b'\n_START_ARTICLE_\nUnited States Armed Forces\n_START_SECTION_\nWa\xc5\xbcniejsze operacje\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsz\xc4\x85 operacj\xc4\x85 wojsk ameryka\xc5\x84skich by\xc5\x82a wojna o niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w latach 1775-1783, toczona z Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85. Wojna, wywo\xc5\x82ana przez rosn\xc4\x85ce podatki nak\xc5\x82adane na kolonist\xc3\xb3w zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 starciem ameryka\xc5\x84skiej milicji z brytyjskimi wojskami pod Lexington w 1775 roku. Potem, po wielu pora\xc5\xbckach Amerykan\xc3\xb3w, koloni\xc5\x9bci wygrali w ko\xc5\x84cu bitw\xc4\x99 pod Saratog\xc4\x85 w 1777 roku. Brytyjczycy zacz\xc4\x99li by\xc4\x87 coraz bardziej wypierani z kontynentu, a\xc5\xbc skapitulowali pod Yorktown w 1781 roku. Do konfliktu w\xc5\x82\xc4\x85czyli si\xc4\x99 tak\xc5\xbce od 1778 roku Hiszpanie, Francuzi i Holendrzy (po stronie kolonist\xc3\xb3w). Wielka Brytania uzna\xc5\x82a niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 USA w 1783 roku, po pokoju w Wersalu. Stany Zjednoczone zmobilizowa\xc5\x82y szacunkowo w trakcie wojny oko\xc5\x82o 220 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. W walkach poleg\xc5\x82o 4,4 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, a ponad 6 tys. zosta\xc5\x82o rannych. W cenach z 2003 roku wojna kosztowa\xc5\x82a USA oko\xc5\x82o 3,2 mld $._NEWLINE_Napi\xc4\x99cia z Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 pozosta\xc5\x82y i w 1812 roku doprowadzi\xc5\x82y do wybuchu kolejnej wojny, zwanej \xe2\x80\x9eWojn\xc4\x85 1812 roku\xe2\x80\x9d (ang. War of 1812), cho\xc4\x87 faktycznie trwa\xc5\x82a do 1815 roku. Wywo\xc5\x82a\xc5\x82y je restrykcje brytyjskie w \xc5\xbcegludze i handlu morskim USA, ale tak\xc5\xbce d\xc4\x85\xc5\xbcenia ameryka\xc5\x84skich polityk\xc3\xb3w do podboju Kanady. 18 VI 1812 roku prezydent USA James Madison og\xc5\x82osi\xc5\x82 przyj\xc4\x99t\xc4\x85 przez kongres deklaracj\xc4\x99 wojny. Ofensywa na Kanad\xc4\x99 nie powiod\xc5\x82a si\xc4\x99, ale w 1813 roku flota brytyjska zosta\xc5\x82a rozbita na jeziorze Erie. Wobec dalszych nierozstrzygni\xc4\x99tych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 w grudniu 1814 roku podpisano pok\xc3\xb3j. Jednak, w styczniu 1815 roku armie obu kraj\xc3\xb3w, nie wiedz\xc4\x85c o podpisaniu pokoju (dokonano tego w Europie, w Gandawie), stoczy\xc5\x82y najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 bitw\xc4\x99 wojny, pod Nowym Orleanem, zako\xc5\x84czon\xc4\x85 pora\xc5\xbck\xc4\x85 Wielkiej Brytanii. USA zmobilizowa\xc5\x82o prawie 290 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. W walkach zgin\xc4\x99\xc5\x82o 2,3 tys. Amerykan\xc3\xb3w, a 4,5 tys. zosta\xc5\x82o rannych. W cenach z 2003 roku wojna kosztowa\xc5\x82a USA oko\xc5\x82o 1 mld $._NEWLINE_W 1846 roku USA, chc\xc4\x85c przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 Kaliforni\xc4\x99 i obszar p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego \xe2\x80\x9eDzikiego Zachodu\xe2\x80\x9d, wypowiedzia\xc5\x82y wojn\xc4\x99 Meksykowi. Meksyk nie by\xc5\x82 w stanie zatrzyma\xc4\x87 wojsk USA i zosta\xc5\x82 pokonany m.in. pod San Diego (stycze\xc5\x84 1847 r.), pod Buena Vista (luty 1847) i w ko\xc5\x84cu we