b'\n_START_ARTICLE_\nUnia Wolno\xc5\x9bci\n_START_SECTION_\nLata 1994\xe2\x80\x931997\n_START_PARAGRAPH_\nPo wyborach parlamentarnych w 1993 Unia Demokratyczna zosta\xc5\x82a najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 parti\xc4\x85 opozycyjn\xc4\x85 w Sejmie, natomiast jej g\xc5\x82\xc3\xb3wny koalicjant w rz\xc4\x85dzie Hanny Suchockiej, Kongres Liberalno-Demokratyczny, nie przekroczy\xc5\x82 progu wyborczego. Po wyborach obie formacje rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y prowadzenie rozm\xc3\xb3w zjednoczeniowych, kt\xc3\xb3re skutkowa\xc5\x82y powo\xc5\x82aniem 23 kwietnia 1994 nowego ugrupowania pod nazw\xc4\x85 Unia Wolno\xc5\x9bci. Nazwa ugrupowania zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta z inicjatywy Leszka Balcerowicza i Aleksandra Smolara._NEWLINE_Pierwszym przewodnicz\xc4\x85cym UW zosta\xc5\x82 dotychczasowy lider UD Tadeusz Mazowiecki, jego zast\xc4\x99pc\xc4\x85 mianowano przewodnicz\xc4\x85cego KLD Donalda Tuska. Pierwszymi wyborami, w kt\xc3\xb3rych UW wystartowa\xc5\x82a, by\xc5\x82y wybory samorz\xc4\x85dowe. W wielu miastach sta\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85, co pozwoli\xc5\x82o jej przedstawicielom obj\xc4\x85\xc4\x87 stanowiska prezydent\xc3\xb3w m.in. w Warszawie, Krakowie, Gda\xc5\x84sku, \xc5\x81odzi, Szczecinie, Toruniu, Poznaniu, Zielonej G\xc3\xb3rze, Bielsku-Bia\xc5\x82ej i P\xc5\x82ocku._NEWLINE_W dniach 1\xe2\x80\x932 kwietnia 1995 odby\xc5\x82 si\xc4\x99 kongres, na kt\xc3\xb3rym nowym przewodnicz\xc4\x85cym zosta\xc5\x82 Leszek Balcerowicz (pokonuj\xc4\x85c w g\xc5\x82osowaniu Tadeusza Mazowieckiego), a jego zast\xc4\x99pc\xc4\x85 Tadeusz Syryjczyk. Wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych bada\xc5\x84 opinii publicznej popiera\xc5\x82o j\xc4\x85 ponad 20% wyborc\xc3\xb3w. W wyborach prezydenckich w 1995 UW wystawi\xc5\x82a kandydatur\xc4\x99 Jacka Kuronia, kt\xc3\xb3ry zdoby\xc5\x82 9,22% g\xc5\x82os\xc3\xb3w i zaj\xc4\x85\xc5\x82 trzecie miejsce. W drugiej turze unia popar\xc5\x82a Lecha Wa\xc5\x82\xc4\x99s\xc4\x99.  W 1996 Unia Wolno\xc5\x9bci przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do chadeckiej Europejskiej Partii Ludowej. W dniach 7\xe2\x80\x938 lutego 1996 podpisa\xc5\x82a porozumienia programowe o wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z Parti\xc4\x85 Konserwatywn\xc4\x85, Stronnictwem Ludowo-Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skim, Stronnictwem Demokratycznym i Parti\xc4\x85 Republikanie. W styczniu 1997 odesz\xc5\x82a grupa dzia\xc5\x82aczy z prawicowego skrzyd\xc5\x82a partii (m.in. kilku pos\xc5\x82\xc3\xb3w z Janem Mari\xc4\x85 Rokit\xc4\x85 i Bronis\xc5\x82awem Komorowskim na czele), kt\xc3\xb3ra wsp\xc3\xb3\xc5\x82tworzy\xc5\x82a Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe. Pod koniec II kadencji Sejmu klub UW liczy\xc5\x82 65 pos\xc5\x82\xc3\xb3w. W Senacie uni\xc4\x99 reprezentowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas siedmioosobowy Senatorski Klub Demokratyczny.