b'\n_START_ARTICLE_\nDagome iudex\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87 i znaczenie dokumentu\n_START_PARAGRAPH_\nW tym dokumencie, spisanym po \xc5\x82acinie, Mieszko oddaje swoje pa\xc5\x84stwo pod papiesk\xc4\x85 opiek\xc4\x99. Motywy podj\xc4\x99cia tej decyzji nie s\xc4\x85 dok\xc5\x82adnie znane z uwagi na sk\xc4\x85pe \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu tez najbardziej zas\xc5\x82uguj\xc4\x85c\xc4\x85 na uwag\xc4\x99 jest teoria czyni\xc4\x85ca z Dagome iudex element walki o niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 diecezji pozna\xc5\x84skiej od arcybiskupstwa w Magdeburgu. \xc5\x9alady walki o ten obszar ko\xc5\x9bcielny wida\xc4\x87 cho\xc4\x87by w kronice biskupa merseburskiego Thietmara. Pod dat\xc4\x85 968 kronikarz ten zapisuje zale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 pozna\xc5\x84skiego Jordana od Magdeburga. Zapisek ten obfituje jednak w b\xc5\x82\xc4\x99dy merytoryczne i uznaje si\xc4\x99 go powszechnie za stronniczy. Identycznie w\xc5\x82adz\xc4\x99 Magdeburga nad Poznaniem chcieli utrzymywa\xc4\x87 tamtejsi hierarchowie ko\xc5\x9bcielni, poprzez fa\xc5\x82szowane dokumenty cesarskie. Inna, r\xc3\xb3wnie popularna teza, utrzymuje, \xc5\xbce Dagome iudex stara si\xc4\x99 zabezpieczy\xc4\x87 prawa do tronu dla syn\xc3\xb3w Mieszka I, kt\xc3\xb3rzy zostali zrodzeni z Ody. Zagadkowe jest tu jednak odwo\xc5\x82anie si\xc4\x99 do papie\xc5\xbca \xe2\x80\x93 w tamtych czasach wp\xc5\x82ywy biskup\xc3\xb3w Rzymu na polityk\xc4\x99 Europy by\xc5\x82y znikome._NEWLINE_Istnieje tak\xc5\xbce teoria, \xc5\xbce osob\xc4\x85 oddaj\xc4\x85c\xc4\x85 pa\xc5\x84stwo polskie pod opiek\xc4\x99 papie\xc5\xbca by\xc5\x82a Oda, reprezentowana przy tej czynno\xc5\x9bci przez iudex (w rozumieniu: s\xc4\x99dzia-adwokat, reprezentant) Dagome. Reprezentuj\xc4\x85cym tym mia\xc5\x82 by\xc4\x87 Tagino \xe2\x80\x93 mnich klasztoru w Ratyzbonie, przysz\xc5\x82y arcybiskup Magdeburga, kt\xc3\xb3rego imi\xc4\x99 zapisywano tak\xc5\xbce jako: Daginone, Dagano lub Dagino. Wed\xc5\x82ug tej teorii poddanie przez Od\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa polskiego pod opiek\xc4\x99 papie\xc5\xbca by\xc5\x82o elementem jej walki o sukcesj\xc4\x99 po \xc5\x9bmierci Mieszka I, w kt\xc3\xb3rej to walce wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a ona imionami swoich dw\xc3\xb3ch syn\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Mieszka oraz Lamberta przeciwko Boles\xc5\x82awowi Chrobremu._NEWLINE_Niestety enigmatyczno\xc5\x9b\xc4\x87 podj\xc4\x99tej w dokumencie decyzji jest nierozwi\xc4\x85zywalna, poniewa\xc5\xbc oryginalny dokument nie zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 do naszych czas\xc3\xb3w. Najstarszy znany regest pochodzi z roku 1099. Jest bardzo dok\xc5\x82adn\xc4\x85 kopi\xc4\x85 tekstu zapisanego przez kardyna\xc5\x82a Deusdedita w znanym dziele Collectio Canonum. Ksi\xc4\x99ga ta w oryginale powsta\xc5\x82a oko\xc5\x82o 1087. Kardyna\xc5\x82 Deusdedit nie zdawa\xc5\x82 sobie sprawy, \xc5\xbce tekst odnosi si\xc4\x99 do Polski i podejrzewa\xc5\x82, \xc5\xbce jego sygnatariuszem s\xc4\x85 w\xc5\x82adcy Sardynii (puto autem Sardos fuisse), do czego sk\xc5\x82oni\xc5\x82o go wymienienie a\xc5\xbc 4 wystawc\xc3\xb3w. Nosili oni tak\xc5\xbce podobne jak tam tytu\xc5\x82y: iudex i senatrix. Jak w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci przypadk\xc3\xb3w dla Deusdedita liczy\xc5\x82a si\xc4\x99 sama czynno\xc5\x9b\xc4\x87, a nie osoby i obszary bior\xc4\x85ce w niej udzia\xc5\x82; Dagome iudex by\xc5\x82o dla niego jedynie dowodem na mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 przyjmowania przez papiestwo takich donacji._NEWLINE_Z dokumentem tym wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne problemy badawcze. Nie jest jasne, dlaczego Mieszko I wyst\xc4\x99puje tam jako