wrze\xc5\x9bniu 1847 roku Amerykanie zdobyli stolic\xc4\x99 kraju Meksyk. W 1848 roku zawarto pok\xc3\xb3j, dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3remu USA zdoby\xc5\x82o obszar 1,3 mln km\xc2\xb2, w tym obszar obecnej Kalifornii, Nevady, Nowego Meksyku, Arizony i Utah. USA zmobilizowa\xc5\x82o 80 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, w 70% z Gwardii Narodowej. W walkach zgin\xc4\x99\xc5\x82o 1,7 tys. Amerykan\xc3\xb3w, a poza walk\xc4\x85 (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z chor\xc3\xb3b) zmar\xc5\x82o a\xc5\xbc 11,6 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. USA wyda\xc5\x82o na t\xc4\x99 wojn\xc4\x99 (w cenach z 2003 r.) 1,8 mld $._NEWLINE_W 1861 roku w USA wybuch\xc5\x82a tzw. ameryka\xc5\x84ska wojna secesyjna (ang. American Civil War). Stany po\xc5\x82udniowe wyst\xc4\x85pi\xc5\x82y z Unii zaraz po wyborze na prezydenta nieprzychylnego im Abrahama Lincolna, kt\xc3\xb3ry to rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wojn\xc4\x99 przeciwko po\xc5\x82udniu. Utworzy\xc5\x82y tzw. Konfederacj\xc4\x99. Wojska Unii, 18 stan\xc3\xb3w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych, by\xc5\x82y przez 2 lata w odwrocie, a\xc5\xbc dosz\xc5\x82o do najwa\xc5\xbcniejszej bitwy wojny, pod Gettysburgiem w 1863 roku. Kapitulacja wojsk Po\xc5\x82udnia w 1865 roku przywr\xc3\xb3ci\xc5\x82a jedno\xc5\x9b\xc4\x87 pa\xc5\x84stwu. Do walki z rebeli\xc4\x85, rz\xc4\x85d zmobilizowa\xc5\x82 2,2 mln \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Straty bojowe wynios\xc5\x82y 140 tys. zabitych i 282 tys. rannych. Straty niebojowe wynios\xc5\x82y 224 tys. zabitych._NEWLINE_Pod koniec XIX wieku ameryka\xc5\x84scy \xe2\x80\x9ejastrz\xc4\x99bie\xe2\x80\x9d chcieli podboju Kuby (w\xc3\xb3wczas kolonii hiszpa\xc5\x84skiej) i przydarzy\xc5\x82a si\xc4\x99 niezwyk\xc5\x82a ku temu okazja: w grudniu 1897 r. porcie w Hawanie okr\xc4\x99t liniowy USS Maine w nieznanych okoliczno\xc5\x9bciach eksplodowa\xc5\x82 i zaton\xc4\x85\xc5\x82. W zdarzeniu zgin\xc4\x99\xc5\x82o 266 ameryka\xc5\x84skich marynarzy. Armia USA, dowodzona przez p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego prezydenta p\xc5\x82k. Theodore\xe2\x80\x99a Roosevelta, pokona\xc5\x82a Hiszpan\xc3\xb3w w lipcu 1898 roku pod San Juan Hill i wesz\xc5\x82a do g\xc5\x82\xc3\xb3wnego miasta Kuby, Santiago (Wojna ameryka\xc5\x84sko-hiszpa\xc5\x84ska). W traktacie paryskim (1899 r.) Kuba uzyska\xc5\x82a niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, USA uzyska\xc5\x82y Guam i Portoryko oraz za grosze kupi\xc5\x82y Filipiny. USA zmobilizowa\xc5\x82a 310 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, straty bojowe wynios\xc5\x82y tylko 385 zabitych i 1,7 tys. rannych, a niebojowe 2 tys. zabitych. Wojna kosztowa\xc5\x82a bud\xc5\xbcet USA (w cenach z 2003 r.) 6,5 mld dolar\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich._NEWLINE_W 1898 roku ameryka\xc5\x84skie wojsko wzi\xc4\x99\xc5\x82o udzia\xc5\x82 w mi\xc4\x99dzynarodowej operacji t\xc5\x82umienia tzw. \xe2\x80\x9epowstania bokser\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d w Chinach. Operacja trwa\xc5\x82a do 1901 roku, potem przez wiele lat stacjonowa\xc5\x82 w Chinach (w ramach si\xc5\x82 mi\xc4\x99dzynarodowych) 15. Pu\xc5\x82k Piechoty i oddzia\xc5\x82y