b"\n_START_ARTICLE_\nHolografia\n_START_PARAGRAPH_\nHolografia (z gr. holos = ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, grapho = pisz\xc4\x99) \xe2\x80\x93 dzia\xc5\x82 optyki zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 technikami uzyskiwania obraz\xc3\xb3w przestrzennych (tr\xc3\xb3jwymiarowych) metod\xc4\x85 rekonstrukcji fali (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie \xc5\x9bwiat\xc5\x82a, ale te\xc5\xbc np. fal akustycznych). Przez rekonstrukcj\xc4\x99 fali rozumie si\xc4\x99 odtworzenie w pewnym obszarze przestrzeni zar\xc3\xb3wno jej kierunku ruchu, amplitudy, cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci jak i fazy.\n_START_SECTION_\nZasada dzia\xc5\x82ania\n_START_PARAGRAPH_\nHolografia polega na tr\xc3\xb3jwymiarowym zapisie obrazu przedmiotu (obiektu). Jest technik\xc4\x85 doskonalsz\xc4\x85 ni\xc5\xbc fotografia. O ile tradycyjna fotografia zapisuje jedynie modulacj\xc4\x99 amplitudy, to holografia odnotowuje tak\xc5\xbce zmiany fazy fali \xc5\x9bwietlnej. Dzi\xc4\x99ki temu mo\xc5\xbcemy o fotografowanym przedmiocie uzyska\xc4\x87 znacznie wi\xc4\x99cej informacji._NEWLINE_Rejestracja obrazu (uzyskanie hologramu) polega na zapisie (np. na kliszy fotograficznej) interferencji fali rozproszonej przez przedmiot z fal\xc4\x85 niezaburzon\xc4\x85 (tzw. wi\xc4\x85zk\xc4\x85 odniesienia). Powstaj\xc4\x85ce pr\xc4\x85\xc5\xbcki interferencyjne musz\xc4\x85 by\xc4\x87 stabilne przez ca\xc5\x82y czas na\xc5\x9bwietlania._NEWLINE_Aby uzyska\xc4\x87 hologram, nale\xc5\xbcy podzieli\xc4\x87 wi\xc4\x85zk\xc4\x99 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a laserowego na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci za pomoc\xc4\x85 p\xc5\x82ytki szklanej. Pierwsza (wi\xc4\x85zka przedmiotowa) o\xc5\x9bwietla przedmiot, po odbiciu od kt\xc3\xb3rego pada na klisz\xc4\x99 fotograficzn\xc4\x85, natomiast druga (wi\xc4\x85zka odniesienia) pada na klisz\xc4\x99 bezpo\xc5\x9brednio lub po odbiciu od p\xc5\x82askiego zwierciad\xc5\x82a kieruj\xc4\x85cego j\xc4\x85 na klisz\xc4\x99. W ten spos\xc3\xb3b otrzymuje si\xc4\x99 klisz\xc4\x99 zwan\xc4\x85 hologramem. Klisza ta ogl\xc4\x85dana w powi\xc4\x99kszeniu jest uk\xc5\x82adem punkt\xc3\xb3w (pr\xc4\x85\xc5\xbck\xc3\xb3w) jasnych i ciemnych. Na fragmencie kliszy nie wida\xc4\x87 fragmentu fotografowanego obiektu. Je\xc5\xbceli klisz\xc4\x99 tak\xc4\x85 przeci\xc4\x85\xc4\x87 na cz\xc4\x99\xc5\x9bci, to ka\xc5\xbcda cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tworzy wi\xc4\x99kszy fragment obrazu ni\xc5\xbc stanowi cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kliszy, a w skrajnych przypadkach mo\xc5\xbcna uzyska\xc4\x87 dwa obrazy z mniejsz\xc4\x85 liczb\xc4\x85 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82\xc3\xb3w._NEWLINE_Aby osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 obraz 3D, trzeba tak\xc4\x85 klisz\xc4\x99 o\xc5\x9bwietli\xc4\x87 sp\xc3\xb3jnym \xc5\x9bwiat\xc5\x82em laserowym. \xc5\x9awiat\xc5\x82o to interferuj\xc4\x85c na hologramie, kt\xc3\xb3ry