b'\n_START_ARTICLE_\nEinojuhani Rautavaara\n_START_SECTION_\nWczesne lata\n_START_PARAGRAPH_\nEinojuhani Rautavaara urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Helsinkach 9 pa\xc5\xbadziernika 1928 roku. _NEWLINE_Jego ojciec \xe2\x80\x93 Eino Rautavaara (1876\xe2\x80\x931939), obdarzony barytonem, by\xc5\x82 jednym z za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli Fi\xc5\x84skiej Opery Narodowej (fi\xc5\x84. Suomen Kansallisooppera), kt\xc3\xb3ra z pocz\xc4\x85tku funkcjonowa\xc5\x82a pod nazw\xc4\x85 Kotimainen Ooppera a od 1914 roku jako Suomalainen Ooppera. Na rzecz \xc5\x9bpiewu porzuci\xc5\x82 karier\xc4\x99 bankiera i uda\xc5\x82 si\xc4\x99 za granic\xc4\x99, by kszta\xc5\x82ci\xc4\x87 sw\xc3\xb3j g\xc5\x82os. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z fi\xc5\x84skimi kompozytorami m.in. z Selimem Palmgrenem (1878\xe2\x80\x931951) i Oskarem Merikantem (1868\xe2\x80\x931924). Stworzy\xc5\x82 wiele kreacji scenicznych, m.in. jako Alfio w operze \xe2\x80\x9eRycersko\xc5\x9b\xc4\x87 wie\xc5\x9bniacza\xe2\x80\x9d, jako Kaspar w operze \xe2\x80\x9eWolny strzelec\xe2\x80\x9d i jako Fryderyk von Telramund w operze \xe2\x80\x9eLohengrin\xe2\x80\x9d. Od 1912 roku pracowa\xc5\x82 jako kantor w lutera\xc5\x84skim ko\xc5\x9bciele w helsi\xc5\x84skiej dzielnicy Kallio. W 1923 roku zrezygnowa\xc5\x82 z kariery operowej i zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 nauczaniem \xc5\x9bpiewu i prowadzeniem ch\xc3\xb3ru.  _NEWLINE_Jego matka Elsa by\xc5\x82a lekarzem i pomaga\xc5\x82a ubogim. Dzieci\xc5\x84stwo sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w dzielnicy Kallio, gdzie jego ojciec pracowa\xc5\x82 jako organista w ko\xc5\x9bciele. _NEWLINE_Kiedy urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 Einojuhani, Eino mia\xc5\x82 karier\xc4\x99 \xc5\x9bpiewacz\xc4\x85 za sob\xc4\x85. Matka zorganizowa\xc5\x82a synowi lekcje gry na fortepianie, chocia\xc5\xbc Einojuhani nie przejawia\xc5\x82 jeszcze zainteresowa\xc5\x84 muzycznych. Dopiero w latach 40. XX w., po \xc5\x9bmierci rodzic\xc3\xb3w, Einojuhani jako nastolatek zacz\xc4\x85\xc5\x82 interesowa\xc4\x87 si\xc4\x99 muzyk\xc4\x85. Ojciec zmar\xc5\x82 w sierpniu 1939 roku, a matka w kwietniu 1944 roku. _NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci rodzic\xc3\xb3w, Rautavaar\xc4\x85 zaopiekowa\xc5\x82a si\xc4\x99 jego ciotka, Hilja Ter\xc3\xa4skeli, kt\xc3\xb3ra zerwa\xc5\x82a z religijno\xc5\x9bci\xc4\x85 domu rodzinnego i podobnie jak jego matka studiowa\xc5\x82a medycyn\xc4\x99. Razem udali si\xc4\x99 do Turku, gdzie Hilja zosta\xc5\x82a mianowana profesorem na wydziale okulistyki miejscowego uniwersytetu. Rautavaara znalaz\xc5\x82 tam biografie kompozytor\xc3\xb3w S\xc3\xa4velten mestareita opracowane przez fi\xc5\x84skiego kompozytora Sulha Rant\xc4\x99 (1901\xe2\x80\x931960), kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82y si\xc4\x99 natchnieniem do pisania w\xc5\x82asnych kompozycji. Nie uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak systematycznie \xe2\x80\x93 prze\xc5\xbcywa\xc5\x82 okres wzlot\xc3\xb3w i upadk\xc3\xb3w, czasem zaczyna\xc5\x82 wr\xc4\x99cz nauk\xc4\x99 od nowa. Okres ten sko\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99, gdy mia\xc5\x82 17 lat \xe2\x80\x93 znalaz\xc5\x82 wtedy now\xc4\x85 nauczycielk\xc4\x99 \xe2\x80\x93 Astrid Joutseno. Jej liberalne podej\xc5\x9bcie odpowiada\xc5\x82o przysz\xc5\x82emu kompozytorowi. _NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 studia muzykologiczne na Uniwersytecie w Helsinkach, uko\xc5\x84czy\xc5\x82 je w 1953 roku.