b"\n_START_ARTICLE_\nRestytuowana wymowa \xc5\x82aci\xc5\x84ska\n_START_PARAGRAPH_\nWymowa restytuowana \xc5\x82aciny zwana te\xc5\xbc restitut\xc4\x85 (\xc5\x82ac. pronuntiatio restituta) nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ca do zwyczaj\xc3\xb3w artykulacyjnych epoki klasycznej (I w. p.n.e. \xe2\x80\x93 I w. n.e.) zosta\xc5\x82a ustalona na podstawie bada\xc5\x84 lingwistyki por\xc3\xb3wnawczej, inskrypcji (zw\xc5\x82aszcza wieloj\xc4\x99zycznych), \xc5\x9bwiadectw staro\xc5\xbcytnych gramatyk\xc3\xb3w oraz analizy tekst\xc3\xb3w literackich._NEWLINE_Wymowa restytuowana jest niemal ca\xc5\x82kowicie zgodna z obecnie u\xc5\xbcywan\xc4\x85 \xc5\x82aci\xc5\x84sk\xc4\x85 pisowni\xc4\x85 (kt\xc3\xb3ra, trzeba nadmieni\xc4\x87, jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc restytuowana). Trzeba jednak zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87, \xc5\xbce poniewa\xc5\xbc alfabet zosta\xc5\x82 odziedziczony, a nie stworzony przez Rzymian, niekt\xc3\xb3re d\xc5\xbawi\xc4\x99ki s\xc4\x85 notowane tylko w przybli\xc5\xbceniu._NEWLINE_Wymow\xc4\x99 restytuowan\xc4\x85 definiuje si\xc4\x99 zazwyczaj jako regu\xc5\x82y stanowi\xc4\x85ce zbiorek odst\xc4\x99pstw od wymowy tradycyjnej. Dlatego niekt\xc3\xb3re z jej przepis\xc3\xb3w mog\xc4\x85 si\xc4\x99 wydawa\xc4\x87 zb\xc4\x99dne, szczeg\xc3\xb3lnie w tych miejscach, gdzie podkre\xc5\x9blana jest \xe2\x80\x93 pozornie niepotrzebnie \xe2\x80\x93 jej zgodno\xc5\x9b\xc4\x87 z pisowni\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nSamog\xc5\x82oski\n_START_PARAGRAPH_\nSamog\xc5\x82oski 'a', 'e', 'i', 'o', 'u' wymawia si\xc4\x99 tak, jak w j\xc4\x99zyku polskim. Samog\xc5\x82osek d\xc5\x82ugich i kr\xc3\xb3tkich albo nie odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 wcale (co jest odst\xc4\x99pstwem od zwyczaj\xc3\xb3w klasycznych) albo, je\xc5\x9bli si\xc4\x99 je odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia, powinny si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 od swych kr\xc3\xb3tkich odpowiednik\xc3\xb3w wy\xc5\x82\xc4\x85cznie d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci\xc4\x85, a nie barw\xc4\x85. 'y' wymawiamy jak niemieckie '\xc3\xbc' (u umlaut, IPA [y]). Jest to d\xc5\xbawi\xc4\x99k wymawiany jak 'i', ale z wargami zaokr\xc4\x85glonymi jak do 'u'.\n_START_SECTION_\nDwug\xc5\x82oski\n_START_PARAGRAPH_\nDwug\xc5\x82oski 'ae', 'oe', 'au', 'eu', 'ei', 'ui' wymawia\xc4\x87 nale\xc5\xbcy tak, \xc5\xbceby by\xc5\x82y s\xc5\x82yszalne obydwa elementy i w tej kolejno\xc5\x9bci, w jakiej s\xc4\x85 napisane. W praktyce dwug\xc5\x82oski 'au', 'eu', 'ei', 'ui' wymawia si\xc4\x99 tak, jak (odpowiednio) polskie 'a\xc5\x82', 'e\xc5\x82', 'ej', 'uj'._NEWLINE_Trudniejsze w artykulacji s\xc4\x85 dwug\xc5\x82oski 'ae' i 'oe'. Wymawia si\xc4\x99 je odpowiednio w spos\xc3\xb3b zbli\xc5\xbcony do polskiego aj i oj, bardziej jak niemieckie ei (w wyrazie leider) oraz niemieckie eu (w wyrazie Europa) \xe2\x80\x93 chodzi o rozszerzenie drugiego elementu dyftongu w kierunku 'e'._NEWLINE_Trzeba zaznaczy\xc4\x87, \xc5\xbce wymowa 'ae' i 'oe' jako czysto polskiego 'aj' i 'oj' jest dopuszczalna, ale archaizuj\xc4\x85ca (nawi\xc4\x85zuje do artykulacji II w. p.n.e. i czas\xc3\xb3w wcze\xc5\x9bniejszych).\n_START_SECTION_\nAkcent\n_START_PARAGRAPH_\nTaki sam, jak w \xc5\x82acinie klasycznej."