b"\n_START_ARTICLE_\nSophia Jex-Blake\n_START_SECTION_\nDzieci\xc5\x84stwo i college\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 w roku 1840 w Hastings, jako c\xc3\xb3rka Mary Cubitt i Thomasa Jex-Blaka, wzi\xc4\x99tego adwokata (wkr\xc3\xb3tce przeszed\xc5\x82 na emerytur\xc4\x99). By\xc5\x82a dzieckiem inteligentnym i niepokornym. Gdy mia\xc5\x82a 11 lat rodzina przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Brighton. Sophia uczy\xc5\x82a si\xc4\x99 w kilku prywatnych szko\xc5\x82ach z internatem. Chcia\xc5\x82a podj\xc4\x85\xc4\x87 studia, lecz rodzice \xe2\x80\x93 ewangelicy-anglikanie o tradycyjnych pogl\xc4\x85dach na temat edukacji dziewcz\xc4\x85t \xe2\x80\x93 pocz\xc4\x85tkowo odm\xc3\xb3wili swojej zgody. Zgod\xc4\x99 ojca otrzyma\xc5\x82a w roku 1858 i zacz\xc4\x99\xc5\x82a ucz\xc4\x99szcza\xc4\x87 do Queen's College(ang.) przy Harley Street w Londynie. Znacz\xc4\x85cy wp\xc5\x82yw wywar\xc5\x82 na ni\xc4\x85 nauczyciel Frederick Denison Maurice(ang.) \xe2\x80\x93 jeden z za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli Ruchu Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skich Socjalist\xc3\xb3w, a jej kole\xc5\xbcankami by\xc5\x82y Dorothea Beale i Frances Mary Buss(ang.). Osi\xc4\x85ga\xc5\x82a tak dobre wyniki w nauce matematyki, \xc5\xbce z\xc5\x82o\xc5\xbcono jej propozycj\xc4\x99 obj\xc4\x99cia posady nauczyciela tego przedmiotu. Rodzice wyrazili zgod\xc4\x99 na podj\xc4\x99cie tej pracy pod warunkiem, \xc5\xbce nie b\xc4\x99dzie pobiera\xc4\x87 wynagrodzenia.\n_START_SECTION_\nKontakt z za\xc5\x82o\xc5\xbcycielkami Kensington Society\n_START_PARAGRAPH_\nW pierwszym okresie swojej pracy nauczycielskiej mieszka\xc5\x82a z Octavi\xc4\x85 Hill i jej rodzin\xc4\x85; zaprzyja\xc5\xbani\xc5\x82a si\xc4\x99 te\xc5\xbc z grup\xc4\x85 feministek, kt\xc3\xb3re w roku 1865 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y grup\xc4\x99 dyskusyjn\xc4\x85 Kensington Society(ang.), a w roku 1866 z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y petycj\xc4\x99 do Parlamentu z pro\xc5\x9bb\xc4\x85 o przyznanie kobietom prawa wyborczego. Mi\xc4\x99dzy innymi spotka\xc5\x82a Elizabeth Garrett \xe2\x80\x93 przysz\xc5\x82\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 angielsk\xc4\x85 lekark\xc4\x99 \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3rej w roku 1862 pomaga\xc5\x82a przygotowa\xc4\x87 podanie o przyj\xc4\x99cie na studia medyczne w University of Edinburgh \xe2\x80\x93 pozna\xc5\x82a dok\xc5\x82adniej wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 barier, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82y przed kobietami zamierzaj\xc4\x85cymi zdoby\xc4\x87 wy\xc5\xbcsze wykszta\xc5\x82cenie.