b"\n_START_ARTICLE_\nKontener (transport)\n_START_PARAGRAPH_\nKontener \xe2\x80\x93 skrzynia, zazwyczaj metalowa, o zunifikowanych wymiarach i konstrukcji, s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ca do przewozu drobnicy (zapakowanej zazwyczaj w opakowania kartonowe, paczki, skrzynie, worki, czasami dodatkowo umieszczonych na europaletach)._NEWLINE_Ujednolicenie wymiar\xc3\xb3w kontener\xc3\xb3w pozwala przyspieszy\xc4\x87 operacje prze\xc5\x82adunku oraz stosowa\xc4\x87 wyspecjalizowany sprz\xc4\x99t. Kontener chroni r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przewo\xc5\xbcony \xc5\x82adunek przed uszkodzeniami mechanicznymi i warunkami atmosferycznymi. Popularno\xc5\x9b\xc4\x87 tej metody transportu \xc5\x82adunk\xc3\xb3w sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce w typowym szkielecie kontenera transportowane s\xc4\x85 tak\xc5\xbce np. cysterny czy \xc5\x82adunki jednostkowe.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze kontenery powsta\xc5\x82y przed 1914 r. UNCTAD Report on Unitization of Cargo w 1970 r. wskaza\xc5\x82o, \xc5\xbce w 1906 u\xc5\xbcyto stalowej, nieprzystosowanej do pi\xc4\x99trzenia, skrzyni metalowej o wymiarach 18' \xc3\x97 8' \xc3\x97 8'. Przewo\xc5\xbanikiem by\xc5\x82a firma Bowling Green Lift-Van Company z Nowego Jorku. Od 1929 r. kontenerami przewo\xc5\xbcono baga\xc5\xbce pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w poci\xc4\x85gu Golden Arrow w relacji Londyn-Pary\xc5\xbc._NEWLINE_W Europie UIC w 1934 r. opracowa\xc5\x82o pierwszy standard dla kontener\xc3\xb3w do transportu drogowego i kolejowego._NEWLINE_W Polsce pierwszy projekt systemu kontenerowego opracowa\xc5\x82 w 1919 r. pp\xc5\x82k in\xc5\xbc. Stanis\xc5\x82aw Rodowicz._NEWLINE_Prekursorem wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego transportu kontenerowego jest Amerykanin Malcolm McLean, kt\xc3\xb3ry w 1955 r. ca\xc5\x82y sw\xc3\xb3j maj\xc4\x85tek zainwestowa\xc5\x82 w przebudow\xc4\x99 tankowca na pierwszy w \xc5\x9bwiecie kontenerowiec. 26 marca 1956 r. statek ten, nazwany Ideal X, wyp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 w sw\xc3\xb3j pierwszy rejs z \xc5\x82adunkiem 35-stopowych kontener\xc3\xb3w z Newark do Houston._NEWLINE_Wzrastaj\xc4\x85ca koniunktura gospodarcza powodowa\xc5\x82a zwi\xc4\x99kszenie obrotu towarami. Dotychczasowe metody transportu morskiego przyczynia\xc5\x82y si\xc4\x99 w tej sytuacji do coraz cz\xc4\x99stszego wyst\xc4\x99powania zjawiska kongestii. Koncepcja umieszczenia ma\xc5\x82ych, drobnych partii \xc5\x82adunkowych, wymagaj\xc4\x85cych kosztownych i czasoch\xc5\x82onnych manipulacji prze\xc5\x82adunkowo-sk\xc5\x82adowych w du\xc5\xbcym metalowym pojemniku jakim jest kontener znalaz\xc5\x82a szybko zastosowanie._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo transport kontenerowy odbywa\xc5\x82 si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie adaptowanymi specjalnie do tego rodzaju przewoz\xc3\xb3w jednostkami p\xc5\x82ywaj\xc4\x85cymi. Nieca\xc5\x82e 10 lat od debiutu Ideal X wodowano w Australii pierwszy specjalistyczny kontenerowiec przeznaczony wy\xc5\x82\xc4\x85cznie do przewozu kontener\xc3\xb3w. W kwietniu 1966 r. przyp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 z USA do Europy SS Fairland, przywo\xc5\xbc\xc4\x85c na pok\xc5\x82adzie 226 kontener\xc3\xb3w._NEWLINE_Wraz z up\xc5\x82ywem lat spos\xc3\xb3b transportu kontener\xc3\xb3w okre\xc5\x9blony mianem port-port, przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w transport w relacji dom-dom. Powstawa\xc5\x82a specjalistyczna infrastruktura w g\xc5\x82\xc4\x99bi l\xc4\x85du oraz w portach morskich (terminalach kontenerowych), a ze szlak\xc3\xb3w znika\xc5\x82y drobnicowce. W obecnej chwili a\xc5\xbc 90% drobnicy jest transportowana w kontenerach.