b'\n_START_ARTICLE_\nCaspar Neumann\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nSyn Martina Neumanna, miejskiego poborcy podatkowego. Odby\xc5\x82 praktyk\xc4\x99 w aptece i uko\xc5\x84czy\xc5\x82 gimnazjum Marii Magdaleny. W 1667 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 studia teologiczne na uniwersytecie w Jenie i 30 listopada 1673 przyj\xc4\x85\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x99cenia kap\xc5\x82a\xc5\x84skie. Zosta\xc5\x82 podr\xc3\xb3\xc5\xbcuj\xc4\x85cym kap\xc5\x82anem na s\xc5\x82u\xc5\xbcbie ksi\xc4\x99cia Christiana, syna Ernesta I w\xc5\x82adcy ksi\xc4\x99stwa Saksonia-Gotha. W drodze do domu, podczas trwaj\xc4\x85cej dwa lata podr\xc3\xb3\xc5\xbcy przez zachodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Niemiec, Szwajcari\xc4\x99, p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 Itali\xc4\x99 i po\xc5\x82udniow\xc4\x85 Francj\xc4\x99 zosta\xc5\x82 kap\xc5\x82anem nadwornym w Altenburgu i po\xc5\x9blubi\xc5\x82 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 J.J. Rabe lekarza w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie ksi\xc4\x99cia Friedenstein. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Wroc\xc5\x82awia.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nW 1678 zosta\xc5\x82 dziekanem swojej dawnej szko\xc5\x82y, wroc\xc5\x82awskiego gimnazjum magdale\xc5\x84skiego a w 1689 pastorem i wikarym ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pw Marii Magdaleny we Wroc\xc5\x82awiu. W 1697 Neumann zosta\xc5\x82 wyznaczony inspektorem lutera\xc5\x84skich szk\xc3\xb3\xc5\x82 i ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82 wikarym ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. El\xc5\xbcbiety i wyk\xc5\x82adowc\xc4\x85 teologii w obu miejskich gimnazjach parafialnych. W\xc5\x9br\xc3\xb3d jego uczni\xc3\xb3w byli filozof niemiecki epoki o\xc5\x9bwiecenia Christian Wolff oraz pisarz i dysydent religijny Johann Bachstrom._NEWLINE_W 1680 opublikowa\xc5\x82 w Jenie sw\xc3\xb3j modlitewnik pod tytu\xc5\x82em \xe2\x80\x9eKern aller Gebete\xe2\x80\x9d. Neumann jest autorem ponad 30 pie\xc5\x9bni, z kt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82a zawarta w Burg\xe2\x80\x99s Ge\xc2\xadsang Buch (1746) i w dziewi\xc4\x85tym wydaniu Bres\xc2\xadlau Voll\xc2\xadst\xc3\xa4nd\xc2\xadige Kirch\xc2\xaden-und Haus-Mu\xc2\xadsic (ok 1700)._NEWLINE_Jest tak\xc5\xbce autorem teorii o \xe2\x80\x9ehieroglificznym\xe2\x80\x9d znaczeniu liter alfabetu hebrajskiego: aleph np. mia\xc5\x82a oznacza\xc4\x87 aktywno\xc5\x9b\xc4\x87, beth tr\xc3\xb3jwymiarowo\xc5\x9b\xc4\x87 itp. Isaac Newton napisa\xc5\x82 do niego list potwierdzaj\xc4\x85c otrzymanie ksi\xc4\x85\xc5\xbcki wyja\xc5\x9bniaj\xc4\x85cej t\xc4\x99 teori\xc4\x99 (Clavis Domus Heber) i pogratulowa\xc5\x82 stara\xc5\x84, ale przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce sam ma zbyt ma\xc5\x82\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 na ten temat by m\xc3\xb3c oceni\xc4\x87 jej warto\xc5\x9b\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nStatystyka demograficzna\n_START_PARAGRAPH_\nW traktacie \xe2\x80\x9eReflexionen \xc3\xbcber Leben und Tod bey denen in Breslau Geborenen und Gestorbenen\xe2\x80\x9d zawar\xc5\x82 obserwacje dotycz\xc4\x85ce umieralno\xc5\x9bci mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. W 1689 wys\xc5\x82a\xc5\x82 go Leibnizowi wraz z listem, kt\xc3\xb3ry prezentowa\xc5\x82 projekt kontynuacji tego typu bada\xc5\x84. Leibniz poinformowa\xc5\x82 o tym Royal Society. Sekretarz Stowarzyszenia, Henri Justel, poprosi\xc5\x82 Neumanna o dostarczenie zebranych przez niego danych. Uznaj\xc4\x85c ich jako\xc5\x9b\xc4\x87 Edmond Halley dokona\xc5\x82 ich analizy statystycznej a jej wyniki opublikowa\xc5\x82 w Philosophical Transactions of the Royal Society w 1693 w pracy \xe2\x80\x9eAn Estimate of the Degrees of the Mortality of Mankind, drawn from curious Tables of the Birth and Funerals at the city of Breslaw, with an Attempt to acscertain the Price of Annuities upon Lives\xe2\x80\x9d i na tej podstawie opracowa\xc5\x82 wzorzec obliczania sk\xc5\x82adek emerytalnych dla powstaj\xc4\x85cych funduszy ubezpieczeniowych._NEWLINE_Praca Neumanna by\xc5\x82a pierwsz\xc4\x85 tego typu na ziemiach niemieckich (w Anglii poprzedzali go William Petty i John Graunt autor \xe2\x80\x9eNatural and Political Observations Made upon the Bills of Mortality\xe2\x80\x9d 1662). Pod jego wp\xc5\x82ywem wroc\xc5\x82awski lekarz Johann Christian Kundmann (1684\xe2\x80\x931751) opublikowa\xc5\x82 pierwsze w Niemczech por\xc3\xb3wnawcze studium umieralno\xc5\x9bci Sammlung von Natur- Medizin- sowie auch dazu geh\xc3\xb6rigen Kunst- und Litteraturgeschichten (1718).\n_START_SECTION_\nCiekawostka\n_START_PARAGRAPH_\nCaspar Neumann uczy\xc5\x82 si\xc4\x99, mieszkaj\xc4\x85c w Berlinie, j\xc4\x99zyka polskiego. Jego nauczycielem by\xc5\x82 szkockiego pochodzenia prezbiter Andreas Malcolmus, krewny \xc5\xbcony pastora Jakuba Gembickiego.'