b'\n_START_ARTICLE_\nGd\xc3\xb3w\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nGd\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 na Pog\xc3\xb3rzu Wielickim, w dolinie rzeki Raba. Przez Gd\xc3\xb3w przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85 tak\xc5\xbce potoki Ruda i Lipnica, kt\xc3\xb3ra stanowi wschodni\xc4\x85 granic\xc4\x99 miejscowo\xc5\x9bci. Od po\xc5\x82udnia Gd\xc3\xb3w granicy z Pog\xc3\xb3rzem Wi\xc5\x9bnickim.\n_START_SECTION_\nKomunikacja\n_START_PARAGRAPH_\nKomunikacj\xc4\x99 publiczn\xc4\x85 zapewniaj\xc4\x85 prywatne linie mikrobusowe oraz nieliczne kursy PKS (m.in. po\xc5\x82\xc4\x85czenie Krak\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Limanowa). Najbli\xc5\xbcsza stacja kolejowa znajduje si\xc4\x99 w oddalonej o 15 km Wieliczce.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWykopaliska archeologiczne prowadzone w okolicach Gdowa po\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82y, \xc5\xbce osadnictwo na tym terenie mia\xc5\x82o miejsce ju\xc5\xbc w paleolicie, neolicie i w epoce br\xc4\x85zu._NEWLINE_Z zapis\xc3\xb3w Jana D\xc5\x82ugosza wynika, \xc5\xbce pierwsza sta\xc5\x82a osada zosta\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcona w XI wieku przez Gedk\xc4\x99 herbu Gryf. Prawdopodobnie by\xc5\x82 on fundatorem ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, kt\xc3\xb3rego istnienie odnotowano po raz pierwszy w 1272 (jest to najstarszy dokument potwierdzaj\xc4\x85cy istnienie Gdowa). Gdy si\xc5\x82a Gryfit\xc3\xb3w zacz\xc4\x99\xc5\x82a s\xc5\x82abn\xc4\x85\xc4\x87 Gd\xc3\xb3w dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 we w\xc5\x82adanie Dru\xc5\xbcyn\xc3\xb3w, co mia\xc5\x82o miejsce ok. 1270. Na rozw\xc3\xb3j Gdowa mia\xc5\x82o zasadniczy wp\xc5\x82yw jego po\xc5\x82o\xc5\xbcenie na skrzy\xc5\xbcowaniu szlak\xc3\xb3w kupieckich prowadz\xc4\x85cych na W\xc4\x99gry (obecnie Krak\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Limanowa) i Bochnia \xe2\x80\x93 My\xc5\x9blenice. Mieszka\xc5\x84cy \xc5\x9bredniowiecznego Gdowa zajmowali si\xc4\x99 rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwem, rzemios\xc5\x82em i kupiectwem. Rozw\xc3\xb3j osady by\xc5\x82 hamowany przez przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85c\xc4\x85 od po\xc5\x82udnia Rab\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra cz\xc4\x99sto wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a z brzeg\xc3\xb3w, niszcz\xc4\x85c zabudow\xc4\x99._NEWLINE_W 1417 przez Gd\xc3\xb3w przeszed\xc5\x82 orszak W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Jagie\xc5\x82\xc5\x82y zmierzaj\xc4\x85cy z Halicza do Niepo\xc5\x82omic. W 1444 kr\xc3\xb3l W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Warne\xc5\x84czyk jako wotum dzi\xc4\x99kczynne nada\xc5\x82 gdowskiemu ko\xc5\x9bcio\xc5\x82owi pw. Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny prawo do\xc5\xbcywotniego czerpania dochodu, kt\xc3\xb3re jest przypisane do zajmowania okre\xc5\x9blonego urz\xc4\x99du ko\xc5\x9bcielnego i nosi nazw\xc4\x99 beneficjum (prawa tego przestrzegano jeszcze w XIX wieku). Legenda g\xc5\x82osi, \xc5\xbce kr\xc3\xb3l zgubi\xc5\x82 podczas polowania drog\xc4\x99 do zamku w Niepo\xc5\x82omicach, uratowa\xc5\x82a go Matka Bo\xc5\xbca Gdowska, kt\xc3\xb3ra wskaza\xc5\x82a mu prawid\xc5\x82owy kierunek jazdy. Gd\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 przez kr\xc3\xb3la przekazany sekretarzowi dworu Fihauserowi. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych latach Gd\xc3\xb3w cz\xc4\x99sto zmienia\xc5\x82 w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli, byli nimi m.in. Stanis\xc5\x82aw II (Wielopolski) oraz Miko\xc5\x82aj II, ostatnimi w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami pod koniec XVII wieku zostali Lubomirscy. To st\xc4\x85d marsza\xc5\x82ek Hieronim Lubomirski wyruszy\xc5\x82 na czele rycerstwa szczyrzyckiego na odsiecz wiede\xc5\x84sk\xc4\x85. August III Sas nada\xc5\x82 dobrom gdowskim przywilej organizowania czterech jarmark\xc3\xb3w rocznie i cotygodniowego targu. Od tego czasu uwa\xc5\xbcano Gd\xc3\xb3w za miasto._NEWLINE_W 1772 mia\xc5\x82 miejsce I rozbi\xc3\xb3r Polski, Gd\xc3\xb3w wraz z w ziemiami po\xc5\x82o\xc5\xbconymi na prawym brzegu Wis\xc5\x82y dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 pod panowanie Austrii. Podczas powstania krakowskiego pod Gdowem mia\xc5\x82a miejsce jedna z najwa\xc5\xbcniejszych bitew Bitwa pod Gdowem. 26 lutego 1846 wojska austriackie dowodzone przez gen. Ludwiga von Benedeka rozbi\xc5\x82y oddzia\xc5\x82 pu\xc5\x82kownika Jakuba Suchorzewskiego._NEWLINE_Po odzyskaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci Gd\xc3\xb3w by\xc5\x82 o\xc5\x9brodkiem administracyjnym gminy le\xc5\xbc\xc4\x85cej w powiecie wielickim. W 1933 przeprowadzono w kraju reform\xc4\x99 administracyjn\xc4\x85, na podstawie ustawy scaleniowej Gd\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 gromad\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 gminy zbiorowej. W Gdowie dzia\xc5\x82a\xc5\x82 m\xc5\x82yn, tartak i cegielnia, powszechnie te\xc5\xbc by\xc5\x82o koszykarstwo._NEWLINE_Po 1945 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 sta\xc5\x82a si\xc4\x99 lokalnym o\xc5\x9brodkiem handlowym i us\xc5\x82ugowym pe\xc5\x82ni\xc4\x85cym funkcj\xc4\x99 lokalnego o\xc5\x9brodka obs\xc5\x82ugi rolnictwa. Okolice Gdowa charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 rozwini\xc4\x99t\xc4\x85 agroturystyk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nEtymologia\n_START_PARAGRAPH_\nPodobnie jak Gda\xc5\x84sk i Gdynia od pras\xc5\x82owia\xc5\x84skiej podstawy *g\xd1\x8ad (lit. gud\xc4\x93, chorw. gdinjica = ma\xc5\x82y las, \xc5\xbcupa serbska Gacka, u Konstantyna Porfirogenety w \xe2\x80\x9eDe administrando imperio\xe2\x80\x9d Gutzeka, \xc5\x82ac. Goduscani, \xc5\xbcupa chorwacka Gacko zamieszkiwana przez plemi\xc4\x99 Gadczan, w kronikach frankijskich \xc5\x82ac. natio Guduscanorum pod rz\xc4\x85dami ksi\xc4\x99cia Borny dux Guduscanorum oraz kilka nazw miejscowych w Serbii Gacko [G\xd1\x8ad-\xd1\x8csko], nazwa rzeki w S\xc5\x82owenii Gacka, chorwacki Gdinj na Hvarze, Dinji\xc5\xa1ka w Dalmacji, czeska Kdyn\xc4\x9b, po niem. Gedein) oznaczaj\xc4\x85cej \xe2\x80\x9emokry, wilgotny, bagienny\xe2\x80\x9d i r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie \xe2\x80\x9ezaro\xc5\x9bni\xc4\x99ty\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Jest to nazwa topograficzna o budowie Gd-\xc3\xb3w, *g\xd1\x8ad + przyrostek pierwotnie topograficzny -\xc3\xb3w jak w Krak-\xc3\xb3w (wieloznaczne s\xc5\x82owia\xc5\x84skie krk), Tarn-\xc3\xb3w (ps\xc5\x82. t\xd1\x8crn\xd1\x8a=cier\xc5\x84, st\xc4\x85d tarnina)._NEWLINE_Max Vasmer w odniesieniu do dw\xc3\xb3ch innych Gdow\xc3\xb3w, tj. rosyjskiego Gdowa i Gdowa ukrai\xc5\x84skiego, a kiedy\xc5\x9b le\xc5\xbc\xc4\x85cego w wojew\xc3\xb3dztwie lwowskim, odrzuca\xc5\x82 teori\xc4\x99 Mikkoli rzekomego pochodzenia tej nazwy od Got\xc3\xb3w oraz teori\xc4\x99 Br\xc3\xbccknera wywodz\xc4\x85c\xc4\x85 j\xc4\x85 od hipotetycznie maj\xc4\x85cego przynale\xc5\xbce\xc4\x87 do zgodno\xc5\x9bci ba\xc5\x82to-s\xc5\x82owia\xc5\x84skich staropruskiego gude \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9ekrzaki, las\xe2\x80\x9d, ze wzgl\xc4\x99du na brak (wg niego) takiego s\xc5\x82owa.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nWe wsi dzia\xc5\x82a Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Regionalny \xe2\x80\x9eGdowianie\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nMiasta partnerskie\n_START_PARAGRAPH_\nOd 31 sierpnia 2007 roku miastami partnerskimi Gdowa s\xc4\x85 niemiecki Bad Nenndorf oraz ukrai\xc5\x84ski Perszotrawen\xc5\x9bk.'