b'\n_START_ARTICLE_\nProkrastynacja\n_START_PARAGRAPH_\nProkrastynacja lub zwlekanie, czy te\xc5\xbc oci\xc4\x85ganie si\xc4\x99 (z \xc5\x82ac. procrastinatio \xe2\x80\x93 odroczenie, zw\xc5\x82oka) \xe2\x80\x93 tendencja, uto\xc5\xbcsamiana z odwlekaniem, op\xc3\xb3\xc5\xbanianiem lub przek\xc5\x82adaniem czego\xc5\x9b na p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, ujawniaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych dziedzinach \xc5\xbcycia. Przez poj\xc4\x99cie prokrastynacji rozumie\xc4\x87 nale\xc5\xbcy dobrowolne zwlekanie z realizacj\xc4\x85 zamierzonych dzia\xc5\x82a\xc5\x84, pomimo posiadanej \xc5\x9bwiadomo\xc5\x9bci pogorszenia sytuacji wskutek op\xc3\xb3\xc5\xbanienia. Mechanizm prokrastynacji polega na tym, \xc5\xbce dzi\xc4\x99ki od\xc5\x82o\xc5\xbceniu wykonania czynno\xc5\x9bci na p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pocz\xc4\x85tkowo nast\xc4\x99puje poprawa samopoczucia - pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 rado\xc5\x9b\xc4\x87 oraz ulga, \xc5\xbce nie trzeba dzia\xc5\x82a\xc4\x87 natychmiast, a ponadto mo\xc5\xbcna zaanga\xc5\xbcowa\xc4\x87 si\xc4\x99 w bardziej przyjemne, aktualne zadania. Odwlekaniu na p\xc3\xb3\xc5\xbaniej sprzyja z\xc5\x82udzenie, \xc5\xbce jutro b\xc4\x99dzie lepiej. Jednak u\xc5\x9bwiadomienie sobie konieczno\xc5\x9bci wykonania jakiego\xc5\x9b zadania powoduje stres, strach oraz nerwowo\xc5\x9b\xc4\x87 spowodowan\xc4\x85 poczuciem, \xc5\xbce zbyt ma\xc5\x82o czasu pozosta\xc5\x82o na dok\xc5\x82adne i prawid\xc5\x82owe wykonanie planowanej czynno\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka i typowe zachowania\n_START_PARAGRAPH_\nProkrastynacja jest wynikiem rywalizacji mi\xc4\x99dzy uk\xc5\x82adem limbicznym a kor\xc4\x85 przedczo\xc5\x82ow\xc4\x85. Uk\xc5\x82ad limbiczny odpowiada za emocje i impulsywno\xc5\x9b\xc4\x87, w tym d\xc4\x85\xc5\xbcenie do uzyskania natychmiastowej nagrody. Z kolei kora przedczo\xc5\x82owa jest odpowiedzialna za koncentracj\xc4\x99, zarz\xc4\x85dzanie sob\xc4\x85, w\xc5\x82asn\xc4\x85 uwag\xc4\x85 i celami oraz za postrzeganie czasu. Wed\xc5\x82ug badania wykonanego w styczniu 2016 r. metod\xc4\x85 telefonicznych bada\xc5\x84 ankietowych (CATI) na losowo wybranej pr\xc3\xb3bie 500 Polak\xc3\xb3w - odk\xc5\x82adanie czynno\xc5\x9bci na p\xc3\xb3\xc5\xbaniej deklarowa\xc5\x82o 85 proc. m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn oraz 80 proc. kobiet. W badaniu stwierdzono, \xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9bciej zadania odwlekaj\xc4\x85 osoby m\xc5\x82odsze, a rzadziej - starsze. Ankietowani najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej deklarowali zwlekanie z wykonywaniem obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w domowych (np. sprz\xc4\x85tanie, pranie, itp.). Odwlekanie zada\xc5\x84 zawodowych deklarowa\xc5\x82o 15,2 proc. badanych._NEWLINE_Prokrastynacja mo\xc5\xbce przybiera\xc4\x87 r\xc3\xb3\xc5\xbcne formy, od \xc5\x82agodnych do powa\xc5\xbcnych.