b'\n_START_ARTICLE_\nHideyoshi Toyotomi\n_START_SECTION_\nLata w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie Nobunagi Ody\n_START_PARAGRAPH_\nO jego \xc5\xbcyciu przed 1570 r. wiadomo niewiele. Urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w wiosce Nakamura (\xc3\xb3wczesna prowincja Owari, dzi\xc5\x9b zachodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 prefektury Aichi) jako syn ch\xc5\x82opa o nazwisku Yaemon Kinoshita. Ojciec zmar\xc5\x82, gdy ch\xc5\x82opiec mia\xc5\x82 8 lat. Nosi\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas imi\xc4\x99 T\xc5\x8dkichir\xc5\x8d. Przeznaczony do klasztoru, w wieku pi\xc4\x99tnastu lat uciek\xc5\x82 z domu i zaci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 na s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 u Yukitsuny Matsushity, dow\xc3\xb3dcy zamku Kun\xc5\x8d w Hamamatsu w prowincji T\xc5\x8dt\xc5\x8dmi (dzi\xc5\x9b zachodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 prefektury Shizuoka), kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 wasalem rodu Imagawa. W 1558 r. uciek\xc5\x82 od Yukitsuny i wst\xc4\x85pi\xc5\x82 na s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 u Nobunagi Ody. Dzi\xc4\x99ki niebywa\xc5\x82ym zdolno\xc5\x9bciom przyw\xc3\xb3dczym, szybko sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jednym z najwa\xc5\xbcniejszych ludzi w obozie cz\xc5\x82owieka, kt\xc3\xb3ry zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 \xe2\x80\x9ezjednoczenie\xe2\x80\x9d kraju. Ws\xc5\x82awi\xc5\x82 si\xc4\x99 przede wszystkim walkami z armi\xc4\x85 klan\xc3\xb3w Asai i Asakura na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od prowincji Mino, Takeda na r\xc3\xb3wninie Kant\xc5\x8d i M\xc5\x8dri na zachodzie Honsiu.\n_START_SECTION_\nSamodzielne rz\xc4\x85dy (1582\xe2\x80\x931598)\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci Nobunagi w 1582 r. Toyotomi pokona\xc5\x82 pod Yamazaki armi\xc4\x99 jego zdrajcy, Mitsuhide Akechiego. Potem konsekwentnie usuwa\xc5\x82 z drogi do suwerennej w\xc5\x82adzy wszystkich oponent\xc3\xb3w. W 1584 r. w bitwie pod Shizugatake zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82 wojska Katsuie Shibaty (po przegranej bitwie pope\xc5\x82ni\xc5\x82 samob\xc3\xb3jstwo). Wkr\xc3\xb3tce te\xc5\xbc podbi\xc5\x82 wszystkie cztery prowincje na Sikoku. W sierpniu cesarz nada\xc5\x82 mu tytu\xc5\x82 regenta kampaku._NEWLINE_Od tego momentu na drodze do kontroli nad ca\xc5\x82ym krajem sta\xc5\x82y jeszcze dwa bardzo silne klany: Shimazu na Kiusiu i H\xc5\x8dj\xc5\x8d w okolicy dzisiejszego Tokio. Pierwszy z nich usun\xc4\x85\xc5\x82 Hideyoshi w 1585 r. Jego licz\xc4\x85ca 120 tys. armia zmusi\xc5\x82a Shimazu do podporz\xc4\x85dkowania si\xc4\x99 i wycofania do trzech prowincji: Satsuma, Osumi i Hy\xc5\xabga. Wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ziem nada\xc5\x82 swoim genera\xc5\x82om (by\xc5\x82a to jego wypr\xc3\xb3bowana strategia na pacyfikowanie zdobytych teren\xc3\xb3w)._NEWLINE_Ziemie klanu H\xc5\x8dj\xc5\x8d zosta\xc5\x82y podbite dopiero w 1590 r. W sierpniu tego samego roku daimy\xc5\x8d ostatniego z niezale\xc5\xbcnych rod\xc3\xb3w pope\xc5\x82ni\xc5\x82 samob\xc3\xb3jstwo w zamku Odawara obleganym przez wojska Ieyasu Tokugawy, kt\xc3\xb3ry walczy\xc5\x82 u boku Hideyoshiego w zamian za nadanie prowincji Mikawa i T\xc5\x8dtomi. Od tej chwili Toyotomi przez swych wasali sprawowa\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad wszystkimi wyspami (oczywi\xc5\x9bcie poza Hokkaido, kt\xc3\xb3re Japo\xc5\x84czycy kolonizowali od XIX wieku)._NEWLINE_W 1590 r. Hideyoshi by\xc5\x82 zaprz\xc4\x85tni\xc4\x99ty kolejnymi podbojami. Pono\xc4\x87 pod koniec \xc5\xbcycia sta\xc5\x82 si\xc4\x99 niesamowicie pyszny i chcia\xc5\x82 sobie zapewni\xc4\x87 bosk\xc4\x85 cze\xc5\x9b\xc4\x87. Zapragn\xc4\x85\xc5\x82 podboju Korei, a potem Chin, co te\xc5\xbc szybko zacz\xc4\x85\xc5\x82 realizowa\xc4\x87. Jedna z teorii g\xc5\x82osi, \xc5\xbce wysy\xc5\x82aj\xc4\x85c wojska feudalnych w\xc5\x82adc\xc3\xb3w (daimy\xc5\x8d) na kontynent, chcia\xc5\x82 os\xc5\x82abi\xc4\x87 wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 opozycj\xc4\x99._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo naje\xc5\xbad\xc5\xbacy odnosili wielkie sukcesy. W maju Japo\xc5\x84czycy zaj\xc4\x99li Seul, w czerwcu \xe2\x80\x93 Pjongjang. Z czasem jednak wojna zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 przeci\xc4\x85ga\xc4\x87, a wojska japo\xc5\x84skie \xe2\x80\x93 wycofywa\xc4\x87 si\xc4\x99. Szczeg\xc3\xb3lnie dokucza\xc5\x82 brak kontaktu z Japoni\xc4\x85, odci\xc4\x99ty przez korea\xc5\x84sk\xc4\x85 flot\xc4\x99 pod dow\xc3\xb3dztwem admira\xc5\x82a Yi Sun-sina. Swoje wojska do Korei wprowadzi\xc5\x82a tak\xc5\xbce dynastia Ming, poproszona o pomoc przez Kore\xc4\x99, co zmusi\xc5\x82o Hideyoshiego latem 1591 r. do negocjowania zawieszenia broni. Pono\xc4\x87 domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 od Chi\xc5\x84czyk\xc3\xb3w cesarskiej c\xc3\xb3rki za \xc5\xbcon\xc4\x99. Ostatecznie zachowa\xc5\x82 niewielkie tereny na po\xc5\x82udniowym kra\xc5\x84cu p\xc3\xb3\xc5\x82wyspu._NEWLINE_Kolejna pr\xc3\xb3ba podboju Korei zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 poni\xc5\xbcaj\xc4\x85c\xc4\x85 kl\xc4\x99sk\xc4\x85 japo\xc5\x84skiej floty pod Myeongnyang, gdzie 16 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w obro\xc5\x84c\xc3\xb3w da\xc5\x82o sobie rad\xc4\x99 ze 133 jednostkami Toyotomiego._NEWLINE_Ostatnie lata jego \xc5\xbcycia up\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y na pr\xc3\xb3bach zapewnienia bezpiecznej przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci swojemu narodzonemu w 1593 r. synowi, Hideyoriemu. Nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 to jednak pomimo utworzenia w 1598 r. Rady Regencyjnej, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 z pi\xc4\x99ciu najpot\xc4\x99\xc5\xbcniejszych (poza taik\xc5\x8d) ludzi: Ieyasu Tokugawy, Toshi\xe2\x80\x99ie Maedy, Terumoto M\xc5\x8driego, Hideie Ukity, Kagekatsu Uesugiego._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci Toyotomiego w tym samym roku rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 ostatnia ju\xc5\xbc w okresie sengoku wojna domowa, w czasie kt\xc3\xb3rej Hideyori zosta\xc5\x82 zabity. W\xc5\x82adz\xc4\x99 ostatecznie przej\xc4\x85\xc5\x82 Ieyasu Tokugawa, za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel dynastii siogun\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy rz\xc4\x85dzili krajem do przewrotu, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 nazwany restauracj\xc4\x85 Meiji w 1868 r._NEWLINE_Zosta\xc5\x82 ub\xc3\xb3stwiony jako kami, po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona jest mu \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia w Kioto, Toyokuni Jinja. Obok niej znajduje si\xc4\x99 Mimizuka, kopiec grobowy zawieraj\xc4\x85cy ponad 38 tys. nos\xc3\xb3w obci\xc4\x99tych zabitym Korea\xc5\x84czykom przez wojska japo\xc5\x84skie.\n_START_SECTION_\nReformy Toyotomiego\n_START_PARAGRAPH_\nPoza toczeniem zwyci\xc4\x99skich wojen, Toyotomi zapisa\xc5\x82 si\xc4\x99 w historii jako wielki reformator. Na\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy innymi na daimy\xc5\x8d podatek zale\xc5\xbcny nie od powierzchni ziemi uprawnej, ale od rocznej warto\xc5\x9bci plon\xc3\xb3w mierzonych ilo\xc5\x9bci\xc4\x85 koku (ok. 180 l) ry\xc5\xbcu. Stale prowadzono te\xc5\xbc akcj\xc4\x99 rozbrajania ch\xc5\x82op\xc3\xb3w i mnich\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 od tej pory bro\xc5\x84 mogli posiada\xc4\x87 jedynie samuraje (wielkie polowanie na miecze). Jego edykty tworzy\xc5\x82y bariery, kt\xc3\xb3re bardzo utrudnia\xc5\x82y przej\xc5\x9bcie z klasy np. kupc\xc3\xb3w do samuraj\xc3\xb3w. Odbieranie ziemi wrogom i nadawanie wiernym wasalom mia\xc5\x82o s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 utrzymaniu supremacji i stabilizacji politycznej kraju. Znany ze swojego zami\xc5\x82owania do herbaty upowszechni\xc5\x82 ceremonia\xc5\x82 picia herbaty, obje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85c kraj z przeno\xc5\x9bnym pawilonem herbacianym nakrytym z\xc5\x82otym li\xc5\x9bciem.\n_START_SECTION_\nPrze\xc5\x9bladowania chrze\xc5\x9bcijan\n_START_PARAGRAPH_\nW czasach rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Toyotomiego prze\xc5\x9bladowano wyznawc\xc3\xb3w wiary chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej. W tym te\xc5\xbc okresie, na podstawie wydanego w 1587 roku dekretu, podj\xc4\x99to dzia\xc5\x82ania doprowadzaj\xc4\x85ce do eksterminacji chrze\xc5\x9bcijan. Z wydarzeniami tymi zwi\xc4\x85zana jest sprawa mordu na M\xc4\x99czennikach z Nagasaki (od roku 1969 wymienianych w litanii do Wszystkich \xc5\x9awi\xc4\x99tych).'