b"\n_START_ARTICLE_\nHawr, miasto odbudowane przez Auguste\xe2\x80\x99a Perreta\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcony u uj\xc5\x9bcia Sekwany do kana\xc5\x82u La Manche Hawr mia\xc5\x82 zawsze strategiczne znaczenie, je\xc5\x9bli chodzi o dost\xc4\x99p l\xc4\x85dowy do Rouen i Pary\xc5\xbca. Decyzj\xc4\x99 o zbudowaniu w tym miejscu portu morskiego dla Rouen podj\xc4\x99to w 1517. Po rozpocz\xc4\x99ciu kolonizowania Ameryki przez Francuz\xc3\xb3w port ten zyska\xc5\x82 na znaczeniu. W 1541 kr\xc3\xb3l Francji Franciszek I podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 o rozbudowie portu. W XVII\xc2\xa0w. port w Hawrze rozwija\xc5\x82 po\xc5\x82\xc4\x85czenia handlowe z Ameryk\xc4\x85 i Afryk\xc4\x85, a pod koniec XVIII\xc2\xa0w. sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jednym z czterech g\xc5\x82\xc3\xb3wnych port\xc3\xb3w we Francji. W latach 1786\xe2\x80\x931830 zrealizowano kolejny plan rozbudowy portu, a w 1847 zbudowano po\xc5\x82\xc4\x85czenie kolejowe Pary\xc5\xbc \xe2\x80\x93 Rouen \xe2\x80\x93 Hawr. W 1852 wyburzono stare fortyfikacje, dzi\xc4\x99ki czemu powi\xc4\x99kszony zosta\xc5\x82 dziewi\xc4\x99ciokrotnie obszar miasta, kt\xc3\xb3rego ludno\xc5\x9b\xc4\x87 osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a 60\xc2\xa0000, a w przededniu II wojny \xc5\x9bwiatowej 190\xc2\xa0000. Wzrostowi demograficznemu towarzyszy\xc5\x82 rozw\xc3\xb3j przemys\xc5\x82u._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku II wojny \xc5\x9bwiatowej port w Hawrze by\xc5\x82 wykorzystywany przez armi\xc4\x99 brytyjsk\xc4\x85. Po zbombardowaniu miasta w maju 1940 przez Niemc\xc3\xb3w i kapitulacji Francji Brytyjczycy porzucili Hawr. Miasto zosta\xc5\x82o zaj\xc4\x99te przez Niemc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy przygotowywali si\xc4\x99 do ataku na Angli\xc4\x99. Z tego wzgl\xc4\x99du port i stocznie by\xc5\x82y bombardowane przez Brytyjczyk\xc3\xb3w. W kolejnych latach a\xc5\xbc do wrze\xc5\x9bnia 1944 roku miasto by\xc5\x82o nieustannie bombardowane przez aliant\xc3\xb3w, w efekcie czego jego centralny obszar zosta\xc5\x82 ca\xc5\x82kowicie zniszczony._NEWLINE_Plan odbudowy miasta podj\xc4\x99to jeszcze w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej. Kierownictwo projektu odbudowy obj\xc4\x85\xc5\x82 latem 1944 Auguste Perret, student, a nast\xc4\x99pnie wyk\xc5\x82adowca na paryskiej \xc3\x89cole des Beaux-Arts, maj\xc4\x85cy do\xc5\x9bwiadczenie w stosowaniu nowoczesnych technik \xc5\xbcelbetowych. Niekt\xc3\xb3re z jego wczesnych projekt\xc3\xb3w architektonicznych, jak mieszkania przy Rue Franklin w Pary\xc5\xbcu (1903) czy Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Notre-Dame w Le Raincy (1923) zosta\xc5\x82y uznane za arcydzie\xc5\x82a wczesnego modernizmu._NEWLINE_Plan odbudowy Hawru stanowi\xc5\x82 prze\xc5\x82om w integracji miejskich tradycji planistycznych z nowoczesn\xc4\x85 technologi\xc4\x85, architektur\xc4\x85 i urbanistyk\xc4\x85. W dziedzinie technologii charakterystyczne by\xc5\x82o zastosowanie systemu prefabrykacji, siatki modu\xc5\x82owej i innowacyjne wykorzystanie betonu. Bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99 warunki glebowe i wysoki poziom wody, zaproponowano budow\xc4\x99 ca\xc5\x82ego miasta na betonowej platformie usytuowanej oko\xc5\x82o 3,50 m nad poziomem gruntu. Projekty budynk\xc3\xb3w i otwartych przestrzeni zosta\xc5\x82y oparte na module siatki kwadratowej o boku 6,24 m. Parcele budowlane zosta\xc5\x82y wytyczone w oparciu o siatk\xc4\x99 o boku 100 m, cho\xc4\x87 niekt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone w wi\xc4\x99ksze partie. Zmniejszono przeci\xc4\x99tn\xc4\x85 g\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 zaludnienia z 2000 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w na hektar (w okresie przedwojennym) do 800._NEWLINE_Projekt odpowiada \xe2\x80\x9eneoklasycznym\xe2\x80\x9d za\xc5\x82o\xc5\xbceniom Perreta, w my\xc5\x9bl kt\xc3\xb3rych budynki tworz\xc4\x85 zamkni\xc4\x99te zespo\xc5\x82y, a ulice pozostaj\xc4\x85 ulicami. Kilka budynk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re nie zosta\xc5\x82y zniszczone w wyniku bombardowa\xc5\x84, w\xc5\x82\xc4\x85czono w now\xc4\x85 tkank\xc4\x99 miejsk\xc4\x85._NEWLINE_Wyznacznikami nowego stylu kszta\xc5\x82towania miasta s\xc4\x85: brama Porte Oc\xc3\xa9ane, tworz\xc4\x85ca monumentalne wej\xc5\x9bcie do Avenue Foch i zarazem wej\xc5\x9bcie do miasta od strony morza, plac \xc5\x9bw. Rocha (zbudowany na miejscu wcze\xc5\x9bniejszego parku publicznego i cmentarza), nowy ratusz (z 70-metrow\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x85) i ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. J\xc3\xb3zefa, kt\xc3\xb3rego konsekracja w 1964 zako\xc5\x84czy\xc5\x82a proces odbudowy miasta._NEWLINE_W 1995 rada miasta Hawr podj\xc4\x99\xc5\x82a inicjatyw\xc4\x99 ochrony kwarta\xc5\x82\xc3\xb3w miejskich zbudowanych przez Perreta; wyznaczono stref\xc4\x99 ochronn\xc4\x85 obejmuj\xc4\x85c\xc4\x85 ok. 250 ha. W 2001 miasto Hawr zyska\xc5\x82o status Miasta Artystycznego i Historycznego (Ville d'Art et d'Histoire), ze szczeg\xc3\xb3lnym uwzgl\xc4\x99dnieniem jego dziedzictwa w zakresie architektury wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej. W 2002 dorobek Perreta zosta\xc5\x82 zaprezentowany na wystawie w Mus\xc3\xa9e Malraux w Hawrze, a nast\xc4\x99pnie na wystawie w Pary\xc5\xbcu w 2004._NEWLINE_15 czerwca 2005 Komitet \xc5\x9awiatowego Dziedzictwa UNESCO podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 o wpisie odbudowanego centrum Hawru na list\xc4\x99 \xc5\x9bwiatowego dziedzictwa."