w tym tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz metody endoskopowe takie jak bronchoskopia, gastroskopia i kolonoskopia pe\xc5\x82ni\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 pomocnicz\xc4\x85 w przypadku podejrzenia zaj\xc4\x99cia trzewi._NEWLINE_Nie ma konieczno\xc5\x9bci poszerzania diagnostyki o badania obrazowe i endoskopowe, gdy nie ma objaw\xc3\xb3w sugeruj\xc4\x85cych zaj\xc4\x99cie narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych. W zdj\xc4\x99ciu rentgenowskim klatki piersiowej mi\xc4\x99sak Kaposiego mo\xc5\xbce powodowa\xc4\x87 zmiany siateczkowo-guzkowe, ogniskowe obszary wzmo\xc5\xbconej konsolidacji lub nadmiernej powietrzno\xc5\x9bci, mog\xc4\x85 by\xc4\x87 widoczne cechy wysi\xc4\x99ku do op\xc5\x82ucnej. W tomografii komputerowej klatki piersiowej mi\xc4\x99sak Kaposiego mo\xc5\xbce by\xc4\x87 uwidoczniony jako pogrubienie oskrzela lub spikularny guz w obr\xc4\x99bie p\xc5\x82uca. Mog\xc4\x85 by\xc4\x87 widoczne powi\xc4\x99kszone w\xc4\x99z\xc5\x82y ch\xc5\x82onne. Badania endoskopowe umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 pobranie materia\xc5\x82u tkankowego, kt\xc3\xb3ry nast\xc4\x99pnie jest wykorzystywany do oceny histopatologicznej. Podczas bronchoskopii zmiany w p\xc5\x82ucach mog\xc4\x85 si\xc4\x99 uwidoczni\xc4\x87 jako fioletowe zmiany w tchawicy i oskrzelach. W diagnostyce zmian w przewodzie pokarmowym wykorzystywane s\xc4\x85 metody endoskopowe, kt\xc3\xb3re mog\xc4\x85 wykaza\xc4\x87 obecno\xc5\x9b\xc4\x87 czerwonofioletowych zmian w przewodzie pokarmowym. Ze wzgl\xc4\x99du na po\xc5\x82o\xc5\xbcenie pod\xc5\x9bluz\xc3\xb3wkowe guza pobrane podczas badania endoskopowego biopsje mog\xc4\x85 da\xc4\x87 wynik fa\xc5\x82szywie ujemny i konieczne jest wykonanie g\xc5\x82\xc4\x99bszej biopsji._NEWLINE_Badanie histopatologiczne materia\xc5\x82u pozyskanego drog\xc4\x85 biopsji umo\xc5\xbcliwia ostateczne potwierdzenie rozpoznania choroby. Samo rozpoznanie kliniczne, ze wzgl\xc4\x99du na trudno\xc5\x9bci z r\xc3\xb3\xc5\xbcnicowaniem z podobnie przebiegaj\xc4\x85cymi zmianami sk\xc3\xb3rnymi, jest niewystarczaj\xc4\x85ce. Zastosowanie metod immunohistochemicznych znacznie u\xc5\x82atwia rozpoznanie mi\xc4\x99saka Kaposiego oraz poprawia czu\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 i swoisto\xc5\x9b\xc4\x87 tego badania._NEWLINE_Wykrywanie wirusa KSHV nie ma znaczenia praktycznego, bo cho\xc4\x87 wirus ma kluczowe znaczenie w patogenezie choroby, to nie wszyscy zaka\xc5\xbceni rozwijaj\xc4\x85 mi\xc4\x99saka Kaposiego i nie wszyscy chorzy z mi\xc4\x99sakiem wykazuj\xc4\x85 wiremi\xc4\x99 tego wirusa.\n_START_SECTION_\nLeczenie\n_START_PARAGRAPH_\nLeczenie mi\xc4\x99saka Kaposiego ma na celu kontrol\xc4\x99 objaw\xc3\xb3w choroby i uniemo\xc5\xbcliwienie jej progresji, jednak nie umo\xc5\xbcliwia ca\xc5\x82kowitego wyleczenia. Leczenie chirurgiczne ma na celu popraw\xc4\x99 lokalnej kontroli choroby, w tym popraw\xc4\x99 nasilenia objaw\xc3\xb3w oraz wygl\xc4\x85du kosmetycznego zmian. Chemioterapia znajduje zastosowanie w leczeniu chorych z zaj\xc4\x99ciem narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych lub szybk\xc4\x85 progresj\xc4\x85 choroby. Chemioterapia mi\xc4\x99saka Kaposiego jest oparta o liposonaln\xc4\x85 doksorubicyn\xc4\x99 i taksany. W przypadku mi\xc4\x99saka Kaposiego zwi\xc4\x85zanego z AIDS konieczne jest wdro\xc5\xbcenie intensywnej terapii antyretrowirusowej (HAART). Z kolei u chorych z ju\xc5\xbc w\xc5\x82\xc4\x85czonym leczeniem antyretrowirusowym konieczna jest weryfikacja skuteczno\xc5\x9bci leczenia.