b'\n_START_ARTICLE_\nAlexandre Exquemelin\n_START_PARAGRAPH_\nAlexandre Olivier Exquemelin (inna pisownia: Esquemeling, Exquemeling oraz Oexmelin; ur. ok. 1645, zm. po 1707) \xe2\x80\x93 chirurg i bukanier, p\xc5\x82ywaj\xc4\x85cy w XVII wieku po karaibskich wodach.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nNieznane jest jego pochodzenie, najprawdopodobniej by\xc5\x82 Holendrem, Flamandem, Breto\xc5\x84czykiem lub Francuzem. Przypuszczalnie mieszka\xc5\x82 w Harfleur, kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 na chirurga, a oryginalna pisownia jego nazwiska to Oexmelin. W 1666 roku uda\xc5\x82 si\xc4\x99 jako przedstawiciel Francuskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej na wysp\xc4\x99 Tortuga, po\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 na Morzu Karaibskim, u p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych wybrze\xc5\xbcy wyspy Haiti (zwanej w\xc3\xb3wczas Hispaniol\xc4\x85). By\xc5\x82a ona siedzib\xc4\x85 pirat\xc3\xb3w zwanych bukanierami. Po trzech latach s\xc5\x82u\xc5\xbcby do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do nich jako chirurg. P\xc5\x82ywa\xc5\x82 z kapitanem Henrym Morganem, jednym z najs\xc5\x82awniejszych pirat\xc3\xb3w tego okresu, m.in. uczestnicz\xc4\x85c w wyprawie, kt\xc3\xb3rej efektem by\xc5\x82o zdobycie i spl\xc4\x85drowanie Panamy. Przebywa\xc5\x82 w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich do 1674 roku, po czym powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 na pewien czas do Europy, a nast\xc4\x99pnie z powrotem uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do bukanier\xc3\xb3w. Jest te\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce po pierwszych trzech latach uprawiania piractwa zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 uczy\xc4\x87 (w Ameryce lub po powrocie do Europy) chirurgii, a lekarzem bukanier\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 dopiero podczas drugiego pobytu na Karaibach. W roku 1697 bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w zdobyciu Cartageny przez Francuz\xc3\xb3w. Nieznane s\xc4\x85 jego dalsze losy._NEWLINE_Exquemelin jest autorem dziennika, kt\xc3\xb3ry wyda\xc5\x82 w j\xc4\x99zyku niderlandzkim Jan ten Hoorn pod tytu\xc5\x82em De Americaensche Zee-Roovers w 1678 roku, w Amsterdamie. Praca jest cennym opisem dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci bukanier\xc3\xb3w w oparciu o informacje zdobyte przez Exquemelina, wzbogacone by\xc4\x87 mo\xc5\xbce o uwagi innego chirurga \xe2\x80\x93 Hendricka Smeeksa (podejrzewano nawet, \xc5\xbce jest to ta sama osoba, u\xc5\xbcywaj\xc4\x85ca pseudonimu)._NEWLINE_Ksi\xc4\x85\xc5\xbcka sta\xc5\x82a si\xc4\x99 bestselerem i zachowa\xc5\x82a popularno\xc5\x9b\xc4\x87 przez ca\xc5\x82e XVIII stulecie. Pierwotne holenderskie wydanie, w formacie octavo, by\xc5\x82o kosztownie wydane, z dwunastoma pe\xc5\x82nostronnicowymi rycinami \xe2\x80\x93 okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 jednak dobr\xc4\x85 inwestycj\xc4\x85, o czym \xc5\x9bwiadczy\xc5\x82y dodruki i t\xc5\x82umaczenia. Ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 przet\xc5\x82umaczono m.in. na j\xc4\x99zyk niemiecki (Die Americanische See-R\xc3\xa4uber, 1679), hiszpa\xc5\x84ski (Pirates de la America, dwa wydania: 1681 i 1682), angielski (Bucaniers of America, co najmniej osiem wyda\xc5\x84 w latach 1684\xe2\x80\x931704), francuski (Histoire des Aventuries, minimum sze\xc5\x9b\xc4\x87 wyda\xc5\x84 mi\xc4\x99dzy 1686 a 1713) oraz polski (Bukanierzy ameryka\xc5\x84scy, 1972). Exquemelin \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 lekki styl z opisami przyg\xc3\xb3d w egzotycznych, ma\xc5\x82o znanych miejscach, scenami walk, heroicznych wyczyn\xc3\xb3w i okrutnych tortur, pozwalaj\xc4\x85c czytelnikom identyfikowa\xc4\x87 si\xc4\x99 z odwa\xc5\xbcnymi bukanierami, kt\xc3\xb3rzy kochali bogactwa i wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Angielskie wydanie z 1695 uzupe\xc5\x82nia\xc5\x82o opowie\xc5\x9b\xc4\x87 Exquemelina o dodatkowe grafiki i drugi tom, zawieraj\xc4\x85cy przygody angielskich kapitan\xc3\xb3w. Ciekawostk\xc4\x85 jest fakt, \xc5\xbce Morgan, kt\xc3\xb3ry zrezygnowa\xc5\x82 z piractwa i zosta\xc5\x82 gubernatorem Jamajki, wytoczy\xc5\x82 angielskim wydawcom ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Exquemelina proces o znies\xc5\x82awienie, twierdz\xc4\x85c, \xc5\xbce stawia go ona w z\xc5\x82ym \xc5\x9bwietle, i proces ten wygra\xc5\x82.'