b'\n_START_ARTICLE_\nKsi\xc4\x99ga Tobiasza\n_START_SECTION_\nNazwa ksi\xc4\x99gi\n_START_PARAGRAPH_\nOd imion dw\xc3\xb3ch g\xc5\x82\xc3\xb3wnych bohater\xc3\xb3w ksi\xc4\x99gi pochodz\xc4\x85 dwie nazwy: Ksi\xc4\x99ga Tobiasza (przyj\xc4\x99ta cz\xc4\x99\xc5\x9bciej w polskim pi\xc5\x9bmiennictwie) i Ksi\xc4\x99ga Tobita (jako The Book of Tobit obecna w pi\xc5\x9bmiennictwie angloj\xc4\x99zycznym).\n_START_SECTION_\nData, miejsce powstania i autor\n_START_PARAGRAPH_\nT\xc5\x82em ksi\xc4\x99gi s\xc4\x85 lata po deportacji plemienia Neftalego do Niniwy, stolicy Asyrii (ok. 733 p.n.e.). Z tre\xc5\x9bci wynika jednak, \xc5\xbce autor wie o zburzeniu Niniwy w 612 roku p.n.e.(Tb 14,15), a tak\xc5\xbce o odbudowaniu \xc5\x9awi\xc4\x85tyni Jerozolimskiej w 515 p.n.e. (Tb 14,5). Jako kanoniczne traktowane s\xc4\x85 ju\xc5\xbc ksi\xc4\x99gi prorockie (Amosa, Nahuma), za\xc5\x9b w\xc5\x9br\xc3\xb3d opisywanych zwyczaj\xc3\xb3w s\xc4\x85 te, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y miejsce dopiero po niewoli babilo\xc5\x84skiej, np. dziesi\xc4\x99cina. _NEWLINE_Prawdopodobn\xc4\x85 dat\xc4\x85 powstania ksi\xc4\x99gi jest 200-180 p.n.e., mog\xc5\x82a jednak powsta\xc4\x87 w oparciu o starsze opowiadania powsta\xc5\x82e w \xc5\x9brodowisku deportowanych do Asyrii._NEWLINE_Autor nie jest znany. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci utworu Tobit wypowiada si\xc4\x99 w pierwszej osobie, inne (np. historia podr\xc3\xb3\xc5\xbcy Tobiasza) s\xc4\x85 w trzeciej osobie.\n_START_SECTION_\nGatunek literacki\n_START_PARAGRAPH_\nIrene Nevey okre\xc5\x9bla ksi\xc4\x99g\xc4\x99 jako romans hebrajski, o fikcyjnym charakterze, kt\xc3\xb3ry podkre\xc5\x9blaj\xc4\x85 nie\xc5\x9bcis\xc5\x82o\xc5\x9bci historyczne. W ksi\xc4\x99dze te\xc5\xbc pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 dwa motywy ludowe: "wdzi\xc4\x99czni zmarli" oraz "potw\xc3\xb3r w komnacie panny m\xc5\x82odej".\n_START_SECTION_\nKanoniczno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nKsi\xc4\x99ga Tobiasza nie zosta\xc5\x82a w\xc5\x82\xc4\x85czona do kanonu hebrajskiego, a tym samym do protestanckiego. Katolicy uznaj\xc4\x85 j\xc4\x85 za jedn\xc4\x85 z ksi\xc4\x85g deuterokanonicznych. \xc5\x9aw. Hieronim ze Strydonu uznawa\xc5\x82 ksi\xc4\x99g\xc4\x99 Tobiasza za niekanoniczn\xc4\x85, jednak na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 jednego z przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 j\xc4\x85 do Wulgaty. \xc5\x9aw. Ambro\xc5\xbcy i Augustyn uznawali ksi\xc4\x99g\xc4\x99 za kanoniczn\xc4\x85, co potwierdzi\xc5\x82 synod w Hipponie (393 r.). _NEWLINE_Jako argument przeciwko kanoniczno\xc5\x9bci ksi\xc4\x99gi protestanci przywo\xc5\x82uj\xc4\x85 m.in. obecno\xc5\x9b\xc4\x87 w Ksi\xc4\x99dze Tobiasza element\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re uznaj\xc4\x85 za magiczne, czyli np. fragment, w kt\xc3\xb3rym Azariasz (anio\xc5\x82 Rafa\xc5\x82) nakazuje w celu odp\xc4\x99dzenia z\xc5\x82ego ducha spali\xc4\x87 rybi\xc4\x85 w\xc4\x85trob\xc4\x99 i serce.