b'\n_START_ARTICLE_\nSchizma narodowa\n_START_PARAGRAPH_\nSchizma narodowa (gr. \xce\x95\xce\xb8\xce\xbd\xce\xb9\xce\xba\xcf\x8c\xcf\x82 \xce\x94\xce\xb9\xcf\x87\xce\xb1\xcf\x83\xce\xbc\xcf\x8c\xcf\x82, Ethnikos Dichasmos) - okre\xc5\x9blenie konfliktu mi\xc4\x99dzy kr\xc3\xb3lem Konstantynem I a Elefteriosem Wenizelosem i jego zwolennikami, jaki rozgrywa\xc5\x82 si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy 1915 a latem 1917. Przyczyn\xc4\x85 konfliktu by\xc5\x82y rozbie\xc5\xbcne wizje polityki zagranicznej kraju - Wenizelos opowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 za \xc5\x9bcis\xc5\x82ym sojuszem z krajami Ententy, podczas gdy kr\xc3\xb3l reprezentowa\xc5\x82 stanowisko proniemieckie._NEWLINE_W sierpniu 1916 grupa oficer\xc3\xb3w og\xc5\x82osi\xc5\x82a powstanie niezale\xc5\xbcnego od monarchy rz\xc4\x85du greckiego, do kt\xc3\xb3rego we wrze\xc5\x9bniu tego samego roku do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 Wenizelos. W tym samym czasie alianci zastosowali wobec Grecji blokad\xc4\x99 morsk\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej celem by\xc5\x82o zmuszenie kr\xc3\xb3la Konstantyna, by zezwoli\xc5\x82 na swobodne poruszanie si\xc4\x99 ich wojsk po kraju. Ostatecznie w czerwcu 1917 Konstantyn ust\xc4\x85pi\xc5\x82 na rzecz syna Aleksandra. Do w\xc5\x82adzy de facto doszli w\xc3\xb3wczas wenizeli\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o historyczne\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1913 Grecja pozostawa\xc5\x82a w sojuszu wojskowym z Serbi\xc4\x85, utrzymywa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pozytywne stosunki z Rosj\xc4\x85. W zwi\xc4\x85zku z tym wydawa\xc5\x82o si\xc4\x99 jasnym, \xc5\xbce w konflikcie europejskim stanie po stronie Ententy. Wenizeli\xc5\x9bci byli zdania, \xc5\xbce opowiedzenie si\xc4\x99 za pa\xc5\x84stwami Tr\xc3\xb3jprzymierza b\xc4\x99dzie oznacza\xc5\x82o okr\xc4\x85\xc5\xbcenie Grecji i zablokowanie jej port\xc3\xb3w. Elefterios Wenizelos by\xc5\x82 ponadto zwolennikiem Wielkiej Idei, co sugerowa\xc5\x82oby przysz\xc5\x82y wybuch wojny grecko-tureckiej. Jednak po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej okaza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce wizje dalszej polityki zagranicznej lansowana przez rz\xc4\x85d i przez dw\xc3\xb3r Konstantyna I s\xc4\x85 ca\xc5\x82kowicie rozbie\xc5\xbcne. Wykszta\xc5\x82cony w Niemczech, \xc5\xbconaty z niemieck\xc4\x85 ksi\xc4\x99\xc5\xbcniczk\xc4\x85 Zofi\xc4\x85 Hohenzollern Konstantyn I reprezentowa\xc5\x82 stanowisko proniemieckie, podczas gdy Wenizelos opowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 za sojuszem z Entent\xc4\x85 i sk\xc5\x82ada\xc5\x82 jej cz\xc5\x82onkom deklaracje, \xc5\xbce Grecja poprze politycznie i militarnie ich dzia\xc5\x82ania.\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tek schizmy narodowej\n_START_PARAGRAPH_\nW 1915, po opracowaniu planu operacji dardanelskiej, znaczenie strategiczne Grecji znacz\xc4\x85co wzros\xc5\x82o. Pa\xc5\x84stwa Ententy obieca\xc5\x82y Grecji, w zamian za pomoc, przyznanie pozosta\xc5\x82ej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Epiru i Smyrny. Udzia\xc5\x82owi Grecji w operacji sprzeciwi\xc5\x82a si\xc4\x99 jednak Rosja, kt\xc3\xb3ra nie \xc5\xbcyczy\xc5\x82a sobie, by kraj ten w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci m\xc3\xb3g\xc5\x82 przej\xc4\x85\xc4\x87 Konstantynopol. Dodatkowo Wenizelos obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 agresji ze strony pozostaj\xc4\x85cej w sojuszu z Turcj\xc4\x85 Bu\xc5\x82garii. Kr\xc3\xb3l odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 premierowi udzia\xc5\x82u w operacji dardanelskiej, czego konsekwencj\xc4\x85 by\xc5\x82o odej\xc5\x9bcie Wenizelosa z funkcji szefa rz\xc4\x85du. Nowym premierem zosta\xc5\x82 reprezentant opcji proniemieckiej Dimitrios Gunaris. W przyspieszonych wyborach zwyci\xc4\x99\xc5\xbcyli jednak zwolennicy Wenizelosa. 