b'\n_START_ARTICLE_\n\xc5\x9awi\xc4\x99ty Sawa\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nSawa urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99, jako trzeci syn tw\xc3\xb3rcy serbskiego pa\xc5\x84stwa Stefana Nemanji. Na chrzcie otrzyma\xc5\x82 imi\xc4\x99 Rastko (odpowiednik rosyjskiego Ro\xc5\x9bcis\xc5\x82awa). W wieku 15 lat zosta\xc5\x82, decyzj\xc4\x85 ojca, ksi\xc4\x99ciem humskim. Wed\xc5\x82ug \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 hagiograficznych Rastko zbieg\xc5\x82 jednak ze swojego ksi\xc4\x99stwa po nie wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc dw\xc3\xb3ch latach sprawowania w\xc5\x82adzy, pod wp\xc5\x82ywem spotkania z ruskim mnichem z monasteru \xc5\x9bw. Pantelejmona na Athosie. Uda\xc5\x82 si\xc4\x99 razem z nim do wymienionego monasteru, z kt\xc3\xb3rego przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 nast\xc4\x99pnie do klasztoru Watopedi w celu nauki j\xc4\x99zyka greckiego. Z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas wieczyste \xc5\x9bluby zakonne, przyjmuj\xc4\x85c imi\xc4\x99 Sawa._NEWLINE_W 1208 mnich Sawa, \xc5\xbcyj\xc4\x85cy na sta\xc5\x82e ju\xc5\xbc w serbskim monasterze Chilandar na Athosie, przyby\xc5\x82 do monasteru Studenica z relikwiami ojca, zmar\xc5\x82ego w 1200 na Athosie jako mnich Symeon i nieformalnie uznanego za \xc5\x9bwi\xc4\x99tego. Obj\xc4\x85\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 archimandryty monasteru Studenica, dla kt\xc3\xb3rego opracowa\xc5\x82 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ow\xc4\x85 regu\xc5\x82\xc4\x99, spisa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc \xc5\xbcywot ojca, kt\xc3\xb3rego w 1209 kanonizowa\xc5\x82. Doprowadzi\xc5\x82 do za\xc5\xbcegnania konfliktu mi\xc4\x99dzy bra\xc4\x87mi: Stefanem i Wukanem. W Serbii przebywa\xc5\x82 do 1216, gdy jego brat, wielki \xc5\xbcupan serbski Stefan o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Ann\xc4\x85 Dandolo, wnuczk\xc4\x85 do\xc5\xbcy weneckiego Enrico Dandolo. W ge\xc5\x9bcie protestu wyjecha\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas ponownie do klasztoru Chilandar. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z bratem nawi\xc4\x85za\xc5\x82 ponownie, gdy ten zmieni\xc5\x82 kierunek swojej polityki na probizantyjski. Przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas do autokefalizacji arcybiskupstwa serbskiego (potwierdzonej w 1229) i sam zosta\xc5\x82 jego pierwszym zwierzchnikiem (1219). W swojej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci umacnia\xc5\x82 zasad\xc4\x99 \xc5\x9bcis\xc5\x82ej wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy pa\xc5\x84stwa z Cerkwi\xc4\x85. Po czterech latach zrzek\xc5\x82 si\xc4\x99 tej godno\xc5\x9bci na rzecz ucznia, Arseniusza I._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 w Tyrnowie podczas powrotu z Nicei 14 stycznia 1235 r.\n_START_SECTION_\nDzie\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nSawa by\xc5\x82 oryginalnym tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 serbskiej literatury. Jest autorem tekst\xc3\xb3w religijnych, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych najbardziej znany jest \xc5\xbbywot Simeona i S\xc5\x82u\xc5\xbcba \xc5\x9bw. Simeonowi. Redagowa\xc5\x82 b\xc4\x85d\xc5\xba t\xc5\x82umaczy\xc5\x82 typikony (regu\xc5\x82y). Jest te\xc5\xbc autorem zbioru praw (Nomokanon) oraz regu\xc5\x82y czytania psa\xc5\x82terza. Razem z uczniami, jakich wobec siebie zgromadzi\xc5\x82, stworzy\xc5\x82 tzw. szko\xc5\x82\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99tosawsk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPatronat\n_START_PARAGRAPH_\nJest patronem Serb\xc3\xb3w oraz edukacji i medycyny.