b'\n_START_ARTICLE_\nAdam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski\n_START_PARAGRAPH_\nAdam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski (ur. 1883, zm. 21 lipca 1921) \xe2\x80\x93 polski lotnik, instruktor, jeden z pierwszych pilot\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys i kariera\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 we wsi Ho\xc5\x82dowiec na Kielecczy\xc5\xbanie. Od m\xc5\x82odo\xc5\x9bci interesowa\xc5\x82 si\xc4\x99 sportem, uprawia\xc5\x82 pocz\xc4\x85tkowo m.in. kolarstwo. B\xc4\x99d\xc4\x85c we Francji zetkn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 z rozwijaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 lotnictwem, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie sta\xc5\x82o si\xc4\x99 jego pasj\xc4\x85. W 1910 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 kurs w szkole pilota\xc5\xbcu Bleriota w Pau, a nast\xc4\x99pnie w szkole Farmana, gdzie latem 1910 uzyska\xc5\x82 dyplom pilota. Od razu zacz\xc4\x85\xc5\x82 uczestniczy\xc4\x87 w pokazach i mityngach lotniczych we Francji, budz\xc4\x85c uznanie widz\xc3\xb3w ewolucjami w powietrzu. Wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie z pokazami w Cesarstwie Rosyjskim, m.in. w Wilnie, Petersburgu, Moskwie, Kijowie. W dniach 17-23 maja 1911 zaj\xc4\x85\xc5\x82 pierwsze miejsce w\xc5\x9br\xc3\xb3d 7 pilot\xc3\xb3w w konkursie lotniczym w Petersburgu, zdobywaj\xc4\x85c nagrod\xc4\x99 1075 rubli. 29 maja na mityngu w Moskwie zdoby\xc5\x82 trzecie miejsca w konkursach wysoko\xc5\x9bci i d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82o\xc5\x9bci lotu._NEWLINE_Pozosta\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie w Moskwie, gdzie podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako oblatywacz w fabryce samolot\xc3\xb3w Dux (w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 J. Mellera), produkuj\xc4\x85cej na licencji francuskie Farmany i Nieuporty, oraz opracowuj\xc4\x85cej w\xc5\x82asne konstrukcje Dux i Meller. By\xc5\x82 instruktorem oraz szefem pilot\xc3\xb3w w szkole lotniczej aeroklubu \xe2\x80\x93 Moskiewskiego Towarzystwa \xc5\xbbeglugi Powietrznej na lotnisku Chodynka, gdzie wyszkoli\xc5\x82 ok. 300 pilot\xc3\xb3w. Znany w Rosji jako A.M. Gaber-Vlynskij (zrusycyzowana forma zapisu nazwiska), uczestniczy\xc5\x82 w dalszym ci\xc4\x85gu w licznych mityngach lotniczych i doskonali\xc5\x82 akrobacj\xc4\x99 lotnicz\xc4\x85, wykonuj\xc4\x85c publicznie m.in. p\xc5\x82aski korkoci\xc4\x85g, \xc5\x9blizgi i p\xc4\x99tle. 27 sierpnia 1912 na konkursie samolot\xc3\xb3w wojskowych w Moskwie zdoby\xc5\x82 drug\xc4\x85 nagrod\xc4\x99 na samolocie Dux 1912 (zmodyfikowany Farman VII). 21 maja 1913 zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82 w konkursowym przelocie Moskwa \xe2\x80\x93 Sierpuchow \xe2\x80\x93 Moskwa. 13 kwietnia 1913 ustanowi\xc5\x82 rosyjski rekord wysoko\xc5\x9bci lotu 3100 m, a tak\xc5\xbce rekordy lot\xc3\xb3w z pasa\xc5\xbcerami. Od 1914 wykonywa\xc5\x82 na pokazach martw\xc4\x85 p\xc4\x99tl\xc4\x99 (jako pierwszy pilot cywilny w Rosji \xe2\x80\x93 po wojskowym pilocie Niestierowie). W kwietniu 1914 wykona\xc5\x82 ich a\xc5\xbc 16 w jednym locie. Zosta\xc5\x82 te\xc5\xbc odznaczony srebrn\xc4\x85 odznak\xc4\x85 za zas\xc5\x82ugi w rozwoju lotnictwa rosyjskiego przez ksi\xc4\x99cia Aleksandra. 8 maja 1914 uleg\xc5\x82 katastrofie pilotuj\xc4\x85c nowy samolot Dux, jego mechanik zgin\xc4\x85\xc5\x82, a sam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski odni\xc3\xb3s\xc5\x82 obra\xc5\xbcenia, lecz powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 wkr\xc3\xb3tce do zdrowia i latania._NEWLINE_W lipcu 1914 wyjecha\xc5\x82 do Francji i przez kr\xc3\xb3tki okres lata\xc5\x82 w szkole wy\xc5\xbcszego pilota\xc5\xbcu Rolanda Garrosa w Villacoublay. Wykonuj\xc4\x85c tam wszystkie znane w\xc3\xb3wczas figury akrobacji lotniczej, zdoby\xc5\x82 przydomek le diable (diabe\xc5\x82). Zalicza\xc5\x82 si\xc4\x99 do zespo\xc5\x82u pilot\xc3\xb3w Les Vicilles tiges (stare korzenie), obejmuj\xc4\x85cego pilot\xc3\xb3w wyszkolonych przed I wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85. Przed