b'\n_START_ARTICLE_\nNowy cmentarz \xc5\xbcydowski w \xc5\x81odzi\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nCmentarze \xc5\xbcydowskie sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 zawsze z dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bci: przedpogrzebowej i grzebalnej. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci przedpogrzebowej nast\xc4\x99puje przygotowanie zw\xc5\x82ok do poch\xc3\xb3wku, mi\xc4\x99dzy innymi poprzez rytualne obmycie zw\xc5\x82ok wod\xc4\x85 (na \xc5\x82\xc3\xb3dzkim cmentarzu zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 metalowy st\xc3\xb3\xc5\x82 do obmywania zw\xc5\x82ok m\xc4\x99skich) i zawini\xc4\x99cie ich w bia\xc5\x82y ca\xc5\x82un. Przygotowanie zw\xc5\x82ok m\xc4\x99skich odbywa si\xc4\x99 po prawej stronie domu przedpogrzebowego, a kobiecych po lewej. Dopiero tak przygotowane zw\xc5\x82oki przenosi si\xc4\x99 do cz\xc4\x99\xc5\x9bci grzebalnej zwanej \xe2\x80\x9ewiecznym domem\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9edomem \xc5\xbcycia\xe2\x80\x9d lub \xe2\x80\x9edobrym miejscem\xe2\x80\x9d) przez wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 bram\xc4\x99. Unika si\xc4\x99 okre\xc5\x9ble\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych ze s\xc5\x82owem \xc5\x9bmier\xc4\x87. Poniewa\xc5\xbc cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przedpogrzebowa nie jest u\xc5\x9bwi\xc4\x99cona spe\xc5\x82nia r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc rol\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci gospodarczej danego cmentarza.\n_START_SECTION_\nDo zako\xc5\x84czenia I wojny \xc5\x9bwiatowej\n_START_PARAGRAPH_\nW ko\xc5\x84cu XIX w. pierwszy cmentarz \xc5\xbcydowski w \xc5\x81odzi przy ul. Weso\xc5\x82ej (obecnie nazywany \xe2\x80\x9estarym\xe2\x80\x9d) wype\xc5\x82ni\xc5\x82 ca\xc5\x82kowicie obszar jemu przeznaczony. Powsta\xc5\x82a konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 budowy nowego i dlatego w 1891 roku Izrael Pozna\xc5\x84ski kupi\xc5\x82 od Juliusza Heinzla ponad 10 hektar\xc3\xb3w teren\xc3\xb3w wydzielonych z d\xc3\xb3br Marysin i Artur\xc3\xb3wek. 5 sierpnia 1892 r. w\xc5\x82adze gubernialne wyrazi\xc5\x82y zgod\xc4\x99 na lokalizacj\xc4\x99 nowego cmentarza, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zatwierdzi\xc5\x82 4 wrze\xc5\x9bnia 1892 r. Genera\xc5\x82-Gubernator. 10 listopada 1892 r. Doz\xc3\xb3r B\xc3\xb3\xc5\xbcniczy zawiadomi\xc5\x82 prezydenta \xc5\x81odzi, \xc5\xbce zamkni\xc4\x99to stary cmentarz i otworzono nowy przy ul. Brackiej. W kwietniu 1898 r. nast\xc4\x85pi\xc5\x82o otwarcie najwi\xc4\x99kszego w Polsce domu przedpogrzebowego (powierzchnia zabudowy 850 m\xc2\xb2) wzniesionego wed\xc5\x82ug projektu Adolfa Zeligsona, z inicjatywy Miny Konstadt \xe2\x80\x93 wdowy po Hermanie \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3ra podarowa\xc5\x82a na ten cel 18 tys. rubli.\n_START_SECTION_\nOkres mi\xc4\x99dzywojenny\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie mi\xc4\x99dzywojennym ulica wiod\xc4\x85ca do bramy cmentarnej nosi\xc5\x82a nazw\xc4\x99 Cmentarnej. Obecn\xc4\x85 nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x93 Chryzantem, otrzyma\xc5\x82a w 1961 roku. W 2008 r. jej cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 od ul. Brackiej do bramy cmentarnej otrzyma\xc5\x82a nazw\xc4\x99 Abrama Cytryna.\n_START_SECTION_\nOkres wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesny\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1956 na terenie cz\xc4\x99\xc5\x9bci przedcmentarnej stan\xc4\x85\xc5\x82 niewielki pomnik po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony ofiarom \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego getta i oboz\xc3\xb3w zag\xc5\x82ady, w kszta\xc5\x82cie obelisku oraz \xc5\x9bwiecznika i z\xc5\x82amanego drzewa d\xc4\x99bu._NEWLINE_W 1980 r. cmentarz zosta\xc5\x82 wpisany do rejestru zabytk\xc3\xb3w. W 1984 r. powo\xc5\x82ano do \xc5\xbcycia Spo\xc5\x82eczny Komitet Opieki nad Cmentarzem \xc5\xbbydowskim w \xc5\x81odzi. Od lat 90. XX wieku zauwa\xc5\xbcalna jest intensyfikacja dzia\xc5\x82a\xc5\x84 na rzecz ratowania nekropolii, m.in. uporz\xc4\x85dkowano \xe2\x80\x9ePole Gettowe\xe2\x80\x9d, odrestaurowano zabytkow\xc4\x85 mozaik\xc4\x99 wewn\xc4\x99trznej kopu\xc5\x82y grobowca Pozna\xc5\x84skiego, poddano renowacji dom przedpogrzebowy. Aktywnie, od prze\xc5\x82omu lat osiemdziesi\xc4\x85tych i dziewi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych XX w., wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82a przy renowacji cmentarza Fundacja Rodziny Nissenbaum\xc3\xb3w._NEWLINE_Z okazji obchod\xc3\xb3w 65. rocznicy likwidacji \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego getta, w 2009 r. cmentarz po\xc5\x82\xc4\x85czono z pomnikiem Radegast szlakiem pami\xc4\x99ci koncepcji Grzegorza Wichrowskiego i Tadeusza Tomaszewskiego. Projekt ten przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 oba miejsca w sp\xc3\xb3jny martyrologicznie kompleks. W 2015 cmentarz zosta\xc5\x82 uznany pomnikiem historii.'