b'\n_START_ARTICLE_\nMurzynno\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82 administracyjny\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1975\xe2\x80\x931998 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 administracyjnie nale\xc5\xbca\xc5\x82a do wojew\xc3\xb3dztwa bydgoskiego. W latach powojennych Murzynno by\xc5\x82o siedzib\xc4\x85 Gromadzkiej Rady Narodowej.\n_START_SECTION_\nDemografia\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wie\xc5\x9b liczy\xc5\x82a 217 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Jest siedemnast\xc4\x85 co do wielko\xc5\x9bci miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 gminy Gniewkowo.\n_START_SECTION_\nDawne nazwy\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 dzi\xc5\x9b niewiele si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcni od pozosta\xc5\x82ych wiosek Kujaw Zachodnich, posiada jednak do\xc5\x9b\xc4\x87 bogat\xc4\x85 histori\xc4\x99. Znaleziska archeologiczne potwierdzaj\xc4\x85 istnienie tutaj bardzo wczesnego osadnictwa (oko\xc5\x82o 2000 lat p.n.e.) oraz, \xc5\xbce w tym rejonie przebiega\xc5\x82 Szlak Bursztynowy. Miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 pocz\xc4\x85tkowo nazywa\xc5\x82a si\xc4\x99 Murin. Na przestrzeni wiek\xc3\xb3w nazwa miejscowo\xc5\x9bci ulega\xc5\x82a licznym zmianom, oko\xc5\x82o 1250 roku spotykamy Murin, nast\xc4\x99pnie Moryn (1265 r.), Murinensis (1339 r.), Morin (1404 r.), Murzinow (1413 r.), Mursinow (1495 r.), Murzynno (1505 r.), a pod koniec zabor\xc3\xb3w (XIX/XX w.) nazw\xc4\x99 wioski przemianowano na Gros Morin.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9aredniowiecze\n_START_PARAGRAPH_\nPomimo wczesnych \xc5\x9blad\xc3\xb3w osadnictwa pierwsze wzmianki pisane nt. miejscowo\xc5\x9bci, pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w zwi\xc4\x85zku z kupieniem jej cz\xc4\x99\xc5\x9bci przez Krzy\xc5\xbcak\xc3\xb3w. Dokumenty potwierdzaj\xc4\x85, \xc5\xbce w 2. po\xc5\x82owie XIII wieku mia\xc5\x82o miejsce nabycie przez zakon krzy\xc5\xbcacki tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wioski, kt\xc3\xb3ra nale\xc5\xbca\xc5\x82a do biskupa w\xc5\x82oc\xc5\x82awskiego. Z tego powodu nie nale\xc5\xbcy domniemywa\xc4\x87, \xc5\xbce to nie wie\xc5\x9b Murzynno wraz z Or\xc5\x82owem i Nieszaw\xc4\x85 zosta\xc5\x82a przekazana zakonowi przez Konrada Mazowieckiego w 1228 r., ale Murzynowo Murzynowo (wojew\xc3\xb3dztwo mazowieckie)- miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\x82o\xc5\xbcona bli\xc5\xbcej ziemi Dobrzy\xc5\x84skiej (oddalona 20 km od P\xc5\x82ocka), po\xc5\x82o\xc5\xbcona przy uj\xc5\x9bciu rzeki Skrwy do Wis\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ra na pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82a wsi\xc4\x85 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99c\xc4\x85, czyli zapewne nale\xc5\xbca\xc5\x82a do Konrada Mazowieckiego. Rycerze Krzy\xc5\xbcowi doceniaj\xc4\x85cy strategiczne po\xc5\x82o\xc5\xbcenie i walory obronne nabytej miejscowo\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas otoczona jeziorem i mokrad\xc5\x82ami, chcieli w Murzynnie utworzy\xc4\x87 osobne komturstwo. Wprawdzie nie dosz\xc5\x82o do utworzenia samodzielnej komturii, ale istnia\xc5\x82 ju\xc5\xbc urz\xc4\x85d prokuratora oraz na pewien czas ustanowiono wicekomtura, a nawet rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 zamku, co potwierdza wykopana fosa (dawna fosa znajduje si\xc4\x99 na terenie parku wiejskiego). Po wyparciu Krzy\xc5\xbcak\xc3\xb3w z terenu Kujaw nale\xc5\xbc\xc4\x85ca do nich w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 ziemska przesz\xc5\x82a w posiadanie kr\xc3\xb3la, kt\xc3\xb3ry ustanowi\xc5\x82 w niej starostwo niegrodowe obejmuj\xc4\x85ce siedem wsi.\n_START_SECTION_\nOkres zabor\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug s\xc5\x82ownika geograficznego, wydanego w roku 1885, w tej miejscowo\xc5\x9bci zamieszkiwa\xc5\x82o 211 katolik\xc3\xb3w, 54 ewangelik\xc3\xb3w i 7 os\xc3\xb3b wyznania moj\xc5\xbceszowego. By\xc5\x82a tu posiad\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 ziemska o wielko\xc5\x9bci 676 ha bardzo dobrej gleby (pszenno-buraczanej), sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 z trzech folwark\xc3\xb3w i b\xc4\x99d\xc4\x85ca w\xc3\xb3wczas pod nadzorem rz\xc4\x85du pruskiego. Poza tym we wsi znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kilka znacz\xc4\x85cej wielko\xc5\x9bci gospodarstw w\xc5\x82o\xc5\x9bcia\xc5\x84skich oraz du\xc5\xbce gospodarstwo proboszczowskie. Nale\xc5\xbcy nadmieni\xc4\x87, \xc5\xbce cho\xc4\x87 Murzynno by\xc5\x82o wiosk\xc4\x85, to jednak pod koniec zabor\xc3\xb3w bardzo dobrze rozwini\xc4\x99t\xc4\x85. Na prze\xc5\x82omie XIX i XX wieku by\xc5\x82y tu dwie osobne szko\xc5\x82y, na miejscu funkcjonowa\xc5\x82 urz\xc4\x85d pocztowy i