b'\n_START_ARTICLE_\nEgzekucje w ruinach getta warszawskiego (1943\xe2\x80\x931944)\n_START_PARAGRAPH_\nEgzekucje w ruinach getta warszawskiego (1943\xe2\x80\x931944) \xe2\x80\x93 masowe egzekucje polskich wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w politycznych oraz os\xc3\xb3b narodowo\xc5\x9bci \xc5\xbcydowskiej dokonywane potajemnie przez okupant\xc3\xb3w niemieckich w ruinach getta warszawskiego. _NEWLINE_Wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w przywo\xc5\xbconych spoza getta Niemcy rozstrzeliwali na terenie \xe2\x80\x9e\xc5\xbcydowskiej dzielnicy mieszkaniowej w Warszawie\xe2\x80\x9d ju\xc5\xbc latem 1942. Tego typu egzekucje nabra\xc5\x82y jednak masowego charakteru dopiero od po\xc5\x82owy maja 1943 \xe2\x80\x93 a wi\xc4\x99c po st\xc5\x82umieniu powstania w getcie warszawskim i rozpocz\xc4\x99ciu systematycznego wyburzania dzielnicy. Akcja eksterminacyjna w ruinach getta prowadzona by\xc5\x82a odt\xc4\x85d nieprzerwanie a\xc5\xbc do wybuchu powstania warszawskiego w sierpniu 1944. \xc5\x81\xc4\x85cznie funkcjonariusze SS i policji niemieckiej rozstrzelali tam kilkana\xc5\x9bcie tysi\xc4\x99cy os\xc3\xb3b \xe2\x80\x93 polskich zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w (przede wszystkim wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w Pawiaka oraz zwyk\xc5\x82ych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta zatrzymywanych w czasie masowych \xc5\x82apanek), jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc \xc5\xbbyd\xc3\xb3w schwytanych po \xe2\x80\x9earyjskiej stronie\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nOstatnie miesi\xc4\x85ce okupacji\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci Kutschery niemiecki terror wobec ludno\xc5\x9bci Warszawy wyra\xc5\xbanie zel\xc5\xbca\xc5\x82. Niemcy zrezygnowali z przeprowadzania egzekucji ulicznych, zaprzestali te\xc5\xbc informowania o rozstrzeliwaniu zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w za po\xc5\x9brednictwem og\xc5\x82osze\xc5\x84 megafonowych i afiszy. Wyra\xc5\xbanie wyczuwalne by\xc5\x82o d\xc4\x85\xc5\xbcenie okupant\xc3\xb3w, by nie stwarza\xc4\x87 Polakom okazji do manifestacji uczu\xc4\x87 patriotycznych. Nadal kontynuowana by\xc5\x82a jednak na pe\xc5\x82n\xc4\x85 skal\xc4\x99 akcja eksterminacyjna w ruinach getta. Wiosn\xc4\x85 1944 niemal codziennie rozstrzeliwano tam dziesi\xc4\x85tki, a nawet setki wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w Pawiaka lub osoby przywiezione na egzekucj\xc4\x99 wprost z miasta. 22 lutego 1944 stracono w ruinach getta oko\xc5\x82o 312 os\xc3\xb3b. 28 lutego rozstrzelano oko\xc5\x82o 100 wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w Pawiaka. 4 marca zgin\xc4\x99\xc5\x82o w ruinach kolejnych 84\xe2\x80\x93100 wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w (w tym 4 kobiety \xc5\xbcydowskie), kt\xc3\xb3rych cia\xc5\x82a wrzucono do piwnic zburzonego domu przy ulicy Nowolipie (r\xc3\xb3g Karmelickiej) i podpalono. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ci\xc4\x99\xc5\xbcko rannych skaza\xc5\x84c\xc3\xb3w sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas \xc5\xbcywcem. Sze\xc5\x9b\xc4\x87 dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rozstrzelano na terenie getta 40 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w schwytanych w kryj\xc3\xb3wce przy ulicy Gr\xc3\xb3jeckiej oraz kilku Polak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy udzielali im schronienia (Mieczys\xc5\x82aw Wolski oraz W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Marczak z rodzin\xc4\x85). W\xc5\x9br\xc3\xb3d zamordowanych znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 znany \xc5\xbcydowski historyk Emanuel Ringelblum. 