Marine Corps._NEWLINE_W 1903 roku USA wysy\xc5\x82aj\xc4\x85 swoje okr\xc4\x99ty by pom\xc3\xb3c oderwa\xc4\x87 si\xc4\x99 Panamie od Kolumbii i przy okazji uzyska\xc4\x87 kontrol\xc4\x99 nad budowanym Kana\xc5\x82em Panamskim. W 1905 roku wojska USA interweniowa\xc5\x82y w Dominikanie, z powodu wybuchu tam\xc5\xbce wojny domowej. Pozosta\xc5\x82y tam do 1907 roku. Jest to pierwsza z serii tzw. \xe2\x80\x9ewojen bananowych\xe2\x80\x9d, toczonych przez USA w rejonie Ameryki \xc5\x9arodkowej i Karaib\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1911 roku upadek rz\xc4\x85du w Nikaragui wywo\xc5\x82uje interwencj\xc4\x99 zbrojn\xc4\x85 USA i okupacj\xc4\x99 trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 do 1925 roku._NEWLINE_Od lutego 1913 roku armia USA by\xc5\x82a w stanie mobilizacji z powodu wybuchu wojny domowej w Meksyku. W 1914, 1915, 1916 i 1917 roku wojska ameryka\xc5\x84skie miesza\xc5\x82y si\xc4\x99 do tej wojny, walcz\xc4\x85c m.in. ko\xc5\x82o Tampico i Veracruz._NEWLINE_W 1915 roku wojna domowa na Haiti powoduje wkroczenie wojsk ameryka\xc5\x84skich. Pozostaj\xc4\x85 oni do 1934 roku._NEWLINE_W 1916 roku armia USA ponownie interweniowa\xc5\x82a na Dominikanie. Wojska okupowa\xc5\x82y kraj do 1924 roku._NEWLINE_6 kwietnia 1917 roku USA oficjalnie wypowiadaj\xc4\x85 wojn\xc4\x99 pa\xc5\x84stwom centralnym. Tak zaczyna si\xc4\x99 udzia\xc5\x82 USA w I wojnie \xc5\x9bwiatowej. Od 1916 roku USA intensywnie rozbudowywa\xc5\x82o swoje zaledwie 170-tysi\xc4\x99czne wojsko. 27 czerwca 1917 roku przyby\xc5\x82y pierwsze oddzia\xc5\x82y USA do Europy. W 1918 roku do Europy przybywa\xc5\x82o 10 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy dziennie. Po raz pierwszy na wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 skal\xc4\x99 armia USA wzi\xc4\x99\xc5\x82a udzia\xc5\x82 w wojnie dopiero w maju 1918 r. Po\xc5\x82\xc4\x85czona ofensywa ameryka\xc5\x84sko-francuska nad Marn\xc4\x85 w lipcu 1918 roku doprowadzi\xc5\x82a do prze\xc5\x82amania frontu i prze\xc5\x82omu w wojnie. Udzia\xc5\x82 USA w wojnie by\xc5\x82 decyduj\xc4\x85cy i spowodowa\xc5\x82 zwyci\xc4\x99stwo wojsk Ententy. Si\xc5\x82y USA by\xc5\x82y potem cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 si\xc5\x82 mi\xc4\x99dzynarodowych okupuj\xc4\x85cych Nadreni\xc4\x99. USA zmobilizowa\xc5\x82o 4,7 mln \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, w tym 600 tys. we flocie i 84 tys. w piechocie morskiej. W walkach zgin\xc4\x99\xc5\x82o 53 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, a 204 tys. zosta\xc5\x82o rannych. 63 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy zgin\xc4\x99\xc5\x82o poza walk\xc4\x85, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie zmar\xc5\x82o na gryp\xc4\x99 \xe2\x80\x9ehiszpank\xc4\x99\xe2\x80\x9d. Wojna by\xc5\x82a ogromnym wydatkiem dla USA \xe2\x80\x93 wydano \xc5\x82\xc4\x85cznie 588 mld $ (w cenach z 2003 roku), z czego jednak znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wydano na pomoc sojusznikom._NEWLINE_W latach 1918-1920 armia USA interweniowa\xc5\x82a w rosyjskiej wojnie domowej. Oddzia\xc5\x82y USA walczy\xc5\x82y m.in. w okolicach Archangielska i na Dalekim Wschodzie._NEWLINE_W 1926 roku, rok po wycofaniu wojsk z Nikaragui, USA interweniowa\xc5\x82o znowu. Powodem by\xc5\x82a  rebelia. Okupacja trwa\xc5\x82a do 1933 roku._NEWLINE_Od 1940 roku USA intensywnie przygotowywa\xc5\x82y si\xc4\x99 do wojny, mimo neutralno\xc5\x9bci i polityki izolacjonizmu. W marcu wprowadzono obowi\xc4\x85zek s\xc5\x82u\xc5\xbcby wojskowej i zmobilizowano rezerwist\xc3\xb3w oraz Gwardi\xc4\x99 Narodow\xc4\x85. 