\n_START_SECTION_\nLata 1997\xe2\x80\x932001\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku 1997 niekt\xc3\xb3re sonda\xc5\xbce dawa\xc5\x82y jej poparcie poni\xc5\xbcej 5%. Jednocze\xc5\x9bnie wed\xc5\x82ug bada\xc5\x84 OBOP z tego samego czasu zar\xc3\xb3wno partia, jak i jej niekt\xc3\xb3rzy politycy mieli wysok\xc4\x85 rozpoznawalno\xc5\x9b\xc4\x87. Kampani\xc4\x99 wyborcz\xc4\x85 do parlamentu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a konwencja krajowa z 22 czerwca. W wyborach parlamentarnych w 1997 Unia Wolno\xc5\x9bci wystartowa\xc5\x82a samodzielnie, przyjmuj\xc4\x85c na swoje listy przedstawicieli Stronnictwa Demokratycznego. UW zaj\xc4\x99\xc5\x82a trzecie miejsce, uzyskuj\xc4\x85c 13,4% g\xc5\x82os\xc3\xb3w i otrzymuj\xc4\x85c 60 mandat\xc3\xb3w poselskich oraz 8 mandat\xc3\xb3w senatorskich (senatorowie utworzyli Klub Demokratyczny Senatu). W pa\xc5\xbadzierniku tego samego roku utworzy\xc5\x82a wraz z Akcj\xc4\x85 Wyborcz\xc4\x85 Solidarno\xc5\x9b\xc4\x87 koalicj\xc4\x99 rz\xc4\x85dow\xc4\x85. W rz\xc4\x85dzie Jerzego Buzka obj\xc4\x99\xc5\x82a sze\xc5\x9b\xc4\x87 resort\xc3\xb3w, reprezentowana by\xc5\x82a przez wicepremiera Leszka Balcerowicza (kieruj\xc4\x85cego r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Ministerstwem Finans\xc3\xb3w), a tak\xc5\xbce Bronis\xc5\x82awa Geremka (MSZ), Janusza Onyszkiewicza (MON), Hann\xc4\x99 Suchock\xc4\x85 (sprawiedliwo\xc5\x9b\xc4\x87), Joann\xc4\x99 Wnuk-Nazarow\xc4\x85 (kultura i sztuka) oraz Eugeniusza Morawskiego (transport i gospodarka morska)._NEWLINE_W wyborach samorz\xc4\x85dowych w 1998 UW uzyska\xc5\x82a 11,6% g\xc5\x82os\xc3\xb3w, wprowadzaj\xc4\x85c po kilku przedstawicieli do wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci sejmik\xc3\xb3w. Utraci\xc5\x82a tak\xc5\xbce w\xc5\x82adz\xc4\x99 w wielu miastach (na rzecz AWS lub SLD), jej reprezentanci zostali prezydentami m.in. Warszawy, Gliwic, Olsztyna, Poznania i Tych\xc3\xb3w. W tym samym roku UW zasili\xc5\x82a grupa postsolidarno\xc5\x9bciowych polityk\xc3\xb3w skupionych wok\xc3\xb3\xc5\x82 Zbigniewa Bujaka, kt\xc3\xb3rzy odeszli z Unii Pracy ._NEWLINE_6 czerwca 2000, na skutek m.in. konfliktu w warszawskiej gminie Centrum, unia zerwa\xc5\x82a koalicj\xc4\x99 rz\xc4\x85dow\xc4\x85 z AWS, a jej ministrowie z\xc5\x82o\xc5\xbcyli rezygnacje. Podczas wybor\xc3\xb3w prezydenckich w 2000 UW zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 nie wystawia\xc4\x87 swojego kandydata i nie udziela\xc4\x87 oficjalnego poparcia, nawo\xc5\x82uj\xc4\x85c wyborc\xc3\xb3w do dokonania indywidualnego wyboru kandydata. Znaczna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 jej dzia\xc5\x82aczy i zwolennik\xc3\xb3w popar\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas Andrzeja Olechowskiego. 