urz\xc4\x85d stanu cywilnego, z trzech kierunk\xc3\xb3w doprowadzone by\xc5\x82y utwardzone drogi, istnia\xc5\x82a kolej w\xc4\x85skotorowa s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ca g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do przewozu p\xc5\x82od\xc3\xb3w rolnych oraz dokonano imponuj\xc4\x85cych prac melioracyjnych, kt\xc3\xb3re w konsekwencji doprowadzi\xc5\x82y do osuszenia jeziora i rozleg\xc5\x82ych mokrade\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 i parafia\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug informatora diecezjalnego z 1997 roku, Murzynno od XVI wieku stanowi siedzib\xc4\x85 parafii katolickiej pod wezwaniem \xc5\x9aw. Mateusza Ewangelisty. Pocz\xc4\x85tkowo ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 parafialny posiada\xc5\x82 siedzib\xc4\x99 w oddalonym o 2 km Brannie, gdzie parafia wzmiankowana by\xc5\x82a od XIII do XX wieku. Wydaje si\xc4\x99, \xc5\xbce za S\xc5\x82awomirem Jo\xc5\xbawiakiem pocz\xc4\x85tki parafii mo\xc5\xbcna przesun\xc4\x85\xc4\x87 na koniec XIV wieku, ale najpierw by\xc5\x82a to jednostka duszpasterska prowadzona przez krzy\xc5\xbcak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra obejmowa\xc5\x82a jedynie t\xc4\x99 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87. Dopiero od 1404 roku, gdy wielki mistrz Konrad von Jungingen lokowa\xc5\x82 obok Murzynna wie\xc5\x9b Nowe Murzynno, jednostka ta obj\xc4\x99\xc5\x82a dwie wioski. Pierwszy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 w Murzynnie by\xc5\x82 drewniany i sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 przed 1577 rokiem, ale po nim wybudowano nast\xc4\x99pny, a potem jeszcze dwa. W roku 1854 na koszt rz\xc4\x85du pruskiego, ale przy udziale parafian, powsta\xc5\x82a tu pi\xc4\x85ta z kolei \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia, wykonana z ceg\xc5\x82y, w stylu barokowym. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 ten zosta\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie rozebrany w okresie mi\xc4\x99dzywojnia, a na jego miejscu w 1935 roku powsta\xc5\x82 nowy, istniej\xc4\x85cy do dzisiaj, kt\xc3\xb3ry stylem nawi\xc4\x85zuje do wzorc\xc3\xb3w barokowo-klasycystycznych._NEWLINE_Obecny Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pod wezwaniem \xc5\x9awi\xc4\x99tego Mateusza zosta\xc5\x82 pobudowany w 1935 roku. W kruchcie miejscowego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a znajduje si\xc4\x99 kamienna kropielnica, kt\xc3\xb3ra prawdopodobnie zosta\xc5\x82a wykonana ze \xc5\x9bredniowiecznej chrzcielnicy. Wystr\xc3\xb3j \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni jest prawie ca\xc5\x82kowicie wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesny, ale wykorzystano do\xc5\x84 zabytkowe p\xc5\x82askorze\xc5\xbaby (z dawnej ambony), oraz barokowy krzy\xc5\xbc. W parku wiejskim stary jesion - pomnik przyrody, mo\xc5\xbcna tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ogl\xc4\x85da\xc4\x87 pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci dawnej fosy zamkowej, oraz wykop w miejscu gdzie by\xc5\x82y piwnice dawnego pa\xc5\x82acu. W obr\xc4\x99bie dawnego folwarku rozparcelowanego na pocz\xc4\x85tku XX wieku, czyli niedaleko stra\xc5\xbcnicy Ochotniczej Stra\xc5\xbcy Po\xc5\xbcarnej, zachowa\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka dawnych budynk\xc3\xb3w dworskich. We wiosce znajduje si\xc4\x99 kilka budynk\xc3\xb3w wymurowanych pod koniec XIX wieku, jako mieszkania dla pracownik\xc3\xb3w folwarku. Istniej\xc4\x85 do dzisiaj tak\xc5\xbce dwa dawne budynki szkolne wykonane z czerwonej ceg\xc5\x82y (starszy po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest tu\xc5\xbc obok ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a) oraz siedziba dawnej poczty.\n_START_SECTION_\nZamek w Murzynnie\n_START_PARAGRAPH_\nW miejscowo\xc5\x9bci znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 zamek krzy\xc5\xbcacki zbudowany na prze\xc5\x82omie XIII/XIV w., kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 zniszczony i ca\xc5\x82kowicie rozebrany po odzyskaniu wsi przez Polsk\xc4\x99. Do dzisiaj w \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wsi, na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od g\xc5\x82\xc3\xb3wnej drogi, wida\xc4\x87 pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci nasyp\xc3\xb3w ziemnych i fos. Zachowane s\xc4\x85 dwie platformy, z kt\xc3\xb3rych mniejsza od zachodu zbli\xc5\xbcona do czworoboku, mieszcz\xc4\x85ca zapewne budynek zamkowy, oddzielona w znacznej mierze czyteln\xc4\x85 fos\xc4\x85 od platformy wschodniej, obejmuj\xc4\x85cej przedzamcze. Zarys platformy wschodniej jest zatarty, prawdopodobnie w kszta\xc5\x82cie wyd\xc5\x82u\xc5\xbconego prostok\xc4\x85ta. Na obu platformach oraz w otoczeniu zdzicza\xc5\x82y park krajobrazowy z okazami starodrzewu.'