b'\n_START_ARTICLE_\nRuda (Ruda \xc5\x9al\xc4\x85ska)\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza wzmianka o Rudzie pochodzi z 1295 roku. Jest wtedy wymieniana w Rejestrze ujazdowskim, czyli spisie d\xc3\xb3br biskupstwa wroc\xc5\x82awskiego._NEWLINE_W\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami wsi byli mi\xc4\x99dzy innymi: Rudzcy, Giera\xc5\x82towscy, baron von Stechow, hrabia von Ballestrem._NEWLINE_W 1497 roku wzmiankowany jest tu zamek, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przekszta\xc5\x82cony w rezydencj\xc4\x99 pa\xc5\x82acow\xc4\x85._NEWLINE_Huta o\xc5\x82owiu w Rudzie powsta\xc5\x82a ju\xc5\xbc przed rokiem 1401, natomiast ku\xc5\xbanica \xc5\xbcelaza \xe2\x80\x9eRuda\xe2\x80\x9d jest wzmiankowana w 1642 r. To w\xc5\x82a\xc5\x9bnie od jej nazwy pochodzi nazwa miejscowo\xc5\x9bci._NEWLINE_Wybudowano tu najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 hut\xc4\x99 cynku w Europie Wschodniej. Nosi\xc5\x82a nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x9eCarlsh\xc3\xbctte\xe2\x80\x9d (Huta Karol), a dzia\xc5\x82a\xc5\x82a w latach 1816-1908. Obok huty w 1855 r. powsta\xc5\x82a huta \xc5\xbcelaza \xe2\x80\x9eBertha\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nPrzed I wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nW 1770 roku utworzono kopalnie \xe2\x80\x9eBrandeburg\xe2\x80\x9d (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej \xe2\x80\x9eWawel\xe2\x80\x9d), by\xc5\x82a to jedna z pierwszych kopalni w\xc4\x99gla kamiennego na G\xc3\xb3rnym \xc5\x9al\xc4\x85sku. W 1841 r. uruchomiono wydobycie w kopalni \xe2\x80\x9eWolfgang\xe2\x80\x9d (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej \xe2\x80\x9eWalenty\xe2\x80\x9d). Obydwie kopalnie po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 w jedn\xc4\x85 w roku 1931. W 1913 roku powsta\xc5\x82a kolejna kopalnia \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eGraf Franz\xe2\x80\x9d. W 1916 roku powsta\xc5\x82a koksownia \xe2\x80\x9eWolfgang\xe2\x80\x9d (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej \xe2\x80\x9eWalenty\xe2\x80\x9d). Natomiast rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powsta\xc5\x82a elektrownia \xe2\x80\x9eNikolaus\xe2\x80\x9d (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej \xe2\x80\x9eMiko\xc5\x82aj\xe2\x80\x9d)._NEWLINE_Elektryczne o\xc5\x9bwietlenie w Rudzie doprowadzono w 1889 r., by\xc5\x82a to pierwsza wiejska gmina Rzeszy Niemieckiej, gdzie tak\xc4\x85 instalacje utworzono._NEWLINE_Aptek\xc4\x99 otwarto w 1893 r. Szpital zbudowano w latach 1908-1910, jednak musiano go rozebra\xc4\x87 w 1935 r. z powodu szk\xc3\xb3d g\xc3\xb3rniczych. W 1903 r. powsta\xc5\x82a ochotnicza stra\xc5\xbc po\xc5\xbcarna, kt\xc3\xb3ra w 1928 r. otrzyma\xc5\x82a now\xc4\x85 remiz\xc4\x99._NEWLINE_Poczt\xc4\x99 otwarto w 1850 r., natomiast w 1897 r. otrzyma\xc5\x82a nowy budynek. Dworzec w Rudzie zbudowano w 1866 r. na linii z Wroc\xc5\x82awia do Mys\xc5\x82owic._NEWLINE_Pierwszy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pw. Matki Boskiej R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej powsta\xc5\x82 w latach 1869-1872 wed\xc5\x82ug projektu Wachtela. W 1870 r. zbudowano kaplic\xc4\x99, przekszta\xc5\x82con\xc4\x85 w ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pw. \xc5\x9bw. Piusa X, tak\xc5\xbce wed\xc5\x82ug projektu Wachtela. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pw. \xc5\x9bw. J\xc3\xb3zefa zbudowano na wz\xc3\xb3r rzymskiej bazyliki San Lorenzo di Campo w latach 1901-1904._NEWLINE_W Rudzie zbudowano wiele szk\xc3\xb3\xc5\x82 o r\xc3\xb3\xc5\xbcnym poziomie nauczania. Pierwsz\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99 zbudowano w 1844 r. Kolejn\xc4\x85 wybudowano na kolonii Karol w 1859 r., budynek zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony w 1870 r. nowym. Szko\xc5\x82\xc4\x99 \xc5\xbce\xc5\x84sk\xc4\x85 zbudowano w 1877 r. W 1900 r. zbudowano szko\xc5\x82\xc4\x99 na Por\xc4\x99bie, w okresie mi\xc4\x99dzywojennym szko\xc5\x82a ta sta\xc5\x82a na granicy polsko-niemieckiej. W 1904 roku oddano do u\xc5\xbcytku dwie szko\xc5\x82y: na Ku\xc5\xbanicy i na kolonii Szcz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Bo\xc5\xbce._NEWLINE_W 1895 roku powsta\xc5\x82a szko\xc5\x82a \xc5\x9brednia. Szko\xc5\x82a dokszta\xc5\x82cania i gospodarstwa domowego powsta\xc5\x82a w 1912 r., dzisiaj w jej budynku znajduje si\xc4\x99 Muzeum Miejskie. W 1914 r. zbudowano szko\xc5\x82\xc4\x99 relan\xc4\x85 (obecne 1 LO)\n_START_SECTION_\nPlebiscyt\n_START_PARAGRAPH_\nW Plebiscycie w roku 1921 pad\xc5\x82o 6212 g\xc5\x82os\xc3\xb3w za Polsk\xc4\x85 i 4105 za Niemcami. Rud\xc4\x99 przy\xc5\x82\xc4\x85czono do Polski w roku 1922.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82\xc4\x85czenia miast\n_START_PARAGRAPH_\nNa mocy ustawy z dnia 10 lipca 1939 roku wydanej przez Sejm \xc5\x9al\xc4\x85ski Ruda otrzyma\xc5\x82a prawa miejskie, kt\xc3\xb3re jednak wesz\xc5\x82y w \xc5\xbcycie dopiero po II wojnie \xc5\x9bwiatowej. Do Rudy przy\xc5\x82\xc4\x85czono Godul\xc4\x99, Orzeg\xc3\xb3w i Chebzie. W 1959 Ruda wraz z Nowym Bytomiem stworzy\xc5\x82y miasto Ruda \xc5\x9al\xc4\x85ska._NEWLINE_Do 1946 siedziba wiejskiej gminy Ruda.'