\n_START_SECTION_\nWymiary\n_START_PARAGRAPH_\nStandaryzowane do d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 20 st\xc3\xb3p (1 kontener 20-stopowy = 1 TEU) mog\xc4\x85 mie\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 30, 40 lub 45 st\xc3\xb3p. Obecnie kontenery s\xc4\x85 najpopularniejsz\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 \xc5\x82adunkow\xc4\x85 w transporcie zar\xc3\xb3wno l\xc4\x85dowym, jak i morskim, dzi\xc4\x99ki \xc5\x82atwo\xc5\x9bci prze\xc5\x82adunku i transportu. Wewn\xc4\x85trz kontenera zazwyczaj umocowane s\xc4\x85 haki i punkty zaczepie\xc5\x84. Maksymalna \xc5\x82adowno\xc5\x9b\xc4\x87 kontenera zazwyczaj nie przekracza 28 ton. Kontenery posiadaj\xc4\x85 numery o sk\xc5\x82adni ABCD 123456-7 (cztery litery, sze\xc5\x9b\xc4\x87 cyfr i cyfra kontrolna)\n_START_SECTION_\nSposoby przewozu kontener\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nRozmiary kontener\xc3\xb3w, ich w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci konstrukcyjne powoduj\xc4\x85, \xc5\xbce do ich przewozu wykorzystuje si\xc4\x99 specjalistyczne \xc5\x9brodki transportowe. Zapewniaj\xc4\x85 one r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szybki za\xc5\x82adunek i wy\xc5\x82adunek oraz bezpieczny ich przew\xc3\xb3z.\n_START_SECTION_\nTransport \xc5\x9br\xc3\xb3dl\xc4\x85dowy\n_START_PARAGRAPH_\nW \xc5\xbcegludze \xc5\x9br\xc3\xb3dl\xc4\x85dowej do transportu kontener\xc3\xb3w wykorzystuje si\xc4\x99 statki o za\xc5\x82adunku pionowym (Lo-Lo) jako pojedyncze statki do kilkudziesi\xc4\x99ciu kontener\xc3\xb3w(CMS), jak i zestawy pchane oraz popularniejsze zestawy \xe2\x80\x9ekombi\xe2\x80\x9d (KVB).W Polsce, z racji degradacji szlak\xc3\xb3w wodnych, ta ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba transportu nie istnieje.\n_START_SECTION_\nTransport kolejowy\n_START_PARAGRAPH_\nW tym rodzaju transportu wykorzystywane s\xc4\x85 specjalne wagony kontenerowe i wagony-platformy. S\xc4\x85 to jedynie stalowe konstrukcje ramowe oparte na dw\xc3\xb3ch lub czterech osiach, na kt\xc3\xb3rych nie ma pod\xc5\x82ogi, \xc5\x9bcian bocznych ani dachu. Wyposa\xc5\xbcone s\xc4\x85 za to w odpowiedni\xc4\x85 liczb\xc4\x99 czop\xc3\xb3w do mocowania kontener\xc3\xb3w. Wagony platformy r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 od nich jedynie obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 pod\xc5\x82ogi. W USA i Kanadzie wykorzystuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wagony umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce przew\xc3\xb3z kontener\xc3\xb3w w dw\xc3\xb3ch warstwach.\n_START_SECTION_\nTransport samochodowy\n_START_PARAGRAPH_\nTransport kontener\xc3\xb3w po drogach odbywa si\xc4\x99 samochodami ci\xc4\x99\xc5\xbcarowymi zazwyczaj sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 ci\xc4\x85gnika siod\xc5\x82owego i naczepy podkontenerowej. Naczepa tego typu jest specjaln\xc4\x85, stalow\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x85 ramow\xc4\x85, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch d\xc5\xbawigar\xc3\xb3w pod\xc5\x82u\xc5\xbcnych i dw\xc3\xb3ch lub trzech poprzecznych umieszczon\xc4\x85 na trzech osiach. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tak jak w przypadku wagon\xc3\xb3w kolejowych s\xc4\x85 wyposa\xc5\xbcone w czopy do mocowania tego rodzaju \xc5\x82adunku. Przepisy mi\xc4\x99dzynarodowe dopuszaczaj\xc4\x85 maksymaln\xc4\x85 \xc5\x82adowno\xc5\x9b\xc4\x87 pojazd\xc3\xb3w drogowych do 2 TEU."