b"\n_START_ARTICLE_\nPier\xc5\x9bcie\xc5\x84 i ksi\xc4\x99ga (poemat)\n_START_PARAGRAPH_\nPier\xc5\x9bcie\xc5\x84 i ksi\xc4\x99ga (ang.\xc2\xa0The Ring and the Book) \xe2\x80\x93 dzie\xc5\x82o poetyckie Roberta Browninga, klasyfikowane jako poemat albo powie\xc5\x9b\xc4\x87 wierszem, wydawane w latach 1868-1869\n_START_SECTION_\nCharakterystyka og\xc3\xb3lna\n_START_PARAGRAPH_\nPier\xc5\x9bcie\xc5\x84 i ksi\xc4\x99ga jest dzie\xc5\x82em ogromnym. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z dwunastu ksi\xc4\x85g i liczy oko\xc5\x82o 21 000 wers\xc3\xb3w, co samo w sobie zapewnia mu jedno z pierwszych miejsc w konkurencji najd\xc5\x82u\xc5\xbcszych dzie\xc5\x82 wierszowanych. Dla por\xc3\xb3wnania warto doda\xc4\x87, \xc5\xbce Pan Tadeusz Adama Mickiewicza liczy 9714 wers\xc3\xb3w a Luzjady Lu\xc3\xadsa de Cam\xc3\xb5esa (sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 z 1102 oktaw) maj\xc4\x85 8816 linijek.\n_START_SECTION_\nForma\n_START_PARAGRAPH_\nUtw\xc3\xb3r zosta\xc5\x82 napisany wierszem bia\xc5\x82ym (blank verse), czyli nierymowanym pentametrem jambicznym (dziesi\xc4\x99ciozg\xc5\x82oskowcem), wzorcem najlepszym do najwi\xc4\x99kszej epiki. Format ten zosta\xc5\x82 wprowadzony do poezji angielskiej w XVI wieku przez Henry\xe2\x80\x99ego Howarda, hrabiego Surrey. Poeta u\xc5\xbcy\xc5\x82 go w przek\xc5\x82adzie fragment\xc3\xb3w Eneidy Wergiliusza. Potem zosta\xc5\x82 zastosowany w dramacie el\xc5\xbcbieta\xc5\x84skim przez Thomasa Sackville\xe2\x80\x99a i Thomasa Nortona w tragedii Gorboduc. Udoskonalony przez Thomasa Kyda i Christophera Marlowe'a sta\xc5\x82 si\xc4\x99 podstawowym \xc5\x9brodkiem wyrazu Williama Szekspira. W wielkiej epice ponownie wykorzysta\xc5\x82 go John Milton, pisz\xc4\x85c Raj utracony. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie wykorzystywali go mi\xc4\x99dzy innymi John Keats (Hyperion), John Fitchett (Kr\xc3\xb3l Alfred), Edwin Atherstone (Upadek Niniwy, Izrael w Egipcie, Ostatnie dni Herkulanum), Alfred Tennyson (\xc5\x9awi\xc4\x99ty Szymon S\xc5\x82upnik) i Matthew Arnold (Sohrab i Rustum).\n_START_SECTION_\nStyl\n_START_PARAGRAPH_\nJ\xc4\x99zyk poematu \xe2\x80\x93 wed\xc5\x82ug Olivera S. Emersona \xe2\x80\x93 jest bardzo wyrafinowany, pe\xc5\x82en latynizm\xc3\xb3w i italianizm\xc3\xb3w. Poeta pisze d\xc5\x82ugimi rozbudowanymi sk\xc5\x82adniowo zdaniami, ozdabiaj\xc4\x85c je od czasu do czasu aliteracj\xc4\x85 i r\xc3\xb3\xc5\xbcnicuj\xc4\x85c styl w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od osoby m\xc3\xb3wi\xc4\x85cej i sytuacji. Niekt\xc3\xb3re z zastosowa\xc5\x84 aliteracji s\xc4\x85 bardzo wyraziste: A beak-nosed bushy-bearded black-haired lord (I, 782), What shall be mistily seen, murmuringly heard,/Mistakenly felt (I, 758-759), from the tonsured scalp/To the sandaled sole (I, 331-332), This crime coiled with connivancy at crime (I, 816-817), Study some signal judgment that subsists/To blaze on, or else blot, the page which seals/The sum up of what gain or loss to God (X, 17-19), Was a mere castaway, the careless crime/Of an unknown man, the crime and care too much (VII, 142-143).