b'\n_START_ARTICLE_\nPilawa (herb szlachecki)\n_START_PARAGRAPH_\nPilawa (Pi\xc5\x82awa, Strza\xc5\x82a) \xe2\x80\x93 polski herb szlachecki.\n_START_SECTION_\nNajwcze\xc5\x9bniejsze wzmianki\n_START_PARAGRAPH_\nProtoplast\xc4\x85 rodu Pilawit\xc3\xb3w mia\xc5\x82 by\xc4\x87 rycerz \xc5\xbbyros\xc5\x82aw z Potoka (Potok lub Patok, miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 na szlaku z W\xc4\x99gier do Polski). \xc5\xbbyros\xc5\x82aw mia\xc5\x82 bra\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w wyprawie ksi\xc4\x99cia Boles\xc5\x82awa K\xc4\x99dzierzawego przeciwko Prusom. Mia\xc5\x82 tam zabi\xc4\x87 nieznanego z imienia wodza pruskiego w pojedynku pod Pi\xc5\x82aw\xc4\x85, co spowodowa\xc5\x82o paniczn\xc4\x85 ucieczk\xc4\x99 wroga. W 1166 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Boles\xc5\x82aw dla upami\xc4\x99tnienia tego zwyci\xc4\x99stwa nada\xc5\x82 mu herb nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy nazw\xc4\x85 do miejsca bitwy._NEWLINE_Ostateczny kszta\xc5\x82t uzyska\xc5\x82 w ko\xc5\x84cu XIV wieku. Znane s\xc4\x85 opisy tego herbu z 1387, 1388, 1389, kt\xc3\xb3ry wtedy przedstawia\xc5\x82 srebrn\xc4\x85 liter\xc4\x99 Z i p\xc3\xb3\xc5\x82trzeciakrzy\xc5\xbc (p\xc3\xb3\xc5\x82 krzy\xc5\xbca w prawo) w polu b\xc5\x82\xc4\x99kitnym._NEWLINE_Najwcze\xc5\x9bniejsze \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o heraldyczne wymieniaj\xc4\x85ce herb to datowane na lata 1464\xe2\x80\x931480 Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae polskiego historyka Jana D\xc5\x82ugosza, kt\xc3\xb3ry uznaje go za rdzennie polski. Zapisuje on informacje o herbie w\xc5\x9br\xc3\xb3d 71 najstarszych polskich herb\xc3\xb3w szlacheckich we fragmencie: \xe2\x80\x9ePylawa: crucem geminatam cum semisse ceruleam in campo celestino defert. Genus Polonicum ad impietatem  pronum.\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nHerbowni\n_START_PARAGRAPH_\nLista herbownych w artykule sporz\xc4\x85dzona zosta\xc5\x82a na podstawie wiarygodnych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82, zw\xc5\x82aszcza klasycznych i wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych herbarzy. Nale\xc5\xbcy jednak zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 uwag\xc4\x99 na cz\xc4\x99ste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwych herb\xc3\xb3w, szczeg\xc3\xb3lnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zosta\xc5\x82o nast\xc4\x99pnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczno\xc5\x9b\xc4\x87 nazwiska nie musi oznacza\xc4\x87 przynale\xc5\xbcno\xc5\x9bci do danego rodu herbowego. Przynale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 tak\xc4\x85 mog\xc4\x85 bezspornie ustali\xc4\x87 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie badania genealogiczne._NEWLINE_Pe\xc5\x82na lista herbownych nie jest dzi\xc5\x9b mo\xc5\xbcliwa do odtworzenia, tak\xc5\xbce ze wzgl\xc4\x99du na zniszczenie i zagini\xc4\x99cie wielu akt i dokument\xc3\xb3w w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej (m.in. w czasie powstania warszawskiego w 1944 sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82o ponad 90% zasobu Archiwum G\xc5\x82\xc3\xb3wnego w Warszawie, gdzie przechowywana by\xc5\x82a wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 dokument\xc3\xb3w staropolskich). Lista nazwisk znajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 