b"\n_START_ARTICLE_\nPrawo prairiala\n_START_PARAGRAPH_\nPrawo prairiala (fr. loi de prairial) \xe2\x80\x93 ustawa Konwentu Narodowego z dnia 10 czerwca 1794 (22 prairiala roku II), faktyczny pocz\xc4\x85tek okresu wielkiego terroru. Stanowi\xc5\x82a kontynuacj\xc4\x99 dekretu o podejrzanych z 17 wrze\xc5\x9bnia 1793 r. Upraszcza\xc5\x82a ona post\xc4\x99powanie przed Trybuna\xc5\x82em Rewolucyjnym, pozbawiaj\xc4\x85c oskar\xc5\xbconych niemal wszystkich praw. Definiowa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc poj\xc4\x99cie wrog\xc3\xb3w ludu i nakazywa\xc5\x82a Trybuna\xc5\x82owi orzekanie wobec nich kary \xc5\x9bmierci, nie przewiduj\xc4\x85c jakichkolwiek kar alternatywnych._NEWLINE_Uchwalenie prawa prairiala wi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 z likwidacj\xc4\x85 trybuna\xc5\x82\xc3\xb3w rewolucyjnych na prowincji i przeniesieniem wszystkich spraw zwi\xc4\x85zanych z walk\xc4\x85 z kontrrewolucj\xc4\x85 przed trybuna\xc5\x82 w Pary\xc5\xbcu. Tak\xc4\x85 centralizacj\xc4\x99 Komitet Ocalenia Publicznego i Komitet Bezpiecze\xc5\x84stwa Powszechnego uzasadnia\xc5\x82y walk\xc4\x85 z nadu\xc5\xbcyciami, jakich dopuszczali si\xc4\x99 w czasie swoich misji liczni komisarze Konwentu (jak Joseph Fouch\xc3\xa9 w Lyonie). Zdaniem wielu jakobin\xc3\xb3w przeniesienie wszystkich spraw (a zatem i wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w) do stolicy wymusza\xc5\x82o na Trybunale Rewolucyjnym znacz\xc4\x85ce przyspieszenia, a co za tym idzie uproszczenie procedur s\xc4\x85dowych. _NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi or\xc4\x99downikami ustawy byli Georges Couthon oraz Bertrand Bar\xc3\xa8re de Vieuzac, kt\xc3\xb3remu przypisuje si\xc4\x99 wypowied\xc5\xba o \xe2\x80\x9ekonieczno\xc5\x9bci wyczyszczenia wi\xc4\x99zie\xc5\x84\xe2\x80\x9d. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Couthon m\xc3\xb3wi\xc5\x82 o \xe2\x80\x9eunicestwianiu wrog\xc3\xb3w ojczyzny\xe2\x80\x9d w przedstawionym przez siebie ostatecznym projekcie prawa. Nie jest natomiast ca\xc5\x82kowicie wyja\xc5\x9bnione, na ile projekt by\xc5\x82 konsultowany w Komitetach i na ile zyska\xc5\x82 poparcie poszczeg\xc3\xb3lnych ich cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPostanowienia\n_START_PARAGRAPH_\nCel Trybuna\xc5\x82u Rewolucyjnego okre\xc5\x9blono jako ukaranie wrog\xc3\xb3w ludu, zdefiniowanych jako osoby d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85ce do zniszczenia wolno\xc5\x9bci. Ustawa zalicza\xc5\x82a do nich wszystkich okre\xc5\x9blanych przez wcze\xc5\x9bniejsze prawa jako konspirator\xc3\xb3w lub kontrrewolucjonist\xc3\xb3w, dodaj\xc4\x85c do tego poj\xc4\x99cia liczne nowe przewinienia, mi\xc4\x99dzy innymi rozprzestrzenianie fa\xc5\x82szywych informacji, utrudnianie aprowizacji Pary\xc5\xbca, perfidne nadu\xc5\xbcywanie uprawnie\xc5\x84 i deprawowanie moralno\xc5\x9bci narodu. Opr\xc3\xb3cz wyliczonych przest\xc4\x99pstw, ustawa pozwala\xc5\x82a na postawienie przed Trybuna\xc5\x82em Rewolucyjnym wszystkich os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re w dowolny spos\xc3\xb3b przeciwdzia\xc5\x82a\xc5\x82y wolno\xc5\x9bci, jedno\xc5\x9bci i bezpiecze\xc5\x84stwu b\xc4\x85d\xc5\xba utrudnia\xc5\x82y ich wzmocnienie. Wszyscy uznani za winnych podlegali karze \xc5\x9bmierci._NEWLINE_Ustawa zmieni\xc5\x82a te\xc5\xbc zasady post\xc4\x99powania karnego. Ka\xc5\xbcdy obywatel mia\xc5\x82 prawo i obowi\xc4\x85zek zatrzyma\xc4\x87 znanych sobie wrog\xc3\xb3w ludu i doprowadzi\xc4\x87 ich do urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w. Prowadzenie \xc5\x9bledztwa uznano za zb\xc4\x99dn\xc4\x85 formalno\xc5\x9b\xc4\x87. Sprawy badano od razu przed Trybuna\xc5\x82em Rewolucyjnym. Oskar\xc5\xbcyciel publiczny m\xc3\xb3g\xc5\x82 wprawdzie stwierdzi\xc4\x87, \xc5\xbce oskar\xc5\xbcenie jest bezpodstawne i zwolni\xc4\x87 podejrzanego, jednak dopiero po uzyskaniu zgody Komitetu Bezpiecze\xc5\x84stwa Powszechnego i Komitetu Ocalenia Publicznego. Podczas procesu dopuszczano dowody zar\xc3\xb3wno materialne, jak i \xe2\x80\x9emoralne\xe2\x80\x9d. Zakazano powo\xc5\x82ywania \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, podobnie jak \xc5\x9bledztwo nazwanych formalno\xc5\x9bci\xc4\x85, chyba \xc5\xbce by\xc5\x82o to konieczne do odkrycia wsp\xc3\xb3\xc5\x82winnych. Oskar\xc5\xbceni mieli prawo broni\xc4\x87 si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie sami. W efekcie z regu\xc5\x82y s\xc4\x85d og\xc5\x82asza\xc5\x82 wyrok wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na podstawie aktu oskar\xc5\xbcenia i mowy oskar\xc5\xbconego.\n_START_SECTION_\nKonsekwencje\n_START_PARAGRAPH_\nWej\xc5\x9bcie ustawy w \xc5\xbcycie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o we Francji okres wielkiego terroru. W ci\xc4\x85gu zaledwie 47 dni Trybuna\xc5\x82 Rewolucyjny skaza\xc5\x82 na \xc5\x9bmier\xc4\x87 1376 os\xc3\xb3b, podczas gdy od jego powstania 6 kwietnia 1793 r. takich wyrok\xc3\xb3w by\xc5\x82o 1251. Powszechne poczucie zagro\xc5\xbcenia doprowadzi\xc5\x82o do szybkiego upadku dyktatury Robespierre'a w przewrocie 9 thermidora z 27 lipca. Ustaw\xc4\x99 uchylono ju\xc5\xbc 1 sierpnia. W ustawie z 8 sierpnia 1794 (21 thermidora) Konwent zakaza\xc5\x82 stawiania przed Trybuna\xc5\x82em za czyny pope\xc5\x82nione przed przyj\xc4\x99ciem ustawy uznaj\xc4\x85cej je za przest\xc4\x99pstwo, z uzasadnieniem, \xc5\xbce dzia\xc5\x82ania ustaw wstecz zabrania Deklaracja Praw Cz\xc5\x82owieka i Obywatela."