\n_START_SECTION_\nStudia\n_START_PARAGRAPH_\nW 1948 roku zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do Akademii Sibeliusa w Helsinkach. Pocz\xc4\x85tkowo zapisa\xc5\x82 si\xc4\x99 na zaj\xc4\x99cia z kompozycji do Selima Palmgrena (1878\xe2\x80\x931951), ten jednak uzna\xc5\x82, \xc5\xbce Rautavaara musi najpierw zdoby\xc4\x87 dobre podstawy z harmonii. Dopiero po \xc5\x9bmierci Palmgrena w 1951 roku, kiedy katedr\xc4\x99 kompozycji obj\xc4\x85\xc5\x82 Aarre Merikanto (1893\xe2\x80\x931958), Rautavaara zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty w poczet student\xc3\xb3w kompozycji, a Merikanto zach\xc4\x99ca\xc5\x82 go, by zosta\xc5\x82 kompozytorem. _NEWLINE_W 1955 roku Fundacja Kusewickiego (ang. Koussevitzky Foundation) z okazji 90. urodzin Sibeliusa podarowa\xc5\x82a kompozytorowi stypendium dla m\xc5\x82odego muzyka wybranego przez Sibeliusa. Stypendium umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82o pobyt w Tanglewood Music Center i studia w Juilliard School lub w Eastman School of Music. Sibelius wybra\xc5\x82 Rautavaar\xc4\x99, kt\xc3\xb3rego utwory s\xc5\x82ysza\xc5\x82 grane w radio. W 1953 roku Rautavaara stworzy\xc5\x82 neoklasyczny utw\xc3\xb3r A Requiem in Our Time, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wygra\xc5\x82 konkurs kompozytorski Thora Johnsona (1913\xe2\x80\x931975) (ang. Thor Johnson Composer\xe2\x80\x99s Competition) w Cincinnati. W tym okresie powsta\xc5\x82 te\xc5\xbc pierwszy kwartet smyczkowy oraz inspirowany muzyk\xc4\x85 ludow\xc4\x85 Pelimannit._NEWLINE_Rautavaara studiowa\xc5\x82 w Juilliard School w latach 1955\xe2\x80\x931956 u Vincenta Persichettiego (1915\xe2\x80\x931987) a w roku 1955 u Rogera Sessionsa (1896\xe2\x80\x931985) i Aarona Coplanda (1900\xe2\x80\x931990) w ramach szko\xc5\x82y letniej muzycznej w Tanglewood Music Center w Tanglewood. Ameryka\xc5\x84scy nauczyciele zach\xc4\x99cili go do eksperyment\xc3\xb3w z atonalno\xc5\x9bci\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPowr\xc3\xb3t do Europy\n_START_PARAGRAPH_\nRautavaara wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Europy w 1957 roku, uzyska\xc5\x82 dyplom Akademii Sibeliusa i w tym samym roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 nauk\xc4\x99 u W\xc5\x82adimira Vogla (1896\xe2\x80\x931984) w szwajcarskiej Asconie. W latach 1957\xe2\x80\x931958 uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w Hochschule f\xc3\xbcr Musik und Tanz (Szko\xc5\x82a Muzyki i Ta\xc5\x84ca) w Kolonii u Rudolfa Petzolda. Poznawa\xc5\x82 wtedy technik\xc4\x99 dodekafoniczn\xc4\x85 i jej \xe2\x80\x9edramatyzm\xe2\x80\x9d i stworzy\xc5\x82 oper\xc4\x99 Kaivos (pol. \xe2\x80\x9eKopalnia\xe2\x80\x9d) na niej opartej (1957\xe2\x80\x9358/60). Kaivos zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82a dodekafoniczny okres tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Rautavaary, kt\xc3\xb3ry trwa\xc5\x82 dziesi\xc4\x99\xc4\x87 