16 grudnia 2000 nowym przewodnicz\xc4\x85cym partii zosta\xc5\x82 Bronis\xc5\x82aw Geremek, pokonuj\xc4\x85c Donalda Tuska stosunkiem g\xc5\x82os\xc3\xb3w 336 do 261. W styczniu 2001 z partii odesz\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, w tym 2 senator\xc3\xb3w (m.in. wicemarsza\xc5\x82ek Donald Tusk, wok\xc3\xb3\xc5\x82 kt\xc3\xb3rego skupiona by\xc5\x82a ta grupa) i oko\xc5\x82o 10 pos\xc5\x82\xc3\xb3w, wywodz\xc4\x85cych si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z dawnego KLD, kt\xc3\xb3rzy wsp\xc3\xb3\xc5\x82tworzyli nast\xc4\x99pnie Platform\xc4\x99 Obywatelsk\xc4\x85. Pod koniec kadencji klub UW liczy\xc5\x82 47 pos\xc5\x82\xc3\xb3w._NEWLINE_W wyborach parlamentarnych w 2001 UW uzyska\xc5\x82a 3,1% g\xc5\x82os\xc3\xb3w (zajmuj\xc4\x85c \xc3\xb3sme miejsce) i nie wesz\xc5\x82a do Sejmu, przekraczaj\xc4\x85c jednak pr\xc3\xb3g uprawniaj\xc4\x85cy do otrzymywania dotacji z bud\xc5\xbcetu. Pi\xc4\x99ciu jej kandydat\xc3\xb3w (1/4 startuj\xc4\x85cych) zosta\xc5\x82o natomiast senatorami w ramach Bloku Senat 2001.\n_START_SECTION_\nLata 2001\xe2\x80\x932005\n_START_PARAGRAPH_\nWyborcza pora\xc5\xbcka spowodowa\xc5\x82a zmiany w kierownictwie partii, nowym przewodnicz\xc4\x85cym zosta\xc5\x82 by\xc5\x82y pose\xc5\x82 W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Frasyniuk. Przed wyborami samorz\xc4\x85dowymi w 2002 UW pocz\xc4\x85tkowo podpisa\xc5\x82a porozumienie z Ruchem Spo\xc5\x82ecznym i SKL-RNP, tworz\xc4\x85c Front Demokratyczny Wsp\xc3\xb3lnota 2002. Ostatecznie do sejmik\xc3\xb3w wystartowa\xc5\x82a jako Unia Samorz\xc4\x85dowa, wprowadzaj\xc4\x85c trzech radnych w wojew\xc3\xb3dztwach \xc5\x9bl\xc4\x85skim i dolno\xc5\x9bl\xc4\x85skim. Jej przedstawiciele dostali si\xc4\x99 te\xc5\xbc do sejmik\xc3\xb3w warmi\xc5\x84sko-mazurskiego (z listy SLD-UP) i ma\xc5\x82opolskiego (z listy WM). Wkr\xc3\xb3tce po tych wyborach z partii odszed\xc5\x82 jej za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel Tadeusz Mazowiecki. Unia Wolno\xc5\x9bci opu\xc5\x9bci\xc5\x82a Europejsk\xc4\x85 Parti\xc4\x99 Ludow\xc4\x85 i w styczniu 2003 przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do Partii Europejskich Libera\xc5\x82\xc3\xb3w, Demokrat\xc3\xb3w i Reformator\xc3\xb3w. 17 wrze\xc5\x9bnia tego samego roku senatorowie zwi\xc4\x85zani z UW (z wyj\xc4\x85tkiem wicemarsza\xc5\x82ka Kazimierza Kutza) opu\xc5\x9bcili klub Blok Senat 2001, tworz\xc4\x85c ko\xc5\x82o senackie Unii Wolno\xc5\x9bci._NEWLINE_W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 UW uzyska\xc5\x82a dobry wynik na poziomie 7,33% g\xc5\x82os\xc3\xb3w, co da\xc5\x82o jej 4 mandaty w Europarlamencie. Najwy\xc5\xbcszy indywidualny sukces uzyska\xc5\x82 Bronis\xc5\x82aw Geremek, otrzymuj\xc4\x85c 114\xc2\xa0319 g\xc5\x82os\xc3\xb3w, uzyskuj\xc4\x85c tym samym znaczn\xc4\x85 przewag\xc4\x99 nad kolejnymi kandydatami w warszawskim okr\xc4\x99gu wyborczym oraz drugi wynik w kraju. 