\n_START_SECTION_\nPobyt w Niemczech i Stanach Zjednoczonych\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1862 Sophia Jex-Blake \xe2\x80\x93 przy wsparciu matki i za niech\xc4\x99tn\xc4\x85 zgod\xc4\x85 ojca \xe2\x80\x93 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a obserwacje stanu edukacji kobiet w Europie i w Stanach Zjednoczonych. Pracowa\xc5\x82a pocz\xc4\x85tkowo jako nauczycielka j\xc4\x99zyka angielskiego w Mannheim \xe2\x80\x93 w domu prywatnym, a nast\xc4\x99pnie (przez p\xc3\xb3\xc5\x82 roku) w Grand Ducal Institution. Mia\xc5\x82a okazj\xc4\x99 zwiedzi\xc4\x87 Europ\xc4\x99. Swoje spostrze\xc5\xbcenia na temat organizacji szkolnictwa w Niemczech oraz wra\xc5\xbcenia z podr\xc3\xb3\xc5\xbcy regularnie opisywa\xc5\x82a w listach do matki i przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ek._NEWLINE_Prze\xc5\x82omowym by\xc5\x82 w jej \xc5\xbcyciu pobyt w Stanach Zjednoczonych (1865). Odwiedzi\xc5\x82a tam liczne szko\xc5\x82y \xe2\x80\x93 \xc5\xbce\xc5\x84skie i koedukacyjne \xe2\x80\x93 m.in. w Oberlin (Ohio), Hillsdale (Michigan), Saint Louis, Yellow Springs (Ohio) (Antioch College). Zgromadzi\xc5\x82a bogaty zbi\xc3\xb3r informacji o historii odwiedzanych szk\xc3\xb3\xc5\x82 i uczelni, ich organizacji oraz programach nauczania. W Stanach Zjednoczonych spotka\xc5\x82a dwie czo\xc5\x82owe kobiety-lekarki: Lucy Sewall oraz Elizabeth Blackwell (doktorat w Boston MA), dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3rej mia\xc5\x82a mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 pracy w New England Hospital for Women and Children \xe2\x80\x93 szpitalu za\xc5\x82o\xc5\xbconym w roku 1862 z inicjatywy dr Marii Zakrzewskiej, prowadzonym wy\xc5\x82\xc4\x85cznie przez kobiety, w kt\xc3\xb3rym prowadzono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szko\xc5\x82\xc4\x99 dla piel\xc4\x99gniarek). Podj\xc4\x99\xc5\x82a decyzj\xc4\x99, \xc5\xbce b\xc4\x99dzie lekarzem.\n_START_SECTION_\nOkres po powrocie ze Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych\n_START_PARAGRAPH_\nPo powrocie do Edynburga w roku 1869 Sophia Jex-Blake rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a energiczne starania o prawa \xe2\x80\x93 dla siebie i czterech innych kobiet \xe2\x80\x93 do nauki w uniwersyteckiej Medical School. W tej d\xc5\x82ugiej kampanii, m.in. w publicznych wypowiedziach, ujawnia\xc5\x82 si\xc4\x99 jej \xe2\x80\x9ezadziorny temperament\xe2\x80\x9d, co nie sprzyja\xc5\x82o sprawie. W\xc5\x82\xc4\x85czeniu kobiet do akademickiej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci sprzeciwi\xc5\x82y si\xc4\x99 nie tylko w\xc5\x82adze uczelni \xe2\x80\x93 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc studenci-m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani, ostatecznie jednak Parlament uchwali\xc5\x82 prawo umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce kobietom studia medyczne, w tym utworzenie \xe2\x80\x93 w roku 1874 \xe2\x80\x93 London School of Medicine for Women. Jej za\xc5\x82o\xc5\xbcycielki, Elizabeth Garrett Anderson i S.\xc2\xa0Jex-Blake, uzyska\xc5\x82y stopie\xc5\x84 M.D. (Medical Doctor) za granic\xc4\x85 \xe2\x80\x93 pierwsza w roku 1870 na Sorbonie, a druga w roku 1877 w Bernie (Szwajcaria). Kierownictwo szpitala obj\xc4\x99\xc5\x82a E. Garrett Anderson \xe2\x80\x93 osoba mniej kontrowersyjna od wsp\xc3\xb3\xc5\x82za\xc5\x82o\xc5\xbcycielki._NEWLINE_S.