\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87 Ksi\xc4\x99gi\n_START_PARAGRAPH_\nKsi\xc4\x99ga opowiada o dziejach ojca i syna (aram. Tobi i Tobijah, lub gr. Tobit i Tobias - obydwa imiona t\xc5\x82umaczone wg Biblii Tysi\xc4\x85clecia na Tobiasz) z pokolenia Neftalego. Pocz\xc4\x85tek ksi\xc4\x99gi zawiera opis sprawiedliwego \xc5\xbcycia Tobiasza-ojca i uprowadzenie rodziny Tobiasza do Asyrii (734 p.n.e.), gdzie nara\xc5\xbca si\xc4\x99 on kr\xc3\xb3lowi Sennacherybowi przez potajemne grzebanie pomordowanych Izraelit\xc3\xb3w. _NEWLINE_Wskutek wypadku Tobiasz traci wzrok i zaczyna prosi\xc4\x87 Boga o \xc5\x9bmier\xc4\x87. Wkr\xc3\xb3tce potem przypomina sobie, i\xc5\xbc jeden z mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Medii jest mu winien 10 talent\xc3\xb3w srebra. Wysy\xc5\x82a wi\xc4\x99c swego syna, Tobiasza w podr\xc3\xb3\xc5\xbc do Medii, aby przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 ojca odebra\xc5\x82 d\xc5\x82ug. W podr\xc3\xb3\xc5\xbcy towarzyszy mu Azariasz, kt\xc3\xb3ry namawia Tobiasza-syna do \xc5\x9blubu z Sar\xc4\x85, pomaga w uwolnieniu jej od z\xc5\x82ego ducha, Asmodeusza i przekazuje mu spos\xc3\xb3b, w jaki mo\xc5\xbce uzdrowi\xc4\x87 \xc5\x9blepot\xc4\x99 ojca. Po powrocie do Niniwy, Azariasz okazuje si\xc4\x99 zes\xc5\x82anym przez Boga anio\xc5\x82em Rafa\xc5\x82em, przekazuje Tobiaszom rady i polecenia, m.in. aby spisali to, co ich spotka\xc5\x82o. Ksi\xc4\x99ga ko\xc5\x84czy si\xc4\x99 hymnem dzi\xc4\x99kczynnym Tobita o charakterze psalmu. Nast\xc4\x99pnie przedstawiona jest ostatnia wola Tobita oraz losy Tobiasza i jego rodziny.\n_START_SECTION_\nTeologia\n_START_PARAGRAPH_\nPrzes\xc5\x82anie ksi\xc4\x99gi ma charakter dydaktyczny i porusza problem odp\xc5\x82aty Bo\xc5\xbcej za ludzk\xc4\x85 wierno\xc5\x9b\xc4\x87. M\xc3\xb3wi, \xc5\xbce cierpienie nie stanowi kary, ale pr\xc3\xb3b\xc4\x99, a za wierno\xc5\x9b\xc4\x87 B\xc3\xb3g nagradza szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwym \xc5\xbcyciem. Zgodnie z ksi\xc4\x99g\xc4\x85, wzorem cz\xc5\x82owieka sprawiedliwego jest Tobit, kt\xc3\xb3ry dokonuje wielu uczynk\xc3\xb3w mi\xc5\x82osierdzia: rozdaje ja\xc5\x82mu\xc5\xbcn\xc4\x99, grzebie umar\xc5\x82ych, wynagradza pracownik\xc3\xb3w, zaleca te\xc5\xbc po\xc5\x9blubienie kobiety z bliskiej rodziny._NEWLINE_Ksi\xc4\x99ga wychwala cnoty rodzinne: pokazuje przyk\xc5\x82ady trzech udanych ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stw: Tobita i Anny, Raguela i Edny - oraz ich dzieci, Tobiasza i Sary. W modlitwie Sary (rozdzia\xc5\x82 3) oraz wsp\xc3\xb3lnej modlitwie Sary i Tobiasza (rozdzia\xc5\x82 8) ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo ukazane jest jako trwa\xc5\x82e, maj\xc4\x85ce na celu zrodzenie potomstwa i wzajemn\xc4\x85 pomoc. Modlitwa Sary i Tobiasza wykorzystywana jest przez Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Katolicki w liturgii sakramentu ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa, za\xc5\x9b jej fragment cytowany jest te\xc5\xbc w Katechizmie Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Katolickiego (nr 2361) jako jedyny fragment z Ksi\xc4\x99gi Tobiasza.'