b'\n_START_ARTICLE_\nPojezierze Zachodniopomorskie\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nPojezierze Zachodniopomorskie, zgodnie z regionalizacj\xc4\x85 fizycznogeograficzn\xc4\x85 Jerzego Kondrackiego, jest p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 podprowincji Pojezierzy Po\xc5\x82udniowoba\xc5\x82tyckich (314\xe2\x80\x93316). Obejmuje ci\xc4\x85g moren czo\xc5\x82owych w strefie marginalnej fazy pomorskiej zlodowacenia p\xc3\xb3\xc5\x82nocnopolskiego._NEWLINE_Od morza makroregion oddzielony jest Pobrze\xc5\xbcem Szczeci\xc5\x84skim (313.2/3) i Pobrze\xc5\xbcem Koszali\xc5\x84skim (313.4). Od wschodu s\xc4\x85siaduje z Pojezierzem Wschodniopomorskim (314.5), od po\xc5\x82udnia z Pojezierzem Po\xc5\x82udniowopomorskim (314.6/7), od zachodu z Dolin\xc4\x85 Dolnej Odry (313.24) i na kr\xc3\xb3tkim odcinku z Pradolin\xc4\x85 Toru\xc5\x84sko-Eberswaldzk\xc4\x85 (315.3)._NEWLINE_Zajmuje obszar 9,7\xc2\xa0tys.\xc2\xa0km\xc2\xb2, co stanowi oko\xc5\x82o 3,1% powierzchni administracyjnej Polski i oko\xc5\x82o 12,6% powierzchni podprowincji. Makroregion dzieli si\xc4\x99 na siedem mezoregion\xc3\xb3w: Pojezierze My\xc5\x9bliborskie, Pojezierze Choszcze\xc5\x84skie, Pojezierze I\xc5\x84skie, Wysoczyzna \xc5\x81obeska, Pojezierze Drawskie, Wysoczyzna Polanowska, Pojezierze Bytowskie. Administracyjnie po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest w granicach wojew\xc3\xb3dztw zachodniopomorskiego i pomorskiego.\n_START_SECTION_\nBudowa geologiczna i rze\xc5\xbaba terenu\n_START_PARAGRAPH_\nPojezierze Zachodniopomorskie wyra\xc5\xbanie r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 geomorfologicznie od innych pojezierzy pomorskich, b\xc4\x99d\xc4\x85cych cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 podprowincji Pojezierzy Po\xc5\x82udniowoba\xc5\x82tyckich. Wszystkie jednak \xc5\x82\xc4\x85czy pojezierny charakter krajobrazu. G\xc5\x82\xc3\xb3wne formy ukszta\xc5\x82towania terenu pojezierzy pomorskich zwi\xc4\x85zane s\xc4\x85 z cofaniem si\xc4\x99 ostatniego zlodowacenia podczas fazy pomorskiej. L\xc4\x85dol\xc3\xb3d, cofaj\xc4\x85c si\xc4\x99, zostawi\xc5\x82 przyniesiony z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy materia\xc5\x82 skalny \xe2\x80\x93 \xc5\xbcwiry, piaski, gliny, g\xc5\x82azy. W okresie postoju czo\xc5\x82a l\xc4\x85dolodu skandynawskiego w stadium pomorskim, ok. 10\xe2\x80\x9312 tysi\xc4\x99cy lat temu, u schy\xc5\x82ku plejstocenu, powsta\xc5\x82 ci\xc4\x85g moren czo\xc5\x82owych, kt\xc3\xb3ry wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia Pojezierze Zachodniopomorskie w\xc5\x9br\xc3\xb3d makroregion\xc3\xb3w podprowincji. Miejscami wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 kilka linii postoju lodowca (np. na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim \xe2\x80\x93 my\xc5\x9bliborsk\xc4\x85, choje\xc5\x84sk\xc4\x85 i miel\xc4\x99ci\xc5\x84sk\xc4\x85)._NEWLINE_Pasmo czo\xc5\x82owomorenowe charakteryzuje si\xc4\x99 znaczn\xc4\x85, cho\xc4\x87 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowan\xc4\x85 mi\xc4\x85\xc5\xbcszo\xc5\x9bci\xc4\x85 utwor\xc3\xb3w lodowcowych, przekraczaj\xc4\x85c\xc4\x85 200\xc2\xa0m na Pojezierzu Bytowskim. Moreny zbudowane s\xc4\x85 z kamienistych glin zwa\xc5\x82owych. W zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci makroregionu, od Pojezierza My\xc5\x9bliborskiego po Pojezierze Drawskie, materia\xc5\x82 ten zawiera du\xc5\xbce ilo\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w wapnia. Inaczej jest w cz\xc4\x99\xc5\x9bci wschodniej, zw\xc5\x82aszcza na Pojezierzu Bytowskim, gdzie zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 wapnia jest bardzo niska. Ma to istotny wp\xc5\x82yw na r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9b\xc4\x87 ekologiczn\xc4\x85 i typologiczn\xc4\x85 jezior i szaty ro\xc5\x9blinnej._NEWLINE_Ci\xc4\x85g moren czo\xc5\x82owych rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 liniowo z po\xc5\x82udniowego zachodu na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny wsch\xc3\xb3d, w przybli\xc5\xbceniu r\xc3\xb3wnolegle do linii obecnego wybrze\xc5\xbca Morza Ba\xc5\x82tyckiego. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci zachodniej uk\xc5\x82ad jest nieco odmienny \xe2\x80\x93 w obr\xc4\x99bie Pojezierza My\xc5\x9bliborskiego r\xc3\xb3wnole\xc5\xbcnikowy, a na Pojezierzu Choszcze\xc5\x84skim po\xc5\x82udnikowy. Ku p\xc3\xb3\xc5\x82nocnemu wschodowi rosn\xc4\x85 wysoko\xc5\x9bci bezwzgl\xc4\x99dne moren. Na zachodzie wysoko\xc5\x9bci oscyluj\xc4\x85 w zakresie 100\xe2\x80\x93150\xc2\xa0m n.p.m. ze Zwierzy\xc5\x84cem (166,8\xc2\xa0m n.p.m.) na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim i G\xc5\x82owaczem (179,7\xc2\xa0m n.p.m.) na Pojezierzu I\xc5\x84skim jako punktami kulminacyjnymi. W \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci, na Pojezierzu Drawskim, wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 maksymalna osi\xc4\x85ga Wola G\xc3\xb3ra (219,2\xc2\xa0m n.p.m.), a na wschodzie, na Pojezierzu Bytowskim, Siemierzycka G\xc3\xb3ra (256,5\xc2\xa0m n.p.m.) \xe2\x80\x93 najwy\xc5\xbcsze wzniesienie makroregionu._NEWLINE_W granicach Pojezierza Zachodniopomorskiego znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne formy strefy marginalnej fazy pomorskiej, tworz\xc4\x85ce dwa \xc5\x82uki wzniesie\xc5\x84 \xe2\x80\x93 jeden otaczaj\xc4\x85cy obni\xc5\xbcenie Zatoki Pomorskiej, drugi obni\xc5\xbcenie Zatoki Gda\xc5\x84skiej. Wszystkie mezoregiony makroregionu zaliczane s\xc4\x85 do typu m\xc5\x82odoglacjalnych wysoczyzn przewa\xc5\xbcnie z jeziorami._NEWLINE_W okresie holoce\xc5\x84skim, trwaj\xc4\x85cym do dzi\xc5\x9b, pierwotne formy geomorfologiczne uleg\xc5\x82y znacznym przeobra\xc5\xbceniom, wynikaj\xc4\x85cym w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej mierze ze zmiany klimatu i szaty ro\xc5\x9blinnej. W miejscach topniej\xc4\x85cych bry\xc5\x82 lodu powsta\xc5\x82y jeziora. Wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 nowa sie\xc4\x87 hydrograficzna. Z jednej strony procesy denudacyjne z\xc5\x82agodzi\xc5\x82y i obni\xc5\xbcy\xc5\x82y powsta\xc5\x82e w plejstocenie formy terenu, z drugiej wyerodowany materia\xc5\x82 uczestniczy\xc5\x82 w procesach aluwialnych i deluwialnych. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie znaczenie dla kszta\xc5\x82tu pierwotnej rze\xc5\xbaby ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc5\x82owieka.\n_START_SECTION_\nGleby\n_START_PARAGRAPH_\nGleby Pojezierza Zachodniopomorskiego wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82y si\xc4\x99 w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci na osadach polodowcowych \xe2\x80\x93 glinach, piaskach, \xc5\xbcwirach i materiale py\xc5\x82owym w\xc3\xb3d roztopowych. W dolinach rzek ska\xc5\x82\xc4\x99 macierzyst\xc4\x85 tworz\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie utwory holoce\xc5\x84skie \xe2\x80\x93 aluwia, torfy i z\xc5\x82o\xc5\xbca gytii. Taka r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9b\xc4\x87 materia\xc5\x82u powoduje, \xc5\xbce gleby pojezierza charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanymi w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciami fizycznymi i chemicznymi. Najwi\xc4\x99kszy udzia\xc5\x82 w og\xc3\xb3lnej powierzchni maj\xc4\x85 gleby brunatne, p\xc5\x82owe i rdzawe. Inne typy gleb rozprzestrzeni\xc5\x82y si\xc4\x99 na znacznie mniejszym obszarze, jednak jako charakterystyczne dla tego pojezierza wymienia si\xc4\x99 gleby hydrogeniczne, wykszta\xc5\x82cone w warunkach du\xc5\xbcego uwilgotnienia, przy wsp\xc3\xb3\xc5\x82udziale ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci bagiennej._NEWLINE_Gleby brunatne wytworzone s\xc4\x85 przewa\xc5\xbcnie z glin zwa\xc5\x82owych, na siedliskach las\xc3\xb3w li\xc5\x9bciastych o pod\xc5\x82o\xc5\xbcu zbli\xc5\xbconym odczynem do oboj\xc4\x99tnego. Cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 dobrymi w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciami biochemicznymi i zaliczane s\xc4\x85 do II i III klasy bonitacyjnej. Ska\xc5\x82\xc4\x99 macierzyst\xc4\x85 gleb p\xc5\x82owych stanowi\xc4\x85 gliny zwa\xc5\x82owe odwapnione. Powstaj\xc4\x85 w warunkach kwa\xc5\x9bnych i s\xc5\x82abo kwa\xc5\x9bnych. S\xc4\x85 to gleby o korzystnych warunkach wodno-powietrznych, kwalifikowane do III i IV klasy bonitacyjnej. Z piask\xc3\xb3w lu\xc5\xbanych i s\xc5\x82abogliniastych tworz\xc4\x85 si\xc4\x99 gleby rdzawe. Pod wzgl\xc4\x99dem bonitacyjnym zaliczane do IV i V klasy.\n_START_SECTION_\nSie\xc4\x87 rzeczna\n_START_PARAGRAPH_\nSie\xc4\x87 rzeczna na Pojezierzu Zachodniopomorskim jest g\xc4\x99sta. Jej uk\xc5\x82ad jest \xc5\x9bci\xc5\x9ble zwi\xc4\x85zany z polodowcow\xc4\x85 rze\xc5\xbab\xc4\x85 terenu. Pasmo moren czo\xc5\x82owych rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc ca\xc5\x82ego pojezierza stanowi dzia\xc5\x82 wodny. Po stronie p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 sie\xc4\x87 rzek biegn\xc4\x85cych w kierunku p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym lub p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodnim, bezpo\xc5\x9brednio uchodz\xc4\x85cych do Morza Ba\xc5\x82tyckiego lub do uj\xc5\x9bciowego odcinka Odry, po stronie po\xc5\x82udniowej za\xc5\x9b rzek p\xc5\x82yn\xc4\x85cych na po\xc5\x82udnie, ku Pradolinie Toru\xc5\x84sko-Eberswaldzkiej. Najd\xc5\x82u\xc5\xbcszymi rzekami bezpo\xc5\x9brednio uchodz\xc4\x85cymi do Ba\xc5\x82tyku s\xc4\x85 Rega (168\xc2\xa0km), S\xc5\x82upia (139\xc2\xa0km) i Pars\xc4\x99ta (127\xc2\xa0km). Charakterystyczny dla rzek Przymorza jest znaczny spadek, zw\xc5\x82aszcza w g\xc3\xb3rnych ich biegach, dochodz\xc4\x85cy do 5\xe2\x80\xb0. Na obszarze Pojezierza Zachodniopomorskiego rzeki p\xc5\x82yn\xc4\x85ce w kierunku po\xc5\x82udniowym maj\xc4\x85 jedynie swoje kr\xc3\xb3tkie odcinki \xc5\xbar\xc3\xb3dliskowe. Do najwa\xc5\xbcniejszych nale\xc5\xbc\xc4\x85 Brda (238\xc2\xa0km), Gwda (145\xc2\xa0km) i Drawa (186\xc2\xa0km). Drawa, w jej g\xc3\xb3rnym odcinku, przep\xc5\x82ywa przez jeziora Drawsko i Lubie na Pojezierzu Drawskim. Gwda i Brda maj\xc4\x85 swoje \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a na Pojezierzu Bytowskim.\n_START_SECTION_\nJeziora\n_START_PARAGRAPH_\nPojezierze Zachodniopomorskie jest obszarem o wysokiej jeziorno\xc5\x9bci, co jest pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 po zlodowaceniu p\xc3\xb3\xc5\x82nocnopolskim. Na Pojezierzu Drawskim, I\xc5\x84skim i w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Pojezierza Bytowskiego udzia\xc5\x82 powierzchni jezior w powierzchni ca\xc5\x82kowitej tych mezoregion\xc3\xb3w przekracza 10%. Przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 jeziora typu rynnowego i wytopiskowego. Najwi\xc4\x99kszymi jeziorami makroregionu s\xc4\x85 Drawsko (jezioro wielorynnowe o powierzchni ponad 17,8 km\xc2\xb2 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci maksymalnej 79,7 m), Wielimie (jezioro morenowe o powierzchni 18,6\xc2\xa0km\xc2\xb2 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci maksymalnej 5,5\xc2\xa0m) i Lubie (jezioro rynnowe o powierzchni 14,7\xc2\xa0km\xc2\xb2 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci maksymalnej 46,2\xc2\xa0m) na Pojezierzu Drawskim. Na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 jeziora niewielkie, przy czym tych o powierzchni powy\xc5\xbcej 1 ha jest oko\xc5\x82o 200. Najwi\xc4\x99kszym zbiornikiem naturalnym jest Jezioro My\xc5\x9bliborskie o powierzchni oko\xc5\x82o 6\xc2\xa0km\xc2\xb2 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci dochodz\xc4\x85cej do oko\xc5\x82o 22\xc2\xa0m. Pojezierze Choszcze\xc5\x84skie charakteryzuje si\xc4\x99 mniejsz\xc4\x85 liczb\xc4\x85 jezior ni\xc5\xbc inne pojezierza makroregionu. Przewa\xc5\xbcnie s\xc4\x85 to jeziora typu rynnowego, na czele z jeziorem Pe\xc5\x82cz o powierzchni 2,7\xc2\xa0km\xc2\xb2 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci maksymalnej 31\xc2\xa0m. Pojezierze I\xc5\x84skie cechuje znaczne zajezierzenie. Najwi\xc4\x99kszym jeziorem jest Wo\xc5\x9bwin zajmuj\xc4\x85cy 8\xc2\xa0km\xc2\xb2 powierzchni i maj\xc4\x85cy 28\xc2\xa0m g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci maksymalnej. Na Wysoczy\xc5\xbanie \xc5\x81obeskiej jeziora s\xc4\x85 ma\xc5\x82e i reprezentowane nie tak licznie jak na pojezierzach. Na Wysoczy\xc5\xbanie Polanowskiej jezior jest niewiele, przy czym jest ich wi\xc4\x99cej we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci mezoregionu. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 zajmuje po\xc5\x82o\xc5\xbcone we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wysoczyzny jezioro Jasie\xc5\x84 \xe2\x80\x93 5,8\xc2\xa0km\xc2\xb2, jego g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 dochodzi do 32\xc2\xa0m. Jeziora na Pojezierzu Bytowskim s\xc4\x85 liczne, ale maj\xc4\x85 przewa\xc5\xbcnie ma\xc5\x82e rozmiary. Mezoregion charakteryzuje si\xc4\x99 wysokim nagromadzeniem jezior wytopiskowych w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych stadiach torfienia. Najwi\xc4\x99kszym zbiornikiem jest rynnowe Jezioro Bobi\xc4\x99ci\xc5\x84skie Wielkie o powierzchni oko\xc5\x82o 5\xc2\xa0km\xc2\xb2 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci maksymalnej 48\xc2\xa0m, uwa\xc5\xbcane za najwi\xc4\x99ksze i najg\xc5\x82\xc4\x99bsze jezioro lobeliowe w Polsce._NEWLINE_Pod wzgl\xc4\x99dem trofizmu wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 jezior makroregionu zaliczana jest do typu eutroficznego. Cechuje je wysoka ilo\xc5\x9b\xc4\x87 substancji od\xc5\xbcywczych rozpuszczonych w wodzie oraz bujna ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87. Zasadnicz\xc4\x85 rol\xc4\x99 w tym procesie odegra\xc5\x82o rolnictwo. Na wielu obszarach zmiana pierwotnego krajobrazu le\xc5\x9bnego w krajobraz rolniczy przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 do zaburzenia stosunk\xc3\xb3w wodnych poprzez zmniejszenie zdolno\xc5\x9bci retencyjnej gleb oraz u\xc5\x82atwienie sp\xc5\x82ywu powierzchniowego. To z kolei z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82o si\xc4\x99 na znaczny dop\xc5\x82yw substancji od\xc5\xbcywczych do w\xc3\xb3d powierzchniowych. Na pojezierzach Drawskim i Bytowskim cz\xc4\x99sto spotykane s\xc4\x85 jeziora oligotroficzne, charakteryzuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 niewielk\xc4\x85 ilo\xc5\x9bci\xc4\x85 substancji od\xc5\xbcywczych oraz dobrymi warunkami tlenowymi. S\xc4\x85 to z regu\xc5\x82y jeziora g\xc5\x82\xc4\x99bokie. W\xc5\x9br\xc3\xb3d jezior oligotroficznych wyr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 mo\xc5\xbcna jeziora bezwapniowe (lobeliowe) \xe2\x80\x93 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe dla wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci makroregionu, gdzie brak zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w wapnia w materiale morenowym \xe2\x80\x93 i wapienne, charakterystyczne dla cz\xc4\x99\xc5\x9bci zachodniej pojezierza, gdzie materia\xc5\x82 morenowy zawiera du\xc5\xbce ilo\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w wapnia. Jeziora oligotroficzne wapienne najliczniej wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim, bezwapniowe za\xc5\x9b na Pojezierzu Bytowskim (najwi\xc4\x99ksza koncentracja na obszarze Polski). We wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Pojezierza Zachodniopomorskiego licznie reprezentowane s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jeziora dystroficzne o wodach kwa\xc5\x9bnych i zabarwionych na brunatno od zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w humusowych.\n_START_SECTION_\nWody podziemne\n_START_PARAGRAPH_\nW pod\xc5\x82o\xc5\xbcu ca\xc5\x82ego makroregionu zalegaj\xc4\x85 du\xc5\xbce zasoby w\xc3\xb3d gruntowych. G\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 ich po\xc5\x82o\xc5\xbcenia determinowana jest przez struktur\xc4\x99 i charakter materia\xc5\x82u buduj\xc4\x85cego pod\xc5\x82o\xc5\xbce oraz rze\xc5\xbab\xc4\x99 terenu. Na pojezierzach wody gruntowe wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 ju\xc5\xbc na g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bciach do 10 metr\xc3\xb3w. Na wysoczyznach zalegaj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc4\x99biej. Wody te s\xc4\x85 podstawowym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em zasilania sieci rzecznej, a tak\xc5\xbce, ze wzgl\xc4\x99du na czysto\xc5\x9b\xc4\x87, wykorzystywane s\xc4\x85 w celach gospodarczych. Powszechnym zjawiskiem, szczeg\xc3\xb3lnie w pasie czo\xc5\x82owomorenowym, s\xc4\x85 wyp\xc5\x82ywy w\xc3\xb3d gruntowych na powierzchni\xc4\x99 terenu w formie niewielkich jezior lub \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82ek na stokach dolin rzecznych i brzegach