\n_START_SECTION_\nHAART\n_START_PARAGRAPH_\nIntensywna terapia antyretrowirusowa (HAART) powoduje zmniejszenie wiremii HIV i pozwala na odbudow\xc4\x99 uk\xc5\x82adu immunologicznego._NEWLINE_U cz\xc4\x99\xc5\x9bci chorych sama terapia antyretrowirusowa i uzyskanie podwy\xc5\xbcszenia liczby limfocyt\xc3\xb3w CD4\xe2\x81\xba i spadku wiremii HIV do poziomu nieoznaczalnego s\xc4\x85 wystarczaj\xc4\x85ce do uzyskania kontroli mi\xc4\x99saka Kaposiego. Chorzy na AIDS z rozwijaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 mi\xc4\x99sakiem Kaposiego bez leczenia antyretrowirusowego, pomimo stosowania chemioterapii paliatywnej, maj\xc4\x85 z\xc5\x82e rokowanie, a wprowadzenie do leczenia intensywnej terapii antyretrowirusowej wydatnie poprawi\xc5\x82o rokowanie leczonych. Wszyscy zaka\xc5\xbceni HIV powinni otrzymywa\xc4\x87 skuteczne leczenie antyretrowirusowe (HAART), ale nie jest jasne, kt\xc3\xb3rzy chorzy wymagaj\xc4\x85 do\xc5\x82\xc4\x85czenia do HAART chemioterapii. We wczesnych stadiach wed\xc5\x82ug ACTG podaje si\xc4\x99 HAART i poddaje si\xc4\x99 chorego obserwacji, w bardziej zaawansowanej chorobie obok HAART stosuje si\xc4\x99 chemioterapi\xc4\x99. Wytyczne \xc5\x9awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) sugeruj\xc4\x85 w\xc5\x82\xc4\x85czenie samodzielnego leczenia antyretrowirusowego bez chemioterapii u chorych ze zmianami w obr\xc4\x99bie sk\xc3\xb3ry lub w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w ch\xc5\x82onnych, bez objawowego zaj\xc4\x99cia narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych, bez istotnego zaj\xc4\x99cia b\xc5\x82ony \xc5\x9bluzowej jamy ustnej oraz bez obrz\xc4\x99k\xc3\xb3w. Z kolei u chorych z objawowym zaj\xc4\x99ciem narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych, z rozleg\xc5\x82ymi objawowymi zmianami w obr\xc4\x99bie b\xc5\x82ony \xc5\x9bluzowej jamy ustnej lub obrz\xc4\x99kami leczenie antyretrowirusowe jest w\xc5\x82\xc4\x85czane w po\xc5\x82\xc4\x85czeniu z chemioterapi\xc4\x85._NEWLINE_W przypadku rozwoju mi\xc4\x99saka Kaposiego u chorego, kt\xc3\xb3ry ju\xc5\xbc otrzymuje HAART, konieczna jest weryfikacja skuteczno\xc5\x9bci leczenia oraz wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy chorego w przestrzeganiu zalece\xc5\x84. Je\xc5\x9bli obserwuje si\xc4\x99 wzrost wiremii, spadek liczby limfocyt\xc3\xb3w CD4\xe2\x81\xba, oporno\xc5\x9b\xc4\x87 lub inne przes\xc5\x82anki sugeruj\xc4\x85ce nieskuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 leczenia antyretrowirusowego to poddaje si\xc4\x99 je modyfikacji._NEWLINE_U chorych we wczesnym stadium choroby (T0 wed\xc5\x82ug ACTG) regresja mi\xc4\x99saka Kaposiego zwi\xc4\x85zanego z AIDS mo\xc5\xbce by\xc4\x87 rezultatem samodzielnego leczenia antyretrowirusowego. W tym stadium 80% leczonych samym HAART osi\xc4\x85ga remisj\xc4\x99 z median\xc4\x85 3\xe2\x80\x939 miesi\xc4\x99cy czasu odpowiedzi. W badaniu na 175 chorych na wczesnym etapie (T0) mi\xc4\x99saka