\n_START_SECTION_\nIkonografia\n_START_PARAGRAPH_\nW ikonografii \xc5\x9bw. Sawa przedstawiany jest w tradycyjnym typie \xc5\x9bwi\xc4\x99tego biskupa. Jest starym m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x85 z dosy\xc4\x87 d\xc5\x82ug\xc4\x85 brod\xc4\x85 (kasztanow\xc4\x85 lub siw\xc4\x85), cz\xc4\x99sto charakterystycznie r\xc3\xb3wno \xc5\x9bci\xc4\x99ta pod k\xc4\x85tem prostym. Odziany jest w liturgiczne szaty biskupie, zazwyczaj ozdobione du\xc5\xbcymi krzy\xc5\xbcami. Praw\xc4\x85 r\xc4\x99k\xc4\x99 unosi w b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwie, w lewej trzyma Ewangeli\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nKult\n_START_PARAGRAPH_\nJego nieformalny kult pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 natychmiast po \xc5\x9bmierci. Pochowany zosta\xc5\x82 w Cerkwi Czterdziestu M\xc4\x99czennik\xc3\xb3w w Tyrnowie._NEWLINE_6 maja 1237 r. z rozkazu kr\xc3\xb3la W\xc5\x82adys\xc5\x82awa cia\xc5\x82o \xc5\x9bwi\xc4\x99tego zosta\xc5\x82o przeniesione do klasztoru Mile\xc5\xa1eva._NEWLINE_Z tej okazji w 1237 r. jego nieznany z imienia ucze\xc5\x84 napisa\xc5\x82 S\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 na przeniesienie cia\xc5\x82a \xc5\x9bw. Savy, jedno z dzie\xc5\x82 \xc5\x9bredniowiecznej literatury serbskiej. Na zam\xc3\xb3wienie kr\xc3\xb3la Stefana Urosza I powsta\xc5\x82 hagiograficzny \xc5\xbbywot \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Sawy, napisany w po\xc5\x82owie wieku XIII (1243 lub 1254) przez atoskiego mnicha Domentijana._NEWLINE_Oficjalna kanonizacja Sawy odby\xc5\x82a si\xc4\x99 w 1253 r._NEWLINE_Imieniem Sawy nazwano dwa ordery serbskie: Order \xc5\x9bw. Sawy, ustanowiony w 1882 r. przez kr\xc3\xb3la Serbii Milana I i ko\xc5\x9bcielny Order \xc5\x9bw. Sawy, ustanowiony ok. 1976 przez Serbski Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Prawos\xc5\x82awny._NEWLINE_Kult \xc5\x9bw. Sawy jest \xc5\xbcywy szczeg\xc3\xb3lnie w Serbii oraz w\xc5\x9br\xc3\xb3d Serb\xc3\xb3w \xc5\xbcyj\xc4\x85cych poza granicami kraju. Uleg\xc5\x82 on znacznemu zmieszaniu z mitami narodowymi zwi\xc4\x85zanymi z t\xc4\x85 postaci\xc4\x85, co sprawia, i\xc5\xbc \xc5\x9bw. Sawa jest nie tylko czczony przez Serbski Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Prawos\xc5\x82awny, ale i gloryfikowany jako tw\xc3\xb3rca narodu serbskiego, zw\xc5\x82aszcza przez polityk\xc3\xb3w i filozof\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z koncepcj\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x99tosawia. W hagiograficznych opracowaniach po\xc5\x9bwi\xc4\x99conych tej postaci, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tekstach politycznych na ten temat, \xc5\x9bw. Sawa okre\xc5\x9blany by\xc5\x82 jako \xe2\x80\x9ezbiorowe imi\xc4\x99 narodu\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eojciec serbskiego narodu\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eagapista\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eaposto\xc5\x82\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9enajwi\xc4\x99kszy architekt bogocz\xc5\x82owieczej kultury prawos\xc5\x82awnej\xe2\x80\x9d. Biskup Miko\xc5\x82aj (Velimirovi\xc4\x87) uwa\xc5\xbca\xc5\x82 \xc5\x9bw. Saw\xc4\x99 za tw\xc3\xb3rc\xc4\x99 serbskiej my\xc5\x9bli narodowej i cz\xc5\x82owieka, kt\xc3\xb3ry najpe\xc5\x82niej \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 specyficzne cechy duchowo\xc5\x9bci chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiego Wschodu i Zachodu.'