jezior. Miejsca te sprzyjaj\xc4\x85 powstawaniu torfowisk \xc5\xbar\xc3\xb3dliskowych. Znaczenie w\xc3\xb3d zask\xc3\xb3rnych jest marginalne z powodu niewielkiej ich obj\xc4\x99to\xc5\x9bci i z\xc5\x82ej jako\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nStan w\xc3\xb3d\n_START_PARAGRAPH_\nNa Pojezierzu Zachodniopomorskim znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 cztery jeziora reperowe, czyli s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ce do \xc5\x9bledzenia trend\xc3\xb3w zmiany stanu w\xc3\xb3d powierzchniowych: Jasie\xc5\x84 Po\xc5\x82udniowy, Jasie\xc5\x84 P\xc3\xb3\xc5\x82nocny, Morzycko, Wielkie D\xc4\x85bie. W 2012 wszystkie mia\xc5\x82y dobry stan chemiczny w\xc3\xb3d. W podobnym czasie stan ekologiczny w\xc3\xb3d tych jezior by\xc5\x82 gorszy, zwykle zmieniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 z roku na rok. Stan ekologiczny Morzycka i Wielkiego D\xc4\x85bia by\xc5\x82 umiarkowany, przy czym stan pierwszego z nich spada\xc5\x82 czasami do z\xc5\x82ego, natomiast stan obu jezior kompleksu Jasie\xc5\x84 pogorszy\xc5\x82 si\xc4\x99 w latach 2010\xe2\x80\x932013, z bardzo dobrego do dobrego (Jasie\xc5\x84 P\xc3\xb3\xc5\x82nocny) i z dobrego do umiarkowanego (Jasie\xc5\x84 Po\xc5\x82udniowy)._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lat 80. XX wieku wody zar\xc3\xb3wno Jasienia Po\xc5\x82udniowego, jak i P\xc3\xb3\xc5\x82nocnego, by\xc5\x82y klasyfikowane jako nieodpowiadaj\xc4\x85ce \xc3\xb3wczesnym normom. Mimo \xc5\xbce wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 badanych parametr\xc3\xb3w pozwala\xc5\x82aby na wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 ocen\xc4\x99, to decydowa\xc5\x82o przekroczenie norm dla zawarto\xc5\x9bci miedzi. Morzycko by\xc5\x82o oceniane w po\xc5\x82owie lat 70. i pod koniec lat 90. XX wieku. W obu przypadkach ostatecznie nadano mu II klas\xc4\x99 czysto\xc5\x9bci, mimo \xc5\xbce niekt\xc3\xb3re parametry wykracza\xc5\x82y poza normy.\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nKlimat Pojezierza Zachodniopomorskiego podlega silnym wp\xc5\x82ywom morskim. Blisko\xc5\x9b\xc4\x87 Morza Ba\xc5\x82tyckiego skutkuje wy\xc5\xbcszymi temperaturami zim\xc4\x85, a ni\xc5\xbcszymi latem w por\xc3\xb3wnaniu z wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 innych rejon\xc3\xb3w Polski. Widoczne s\xc4\x85 tak\xc5\xbce wyra\xc5\xbane r\xc3\xb3\xc5\xbcnice wewn\xc4\x85trz makroregionu zwi\xc4\x85zane z jego hipsometri\xc4\x85. \xc5\x9arednia roczna temperatura maleje w kierunku wschodnim wraz ze wzrostem wysoko\xc5\x9bci. Rozmieszczenie ilo\xc5\x9bci opad\xc3\xb3w na pojezierzu determinuje rze\xc5\xbaba terenu i jej usytuowanie wzgl\xc4\x99dem docieraj\xc4\x85cego z p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego zachodu powietrza oceanicznego nios\xc4\x85cego opady oraz odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 od morza. P\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 stron\xc4\x99 ci\xc4\x85gu wzg\xc3\xb3rz morenowych cechuje wy\xc5\xbcsza suma opad\xc3\xb3w ni\xc5\xbc stron\xc4\x99 po\xc5\x82udniow\xc4\x85. Cech\xc4\x85 charakterystyczn\xc4\x85 obszaru jest wysoka wilgotno\xc5\x9b\xc4\x87 wzgl\xc4\x99dna powietrza \xe2\x80\x93 przeci\xc4\x99tna roczna wilgotno\xc5\x9b\xc4\x87 wynosi 81%. Przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 wiatry z zachodu._NEWLINE_W podziale Polski na regiony klimatyczne wed\xc5\x82ug Alojzego Wosia Pojezierze Zachodniopomorskie obejmuj\xc4\x85 trzy jednostki klimatyczne: Region Zachodniopomorski na zachodzie makroregionu, Region \xc5\x9arodkowopomorski w \xc5\x9brodkowej jego cz\xc4\x99\xc5\x9bci oraz Region Wschodniopomorski na wschodzie. Region Zachodniopomorski od wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci pozosta\xc5\x82ej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kraju wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia cz\xc4\x99stsze wyst\xc4\x99powanie dni z pogod\xc4\x85 przymrozkow\xc4\x85 umiarkowanie zimn\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 0,0\xc2\xa0\xc2\xb0C do \xe2\x80\x935,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna dobowa powy\xc5\xbcej 0\xc2\xa0\xc2\xb0C, minimalna poni\xc5\xbcej lub r\xc3\xb3wna 0\xc2\xa0\xc2\xb0C) z niewielkim zachmurzeniem (\xc5\x9brednie dobowe mniejsze lub r\xc3\xb3wne 20%) oraz bez opadu (dobowa suma poni\xc5\xbcej 0,1\xc2\xa0mm). Ten typ pogody cz\xc4\x99\xc5\x9bciej notuje si\xc4\x99 tylko w Karpatach. Rzadsze ni\xc5\xbc w innych regionach, bo \xc5\x9brednio dziesi\xc4\x99\xc4\x87 rocznie, jest wyst\xc4\x99powanie dni z pogod\xc4\x85 przymrozkow\xc4\x85 umiarkowanie zimn\xc4\x85 z du\xc5\xbcym zachmurzeniem (\xc5\x9brednie dobowe powy\xc5\xbcej lub r\xc3\xb3wne 80%) i opadem (powy\xc5\xbcej lub r\xc3\xb3wno 0,1\xc2\xa0mm \xc5\x9brednio na dob\xc4\x99). Niewiele jest tak\xc5\xbce dni (\xc5\x9brednio siedem rocznie) z pogod\xc4\x85 umiarkowanie mro\xc5\xban\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 0,0\xc2\xa0\xc2\xb0C do \xe2\x80\x935,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna i minimalna dobowa poni\xc5\xbcej lub r\xc3\xb3wna 0\xc2\xa0\xc2\xb0C). W Regionie \xc5\x9arodkowopomorskim obserwuje si\xc4\x99 cz\xc4\x99stsze ni\xc5\xbc w wielu innych regionach Polski wyst\xc4\x99powanie dni z pogod\xc4\x85 umiarkowanie ciep\xc5\x82\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 5,1\xc2\xa0\xc2\xb0C do 15,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna i minimalna dobowa powy\xc5\xbcej 0\xc2\xa0\xc2\xb0C) z du\xc5\xbcym zachmurzeniem \xe2\x80\x93 \xc5\x9brednio 50 dni w roku, oraz