b"\n_START_ARTICLE_\nOperacja Copperhead\n_START_PARAGRAPH_\nOperacja Copperhead (pierwotnie o nazwie kodowej \xe2\x80\x9eTelescope\xe2\x80\x9d) \xe2\x88\x92 operacja kontrwywiadu brytyjskiego MI5 w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej o dyskusyjnej skuteczno\xc5\x9bci. By\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 szeroko zakrojonej operacji Bodyguard, kt\xc3\xb3rej zadaniem by\xc5\x82o ukrycie przed Niemcami rzeczywistego celu alianckiej inwazji na kontynent europejski w czerwcu 1944 roku. \xe2\x80\x9eCopperhead\xe2\x80\x9d mia\xc5\x82a wprowadzi\xc4\x87 w b\xc5\x82\xc4\x85d wywiad niemiecki co do miejsca pobytu genera\xc5\x82a (p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego feldmarsza\xc5\x82ka) Bernarda Montgomery'ego. Na pomys\xc5\x82 przeprowadzenia operacji wpad\xc5\x82 oficer MI5 Dudley Clarke na pocz\xc4\x85tku roku 1944, po obejrzeniu ameryka\xc5\x84skiego filmu wojennego z 1943 roku pod tytu\xc5\x82em Five Graves to Cairo._NEWLINE_Montgomery by\xc5\x82 uwa\xc5\xbcany przez Niemc\xc3\xb3w za jednego z najlepszych dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w alianckich, kt\xc3\xb3ry \xe2\x88\x92 jak przewidywali \xe2\x88\x92 odegra kluczow\xc4\x85 rol\xc4\x99 w akcji forsowania kana\xc5\x82u La Manche (tak rzeczywi\xc5\x9bcie si\xc4\x99 sta\xc5\x82o, dowodzi\xc5\x82 od 6 czerwca 21 Grup\xc4\x85 Armii). Clarke i inni plani\xc5\x9bci z MI5 uznali, \xc5\xbce pojawienie si\xc4\x99 Montgomery'ego w przededniu inwazji poza Europ\xc4\x85 przekona przeciwnika, \xc5\xbce atak mo\xc5\xbce nast\xc4\x85pi\xc4\x87 gdzie indziej. Do odegrania roli genera\xc5\x82a wybrano podobnego do niego aktora Meyricka E. Cliftona-Jamesa, kt\xc3\xb3ry sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 kilkana\xc5\x9bcie godzin na obserwacji sposobu bycia Montgomery'ego. 27 maja 1944 roku James polecia\xc5\x82 do Gibraltaru, a nast\xc4\x99pnie do Algieru, pojawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 tam, gdzie \xe2\x88\x92 zdaniem kontrwywiadu aliant\xc3\xb3w \xe2\x88\x92 mogli go wypatrzy\xc4\x87 znani agenci niemieccy. Po zako\xc5\x84czeniu tej kr\xc3\xb3tkiej misji zosta\xc5\x82 przetransportowany do Kairu i tam, w ukryciu, doczeka\xc5\x82 chwili pojawienia si\xc4\x99 Montgomery'ego w Normandii._NEWLINE_Po wojnie Clifton-James napisa\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99, na podstawie kt\xc3\xb3rej nakr\xc4\x99cono film fabularny z nim samym w podw\xc3\xb3jnej roli g\xc5\x82\xc3\xb3wnej.\n_START_SECTION_\nRealizacja\n_START_PARAGRAPH_\nMandera, aktora z filmu Five Graves to Cairo, odnaleziono w Hollywood, ale okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 za wysoki. Drugi odkryty sobowt\xc3\xb3r zosta\xc5\x82 ranny w wypadku samochodowym. W ko\xc5\x84cu pp\xc5\x82k Jervis-Reid, szef sekcji operacji specjalnych B, zobaczy\xc5\x82 w czasopi\xc5\x9bmie News Chronicle zdj\xc4\x99cie aktora Meyricka Cliftona-Jamesa. James, przedwojenny australijski aktor, by\xc5\x82 w czasie wojny zatrudniony w Korpusie P\xc5\x82atniczym Royal Army. P\xc5\x82k David Niven, znany aktor brytyjski, zosta\xc5\x82 poproszony o skontaktowanie si\xc4\x99 z Jamesem i zaoferowanie mu do przejrzenia rzekomych scenariuszy przysz\xc5\x82ych film\xc3\xb3w wojennych. Dopiero po przybyciu na spotkanie James dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 jaka b\xc4\x99dzie jego prawdziwa rola._NEWLINE_James