4 pa\xc5\xbadziernika 1915 Wenizelos zapowiedzia\xc5\x82 przyst\xc4\x85pienie Grecji do wojny po stronie Ententy. Zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do Wielkiej Brytanii i Francji z pro\xc5\x9bb\xc4\x85 o skierowanie do Salonik si\xc5\x82 ekspedycyjnych, kt\xc3\xb3re mog\xc5\x82yby razem z Grekami walczy\xc4\x87 przeciwko Turcji i Bu\xc5\x82garii. W 1915 w Salonikach wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82a Armia Orientu gen. Maurice\xe2\x80\x99a Sarraila w sile 75 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Wenizelos w swojej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci by\xc5\x82 popierany przez parlament, jednak kr\xc3\xb3l po raz drugi zmusi\xc5\x82 go do podania si\xc4\x99 do dymisji. Nowym premierem ponownie zosta\xc5\x82 polityk proniemiecki, Stefanos Skulidis._NEWLINE_Skulidis odda\xc5\x82 w maju 1916 fort Rupel na rzece Strumie Niemcom i Bu\xc5\x82garom, przez co kraje Ententy oskar\xc5\xbcy\xc5\x82y Grecj\xc4\x99 o zdrad\xc4\x99 uk\xc5\x82ad\xc3\xb3w sojuszniczych zawartych jeszcze w XIX stuleciu. Si\xc5\x82y brytyjskie i francuskie zaj\xc4\x99\xc5\x82y port Pireus oraz wyspy Korfu i Chios. Wydane zosta\xc5\x82o ultimatum, \xc5\xbc\xc4\x85daj\xc4\x85ce od kr\xc3\xb3la Konstantyna I usuni\xc4\x99cia premiera Skulidisa ze stanowiska i zdemobilizowania greckich si\xc5\x82 zbrojnych. Monarcha przyj\xc4\x85\xc5\x82 ultimatum, zaapelowa\xc5\x82 jednak do \xc5\xbco\xc5\x82nierzy greckich o zachowanie wierno\xc5\x9bci wobec siebie._NEWLINE_W sierpniu tego samego roku wojska niemieckie i bu\xc5\x82garskie podj\xc4\x99\xc5\x82y w Macedonii ofensyw\xc4\x99, zajmuj\xc4\x85c Dram\xc4\x99, Seres i Kawal\xc4\x99. W zwi\xc4\x85zku z tym grupa oficer\xc3\xb3w walcz\xc4\x85cych w Macedonii, z poparciem aliant\xc3\xb3w, og\xc5\x82osi\xc5\x82a niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 regionu od rz\xc4\x85du kr\xc3\xb3lewskiego. 27 wrze\xc5\x9bnia 1916 akces do obozu zbuntowanych wojskowych og\xc5\x82osi\xc5\x82 Elefterios Wenizelos, wydaj\xc4\x85c odezw\xc4\x99 do narodu, by ten sprzeciwi\xc5\x82 si\xc4\x99 polityce kr\xc3\xb3lewskiej. Nast\xc4\x99pnie ten sam polityk og\xc5\x82osi\xc5\x82 powstanie rz\xc4\x85du tymczasowego z siedzib\xc4\x85 w Salonikach i poparcie przeze\xc5\x84 aliant\xc3\xb3w. Pa\xc5\x84stwa Ententy nie uzna\xc5\x82y rz\xc4\x85du Wenizelosa, ale wykorzystuj\xc4\x85c jego faktyczne funkcjonowanie wywiera\xc5\x82y nacisk na kr\xc3\xb3la.\n_START_SECTION_\nDalszy przebieg wydarze\xc5\x84 i abdykacja Konstantyna I\n_START_PARAGRAPH_\nAby naciski wywierane na Konstantyna I sta\xc5\x82y si\xc4\x99 skuteczniejsze, sprzymierzeni podj\xc4\x99li blokad\xc4\x99 morsk\xc4\x85 Grecji. Kr\xc3\xb3l zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na swobodne poruszanie si\xc4\x99 wojsk angielskich i francuskich po Grecji. Francuski senator C\xc3\xa9lestin Jonnart, mianowany wysokim komisarzem ds. Grecji, za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 wprost od monarchy abdykacji. W czerwcu 1917 Konstantyn I zrezygnowa\xc5\x82 ze sprawowania w\xc5\x82adzy, przekazuj\xc4\x85c j\xc4\x85 m\xc5\x82odszemu synowi Aleksandrowi. Moment ten zako\xc5\x84czy\xc5\x82 schizm\xc4\x99 narodow\xc4\x85. Po wyje\xc5\xbadzie by\xc5\x82ego kr\xc3\xb3la Wenizelos wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Aten pod eskort\xc4\x85 wojsk francuskich i obj\xc4\x85\xc5\x82 faktyczne rz\xc4\x85dy w kraju - nowy w\xc5\x82adca, niedo\xc5\x9bwiadczony politycznie, mia\xc5\x82 do niego ca\xc5\x82kowite zaufanie. Pod rz\xc4\x85dami Wenizelosa Grecja pozostawa\xc5\x82a w \xc5\x9bcis\xc5\x82ym sojuszu z krajami Ententy.'