b'\n_START_ARTICLE_\nHadrian\n_START_SECTION_\nRodzinne koligacje\n_START_PARAGRAPH_\nSyn Publiusa Aeliusa Hadrianusa Afera i Domicji Pauliny. W wieku 10 lat straci\xc5\x82 ojca i znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 pod opiek\xc4\x85 p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego cesarza Trajana. W 100 roku o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Vibi\xc4\x85 Sabin\xc4\x85 (kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas 12 lat) \xe2\x80\x93 wnuczk\xc4\x85 siostry cesarza.\n_START_SECTION_\nKariera\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed wst\xc4\x85pieniem na tron pe\xc5\x82ni\xc5\x82 wiele funkcji publicznych. By\xc5\x82 jednym z decemwir\xc3\xb3w, trybunem drugiego legionu, kwestorem w roku 101, trybunem ludowym w roku 105, pretorem oko\xc5\x82o roku 106, konsulem w latach 108 i 109 lub 110, legatem w czasie wyprawy przeciw Partom, dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 pierwszego legionu Minerwy, legatem Syrii oraz legatem pretora do Dolnej Panonii.\n_START_SECTION_\nPanowanie\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci Trajana, Hadrian w wieku 41 lat zosta\xc5\x82 cesarzem rzymskim. Wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 o tym zasta\xc5\x82a go 11 sierpnia, gdy przebywa\xc5\x82 w Antiochii. W roku 118 zawita\xc5\x82 do Rzymu, gdzie pozosta\xc5\x82 przez 3 lata. W 121 roku uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do Galii. Zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 umacnianiem fortyfikacji. W roku 122 znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w  Brytanii, gdzie zleci\xc5\x82 budow\xc4\x99 umocnie\xc5\x84 limesowych \xe2\x80\x93 Wa\xc5\x82u Hadriana. Zreformowa\xc5\x82 system podatkowy, z\xc5\x82agodzi\xc5\x82 prawa dotycz\xc4\x85ce niewolnik\xc3\xb3w. Zleci\xc5\x82 Salwiuszowi Julianowi wydanie instrukcji prawnych dla pretor\xc3\xb3w zwane edyktem wieczystym (edictum perpetuum). G\xc5\x82\xc3\xb3wnym za\xc5\x82o\xc5\xbceniem jego polityki zagranicznej by\xc5\x82a rezygnacja z dalszych podboj\xc3\xb3w i zabezpieczenie granic Imperium Romanum. Od 129 roku nazywany by\xc5\x82: Hadrianos Sebastos Olympios. W okresie 132\xe2\x80\x93135 st\xc5\x82umi\xc5\x82 powstanie w Judei, a nazw\xc4\x99 stolicy \xe2\x80\x93 Jerozolima \xe2\x80\x93 zmieni\xc5\x82 na Colonia Aelia Capitolina. Usynowi\xc5\x82 Cejoniusza Kommodusa i Antoninusa Piusa, by\xc5\x82 trzecim z tzw. pi\xc4\x99ciu dobrych cesarzy. Pod koniec \xc5\xbcycia, mocno schorowany Hadrian (chorowa\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy innymi na puchlin\xc4\x99 wodn\xc4\x85) zacz\xc4\x85\xc5\x82 podejmowa\xc4\x87 kontrowersyjne decyzje, kt\xc3\xb3re g\xc5\x82\xc3\xb3wnie godzi\xc5\x82y w arystokracj\xc4\x99. Po \xc5\x9bmierci mimo to senat, z do\xc5\x9b\xc4\x87 du\xc5\xbcymi oporami, uchwali\xc5\x82 jego deifikacj\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nMecenas sztuki\n_START_PARAGRAPH_\nDa\xc5\x82 si\xc4\x99 pozna\xc4\x87 jako mecenas sztuki i nauki. Szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 uwag\xc4\x85 darzy\xc5\x82 kultur\xc4\x99 greck\xc4\x85. Napisa\xc5\x82 niezachowane \xc4\x86wiczenia retoryczne r\xc3\xb3\xc5\xbcne (Meletai), by\xc5\x82 autorem wielu wierszy, m\xc3\xb3w, napisa\xc5\x82 autobiografi\xc4\x99, rze\xc5\xbabi\xc5\x82 oraz malowa\xc5\x82. Jeden z niewielu ocala\xc5\x82ych wierszy jego autorstwa Animula vagula, blandula w polskim przek\xc5\x82adzie brzmi:_NEWLINE_Duszyczko moja, tkliwa i ruchliwa,_NEWLINE_Go\xc5\x9bciu ty cia\xc5\x82a mojego i druhno,_NEWLINE_Co p\xc3\xb3jdziesz teraz w ost\xc4\x99py ciemno\xc5\x9bci,_NEWLINE_Twarde i nagie, i pe\xc5\x82ne blado\xc5\x9bci,_NEWLINE_A \xc5\xbcart\xc3\xb3w stroi\xc4\x87 ju\xc5\xbc zwyk\xc5\x82ych nie b\xc4\x99dziesz\n_START_SECTION_\nArchitekt i budowniczy\n_START_PARAGRAPH_\nBudowle powsta\xc5\x82e w Rzymie z inicjatywy Hadriana to mi\xc4\x99dzy innymi monumentalny grobowiec imperatora i jego rodziny (znany obecnie jako Zamek \xc5\x9bw. Anio\xc5\x82a), oraz \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia Wenery i Romy przy Forum Romanum od strony Koloseum. Odbudowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zniszczony w po\xc5\xbcarze w roku 80 Panteon.\n_START_SECTION_\nInne fakty z \xc5\xbcycia\n_START_PARAGRAPH_\nHadrian by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc znany ze swojego mi\xc5\x82osnego zwi\xc4\x85zku z przesz\xc5\x82o 30 lat m\xc5\x82odszym od niego Antinousem, greckim m\xc5\x82odzie\xc5\x84cem, kt\xc3\xb3ry towarzyszy\xc5\x82 cesarzowi w jego podr\xc3\xb3\xc5\xbcach. Po tym jak Antinous uton\xc4\x85\xc5\x82 w Nilu, Hadrian przeprowadzi\xc5\x82 jego deifikacj\xc4\x99. Kult Antinousa trwa\xc5\x82 kilka wiek\xc3\xb3w._NEWLINE_Hadrian by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pierwszym rzymskim cesarzem, kt\xc3\xb3ry nosi\xc5\x82 brod\xc4\x99. Ta moda mia\xc5\x82a potrwa\xc4\x87 a\xc5\xbc do panowania Konstantyna Wielkiego (306\xe2\x80\x93337)._NEWLINE_Od jego imienia nazwano ate\xc5\x84ski miesi\xc4\x85c Hadrianon (kalendarz starogrecki).'