b'\n_START_ARTICLE_\nHeinrich Greinacher\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzony 31 maja 1880 r. w St. Gallen, by\xc5\x82 jedynym dzieckiem szewca Heinricha Greinachera i jego \xc5\xbcony Pauline z d. M\xc3\xbcnzenmayer. Urodzony jako obywatel niemiecki, w 1894 r. zosta\xc5\x82 naturalizowany jako obywatel szwajcarski. Ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do szko\xc5\x82y w St. Gallen, a nast\xc4\x99pnie studiowa\xc5\x82 fizyk\xc4\x99 w Zurychu, Genewie i Berlinie oraz gr\xc4\x99 fortepianow\xc4\x85 w genewskim konserwatorium (w 1901 r. otrzyma\xc5\x82 pierwsz\xc4\x85 nagrod\xc4\x99 dla instrumentalist\xc3\xb3w). W Berlinie ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 na wyk\xc5\x82ady Maksa Plancka, a w 1904 r. doktoryzowa\xc5\x82 si\xc4\x99 u Emila Warburga, kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 asystentem. W 1907 r. zosta\xc5\x82 docentem na Uniwersytecie w Zurychu, a po wymuszonym przez chorob\xc4\x99 odej\xc5\x9bciu dyrektora Instytutu Fizyki Alfreda Kleinera (1915 r.) Greinacher uzyska\xc5\x82 tytu\xc5\x82 profesora, jednak posad\xc4\x99 dyrektora otrzyma\xc5\x82 Edgar Meyer. W latach 1924\xe2\x80\x931952 by\xc5\x82 profesorem fizyki na Uniwersytecie w Bernie i dyrektorem tamtejszego Instytutu Fizyki. W okresie dyrektorowania zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 badaniami nad promieniotw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci\xc4\x85, fizyk\xc4\x85 j\xc4\x85drow\xc4\x85 i fizyk\xc4\x85 cz\xc4\x85stek elementarnych. W 1952 r. odszed\xc5\x82 na emerytur\xc4\x99._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku kariery prowadzi\xc5\x82 badania nad radioaktywno\xc5\x9bci\xc4\x85, w tym nad polonem, i do mierzenia intensywno\xc5\x9bci promieniowania rentgenowskiego opracowa\xc5\x82 w 1913 r. tzw. jonometr, ale ten wymaga\xc5\x82 do zasilania pr\xc4\x85du o napi\xc4\x99ciu 200-300V. Poniewa\xc5\xbc zurychska elektrownia dostarcza\xc5\x82a pr\xc4\x85d 110V, Greinacher opracowa\xc5\x82 powielacz napi\xc4\x99cia (1920 r.). Ten ostatni zosta\xc5\x82 w 1932 r. wynaleziony ponownie i spopularyzowany przez Johna Cockcrofta i Ernesta Waltona, kt\xc3\xb3rzy zastosowali go do konstrukcji akceleratora u\xc5\xbcytego do wykrycia pierwszych reakcji j\xc4\x85drowych spowodowanych przez przy\xc5\x9bpieszone cz\xc4\x85steczki. By\xc5\x82 tak\xc5\xbce wynalazc\xc4\x85 licznika iskrowego. Pomimo tych osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 berne\xc5\x84ski Instytut Fizyki pod jego rz\xc4\x85dami pozosta\xc5\x82 ma\xc5\x82\xc4\x85 i niewiele znan\xc4\x85 jednostk\xc4\x85._NEWLINE_\xc5\xbbonaty dwukrotnie: w 1910 r. z Niemk\xc4\x85 Marie Mahlmann i w 1933 r. Fried\xc4\x85 Urben z Inkwil._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 17 kwietnia 1974 r. w Bernie. Powsta\xc5\x82a w 1988 r. w Instytucie Fizyki Uniwersytetu w Bernie Fundacja Heinricha Greinachera przyznaje nagrody jego imienia i wspiera m\xc5\x82odych badaczy.'