w artykule pochodzi z Herbarza polskiego Tadeusza Gajla (159 nazwisk). Wyst\xc4\x99powanie na li\xc5\x9bcie nazwiska nie musi oznacza\xc4\x87, \xc5\xbce konkretna rodzina piecz\xc4\x99towa\xc5\x82a si\xc4\x99 herbem Pilawa. Cz\xc4\x99sto te same nazwiska s\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 wielu rodzin reprezentuj\xc4\x85cych wszystkie stany dawnej Rzeczypospolitej, tj. ch\xc5\x82op\xc3\xb3w, mieszczan, szlacht\xc4\x99. Tadeusz Gajl wymienia nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce nazwiska uprawnionych do u\xc5\xbcywania herbu Pilawa:_NEWLINE_Antypowicz, Balcer, Baszmanowski, Batulewicz, B\xc5\x82\xc4\x99dowski, Bogdaszewski, Bole\xc5\x9bcic, Borowski , Borszco\xc5\xbcowski, Bortkiewicz, B\xc3\xb3br, Buczacki, Buterlewicz, Butulewicz, Bystrzykowski, Bzowski, Charewicz, Charkowski, Chechelski, Chrzczonowski, Cieszkowski, Czeszkowski, Denewski, Denow, Dmitrowski, Dobromirski, Drozdowski, Dulowski, Dymitrowski, Felsztyn, G\xc4\x85siorowski, Grabowski, Groffik, Ilkusz, Janowski, Jerzewski, Jurkowicki, Jurkowicz, Jurkowiecki, Kamieniec, Kamieniecki, Kamie\xc5\x84ski , Kaminiec, Karli\xc5\x84ski, Kliczkowski, Klikowicz, Knot, Knoth, Kostecki, Kot, Kubiatowicz, Lachowicz, Lachowski, Lalowski, Lechi\xc5\x84ski, Lechowski, Lewicki, Lichi\xc5\x84ski, Lichnowski, Lutosta\xc5\x84ski, \xc5\x81abuszewski, \xc5\x81achowski, Ma\xc5\x82yszewicz, Manasterski, Manastyrski, Marcinkowski, Mars, Mas\xc5\x82owski, Mi\xc5\x82kowski, Misiowski, Modzelewski, Monasterski, Moskarzowski, Moskorzewski, Murca, Mysiowski, Mys\xc5\x82owski, Mystkowski, Myszkowski, My\xc5\x9blkowski, Nagorski, Nagorzy\xc5\x84ski, Nag\xc3\xb3rski, Nagurski, Namieniecki, Niewiadowski, Niewodowski, Oberty\xc5\x84ski, Okie\xc5\x84ski, Oki\xc5\x84ski, Petrowicki, P\xc4\x99czalski, P\xc4\x99czelski, Piec, Piecewski, Piecowski, Pieczyski, Pierzy\xc5\x84ski, Pilawski, Piotrkowczyk, Piotrkowski, Piotrowicki, Piruski, P\xc5\x82atu\xc5\x9b\xc4\x87, Podfilipski, Podgajewski, Podg\xc3\xb3rski, Podhajecki, Pokuty\xc5\x84ski, Potocki, Prze\xc5\x82ubski, Przy\xc5\x82ubski, Rawa, Rawski, Roskowski, Roszkowski, Rucki, Rudzki, Rutski, Rynkowski, Skaczkowski, Ska\xc5\x82owski, S\xc5\x82ostowski, Smalawski, Smalski, Solecki, Stanis\xc5\x82awski, Stokowski, Stroi\xc5\x84ski, Sychowski, Szewiga, Szychowski, \xc5\x9awiat\xc5\x82y, \xc5\x9awi\xc4\x99cicki, Twardowski, Twarowski, Tworowski, Warkulewicz, Warzy\xc5\x84ski, Wa\xc5\xbali\xc5\x84ski, Wa\xc5\xbcy\xc5\x84ski, Wierzbicki, Wierzychowski, Wiesio\xc5\x82owski, Wietrychowski, Wietrzychowski, Wojsz, Wojsza, Zagorski, Zag\xc3\xb3rski, Zakliczewski, Zakliczowski, Zelis\xc5\x82awski, \xc5\xbbak, \xc5\xbbakiewicz, \xc5\xbbarski, \xc5\xbbelis\xc5\x82awski, \xc5\xbbels\xc5\x82awski, \xc5\xbbokiewicz, \xc5\xbbyros\xc5\x82aw.\n_START_SECTION_\nMiasta\n_START_PARAGRAPH_\nMiasta I Rzeczypospolitej pi\xc4\x99cz\xc4\x99tuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 herbem Moskarzewskich, Potockich - Pilawa, na Kresach wschodnich\xc2\xa0: Soko\xc5\x82\xc3\xb3wka, Monasterzyska, Jab\xc5\x82on\xc3\xb3w, Buczacz, Kozowa, Peczeni\xc5\xbcyn, T\xc5\x82uste, Suchostaw, Ty\xc5\x9bmienica, Bodzan\xc3\xb3w, Z\xc5\x82otniki, Stanis\xc5\x82aw\xc3\xb3w, Brody, Krystynopol, Czerwonogr\xc3\xb3d, Horodenka, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc herb gminy Krzeszowice i Miasta i Gminy Na\xc5\x82\xc4\x99cz\xc3\xb3w'