20 lipca 2004 Janusz Onyszkiewicz zosta\xc5\x82 wybrany na wiceprzewodnicz\xc4\x85cego Parlamentu Europejskiego._NEWLINE_Na kongresie w dniach 7\xe2\x80\x938 maja 2005 partia zosta\xc5\x82a przekszta\xc5\x82cona w Parti\xc4\x99 Demokratyczn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 demokraci.pl, kt\xc3\xb3ra pozosta\xc5\x82a zarejestrowana pod tym samym numerem w ewidencji partii politycznych. PD w za\xc5\x82o\xc5\xbceniach mia\xc5\x82a sta\xc4\x87 si\xc4\x99 poszerzeniem UW m.in. o polityk\xc3\xb3w wywodz\xc4\x85cych si\xc4\x99 z lewicy, w\xc5\x9br\xc3\xb3d jej za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli by\xc5\x82 te\xc5\xbc Tadeusz Mazowiecki. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 polityk\xc3\xb3w (w tym Bogdan Borusewicz) nie przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do nowej formacji.\n_START_SECTION_\nProgram polityczny\n_START_PARAGRAPH_\nCz\xc5\x82onkowie Unii Wolno\xc5\x9bci tradycyjnie reprezentowali r\xc3\xb3\xc5\xbcne formacje ideowe od zbli\xc5\xbconych do socjaldemokracji, poprzez chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skie i liberalne centrum, a\xc5\xbc do konserwatywnej prawicy. Z tego wzgl\xc4\x99du najwy\xc5\xbcsze w\xc5\x82adze partii wielokrotnie dystansowa\xc5\x82y si\xc4\x99 od jej politycznego zaszeregowywania na polskiej scenie politycznej, cho\xc4\x87 formalnie UW by\xc5\x82a od 1996 cz\xc5\x82onkiem mi\xc4\x99dzynarod\xc3\xb3wki chadeckiej. W 2003 zmieni\xc5\x82a jednak przynale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87, klasyfikuj\xc4\x85c si\xc4\x99 jako europejscy libera\xc5\x82owie._NEWLINE_W sferze gospodarki UW deklarowa\xc5\x82a pogl\xc4\x85dy liberalne, natomiast w kwestiach obyczajowych nie zajmowa\xc5\x82a wyra\xc5\xbanego stanowiska. W klubie parlamentarnym dominowali jednak przeciwnicy prawa do aborcji i zwolennicy ratyfikacji konkordatu._NEWLINE_Partia sprzeciwia\xc5\x82a si\xc4\x99 radykalnie przeprowadzanej lustracji, cho\xc4\x87 w 1997 wraz z PSL i UP doprowadzi\xc5\x82a do przyj\xc4\x99cia pierwszej obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cej ustawy lustracyjnej. Popiera\xc5\x82a tak\xc5\xbce (wraz z AWS i PSL) powstanie Instytutu Pami\xc4\x99ci Narodowej. Wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a przeciwko przeprowadzaniu dekomunizacji rozumianej jako zbiorowe wykluczanie ludzi dawnej PZPR z \xc5\xbcycia publicznego._NEWLINE_UW opowiada\xc5\x82a si\xc4\x99 za kontynuacj\xc4\x85 demokratycznej przebudowy kraju zapocz\xc4\x85tkowanej w 