\n_START_SECTION_\nTechnika narracyjna\n_START_PARAGRAPH_\nPier\xc5\x9bcie\xc5\x84 i ksi\xc4\x99ga jest przyk\xc5\x82adem narracji prowadzonej z wielu r\xc3\xb3\xc5\xbcnych punkt\xc3\xb3w widzenia. Poemat zosta\xc5\x82 napisany przy u\xc5\xbcyciu formy monologu dramatycznego. Bohaterowie przedstawiaj\xc4\x85 sw\xc3\xb3j ogl\xc4\x85d przedstawianych zdarze\xc5\x84. Obiektywna prawda zostaje ukazana poprzez wiele subiektywnych wypowiedzi. Krytyk Roy Sherman Stowell napisa\xc5\x82: \xe2\x80\x9eDuring the study of this grand poem, I have been impressed with the author\xe2\x80\x99s wonderful power of seeing and presenting the same limited group of facts in so many different lights, his ability to grasp and transmit to the reader the varied standpoints from which men of different types and conditions viewed the same sad tragedy.\xe2\x80\x9d\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPier\xc5\x9bcie\xc5\x84 i ksi\xc4\x99ga to ponura historia kryminalna, oparta na faktach, rozgrywaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 we W\xc5\x82oszech w ko\xc5\x84cu siedemnastego wieku (1698). Poemat opowiada histori\xc4\x99 niespe\xc5\x82na osiemnastoletniej w chwili \xc5\x9bmierci Pompilli Comparini, kt\xc3\xb3ra zgin\xc4\x99\xc5\x82a z r\xc4\x85k swojego m\xc4\x99\xc5\xbca hrabiego Guida Franceschiniego, za kt\xc3\xb3rego wysz\xc5\x82a w wieku trzynastu lat. Hrabia okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 sko\xc5\x84czonym \xc5\x82ajdakiem. Kiedy dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99, \xc5\xbce Pompilia, jako podrzutek, nie dziedziczy po swoich przybranych rodzicach, wpad\xc5\x82 w furi\xc4\x99 i zacz\xc4\x85\xc5\x82 poniewiera\xc4\x87 swoj\xc4\x85 m\xc5\x82odziutk\xc4\x85 ma\xc5\x82\xc5\xbconk\xc4\x85. Maltretowana dziewczyna uciek\xc5\x82a od tyranicznego m\xc4\x99\xc5\xbca przy pomocy pewnego ksi\xc4\x99dza, Giuseppe Caponsacchiego. Rzecz jasna, szybko ich uj\xc4\x99to i oskar\xc5\xbcono o czyny lubie\xc5\xbcne. Jednak przy okazji post\xc4\x99powania s\xc4\x85dowego wysz\xc5\x82a na jaw brutalna prawda o ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwie Pompilii i Guida i dziewczyna z oskar\xc5\xbconej sta\xc5\x82a si\xc4\x99 pokrzywdzon\xc4\x85. Zamkni\xc4\x99to j\xc4\x85 w klasztorze, raczej nie po to, by ja wi\xc4\x99zi\xc4\x87, ale chroni\xc4\x87. Po pewnym czasie ci\xc4\x99\xc5\xbcarna Pompilia zosta\xc5\x82a zwolniona do domu, jak si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej okaza\xc5\x82o, na jej zgub\xc4\x99. Hrabia wynaj\xc4\x85\xc5\x82 