Kaposiego zwi\xc4\x85zanego z AIDS z czteroletni\xc4\x85 median\xc4\x85 obserwacji 90% leczonych HAART nie wymaga\xc5\x82a w\xc5\x82\xc4\x85czenia chemioterapii, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a konieczna g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w przypadku wsp\xc3\xb3\xc5\x82wyst\xc4\x99powania ch\xc5\x82oniaka lub wieloogniskowej choroby Castelmana. W badaniach klinicznych zaobserwowano, \xc5\xbce u chorych zaka\xc5\xbconych HIV z mi\xc4\x99sakiem Kaposiego leczenie antyretrowirusowe dodane do leczenia miejscowego lub chemioterapii wp\xc5\x82ywa na wyd\xc5\x82u\xc5\xbcenie mediany czasu wolnego od niepowodzenia leczenia. Wykazano, \xc5\xbce leczenie antyretrowirusowe wp\xc5\x82ywa na wyd\xc5\x82u\xc5\xbcenie prze\xc5\xbcycia u chorych leczonych chemioterapi\xc4\x85._NEWLINE_Leczenie antyretrowirusowe jednocze\xc5\x9bnie jest metod\xc4\x85 zapobiegania mi\xc4\x99saka Kaposiego, poniewa\xc5\xbc u zaka\xc5\xbconych HIV zmniejsza ono ryzyko rozwoju mi\xc4\x99saka Kaposiego. Nie jest jasne czy leczenie antyretrowirusowe zmniejsza prawdopodobie\xc5\x84stwo zachorowania przez zwi\xc4\x99kszenie ilo\xc5\x9bci limfocyt\xc3\xb3w CD4\xe2\x81\xba czy poprzez bezpo\xc5\x9bredni efekt na wirus KSHV (HHV-8)._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku z w\xc5\x82\xc4\x85czeniem HAART objawy AIDS mog\xc4\x85 ulec paradoksalnemu przej\xc5\x9bciowemu pogorszeniu, co jest zwi\xc4\x85zane z zespo\xc5\x82em rekonstrukcji immunologicznej (IRIS). Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 dotyczy g\xc5\x82\xc3\xb3wnie zaka\xc5\xbce\xc5\x84 oportunistycznych, jednak mo\xc5\xbce zaznacza\xc4\x87 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w przebiegu wcze\xc5\x9bniej istniej\xc4\x85cego mi\xc4\x99saka Kaposiego jako jego nag\xc5\x82a kliniczna progresja lub nawet pojawienie si\xc4\x99 nowych zmian. Leczenie w przypadku progresji mi\xc4\x99saka Kaposiego po w\xc5\x82\xc4\x85czeniu HAART polega na do\xc5\x82\xc4\x85czeniu chemioterapii.\n_START_SECTION_\nImmunoterapia\n_START_PARAGRAPH_\nInterferon nie powinien by\xc4\x87 stosowany u chorych z zaj\xc4\x99ciem narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych ani w chorobie progresywnej. Metoda jest rzadko stosowana u chorych z resztkowym mi\xc4\x99sakiem Kaposiego, kt\xc3\xb3rzy w trakcie leczenie HAART uzyskali rekonstrukcj\xc4\x99 uk\xc5\x82adu immunologicznego. Metoda by\xc5\x82a oceniana w badaniach klinicznych przed upowszechnieniem HAART oraz liposomalnych antracyklin. U chorych z klasycznym mi\xc4\x99sakiem Kaposiego interferon alfa por\xc3\xb3wnano z liposomaln\xc4\x85 doksorubicyn\xc4\x85 stwierdzono lepsz\xc4\x85 odpowied\xc5\xba i lepszy profil toksyczno\xc5\x9bci u chorych leczonych liposomaln\xc4\x85 doksorubicyn\xc4\x85\n_START_SECTION_\nLeczenie postaci klasycznej\n_START_PARAGRAPH_\nMi\xc4\x99sak Kaposiego wykazuje znaczn\xc4\x85 wra\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 na radioterapi\xc4\x99. Radioterapia umo\xc5\xbcliwia lokaln\xc4\x85 kontrol\xc4\x99 choroby, jednak stosunkowo cz\xc4\x99ste s\xc4\x85 nawroty w s\xc4\x85siednich niena\xc5\x9bwietlanych polach. W leczeniu pojedynczych zmian stosuje si\xc4\x99 frakcjonowane dawki 4\xe2\x80\x938\xc2\xa0Gy do \xc5\x82\xc4\x85cznej dawki 