1989, decentralizacj\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa i ograniczeniem interwencjonizmu pa\xc5\x84stwa w gospodarce. Popiera\xc5\x82a ide\xc4\x99 podatku liniowego, reform\xc4\x99 kodeksu pracy. Krytykowa\xc5\x82a plan Jerzego Hausnera jako zbyt ma\xc5\x82o radykalny. Domaga\xc5\x82a si\xc4\x99 reform w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie zdrowia id\xc4\x85cych w kierunku cz\xc4\x99\xc5\x9bciowej jej prywatyzacji. Nacisk k\xc5\x82ad\xc5\x82a na rozw\xc3\xb3j edukacji oraz integracj\xc4\x99 Polski z Uni\xc4\x85 Europejsk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPoparcie\n_START_PARAGRAPH_\nUnia Wolno\xc5\x9bci postrzegana by\xc5\x82a jako partia inteligencka. W\xc5\x9br\xc3\xb3d os\xc3\xb3b j\xc4\x85 popieraj\xc4\x85cych byli m.in. Wis\xc5\x82awa Szymborska, Andrzej Wajda, Zbigniew Zapasiewicz, Marek Kondrat, Piotr Machalica czy Renata Mauer. W 1997 parti\xc4\x99 wed\xc5\x82ug sonda\xc5\xbcy popiera\xc5\x82o 31% os\xc3\xb3b maj\xc4\x85cych wykszta\xc5\x82cenie wy\xc5\xbcsze lub niepe\xc5\x82ne wy\xc5\xbcsze, gdy w skali ca\xc5\x82ego kraju poziom poparcia dla partii wynosi\xc5\x82 oko\xc5\x82o 14%. W najwy\xc5\xbcszym stopniu poparcie dla UW deklarowali wed\xc5\x82ug bada\xc5\x84 przedsi\xc4\x99biorcy (37%), kierownicy i specjali\xc5\x9bci (21%), pracownicy umys\xc5\x82owi (19%) oraz studenci (12%). W ci\xc4\x85gu 4 lat og\xc3\xb3lnopolskie poparcie dla partii spad\xc5\x82o do oko\xc5\x82o 4%, przy czym odp\xc5\x82yw nast\xc4\x85pi\xc5\x82 we wszystkich grupach wyborc\xc3\xb3w. W 2001 elektorat w znacznej mierze odszed\xc5\x82 do utworzonej wtedy Platformy Obywatelskiej.\n_START_SECTION_\nStatut\n_START_PARAGRAPH_\nStatut partii sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z siedmiu rozdzia\xc5\x82\xc3\xb3w. Pierwszy by\xc5\x82 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony sprawom og\xc3\xb3lnym, drugi regulowa\xc5\x82 sprawy cz\xc5\x82onkostwa, trzeci struktur\xc4\x99 organizacyjn\xc4\x85, czwarty zagadnienia zwi\xc4\x85zane z maj\xc4\x85tkiem, pi\xc4\x85ty organizacje stowarzyszeniowe, sz\xc3\xb3sty i si\xc3\xb3dmy przepisy przej\xc5\x9bciowe i ko\xc5\x84cowe. Statut dopuszcza\xc5\x82 tworzenie klub\xc3\xb3w, for\xc3\xb3w tematycznych, platform programowych.\n_START_SECTION_\nOrganizacja m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowa\n_START_PARAGRAPH_\nOrganizacj\xc4\x85 m\xc5\x82odzie\xc5\xbcow\xc4\x85 UW od powstania partii w 1994 do 2001 by\xc5\x82o Stowarzyszenie \xe2\x80\x9eM\xc5\x82odzi Demokraci\xe2\x80\x9d. Na pocz\xc4\x85tku 2001 SMD zerwa\xc5\x82o umow\xc4\x99 partnersk\xc4\x85 z UW i podpisa\xc5\x82o takow\xc4\x85 z Platform\xc4\x85 Obywatelsk\xc4\x85. Od 2001 organizacj\xc4\x85 m\xc5\x82odzie\xc5\xbcow\xc4\x85 UW by\xc5\x82o M\xc5\x82ode Centrum, za\xc5\x82o\xc5\xbcone w wyniku roz\xc5\x82amu w SMD.'