7 grudnia 1941 roku Stany Zjednoczone zosta\xc5\x82y zaatakowane w Pearl Harbor na Hawajach przez Japoni\xc4\x99. 11 grudnia III Rzesza wypowiedzia\xc5\x82a USA wojn\xc4\x99. Trwaj\xc4\x85ca do 2 wrze\xc5\x9bnia 1945 r. wojna by\xc5\x82a bardzo kosztowna dla USA. Zmobilizowano 14,9 mln \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, w walkach zgin\xc4\x99\xc5\x82o prawie 292 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, a 672 tys. zosta\xc5\x82o rannych (straty nie bojowe wynios\xc5\x82y 114 tys. zabitych). USA wyda\xc5\x82o na wojn\xc4\x99 4800 mld $ (w cenach z 2003 r.), ponad 1/3 og\xc3\xb3\xc5\x82u wydatk\xc3\xb3w wszystkich pa\xc5\x84stw na II wojn\xc4\x99 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85._NEWLINE_W 1950 roku wojsko USA sta\xc5\x82o si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 si\xc5\x82 ONZ podczas wojny w Korei. Po desancie pod Inchon oddzia\xc5\x82y Marine Corps zdoby\xc5\x82y Seul, przecinaj\xc4\x85c linie zaopatrzenia wojsk p\xc3\xb3\xc5\x82nocnokorea\xc5\x84skich. W\xc5\x82\xc4\x85czenie si\xc4\x99 do udzia\xc5\x82u w wojnie Chin spowodowa\xc5\x82o odepchni\xc4\x99cie Amerykan\xc3\xb3w. W 1952 roku front ustabilizowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w okolicy dzisiejszej granicy obu Korei. W 1953 roku podpisano rozejm. W trakcie wojny w armii ameryka\xc5\x84skiej s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o \xc5\x82\xc4\x85cznie 5,7 mln \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. \xc5\x81\xc4\x85czne straty w Korei wynios\xc5\x82y 36,6 tys. zabitych i 103 tys. rannych. Koszt wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 408 mld $ (w cenach z 2003 r.)._NEWLINE_Wojna wietnamska wybuch\xc5\x82a w 1961 roku, a USA w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 do niej w sierpniu 1964 roku. Pocz\xc4\x85tkowo USA tylko wspiera\xc5\x82y w dzia\xc5\x82aniach armi\xc4\x99 Republiki Wietnamu, potem anga\xc5\xbcowa\xc5\x82y si\xc4\x99 coraz bardziej. W kwietniu 1969 roku liczba \xc5\xbco\xc5\x82nierzy USA w Wietnamie osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a najwy\xc5\xbcszy poziom \xe2\x80\x93 543 tysi\xc4\x85ce. Potem USA stopniowo wycofywa\xc5\x82a si\xc4\x99, a\xc5\xbc zako\xc5\x84czy\xc5\x82a sw\xc3\xb3j udzia\xc5\x82 w wojnie w styczniu 1973 roku. W armii USA s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o podczas konfliktu \xc5\x82\xc4\x85cznie 8,7 mln \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Straty wynios\xc5\x82y 58,2 tys. zabitych (47,4 tys. w walce) i 153 tys. rannych. Koszt wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 584 mld $ (w cenach z 2003 r.)