b'\n_START_ARTICLE_\nWariometr\n_START_SECTION_\nBudowa i spos\xc3\xb3b dzia\xc5\x82ania wariometru\n_START_PARAGRAPH_\nZe wzgl\xc4\x99du na budow\xc4\x99 rozr\xc3\xb3\xc5\xbcniamy wariometry mechaniczne i elektroniczne. Te ostatnie s\xc4\x85 zwykle zintegrowane z wysoko\xc5\x9bciomierzem. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wariometr\xc3\xb3w mechanicznych, mo\xc5\xbcemy natomiast wyr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 wariometr membranowy i wariometr skrzyde\xc5\x82kowy.\n_START_SECTION_\nWariometr membranowy\n_START_PARAGRAPH_\nZasada dzia\xc5\x82ania wariometru membranowego polega na pomiarze r\xc3\xb3\xc5\xbcnicy ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 pomi\xc4\x99dzy r\xc3\xb3\xc5\xbcnicow\xc4\x85 puszk\xc4\x85 membranow\xc4\x85, a szczeln\xc4\x85 obudow\xc4\x85 przyrz\xc4\x85du. Do puszki r\xc3\xb3\xc5\xbcnicowej jest doprowadzone ci\xc5\x9bnienie statyczne poprzez rurk\xc4\x99 umieszczon\xc4\x85 na zewn\xc4\x85trz statku powietrznego otwart\xc4\x85 w cz\xc4\x99\xc5\x9bci czo\xc5\x82owej, natomiast do szczelnej obudowy przyrz\xc4\x85du doprowadzane jest poprzez t\xc4\x85 sam\xc4\x85 rurk\xc4\x99 oraz kapilar\xc4\x99, czyli rurk\xc4\x99 w\xc5\x82oskowat\xc4\x85. Do obudowy ci\xc5\x9bnienie jest dostarczane z lekkim op\xc3\xb3\xc5\xbanieniem co powoduje powstanie r\xc3\xb3\xc5\xbcnicy ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 pomi\xc4\x99dzy obudow\xc4\x85, a puszk\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnicow\xc4\x85. Ro\xc5\xbcnica ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 powoduje liniowe ugi\xc4\x99cie puszki, kt\xc3\xb3re jest przekazywane proporcjonalnie na wskaz\xc3\xb3wk\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nWariometr skrzyde\xc5\x82kowy\n_START_PARAGRAPH_\nIstnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inny typ wariometru mechanicznego \xe2\x80\x93 wariometr skrzyde\xc5\x82kowy, kt\xc3\xb3ry nie posiada puszki aneroidowej, natomiast, kt\xc3\xb3rego komora podzielona jest na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 mi\xc4\x99dzy kt\xc3\xb3rymi umieszczone jest ruchome skrzyde\xc5\x82ko, w kt\xc3\xb3rym znajduje si\xc4\x99 szczelina. Do jednej z tych cz\xc4\x99\xc5\x9bci doprowadzony jest dajnik ci\xc5\x9bnienia statycznego. Wariometry te s\xc4\x85 bardziej czu\xc5\x82e, a w zwi\xc4\x85zku z tym, rzadziej stosowane w samolotach silnikowych, a cz\xc4\x99\xc5\x9bciej w szybowcach. Jako \xc5\xbce szczelinka ma wi\xc4\x99kszy przekr\xc3\xb3j ni\xc5\xbc kapilara w wariometrze membranowym, dla spowolnienia wyr\xc3\xb3wnywania ci\xc5\x9bnienia mi\xc4\x99dzy oboma cz\xc4\x99\xc5\x9bciami potrzebna jest wi\xc4\x99ksza obj\xc4\x99to\xc5\x9b\xc4\x87 powietrza w obudowie. Dlatego te\xc5\xbc, do cz\xc4\x99\xc5\x9bci wyr\xc3\xb3wnawczej wariometru, do\xc5\x82\xc4\x85czone jest naczynie wyr\xc3\xb3wnawcze zwane potocznie termosem.