b'\n_START_ARTICLE_\nAleksandra Kuja\xc5\x82owicz\n_START_PARAGRAPH_\nAleksandra Kuja\xc5\x82owicz, ps. Ole\xc5\x84ka (ur. 7 sierpnia 1909 roku w Poddub\xc3\xb3wku, zm. 26 kwietnia 1940 roku lesie ko\xc5\x82o wsi Szwajcaria) \xe2\x80\x93 polska nauczycielka, dzia\xc5\x82aczka spo\xc5\x82eczna, cz\xc5\x82onek Tymczasowej Rady Ziemi Suwalskiej \xe2\x80\x93 pierwszej organizacji konspiracyjnej dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cej na Suwalszczy\xc5\xbanie na pocz\xc4\x85tku II wojny \xc5\x9bwiatowej.\n_START_SECTION_\nDzieci\xc5\x84stwo i okres przedwojenny\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 7 sierpnia 1909 roku w Poddub\xc3\xb3wku ko\xc5\x82o Suwa\xc5\x82k w rodzinie Paw\xc5\x82a Kuja\xc5\x82owicza i \xc5\x81ucji z Banaszewskich. Po uko\xc5\x84czeniu szko\xc5\x82y powszechnej uczy\xc5\x82a si\xc4\x99 w Pa\xc5\x84stwowej Preparandzie Nauczycielskiej a nast\xc4\x99pnie w Pa\xc5\x84stwowym Seminarium Nauczycielskim w Suwa\xc5\x82kach, kt\xc3\xb3re uko\xc5\x84czy\xc5\x82a w 1932 roku. Pracowa\xc5\x82a jako nauczycielka w szko\xc5\x82ach powszechnych w Lizdejkach ko\xc5\x82o Rutki-Tartaku, Baka\xc5\x82arzewie i Jan\xc3\xb3wce ko\xc5\x82o Augustowa. Do wybuchu wojny dzia\xc5\x82a\xc5\x82a w Polskim Zwi\xc4\x85zku Zachodnim i anga\xc5\xbcowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w sprawy spo\xc5\x82eczne.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie wojny obronnej 1939 r. Suwalszczyzna zosta\xc5\x82a pocz\xc4\x85tkowo zaj\xc4\x99ta przez Armi\xc4\x99 Czerwon\xc4\x85 (25 wrze\xc5\x9bnia). Trzy dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Niemcy i ZSRR podpisa\xc5\x82y pakt o przyja\xc5\xbani i granicach, zgodnie z kt\xc3\xb3rym Suwa\xc5\x82ki i p\xc3\xb3\xc5\x82nocna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Puszczy Augustowskiej przypad\xc5\x82y w udziale III Rzeszy. Armia niemiecka wkroczy\xc5\x82a do Suwa\xc5\x82k 12 pa\xc5\xbadziernika 1939 roku. _NEWLINE_Po zaj\xc4\x99ciu Suwa\xc5\x82k przez Niemc\xc3\xb3w Aleksandra Kuja\xc5\x82owicz przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 do organizacji konspiracyjnej kpt. Stanis\xc5\x82awa Bielickiego, kt\xc3\xb3ry pod koniec wrze\xc5\x9bnia wraz z kilkoma podkomendnymi przyby\xc5\x82 na Suwalszczyzn\xc4\x99. Grupa ta by\xc5\x82a pierwsz\xc4\x85 w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej organizacj\xc4\x85 podziemn\xc4\x85 dzia\xc5\x82aj\xc4\x85c\xc4\x85 w tym rejonie. Bielicki przez pewien czas mieszka\xc5\x82 w domu rodzinnym Kuja\xc5\x82owicz\xc3\xb3w w Poddub\xc3\xb3wku, gdzie znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 tym samym kwatera grupy. Aleksandra Kuja\xc5\x82owicz przyj\xc4\x99\xc5\x82a w grupie pseudonim \xe2\x80\x9eOle\xc5\x84ka\xe2\x80\x9d. Organizacja, kt\xc3\xb3ra przyj\xc4\x99\xc5\x82a nazw\xc4\x99 Tymczasowa Rada Ziemi Suwalskiej, zajmowa\xc5\x82a si\xc4\x99 rozbudow\xc4\x85 siatki konspiracyjnej i zdobywaniem broni, kolporta\xc5\xbcem ulotek oraz zbieraniem informacji o si\xc5\x82ach niemieckich na Suwalszczy\xc5\xbanie. _NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1939 roku Aleksandra Kuja\xc5\x82owicz przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Suwa\xc5\x82k, gdzie zamieszka\xc5\x82a razem z kpt. Bielickim i jego \xc5\xbcon\xc4\x85 przy ul. Ko\xc5\x9bciuszki 47.