._NEWLINE_W 1965 roku USA wys\xc5\x82a\xc5\x82o 22 tysi\xc4\x85ce marines, by st\xc5\x82umi\xc4\x87 komunistyczne powstanie na Dominikanie. Operacja zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 sukcesem._NEWLINE_W 1982 roku armia USA wys\xc5\x82a\xc5\x82a znaczne ilo\xc5\x9bci wojsk w ramach mi\xc4\x99dzynarodowej operacji pokojowej w Libanie. W 1984 roku zosta\xc5\x82y wycofane. Wskutek ataku terrorystycznego na ameryka\xc5\x84skie koszary zgin\xc4\x99\xc5\x82o 256 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy USA, a tak\xc5\xbce \xc5\xbco\xc5\x82nierze z Francji i Wlk. Brytanii._NEWLINE_W 1983 roku wojska USA wkraczaj\xc4\x85 na karaibskie pa\xc5\x84stewko Grenada, gdzie nieco wcze\xc5\x9bniej doszli do w\xc5\x82adzy komuni\xc5\x9bci. Wysp\xc4\x99 podbito b\xc5\x82yskawicznie w ramach operacji \xe2\x80\x9eUrgent Fury\xe2\x80\x9d (Konieczna Furia). Straty wynios\xc5\x82y 19 zabitych._NEWLINE_W 1989 roku, wskutek plan\xc3\xb3w dyktatora Panamy, gen. Noriegi do nacjonalizacji Kana\xc5\x82u Panamskiego, USA wkracza do tego pa\xc5\x84stwa w grudniu (akcja by\xc5\x82a okre\xc5\x9blana mianem Operation Just Cause), w 6 godzin rozbijaj\xc4\x85c armi\xc4\x99 panamsk\xc4\x85. Norieg\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry uciek\xc5\x82 do ambasady Watykanu, zmusili do poddania si\xc4\x99 ameryka\xc5\x84scy specjali\xc5\x9bci od wojny psychologicznej. Obecnie odsiaduje wyrok 40 lat w ameryka\xc5\x84skim wi\xc4\x99zieniu. Straty USA wynios\xc5\x82y 23 zabitych (zobacz te\xc5\xbc Inwazja Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych na Panam\xc4\x99)._NEWLINE_W 1991 roku USA wzi\xc4\x99\xc5\x82o udzia\xc5\x82 w I wojnie w Zatoce Perskiej. Z 600 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy wojsk mi\xc4\x99dzynarodowych 530 tys. by\xc5\x82o \xc5\xbco\xc5\x82nierzami USA. Po trwaj\xc4\x85cych ponad miesi\xc4\x85c atakach lotniczych i rakietowych (operacja \xe2\x80\x9eDesert Shield\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 Pustynna Tarcza), nast\xc4\x85pi\xc5\x82a ofensywa l\xc4\x85dowa trwaj\xc4\x85ca zaledwie 4 dni (operacja \xe2\x80\x9eDesert Storm\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 Pustynna Burza). To wystarczy\xc5\x82o do rozbicia irackiej armii, kt\xc3\xb3ra straci\xc5\x82a 100 tys. zabitych i 300 tys. rannych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, prawie ca\xc5\x82e lotnictwo i po\xc5\x82ow\xc4\x99 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Straty USA wynios\xc5\x82y: 147 zabitych w walce, 235 zabitych poza walk\xc4\x85 i 467 rannych. Operacja kosztowa\xc5\x82a 82 mld dolar\xc3\xb3w USA (w cenach z 2003 r.)._NEWLINE_W ramach operacji \xe2\x80\x9eRestore Hope\xe2\x80\x9d (Przywr\xc3\xb3ci\xc4\x87 Nadziej\xc4\x99) w 1992 roku wojska USA wkroczy\xc5\x82y do pogr\xc4\x85\xc5\xbconej w anarchii Somalii. Wobec rosn\xc4\x85cych strat, nieustania wojny domowej i pokonania przez lokalne milicje komandos\xc3\xb3w US Army Rangers w Mogadiszu w 1993 roku, w 1994 roku Amerykanie wycofali si\xc4\x99. Straty wynios\xc5\x82y 43 zabitych._NEWLINE_W 1994 roku USA wkroczy\xc5\x82y na Haiti, by zako\xc5\x84czy\xc4\x87 trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 tam wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85 (operacja \xe2\x80\x9eUphold Democracy\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 Utrzyma\xc4\x87 Demokracj\xc4\x99). Zako\xc5\x84czona sukcesem akcja umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a wej\xc5\x9bcie wojsk ONZ. Amerykanie wycofali si\xc4\x99 w 1996 roku, nie ponosz\xc4\x85c \xc5\xbcadnych strat w walce._NEWLINE_W 1999 roku USA, jako cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 si\xc5\x82 