b'\n_START_ARTICLE_\nInternet Relay Chat\n_START_SECTION_\nKorzystanie z IRC-a\n_START_PARAGRAPH_\nAby skorzysta\xc4\x87 z IRC-a, nale\xc5\xbcy pobra\xc4\x87 z sieci program \xe2\x80\x93 klient IRC dla u\xc5\xbcywanego przez siebie systemu operacyjnego, nast\xc4\x99pnie to oprogramowanie trzeba skonfigurowa\xc4\x87, podaj\xc4\x85c adres najbli\xc5\xbcszego serwera IRC z sieci, z kt\xc3\xb3rej zamierza si\xc4\x99 korzysta\xc4\x87, oraz pseudonim, pod jakim si\xc4\x99 chce by\xc4\x87 widocznym. Po po\xc5\x82\xc4\x85czeniu si\xc4\x99 z serwerem nale\xc5\xbcy wybra\xc4\x87 jaki\xc5\x9b kana\xc5\x82. Nazwy kana\xc5\x82\xc3\xb3w zazwyczaj zaczynaj\xc4\x85 si\xc4\x99 od znaku "#" (np. #polska), cho\xc4\x87 na niekt\xc3\xb3rych serwerach istniej\xc4\x85 te\xc5\xbc kana\xc5\x82y o innych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciach ni\xc5\xbc "#" z nazwami zaczynaj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 od znak\xc3\xb3w "!", "&" czy "+". Wej\xc5\x9bcie na kana\xc5\x82 odbywa si\xc4\x99 zwykle poprzez komend\xc4\x99 /join #nazwa_kana\xc5\x82u. Lista kana\xc5\x82\xc3\xb3w jest dost\xc4\x99pna przez komend\xc4\x99 "/list". Nale\xc5\xbcy si\xc4\x99 ni\xc4\x85 jednak ostro\xc5\xbcnie pos\xc5\x82ugiwa\xc4\x87, gdy\xc5\xbc w wi\xc4\x99kszych sieciach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tysi\xc4\x85ce kana\xc5\x82\xc3\xb3w. Pr\xc3\xb3by \xc5\x9bci\xc4\x85gni\xc4\x99cia ich pe\xc5\x82nej listy ko\xc5\x84cz\xc4\x85 si\xc4\x99 zazwyczaj odci\xc4\x99ciem od serwera. Istniej\xc4\x85 te\xc5\xbc liczne bramki IRC umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce korzystanie z tej us\xc5\x82ugi przez strony WWW bez konieczno\xc5\x9bci instalowania dodatkowego oprogramowania. Maj\xc4\x85 one jednak zwykle du\xc5\xbco mniejsz\xc4\x85 funkcjonalno\xc5\x9b\xc4\x87 od dedykowanych program\xc3\xb3w do IRC._NEWLINE_Interakcja u\xc5\xbcytkownika z serwerem IRC odbywa si\xc4\x99 w oparciu o komendy, za kt\xc3\xb3rych pomoc\xc4\x85 mo\xc5\xbcemy wykona\xc4\x87 ka\xc5\xbcd\xc4\x85 akcj\xc4\x99 obs\xc5\x82ugiwan\xc4\x85 przez dany serwer IRC. Komendy mog\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 zale\xc5\xbcnie od oprogramowania z kt\xc3\xb3rego korzysta dana sie\xc4\x87 IRC, jednak r\xc3\xb3\xc5\xbcnice te s\xc4\x85 zwykle niewielkie i sprowadzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 do drobnych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic w niekt\xc3\xb3rych poleceniach, lub obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 nietypowych komend charakterystycznych dla konkretnego oprogramowania serwera. Istniej\xc4\x85 tak\xc5\xbce polecenia, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 interpretowane przez klienta IRC, a nie wysy\xc5\x82ane do serwera.\n_START_SECTION_\nOpy, boty, splity i lagi\n_START_PARAGRAPH_\nOpr\xc3\xb3cz tworzenia kana\xc5\x82\xc3\xb3w i rozmawiania w czasie rzeczywistym, protok\xc3\xb3\xc5\x82 IRC umo\xc5\xbcliwia tak\xc5\xbce przesy\xc5\x82anie plik\xc3\xb3w do wybranych os\xc3\xb3b i daje szereg narz\xc4\x99dzi pozwalaj\xc4\x85cych administrowa\xc4\x87 kana\xc5\x82ami. Osoba, kt\xc3\xb3ra za\xc5\x82o\xc5\xbcy dany kana\xc5\x82 uzyskuje na nim automatycznie prawa operatora (w skr\xc3\xb3cie op). Daje jej to mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 zamykania ust (blokowania mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci wysy\xc5\x82ania komunikat\xc3\xb3w na kana\xc5\x82) a nawet wyrzucania (kick) i blokowania mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci wej\xc5\x9bcia (ban) wybranym osobom. Operator mo\xc5\xbce te\xc5\xbc nadawa\xc4\x87 prawa operatora innym u\xc5\xbcytkownikom, zr\xc3\xb3wnuj\xc4\x85c ich tym samym w prawach z sob\xc4\x85._NEWLINE_Na kana\xc5\x82ach dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych stale porz\xc4\x85dku