lat. Potem porzuci\xc5\x82 ten gatunek na 20 lat, skupiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 na kompozycjach kameralnych, orkiestrowych i wokalnych. _NEWLINE_W latach 1957\xe2\x80\x931959 pracowa\xc5\x82 jako adiunkt na Akademii Sibeliusa._NEWLINE_W lutym 1959 roku, nauczycielka muzyki i mezzosopranistka Mariaheidi Suovanen (1927\xe2\x80\x932004) poprosi\xc5\x82a kompozytora o towarzyszenie jej podczas uroczysto\xc5\x9bci z okazji 20-lecia Fi\xc5\x84skiej Fundacji Kultury (fi\xc5\x84. Suomen Kulttuurirahasto). Tak rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 relacje mi\xc4\x99dzy Rautavaar\xc4\x85 a Suovanen, kt\xc3\xb3rzy wkr\xc3\xb3tce wzi\xc4\x99li \xc5\x9blub. Ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo trwa\xc5\x82o ponad 20 lat, jednak nie by\xc5\x82o udane i zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 w 1982 roku. Para mia\xc5\x82a troje dzieci: Yrj\xc4\x99, Markojuhaniego i Olofa. Mimo niepowodze\xc5\x84 osobistych Rautavaara prze\xc5\xbcywa\xc5\x82 tw\xc3\xb3rczy okres w karierze kompozytorskiej. Powsta\xc5\x82o wtedy wiele jego wybitnych dzie\xc5\x82, np. \xe2\x80\x9eAnio\xc5\x82 Zmierzchu\xe2\x80\x9d (Angel of Dusk).\n_START_SECTION_\nSukces mi\xc4\x99dzynarodowy\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1959\xe2\x80\x931961 Rautavaara by\xc5\x82 archiwist\xc4\x85 Helsi\xc5\x84skiej Orkiestry Filharmonicznej (fi\xc5\x84. Helsingin kaupunginorkesteri). Cztery lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82 dyrektorem Instytutu Muzycznego K\xc3\xa4pyl\xc3\xa4 (fi\xc5\x84. K\xc3\xa4pyl\xc3\xa4n musiikkiopisto) w Helsinkach. Stanowisko to piastowa\xc5\x82 do 1966 roku, gdy rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 dydaktyczn\xc4\x85 w Akademii Sibeliusa, gdzie prowadzi\xc5\x82 zaj\xc4\x99cia ze studentami do 1990 roku \xe2\x80\x93 od roku 1966 naucza\xc5\x82 teorii muzyki a w latach 1976\xe2\x80\x931988 kompozycji. Jego uczniami byli m.in.: Kalevi Aho, Magnus Lindberg, Olli Mustonen i Esa-Pekka Salonen. W okresie tym zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc krytyk\xc4\x85 muzyczn\xc4\x85.  _NEWLINE_W 1971 roku Uniwersytet w Oulu zam\xc3\xb3wi\xc5\x82 u Rautavaary kantat\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a by\xc4\x87 wykonana podczas pierwszej w historii uczelni uroczysto\xc5\x9bci nadania stopni naukowych w nast\xc4\x99pnym roku. Rautavaara zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 stworzy\xc4\x87 niekonwencjonaln\xc4\x85 kantat\xc4\x99 i zamiast ch\xc3\xb3ru u\xc5\xbcy\xc5\x82 w swoim utworze g\xc5\x82os\xc3\xb3w arktycznych ptak\xc3\xb3w nagranych na ta\xc5\x9bm\xc4\x99 magnetofonow\xc4\x85. Tak powsta\xc5\x82a kompozycja \xe2\x80\x9eArktyczny \xc5\x9bpiew\xe2\x80\x9d (Cantus arcticus) znana tak\xc5\xbce jako \xe2\x80\x9eKoncert na ptaki i orkiestr\xc4\x99\xe2\x80\x9d. Wykorzystuje ona m.in. \xc5\x82ab\xc4\x99dzia krzykliwego (Cygnus cygnus) i g\xc3\xb3rniczka zwyczajnego (Eremophila alpestris). _NEWLINE_Wykonanie kompozycji okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzynarodowym sukcesem. W 1975 roku Rautavaara zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do Szwedzkiej Kr\xc3\xb3lewskiej Akademii Muzycznej. W latach 1982\xe2\x80\x9385 stworzy\xc5\x82 oper\xc4\x99 \xe2\x80\x9eTomasz\xe2\x80\x9d (Thomas).  _NEWLINE_W 1984 roku Rautavaara po\xc5\x9blubi\xc5\x82 piosenkark\xc4\x99 i pedagog Sinikk\xc4\x99 Koivisto. Od 1998 roku mieszka\xc5\x82 w Helsinkach. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w sesjach nagraniowych. W mi\xc4\x99dzyczasie pisa\xc5\x82 Symfoni\xc4\x99 Nr. 7 na zlecenie Orkiestry Symfonicznej w Bloomington. Postanowi\xc5\x82 nazwa\xc4\x87 j\xc4\x85 \xe2\x80\x9eSymfoni\xc4\x85 Bloomington\xe2\x80\x9d, jednak Reijo Kiilunen (za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel fi\xc5\x84skiej wytw\xc3\xb3rni muzycznej wydaj\xc4\x85cej muzyk\xc4\x99 klasyczn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eOndine\xe2\x80\x9d) podpowiedzia\xc5\x82 mu nowy tytu\xc5\x82, kt\xc3\xb3rym dzie\xc5\x82o zosta\xc5\x82o ostatecznie opatrzone. Nowa nazwa \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eAnio\xc5\x82 \xc5\x9awiat\xc5\x82a\xe2\x80\x9d (Angel of the Light) \xe2\x80\x93 zaskoczy\xc5\x82a publiczno\xc5\x9b\xc4\x87 i przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 wraz z kampani\xc4\x85 reklamow\xc4\x85 do zwi\xc4\x99kszenia popularno\xc5\x9bci dzie\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\nOstatnie lata\n_START_PARAGRAPH_\nW styczniu\xc2\xa02004 roku Rautavaara niemal umar\xc5\x82 po\xc2\xa0doznaniu\xc2\xa0rozwarstwienia aorty.\xc2\xa0Jego \xc5\xbcona by\xc5\x82a przy nim i zd\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a wezwa\xc4\x87 pomoc na czas. Kompozytor zosta\xc5\x82 na sze\xc5\x9b\xc4\x87 miesi\xc4\x99cy przeniesiony do szpitala. Gdy odzyska\xc5\x82 pe\xc5\x82ni\xc4\x99 zdrowia i go opu\xc5\x9bci\xc5\x82, powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do komponowania. Zmar\xc5\x82 27 lipca\xc2\xa02016 roku\xc2\xa0w szpitalu w Helsinkach wskutek komplikacji pooperacyjnych.\n_START_SECTION_\nMuzyka\n_START_PARAGRAPH_\nRautavaara by\xc5\x82 pracowitym i p\xc5\x82odnym kompozytorem, pisz\xc4\x85cym w wielu stylach i gatunkach. Stworzy\xc5\x82 ponad 150 kompozycji. G\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 jego spu\xc5\x9bcizny s\xc4\x85 symfonie (8) i koncerty (14). Tworzy\xc5\x82 te\xc5\xbc muzyk\xc4\x99 kameraln\xc4\x85: kwartety smyczkowe, utwory na gitar\xc4\x99 i g\xc5\x82os i wiele innych. W jego dorobku znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 te\xc5\xbc opery, cz\xc4\x99sto biograficzne \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eTomasz\xe2\x80\x9d (Thomas), Vincent czy Aleksis Kivi oraz czerpi\xc4\x85ce z fi\xc5\x84skiego eposu Kalevala \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eMit o Sampo\xe2\x80\x9d (Sammon ry\xc3\xb6st\xc3\xb6) czy \xe2\x80\x9eMarjatta, skromna dziewczyna\xe2\x80\x9d (Marjatta matala neiti). Rautavaara uznawany jest za najwybitniejszego fi\xc5\x84skiego kompozytora po Jeanie Sibeliusie. Jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na kilka okres\xc3\xb3w:\n_START_SECTION_\nLata 60. XX wieku\n_START_PARAGRAPH_\nWczesne kompozycje Rautavaary by\xc5\x82y otwarcie modernistyczne, cz\xc4\x99sto wykorzystywa\xc5\x82y technik\xc4\x99 12-tonow\xc4\x85. Wraz z Erikiem Bergmanem, Rautavaara by\xc5\x82 pionierem muzyki serialnej w Finlandii. Symfonia Nr. 3 z 1961 roku jest najprawdopodobniej