21 marca zamordowano w getcie kolejnych 200 os\xc3\xb3b \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w podwarszawskich wsi. Do p\xc3\xb3\xc5\xbanych godzin wieczornych w mie\xc5\x9bcie wida\xc4\x87 by\xc5\x82o wtedy \xc5\x82un\xc4\x99 nad krematorium KL Warschau oraz czu\xc4\x87 by\xc5\x82o sw\xc4\x85d palonych cia\xc5\x82._NEWLINE_Masowe egzekucje w ruinach getta mia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc miejsce: 16 marca (ok. 185 ofiar), 29 marca (ok. 100\xe2\x80\x93150 ofiar), 30 marca (ok. 95 ofiar), 31 marca (ok. 140 ofiar, w tym ok. 60\xe2\x80\x9370 os\xc3\xb3b przywiezionych z \xc5\x81owicza), 6\xe2\x80\x937 kwietnia (ok. 100 ofiar), 13 kwietnia (ok. 115 ofiar), 14 kwietnia (ok. 154\xe2\x80\x93163 ofiary), 15 kwietnia (ok. 100 ofiar), 17 kwietnia (ok. 140 ofiar), 26 kwietnia (ok. 110 ofiar), 11 maja (ok. 120\xe2\x80\x93130 ofiar, w tym Rosjanka oraz pewna ilo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w), 19 maja (ok. 103 ofiary), 20 maja (ok. 160\xe2\x80\x93200 ofiar), 22 maja (ok. 200 ofiar), 27 maja (ok. 100 ofiar), 5/6 czerwca (ok. 110 ofiar, w tym kobieta w 7 miesi\xc4\x85cu ci\xc4\x85\xc5\xbcy), 9/10 czerwca (ponad 100 ofiar). Do tego nale\xc5\xbcy doliczy\xc4\x87 szereg egzekucji niewielkich grup wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w (cz\xc4\x99sto pochodzenia \xc5\xbcydowskiego), kt\xc3\xb3rych liczb\xc4\x99 ofiar niespos\xc3\xb3b jest okre\xc5\x9bli\xc4\x87. Po nieudanym buncie wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w III oddzia\xc5\x82u Pawiaka (noc z 19 na 20 lipca 1944) w ruinach getta rozstrzelano te\xc5\xbc 154 (wed\xc5\x82ug innych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 \xe2\x80\x93 173) niedosz\xc5\x82ych uciekinier\xc3\xb3w._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku ze zbli\xc5\xbcaniem si\xc4\x99 frontu wschodniego Niemcy przyst\xc4\x85pili pod koniec lipca 1944 do likwidacji Pawiaka. Wielki transport ewakuacyjny, w kt\xc3\xb3rym znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 ponad 1800 wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Warszaw\xc4\x99 w dniu 30 lipca. Wcze\xc5\x9bniej zintensyfikowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dzia\xc5\x82ania maj\xc4\x85ce na celu zatarcie \xc5\x9blad\xc3\xb3w pope\xc5\x82nianych w Warszawie zbrodni (m.in. 8 czerwca wysadzono w powietrze ruiny domu przy ulicy Nowolipki, gdzie regularnie odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 egzekucje). 13 sierpnia 1944, a wi\xc4\x99c blisko dwa tygodnie po wybuchu powstania warszawskiego, mia\xc5\x82a miejsce ostatnia egzekucja w ruinach getta. Niemcy rozstrzelali w\xc3\xb3wczas oko\xc5\x82o 100 os\xc3\xb3b \xe2\x80\x93 wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w Pawiaka, kt\xc3\xb3rych nie zdo\xc5\x82ano ewakuowa\xc4\x87 z Warszawy przed wybuchem powstania. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ofiar znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 18 kobiet \xe2\x80\x93 w tym dwie po\xc5\x82o\xc5\xbcnice z noworodkami.'