NATO, stoczy\xc5\x82o wojn\xc4\x99 w  by\xc5\x82ej Jugos\xc5\x82awii. U\xc5\xbcywaj\xc4\x85c wy\xc5\x82\xc4\x85cznie lotnictwa, zmuszono Serb\xc3\xb3w do kapitulacji. USA straci\xc5\x82o tylko 4 samoloty, wszystkie zestrzelone przez rakiety obrony przeciwlotniczej._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 2001 roku USA wkroczy\xc5\x82o do Afganistanu w ramach operacji \xe2\x80\x9eEnduring Freedom\xe2\x80\x9d (Trwa\xc5\x82a Wolno\xc5\x9b\xc4\x87, OEF), b\xc4\x99d\xc4\x85cego w stanie wojny domowej, w reakcji na zamachy terrorystyczne Al-Kaidy dokonane zaledwie miesi\xc4\x85c wcze\xc5\x9bniej. Z braku bliskich baz lotniczych wszystkie samoloty do ataku na Afganistan startowa\xc5\x82y z lotniskowc\xc3\xb3w US Navy i brytyjskiej bazy na wyspie Diego Garcia (bombowce). Przez granic\xc4\x99 z Uzbekistanem wkroczy\xc5\x82o 50 tys. ameryka\xc5\x84skich i 30 tys. brytyjskich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Po miesi\xc4\x85cu zaj\xc4\x99to Kabul. Straty bojowe w samej wojnie wynios\xc5\x82y zaledwie 3 zabitych w walce. Jednak podczas okupacji, prowadzonej przy wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z NATO (misja ISAF), USA ponios\xc5\x82o niema\xc5\x82e straty. Do 24 maja 2008 roku USA straci\xc5\x82o w misji OEF 501 zabitych (z tego 305 w walce) oraz 1992 rannych. W Afganistanie w kwietniu 2008 roku znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 33,0 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, gwardzist\xc3\xb3w i rezerwist\xc3\xb3w. Do ko\xc5\x84ca roku bud\xc5\xbcetowego 2007 operacja w Afganistanie kosztowa\xc5\x82a Ameryk\xc4\x99 126 mld $._NEWLINE_20 marca 2003 roku USA wraz z sojusznikami (Wielka Brytania, Australia, Polska) zaatakowa\xc5\x82y Irak w ramach operacji \xe2\x80\x9eIraqi Freedom\xe2\x80\x9d (Wolno\xc5\x9b\xc4\x87 Irakijczyk\xc3\xb3w, OIF). Oficjalnym pretekstem by\xc5\x82o zagro\xc5\xbcenie jakie sprawia\xc5\x82a iracka bro\xc5\x84 masowego ra\xc5\xbcenia, kt\xc3\xb3rej jednak nigdy nie znaleziono. USA wys\xc5\x82a\xc5\x82o 255 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy do podboju Iraku (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie: 3 DP, 101 DPD i II Marine Expeditionary Force). Po nieca\xc5\x82ym miesi\xc4\x85cu Amerykanie wkroczyli do Bagdadu. 30.04.2003 w misji OIF s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o 424 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, 16 tys. gwardzist\xc3\xb3w narodowych i 24 tys. rezerwist\xc3\xb3w. Prezydent Bush og\xc5\x82osi\xc5\x82 koniec dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych 1 maja. Do 1 maja Amerykanie stracili 139 zabitych (w tym 109 w walce) i 545 rannych. Jednak p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 intensywna walka partyzancka i ataki terrorystyczne, kt\xc3\xb3re nadal powoduj\xc4\x85 chaos w Iraku i du\xc5\xbce straty w\xc5\x9br\xc3\xb3d Amerykan\xc3\xb3w. Do 28 maja 2008 roku USA straci\xc5\x82o w misji OIF 4085 zabitych (z tego 3330 w walce) oraz 30.143 rannych. Do wrze\xc5\x9bnia 2007 roku operacja w Iraku kosztowa\xc5\x82a Stany Zjednoczone 450 mld $. W kwietniu 2008 r. by\xc5\x82o w Iraku 162,4 tysi\xc4\x85ca \xc5\xbco\xc5\x82nierzy ameryka\xc5\x84skich, a do tego dochodzi ok. 35 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy przydzielonych do OIF poza Irakiem.'