\n_START_SECTION_\nNarz\xc4\x99dzia pomiaru\n_START_PARAGRAPH_\nProblematyce prokrastynacji po\xc5\x9bwi\xc4\x99cono ostatnio wiele opracowa\xc5\x84 przegl\xc4\x85dowych, kt\xc3\xb3re dowodz\xc4\x85 i\xc5\xbc samoopisowe kwestionariusze Irrational Procrastination Scale (IPS) i Pure Procrastination Scale (PPS) nale\xc5\xbc\xc4\x85 do powszechnie stosowanych narz\xc4\x99dzi indywidualnego pomiaru omawianego zjawiska. Obie skale koncentruj\xc4\x85 si\xc4\x99 na esencji fenomenu \xe2\x80\x93 irracjonalnym odk\xc5\x82adaniu zada\xc5\x84 pierwotnie zaplanowanych. Kwestionariusz PPS pozwoli\xc5\x82 na zbadanie prokrastynacji, ujmuj\xc4\x85c j\xc4\x85 jako zjawisko bardzo og\xc3\xb3lne, co okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 by\xc4\x87 istotn\xc4\x85 zmian\xc4\x85 w postrzeganiu procesu. IPS natomiast jest kr\xc3\xb3tszy o trzy pozycje i skupia si\xc4\x99 ju\xc5\xbc tylko na badaniu prokrastynacji jako irracjonalnym op\xc3\xb3\xc5\xbanianiu (ang. irrational delay). W procesie walidacji narz\xc4\x99dzi autor udowodni\xc5\x82, \xc5\xbce cho\xc4\x87 obie skale s\xc4\x85 ze sob\xc4\x85 bardzo powi\xc4\x85zane,\xc2\xa0to mog\xc4\x85 by\xc4\x87 stosowane niezale\xc5\xbcnie wzgl\xc4\x99dem siebie._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki europejskim badaniom walidacyjnym r\xc3\xb3\xc5\xbcnych wersji j\xc4\x99zykowych PPS i IPS, istniej\xc4\x85 oficjalne i bezp\xc5\x82atne t\xc5\x82umaczenia obu kwestionariuszy na m.in. polski, francuski, norweski i szwedzki.\n_START_SECTION_\nPrzeciwdzia\xc5\x82anie\n_START_PARAGRAPH_\nNiewskazane stosowanie \xc5\x9brodk\xc3\xb3w farmakologicznych. W przypadku patologicznej prokrastynacji zalecane jest oddzia\xc5\x82ywanie terapeutyczne. Aby zapobiec problemom z odk\xc5\x82adaniem dzia\xc5\x82a\xc5\x84, mo\xc5\xbcna samemu stosowa\xc4\x87 pewne metody psychologiczne, polegaj\xc4\x85ce na stopniowym przezwyci\xc4\x99\xc5\xbcaniu trudno\xc5\x9bci, np. poprzez rozpisanie element\xc3\xb3w zadania do wykonania, aby zdiagnozowa\xc4\x87, kt\xc3\xb3ry etap jest dla nas problematyczny oraz planowanie krok\xc3\xb3w i czasu dzia\xc5\x82ania. Ciekawym sposobem jest tak zwana \xe2\x80\x9emetoda kanapkowa\xe2\x80\x9d, polegaj\xc4\x85ca na wykonywaniu przyjemnych czynno\xc5\x9bci pomi\xc4\x99dzy obowi\xc4\x85zkami (zgodnie z kolejno\xc5\x9bci\xc4\x85: obowi\xc4\x85zek, przyjemno\xc5\x9b\xc4\x87, obowi\xc4\x85zek, przyjemno\xc5\x9b\xc4\x87, itd.).'