20\xe2\x80\x9332\xc2\xa0Gy. W du\xc5\xbcych zmianach z obrz\xc4\x99kiem lub zaj\xc4\x99ciem w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w ch\xc5\x82onnych leczenie jest prowadzone w konwencjonalnym frakcjonowaniu po 2\xc2\xa0Gy do \xc5\x82\xc4\x85cznej dawki 40\xc2\xa0Gy. W badaniu na 16 chorych radioterapia wywo\xc5\x82ywa\xc5\x82a ca\xc5\x82kowit\xc4\x85 odpowied\xc5\xba u 88% leczonych._NEWLINE_Leczenie chirurgiczne jest opcj\xc4\x85 terapeutyczn\xc4\x85 dla chorych z niewielkimi zmianami. W leczeniu miejscowym znajduj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zastosowanie iniekcje do zmiany bleomycyny lub winblastyny, stosuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inferferon oraz retinoidy._NEWLINE_W przypadku szybko post\xc4\x99puj\xc4\x85cej choroby, bolesnych, owrzodzia\xc5\x82ych, naciekaj\xc4\x85cych zmian, powoduj\xc4\x85cych znaczny obrz\xc4\x99k lub zniekszta\xc5\x82cenie ko\xc5\x84czyn oraz zaj\xc4\x99cia narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych stosuje si\xc4\x99 chemioterapi\xc4\x99. W pierwszej linii leczenia stosuje si\xc4\x99 liposomaln\xc4\x85 doksorubicyn\xc4\x99. W badaniu na 55 chorych lek wywo\xc5\x82ywa\xc5\x82 odpowied\xc5\xba u 70% leczonych. Niewielkie badania sugeruj\xc4\x85 wysok\xc4\x85 aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 taksan\xc3\xb3w. Zastosowanie w leczeniu znajduje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc winblastyna.\n_START_SECTION_\nLeczenie postaci jatrogennej\n_START_PARAGRAPH_\nPrzerwanie i redukcja nat\xc4\x99\xc5\xbcenia immunosupresji mo\xc5\xbce prowadzi\xc4\x87 do spontanicznych i trwa\xc5\x82ych remisji. U chorych, u kt\xc3\xb3rych nie mo\xc5\xbcna zako\xc5\x84czy\xc4\x87 immunosupresji, zmiany mog\xc4\x85 by\xc4\x87 poddane radioterapii. U niekt\xc3\xb3rych chorych po przeszczepie narz\xc4\x85d\xc3\xb3w, otrzymuj\xc4\x85cych cyklosporyn\xc4\x99, mo\xc5\xbcliwa jest zmiana leczenia na sirolimus b\xc4\x99d\xc4\x85cego inhibitorem mTOR wykazuj\xc4\x85cym dzia\xc5\x82anie antyangiogenne. W przypadku zmian narz\xc4\x85dowych wykorzystuje si\xc4\x99 chemioterapi\xc4\x99, ale nie ma randomizowanych bada\xc5\x84 oceniaj\xc4\x85cych skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 leczenia w tym podtypie mi\xc4\x99saka Kaposiego.\n_START_SECTION_\nRokowanie\n_START_PARAGRAPH_\nW du\xc5\xbcym europejskim wieloo\xc5\x9brodkowym badaniu zaobserwowano 74,9% odsetek prze\xc5\xbcycia pi\xc4\x99cioletniego. Prze\xc5\xbcycie jest lepsze w przypadku lokalizacji zmian w obr\xc4\x99bie sk\xc3\xb3ry, gdzie 75,5% osi\xc4\x85ga pi\xc4\x99cioletnie prze\xc5\xbcycie, z kolei lokalizacja zmian w uk\xc5\x82adzie oddechowym oraz przewodzie pokarmowym wp\xc5\x82ywa na gorsze prze\xc5\xbcycie chorych, gdzie prze\xc5\xbcycie pi\xc4\x99cioletnie wynosi odpowiednio 50,4% oraz 25,3%.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nChorob\xc4\x99 w 1872 roku opisa\xc5\x82 w\xc4\x99gierski dermatolog Moritz Kaposi. W 1882 roku Tommaso de Amicis opublikowa\xc5\x82 seri\xc4\x99 12 chorych na mi\xc4\x99saka Kaposiego. W latach 80. XX wieku zaobserwowano asocjacj\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy mi\xc4\x99sakiem Kaposiego a AIDS. W 1994 roku odkryto kluczow\xc4\x85 rol\xc4\x99 wirusa KSHV w patogenezie choroby.'