pierwszym w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci serialnym utworem fi\xc5\x84skim. Z wczesnego okresu pochodzi wiele dzie\xc5\x82 fortepianowych, zw\xc5\x82aszcza sonat. Innymi wa\xc5\xbcnymi pracami stworzonymi w tym czasie s\xc4\x85 Symfonia Nr. 4 a tak\xc5\xbce pierwsza opera Rautavaary \xe2\x80\x93 Kaivos (pol. \xe2\x80\x9eKopalnia\xe2\x80\x9d), kt\xc3\xb3rej libretto \xe2\x80\x93 napisane r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przez kompozytora \xe2\x80\x93 powsta\xc5\x82o z inspiracji opowiadaniami w\xc4\x99gierskich emigrant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy uciekli do Szwajcarii po upadku powstania w\xc4\x99gierskiego w 1956 roku. Emigranci opowiadali o g\xc3\xb3rnikach uwiezionych pod ziemi\xc4\x85. Kaivos opowiada histori\xc4\x99 g\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w podczas rz\xc4\x85d\xc3\xb3w  totalitarnych, kt\xc3\xb3rzy przeciwstawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 partii rz\xc4\x85dz\xc4\x85cej i rozpoczynaj\xc4\x85 strajk. Rautavaara zg\xc5\x82osi\xc5\x82 Kaivos do konkursu dla kompozytor\xc3\xb3w Fundacji Jenny i Anttiego Wihuri, jednak dzie\xc5\x82o nie zdoby\xc5\x82o nagrody, a jedynie dyplom, poniewa\xc5\xbc organizatorzy obawiali si\xc4\x99 reakcji ZSRR, z kt\xc3\xb3rym Finlandia chcia\xc5\x82a zachowa\xc4\x87 jak najlepsze relacje. Opera doczeka\xc5\x82a si\xc4\x99 jedynie produkcji telewizyjnej w 1963 roku \xe2\x80\x93 pierwszej produkcji opery w historii telewizji fi\xc5\x84skiej, a na deskach teatralnych zosta\xc5\x82a wystawiona prawie 50 lat po powstaniu. Jej Wykonanie z Tampere z 2010 roku zosta\xc5\x82o nominowane do Grammy, jednak nagrody nie zdoby\xc5\x82o. Sam Rautavaara uwa\xc5\xbca\xc5\x82 Kaivos za prawdopodobnie najlepsz\xc4\x85 oper\xc4\x99 jak\xc4\x85 napisa\xc5\x82.   _NEWLINE_Pod koniec lat 60. XX w. Rautavaara odszed\xc5\x82 od kompozycji serialnych i zmieni\xc5\x82 styl komponowania. Zainspirowali go inni kompozytorzy, m.in. Johann Sebastian Bach (I Koncert wiolonczelowy) i Claude Debussy (Anadyomene). Dzie\xc5\x82a Rautavaary sta\xc5\x82y si\xc4\x99 eklektyczne oraz bardziej romantyczne.\n_START_SECTION_\n1970\xe2\x80\x931979\n_START_PARAGRAPH_\nLata 70. XX wieku to najp\xc5\x82odniejszy okres kompozytora. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kompozycji utworzonych w tym czasie jest popularnych do dzi\xc5\x9b. Kompozycje Rautavaary sta\xc5\x82y si\xc4\x99 bardziej delikatne, subtelne i sentymentalne; wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 zacz\xc4\x85\xc5\x82 odgrywa\xc4\x87 w nich ch\xc3\xb3r. Powsta\xc5\x82o wtedy wiele kompozycji na ch\xc3\xb3r, z kt\xc3\xb3rych wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85 si\xc4\x99 m.in. Vigilia i True and False Unicorn \xe2\x80\x93 oba z 1971 roku. Nast\xc4\x99pnie powsta\xc5\x82a kompozycja \xe2\x80\x9eArktyczny \xc5\x9bpiew\xe2\x80\x9d (Cantus Arcticus) na g\xc5\x82osy ptak\xc3\xb3w nagrane na ta\xc5\x9bm\xc4\x99 magnetyczn\xc4\x85 i orkiestr\xc4\x99 oraz \xe2\x80\x9eKsi\xc4\x99ga \xc5\xbcycia\xe2\x80\x9d (El\xc3\xa4m\xc3\xa4n kirja) na ch\xc3\xb3r \xc5\xbce\xc5\x84ski \xe2\x80\x93 oba z 1972 roku. _NEWLINE_Rautavaara tworzy\xc5\x82 te\xc5\xbc dzie\xc5\x82a operowe \xe2\x80\x93 