s\xc4\x99dzia Dagome (\xe2\x80\x9eDagome iudex\xe2\x80\x9d). Dochodz\xc4\x85 do tego tak\xc5\xbce rozbie\xc5\xbcno\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3re tworz\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnice pomi\xc4\x99dzy kopiami regestu: jedne lekcje podaj\xc4\x85 imi\xc4\x99 Dagome, inne Dagone. Teoria o Dagome wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie z oddaniem pierwsze\xc5\x84stwa lekcji starszej (Dagone wyst\xc4\x99puje w kopiach p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych). St\xc4\x85d te\xc5\xbc na prze\xc5\x82omie XIX i XX wieku by\xc5\x82o popularne, a obecnie ca\xc5\x82kowicie odrzucone, nieco fantastyczne przypuszczenie, \xc5\xbce \xe2\x80\x9eDagome iudex\xe2\x80\x9d to przekr\xc4\x99cony przez kopist\xc4\x99/skryb\xc4\x99 pisz\xc4\x85cego pod dyktando Ego Mesco dux \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eJa, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Mieszko\xe2\x80\x9d, co odpowiada\xc5\x82oby formu\xc5\x82om typowym dla tego typu dokument\xc3\xb3w (przeczy temu cho\xc4\x87by tre\xc5\x9b\xc4\x87 samego dokumentu, kt\xc3\xb3ry we wszystkich odpisach notuje imi\xc4\x99 syna Mieszka o tym samym imieniu zawsze jako Misica, nigdy jako Mesco). Funkcjonuje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc hipoteza, i\xc5\xbc Dagome to ligatura imienia Dagobert (kt\xc3\xb3re w\xc5\x82adca mia\xc5\x82by przyj\xc4\x85\xc4\x87 na chrzcie) i Mieszko (Dagome jako po\xc5\x82\xc4\x85czenie Dagobert oraz Mesco); przyk\xc5\x82adem mog\xc4\x85 tu by\xc4\x87 pierwsi w\xc5\x82adcy W\xc4\x99gier, kt\xc3\xb3rzy wyst\xc4\x99powali w dokumentach po chrzcie ju\xc5\xbc pod nowymi imionami. Jednak nie jest pewne, dlaczego imi\xc4\x99 mia\xc5\x82oby by\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie takie, w\xc5\x9br\xc3\xb3d Piast\xc3\xb3w niepopularne. Istniej\xc4\x85 hipotezy u\xc5\xbcywaj\xc4\x85ce imienia wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cego w rege\xc5\x9bcie za dow\xc3\xb3d skandynawskiego pochodzenia Mieszka I. Wed\xc5\x82ug teorii Jerzego Dowiata z 1961, Dagome to zapisane w \xc5\x82acinie s\xc5\x82owia\xc5\x84skie imi\xc4\x99 Dygoma (lub Dzigoma) wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce m.in. w Bulli gnie\xc5\xbanie\xc5\x84skiej \xe2\x80\x93 mog\xc5\x82o to by\xc4\x87 pierwotne imi\xc4\x99 w\xc5\x82adcy, natomiast imieniem chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skim by\xc5\x82o \xc5\x82aci\xc5\x84skie Micha\xc5\x82, zdrobnione w X w. na Miszka (Miszko, Miszek), a wskrzeszone w XII w. w postaci Mieszko (Mieszek). S\xc5\x82abym punktem tej hipotezy jest u\xc5\xbcycie poga\xc5\x84skiego imienia ksi\xc4\x99cia w li\xc5\x9bcie skierowanym do papie\xc5\xbca._NEWLINE_Dagome iudex jest, mimo to, bardzo wa\xc5\xbcnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em geograficznym wczesnych dziej\xc3\xb3w Polski, cho\xc4\x87 oczywi\xc5\x9bcie w zwi\xc4\x85zku z intencjami Deusdedita nazwy miejscowo\xc5\x9bci tam wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce mog\xc5\x82y zosta\xc4\x87 zniekszta\xc5\x82cone, stwarzaj\xc4\x85c badaczom du\xc5\xbce problemy (np. Schinesghe i Alemure). Istniej\xc4\x85 tak\xc5\xbce r\xc3\xb3\xc5\xbcnice pomi\xc4\x99dzy poszczeg\xc3\xb3lnymi kopiami regestu (wymienione ni\xc5\xbcej). Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce wszystkie wymienione punkty w rege\xc5\x9bcie oznaczaj\xc4\x85 raczej nazwy terytori\xc3\xb3w, a nie szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owych miejsc. Tym samym uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 Craccoa za ziemi\xc4\x99 krakowsk\xc4\x85, a nie miasto. Podobnie odnosi si\xc4\x99 do nazwy Alemure, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 to badacze sk\xc5\x82onni s\xc4\x85 raczej zakwalifikowa\xc4\x87 jako Morawy, a nie O\xc5\x82omuniec czy inne miasta.'