stanowi w tym przypadku siatk\xc4\x99 dyfrakcyjn\xc4\x85, odtworzy w polu za siatk\xc4\x85 konfiguracj\xc4\x99 przestrzenn\xc4\x85 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a odbitego od obiektu. Wida\xc4\x87 wtedy i hologram, i obraz przestrzenny._NEWLINE_Powszechnie znane hologramy grubowarstwowe odbiciowe posiadaj\xc4\x85 przestrzenny uk\xc5\x82ad (wiele warstw) siatki dyfrakcyjnej. Taki wielowarstwowy uk\xc5\x82ad, pracuj\xc4\x85cy jako siatki dyfrakcyjne odbijaj\xc4\x85ce, tworzy obraz holograficzny mo\xc5\xbcliwy do ogl\xc4\x85dania w \xc5\x9bwietle niesp\xc3\xb3jnym (np. bia\xc5\x82ym).\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPionierem i prekursorem prac w dziedzinie holografii by\xc5\x82 polski fizyk, profesor Mieczys\xc5\x82aw Wolfke. W 1920 r. opracowa\xc5\x82 teoretyczne podstawy i dokona\xc5\x82 rozbicia procesu wytwarzania obraz\xc3\xb3w na dwie oddzielne fazy. Rozwa\xc5\xbca\xc5\x82 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wykorzystania interferencji do zapisu informacji, tworz\xc4\x85c teoretyczne podstawy dzisiejszej holografii. W 1948 r. brytyjski naukowiec w\xc4\x99gierskiego pochodzenia Dennis Gabor, opisa\xc5\x82 ide\xc4\x99 tr\xc3\xb3jwymiarowej fotografii nazwanej holografi\xc4\x85. W 1947 r. przeprowadzi\xc5\x82 te\xc5\xbc pierwsze pr\xc3\xb3by zapisywania i odtwarzania obraz\xc3\xb3w metod\xc4\x85 holograficzn\xc4\x85. Przeszkod\xc4\x85 w rozwoju tej metody by\xc5\x82 brak \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a emituj\xc4\x85cych wi\xc4\x85zki \xc5\x9bwietlne o \xc5\x9bci\xc5\x9ble okre\xc5\x9blonej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci fali, a przy tym bardzo sp\xc3\xb3jne i o odpowiednio du\xc5\xbcym nat\xc4\x99\xc5\xbceniu. Z realizacj\xc4\x85 hologram\xc3\xb3w musiano czeka\xc4\x87 do wynalezienia lasera w 1960 r. Za wynalezienie i rozwini\xc4\x99cie holografii na prze\xc5\x82omie lat czterdziestych i pi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych Dennis Gabor otrzyma\xc5\x82 Nagrod\xc4\x99 Nobla w dziedzinie fizyki w 1971 r. W 1962 r. ameryka\xc5\x84scy fizycy Juris Upatnieks i Emmett Leith (1927-2005) za pomoc\xc4\x85 lasera p\xc3\xb3\xc5\x82przewodnikowego zrealizowali holografi\xc4\x99 optyczn\xc4\x85. W 1969 r. ameryka\xc5\x84scy fizycy Byron B. Brenden i Gary Langlois opracowali podstawy holografii akustycznej, w kt\xc3\xb3rej do rejestrowania obrazu przedmiotu i jego odtwarzania stosuje si\xc4\x99 fale d\xc5\xbawi\xc4\x99kowe.\n_START_SECTION_\nZastosowania\n_START_PARAGRAPH_\nHolografia optyczna znalaz\xc5\x82a zastosowanie w medycynie i biologii, a tak\xc5\xbce w informatyce np. w zakresie przechowywania du\xc5\xbcych ilo\xc5\x9bci danych na dyskach holograficznych HVD. Holografia akustyczna ma zastosowanie w defektoskopii. Trwaj\xc4\x85 badania nad zastosowaniem holografii w tr\xc3\xb3jwymiarowym filmie i telewizji. Wiruj\xc4\x85ce zwierciad\xc5\x82a holograficzne s\xc4\x85 stosowane do przesuwania promienia laserowego po kodzie paskowym w kasach sklep\xc3\xb3w i dom\xc3\xb3w towarowych.