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z nich zosta\xc5\x82a zainspirowana poematem Kalevala, jak np.: \xe2\x80\x9eMit o Sampo\xe2\x80\x9d (Sammon ry\xc3\xb6st\xc3\xb6)\xc2\xa0(1981) czy \xe2\x80\x9eMarjatta, skromna dziewczyna\xe2\x80\x9d (Marjatta matala neiti) (1975). P\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze utwory operowe to: \xe2\x80\x9eTomasz\xe2\x80\x9d (Thomas) (1982\xe2\x80\x9385) \xe2\x80\x93 opera o XII-wiecznym biskupie Tomaszu, kt\xc3\xb3ry zabiega\xc5\x82 o chrystianizacj\xc4\x99 Finlandii, lecz zrezygnowa\xc5\x82 ze stanowiska oskar\xc5\xbcony o sfa\xc5\x82szowanie depeszy papieskiej; Vincent (1986\xe2\x80\x9387) \xe2\x80\x93 opera o Vincencie van Goghu i \xe2\x80\x9eDom s\xc5\x82o\xc5\x84ca\xe2\x80\x9d (Auringon talo) (1989-90) \xe2\x80\x93 opera o bli\xc5\xbaniaczkach, kt\xc3\xb3re wraz ze swoimi bogatymi rodzicami musia\xc5\x82y wyemigrowa\xc4\x87 z Rosji do Finlandii po rewolucji. Ich wykonanie by\xc5\x82o sukcesem i przynios\xc5\x82o s\xc5\x82aw\xc4\x99 oraz renom\xc4\x99 Rautavaary jako kompozytora oper.\n_START_SECTION_\n1980\xe2\x80\x931990\n_START_PARAGRAPH_\nKompozycje Rautavaary z tego okresu zmieni\xc5\x82y nieco sw\xc3\xb3j styl, na bardziej mistyczny i neoromantyczny. Powsta\xc5\x82o te\xc5\xbc wiele dzie\xc5\x82 inspirowanych anio\xc5\x82ami, cz\xc4\x99sto z nimi w tytule np. Symfonia Nr. 7 \xe2\x80\x9eAnio\xc5\x82 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a\xe2\x80\x9d czy koncert na kontrabas i orkiestr\xc4\x99 \xe2\x80\x9eAnio\xc5\x82 zmierzchu\xe2\x80\x9d. Kompozytor zacz\xc4\x85\xc5\x82 ch\xc4\x99tnie wykorzystywa\xc4\x87 kontrapunkt aleatoryczny. Symfonia Nr. 7 w wykonaniu Helsi\xc5\x84skiej Orkiestry Symfonicznej zdoby\xc5\x82a w 1997 roku Cannes Classical Award w kategorii Najlepsze Nagranie Muzyki \xc5\xbbyj\xc4\x85cego Kompozytora (ang. Best Disc of Music by a Living Composer) oraz nominacj\xc4\x99 do nagrody Grammy. Z tego okresu pochodzi te\xc5\xbc III Koncert fortepianowy (\xe2\x80\x9eDar Sn\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d).\n_START_SECTION_\n2000\xe2\x80\x932016\n_START_PARAGRAPH_\nW tym okresie powstawa\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie utwory orkiestrowe, np.\xc2\xa0Book of Visions,\xc2\xa0Manhattan Trilogy\xc2\xa0oraz Before the Icons\xc2\xa0\xe2\x80\x93 kontynuacja utworu fortepianowego Icons.\xc2\xa0W 2005 roku powsta\xc5\x82 utw\xc3\xb3r na skrzypce i fortepian \xe2\x80\x9eStracone krajobrazy\xe2\x80\x9d (Lost landscapes) wykonany po raz pierwszy przez japo\xc5\x84sk\xc4\x85 skrzypaczk\xc4\x99 Midori Got\xc5\x8d. Dzie\xc5\x82o A Tapestry of Life zosta\xc5\x82o wykonane premierowo przez Nowozelandzk\xc4\x85\xc2\xa0Orkiestr\xc4\x99 Symfoniczn\xc4\x85 w kwietniu 2008 roku. Nast\xc4\x99pnie powsta\xc5\x82 koncert perkusyjny \xe2\x80\x9eInkantacje\xe2\x80\x9d oraz drugi koncert wiolonczelowy napisany dla\xc2\xa0norweskiego wiolonczelisty Trulsowi M\xc3\xb8rkowi. W 2010 roku powsta\xc5\x82o Christmas Carol wykonane przez ch\xc3\xb3r dzieci\xc4\x99cy i m\xc4\x99ski King\xe2\x80\x99s College (Cambridge) na Festiwalu Dziewi\xc4\x99ciu Lekcji i Kol\xc4\x99d (ang. Festival of Nine Lessons and Carols). W 2011 powsta\xc5\x82y dwie wi\xc4\x99ksze kompozycje \xe2\x80\x93 Missa a Capella i Into the Heart of Light.'