\n_START_SECTION_\nWariometr energii ca\xc5\x82kowitej\n_START_PARAGRAPH_\nEnergi\xc4\x99 statku powietrznego, tak jak ka\xc5\xbcdego innego cia\xc5\x82a fizycznego, mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na potencjaln\xc4\x85 \xe2\x80\x93 wynikaj\xc4\x85c\xc4\x85 z jego po\xc5\x82o\xc5\xbcenia (wysoko\xc5\x9bci na kt\xc3\xb3rej si\xc4\x99 znajduje), oraz na kinetyczn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 wynikaj\xc4\x85c\xc4\x85 z jego pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci. Energie te mo\xc5\xbcna wymienia\xc4\x87 mi\xc4\x99dzy sob\xc4\x85 \xe2\x80\x93 zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85c wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 kosztem pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci i zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85c pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87, kosztem wysoko\xc5\x9bci. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 wariometr\xc3\xb3w, wykorzystuj\xc4\x85c jedynie dajniki ci\xc5\x9bnienia statycznego, mierzy tylko zmiany energii potencjalnej statku, przy czym nie ma znaczenia, czy ta zmiana wynik\xc5\x82a ze zmiany pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci (zamiana energii), czy w wyniku wp\xc5\x82ywu czynnik\xc3\xb3w zewn\xc4\x99trznych \xe2\x80\x93 nosze\xc5\x84 lub dusze\xc5\x84._NEWLINE_Fakt ten jest istotny w szybownictwie, poniewa\xc5\xbc pilota szybowca zwykle bardziej interesuje to czy w rejonie przestrzeni, w kt\xc3\xb3rym si\xc4\x99 znajduje obecne s\xc4\x85 noszenia lub duszenia ni\xc5\xbc to, czy szybowiec faktycznie wznosi si\xc4\x99, czy opada. Bez tej informacji, znalezienie komin\xc3\xb3w termicznych by\xc5\x82oby mocno utrudnione. Aby rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 ten problem, w szybowcach stosuje si\xc4\x99 wariometry energii ca\xc5\x82kowitej (WEC, znane tak\xc5\xbce jako wariometry skompensowane)._NEWLINE_Ich dzia\xc5\x82anie polega na tym, \xc5\xbce do obwodu wyr\xc3\xb3wnawczego wariometru, do\xc5\x82\xc4\x85czona jest odpowiednio skalibrowana membrana (tzw. kompensator wariometru energii ca\xc5\x82kowitej, w skr\xc3\xb3cie KWEC), do kt\xc3\xb3rej z kolei doprowadzone jest ci\xc5\x9bnienie ca\xc5\x82kowite. Je\xc5\x9bli wi\xc4\x99c zmiany w ci\xc5\x9bnieniu statycznym wynika\xc4\x87 b\xc4\x99d\xc4\x85 ze zmiany pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci, to zostan\xc4\x85 one zniwelowane przez r\xc3\xb3wnoczesn\xc4\x85, wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 zmian\xc4\x99 w doprowadzonym do przeciwnej strony uk\xc5\x82adu ci\xc5\x9bnieniu ca\xc5\x82kowitym i odpowiednio skompensowany wariometr nie wyka\xc5\xbce \xc5\xbcadnej zmiany w energii ca\xc5\x82kowitej szybowca. Jednak\xc5\xbce w momencie zaistnienia noszenia lub duszenia, nast\xc4\x85pi zmiana w ci\xc5\x9bnieniu statycznym, kt\xc3\xb3rej nie towarzyszy\xc4\x87 b\xc4\x99dzie zmiana ci\xc5\x9bnienia ca\xc5\x82kowitego i wariometr wyka\xc5\xbce t\xc4\x99 zmian\xc4\x99, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c pilotowi np. rozpocz\xc4\x99cie kr\xc4\x85\xc5\xbcenia w kominie termicznym.'