b'\n_START_ARTICLE_\nIrbis \xc5\x9bnie\xc5\xbcny\n_START_SECTION_\nTaksonomia\n_START_PARAGRAPH_\nDo niedawna irbis \xc5\x9bnie\xc5\xbcny zaliczany by\xc5\x82 do monotypowego rodzaju irbis (Uncia). Na podstawie analizy genetycznej przeprowadzonej w 2006 roku gatunek ten zosta\xc5\x82 umieszczony w rodzaju lampart (Panthera). Irbis jest \xc5\x9bci\xc5\x9ble powi\xc4\x85zany z tygrysem, obydwa gatunki rozdzieli\xc5\x82y si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 2 milion\xc3\xb3w lat temu.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xbbyje w Himalajach i na Wy\xc5\xbcynie Tybeta\xc5\x84skiej oraz \xc5\x9brodkowej Azji. Zamieszkuje stepy, lasy i g\xc3\xb3ry do 6000 m n.p.m. w lecie i ok. 600 m n.p.m. w zimie. Zwykle przebywa nad granic\xc4\x85 lasu.\n_START_SECTION_\nWygl\xc4\x85d\n_START_PARAGRAPH_\nMa kr\xc4\x99pe, do\xc5\x9b\xc4\x87 kr\xc3\xb3tkie \xc5\x82apy i d\xc5\x82ugi, gruby ogon. G\xc5\x82owa i tu\xc5\x82\xc3\xb3w mierz\xc4\x85 \xc5\x82\xc4\x85cznie 100\xe2\x80\x93130 cm, ogon 80\xe2\x80\x93100 cm. Irbis wa\xc5\xbcy 25\xe2\x80\x9375 kg. Na bia\xc5\x82okremowej lub szarawej na grzbiecie i bia\xc5\x82ej na brzuchu sier\xc5\x9bci widniej\xc4\x85 czarne lub ciemnobrunatne rozetki i plamy. D\xc5\x82ugie i g\xc4\x99ste futro doskonale kamufluje zwierz\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nAktywno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nAktywny w ci\xc4\x85gu dnia oraz o zmierzchu. W poszukiwaniu zdobyczy przemierza terytorium \xc5\x82owieckie po sta\xc5\x82ych \xc5\x9bcie\xc5\xbckach. Jest bardzo czujny i ostro\xc5\xbcny. \xc5\xbbyje samotnie, jedynie w okresie godowym obserwowany bywa w parach.\n_START_SECTION_\nOd\xc5\xbcywianie\n_START_PARAGRAPH_\nPoluje na g\xc3\xb3rskie ssaki kopytne takie jak kozioro\xc5\xbcce, markury, dziki, nachury, tary i pi\xc5\xbcmowce syberyjskie, a tak\xc5\xbce \xc5\x9bwistaki, ptaki i inne niewielkie kr\xc4\x99gowce; nierzadko zwierz\xc4\x99ta domowe, np. dr\xc3\xb3b i byd\xc5\x82o.\n_START_SECTION_\nRozmna\xc5\xbcanie\n_START_PARAGRAPH_\nPo ci\xc4\x85\xc5\xbcy trwaj\xc4\x85cej 90\xe2\x80\x93100 dni rodzi si\xc4\x99 2-3, rzadko 5 m\xc5\x82odych. Z matk\xc4\x85 przebywaj\xc4\x85 do 1 roku, dojrza\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 p\xc5\x82ciow\xc4\x85 osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 w wieku dw\xc3\xb3ch lat (w niewoli, na wolno\xc5\x9bci zapewne p\xc3\xb3\xc5\xbaniej). M\xc5\x82ode rodz\xc4\x85 si\xc4\x99 w jaskiniach lub szczelinach skalnych, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 wy\xc5\x9bcie\xc5\x82ane sier\xc5\x9bci\xc4\x85 matki.\n_START_SECTION_\nZagro\xc5\xbcenia i ochrona\n_START_PARAGRAPH_\nNa wolno\xc5\x9bci \xc5\xbcyje tylko 4 500-7 000 irbis\xc3\xb3w, w ogrodach zoologicznych 200. G\xc5\x82\xc3\xb3wne zagro\xc5\xbcenia stanowi rozproszenie populacji (utrudnia to zmienno\xc5\x9b\xc4\x87 genetyczn\xc4\x85), lokalny handel futrami tych zwierz\xc4\x85t oraz wykorzystywanie ich ko\xc5\x9bci w chi\xc5\x84skiej medycynie. Gatunek znajduje si\xc4\x99 na li\xc5\x9bcie IUCN. Chroni go te\xc5\xbc CITES._NEWLINE_W Biszkeku w sierpniu 2017 roku odby\xc5\x82o si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzynarodowe forum po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone ochronie irbisa, w kt\xc3\xb3rym wzi\xc4\x99\xc5\x82o udzia\xc5\x82 10 pa\xc5\x84stw. Jego celem by\xc5\x82o ustalenie wsp\xc3\xb3lnego planu dzia\xc5\x82ania maj\xc4\x85cego za cel ochron\xc4\x99 dwudziestu siedlisk naturalnych do 2020 roku. We wrze\xc5\x9bniu tego samego roku Mi\xc4\x99dzynarodowa Unia Ochrony Przyrody postanowi\xc5\x82a przenie\xc5\x9b\xc4\x87 gatunek z grupy zagro\xc5\xbcone wymarciem do grupy nara\xc5\xbcone na wymarcie.'