b'\n_START_ARTICLE_\nKatar\n_START_SECTION_\nUstr\xc3\xb3j polityczny\n_START_PARAGRAPH_\nKatar to ksi\xc4\x99stwo (emirat). Wed\xc5\x82ug tymczasowej konstytucji z 1970 g\xc5\x82ow\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa jest emir (z panuj\xc4\x85cego rodu Al Sani). W\xc5\x82adz\xc4\x99 wykonawcz\xc4\x85 sprawuje powo\xc5\x82ywany przez emira rz\xc4\x85d (z premierem). 35-osobowa Rada Doradcza jest organem konsultacyjnym rz\xc4\x85du. Nie ma parlamentu ani partii politycznych.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW XVI wieku Portugalczycy pr\xc3\xb3bowali opanowa\xc4\x87 p\xc3\xb3\xc5\x82wysep. Od XIX wieku kraj jest rz\xc4\x85dzony przez r\xc3\xb3d Al Sani. Katar dwa razy w historii by\xc5\x82 pod zaborami: w latach 1871\xe2\x80\x931916 wcielony do Imperium Osma\xc5\x84skiego, a w latach 1916\xe2\x80\x931971 pod protektoratem Wielkiej Brytanii. Od 1971 tym wewn\xc4\x99trznie stabilnym krajem zn\xc3\xb3w rz\xc4\x85dzi r\xc3\xb3d Al Sani._NEWLINE_W 1913 swoich roszcze\xc5\x84 co do Kataru zrzek\xc5\x82a si\xc4\x99 Turcja. Trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej obszar ziem arabskich zosta\xc5\x82 podzielony mi\xc4\x99dzy dwa europejskie mocarstwa: Francj\xc4\x99 i Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x99. W 1915 ostatni tureccy \xc5\xbco\xc5\x82nierze opu\xc5\x9bcili Katar, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej na mocy katarsko-brytyjskiej umowy pa\xc5\x84stwo zosta\xc5\x82o protektoratem Wielkiej Brytanii. W zamian za ograniczone gwarancje bezpiecze\xc5\x84stwa szejk Kataru zobowi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 nie utrzymywa\xc4\x87 stosunk\xc3\xb3w dyplomatycznych z \xc5\xbcadnym mocarstwem bez zgody rz\xc4\x85du brytyjskiego. W 1939 odkryto z\xc5\x82o\xc5\xbca ropy naftowej i w 1949 rozpocz\xc4\x99to ich przemys\xc5\x82ow\xc4\x85 eksploatacj\xc4\x99. W 1970 wprowadzono prowizoryczn\xc4\x85 konstytucj\xc4\x99. 1 wrze\xc5\x9bnia 1971 nast\xc4\x99pca tronu, szejk Chalifa ibn Hamad, og\xc5\x82osi\xc5\x82 pe\xc5\x82n\xc4\x85 niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Kataru. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej uk\xc5\x82ad z Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 z 1916 straci\xc5\x82 moc, a Katar sta\xc5\x82 si\xc4\x99 pa\xc5\x84stwem suwerennym. W tym samym roku Katar przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do Organizacji Narod\xc3\xb3w Zjednoczonych i Ligi Pa\xc5\x84stw Arabskich. W 1972 w wyniku bezkrwawego zamachu stanu w\xc5\x82adz\xc4\x99 zdoby\xc5\x82 Chalifa ibn Ahmad Al Sani._NEWLINE_W 1979 Katar zerwa\xc5\x82 stosunki dyplomatyczne z Egiptem (po zawarciu uk\xc5\x82adu pokojowego z Izraelem). Stosunki dyplomatyczne przywr\xc3\xb3cono w 1987. Katar popar\xc5\x82 Irak w wojnie iracko-ira\xc5\x84skiej. W 1990 Katar pot\xc4\x99pi\xc5\x82 agresj\xc4\x99 Iraku na Kuwejt i udost\xc4\x99pni\xc5\x82 swoje terytoria wojskom koalicji