b'\n_START_ARTICLE_\n5 Brygada Saper\xc3\xb3w\n_START_SECTION_\nFormowanie i zmiany organizacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nBrygada zosta\xc5\x82a sformowana w pa\xc5\xbadzierniku 1944 w Narolu na podstawie rozkazu Naczelnego Dow\xc3\xb3dztwa Wojska Polskiego nr 41 z 6 pa\xc5\xbadziernika 1944 jako jednostka 3 Armii WP. Stan osobowy rekrutuje si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z 2-go Zapasowego Pu\xc5\x82ku Saper\xc3\xb3w z Jaros\xc5\x82awia. W dwa tygodnie po wydaniu rozkazu o sformowaniu Brygada liczy\xc5\x82a 16 oficer\xc3\xb3w i 5 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, a po miesi\xc4\x85cu ju\xc5\xbc 712 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, tj. oko\xc5\x82o 45% stanu etatowego, dopiero w ostatnich miesi\xc4\x85cach 1944 r. osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a 91% stanu etatowego tj. 1438 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. W grudniu 1944 Brygada posiada\xc5\x82a tylko 40% sprz\xc4\x99tu saperskiego, braki w broni zw\xc5\x82aszcza broni maszynowej by\xc5\x82y jeszcze wi\xc4\x99ksze. Po likwidacji armii podlega\xc5\x82a Dow\xc3\xb3dztwu Wojsk In\xc5\xbcynieryjnych WP._NEWLINE_Przysi\xc4\x99g\xc4\x99 \xc5\xbco\xc5\x82nierze brygady z\xc5\x82o\xc5\xbcyli 7 stycznia 1945 w Trawnikach._NEWLINE_Sztandar, ufundowany przez spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo E\xc5\x82ku, wr\xc4\x99czono 6 pa\xc5\xbadziernika 1945 w E\xc5\x82ku.\n_START_SECTION_\nOdznaka pami\xc4\x85tkowa\n_START_PARAGRAPH_\nminister obrony narodowej  Decyzj\xc4\x85   z 1994 r. zatwierdzi\xc5\x82 wz\xc3\xb3r odznaki pami\xc4\x85tkowej i wz\xc3\xb3r legitymacji wraz  z  regulaminem stanowi\xc4\x85cym podstaw\xc4\x99 jej nadawania._NEWLINE_Odznaka jest wzorowana na przedwojennej odznace 5. Pu\xc5\x82ku Saper\xc3\xb3w. Na okr\xc4\x85g\xc5\x82ej czarnej tarczy, z wystaj\xc4\x85c\xc4\x85 poza jej strza\xc5\x82k\xc4\x99 u podstawy w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci obwiedzionej szkar\xc5\x82atnym obramowaniem, wpisany zosta\xc5\x82 centralnie herb Szczecina \xe2\x80\x93 g\xc5\x82owa gryfa w z\xc5\x82otej koronie zwr\xc3\xb3cona w lewo, obramowana w\xc4\x85sk\xc4\x85 niebiesk\xc4\x85 lini\xc4\x85. Symetrycznie z lewej i prawej strony tarczy na wysoko\xc5\x9bci podstawy gryfa, umieszczone s\xc4\x85 dwie daty: \xe2\x80\x9e1921\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 rok powstania 5. Pu\xc5\x82ku Saper\xc3\xb3w i \xe2\x80\x9e1944\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 rok powstania 5. Brygady Saper\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re maj\xc4\x85 symbolizowa\xc4\x87 etapy i ci\xc4\x85g\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 dziedzictwa tradycji jednostki. W pole podstawy tarczy w kszta\xc5\x82cie strza\xc5\x82ki wpisano cyfr\xc4\x99 \xe2\x80\x9e5\xe2\x80\x9d utrzyman\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w kolorze szkar\xc5\x82atnym. Na drugim planie \xe2\x80\x93 w tle umieszczone zosta\xc5\x82y elementy zwi\xc4\x85zane z tradycj\xc4\x85 , charakterystyczna dla wojsk saperskich II RP: kotwica, skrzy\xc5\xbcowane