b"\n_START_ARTICLE_\nTelomeraza\n_START_PARAGRAPH_\nTelomeraza \xe2\x80\x93 enzym rybonukleoproteinowy, kt\xc3\xb3rego zadaniem jest dobudowanie brakuj\xc4\x85cego (w zwi\xc4\x85zku z tzw. problemem replikacji ko\xc5\x84ca) 3'-terminalnego odcinka nici DNA (tak zwanej nici op\xc3\xb3\xc5\xbanionej). Telomeraza pos\xc5\x82uguje si\xc4\x99 w tym celu zintegrowan\xc4\x85 z ni\xc4\x85 cz\xc4\x85steczk\xc4\x85 RNA. Cz\xc4\x85steczka ta ma odcinek bogaty w cytozyn\xc4\x99, odgrywaj\xc4\x85cy rol\xc4\x99 matrycy do wyd\xc5\x82u\xc5\xbcenia ko\xc5\x84ca 3' DNA. Do nici tej dobudowywane s\xc4\x85 sekwencje telomerowe. Z kolei prymaza syntetyzuje primer (RNA starterowy), kt\xc3\xb3rego obecno\xc5\x9b\xc4\x87 pobudza polimeraz\xc4\x99 do odtworzenia brakuj\xc4\x85cego fragmentu nici op\xc3\xb3\xc5\xbanionej DNA. Po replikacji RNA starterowy jest usuwany. Powstaje nowy ubytek - tym razem jednak w obr\xc4\x99bie telomeru, a nie obszaru koduj\xc4\x85cego._NEWLINE_Telomeraza wyst\xc4\x99puje w intensywnie dziel\xc4\x85cych si\xc4\x99 kom\xc3\xb3rkach, a jej aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 zmniejsza si\xc4\x99 z wiekiem. To zmniejszenie aktywno\xc5\x9bci \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 ze starzeniem si\xc4\x99 kom\xc3\xb3rek. W kom\xc3\xb3rkach nowotworowych aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 telomerazy zwykle (poza niekt\xc3\xb3rymi nowotworami w p\xc3\xb3\xc5\xbanych stadiach) jest podwy\xc5\xbcszona. Znaczne ilo\xc5\x9bci telomerazy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w limfocytach i makrofagach. Aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 telomerazy przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85 kurkuminoidy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w ro\xc5\x9blinach z rodzaju traganek: Astragalus propinquus i Astragalus membranaceus._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug Carol Greider i Elizabeth Blackburn telomeraza jest intensywnie syntetyzowana w kom\xc3\xb3rkach linii p\xc5\x82ciowej a w kom\xc3\xb3rkach somatycznych ulega represji. Rozw\xc3\xb3j nowotwor\xc3\xb3w jest natomiast zwi\xc4\x85zany z zahamowaniem dzia\xc5\x82ania represora."