nie by\xc5\x82 dok\xc5\x82adnym sobowt\xc3\xb3rem Montgomery'ego. Podczas I wojny \xc5\x9bwiatowej utraci\xc5\x82 jeden z palc\xc3\xb3w, wi\xc4\x99c trzeba by\xc5\x82o dorobi\xc4\x87 mu sztuczny. Ponadto nigdy nie lata\xc5\x82 samolotem, wi\xc4\x99c zabrano go na przeja\xc5\xbcd\xc5\xbck\xc4\x99 by sprawdzi\xc4\x87, czy nie cierpi na chorob\xc4\x99 powietrzn\xc4\x85. Na koniec pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 problem z u\xc5\xbcywkami, bo James \xe2\x88\x92 w przeciwie\xc5\x84stwie do Motgomery'ego \xe2\x88\x92 pali\xc5\x82 i lubi\xc5\x82 wypi\xc4\x87, wi\xc4\x99c kierownictwo operacji obawia\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce to mo\xc5\xbce zniweczy\xc4\x87 ca\xc5\x82y plan. Jednak mimo wszystko i za przyzwoleniem Montgomery'ego, przyst\xc4\x85piono do realizacji. James \xe2\x88\x92 udaj\xc4\x85c wojskowego kierowc\xc4\x99 \xe2\x88\x92 sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 kilkana\xc5\x9bcie godzin w towarzystwie Montgomery'ego, by pozna\xc4\x87 jego charakterystyczne grymasy, gesty i pozy. Tak dobrze przyswoi\xc5\x82 sobie styl bycia orygina\xc5\x82u \xe2\x88\x92 d\xc5\x82ugi krok, zak\xc5\x82adanie r\xc4\x85k na plecy, energiczny spos\xc3\xb3b salutowania, a nawet szczypanie si\xc4\x99 w policzek w zamy\xc5\x9bleniu \xe2\x88\x92 \xc5\xbce nawet niekt\xc3\xb3rzy sztabowcy wojsk alianckich nie potrafili ich odr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87._NEWLINE_Realizatorzy planu rozpowszechniali informacje, \xc5\xbce Montgomery b\xc4\x99dzie podczas inwazji dowodzi\xc4\x87 ca\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 wojsk l\xc4\x85dowych, co by\xc5\x82o bliskie prawdy. Gdy przygotowania uko\xc5\x84czono, 26 maja James odlecia\xc5\x82 z bazy RAF w Northolt do Gibraltaru, gdzie wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82 nast\xc4\x99pnego dnia pod czujnym okiem niemieckiego punktu obserwacyjnego po drugiej stronie granicy z Hiszpani\xc4\x85. James zjad\xc5\x82 \xc5\x9bniadanie w towarzystwie brytyjskiego gubernatora, Sir Ralpha Eastwooda, po czym uda\xc5\x82 si\xc4\x99 ponownie na lotnisko. Do pa\xc5\x82acu gubernatora zaproszono w tym w\xc5\x82a\xc5\x9bnie czasie hiszpa\xc5\x84skiego rezydenta, Ignacio Molin\xc4\x99 P\xc3\xa9reza, o kt\xc3\xb3rym wiedziano, \xc5\xbce szpieguje dla Niemc\xc3\xb3w. Widz\xc4\x85c start samolotu \xe2\x80\x9egenera\xc5\x82a\xe2\x80\x9d P\xc3\xa9rez pospieszy\xc5\x82 na drug\xc4\x85 stron\xc4\x99 granicy, by zatelefonowa\xc4\x87 do agenta niemieckiego wywiadu._NEWLINE_James polecia\xc5\x82 do Algieru, gdzie przedefilowa\xc5\x82 otwarcie przez ca\xc5\x82e lotnisko, by nast\xc4\x99pnie odjecha\xc4\x87 na spotkanie z genera\xc5\x82em Maitlandem Wilsonem, rzekomo dla om\xc3\xb3wienia l\xc4\x85dowania wojsk alianckich w po\xc5\x82udniowej Francji. Wieczorem zosta\xc5\x82 przewieziony po cichu do odleg\xc5\x82ej willi, a nast\xc4\x99pnego dnia \xe2\x88\x92 ju\xc5\xbc w swoim w\xc5\x82asnym mundurze \xe2\x88\x92 odlecia\xc5\x82 do Kairu, gdzie trzymano go w ukryciu do chwili, gdy ujawniona zosta\xc5\x82a obecno\xc5\x9b\xc4\x87 prawdziwego Montgomery'ego we Francji. Tymczasem podw\xc3\xb3jni agenci w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej jeszcze przez kilka dni informowali wywiad niemiecki o obecno\xc5\x9bci Montgomery'ego na tym terenie.