b'\n_START_ARTICLE_\nCzarnowski\n_START_PARAGRAPH_\nCzarnowski (Wika-Czarnowski, Sas odmienny) \xe2\x80\x93 kaszubski herb szlachecki, wed\xc5\x82ug Przemys\xc5\x82awa Pragerta odmiana herbu Sas.\n_START_SECTION_\nOpis herbu\n_START_PARAGRAPH_\nHerb wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 przynajmniej w trzech wariantach. Opisy z wykorzystaniem zasad blazonowania, zaproponowanych przez Alfreda Znamierowskiego:_NEWLINE_Czarnowski I (Wika-Czarnowski, Sas odmienny): W polu czerwonym nad p\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcycem z\xc5\x82otym z twarz\xc4\x85 strza\xc5\x82a srebrna na opak mi\xc4\x99dzy dwiema takimi\xc5\xbc gwiazdami w pas. Klejnot: nad he\xc5\x82mem w koronie gwiazda srebrna. Labry: czerwone, podbite z\xc5\x82otem._NEWLINE_Czarnowski I a (Sas odmienny): W polu b\xc5\x82\xc4\x99kitnym nad p\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcycem srebrnym z twarz\xc4\x85 strza\xc5\x82a z\xc5\x82ota. Klejnot: nad he\xc5\x82mem w koronie gwiazda srebrna. Labry: b\xc5\x82\xc4\x99kitne, podbite srebrem._NEWLINE_Czarnowski II (Wika-Czarnowski, Sas odmienny): W polu b\xc5\x82\xc4\x99kitnym nad p\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcycem z\xc5\x82otym z twarz\xc4\x85 taka\xc5\xbc strza\xc5\x82a mi\xc4\x99dzy dwiema gwiazdami z\xc5\x82otymi w pas. Klejnot: nad he\xc5\x82mem w koronie rami\xc4\x99 zbrojne, wzniesione do ci\xc4\x99cia, na pi\xc4\x99ciu pi\xc3\xb3rach strusich. Labry: b\xc5\x82\xc4\x99kitne, podbite z\xc5\x82otem.\n_START_SECTION_\nNajwcze\xc5\x9bniejsze wzmianki\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie warianty wymieniane przez Nowego Siebmachera. Wariant pierwszy dodatkowo wymieniaj\xc4\x85 Ledebur (Adelslexikon der preussichen Monarchie von...) oraz Atanazy Wika-Czarnowski (Historia rodu Czarnowskich).\n_START_SECTION_\nRodzina Czarnowskich\n_START_PARAGRAPH_\nCzarnowski to popularne na Pomorzu nazwisko szeroko rozrodzonej szlachty. Pochodzi ono od wsi Czarnowo ko\xc5\x82o Brus. Rodzina notowana od 1570 (wzmianka o w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielach wsi: Matthias Rumel, dw\xc3\xb3ch Johannes\xc3\xb3w, Gregorius, Bartholomaeus, Woiczech, Urbanus Czarnowscy oraz Urbanus Czabinski i Matthias Wnuck). Nazwiska Rumel i Wnuk uwa\xc5\xbcano w latach p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych za przydomki Czarnowskich, chocia\xc5\xbc zar\xc3\xb3wno Rumel i Wnuk jak i Czabi\xc5\x84ski to przedstawiciele zapewne oddzielnych rodzin. W latach 1694, 1747, 1754 odnotowywano Dolnych-Czarnowskich, a w 1648 Dolny jako samodzielne nazwisko. W latach 1600, 1602 i 1621 odnotowano Maczka-Czarnowskich. Niewykluczone, \xc5\xbce wspomniany wcze\xc5\x9bniej Rumel by\xc5\x82 w rzeczywisto\xc5\x9bci pochodzenia obcego; istnia\xc5\x82a niemiecka rodzina Rumel w Kurlandii. Rumel-Czarnowskich odnotowywano opr\xc3\xb3cz 1570 stale pocz\xc4\x85wszy od 1609. Uklej-Czarnowscy byli notowani w 1626, 1772. Najbardziej znani s\xc4\x85 Wika-Czarnowscy, notowani od XVII wieku (po raz pierwszy w 1609, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej 1612, 1614, 1621, 1622, 1626, Johannes de Wika-Czarnowski). Rodzina ta, opr\xc3\xb3cz dzia\xc5\x82u w Czarnowie, posiada\xc5\x82a te\xc5\xbc dzia\xc5\x82y we wsiach: P\xc3\xb3\xc5\x82czno, Os\xc5\x82awa D\xc4\x85browa i Czarna D\xc4\x85browa. Cz\xc5\x82onkowie rodu s\xc4\x85 znani a\xc5\xbc po wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesno\xc5\x9b\xc4\x87. Istniej\xc4\x85 wzmianki z nast\xc4\x99puj\xc4\x85cych lat: 1745 (Piotr, Marcin, Kazimierz Wilhelm Wika-Czarnowscy), 1759-1812 (Jakub Wilhelm von Czarnowski, pu\xc5\x82kownik pruski, zmar\xc5\x82y w czasie odwrotu spod Moskwy), 1869 (Adolf, Rudolf Wika-Czarnowscy). Synowie Rudolfa zapisali si\xc4\x99 w historii Pomorza. Alojzy Wika-Czarnowski (1874-1961), nauczyciel i dzia\xc5\x82acz spo\xc5\x82eczny, oraz Anastazy Wika-Czarnowski (1877-1940), autor monografii o historii rodziny, naczelnik urz\xc4\x99du Pocztowego nr 1 w Gda\xc5\x84sku, rozstrzelany przez Niemc\xc3\xb3w w 1940. Z Wika-Czarnowskich wywodzili si\xc4\x99 jeszcze: Ausgustyn (1809-1876), ksi\xc4\x85dz, dzia\xc5\x82acz spo\xc5\x82eczny, organizator Banku Ludowego w Brusach, agitator Powstania Styczniowego na tych terenach, jego bratanek tego samego imienia (1861-1934), dentysta, spo\xc5\x82ecznik, homeopata, wydawca Przewodnika Zdrowia oraz Maksymilian (1841-1899), ksi\xc4\x85dz, dzia\xc5\x82acz patriotyczny. Od ko\xc5\x84ca XVIII wieku znana jest ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba Weiss (Wys)-Czarnowskich (1772, J\xc3\xb3zef Weiss-Czarnowski). Ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba ta ma by\xc4\x87 jednego pochodzenia z Witkami. Notowani s\xc4\x85 tak\xc5\xbce Z\xc5\x82osz-Czarnowscy (1746, 1752), mieszkaj\xc4\x85cy w Czapiewicach, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce przej\xc4\x99li przydomek od Czapiewskich. Czarnowscy, ale bez przydomk\xc3\xb3w notowani s\xc4\x85 w innych wsiach kaszubskich: Barchnowo, Piesienica, Turowo, Koziczkowo, M\xc5\x9bciszewice, Pa\xc5\x82ubice, Pob\xc5\x82ocie, Puzdrowo, \xc5\xbburomino, Glincz. W 1772 wymieniani s\xc4\x85 Jakub Czarnowski z Osowa, J\xc3\xb3zef Czarnowski z Piesienicy, Antoni Czarnowski, bernardyn z klasztoru ko\xc5\x82o Cz\xc5\x82uchowa. Od nazwiska Czarnowski pochodzi\xc4\x87 ma Karnowski. Tego nazwiska by\xc5\x82 Jan Karnowski, poeta i dzia\xc5\x82acz kaszubski.\n_START_SECTION_\nHerbowni\n_START_PARAGRAPH_\nCzarnowski (Carnowski, Ciarnowski, Czarnowsky, Karnowski). Rodzina u\xc5\xbcywa\xc5\x82a ponadto przydomk\xc3\xb3w: Rumel, Wnuk, Dolny, Maczka (Maszka), M\xc4\x85dry, Nadolny, Uklej (Ukleja), Weiss (Wys, Wyt), Wika, Witk (Witek) i Z\xc5\x82osz._NEWLINE_Herb Czarnowski w wariancie podstawowym u\xc5\xbcywany by\xc5\x82 przez Wika-Czarnowskich w XVIII-XIX stuleciu. Wariant Ia zanotowano jako herb Czarnowskich osiad\xc5\x82ych w XIX wieku w Ksi\xc4\x99stwie Nassau, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w prowincji Hessen-Nassau. Wariant II przypisywano Czarnowskim bez okre\xc5\x9blenia ga\xc5\x82\xc4\x99zi rodziny. Rumel-Czarnowscy mogli u\xc5\xbcywa\xc4\x87 herbu Czarnowski III._NEWLINE_Czarnowskich z Kaszub mylono z Czarnowskimi z Mazowsza, herbu Grabie i przypisywano im ten herb. Czarnowscy bez przydomka i Nadolny-Czarnowscy u\xc5\xbcywali w XVI wieku herbu Pob\xc3\xb3g (1570, Wojciech Czarnowski). Weiss-Czarnowscy i niekt\xc3\xb3rzy Wika-Czarnowscy mieli u\xc5\xbcywa\xc4\x87 herbu Sas, nie wiadomo czy z odmian\xc4\x85.'