czterech zbir\xc3\xb3w spod ciemnej gwiazdy, napad\xc5\x82 na dom rodzinny Pompilii i urz\xc4\x85dzi\xc5\x82 w nim krwaw\xc4\x85 \xc5\x82a\xc5\xbani\xc4\x99. Comparini zgin\xc4\x99li od razu, natomiast \xc5\x9bmiertelnie ranna dziewczyna udawa\xc5\x82a martw\xc4\x85, co pozwoli\xc5\x82o jej prze\xc5\xbcy\xc4\x87 jeszcze kilka dni i opowiedzie\xc4\x87 ca\xc5\x82\xc4\x85 histori\xc4\x99 z jej punktu widzenia. To zeznanie pogr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82o sprawc\xc4\x99. Wielki trybuna\xc5\x82 skaza\xc5\x82 go na \xc5\x9bmier\xc4\x87 przez \xc5\x9bci\xc4\x99cie. Wtedy obro\xc5\x84ca hrabiego schwyci\xc5\x82 si\xc4\x99 ostatniej deski ratunku i stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce jego klient, posiadaj\xc4\x85cy ni\xc5\xbcsze \xc5\x9bwi\xc4\x99cenia, jako duchowny, nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 karany na gardle. Sprawa trafi\xc5\x82a do papie\xc5\xbca, kt\xc3\xb3ry wnikliwie j\xc4\x85 rozpatrzy\xc5\x82 i \xc5\x82aski odm\xc3\xb3wi\xc5\x82. Wyrok wykonano.\n_START_SECTION_\nPrzyj\xc4\x99cie poematu\n_START_PARAGRAPH_\nKryminalna historia Pompilii i Guida, mimo \xc5\xbce napisana wierszem, okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 ogromnym sukcesem wydawniczym i zapewni\xc5\x82a dot\xc4\x85d lekcewa\xc5\xbconemu Browningowi pierwsze miejsce w panteonie poet\xc3\xb3w angielskich ex aequo z Alfredem Tennysonem. Wyrazem popularno\xc5\x9bci poety sta\xc5\x82o si\xc4\x99 zak\xc5\x82adanie Towarzystw Browningowskich, czyli klub\xc3\xb3w dyskusyjnych po\xc5\x9bwi\xc4\x99conych omawianiu r\xc3\xb3\xc5\xbcnych zagadnie\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych z tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci\xc4\x85 poety. Jedna z takich organizacji dzia\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc obecnie.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82yw poematu\n_START_PARAGRAPH_\nTechnika narracji wielopunktowej, zastosowana przez Browninga, okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 bardzo wp\xc5\x82ywowa. Stosowali j\xc4\x85 liczni autorzy, jak czeski pisarz Karel \xc4\x8capek (powie\xc5\x9bci Meteor i Osiem twarzy mistrza Foltyna), Karol Bunsch (O Zawiszy Czarnym opowie\xc5\x9b\xc4\x87), czy japo\xc5\x84ski nowelista Ry\xc5\xabnosuke Akutagawa, autor opowiadania W g\xc4\x85szczu, na podstawie kt\xc3\xb3rego powsta\xc5\x82 scenariusz filmu Akiry Kurosawy Rash\xc5\x8dmon. Narracja wielopunktowa jest obecnie cz\xc4\x99sto stosowana, zw\xc5\x82aszcza w powie\xc5\x9bciach i filmach kryminalnych.\n_START_SECTION_\nPrzek\xc5\x82ad\n_START_PARAGRAPH_\nNiewielki fragment poematu prze\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 na j\xc4\x99zyk polski Juliusz \xc5\xbbu\xc5\x82awski. Fragmenty mo\xc5\xbcna te\xc5\xbc odnale\xc5\xba\xc4\x87 w Internecie."