\n_START_SECTION_\nEfekty\n_START_PARAGRAPH_\nDok\xc5\x82adny efekt operacji \xe2\x80\x9eCopperhead\xe2\x80\x9d nie jest \xc5\x82atwy do podsumowania. Podr\xc3\xb3\xc5\xbc Jamesa by\xc5\x82a uwa\xc5\xbcnie \xc5\x9bledzona przez niemieckie dow\xc3\xb3dztwa najwy\xc5\xbcszego szczebla, a niekt\xc3\xb3rzy podw\xc3\xb3jni agenci byli proszeni o dalsze informacje o dzia\xc5\x82aniach Montgomery'ego. Nie ma jednak \xc5\xbcadnego dowodu, \xc5\xbce pojawienie si\xc4\x99 Montgomery'ego w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej zmieni\xc5\x82o niemiecki spos\xc3\xb3b widzenia. W filmie z roku 1958 udramatyzowano przebieg operacji wysy\xc5\x82aj\xc4\x85c za samolotem rzekomego Monty'ego my\xc5\x9bliwce Luftwaffe i dokonuj\xc4\x85c niemal udanego porwania \xe2\x80\x9egenera\xc5\x82a\xe2\x80\x9d przez niemieckich komandos\xc3\xb3w. W rzeczywisto\xc5\x9bci nic takiego nie mia\xc5\x82o miejsca; operacja przebiega\xc5\x82a zupe\xc5\x82nie spokojnie. Joshua Levine napisa\xc5\x82 w roku 2011, \xc5\xbce brak reakcji wyp\xc5\x82ywa\xc5\x82 z faktu przeprowadzenia akcji oko\xc5\x82o 10 dni przed D-Day i \xc5\xbce kr\xc3\xb3tka wizyta w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej nie przek\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 na zmian\xc4\x99 plan\xc3\xb3w inwazyjnych._NEWLINE_Inn\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 takiego stanu rzeczy mog\xc5\x82y by\xc4\x87 majowe poczynania niekontrolowanego przez aliant\xc3\xb3w agenta z Hiszpanii (sprzedawa\xc5\x82 Niemcom fikcyjne informacje wywiadowcze), kt\xc3\xb3ry przekaza\xc5\x82 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owe informacje o naradzie kilku wysokich rang\xc4\x85 alianckich oficer\xc3\xb3w w Gibraltarze. Z dokument\xc3\xb3w znalezionych po wojnie wynika, \xc5\xbce Niemcy uznali informacj\xc4\x99 za podejrzan\xc4\x85 i \xc5\xbce w ten sam spos\xc3\xb3b mogli podej\xc5\x9b\xc4\x87 do wizyty Montgomery'ego. Operacja \xe2\x80\x9eBodyguard\xe2\x80\x9d poczyni\xc5\x82a tyle zamieszania w niemieckich sztabach, \xc5\xbce pojawienie si\xc4\x99 Montgomery'ego w Gibraltarze niewiele tu zmienia\xc5\x82o. \xe2\x80\x9eArmia Pattona\xe2\x80\x9d, umieszczona przez \xe2\x80\x9eBodyguard\xe2\x80\x9d we wschodniej Anglii, upewni\xc5\x82a Hitlera i jego sztabowc\xc3\xb3w, gdzie nale\xc5\xbcy spodziewa\xc4\x87 si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnego uderzenia._NEWLINE_James nie mia\xc5\x82 powod\xc3\xb3w do rado\xc5\x9bci. Chocia\xc5\xbc w czasie trwania akcji p\xc5\x82acono mu tyle co Montgomery'emu (\xc2\xa310 dziennie), zadanie by\xc5\x82o wysoce stresuj\xc4\x85ce. Gdy Montgomery pokaza\xc5\x82 si\xc4\x99 na froncie w Normandii, James zosta\xc5\x82 odes\xc5\x82any do Anglii i do Korpusu P\xc5\x82atniczego z ostrze\xc5\xbceniem, by zachowa\xc5\x82 wszystko w tajemnicy. Oficer wywiadu Dennis Wheatley napisa\xc5\x82 w swych wspomnieniach, \xc5\xbce w jego odczuciu James zosta\xc5\x82 potraktowany \xe2\x80\x9eniegodziwie\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nOdniesienia w kulturze\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1954 James napisa\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 I Was Monty's Double, b\xc4\x99d\xc4\x85c\xc4\x85 zapisem ca\xc5\x82ej operacji. W 1958 roku w Hollywood powsta\xc5\x82 film pod tym samym tytu\xc5\x82em (re\xc5\xbcyseria John Guillermin), w kt\xc3\xb3rym James zagra\xc5\x82 samego siebie i Montgomery'ego, za\xc5\x9b John Mills oficera wywiadu."