b'\n_START_ARTICLE_\nMaska antysmogowa\n_START_PARAGRAPH_\nMaska antysmogowa, maska przeciwsmogowa \xe2\x80\x93 okre\xc5\x9blenie stosowane wobec sprz\xc4\x99tu indywidualnej ochrony uk\xc5\x82adu oddechowego maj\xc4\x85cego chroni\xc4\x87 u\xc5\xbcytkownika przed szkodliwym dzia\xc5\x82aniem wysokich st\xc4\x99\xc5\xbce\xc5\x84 zanieczyszcze\xc5\x84 powietrza zw\xc5\x82aszcza w rejonach zurbanizowanych i przemys\xc5\x82owych. Dzia\xc5\x82anie masek antysmogowych polega na oczyszczaniu wdychanego powietrza z cz\xc4\x99\xc5\x9bci b\xc4\x85d\xc5\xba z wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci substancji niebezpiecznych, takich jak np. aerozole atmosferyczne.\n_START_SECTION_\nP\xc3\xb3\xc5\x82maski filtruj\xc4\x85ce\n_START_PARAGRAPH_\nP\xc3\xb3\xc5\x82maski filtruj\xc4\x85ce (tzw. maski przeciwpy\xc5\x82owe) stosowane s\xc4\x85 w szerokim zakresie prac, przy kt\xc3\xb3rych mog\xc4\x85 wydziela\xc4\x87 si\xc4\x99 cz\xc4\x85stki cia\xc5\x82 sta\xc5\x82ych (np. w postaci py\xc5\x82\xc3\xb3w), czy te\xc5\xbc alergeny b\xc4\x85d\xc5\xba aerozole biologiczne. W maskach tych ca\xc5\x82e wdychane powietrze przechodzi przez materia\xc5\x82 filtracyjny.\n_START_SECTION_\nP\xc3\xb3\xc5\x82maski filtruj\xc4\x85ce w Stanach Zjednoczonych\n_START_PARAGRAPH_\nW Stanach Zjednoczonych podzia\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\x82masek filtruj\xc4\x85cych okre\xc5\x9bla prawo federalne (42 CFR Part 84) i wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnione s\xc4\x85 trzy klasy: N, R i P (N \xe2\x80\x93 brak szczelno\xc5\x9bci wzgl\xc4\x99dem olej\xc3\xb3w, R \xe2\x80\x93 szczelne wobec olej\xc3\xb3w, P \xe2\x80\x93 olejoodporne), a dla ka\xc5\xbcdej z klas \xe2\x80\x93 trzy poziomy skuteczno\xc5\x9bci (95%, 99% i 99,97%), przy czym maski klasy R przeznaczone s\xc4\x85 do u\xc5\xbcytku jednorazowego (podczas jednej zmiany 8-godzinnej), a maski N i P mog\xc4\x85 by\xc4\x87 maskami wielokrotnego u\xc5\xbcytku. Organem powo\xc5\x82anym do certyfikowania masek jest National Institute for Occupational Safety and Health.\n_START_SECTION_\nZastosowanie masek do zmniejszenia nara\xc5\xbcenia na zanieczyszczenia powietrza\n_START_PARAGRAPH_\nNie istniej\xc4\x85 \xc5\xbcadne zalecenia dotycz\xc4\x85ce tego, jakich \xc5\x9brodk\xc3\xb3w ochrony powinny u\xc5\xbcywa\xc4\x87 osoby nara\xc5\xbcone na zanieczyszczenia powietrza. Ponadto obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce normy i uregulowania dotycz\xc4\x85 masek przeznaczonych do zmniejszenia nara\xc5\xbcenia zawodowego, nie ma za\xc5\x9b norm odnosz\xc4\x85cych si\xc4\x99 do masek przeznaczonych dla og\xc3\xb3\xc5\x82u ludno\xc5\x9bci w celu ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza. Jednak\xc5\xbce do ograniczenia nara\xc5\xbcenia ludno\xc5\x9bci na py\xc5\x82y wykorzystywane mog\xc4\x85 by\xc4\x87 maski filtruj\xc4\x85ce spe\xc5\x82niaj\xc4\x85ce istniej\xc4\x85ce normy dotycz\xc4\x85ce bezpiecze\xc5\x84stwa pracy. Wa\xc5\xbcne jest jednak przy tym, aby maska by\xc5\x82o poprawnie za\xc5\x82o\xc5\xbcona i odpowiednio dopasowana, by unikn\xc4\x85\xc4\x87 nieszczelno\xc5\x9bci i wdychania nieprzefiltrowanego powietrza. W lutym 2017 roku Centralny Instytut Ochrony Pracy wyda\xc5\x82 komunikat, w kt\xc3\xb3rym stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce w przypadku nara\xc5\xbcenia na wysokie st\xc4\x99\xc5\xbcenia py\xc5\x82\xc3\xb3w, zalecane mo\xc5\xbce by\xc4\x87 stosowanie przez cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 os\xc3\xb3b p\xc3\xb3\xc5\x82masek filtruj\xc4\x85cych. Ostrzeg\xc5\x82 przy tym przed stosowaniem masek niespe\xc5\x82niaj\xc4\x85cych norm. O ile maski filtruj\xc4\x85ce zdolne zmniejszy\xc4\x87 nara\xc5\xbcenie na py\xc5\x82y s\xc4\x85 powszechnie dost\xc4\x99pne, o tyle nie ma poch\xc5\x82aniaczy, kt\xc3\xb3re zapewni\xc5\x82yby ochron\xc4\x99 przed wszystkimi zanieczyszczeniami gazowymi obecnymi w powietrzu.