b'\n_START_ARTICLE_\nHagada\n_START_PARAGRAPH_\nHagada, haggada (hebr. \xd7\x94\xd7\x92\xd7\x93\xd7\x94 haggad\xc3\xa0) \xe2\x80\x93 opowiadanie wchodz\xc4\x85ce w sk\xc5\x82ad rabinicznej egzegezy Biblii i Talmudu, rodzaj midraszu._NEWLINE_Hagady s\xc4\x85 opowiadaniami zbudowanymi na podstawie historii biblijnych zawieraj\xc4\x85cymi komentarze i szczeg\xc3\xb3\xc5\x82y uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85ce fabu\xc5\x82\xc4\x99. Poniewa\xc5\xbc w judaizmie zabronione jest portretowanie ludzi, to hagady pe\xc5\x82ni\xc4\x85 rol\xc4\x99 ilustracyjn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 opisywano mi\xc4\x99dzy innymi urod\xc4\x99 i cnoty \xc5\xbcon patriarch\xc3\xb3w. W hagadach dotycz\xc4\x85cych potopu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 opisy zachowania Noego, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 wzywa\xc4\x87 do nawr\xc3\xb3cenia, oraz komentarze, \xc5\xbce d\xc5\x82ugi czas budowania arki by\xc5\x82 szans\xc4\x85 na to nawr\xc3\xb3cenie._NEWLINE_W przeciwie\xc5\x84stwie do halachy nie wyja\xc5\x9bnia regu\xc5\x82 post\xc4\x99powania. _NEWLINE_Najbardziej znan\xc4\x85 hagad\xc4\x85 jest Hagada Paschalna, czyli opowiadanie u\xc5\x82o\xc5\xbcone na pami\xc4\x85tk\xc4\x99 wyj\xc5\x9bcia ludu izraelskiego z Egiptu. Utw\xc3\xb3r ten sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z fragment\xc3\xb3w biblijnych, komentarzy i modlitw._NEWLINE_Spisana zosta\xc5\x82a mi\xc4\x99dzy II a IV wiekiem n.e._NEWLINE_Czytana jest w jesziwie oraz podczas obrz\xc4\x99d\xc3\xb3w \xc5\x9blubnych i pogrzebowych. Opowie\xc5\x9b\xc4\x87 o wyj\xc5\x9bciu \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z Egiptu czyta si\xc4\x99 podczas wieczerzy sederowej w \xc5\x9bwi\xc4\x99to Pesach._NEWLINE_Hagada na \xc5\x9bwi\xc4\x99to Pesach opowiada i przypomina o Wyj\xc5\x9bciu Izraelit\xc3\xb3w z Egiptu i plagach, jakie spad\xc5\x82y na Egipcjan. Opisuje powinno\xc5\x9bci mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w \xc5\xbcydowskiego domu w dniu \xc5\x9bwi\xc4\x99ta, wymienia obowi\xc4\x85zkowe potrawy na sederowym stole oraz symboliczne znaczenie ka\xc5\xbcdej z nich. Hagada podaje niezb\xc4\x99dne do uczczenia \xc5\x9bwi\xc4\x99ta modlitwy, ale tak\xc5\xbce teksty wierszyk\xc3\xb3w i wyliczanek dla dzieci._NEWLINE_Hagada na \xc5\x9bwi\xc4\x99to Pesach jest \xc5\xbcydowsk\xc4\x85 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x85 maj\xc4\x85c\xc4\x85 najwi\xc4\x99cej wyda\xc5\x84 w historii (ponad 3500). W Polsce, po II wojnie \xc5\x9bwiatowej, opublikowane zosta\xc5\x82y jej trzy edycje: reprint wiede\xc5\x84skiego wydania Hagady z roku 1927 (1991), Hagada na Pesach i Pie\xc5\x9b\xc5\x84 nad Pie\xc5\x9bniami z obszernymi komentarzami pod redakcj\xc4\x85 Sachy Pecarica (2002) i Hagada na Pesach Stowarzyszenia 614. Przykazania (2007).'