czasem pilnuj\xc4\x85 wyspecjalizowane programy, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce jak zwyk\xc5\x82e klienty IRC (udaj\xc4\x85ce zwyk\xc5\x82ych u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w). Wykonuj\xc4\x85 one automatycznie rozmaite funkcje porz\xc4\x85dkowe (np. wyrzucanie za wulgaryzmy). Programy te zwane s\xc4\x85 botami. Na wielu popularnych kana\xc5\x82ach dochodzi cz\xc4\x99sto do rodzaju przepychanek mi\xc4\x99dzy sk\xc5\x82\xc3\xb3conymi operatorami i w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami grup bot\xc3\xb3w (tzw. botnet\xc3\xb3w), zwanych wojnami opowymi. Niekt\xc3\xb3re sieci pozwalaj\xc4\x85 na rejestracj\xc4\x99 nick\xc3\xb3w oraz kana\xc5\x82\xc3\xb3w w celu przeciwdzia\xc5\x82ania podobnym zjawiskom._NEWLINE_IRC cierpi te\xc5\xbc na dwie inne przypad\xc5\x82o\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 splity i lagi. Split to czasowe zerwanie \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci mi\xc4\x99dzy serwerami. Lag za\xc5\x9b to spowolnienie pracy ca\xc5\x82ej sieci, kt\xc3\xb3re powoduje, \xc5\xbce komunikaty wysy\xc5\x82ane przez u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w pojawi\xc4\x85 si\xc4\x99 u innych u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w dopiero po d\xc5\x82ugim czasie i w niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwej kolejno\xc5\x9bci._NEWLINE_Wszystkie te niedoskona\xc5\x82o\xc5\x9bci tworz\xc4\x85 rodzaj folkloru, a stali u\xc5\xbcytkownicy IRC-a toleruj\xc4\x85 je albo nawet lubi\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nSieci IRC\n_START_PARAGRAPH_\nProtok\xc3\xb3\xc5\x82 i architektur\xc4\x99 IRC wymy\xc5\x9bli\xc5\x82 w 1988 roku Jarkko Oikarinen z Finlandii, w ramach swojej pracy doktorskiej o mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci prowadzenia teledyskusji za pomoc\xc4\x85 Internetu. Oikarinen uwa\xc5\xbca\xc5\x82 to tylko za rodzaj niezbyt dopracowanego przyk\xc5\x82adu jednego z mo\xc5\xbcliwych sposob\xc3\xb3w prowadzenia takiej dyskusji._NEWLINE_Zabawa spodoba\xc5\x82a si\xc4\x99 jednak studentom na Uniwersytecie Oulu, kt\xc3\xb3rzy uruchomili pierwszy serwer IRC (tolsun.oulu.fi, dzi\xc5\x9b ju\xc5\xbc nieczynny). Nast\xc4\x99pnie rozes\xc5\x82ali do zaprzyja\xc5\xbanionych administrator\xc3\xb3w na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie kod \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owy serwera i klienta IRC._NEWLINE_Powsta\xc5\x82a w ten spos\xc3\xb3b pierwsza sie\xc4\x87 IRC.\n_START_SECTION_\nEFNet\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza sie\xc4\x87 IRC pozwala\xc5\x82a do\xc5\x82\xc4\x85cza\xc4\x87 si\xc4\x99 dowolnym serwerom, co po pewnym czasie zacz\xc4\x99\xc5\x82o sprawia\xc4\x87 k\xc5\x82opoty. W 1990 roku wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 administrator\xc3\xb3w zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 na zmian\xc4\x99 zasady otwarto\xc5\x9bci. Pozosta\xc5\x82a garstka, kt\xc3\xb3rej przewodzi\xc5\x82 administrator serwera eris.berkeley.edu, zosta\xc5\x82a od\xc5\x82\xc4\x85czona, a reformatorzy nadali sobie nazw\xc4\x99 EFNet (Eris Free Network). Od\xc5\x82\xc4\x85czeni nazwali si\xc4\x99 ANet (Anarchy Net), jednak nied\xc5\x82ugo potem przestali istnie\xc4\x87. Sie\xc4\x87 EFNet jest jedn\xc4\x85 z czterech najwi\xc4\x99kszych sieci IRC na \xc5\x9bwiecie._NEWLINE_Pierwszy polski serwer IRC zosta\xc5\x82 przy\xc5\x82\xc4\x85czony w 1993 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie do sieci EFNet.