\n_START_SECTION_\nHolografia a sztuka\n_START_PARAGRAPH_\nArty\xc5\x9bci bardzo szybko dostrzegli potencja\xc5\x82 holografii jako \xc5\x9brodka wyrazu artystycznego, zyskawszy dost\xc4\x99p do laboratori\xc3\xb3w zacz\xc4\x99li tworzy\xc4\x87 prace w oparciu o dost\xc4\x99pn\xc4\x85 technologi\xc4\x99. Sztuka holografii jest cz\xc4\x99sto rezultatem wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy mi\xc4\x99dzy naukowcami i artystami. Jednak niekt\xc3\xb3rych z tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w pos\xc5\x82uguj\xc4\x85cych si\xc4\x99 j\xc4\x99zykiem holografii postrzega si\xc4\x99 jednocze\xc5\x9bnie jako artyst\xc3\xb3w i naukowc\xc3\xb3w._NEWLINE_Salvador Dal\xc3\xad twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce pierwszy u\xc5\xbcy\xc5\x82 holografii w kontek\xc5\x9bcie artystycznym. Z pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 by\xc5\x82 pierwszym, a przy tym najlepiej znanym surrealist\xc4\x85, kt\xc3\xb3ry podj\xc4\x85\xc5\x82 w ramach sztuki temat holografii. Jednak jego holograficzna wystawa z 1972 r., kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a miejsce w Nowym Jorku nie by\xc5\x82a pierwsza. Zosta\xc5\x82a poprzedzona przez wystaw\xc4\x99 sztuki holograficznej, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a miejsce w Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych w Cranbrook w stanie Michigan w 1968 r. Kolejn\xc4\x85 wystaw\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra poprzedzi\xc5\x82a projekt Dal\xc3\xad'ego by\xc5\x82a wystawa w galerii nale\xc5\xbc\xc4\x85cej do Finch College, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Nowym Jorku w 1970 r. Wystawa przyci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a uwag\xc4\x99 ameryka\xc5\x84skich medi\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1970 r. powsta\xc5\x82a du\xc5\xbca liczba szk\xc3\xb3\xc5\x82 artystycznych. Ka\xc5\xbcda z nich prezentowa\xc5\x82a unikatowe podej\xc5\x9bcie do zagadnienia holografii. Lloyd Cross za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w San Francisco Szko\xc5\x82\xc4\x99 holografii. Rosemary (Possie) H. Jackson ufundowa\xc5\x82a Muzeum Holografii w Nowym Jorku. Tung Jeong za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Royal College of Art w Londynie. \xc5\xbbadna z tych instytucji nie przetrwa\xc5\x82a pr\xc3\xb3by czasu, jednak w Nowym Jorku znajduje si\xc4\x99 Centrum Sztuki Holograficznej. W Seulu znajduje si\xc4\x99 za\xc5\x9b HOLOcenter, oferuj\xc4\x85cy artystom miejsce do tworzenia i wystawiania swych prac._NEWLINE_Ma\xc5\x82a, lecz bardzo aktywna grupa artyst\xc3\xb3w u\xc5\xbcywa holografii jako g\xc5\x82\xc3\xb3wnego \xc5\x9brodka ekspresji, a wielu innych w\xc5\x82\xc4\x85cza elementy holograficzne do swoich prac.\n_START_SECTION_\nUrz\xc4\x85dzenia\n_START_PARAGRAPH_\nRED Hydrogen One ma by\xc4\x87 pierwszym dost\xc4\x99pnym komercyjnie smartfonem wyposa\xc5\xbconym w ekran holograficzny. Zbierane s\xc4\x85 zam\xc3\xb3wienia, a sama dostawa ma nast\xc4\x85pi\xc4\x87 w 2018 roku."