b'\n_START_ARTICLE_\nFriedrich Wilhelm von Erdmannsdorff\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nVon Erdmannsdorff by\xc5\x82 synem Ernsta Ferdinanda von Erdmannsdorffa \xe2\x80\x93 architekta (niem. Hofbaumeister) na dworze ksi\xc4\x99cia von Dessau-Anhalt._NEWLINE_W latach 1754\xe2\x80\x931757 studiowa\xc5\x82 na uniwersytecie w Wittenberdze histori\xc4\x99, filozofi\xc4\x99 i j\xc4\x99zykoznawstwo. W 1761\xe2\x80\x931762 pojecha\xc5\x82 w pierwsz\xc4\x85 podr\xc3\xb3\xc5\xbc studyjn\xc4\x85 do W\xc5\x82ochy, odwiedzaj\xc4\x85c Wenecj\xc4\x99 i Florencj\xc4\x99, gdzie zapozna\xc5\x82 si\xc4\x99 z w\xc5\x82osk\xc4\x85 sztuk\xc4\x85 i architektur\xc4\x85 i zacz\xc4\x85\xc5\x82 sporz\xc4\x85dza\xc4\x87 pierwsze szkice. W trakcie studi\xc3\xb3w w Wittenberdze pozna\xc5\x82 ksi\xc4\x99cia Franza von Anhalt-Dessau, z kt\xc3\xb3rym odby\xc5\x82 liczne podr\xc3\xb3\xc5\xbce studyjne. Po zako\xc5\x84czeniu wojny siedmioletniej, w latach 1763\xe2\x80\x931764 towarzyszy\xc5\x82 Franzowi w podr\xc3\xb3\xc5\xbcy do Anglii. Celem podro\xc5\xbcy obok zaznajomienia si\xc4\x99 z trendami w sztuce i architekturze by\xc5\x82y studia nad gospodark\xc4\x85, szczeg\xc3\xb3lnie nad angielskim rolnictwem, handlem, rzemios\xc5\x82em oraz zapoznanie si\xc4\x99 z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 manufaktur. Po powrocie do kraju, Franz wprowadzi\xc5\x82 podpatrzone w Anglii nowe metody gospodarowania, m.in. nowoczesne techniki uprawy w rolnictwie i ogrodnictwie, zreorganizowa\xc5\x82 armi\xc4\x99 i s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 zdrowia, zreformowa\xc5\x82 system szkolny. Za jego panowania Dessau sta\xc5\x82o si\xc4\x99 centrum my\xc5\x9bli o\xc5\x9bwieceniowej. Podczas pobytu w Anglii von Erdmannsdorff studiowa\xc5\x82 angielsk\xc4\x85 literatur\xc4\x99 o budowlach antycznych, zapozna\xc5\x82 si\xc4\x99 z dzie\xc5\x82ami angielskich architekt\xc3\xb3w, m.in. Williama Chambersa oraz braci Johna, Roberta i Jamesa Adam\xc3\xb3w. Po powrocie zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 t\xc5\x82umaczeniem dzie\xc5\x82a Witruwiusza o architekturze antycznej, kt\xc3\xb3rego jednak nie uko\xc5\x84czy\xc5\x82. W latach 1765\xe2\x80\x931766 towarzyszy\xc5\x82 Franzowi w rocznej Grand Tour po W\xc5\x82oszech, Niderlandach, Francji i Anglii. W Rzymie znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 pod wp\xc5\x82ywem niemieckiego archeologa i historyka sztuki Johanna Joachima Winckelmanna, studiowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc architektur\xc4\x99 u Charles\xe2\x80\x99a-Louisa Cl\xc3\xa9risseaua, prekursora architektury klasycystycznej w Anglii. Po powrocie przeprojektowa\xc5\x82 wn\xc4\x99trza Wielkiej Sali i Owalnego Kabinetu w pa\xc5\x82acu w Dessau._NEWLINE_Pozostaj\xc4\x85c pod wra\xc5\xbceniem angielskiej sztuki ogrodowej, Franz rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 ok. 1765 pierwsze projekty ogrodowe w stylu angielskim. Po \xc5\x9blubie z Luise von Brandenburg-Schwedt w 1767, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 wybra\xc5\x82 W\xc3\xb6rlitz na swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99, gdzie zleci\xc5\x82 von Erdmannsdorffowi projekt nowego pa\xc5\x82acu i ogrod\xc3\xb3w w stylu angielskim, zainspirowany ogrodami Stourhead, Stowe i Claremont, widzianymi podczas podro\xc5\xbcy po Anglii. Pa\xc5\x82ac w W\xc3\xb6rlitz by\xc5\x82 pierwszym wzniesionym w stylu klasycystycznym na terenie Niemiec (1769\xe2\x80\x931773). Von Erdmannsdorff zaprojektowa\xc5\x82 go jako angielski dom wiejski, otoczony parkiem w stylu angielskim \xe2\x80\x93 pierwszym tego typu w Europie kontynentalnej._NEWLINE_W latach 1770\xe2\x80\x931771 von Erdmannsdorff uda\xc5\x82 si\xc4\x99 po raz trzeci do W\xc5\x82och, by uko\xc5\x84czy\xc4\x87 rozpocz\xc4\x99te studia. W Rzymie spotyka\xc5\x82 si\xc4\x99 z artystami i archeologami, m.in. z Cl\xc3\xa9risseau, Piranesim i Hackertem. W 1775 i 1785 von Erdmannsdorff odby\xc5\x82 wraz z Franzem kolejne dwie podr\xc3\xb3\xc5\xbce do Anglii. Po powrocie cz\xc4\x99sto przebywa\xc5\x82 w Berlinie i Poczdamie, gdzie na zlecenie kr\xc3\xb3la pruskiego Fryderyka Wilhelma II przeprowadza\xc5\x82 renowacj\xc4\x99 nieistniej\xc4\x85cego ju\xc5\xbc dzi\xc5\x9b Zamku Berli\xc5\x84skiego (niem. Berliner Schloss) w stylu klasycystycznym (1787\xe2\x80\x931789) i oraz prowadzi\xc5\x82 przebudow\xc4\x99 pokoju dziennego w pa\xc5\x82acu Sanssouci. W 1782 o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Wilhelmin\xc4\x85 von Ahlimb, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mia\xc5\x82 dwie c\xc3\xb3rki. W latach 1789\xe2\x80\x931790 uda\xc5\x82 si\xc4\x99 w kolejn\xc4\x85 podr\xc3\xb3\xc5\xbc do W\xc5\x82och z nast\xc4\x99pc\xc4\x85 tronu ksi\xc4\x99stwa Braunschweigu, nabywaj\xc4\x85c dla kr\xc3\xb3la pruskiego wiele cennych dzie\xc5\x82 sztuki. W 1790 pojecha\xc5\x82 z nast\xc4\x99pc\xc4\x85 tronu ksi\xc4\x99stwa Dessau-Anhalt w dwumiesi\xc4\x99czn\xc4\x85 podr\xc3\xb3\xc5\xbc do Weimaru, Gothy, Kassel i Karlsruhe, a nast\xc4\x99pnie osiad\xc5\x82 w Dessau, gdzie sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 reszt\xc4\x99 \xc5\xbcycia.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nVon Erdmannsdorff by\xc5\x82 prekursorem klasycyzmu w Niemczech \xe2\x80\x93 jego styl bazuje na studiach architektury antycznej i prac angielskich architekt\xc3\xb3w neo-klasycznych. Jednym z jego uczni\xc3\xb3w by\xc5\x82 Friedrich Gilly, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy nauczyciel Karola Fryderyka Schinkla.'