\n_START_SECTION_\nAkcja \xe2\x80\x9eHa\xc5\x84cza\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku listopada 1939 roku rozpocz\xc4\x99to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przygotowania do przeprowadzenia akcji dywersyjnych. Pierwsza zaplanowana akcja otrzyma\xc5\x82a kryptonim \xe2\x80\x9eHa\xc5\x84cza\xe2\x80\x9d. Konspiratorzy zamierzali przeprowadzi\xc4\x87 zamach w kinie \xe2\x80\x9eFilmia\xe2\x80\x9d przy ulicy Ko\xc5\x9bciuszki 82, przeznaczonym tylko dla Niemc\xc3\xb3w . Przy u\xc5\xbcyciu podkopu pod budynkiem mia\xc5\x82 zosta\xc4\x87 umieszczony \xc5\x82adunek wybuchowy przeznaczony do zdetonowania w czasie premiery filmowej, na kt\xc3\xb3rej zgromadzi\xc5\x82oby si\xc4\x99 wielu Niemc\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nAresztowanie i \xc5\x9bmier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPlan zamachu nie powi\xc3\xb3d\xc5\x82 si\xc4\x99 z powodu aresztowania cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Tymczasowej Rady Ziemi Suwalskiej przez gestapo. Do dekonspiracji dosz\xc5\x82o dzi\xc4\x99ki informacjom przekazywanym przez cz\xc5\x82onka grupy, Zygmunta Majchrzaka, by\xc5\x82ego podoficera Korpus Ochrony Pogranicza i wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownika Abwehry (od 1935 roku). Aleksandra Kuja\xc5\x82owicz zosta\xc5\x82a aresztowana 16 listopada 1939 roku wraz z 12 innymi cz\xc5\x82onkami organizacji._NEWLINE_W czasie \xc5\x9bledztwa cz\xc5\x82onkowie organizacji byli bici i torturowani. Na pocz\xc4\x85tku kwietnia 1940 roku spraw\xc4\x99 skierowano do s\xc4\x85du dora\xc5\xbanego gestapo w Tyl\xc5\xbcy, kt\xc3\xb3ry 10 kwietnia skaza\xc5\x82 wszystkich aresztowanych na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci przez rozstrzelanie._NEWLINE_Aleksandra Kuja\xc5\x82owicz zosta\xc5\x82a rozstrzelana wraz z pozosta\xc5\x82ymi skazanymi 26 kwietnia 1940 roku o godzinie 18:00 w lesie w pobli\xc5\xbcu wsi Szwajcaria (obecnie osiedle Suwa\xc5\x82k) przy drodze z Suwa\xc5\x82k do Jeleniewa i pochowana w zbiorowej mogile.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nW miejscu egzekucji i poch\xc3\xb3wku konspirator\xc3\xb3w, wskazanym po wojnie przez miejscow\xc4\x85 ludno\xc5\x9b\xc4\x87, postawiono pomnik w postaci betonowej \xc5\x9bciany zwie\xc5\x84czonej krzy\xc5\xbcem. Mogi\xc5\x82a jest otoczona \xc5\xbceliwnym ogrodzeniem. Po\xc5\x9brodku pomnika znajduje si\xc4\x99 granitowa p\xc5\x82yta z nazwiskami zamordowanych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Tymczasowej Rady Ziemi Suwalskiej. Pomnik figuruje w rejestrze zabytk\xc3\xb3w wojew\xc3\xb3dztwa podlaskiego pod numerem A-952 z 15 kwietnia 1993 roku._NEWLINE_9 maja 1989 roku imi\xc4\x99 Aleksandry Kuja\xc5\x82owicz otrzyma\xc5\x82a Szko\xc5\x82a Podstawowa nr 6 w Suwa\xc5\x82kach. W szkolnej izbie pami\xc4\x99ci znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 dokumenty zwi\xc4\x85zane z patronk\xc4\x85. Aleksandr\xc4\x99 Kuja\xc5\x82owicz upami\xc4\x99tnia r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc hymn szko\xc5\x82y._NEWLINE_W maju 2013 roku z okazji 50-lecia Szko\xc5\x82y Podstawowej nr 6 Grupa Rekonstrukcji Historycznych \xe2\x80\x9eGarnizon Suwa\xc5\x82ki\xe2\x80\x9d dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ca przy Muzeum Okr\xc4\x99gowym w Suwa\xc5\x82kach przygotowa\xc5\x82a widowisko historyczne upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ce patronk\xc4\x99 szko\xc5\x82y._NEWLINE_26 kwietnia 2015 roku przy pomniku odby\xc5\x82y si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9bci upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ce 75. rocznic\xc4\x99 \xc5\x9bmierci cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Tymczasowej Rady Ziemi Suwalskiej. W uroczysto\xc5\x9bci udzia\xc5\x82 wzi\xc4\x99li m.in. kombatanci, uczniowie Szko\xc5\x82y Podstawowej nr 6 i harcerze._NEWLINE_Jej biogram znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w monografii "Wsie gminy Suwa\xc5\x82ki" z 2018 roku. We wspomnieniach by\xc5\x82a zdoln\xc4\x85, \xc5\x82adn\xc4\x85, pogodn\xc4\x85 i serdeczn\xc4\x85 osob\xc4\x85.'