\xc2\xa0Jex-Blake przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Edynburga, gdzie we wrze\xc5\x9bniu 1878 roku otworzy\xc5\x82a plac\xc3\xb3wk\xc4\x99 Provident Dispensary for Women and Children, przekszta\xc5\x82con\xc4\x85 wkr\xc3\xb3tce w Edinburgh Hospital and Dispensary for Women and Children (apteka i 6 \xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbcek dla kobiet wymagaj\xc4\x85cych leczenia szpitalnego). W roku 1887 otworzy\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Edinburgh School of Medicine for Women (w kt\xc3\xb3rej dosz\xc5\x82o do jej konfliktu z kilkoma studentkami, sprzeciwiaj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 surowym zasadom post\xc4\x99powania), a nast\xc4\x99pnie konkurencyjn\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99 Scottish Association for the Medical Education for Women. By\xc5\x82a aktywn\xc4\x85 dzia\xc5\x82aczk\xc4\x85 Women's Suffrage Society. W roku 1899 przesz\xc5\x82a na emerytur\xc4\x99 i wyjecha\xc5\x82a z Edynburga. Zamieszka\xc5\x82a, wsp\xc3\xb3lnie z Margaret Georgin\xc4\x85 Todd (1859\xe2\x80\x931918) w ma\xc5\x82ym gospodarstwie Windydene we wsi Mark Cross, ok.\xc2\xa05\xc2\xa0mil od Royal Tunbridge Wells, gdzie kontynuowa\xc5\x82a kampani\xc4\x99 w sprawie praw wyborczych dla kobiet. Tam\xc5\xbce zmar\xc5\x82a w dniu 7 stycznia 1912 roku.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nPoza zachowanymi publikacjami Sophii Jex-Blake do upami\xc4\x99tnienia jej postaci przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 najbardziej Margaret Georgina Todd (1859\xe2\x80\x931918) \xe2\x80\x93 przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ka, lekarka i pisarka \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3ra w roku 1918 wyda\xc5\x82a obszern\xc4\x85 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 The Life Of Sophia Jex-Blake. Ksi\xc4\x85\xc5\xbcka jest udost\xc4\x99pniona w wersji cyfrowej przez California Digital Library. Sophia Jex-Blake jest jedn\xc4\x85 z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych bohaterek ksi\xc4\x85\xc5\xbcki zatytu\xc5\x82owanej Storming the Citadel. The Rise of the Woman Doctor  (E.H.Ch.M. Bell, E. Blackwell, 1953), jej nazwisko jest te\xc5\xbc wymieniane w s\xc5\x82owniku biograficznym Notable women in the life sciences (B.F. Shearer, B.S. Shearer, 1996)._NEWLINE_Tablice pami\xc4\x85tkowe umieszczono na \xc5\x9bcianie domu, w kt\xc3\xb3rym si\xc4\x99 urodzi\xc5\x82a oraz w Katedrze St\xc2\xa0Giles w\xc2\xa0Edynburgu. Nazwisko Sophii Jex-Blake znajduje si\xc4\x99 te\xc5\xbc na jednym z witra\xc5\xbcy Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pw. Wszystkich \xc5\x9awi\xc4\x99tych w High Wycombe. W t.zw. \xe2\x80\x9eDove Window\xe2\x80\x9d, upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cym Frances Dove (za\xc5\x82o\xc5\xbcycielk\xc4\x99 szko\xc5\x82y \xc5\xbce\xc5\x84skiej Wycombe Abbey w roku 1896), znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 wizerunki i nazwiska innych kobiet, kt\xc3\xb3re przeciwdzia\xc5\x82a\xc5\x82y m\xc4\x99skiej dominacji; obok wizerunk\xc3\xb3w \xc5\x9awi\xc4\x99tej Ma\xc5\x82gorzaty Szkockiej, Ma\xc5\x82gorzaty Beaufort i innych historycznych postaci, zamieszczono m.in. nazwiska: Octavia Hill, Sophia Jex-Blake, Elizabeth Garret-Anderson._NEWLINE_Imi\xc4\x99 Sophii Jex-Blake nadano jednemu z krater\xc3\xb3w na Wenus."