wybuchem wojny, pod koniec lipca powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 jednak do Rosji, gdzie dalej pracowa\xc5\x82 jako instruktor i oblatywacz w Dux-ie. Uczestniczy\xc5\x82 w wielu wypadkach lotniczych, wielokrotnie \xc5\x82ama\xc5\x82 ko\xc5\x9bci, mia\xc5\x82 kr\xc3\xb3tsz\xc4\x85 jedn\xc4\x85 nog\xc4\x99 po niefortunnym z\xc5\x82amaniu. Po rewolucji pozosta\xc5\x82 w Moskwie i przez kr\xc3\xb3tki okres szkoli\xc5\x82 pilot\xc3\xb3w w radzieckiej szkole pilot\xc3\xb3w otwartej 24 kwietnia 1918, demonstrowa\xc5\x82 te\xc5\xbc akrobacje lotnicze 1 maja 1918 w\xc5\x82adzom radzieckim._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku 1919 powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Polski i podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako szef pilot\xc3\xb3w-instruktor\xc3\xb3w w szkole lotniczej w \xc5\x81awicy pod Poznaniem, przekszta\xc5\x82conej pod koniec roku w Wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 Szko\xc5\x82\xc4\x99 Pilot\xc3\xb3w (wyszkoli\xc5\x82 m.in. Janusza Meissnera). By\xc5\x82 instruktorem akrobacji lotniczej i my\xc5\x9bliwskiej walki powietrznej (najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej na my\xc5\x9bliwcach Albatros D.III). Od pa\xc5\xbadziernika 1919 do marca 1920 jego samolotem osobistym, na kt\xc3\xb3rym prezentowa\xc5\x82 akrobacj\xc4\x99 na ma\xc5\x82ej wysoko\xc5\x9bci, by\xc5\x82 Fokker D.VII z namalowanym du\xc5\xbcym god\xc5\x82em - laleczk\xc4\x85 "Bi-Ba-Bo". W marcu 1920 wyjecha\xc5\x82 do Pary\xc5\xbca jako szef oblatywaczy Polskiej Wojskowej Misji Zakup\xc3\xb3w. Szkoli\xc5\x82 pilot\xc3\xb3w tak\xc5\xbce we Francuskiej Szkole Pilot\xc3\xb3w w Polsce._NEWLINE_W 1921 podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako g\xc5\x82\xc3\xb3wny pilot oblatywacz wytw\xc3\xb3rni Plage i La\xc5\x9bkiewicz w Lublinie, kt\xc3\xb3ra w\xc5\x82a\xc5\x9bnie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a licencyjn\xc4\x85 produkcj\xc4\x99 samolot\xc3\xb3w Ansaldo. 15 czerwca 1921 oblata\xc5\x82 wyprodukowany wzorcowy egzemplarz samolotu A.300-2. 21 lipca 1921, podczas oblotu pierwszego my\xc5\x9bliwca Ansaldo A-1 Balilla w Lublinie, Adam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski zawadzi\xc5\x82 o ziemi\xc4\x99 podczas akrobacji na ma\xc5\x82ej wysoko\xc5\x9bci i uderzy\xc5\x82 w ni\xc4\x85 gin\xc4\x85c na miejscu._NEWLINE_Micha\xc5\x82 Scipio del Campo (pilot z licencj\xc4\x85 nr 211 z 1910\xc2\xa0r.), kolega Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84skiego pisa\xc5\x82 o pokazach lotniczych w Wilnie w 1910: Od tego czasu datowa\xc5\x82a si\xc4\x99 moja d\xc5\x82ugoletnia przyja\xc5\xba\xc5\x84 z Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84skim, kt\xc3\xb3rego spotyka\xc5\x82em p\xc3\xb3\xc5\xbaniej na gruncie zawodowym i towarzyskim w Warszawie, Moskwie, na \xc5\x81awicy pod Poznaniem itd. By\xc5\x82 to nerwus i wariat ale kochany ch\xc5\x82op i \xc5\x9bwietny technik lotu. Zgin\xc4\x85\xc5\x82 \xc5\x9bmierci\xc4\x85 lotnika przy oblatywaniu jednej z lubelskich "lataj\xc4\x85cych trumien" kt\xc3\xb3r\xc4\x85, nurkuj\xc4\x85c, wbi\xc5\x82 w ziemi\xc4\x99_NEWLINE_Adam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski zosta\xc5\x82 pochowany na Cmentarzu Pow\xc4\x85zkowskim (kwatera 83, rz\xc4\x85d 4).\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nAdam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski by\xc5\x82 \xc5\xbconaty z Eugeni\xc4\x85 Jab\xc5\x82onowsk\xc4\x85, by\xc5\x82\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x85 barona von Knittel._NEWLINE_C\xc3\xb3rka Habra-W\xc5\x82y\xc5\x84skiego s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82a w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej w RAFie \xe2\x80\x93 jej mundur znajduje si\xc4\x99 w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.\n_START_SECTION_\nCiekawostki\n_START_PARAGRAPH_\nAdam Haber-W\xc5\x82y\xc5\x84ski lata\xc5\x82 zawsze ze swoim kotem. Kot by\xc5\x82 z nim r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w czasie wypadku 8 maja 1914 roku i prze\xc5\xbcy\xc5\x82.'