b'\n_START_ARTICLE_\nLabirynt\n_START_SECTION_\nZastosowanie\n_START_PARAGRAPH_\nU\xc5\xbcywany jest czasami w matematyce i w logice. S\xc5\x82owo labirynt jest niegreckiego pochodzenia, uwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce pochodzi od przedgreckiego (pelazgijskiego) s\xc5\x82owa labrys, kt\xc3\xb3re oznacza\xc5\x82o obusieczny top\xc3\xb3r._NEWLINE_Labirynt znany jest od czas\xc3\xb3w staro\xc5\xbcytnych: stosowano go w staro\xc5\xbcytnej Mezopotamii i staro\xc5\xbcytnym Egipcie (stosowany by\xc5\x82 w kr\xc3\xb3lewskich grobowcach). W sztuce greckiej i rzymskiej wyobra\xc5\xbcenia labiryntu wyst\xc4\x99powa\xc5\x82y cz\xc4\x99sto w malarstwie wazowym, na mozaikach, monetach jako skomplikowane figury geometryczne o uk\xc5\x82adzie centralnym. Z mitologii znany jest labirynt krete\xc5\x84ski. Zosta\xc5\x82 zbudowany przez Dedala i znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w pa\xc5\x82acu w Knossos, na Krecie. W nim, wed\xc5\x82ug greckiego mitu, uwi\xc4\x99ziony by\xc5\x82 potw\xc3\xb3r Minotaur. Labrysy (topory) do obrony przed Minotaurem, mia\xc5\x82y si\xc4\x99 jakoby znajdowa\xc4\x87 w komnacie kr\xc3\xb3la Minosa \xe2\x80\x93 st\xc4\x85d t\xc4\x99 komnat\xc4\x99, a tak\xc5\xbce ca\xc5\x82y pa\xc5\x82ac, nazwano labyrinthos._NEWLINE_Jako figura geometryczna o skomplikowanym, najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej spiralnym lub meandrowym rysunku, uk\xc5\x82adana by\xc5\x82a z p\xc5\x82yt w posadzce nawy g\xc5\x82\xc3\xb3wnej w \xc5\x9bredniowiecznych gotyckich katedrach. Labirynty z XII i XIII wieku mo\xc5\xbcna zobaczy\xc4\x87 np. w katedrze w Chartres i katedrze w Amiens \xe2\x80\x93 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Francji oraz w Sienie we W\xc5\x82oszech. Przebycie tych labirynt\xc3\xb3w na kolanach, odmawiaj\xc4\x85c modlitwy, zast\xc4\x99powa\xc5\x82o odbycie pielgrzymki do odleg\xc5\x82ego kraju._NEWLINE_Labirynty stosowano tak\xc5\xbce w parkach, ogrodach, a tak\xc5\xbce wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie stosuje si\xc4\x99 na polach jako atrakcj\xc4\x99 turystyczn\xc4\x85. Najbardziej znane labirynty polowe tworzone s\xc4\x85 z kukurydzy. Jest ona wystarczaj\xc4\x85co wysoka, aby ukry\xc4\x87 kr\xc4\x99te \xc5\x9bcie\xc5\xbcki._NEWLINE_Je\xc5\xbceli wszystkie \xc5\x9bciany labiryntu s\xc4\x85 ze sob\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czone, wystarczy ca\xc5\x82y czas trzyma\xc4\x87 si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie strony lewej lub wy\xc5\x82\xc4\x85cznie strony prawej. Wtedy pr\xc4\x99dzej czy p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyjdzie si\xc4\x99 z labiryntu.\n_START_SECTION_\nSymbolika\n_START_PARAGRAPH_\nSymbol labiryntu jest archetypem znanym na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie: od Azji, przez Afryk\xc4\x99 i Europ\xc4\x99 a\xc5\xbc po Ameryk\xc4\x99 P\xc5\x82d. Pocz\xc4\x85tki powstawania struktury znaczeniowej symbolu si\xc4\x99gaj\xc4\x85 czas\xc3\xb3w zamieszkiwania ludzi w jaskiniach i wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 z wynikaj\xc4\x85cymi z tego tajemnicami, l\xc4\x99kami, etc. Symbole labiryntu jako ryty naskalne pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w jaskiniach w okolicach Pontevedra w Hiszpanii (datowane na okres 900\xe2\x80\x92500 p.n.e.) i w Val Camonica we W\xc5\x82oszech (750\xe2\x80\x92550 p.n.e.).\n_START_SECTION_\nZnaczenie\n_START_PARAGRAPH_\nJego znaczenie jest tak samo skomplikowane jak sam wz\xc3\xb3r. Konotacje z istniej\xc4\x85cymi labiryntami-budowlami, maj\xc4\x85cymi cz\xc4\x99sto charakter obronny, lub utrudniaj\xc4\x85cy dost\xc4\x99p spowodowa\xc5\x82y powstanie symboliki ochronnej \xe2\x80\x93 wizerunek labiryntu umieszczano na greckich domach dla zmylenia z\xc5\x82ych duch\xc3\xb3w. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej uto\xc5\xbcsamiany jest jednak z rytua\xc5\x82em \xe2\x80\x9eprzej\xc5\x9bcia\xe2\x80\x9d czy inicjacji \xe2\x80\x93 symbolicznym powrotem do \xc5\x82ona matki, \xe2\x80\x9e\xc5\x9bmierci\xc4\x85\xe2\x80\x9d i odrodzeniem. W tym sensie rozumiany mo\xc5\xbce by\xc4\x87 jako symbol poszukiwania duchowego centrum, d\xc4\x85\xc5\xbcenia do samopoznania. Do cel\xc3\xb3w rytualnej inicjacji symbol labiryntu wprowadzano do wczesnych \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84. Umieszczany na posadzce wizerunek labiryntu by\xc5\x82 cz\xc4\x99stokro\xc4\x87 miejscem rytualnych ta\xc5\x84c\xc3\xb3w, na\xc5\x9bladuj\xc4\x85cych tras\xc4\x99 S\xc5\x82o\xc5\x84ca na niebie. W symbolice katolickiej umieszczany na posadzkach \xc5\x9bredniowiecznych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w labirynt symbolizowa\xc5\x82 \xe2\x80\x9edrogi prowadz\xc4\x85ce do Jerozolimy\xe2\x80\x9d. Najbardziej znany labirynt tego typu znajduje si\xc4\x99 w katedrze Chartres we Francji.'