b'\n_START_ARTICLE_\nBalig\xc3\xb3wka (torfowisko)\n_START_PARAGRAPH_\nBalig\xc3\xb3wka \xe2\x80\x93 torfowisko w miejscowo\xc5\x9bci Czarny Dunajec w wojew\xc3\xb3dztwie ma\xc5\x82opolskim, w powiecie nowotarskim, gminie Czarny Dunajec. Pod wzgl\xc4\x99dem geograficznym jest to region Kotliny Nowotarskiej. Torfowisko znajduje si\xc4\x99 po prawej stronie drogi z Czarnego Dunajca do Piekielnika i na lewym brzegu potoku Piekielnik, na \xc5\x9bredniej wysoko\xc5\x9bci 660 m n.p.m._NEWLINE_Przez p\xc5\x82askie tereny torfowiska Balig\xc3\xb3wka biegnie dzia\xc5\x82 w\xc3\xb3d mi\xc4\x99dzy zlewiskami Morza Czarnego i Ba\xc5\x82tyku. Miejsce to jest trudne do zinterpretowania hydrograficznego. Wyp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 st\xc4\x85d dwa potoki Piekielnik. Jeden Piekielnik znajduje si\xc4\x99 w dorzeczu Czarnego Dunajca i zlewisku Ba\xc5\x82tyku, drugi Piekielnik jest w dorzeczu Czarnej Orawy i zlewisku Morza Czarnego, a ich \xc5\xbar\xc3\xb3dliska s\xc4\x85 bardzo blisko siebie, przy tym potoki te zanikaj\xc4\x85 w niekt\xc3\xb3rych miejscach, a \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 z sob\xc4\x85 w innych. _NEWLINE_W latach 40. i 50. XX wieku wydobywano na Balig\xc3\xb3wce torf na skal\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85. Po wej\xc5\x9bciu w \xc5\xbcycie ustawy o uznaniu torfu za kopalin\xc4\x99 kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mo\xc5\xbcna eksploatowa\xc4\x87 tylko po uzyskaniu koncesji, przemys\xc5\x82owej eksploatacji zaprzestano, nadal jednak nielegalnie odbywa si\xc4\x99 w ograniczonym zakresie jego eksploatacja, zw\xc5\x82aszcza po p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej stronie torfowiska. Obecnie planuje si\xc4\x99 utworzenie tutaj specjalnych obszar\xc3\xb3w ochrony pod nazw\xc4\x85 \xe2\x80\x9eTorfowiska Orawsko-Nowotarskie\xe2\x80\x9d. Maj\xc4\x85 one obj\xc4\x85\xc4\x87 obszar 8255,62 ha. Balig\xc3\xb3wka ma zosta\xc4\x87 obj\xc4\x99ta ochron\xc4\x85 czynn\xc4\x85. Planowane jest wyci\xc4\x99cie drzew porastaj\xc4\x85cych torfowisko, gdy\xc5\xbc zmieniaj\xc4\x85 one warunki siedliskowe uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c rozw\xc3\xb3j ro\xc5\x9blin charakterystycznych dla torfowiska. Przewidziane jest tak\xc5\xbce polepszenie nawodnienia przez modernizacj\xc4\x99 napraw\xc4\x99 rowu nawadniaj\xc4\x85cego i wykonania zastawki na rowie odwadniaj\xc4\x85cym._NEWLINE_Powstawanie torfowisk na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej zacz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 10-11 tysi\xc4\x99cy lat temu. Po ust\xc4\x85pieniu lodowca kotlina pokryta by\xc5\x82a rozlewiskami i m\xc5\x82akami, kt\xc3\xb3re stopniowo zamulane by\xc5\x82o niesionymi przez wod\xc4\x99 osadami tworz\xc4\x85cymi sto\xc5\xbcki nap\xc5\x82ywowe, r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie te\xc5\xbc podlega\xc5\x82y zarastaniu, w kt\xc3\xb3rym wielki udzia\xc5\x82 mia\xc5\x82 mech torfowiec. Z jego obumar\xc5\x82ych szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w tworzy\xc5\x82 si\xc4\x99 torf. Rocznie przybywa oko\xc5\x82o 1 mm torfu. Torfowisko  tworzy specyficzne warunki \xc5\xbcycia dla ro\xc5\x9blin. Charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 one bardzo kwa\xc5\x9bnym odczynem, du\xc5\xbc\xc4\x85 wilgotno\xc5\x9bci\xc4\x85 i ub\xc3\xb3stwem sk\xc5\x82adnik\xc3\xb3w pokarmowych. W takich warunkach na torfowisku rozwijaj\xc4\x85 si\xc4\x99 specyficzne, charakterystyczne dla torfowisk gatunki ro\xc5\x9blin. Na torfowiskach Kotliny Nowotarskiej rosn\xc4\x85 ro\xc5\x9bliny charakterystyczne g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dla ni\xc5\xbcu, w Karpatach natomiast bardzo rzadkie. Na Balig\xc3\xb3wce stwierdzono wyst\xc4\x99powanie m.in. takich gatunk\xc3\xb3w, jak: bagnica torfowa, bagno zwyczajne, czermie\xc5\x84 b\xc5\x82otna, przygie\xc5\x82ka bia\xc5\x82a, rosiczka d\xc5\x82ugolistna, siedmiopalecznik b\xc5\x82otny, turzyca bagienna, turzyca sk\xc4\x85pokwiatowa, \xc5\xbcurawina drobnoowocowa. Z rzadkich gatunk\xc3\xb3w zwierz\xc4\x85t wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 motyle czerwo\xc5\x84czyk nieparek  i modraszek nausitous, ptaki b\xc5\x82otniak \xc5\x82\xc4\x85kowy, orlik krzykliwy, cietrzew zwyczajny, derkacz zwyczajny, w\xc5\x82ochatka zwyczajna._NEWLINE_Po wschodniej stronie Balig\xc3\xb3wki znajduje si\xc4\x99 drugie torfowisko \xe2\x80\x93 Pu\xc5\x9bcizna R\xc4\x99kowia\xc5\x84ska. Oddziela je potok Piekielnik. Obrze\xc5\xbcami obydwu tych torfowisk prowadzi \xc5\x9bcie\xc5\xbcka edukacyjna z 13 przystankami. Trasa ma d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 oko\xc5\x82o 3 km i zaczyna si\xc4\x99 przy przystanku autobusowym Balig\xc3\xb3wka.'