\n_START_SECTION_\nUndernet\n_START_PARAGRAPH_\nTo historycznie druga z sieci og\xc3\xb3lno\xc5\x9bwiatowych, powsta\xc5\x82a w 1993 roku, na pocz\xc4\x85tku jako sie\xc4\x87 testowa dla bot\xc3\xb3w i deweloper\xc3\xb3w serwera IRC, potem szybko rozros\xc5\x82a si\xc4\x99 i jest teraz jedn\xc4\x85 z czterech najwi\xc4\x99kszych._NEWLINE_Sie\xc4\x87 ta na pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82a obs\xc5\x82ugiwana przez te same serwery IRC co serwery EFnetu, ale wymogi dodatkowych mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci (m.in. umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cych rejestrowanie pseudonim\xc3\xb3w, kana\xc5\x82\xc3\xb3w i wzywanie specjalnego bota pilnuj\xc4\x85cego stale porz\xc4\x85dku na kanale, dzi\xc4\x99ki czemu nie ma w tej sieci potrzeby stawiania w\xc5\x82asnych bot\xc3\xb3w) wymusi\xc5\x82y zmian\xc4\x99 protoko\xc5\x82u IRC, opartego w Undernecie na tzw. znacznikach czasu (timestamp).\n_START_SECTION_\nDALnet, USANet i inne\n_START_PARAGRAPH_\nNa bazie pomys\xc5\x82u Undernetu zacz\xc4\x99\xc5\x82y od 1995 roku powstawa\xc4\x87 kolejne nie po\xc5\x82\xc4\x85czone ze sob\xc4\x85 sieci, z kt\xc3\xb3rych najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 jest chyba DALnet. Maj\xc4\x85 one zwykle mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 rejestrowania pseudonim\xc3\xb3w i kana\xc5\x82\xc3\xb3w oraz s\xc4\x85 odporniejsze na splity i lagi, nie ciesz\xc4\x85 si\xc4\x99 jednak takim powodzeniem jak IRCnet czy Undernet. Wiele z nich, jak USANet, ma charakter czysto lokalny.\n_START_SECTION_\nMindForge\n_START_PARAGRAPH_\nMindForge powsta\xc5\x82a 15 marca 2005 roku i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 sieci\xc4\x85 do pomocy w programie eMule i innych projekt\xc3\xb3w Open Source.\n_START_SECTION_\nPozosta\xc5\x82e\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze serwery IRC w Polsce po\xc5\x82\xc4\x85czone by\xc5\x82y do sieci EFnet. Po podziale sieci EFnet na EFnet i IRCnet polska cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pozosta\xc5\x82a przy sieci IRCnet. Pierwszy serwer zosta\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony przez Grzegorza Aksamita na Akademii G\xc3\xb3rniczo-Hutniczej w Krakowie w 1993 roku. W ramach tej sieci obecnie pracuje w Polsce jeden serwer, pozna\xc5\x84ski poznan.irc.pl. Aktualnym koordynatorem polskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci sieci IRCnet jest Piotr \xe2\x80\x9eBeeth\xe2\x80\x9d Kucharski._NEWLINE_Drug\xc4\x85 pod wzgl\xc4\x99dem \xc5\x9bredniej liczby u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w sieci\xc4\x85 IRC w Polsce jest EFnet, posiadaj\xc4\x85cy od grudnia 2000 roku uruchomiony przez ATM S.A. polski serwer \xe2\x80\x93 irc.efnet.pl. Wci\xc4\x85\xc5\xbc trudno tam natrafi\xc4\x87 na kana\xc5\x82y polskich spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci, niemniej sie\xc4\x87 ci\xc4\x85gle si\xc4\x99 rozwija. EFnet jest szczeg\xc3\xb3lnie popularny w \xc5\x9brodowiskach uniwersyteckich oraz Polonii z USA i Australii, kt\xc3\xb3rych serwery po \xe2\x80\x9eWielkim Splicie\xe2\x80\x9d pozosta\xc5\x82y w sieci EFnet. irc.efnet.pl jest obecnie najwi\xc4\x99kszym serwerem w kraju pod wzgl\xc4\x99dem liczby u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w. Koordynatorem sieci Efnet w Polsce jest Andrzej Karpi\xc5\x84ski, by\xc5\x82y operator sieci IRCnet._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz tego istniej\xc4\x85 rdzennie polskie publiczne sieci IRC nie powi\xc4\x85zane z sieciami mi\xc4\x99dzynarodowymi. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 tego rodzaju sieci\xc4\x85 przez d\xc5\x82ugi czas by\xc5\x82 PolNet, do ok. 900 u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w. Inne znacz\xc4\x85ce sieci to PIRC, powsta\xc5\x82a w roku 2010 z po\xc5\x82\xc4\x85czenia kilku mniejszych sieci, i posiadaj\xc4\x85ca \xc5\x9brednio oko\xc5\x82o 450 u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w, oraz 6IRCNet oscyluj\xc4\x85ca \xc5\x9brednio na granicy 175 u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w.'