b'\n_START_ARTICLE_\nSok mleczny\n_START_PARAGRAPH_\nSok mleczny, lateks naturalny \xe2\x80\x93 nieprzezroczysta zawiesina wodna gromadzona w wakuolach kom\xc3\xb3rek mlecznych ro\xc5\x9blin. Sk\xc5\x82ad chemiczny, wielko\xc5\x9bci cz\xc4\x85stek zawiesiny i jej barwa oraz wydzielane ilo\xc5\x9bci soku mlecznego s\xc4\x85 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowane w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od gatunku ro\xc5\x9bliny. W sk\xc5\x82ad zawiesiny wchodzi\xc4\x87 mog\xc4\x85 z r\xc3\xb3\xc5\xbcnym udzia\xc5\x82em: w\xc4\x99glowodany (w tym skrobia), \xc5\xbcywice, woski, gumy, bia\xc5\x82ka, olejki lotne, alkaloidy, garbniki, kauczuk i inne zwi\xc4\x85zki chemiczne, udzia\xc5\x82 wody wynosi 50-80%. Sok mleczny najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej ma barw\xc4\x99 bia\xc5\x82\xc4\x85, bywa te\xc5\xbc \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty i pomara\xc5\x84czowy. Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 lub brak soku mlecznego i jego barwa wykorzystywana jest jako cecha taksonomiczna. _NEWLINE_Sok mleczny posiadaj\xc4\x85 m.in. przedstawiciele makowatych, wilczomleczowatych i astrowatych. _NEWLINE_Sokiem mlecznym nazywany jest te\xc5\xbc bia\xc5\x82y lub innej barwy p\xc5\x82yn wydzielaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z uszkodzonych owocnik\xc3\xb3w niekt\xc3\xb3rych gatunk\xc3\xb3w grzyb\xc3\xb3w (zobacz: mleczko).\n_START_SECTION_\nZastosowanie\n_START_PARAGRAPH_\nSok mleczny niekt\xc3\xb3rych ro\xc5\x9blin ma znaczenie u\xc5\xbcytkowe \xe2\x80\x93 mo\xc5\xbce s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 do wyrobu kauczuku naturalnego, gutaperki oraz produkt\xc3\xb3w leczniczych lub narkotycznych (np. lactucarium, opium). G\xc5\x82\xc3\xb3wnym gatunkiem dostarczaj\xc4\x85cym surowca do produkcji kauczuku naturalnego jest kauczukowiec brazylijski, kt\xc3\xb3rego sok mleczny zawiera od 20 do 60% kauczuku. Inne gatunki u\xc5\xbcytkowe do wytwarzania kauczuku to pozostali przedstawiciele rodzaju  kauczukowiec (Hevea), poza tym figowce (Ficus) oraz mniszek kok-sagiz (Taraxacum kok-saghyz). W sumie znanych jest ok. 200 gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin kauczukodajnych._NEWLINE_W celu produkcji kauczuku naturalnego sok mleczny stabilizowany jest substancjami alkalicznymi np. amoniakiem. Ostateczny produkt w postaci kauczuku naturalnego stanowi\xc4\x85cego surowiec w przemy\xc5\x9ble gumowym uzyskuje si\xc4\x99 w wyniku koagulacji i zag\xc4\x99szczenia. Zag\xc4\x99szczenie zawarto\xc5\x9bci kauczuku wykonywane jest zwykle poprzez odwirowanie lub cz\xc4\x99\xc5\x9bciowe odparowanie wody. Koagulacja nast\xc4\x99puje po zakwaszeniu, zamro\xc5\xbceniu lub dodaniu soli rozpuszczalnych w wodzie.'