pogod\xc4\x85 ch\xc5\x82odn\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 0,1\xc2\xa0\xc2\xb0C do 5,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna i minimalna dobowa powy\xc5\xbcej 0\xc2\xa0\xc2\xb0C) i deszczow\xc4\x85 \xe2\x80\x93 \xc5\x9brednio 26 dni w roku. Region Wschodniopomorski cechuje najwi\xc4\x99ksza w kraju liczba dni z pogod\xc4\x85 przymrozkow\xc4\x85 bardzo ch\xc5\x82odn\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 0,1\xc2\xa0\xc2\xb0C do 5,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna dobowa powy\xc5\xbcej 0\xc2\xa0\xc2\xb0C, minimalna poni\xc5\xbcej lub r\xc3\xb3wna 0\xc2\xa0\xc2\xb0C) z du\xc5\xbcym zachmurzeniem oraz z pogod\xc4\x85 umiarkowanie mro\xc5\xban\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 0,0\xc2\xa0\xc2\xb0C do \xe2\x80\x935,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna i minimalna dobowa poni\xc5\xbcej lub r\xc3\xb3wna 0\xc2\xa0\xc2\xb0C), pochmurn\xc4\x85 (21\xe2\x80\x9379% \xc5\x9bredniego zachmurzenia dobowego) i z opadem. Ma\xc5\x82o obserwuje si\xc4\x99 dni z pogod\xc4\x85 bardzo ciep\xc5\x82\xc4\x85 (\xc5\x9brednia temperatura dobowa w zakresie od 15,1\xc2\xa0\xc2\xb0C do 25,0\xc2\xa0\xc2\xb0C; maksymalna i minimalna dobowa powy\xc5\xbcej 0\xc2\xa0\xc2\xb0C) z deszczem.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka og\xc3\xb3lna\n_START_PARAGRAPH_\nRo\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 Pojezierza Zachodniopomorskiego zacz\xc4\x99\xc5\x82a odradza\xc4\x87 si\xc4\x99 po ust\xc4\x85pieniu l\xc4\x85dolodu skandynawskiego w postaci bezdrzewnej tundry z krzewami. Wraz z ko\xc5\x84cem plejstocenu ociepli\xc5\x82 si\xc4\x99 klimat, tworz\xc4\x85c warunki do rozwoju drzew, przede wszystkim brzozy omszonej, oraz ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci stepowej. Holocen rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 okresem preborealnym, w kt\xc3\xb3rym pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 zwarte lasy sosnowo-brzozowe, stopniowo uzupe\xc5\x82niane przez wi\xc4\x85z, olsz\xc4\x99 i jesion. W ciep\xc5\x82ym i wilgotnym okresie borealnym sk\xc5\x82ad gatunkowy las\xc3\xb3w uzupe\xc5\x82ni\xc5\x82a leszczyna. Z czasem pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 lipy i d\xc4\x99by. Intensywny rozw\xc3\xb3j d\xc4\x85br\xc3\xb3w, a tak\xc5\xbce ols\xc3\xb3w i \xc5\x82\xc4\x99g\xc3\xb3w, przypad\xc5\x82 na okres atlantycki. W suchszym okresie subborealnym rozprzestrzeni\xc5\x82 si\xc4\x99 buk, jednocze\xc5\x9bnie spad\xc5\x82 udzia\xc5\x82 wi\xc4\x85zu i lipy. Na wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesny charakter krajobraz\xc3\xb3w le\xc5\x9bnych pojezierza znacz\xc4\x85cy wp\xc5\x82yw mia\xc5\x82o och\xc5\x82odzenie i zwilgotnienie klimatu w okresie subatlantyckim oraz intensywny rozw\xc3\xb3j osadnictwa, a z nim post\xc4\x99puj\xc4\x85ce na du\xc5\xbc\xc4\x85 skal\xc4\x99 wylesianie. To tak\xc5\xbce rezultat migracji gatunk\xc3\xb3w i ich przystosowywania si\xc4\x99 do zmiennych warunk\xc3\xb3w klimatycznych. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych na Pojezierzu Zachodniopomorskim gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego \xe2\x80\x93 s\xc4\x85 to relikty glacjalne. Najdogodniejsze warunki do rozwoju tych ro\xc5\x9blin stwarzaj\xc4\x85 obszary torfowiskowe, w tym mszary i bory bagienne, gdzie przetrwa\xc5\x82y m.in. wid\xc5\x82oz\xc4\x85b Bergera, turzyca torfowa, turzyca strunowa, we\xc5\x82nianeczka alpejska, chamedafne p\xc3\xb3\xc5\x82nocna, ba\xc5\xbcyna czarna, \xc5\xbcurawina drobnoowocowa, zbiorowiska mszysto-turzycowe kwa\xc5\x9bnych torfowisk niskich m.in. z gwiazdnic\xc4\x85 grubolistn\xc4\x85, wielosi\xc5\x82em b\xc5\x82\xc4\x99kitnym, brzoz\xc4\x85 nisk\xc4\x85 oraz jeziorka torfowe, gdzie zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 gr\xc4\x85\xc5\xbcel drobny i je\xc5\xbcog\xc5\x82\xc3\xb3wka pokrewna.\n_START_SECTION_\nTypy siedliskowe las\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nZgodnie z regionalizacj\xc4\x85 przyrodniczo-le\xc5\x9bn\xc4\x85 Polski Pojezierze Zachodniopomorskie nale\xc5\xbcy do Krainy Ba\xc5\x82tyckiej, kt\xc3\xb3rej po\xc5\x82udniowa granica pokrywa si\xc4\x99 niemal\xc5\xbce z zasi\xc4\x99giem fazy pomorskiej zlodowacenia p\xc3\xb3\xc5\x82nocnopolskiego. W krainie dominuj\xc4\x85 siedliska le\xc5\x9bne typu: las mieszany \xc5\x9bwie\xc5\xbcy, b\xc3\xb3r mieszany \xc5\x9bwie\xc5\xbcy i las \xc5\x9bwie\xc5\xbcy. W po\xc5\x82udniowo-zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pojezierza przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 las mieszany \xc5\x9bwie\xc5\xbcy i las \xc5\x9bwie\xc5\xbcy. W p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci najwi\xc4\x99kszy udzia\xc5\x82 maj\xc4\x85 b\xc3\xb3r \xc5\x9bwie\xc5\xbcy i b\xc3\xb3r mieszany \xc5\x9bwie\xc5\xbcy. Dodatkowo, mezoregion przyrodniczo-le\xc5\x9bny Pojezierze Bytowskie cechuje jeden z najwi\xc4\x99kszych w kraju udzia\xc5\x82\xc3\xb3w boru mieszanego bagiennego w powierzchni zalesionej Las\xc3\xb3w Pa\xc5\x84stwowych. Mezoregion przyrodniczo-le\xc5\x9bny Pojezierze Drawskie charakteryzuje z kolei wysoki udzia\xc5\x82 lasu mieszanego bagiennego w por\xc3\xb3wnaniu z innymi mezoregionami Polski zachodniej.\n_START_SECTION_\nZbiorowiska le\xc5\x9bne\n_START_PARAGRAPH_\nPod wzgl\xc4\x99dem wyst\xc4\x99powania zbiorowisk le\xc5\x9bnych potencjalnej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci naturalnej w makroregionie dominuj\xc4\x85 \xc5\xbcyzne buczyny, przede wszystkim na pojezierzach My\xc5\x9bliborskim, I\xc5\x84skim i Choszcze\xc5\x84skim, oraz bory mieszane, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na Pojezierzu Drawskim i Wysoczy\xc5\xbanie \xc5\x81obeskiej. Na Wysoczy\xc5\xbanie Polanowskiej i Pojezierzu Bytowskim nie ma zbiorowiska jednoznacznie przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85cego. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tu zar\xc3\xb3wno kwa\xc5\x9bne i \xc5\xbcyzne buczyny, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bory mieszane i sosnowe.\n_START_SECTION_\nRo\xc5\x9bliny naczyniowe\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82adzie gatunkowym ro\xc5\x9blin naczyniowych przewa\xc5\xbca element \xc5\x9brodkowoeuropejski. S\xc4\x85 to drzewa lasotw\xc3\xb3rcze (m.in. grab pospolity, d\xc4\x99by szypu\xc5\x82kowy i bezszypu\xc5\x82kowy, klon zwyczajny, jesion wynios\xc5\x82y i buk zwyczajny), pospolite ro\xc5\x9bliny runa (m.in. zawilec gajowy, szczyr trwa\xc5\x82y), a poza terenami le\xc5\x9bnymi np. pierwiosnek lekarski na pod\xc5\x82o\xc5\xbcu suchym i piaszczystym, w\xc4\x85krota zwyczajna na \xc5\x82\xc4\x85kach, grzybienie bia\xc5\x82e w wodach. Charakterystyczna dla Pojezierza My\xc5\x9bliborskiego jest wapniolubna flora wykszta\xc5\x82cona na z\xc5\x82o\xc5\xbcach kredy jeziornej. Nakredowe torfowiska mezoregionu s\xc4\x85 jednymi z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych tego typu siedlisk w Polsce p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodniej. Na pojezierzach Bytowskim i Drawskim liczne stanowiska ma element arktyczno-alpejski i borealny, do kt\xc3\xb3rego, opr\xc3\xb3cz wcze\xc5\x9bniej wspomnianych gatunk\xc3\xb3w reliktowych, nale\xc5\xbc\xc4\x85 m.in.: wyblin jednolistny, t\xc5\x82ustosz pospolity, skrzyp olbrzymi, koz\xc5\x82ek bzowy, czosnek nied\xc5\xbawiedzi. We florze makroregionu odnotowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc gatunki charakterystyczne dla oceanicznych obszar\xc3\xb3w zachodniej Europy, m.in.: wrzo\xc5\x9bca bagiennego, k\xc5\x82o\xc4\x87 wiechowat\xc4\x85, przygie\xc5\x82k\xc4\x99 brunatn\xc4\x85, sit t\xc4\x99pokwiatowy, rdestniczk\xc4\x99 g\xc4\x99st\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka og\xc3\xb3lna\n_START_PARAGRAPH_\nFauna Pojezierza Zachodniopomorskiego ma charakter nap\xc5\x82ywowy, zwi\xc4\x85zany z migracj\xc4\x85 i osiedlaniem si\xc4\x99 gatunk\xc3\xb3w w okresie po ust\xc4\x85pieniu l\xc4\x85dolodu. S\xc4\x85 to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie przedstawiciele typowi dla Niziny \xc5\x9arodkowoeuropejskiej, uzupe\xc5\x82nieni o gatunki zachodnioeuropejskie, atlantyckie oraz wschodnioeuropejskie, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tak\xc5\xbce nieliczne gatunki charakterystyczne dla Europy po\xc5\x82udniowej i p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej. Region, w kt\xc3\xb3rym po\xc5\x82o\xc5\xbcone jest pojezierze, podobnie jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 nizinnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Polski, w zoogeografii okre\xc5\x9blany jest przej\xc5\x9bciowym. Potwierdzeniem przej\xc5\x9bciowo\xc5\x9bci makroregionu s\xc4\x85 m.in. obserwacje s\xc5\x82owika rdzawego docieraj\xc4\x85cego do Polski z zachodu i s\xc5\x82owika szarego przylatuj\xc4\x85cego ze wschodu. Dodatkowo \xc5\x9bwiat zwierz\xc4\x99cy uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85 gatunki obce, kt\xc3\xb3rych rozprzestrzenianie si\xc4\x99 ma r\xc3\xb3\xc5\xbcne skutki. Niekorzystnie ocenia si\xc4\x99 obecno\xc5\x9b\xc4\x87 m.in. raka pr\xc4\x99gowatego, kt\xc3\xb3rego ekspansja jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnym powodem zanikania w wodach Polski p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej raka szlachetnego.\n_START_SECTION_\nRyby\n_START_PARAGRAPH_\nW makroregionie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wszystkie typy rybackie jezior, zgodnie z opracowan\xc4\x85 przez Instytut Rybactwa \xc5\x9ar\xc3\xb3dl\xc4\x85dowego klasyfikacj\xc4\x85 \xe2\x80\x93 sielawowe, leszczowe, sandaczowe, linowo-szczupakowe i karasiowe. Jeziora sielawowe, charakterystyczne dla pojezierza, s\xc4\x85 przewa\xc5\xbcnie g\xc5\x82\xc4\x99bokimi zbiornikami o du\xc5\xbcej przejrzysto\xc5\x9bci i dobrym natlenieniu. Podstawowy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 gatunkowy stanowi\xc4\x85 sielawa europejska, sieja pospolita, stynka, ukleja pospolita, leszcz, p\xc5\x82o\xc4\x87, oko\xc5\x84 pospolity, kr\xc4\x85p, jazgarz i szczupak pospolity. Do jezior sielawowych zalicza si\xc4\x99 Drawsko i I\xc5\x84sko. Licznie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jeziora leszczowe, o g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci dochodz\xc4\x85cej \xc5\x9brednio do 20\xc2\xa0m, ograniczonej przejrzysto\xc5\x9bci, ze znacznie rozwini\xc4\x99t\xc4\x85 ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 podwodn\xc4\x85. Do gatunk\xc3\xb3w charakterystycznych dla tego typu zalicza si\xc4\x99 leszcza, szczupaka, okonia, lina, w\xc4\x99gorza europejskiego, p\xc5\x82o\xc4\x87, a tak\xc5\xbce wzdr\xc4\x99g\xc4\x99 i kr\xc4\x85pa. Przyk\xc5\x82adem jeziora typu leszczowego jest Krzemie\xc5\x84 na Pojezierzu I\xc5\x84skim. Jeziora sandaczowe s\xc4\x85 p\xc5\x82ytkie, o niskiej przejrzysto\xc5\x9bci, z sandaczem, leszczem, w\xc4\x99gorzem, okoniem, linem, szczupakiem, p\xc5\x82oci\xc4\x85 i jazgarzem jako podstawowym zespo\xc5\x82em ryb. W p\xc5\x82ytkich, mulistych i g\xc4\x99sto poro\xc5\x9bni\xc4\x99tym ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 jeziorach szczupakowo-linowych wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie: lin, szczupak, p\xc5\x82o\xc4\x87, kara\xc5\x9b pospolity, rzadziej tak\xc5\xbce karp. W jeziorach karasiowych gatunkiem przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85cym jest kara\xc5\x9b._NEWLINE_Do cenniejszych przyrodniczo gatunk\xc3\xb3w ryb obserwowanych w obszarze pojezierza nale\xc5\xbc\xc4\x85 \xc5\x82oso\xc5\x9b szlachetny i tro\xc4\x87 w\xc4\x99drowna. \xc5\x81oso\xc5\x9b, niegdy\xc5\x9b licznie odbywaj\xc4\x85cy tar\xc5\x82o w dorzeczu Drawy i rzek przymorskich, w Polsce jest obecnie gatunkiem restytuowanym. Ostatnie tarlaki w granicach kraju zanotowano w Drawie w 1985. Wtedy te\xc5\xbc podj\xc4\x99to program restytucji gatunku w polskich wodach. Wyst\xc4\x99powanie troci w\xc4\x99drownej, podobnie jak i \xc5\x82ososia szlachetnego, stwierdzono m.in. w dorzeczu S\xc5\x82upi. Badania genetyczne tarlak\xc3\xb3w troci w polskich rzekach wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce populacja tej ryby w S\xc5\x82upi r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 wyra\xc5\xbanie od populacji w innych rzekach. Charakterystyczne cechy gatunkowe zosta\xc5\x82y zak\xc5\x82\xc3\xb3cone przez niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwe zarybianie.\n_START_SECTION_\nP\xc5\x82azy\n_START_PARAGRAPH_\nDo najpospolitszych p\xc5\x82az\xc3\xb3w nale\xc5\xbc\xc4\x85 \xc5\xbcaby zielone \xe2\x80\x93 \xc5\xbcaba wodna, \xc5\xbcaba jeziorkowa, \xc5\xbcaba \xc5\x9bmieszka, oraz \xc5\xbcaby brunatne \xe2\x80\x93 \xc5\xbcaba moczarowa i \xc5\xbcaba trawna. Tak\xc5\xbce licznie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 przedstawiciele rodziny ropuchowatych \xe2\x80\x93 ropucha szara, ropucha zielona i najrzadsza z nich ropucha pask\xc3\xb3wka. W\xc5\x9br\xc3\xb3d p\xc5\x82az\xc3\xb3w makroregionu s\xc4\x85 tak\xc5\xbce jedyni przedstawiciele swoich rodzin \xe2\x80\x93 grzebiuszka ziemna, b\xc4\x99d\xc4\x85ca reliktem fauny stepowej, kumak nizinny oraz rzekotka drzewna, kt\xc3\xb3ra, poza okresem godowym sp\xc4\x99dzanym w wodzie, \xc5\xbcyje w\xc5\x9br\xc3\xb3d li\xc5\x9bci drzew i krzew\xc3\xb3w. Do p\xc5\x82az\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych na pojezierzu nale\xc5\xbc\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc traszka zwyczajna i traszka grzebieniasta. Siedem spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wszystkich obecnych w makroregionie gatunk\xc3\xb3w p\xc5\x82az\xc3\xb3w, tj. ropucha pask\xc3\xb3wka i zielona, kumak nizinny, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, \xc5\xbcaba moczarowa i traszka zwyczajna obj\xc4\x99te s\xc4\x85 w Polsce czynn\xc4\x85 ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85, pozosta\xc5\x82e \xe2\x80\x93 ochron\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bciow\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nGady\n_START_PARAGRAPH_\nGady, podobnie jak w ca\xc5\x82ym kraju, s\xc4\x85 reprezentowane nielicznie. W wielu miejscach makroregionu obserwowano \xc5\xbcmij\xc4\x99 zygzakowat\xc4\x85, zaskro\xc5\x84ca zwyczajnego, padalca zwyczajnego, jaszczurk\xc4\x99 zwink\xc4\x99 i jaszczurk\xc4\x99 \xc5\xbcywor\xc3\xb3dk\xc4\x99. Mi\xc4\x99dzy innymi z okolic Recza, Choszczna i My\xc5\x9bliborza podawano \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82wia b\xc5\x82otnego. Na wsch\xc3\xb3d od Szczecinka stwierdzono obecno\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82wia ozdobnego, kt\xc3\xb3ry jest gatunkiem inwazyjnym. W Polsce \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82w b\xc5\x82otny obj\xc4\x99ty jest czynn\xc4\x85 ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85, pozosta\xc5\x82e wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce na pojezierzu gatunki obj\xc4\x99te s\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bciow\xc4\x85 ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPtaki\n_START_PARAGRAPH_\nR\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9bci siedlisk Pojezierza Zachodniopomorskiego ma swoje odbicie w du\xc5\xbcej liczbie gatunk\xc3\xb3w ptak\xc3\xb3w. Szczeg\xc3\xb3lnie bogate pod tym wzgl\xc4\x99dem s\xc4\x85 tereny wodne i podmok\xc5\x82e, gdzie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 m.in. pospolite: kaczka krzy\xc5\xbc\xc3\xb3wka, cyraneczka zwyczajna, g\xc5\x82owienka zwyczajna, \xc5\x82ab\xc4\x99d\xc5\xba niemy, mewa \xc5\x9bmieszka. Obserwowane s\xc4\x85 tak\xc5\xbce m.in. rybitwa rzeczna, kormoran zwyczajny, czapla siwa, mewa siwa, rybitwa czarna, \xc5\xbcuraw zwyczajny. W szuwarach porastaj\xc4\x85cych brzegi rzek i jezior schronienie znalaz\xc5\x82y m.in.: b\xc4\x85k zwyczajny (stosunkowo liczne w skali kraju jego stanowiska zanotowano w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pojezierza), trzcinniczek zwyczajny, wodnik zwyczajny i brz\xc4\x99czka. Na turzycowiskach i trawiastych mokrad\xc5\x82ach \xc5\xbcyj\xc4\x85 m.in. bekas kszyk i derkacz zwyczajny. Tereny te s\xc4\x85 tak\xc5\xbce najcz\xc4\x99stszym miejscem \xc5\xbcerowania bociana bia\xc5\x82ego. W latach 80. XX wieku pod Niezabyszewem na Pojezierzu Bytowskim oraz pomi\xc4\x99dzy Mielnem a Bytowem gniazdowa\xc5\x82o po parze b\xc5\x82otniak\xc3\xb3w zbo\xc5\xbcowych, gatunek ust\xc4\x99puj\xc4\x85cy w ca\xc5\x82ym kraju. Skowronek zwyczajny, trznadel zwyczajny i dzierlatka zwyczajna to niekt\xc3\xb3re z gatunk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re mo\xc5\xbcna zaobserwowa\xc4\x87 na suchych \xc5\x82\xc4\x85kach i otwartych polach. Charakterystyczne dla wielogatunkowych las\xc3\xb3w li\xc5\x9bciastych s\xc4\x85 m.in.: s\xc3\xb3jka zwyczajna, zi\xc4\x99ba zwyczajna, dzwoniec zwyczajny, \xc5\x9bwistunka