b'\n_START_ARTICLE_\nNorth American A-36 Apache\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW pocz\xc4\x85tkach 1942 roku, po zapoznaniu si\xc4\x99 z w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciami pierwszych seryjnych wersji samolotu my\xc5\x9bliwskiego P-51 (oznaczenie fabryczne NA-91), ameryka\xc5\x84skie lotnictwo zleci\xc5\x82o rozpocz\xc4\x99cie prac r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nad jego wariantem szturmowym, dostosowanych do atakowania z lotu nurkowego. Zwolennikiem takiego rozwi\xc4\x85zania by\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy innymi popieraj\xc4\x85cy rozw\xc3\xb3j konstrukcji Mustanga genera\xc5\x82 Henry H. Arnold._NEWLINE_Projekt samolotu pod oznaczeniem fabrycznym NA-97 i armijnym XA-36 zosta\xc5\x82 opracowany w po\xc5\x82owie 1942 roku, za\xc5\x9b oblotu prototypu dokonano 21 wrze\xc5\x9bnia tego\xc5\xbc roku. Pilotem by\xc5\x82 Bob Chilton. Po pomy\xc5\x9blnym zako\xc5\x84czeniu pr\xc3\xb3b w locie w pa\xc5\xbadzierniku rozpocz\xc4\x99to produkcj\xc4\x99 zam\xc3\xb3wionych 500 egzemplarzy. Otrzyma\xc5\x82y one numery seryjne 42-83663 do 42-84162, za\xc5\x9b ostatni z nich opu\xc5\x9bci\xc5\x82 fabryk\xc4\x99 w marcu 1943 roku. Wobec samolotu u\xc5\xbcywano nazw Apache, przypisan\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do rozpoznawczego wariantu F-6, Invader oraz po prostu Mustang._NEWLINE_Pierwszymi jednostkami wyposa\xc5\xbconymi w A-36 by\xc5\x82y 27. Grupa My\xc5\x9bliwsko-Bombowa (27th Fighter Bomber Group) oraz 86. Grupa My\xc5\x9bliwsko-Bombowa, obie wchodz\xc4\x85ce w sk\xc5\x82ad 12th Air Force w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej. Pierwszym zadaniem bojowym 27. Grupy na nowych maszynach by\xc5\x82o rozpoznanie w\xc5\x82oskich pozycji nad wysp\xc4\x85 Pantelleria 6 czerwca 1943 roku. Poniesiono w\xc3\xb3wczas r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pierwsz\xc4\x85 strat\xc4\x99 bojow\xc4\x85. Z kolei pierwsze zwyci\xc4\x99stwo powietrzne na A-36 odni\xc3\xb3s\xc5\x82 12 lipca 1943 roku Lt. Tom A. Thomas, kt\xc3\xb3rego samolot w tym samym locie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zosta\xc5\x82 zestrzelony a on sam dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 do niewoli niemieckiej. Piloci ameryka\xc5\x84scy brali udzia\xc5\x82 w walkach nad Morzem \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym i Sycyli\xc4\x85 podczas operacji Husky, wspieraj\xc4\x85c atak 7. Armii ameryka\xc5\x84skiej. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej operowali nad W\xc5\x82ochami podczas operacji Avalanche, w rejonie Rzymu i Neapolu. Od po\xc5\x82owy 1944 roku A-36 w obydwu jednostkach by\xc5\x82y zast\xc4\x99powane samolotami Republic P-47 Thunderbolt._NEWLINE_Trzeci\xc4\x85 jednostk\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra operowa\xc5\x82a na A-36, by\xc5\x82a 311. Grupa My\xc5\x9bliwsko-Bombowa, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ca w Indiach, Birmie i Chinach. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc one by\xc5\x82y stopniowo zast\xc4\x99powane przez P-47. Og\xc3\xb3\xc5\x82em na obydwu teatrach dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych A-36 odby\xc5\x82y 23 373 loty bojowe, zrzucaj\xc4\x85c 8014 ton bomb i niszcz\xc4\x85c na ziemi i w powietrzu 101 samolot\xc3\xb3w przeciwnika. Straty bojowe wynios\xc5\x82y 177 maszyn. Jedynym pilotem, kt\xc3\xb3ry zdoby\xc5\x82 tytu\xc5\x82 asa my\xc5\x9bliwskiego na A-36, zestrzeliwuj\xc4\x85c pi\xc4\x99\xc4\x87 maszyn przeciwnika, by\xc5\x82 Lt. Michael T. Russo._NEWLINE_A-36 by\xc5\x82y u\xc5\xbcywane operacyjnie jedynie przez USAAF, Brytyjczycy otrzymali kilka egzemplarzy dla przeprowadzenia pr\xc3\xb3b por\xc3\xb3wnawczych w RAF.\n_START_SECTION_\nOpis konstrukcji\n_START_PARAGRAPH_\nA-36 by\xc5\x82 jednomiejscowym samolotem my\xc5\x9bliwsko-szturmowym o konstrukcji ca\xc5\x82kowicie metalowej. Nap\xc4\x99d stanowi\xc5\x82 12-cylindrowy silnik rz\xc4\x99dowy Allison V-1710-87, ch\xc5\x82odzony ciecz\xc4\x85, o mocy maksymalnej 1325 KM na wysoko\xc5\x9bci 900 m, poruszaj\xc4\x85cy tr\xc3\xb3j\xc5\x82opatowe \xc5\x9bmig\xc5\x82o Hamilton Standard o sta\xc5\x82ym skoku._NEWLINE_Uzbrojenie sk\xc5\x82ada\xc5\x82o si\xc4\x99 z sze\xc5\x9bciu wielkokalibrowych karabin\xc3\xb3w maszynowych kal. 12,7 mm, z kt\xc3\xb3rych dwa by\xc5\x82y zainstalowane w nosie kad\xc5\x82uba i zsynchronizowane z obrotami \xc5\x9bmig\xc5\x82a, a pozosta\xc5\x82e cztery w skrzyd\xc5\x82ach, oraz maksymalnie do 454 kg bomb (lub dwie wyrzutnie rakiet M8) na podwieszeniach podskrzyd\xc5\x82owych._NEWLINE_Dla umo\xc5\xbcliwienia ataku z lotu nurkowego, w skrzyd\xc5\x82ach zainstalowano poruszane hydraulicznie hamulce aerodynamiczne, zmniejszaj\xc4\x85ce pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 nurkowania do 400 km/h.'