b'\n_START_ARTICLE_\nKazalnica w katedrze wiede\xc5\x84skiej\n_START_PARAGRAPH_\nKazalnica w katedrze wiede\xc5\x84skiej \xe2\x80\x93 gotycka ambona wykonana pomi\xc4\x99dzy 1470 a 1513 rokiem. Usytuowana jest przy trzecim z po\xc5\x82udniowych filar\xc3\xb3w nawy g\xc5\x82\xc3\xb3wnej katedry \xc5\x9bw. Szczepana w Wiedniu. Jest w Austrii cennym przyk\xc5\x82adem p\xc3\xb3\xc5\xbanogotyckiej rze\xc5\xbaby.\n_START_SECTION_\nOpis i analiza\n_START_PARAGRAPH_\nWykonana z piaskowca kazalnica sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z sze\xc5\x9bciobocznego kosza \xe2\x80\x93 korpusu, z kt\xc3\xb3rego kap\xc5\x82an wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 kazanie do wiernych. Korpus, do kt\xc3\xb3rego prowadz\xc4\x85 kr\xc4\x99te schody wsparty jest na heksagonalnym trzonie. Niegdy\xc5\x9b istnia\xc5\x82 baldachim wie\xc5\x84cz\xc4\x85cy ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. Dzie\xc5\x82o cechuje bogactwo form architektonicznych i rze\xc5\xbabiarskich, charakterystycznych dla p\xc3\xb3\xc5\xbanego gotyku, takich jak zastosowanie mnogo\xc5\x9bci form krzywolinijnych, a\xc5\xbcurowych oraz ornamentyki ro\xc5\x9blinnej. Zastosowano tak\xc5\xbce bogat\xc4\x85 dekoracj\xc4\x99 maswerkow\xc4\x85, przede wszystkim na balustradzie schod\xc3\xb3w; maswerki maj\xc4\x85 form\xc4\x99 stylizowanego krzy\xc5\xbca (wpisanego w okr\xc4\x85g) o krzywych liniach utworzonych przez zastosowanie rybiego p\xc4\x99cherza, na por\xc4\x99czy widoczne s\xc4\x85 przedstawienia zoomorficzne: rze\xc5\xbabione w\xc4\x99\xc5\xbce, jaszczurki oraz ropuchy, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 odstraszane przez psa-stra\xc5\xbcnika, uosabiaj\xc4\x85cego nie tylko wierno\xc5\x9b\xc4\x87 Ewangelii, lecz tak\xc5\xbce obron\xc4\x99 przed grzechem. Na zewn\xc4\x99trznej stronie kosza widoczne s\xc4\x85 p\xc5\x82askorze\xc5\xbabione popiersia czterech pierwszych doktor\xc3\xb3w Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Ka\xc5\xbcdy z nich odziany jest w str\xc3\xb3j pontyfikalny, cechuje ich podobny gest, podpieraj\xc4\x85 si\xc4\x99 lekko o ksi\xc4\x99gi. Poszczeg\xc3\xb3lni \xc5\x9bwi\xc4\x99ci maj\xc4\x85 charakterystyczne dla siebie atrybuty: Augustyn \xe2\x80\x93 mitr\xc4\x99 biskupi\xc4\x85, Papie\xc5\xbc Grzegorz I Wielki \xe2\x80\x93 tiar\xc4\x99, Hieronim \xe2\x80\x93 kapelusz kardynalski oraz Ambro\xc5\xbcy \xe2\x80\x93 mitr\xc4\x99 i bicz o trzech rzemieniach. Ka\xc5\xbcdy \xc5\x9bwi\xc4\x99ty ma mocno podkre\xc5\x9blone indywidualne rysy twarzy, ilustruj\xc4\x85ce cztery temperamenty._NEWLINE_Poni\xc5\xbcej kosza, na filarze, znajduje si\xc4\x99 relief przedstawiaj\xc4\x85cy portret m\xc4\x99\xc5\xbcczyzny wygl\xc4\x85daj\xc4\x85cego przez okno \xe2\x80\x93 tzw. Fenstergucker (dos\xc5\x82ownie: \xe2\x80\x9egapi\xc4\x85cy si\xc4\x99 przez okno\xe2\x80\x9d). Posta\xc4\x87 trzyma w r\xc4\x99ce d\xc5\x82uto rze\xc5\xbabiarskie, ponad oknem widoczny jest znak kamieniarski, b\xc4\x99d\xc4\x85cy sui generis sygnatur\xc4\x85 artysty. Interpretacja dzie\xc5\x82a nie jest jednoznaczna, najprawdopodobniej jest to autoportret tw\xc3\xb3rcy ambony. \xc5\x9awiadectwem konserwacji kazalnicy jest relief z dat\xc4\x85 1880 umieszczony tu\xc5\xbc pod oknem z popiersiem rze\xc5\xbabiarza._NEWLINE_Nie jest jasna kwestia autorstwa dzie\xc5\x82a. Przez d\xc5\x82ugi okres wykonanie kazalnicy przypisywano rze\xc5\xbabiarzowi dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cemu w Czechach, Niemczech i Austrii Antonowi Pilgramowi. Niedawno ta atrybucja zosta\xc5\x82a podwa\xc5\xbcona, pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne przypuszczenia, i\xc5\xbc ambon\xc4\x99 wyrze\xc5\xbabi\xc5\x82 Miko\xc5\x82aj z Lejdy, artysta znany tak\xc5\xbce w Niemczech (m. in. w Strasburgu i Trewirze), tw\xc3\xb3rca m.in. monumentalnego nagrobka cesarza Fryderyka III Habsburga usytuowanego w po\xc5\x82udniowej nawie wiede\xc5\x84skiej katedry.'