b'\n_START_ARTICLE_\nMaria Antonina Czaplicka\n_START_PARAGRAPH_\nMaria Antonina Czaplicka (ur. 1886 w Warszawie, zm. 26 maja 1921 w Anglii) \xe2\x80\x93 polska etnografka i geografka.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nCzaplicka urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 w 1886 roku w zubo\xc5\xbca\xc5\x82ej rodzinie urz\xc4\x99dnika kolejowego pochodzenia szlacheckiego w Warszawie. Swoje studia rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a na Wy\xc5\xbcszych Kursach Naukowych i Uniwersytecie Lataj\xc4\x85cym. W tym samym czasie uczy\xc5\x82a w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych szko\xc5\x82ach na terenie Warszawy. W 1910 roku otrzyma\xc5\x82a Stypendium Kasy im. Mianowskiego, dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3remu mog\xc5\x82a kontynuowa\xc4\x87 nauk\xc4\x99 w Wielkiej Brytanii. Wkr\xc3\xb3tce opu\xc5\x9bci\xc5\x82a Kr\xc3\xb3lestwo Polskie wraz z Bronis\xc5\x82awem Malinowskim._NEWLINE_Czaplicka studiowa\xc5\x82a na katedrze antropologii London School of Economics. Jej profesor, Charles Gabriel Seligman, zaproponowa\xc5\x82 uko\xc5\x84czenie studi\xc3\xb3w na Uniwersytecie Oksfordzkim. Tam w\xc5\x82a\xc5\x9bnie jej wyk\xc5\x82adowca Robert Ranulph Marett zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 udzieli\xc4\x87 stypendium na wypraw\xc4\x99 do Syberii. Wierzy\xc5\x82 on \xc5\xbce m\xc3\xb3wi\xc4\x85ca w j\xc4\x99zyku rosyjskim Czaplicka, b\xc4\x99dzie w stanie zdoby\xc4\x87 wi\xc4\x99cej informacji na temat plemion syberyjskich, ni\xc5\xbc badacze polegaj\xc4\x85cy na t\xc5\x82umaczeniach. Rezultatem bada\xc5\x84 by\xc5\x82a ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Aboriginal Siberia, a Study in Social Anthropology, wydana w 1914 roku. Napisana w prostym j\xc4\x99zyku ksi\xc4\x85\xc5\xbcka zdoby\xc5\x82a popularno\xc5\x9b\xc4\x87 tak\xc5\xbce poza kr\xc4\x99gami akademickimi. W 1912 roku Czaplicka otrzyma\xc5\x82a dyplom uko\xc5\x84czenia antropologii. 21 maja 1914 roku Czaplicka rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a drug\xc4\x85 wypraw\xc4\x99 na Syberi\xc4\x99, wraz z malark\xc4\x85 Dor\xc4\x85 Curtis, Maud Haviland i Henry Usher Hallem z muzeum Uniwersytetu Pensylwanii. Do Rosji przyby\xc5\x82a zaraz przed wybuchem I wojny \xc5\x9bwiatowej. Wypraw\xc4\x99 kontynuowa\xc5\x82a tylko z Hallem, podczas gdy panie zdecydowa\xc5\x82y si\xc4\x99 powr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do Wielkiej Brytanii. W 1915 roku uleg\xc5\x82a ci\xc4\x99\xc5\xbckiej chorobie. Podczas podr\xc3\xb3\xc5\xbcy licz\xc4\x85cej sobie prawie 5000 kilometr\xc3\xb3w, Czaplicka wykona\xc5\x82a kilkaset fotografii, niezliczon\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 notatek antropometrycznych i etnograficznych. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 pami\xc4\x85tek z tej wyprawy spoczywa w Pitt Rivers Museum._NEWLINE_Wkr\xc3\xb3tce po powrocie do Europy przyj\xc4\x99\xc5\x82a propozycj\xc4\x99 obj\xc4\x99cia Katedry Antropologii na Uniwersytecie Oksfordzkim. By\xc5\x82a ona jedyn\xc4\x85 wyk\xc5\x82adowczyni\xc4\x85 na Uniwersytecie. Jej wyk\xc5\x82ady po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone by\xc5\x82y kulturze Europy \xc5\x9arodkowej, Wschodniej i Syberii. Czaplicka wspiera\xc5\x82a organizacje spo\xc5\x82eczne w Polsce. W 1915 roku zdoby\xc5\x82a ona jako druga osoba w Europie, i jedna z pierwszych na \xc5\x9bwiecie doktorat z antropologii. W 1916 roku opublikowa\xc5\x82a dziennik podr\xc3\xb3\xc5\xbcy My Siberian Year, wydany rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej. Jako jedna z niewielu kobiet zosta\xc5\x82a od 1918 roku cz\xc5\x82onkini\xc4\x85 Kr\xc3\xb3lewskiego Towarzystwa Geograficznego. W tym samym roku otrzyma\xc5\x82a presti\xc5\xbcowe Stypendium Murchistona. By\xc5\x82a ona tak\xc5\xbce pierwsz\xc4\x85 stypendystk\xc4\x85 Polskiej Akademii Umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci. Nied\xc5\x82ugo potem zosta\xc5\x82a zwolniona ze stanowiska kierownika Katedry Antropologii. Czaplicka przyj\xc4\x99\xc5\x82a ofert\xc4\x99 obj\xc4\x99cia posady w Instytucie Etnografii Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, lecz nigdy jej nie zrealizowa\xc5\x82a. Ostatecznie zosta\xc5\x82a ona kierownikiem Instytutu Anatomii na Uniwersytecie Bristol. Jednoroczny kontrakt zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 zwolnieniem. W wyniku za\xc5\x82amania nerwowego Czaplicka otru\xc5\x82a si\xc4\x99 26 maja 1921. Zosta\xc5\x82a pochowana na cmentarzu Wolvercote w Oksfordzie._NEWLINE_W swoim testamencie za\xc5\xbcyczy\xc5\x82a sobie by wszystkie jej pisma przej\xc4\x85\xc5\x82 Henry Usher Hall. W polskich muzeach dost\xc4\x99pna jest jej korespondencja z Bronis\xc5\x82awem Malinowskim i W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Orkanem. Nigdy nie znaleziono raportu ani dziennika z wyprawy w 1914 roku. Niewiele wiadomo tak\xc5\xbce o jej \xc5\xbcyciu prywatnym.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 naukowa\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym przedmiotem zainteresowa\xc5\x84 Czaplickiej by\xc5\x82y kulty duch\xc3\xb3w; szamanizm a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci psychopatologiczny aspekt zjawiska, kwestia to\xc5\xbcsamo\xc5\x9bci p\xc5\x82ciowej u szaman\xc3\xb3w; zagadnienie histerii arktycznej.'