le\xc5\x9bna i dzi\xc4\x99cio\xc5\x82ek. Pobrze\xc5\xbca las\xc3\xb3w li\xc5\x9bciastych granicz\xc4\x85ce z otwartymi przestrzeniami s\xc4\x85 dogodnym \xc5\x9brodowiskiem dla wyst\xc4\x99powania bliskiej zagro\xc5\xbcenia wygini\xc4\x99ciem kani rudej. Pomorze Zachodnie, tym samym zachodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 omawianego makroregionu, jest miejscem najliczniejszego gnie\xc5\xbcd\xc5\xbcenia si\xc4\x99 tego ptaka w kraju. Takie gatunki jak: mysikr\xc3\xb3lik zwyczajny, sikorka sosn\xc3\xb3wka, skowronek borowy i lelek zwyczajny preferuj\xc4\x85 na swoje siedliska lasy iglaste i mieszane. W por\xc3\xb3wnaniu z pozosta\xc5\x82\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 kraju liczne stanowiska l\xc4\x99gowe w tych\xc5\xbce lasach w pobli\xc5\xbcu mokrade\xc5\x82 ma orlik krzykliwy, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci na pojezierzach My\xc5\x9bliborskim i Drawskim. Tereny r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne siedliskowo preferuje bielik zwyczajny, liczny na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim.\n_START_SECTION_\nSsaki\n_START_PARAGRAPH_\nSsaki reprezentowane s\xc4\x85 licznie przez parzystokopytne (przede wszystkim jele\xc5\x84 szlachetny, sarna europejska i dzik euroazjatycki), ssaki drapie\xc5\xbcne (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie lis rudy, tak\xc5\xbce: m.in.: \xc5\x82asica pospolita, tch\xc3\xb3rz zwyczajny, kuna le\xc5\x9bna, kuna domowa, gronostaj europejski, borsuk europejski), gryzonie (m.in. kilka gatunk\xc3\xb3w myszowatych, wiewi\xc3\xb3rka pospolita), zaj\xc4\x99czaki (zaj\xc4\x85c szarak, kr\xc3\xb3lik europejski), nietoperze (m.in. karlik malutki, nocek du\xc5\xbcy, gacek brunatny) oraz ssaki owado\xc5\xbcerne (m.in. je\xc5\xbc zachodni, kret europejski, ryj\xc3\xb3wka aksamitna, ryj\xc3\xb3wka malutka, rz\xc4\x99sorek rzeczek). Przed 1990 na pojezierzu notowano tak\xc5\xbce stanowiska rz\xc4\x99sorka mniejszego, gatunku w Polsce bardzo rzadkiego o charakterze reliktowym i wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cego tylko w niekt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach kraju w izolowanych populacjach.\n_START_SECTION_\nOchrona przyrody\n_START_PARAGRAPH_\nW zasi\xc4\x99gu makroregionu po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85, w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci lub cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo, parki krajobrazowe (stan na 2017): Cedy\xc5\x84ski (niewielki p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodni fragment na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim), Barlinecko-Gorzowski (p\xc3\xb3\xc5\x82nocna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 na pograniczu pojezierzy My\xc5\x9bliborskiego i Choszcze\xc5\x84skiego), I\xc5\x84ski (na Pojezierzu I\xc5\x84skim), Drawski (na Pojezierzu Drawskim) i \xe2\x80\x9eDolina S\xc5\x82upi\xe2\x80\x9d (w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci na Wysoczy\xc5\xbanie Polanowskiej)._NEWLINE_W obszarze makroregionu wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wszystkie rodzaje rezerwat\xc3\xb3w przyrody, z wyj\xc4\x85tkiem rezerwat\xc3\xb3w s\xc5\x82onoro\xc5\x9blowych (stan na 2017). Utworzono rezerwaty: le\xc5\x9bne (\xe2\x80\x9eOlszyny Ostrowskie\xe2\x80\x9d na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim, \xe2\x80\x9eBukowa G\xc3\xb3ra nad Pysznem\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Bytowskim, \xe2\x80\x9eD\xc4\x99by Wilczkowskie\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Drawskim), krajobrazowe (\xe2\x80\x9eD\xc5\x82ugog\xc3\xb3ry\xe2\x80\x9d na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim, \xe2\x80\x9eKamienna Buczyna\xe2\x80\x9d na Pojezierzu I\xc5\x84skim, \xe2\x80\x9eDolina Pi\xc4\x99ciu Jezior\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Drawskim), florystyczne (\xe2\x80\x9eTch\xc3\xb3rzyno\xe2\x80\x9d na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim, \xe2\x80\x9eMszar nad jeziorem Piaski\xe2\x80\x9d na Wysoczy\xc5\xbanie \xc5\x81obeskiej, \xe2\x80\x9eWiele\xc5\x84\xe2\x80\x9d na Wysoczy\xc5\xbanie Polanowskiej, \xe2\x80\x9eJezioro Piekie\xc5\x82ko\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Bytowskim), torfowiskowe (\xe2\x80\x9eTorfowisko nad Jeziorem Morzys\xc5\x82aw Ma\xc5\x82y\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Drawskim, \xe2\x80\x9eMszar ko\xc5\x82o Starej Dobrzycy\xe2\x80\x9d na Wysoczy\xc5\xbanie \xc5\x81obeskiej), wodne (\xe2\x80\x9eJezioro I\xc5\x82owatka\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Bytowskim, \xe2\x80\x9eJezioro Czarn\xc3\xb3wek\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Drawskim, stepowe (\xe2\x80\x9eWrzosowiska Cedy\xc5\x84skie im. in\xc5\xbc. Wies\xc5\x82awa Czy\xc5\xbcewskiego\xe2\x80\x9d na Pojezierzu My\xc5\x9bliborskim), przyrody nieo\xc5\xbcywionej (\xe2\x80\x9eBrunatna Gleba\xe2\x80\x9d na Pojezierzu Drawskim)._NEWLINE_Na pojezierzu po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc, w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci lub fragmentarycznie, obszary specjalnej ochrony ptak\xc3\xb3w (Dolina S\xc5\x82upi, Ostoja Drawska, Ostoja I\xc5\x84ska, Ostoja Cedy\xc5\x84ska i Ostoja Witnicko-D\xc4\x99bnia\xc5\x84ska) i obszary maj\xc4\x85ce znaczenie dla Wsp\xc3\xb3lnoty w ramach sieci Natura 2000 (m.in. Dolina S\xc5\x82upi, Dolina Wieprzy i Studnicy, Dolina Radwi, Chocieli i Chotli, Dolina Grabowej, Dorzecze Pars\xc4\x99ty, Dorzecze Regi, Dolina Iny ko\xc5\x82o Recza, Pojezierze I\xc5\x84skie, Pojezierze My\xc5\x9bliborskie).'