\n_START_SECTION_\nMaski do u\xc5\xbcytku og\xc3\xb3lnego, chirurgiczne, rowerowe czy chusty\n_START_PARAGRAPH_\nDo \xc5\x9brodk\xc3\xb3w ochrony dr\xc3\xb3g oddechowych, kt\xc3\xb3re nie s\xc4\x85 zalecane w przypadku zanieczyszcze\xc5\x84 powietrza nale\xc5\xbc\xc4\x85 m.in. maski chirurgiczne, gdy\xc5\xbc przeznaczone s\xc4\x85 do ochrony przed kroplami lub cz\xc4\x85stkami o \xc5\x9brednicy wi\xc4\x99kszej ni\xc5\xbc 100\xc2\xa0\xce\xbcm. Nieskuteczne mog\xc4\x85 by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc chusty b\xc4\x85d\xc5\xba maski produkowane dla og\xc3\xb3\xc5\x82u spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa, np. maski dla rowerzyst\xc3\xb3w. W 2009 roku przeprowadzono badania z wykorzystaniem m.in. p\xc3\xb3\xc5\x82maski filtruj\xc4\x85cej klasy FFP1 oraz kilku masek przeznaczonych dla rowerzyst\xc3\xb3w. Maski przeznaczone dla rowerzyst\xc3\xb3w okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 by\xc4\x87 przynajmniej kilkukrotnie mniej skuteczne \xe2\x80\x93 penetracja rz\xc4\x99du 15\xe2\x80\x9345% w por\xc3\xb3wnaniu do 3,4% dla maski filtruj\xc4\x85cej FFP1. W po\xc5\x82udniowokorea\xc5\x84skim badaniu z 2014 roku sprawdzono skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 44 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych dost\xc4\x99pnych masek wed\xc5\x82ug norm miejscowych i ameryka\xc5\x84skich (NIOSH). Maski przeznaczone do u\xc5\xbcytku og\xc3\xb3lnego (indywidualnej ochrony przed zanieczyszczeniami powietrza) charakteryzowa\xc5\x82y si\xc4\x99 \xc5\x9bredni\xc4\x85 penetracj\xc4\x85 rz\xc4\x99du 45\xe2\x80\x9377%, a chusty \xe2\x80\x93 niemal 100%. Zdaniem autor\xc3\xb3w badania, \xc5\x9brodki te nie mia\xc5\x82y w praktyce \xc5\xbcadnych funkcji ochronnych.\n_START_SECTION_\nMaski z filtrem \xe2\x80\x9etypu HEPA\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nHEPA to rodzaj filtra, kt\xc3\xb3ry (wed\xc5\x82ug standardu ameryka\xc5\x84skiej Occupational Safety and Health Administration) filtruje przynajmniej 99,97% cz\xc4\x85stek sta\xc5\x82ych o \xc5\x9brednicy 0,3\xc2\xa0\xce\xbcm. Standard ten wskazuje jednocze\xc5\x9bnie, \xc5\xbce odpowiednikami tego rodzaju filtra s\xc4\x85 certyfikowane przez NIOSH filtry N100, R100 i P100 stosowane w maskach filtruj\xc4\x85cych. Oznaczenie HEPA stosowane jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w przypadku filtr\xc3\xb3w stosowanych w aparatach z wymuszonym obiegiem powietrza (PAPR) certyfikowanych przez NIOSH. W Unii Europejskiej natomiast termin HEPA stosuje si\xc4\x99 w odniesieniu do filtr\xc3\xb3w powietrza stosowanych w wentylacji, klimatyzacji czy procesach technicznych (m.in. w normie EN 1822-1:2009). W sprzeda\xc5\xbcy znajduje si\xc4\x99 jednak wiele produkt\xc3\xb3w reklamowanych jako zawieraj\xc4\x85cych filtry \xe2\x80\x9etypu HEPA\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9eHEPA-Type\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eHEPA-like\xe2\x80\x9d itp.), kt\xc3\xb3re jednak nie spe\xc5\x82niaj\xc4\x85 \xc5\xbcadnych norm, a skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 tego typu filtr\xc3\xb3w dla cz\xc4\x85stek 0,3\xc2\xa0\xce\xbcm mo\xc5\xbce by\xc4\x87 w rzeczywisto\xc5\x9bci mniejsza ni\xc5\xbc 55%. Maski maj\xc4\x85ce zawiera\xc4\x87 filtr HEPA s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc polecane w mediach jako \xc5\x9brodki ochrony przed smogiem.\n_START_SECTION_\nMaski nieposiadaj\xc4\x85ce wymaganych oznacze\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nW sprzeda\xc5\xbcy dost\xc4\x99pne s\xc4\x85 te\xc5\xbc maski, kt\xc3\xb3re wygl\xc4\x85dem przypominaj\xc4\x85 maski filtruj\xc4\x85ce, jednak nie posiadaj\xc4\x85 znaku CE b\xc4\x85d\xc5\xba oznaczenia normy. Niekiedy mog\xc4\x85 one na opakowaniu zawiera\xc4\x87 informacj\xc4\x99 o tym, ze nie chroni\xc4\x85 uk\xc5\x82adu oddechowego. Zdarza si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc, \xc5\xbce producenci wykorzystuj\xc4\x85 tylko cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wymaganych oznacze\xc5\x84, stosuj\xc4\x85 oznaczenia \xc5\x82udz\xc4\x85co podobne do wymaganych przez normy b\xc4\x85d\xc5\xba te\xc5\xbc zapewniaj\xc4\x85 o zgodno\xc5\x9bci masek z normami mimo braku odpowiednich wymaganych bada\xc5\x84.'