b'\n_START_ARTICLE_\nElementy morfotyczne krwi\n_START_SECTION_\nErytrocyty\n_START_PARAGRAPH_\nKrwinki czerwone, nazywane inaczej erytrocytami lub czerwonymi cia\xc5\x82kami, s\xc4\x85 to krwinki wytwarzane w szpiku kostnym czerwonym. S\xc4\x85 grubo\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 2 mikrometra i \xc5\x9brednicy 7,5 mikrometra. Widziane z boku maj\xc4\x85 kszta\xc5\x82t biszkopta, co zwi\xc4\x99ksza ich powierzchni\xc4\x99. Przed wydostaniem si\xc4\x99 do krwi trac\xc4\x85 j\xc4\x85dro kom\xc3\xb3rkowe. \xc5\xbbyj\xc4\x85 oko\xc5\x82o 120 dni. Przez ca\xc5\x82y ten okres (120 dni) pe\xc5\x82ni\xc4\x85 rol\xc4\x99 \xe2\x80\x9eprzeno\xc5\x9bnika\xe2\x80\x9d gaz\xc3\xb3w w krwi, co mo\xc5\xbcliwe jest dzi\xc4\x99ki zawartemu w nich barwnikowi-hemoglobinie. Erytrocyty transportuj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie tlen, kt\xc3\xb3ry zabieraj\xc4\x85 z p\xc5\x82uc i przenosz\xc4\x85 do narz\xc4\x85d\xc3\xb3w cia\xc5\x82a, ale tak\xc5\xbce dwutlenek w\xc4\x99gla, kt\xc3\xb3ry transportowany jest z kom\xc3\xb3rek do p\xc5\x82uc g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w osoczu krwi. Po tym okresie niszczone s\xc4\x85 w uk\xc5\x82adzie fagocytarnym, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w \xc5\x9bledzionie. Nast\xc4\x99puje przy tym od\xc5\x82\xc4\x85czenie cz\xc4\x99\xc5\x9bci hemoglobiny zwanej hemem oraz rozerwanie pier\xc5\x9bcienia hemowego, kt\xc3\xb3ry zmienia si\xc4\x99 w biliwerdyn\xc4\x99. U cz\xc5\x82owieka wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 biliwerdyny przekszta\xc5\x82ca si\xc4\x99 w bilirubin\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra w w\xc4\x85trobie zostaje sprz\xc4\x99\xc5\xbcona z kwasem glukuronowym, a nast\xc4\x99pnie wydalona razem z \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ci\xc4\x85 poza ustr\xc3\xb3j._NEWLINE_U m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn liczba krwinek czerwonych w 1\xc2\xa0mm\xc2\xb3 krwi wynosi oko\xc5\x82o 5,4 mln, a u kobiet oko\xc5\x82o 4,8 mln. Ka\xc5\xbcdego dnia ulega rozpadowi oko\xc5\x82o 7,5 g hemoglobiny, tyle samo te\xc5\xbc jej powstaje.\n_START_SECTION_\nTrombocyty\n_START_PARAGRAPH_\nP\xc5\x82ytki krwi nazywane s\xc4\x85 inaczej krwinkami p\xc5\x82ytkowymi lub trombocytami. S\xc4\x85 to ma\xc5\x82e fragmenty cytoplazmy oderwane od wielkich kom\xc3\xb3rek szpiku nazywanych megakariocytami. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 ich \xc5\x9brednicy wynosi od 2 do 4 mikrometr\xc3\xb3w. Bior\xc4\x85 one udzia\xc5\x82 w procesie krzepni\xc4\x99cia krwi \xe2\x80\x93 zawieraj\xc4\x85 one du\xc5\xbce ilo\xc5\x9bci serotoniny, kt\xc3\xb3ra obkurcza naczynia krwiono\xc5\x9bne. Krwinki te gromadz\xc4\x85 si\xc4\x99 w miejscach uszkodze\xc5\x84 naczy\xc5\x84, gdzie \xe2\x80\x9eprzyczepiaj\xc4\x85 si\xc4\x99\xe2\x80\x9d do uszkodzonej \xc5\x9bciany naczyniowej, a nast\xc4\x99pnie uwalniaj\xc4\x85 serotonin\xc4\x99. Substancja ta powoduje lokalny skurcz \xc5\x9bciany naczyniowej, co zmniejsza krwawienie. Zapocz\xc4\x85tkowuje ona tworzenie w\xc5\x82\xc3\xb3kienek bia\xc5\x82kowych, czopuj\xc4\x85c ran\xc4\x99. W utworzon\xc4\x85 wcze\xc5\x9bniej sie\xc4\x87 wpadaj\xc4\x85 krwinki, tworz\xc4\x85c skrzep, kt\xc3\xb3ry po wyschni\xc4\x99ciu zmienia si\xc4\x99 w strup i umo\xc5\xbcliwia rozpocz\xc4\x99cie procesu odbudowy uszkodzonych tkanek._NEWLINE_1\xc2\xa0mm\xc2\xb3 krwi powinien zawiera\xc4\x87 oko\xc5\x82o 300\xc2\xa0000 p\xc5\x82ytek.\n_START_SECTION_\nLimfocyty\n_START_PARAGRAPH_\nLimfocyty s\xc4\x85 to kom\xc3\xb3rki krwi wytwarzane g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w w\xc4\x99z\xc5\x82ach ch\xc5\x82onnych (limfatycznych) i grasicy. Stosunkowo mniejsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wytwarzana jest w szpiku kostnym. Limfocyty zdolne s\xc4\x85 do wytwarzania przeciwcia\xc5\x82, dlatego nale\xc5\xbc\xc4\x85 do kom\xc3\xb3rek immunokompetentnych. Je\xc5\xbceli do ustroju przedostanie si\xc4\x99 obce bia\xc5\x82ko, co jest r\xc3\xb3wnoznaczne z wtargni\xc4\x99ciem niebezpiecznych dla \xc5\xbcycia drobnoustroj\xc3\xb3w chorobotw\xc3\xb3rczych, nast\xc4\x99puje szereg reakcji obronnych (reakcji immunologicznych), kt\xc3\xb3re polegaj\xc4\x85 na wytworzeniu substancji reaguj\xc4\x85cych z obcym cia\xc5\x82em, aby jak najszybciej zosta\xc5\x82o ono unieszkodliwione i wydalone z ustroju. Rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 limfocyty ma\xc5\x82e i du\xc5\xbce. Ma\xc5\x82e wygl\xc4\x85daj\xc4\x85 prawie jak j\xc4\x85dra kom\xc3\xb3rkowe otoczone znikoma ilo\xc5\x9bci\xc4\x85 cytoplazmy, a ich \xc5\x9brednica wynosi od 6 do 10 mikrometr\xc3\xb3w. Limfocyty du\xc5\xbce maj\xc4\x85 \xc5\x9brednic\xc4\x99 od 12 do 16 mikrometr\xc3\xb3w, jajowate j\xc4\x85dro i nieco wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 cytoplazmy.\n_START_SECTION_\nMonocyty\n_START_PARAGRAPH_\nMonocyty s\xc4\x85 czynnymi fagocytami, podobnie jak granulocyty oboj\xc4\x99tnoch\xc5\x82onne.'