u do\xc5\x82u \xe2\x80\x93 kilof z lewej i wios\xc5\x82o z prawej strony, a na g\xc3\xb3rze \xe2\x80\x93 bosak z lewej i wios\xc5\x82o z prawej strony, uzupe\xc5\x82nione dwoma karabinkami wystaj\xc4\x85cymi poza obr\xc4\x99b tarczy._NEWLINE_Odznaka wykonana jest technik\xc4\x85 warstwow\xc4\x85  z nierdzewnego metalu barwy srebrzystej lub patynowana, natomiast powierzchnia tarczy wraz                                    z umieszczonymi tam symbolami jest pokryta emali\xc4\x85. Wymiary odznaki: wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 4,3 cm, szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 3,5 cm.\n_START_SECTION_\nRelacje\n_START_PARAGRAPH_\nPo kr\xc3\xb3tkim przeszkoleniu sapersko-minerskim rozpocz\xc4\x99to pod  koniec grudnia 1944 r . przygotowania do przysi\xc4\x99gi  . Na pierwszym planie programu by\xc5\x82o szkolenie z musztry i tylko z musztry, a\xc5\xbc do znudzenia. W tym trudnym okresie dow\xc3\xb3dcami  pluton\xc3\xb3w, kompanii i batalion\xc3\xb3w  byli  oficerowie z Armii Radzieckiej, kt\xc3\xb3rzy w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci nie znali j\xc4\x99zyka polskiego. Mieli powa\xc5\xbcne trudno\xc5\x9bci w podawaniu komend wed\xc5\x82ug polskiego regulaminu. Na  kilka dni przed przysi\xc4\x99g\xc4\x85 przyby\xc5\x82 do sztabu brygady prawdziwy polski      oficer . Kiedy stan\xc4\x85\xc5\x82 przed frontem  pododdzia\xc5\x82\xc3\xb3w przedstawi\xc5\x82 si\xc4\x99 jako podporucznik Andrzej Wasilewski. Zrobi\xc5\x82 na wszystkich saperach ogromne wra\xc5\xbcenie. By\xc5\x82  umundurowany w polski  mundur oficerski z wszystkimi oznakami oficera przedwojennej armii polskiej. Wszystkie komendy podawa\xc5\x82 zgodnie z regulaminem WP. Byli\xc5\x9bmy dumni z tego, \xc5\xbce w\xc5\x82a\xc5\x9bnie on, ppor. Wasilewski przygotowywa\xc5\x82 nas do t e j wa\xc5\xbcnej w \xc5\xbcyciu przysi\xc4\x99gi   wojskowej. I nadszed\xc5\x82 upragniony dzie\xc5\x84 7 stycznia 1945 r . Ca\xc5\x82y stan osobowy 5 In\xc5\xbcynieryjnej Brygady Saper\xc3\xb3w sk\xc5\x82ada\xc5\x82 w Trawnikach ko\xc5\x82o Lublina uroczyst\xc4\x85 przysi\xc4\x99g\xc4\x99  , kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przy j\xc4\x85\xc5\x82 zast\xc4\x99pca Naczelnego Dow\xc3\xb3dcy Wojska Polskiego gen. Aleksander Zawadzki. Wyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do nas z przem\xc3\xb3wieniem. Po raz pierwszy w \xc5\xbcyciu zobaczy\xc5\x82em polskiego genera\xc5\x82a, w polskim mundurze, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3wi\xc5\x82 polskim j\xc4\x99zykiem. Tego nie da s i\xc4\x99 zapomnie\xc4\x87. To by\xc5\x82o przem\xc3\xb3wienie skierowane bezpo\xc5\x9brednio do serc   \xc5\xbco\xc5\x82nierskich, do polskich saper\xc3\xb3w. Niekt\xc3\xb3rzy   p\xc5\x82akali ze wzruszenia. By\xc5\x82o ono nam bardzo potrzebne, pokrzepiaj\xc4\x85ce ducha, bo czasy by\xc5\x82y ci\xc4\x99\xc5\xbckie i trudne, wy\xc5\xbcywienie kiepskie, mundury drelichowe, ciep\xc5\x82ej bielizny nie by\xc5\x82o, a zima sroga. Po tym przem\xc3\xb3wieniu poczuli\xc5\x9bmy  si\xc4\x99  w  pe\xc5\x82ni  warto\xc5\x9bciowymi \xc5\xbco\xc5\x82nierzami naszej armii.'