antyirackiej. W czerwcu 1995 Chalifa ibn Ahmad Al Sani utraci\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 na rzecz swego syna Hamada._NEWLINE_W drugiej dekadzie XXI wieku Katar zorganizowa\xc5\x82 wiele imprez sportowych o \xc5\x9bwiatowym formacie, w tym Mistrzostwa \xc5\x9awiata w Pi\xc5\x82ce R\xc4\x99cznej M\xc4\x99\xc5\xbcczyzn 2015 i Mistrzostwa \xc5\x9awiata w Kolarstwie Szosowym 2016. W 2022 odb\xc4\x99d\xc4\x85 si\xc4\x99 w tym pa\xc5\x84stwie mistrzostwa \xc5\x9bwiata w pi\xc5\x82ce no\xc5\xbcnej._NEWLINE_5 czerwca 2017 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kraj\xc3\xb3w arabskich og\xc5\x82osi\xc5\x82o zerwanie stosunk\xc3\xb3w dyplomatycznych z Katarem pod pretekstem wspierania przez to pa\xc5\x84stwo terroryzmu.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nKatarowi najwi\xc4\x99cej dochod\xc3\xb3w przynosi wydobycie gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Krajowy przemys\xc5\x82 koncentruje si\xc4\x99 nie tylko na wydobywaniu tych surowc\xc3\xb3w, ale i na ich przetw\xc3\xb3rstwie. W 1971 u wybrze\xc5\xbcy emiratu odkryto najwi\xc4\x99ksze z\xc5\x82o\xc5\xbce gazu ziemnego na \xc5\x9bwiecie \xe2\x80\x93 tzw. Pole P\xc3\xb3\xc5\x82nocne \xe2\x80\x93 o zasobach si\xc4\x99gaj\xc4\x85cych 18 bilion\xc3\xb3w metr\xc3\xb3w sze\xc5\x9bciennych, co uplasowa\xc5\x82o Katar (obok Rosji i Iranu) w\xc5\x9br\xc3\xb3d trzech pa\xc5\x84stw o najwi\xc4\x99kszych zasobach gazu ziemnego na \xc5\x9bwiecie. Do Kataru nale\xc5\xbcy oko\xc5\x82o 5% \xc5\x9bwiatowych rezerw gazu ziemnego. Katar jest obecnie najwi\xc4\x99kszym eksporterem gazu ziemnego w postaci p\xc5\x82ynnej (LNG) na \xc5\x9bwiecie. Rozwija t\xc4\x99 technologi\xc4\x99 od 1997, gdy pierwszy transport LNG zosta\xc5\x82 wys\xc5\x82any do Hiszpanii. Wed\xc5\x82ug szacunk\xc3\xb3w z\xc5\x82o\xc5\xbca ropy naftowej wyczerpi\xc4\x85 si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 2025. Przepisy dotycz\xc4\x85ce dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci firm zagranicznych w sektorze naftowym zliberalizowano w 2002._NEWLINE_W 1998 rozpocz\xc4\x99to prywatyzacj\xc4\x99 sektora pa\xc5\x84stwowego (w tym naftowego). Produkt krajowy brutto w 2016 wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 129726 dolar\xc3\xb3w na osob\xc4\x99._NEWLINE_Przemys\xc5\x82 przetw\xc3\xb3rczy (rafineryjny, nawoz\xc3\xb3w sztucznych, hutnictwo, odsalarnie wody morskiej) jest skoncentrowany w specjalnej strefie przemys\xc5\x82owej Musajid oraz w stolicy (spo\xc5\xbcywczy, cementowy, odzie\xc5\xbcowy, elektrownie, odsalarnie wody morskiej). Wok\xc3\xb3\xc5\x82 portu Ras Laffa powsta\xc5\x82y zak\xc5\x82ady przetwarzania gazu ziemnego._NEWLINE_Rolnictwo jest s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99te. Grunty orne i sady zajmuj\xc4\x85 0,7% powierzchni kraju. Warzywa (pomidory, melony, kapusta), zbo\xc5\xbca (proso, sorgo, kukurydza) oraz owoce (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie palm\xc4\x99 daktylow\xc4\x85) uprawia si\xc4\x99 na glebach nawadnianych odsolon\xc4\x85 wod\xc4\x85 morsk\xc4\x85. Hoduje si\xc4\x99 byd\xc5\x82o, owce, kozy i wielb\xc5\x82\xc4\x85dy. Na wybrze\xc5\xbcu po\xc5\x82awia si\xc4\x99 ryby i per\xc5\x82y._NEWLINE_W Katarze rozwin\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 transport samochodowy (1,2 tys. km dr\xc3\xb3g) oraz ruroci\xc4\x85gowy (ropoci\xc4\x85gi, gazoci\xc4\x85gi i inne o \xc5\x82\xc4\x85cznej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci ok. 2,4 tys. km). Porty morskie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w Dosze i Musajidzie. Mi\xc4\x99dzynarodowy port lotniczy znajduje si\xc4\x99 w stolicy._NEWLINE_Katar eksportuje rop\xc4\x99 naftow\xc4\x85 i produkty naftowe, gaz ziemny, stal i nawozy sztuczne, a importuje maszyny, sprz\xc4\x99t transportowy, wyroby przemys\xc5\x82owe i \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87. G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi partnerami handlowymi s\xc4\x85: Japonia, Korea Po\xc5\x82udniowa, Francja, Niemcy.\n_START_SECTION_\nDemografia\n_START_PARAGRAPH_\nW lipcu 2017 w Katarze mieszka\xc5\x82o 2 314 307 os\xc3\xb3b. Pa\xc5\x84stwo to zamieszkuj\xc4\x85 Arabowie (40%), Pakista\xc5\x84czycy (18%), Hindusi (18%), Ira\xc5\x84czycy (10%) i inni. Przyrost naturalny w 2017 wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 2,27\xe2\x80\xb0. Struktura wiekowa: 0\xe2\x80\x9314 lat 12,63%; 15\xe2\x80\x9324 lat 12,35%, 25\xe2\x80\x9354 lat 70,59%, 55\xe2\x80\x9364 3,42%, 65 lat i wi\xc4\x99cej 1%. \xc5\x9amiertelno\xc5\x9b\xc4\x87 niemowl\xc4\x85t w 2017 wynios\xc5\x82a 6,2 zgon\xc3\xb3w na tysi\xc4\x85c urodze\xc5\x84, a wsp\xc3\xb3\xc5\x82czynnik dzietno\xc5\x9bci 1,9 dzieci na jedn\xc4\x85 kobiet\xc4\x99. Oczekiwana dalsza d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 trwania \xc5\xbcycia w 2017 wynios\xc5\x82a 78,9 lat (dla m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn 76,8, dla kobiet 81).\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nKultura Kataru jest zdominowana przez islam. Obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85 normy obyczajowo\xc5\x9bci muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiej._NEWLINE_W Katarze swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 ma arabska telewizja Al-D\xc5\xbcazira (powsta\xc5\x82a w 1996)._NEWLINE_\xc5\x9awi\xc4\x99to pa\xc5\x84stwa przypada 18 grudnia (w rocznic\xc4\x99 uchwalenia niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci)._NEWLINE_Katarska biblioteka narodowa uruchomi\xc5\x82a w 2014 cyfrow\xc4\x85 bibliotek\xc4\x99 z ponad 100 tysi\xc4\x85cami archiwali\xc3\xb3w. W\xc5\x9br\xc3\xb3d dost\xc4\x99pnych online znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbcki, mapy, nagrania, r\xc4\x99kopisy. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zasob\xc3\xb3w dost\xc4\x99pna jest w domenie publicznej.'