b'\n_START_ARTICLE_\nJanusz Walu\xc5\x9b\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nWalu\xc5\x9b urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na Podhalu w Zakopanem. Jego rodzice wraz z Januszem i jego starszym bratem przenie\xc5\x9bli si\xc4\x99 potem do Radomia. Jego ojciec, Tadeusz Walu\xc5\x9b, prowadzi\xc5\x82 prywatny zak\xc5\x82ad zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 produkcj\xc4\x85 kryszta\xc5\x82\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rym pomaga\xc5\x82 tak\xc5\xbce jego syn. Janusz Walu\xc5\x9b w m\xc5\x82odo\xc5\x9bci uprawia\xc5\x82 sporty samochodowe \xe2\x80\x93 zdoby\xc5\x82 tytu\xc5\x82 mistrza Polski w kategorii Fiat 127._NEWLINE_W 1981 roku wyemigrowa\xc5\x82 do Republiki Po\xc5\x82udniowej Afryki, gdzie do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do ojca i brata, kt\xc3\xb3rzy przybyli tam w po\xc5\x82owie lat 70. Wsp\xc3\xb3lnie z nimi, podobnie jak wcze\xc5\x9bniej w Polsce, prowadzi\xc5\x82 niewielk\xc4\x85 hut\xc4\x99 szk\xc5\x82a. Gdy po kilku latach ich rodzinny interes zbankrutowa\xc5\x82, ojciec opu\xc5\x9bci\xc5\x82 RPA, a bracia pozostali w Afryce, zajmuj\xc4\x85c si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi profesjami \xe2\x80\x93 starszy brat za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 przedsi\xc4\x99biorstwo, a Janusz Walu\xc5\x9b zosta\xc5\x82 kierowc\xc4\x85 ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wki.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczna i ekstremistyczna\n_START_PARAGRAPH_\nW 1986 roku Janusz Walu\xc5\x9b przyj\xc4\x85\xc5\x82 po\xc5\x82udniowoafryka\xc5\x84skie obywatelstwo i silnie zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczn\xc4\x85. W czasie rosn\xc4\x85cych antagonizm\xc3\xb3w rasowych, \xc5\x9bwiatopogl\xc4\x85dowych i narodowych stan\xc4\x85\xc5\x82 po stronie afrykanerskich nacjonalistycznych dzia\xc5\x82aczy, d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cych do utrzymania systemu segregacji rasowej. Wst\xc4\x85pi\xc5\x82 kolejno do rz\xc4\x85dz\xc4\x85cej Partii Narodowej, nast\xc4\x99pnie Partii Konserwatywnej, a w ko\xc5\x84cu do neonazistowskiej i paramilitarnej organizacji Afrykanerski Ruch Oporu. _NEWLINE_Po tym, gdy w lutym 1990 roku, decyzj\xc4\x85 prezydenta Frederika de Klerka, uwolniono Nelsona Mandel\xc4\x99 i zalegalizowano dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 najwi\xc4\x99kszych opozycyjnych stowarzysze\xc5\x84 \xe2\x80\x93 Afryka\xc5\x84skiego Kongresu Narodowego i Po\xc5\x82udniowoafryka\xc5\x84skiej Partii Komunistycznej, ruchy afrykanerskie uleg\xc5\x82y zradykalizowaniu. Skrajna rasistowska prawica, w kt\xc3\xb3rej szeregach by\xc5\x82 Janusz Walu\xc5\x9b, by\xc5\x82a zdecydowanie przeciwna post\xc4\x99puj\xc4\x85cym przemianom politycznym. Opr\xc3\xb3cz sprzeciwu wobec nadania praw obywatelskich i wyborczych czarnej wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci obawia\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc skutk\xc3\xb3w rosn\xc4\x85cego poparcia dla komunist\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nReakcje po zab\xc3\xb3jstwie i proces\n_START_PARAGRAPH_\nMord na czo\xc5\x82owym dzia\xc5\x82aczu opozycji zaostrzy\xc5\x82 nastroje spo\xc5\x82eczne i spowodowa\xc5\x82 ryzyko fiaska rozm\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy apartheidowskim rz\xc4\x85dem a opozycj\xc4\x85. Bojow\xc4\x85 atmosfer\xc4\x99 w kraju za\xc5\x82agodzono g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dzi\xc4\x99ki dzia\xc5\x82aniom Nelsona Mandeli. Kilka dni po morderstwie przypomnia\xc5\x82 on w przem\xc3\xb3wieniu telewizyjnym, \xc5\xbce chocia\xc5\xbc zab\xc3\xb3jc\xc4\x85 by\xc5\x82 cz\xc5\x82owiek o bia\xc5\x82ym kolorze sk\xc3\xb3ry, to sprawca zosta\xc5\x82 odnaleziony dzi\xc4\x99ki pomocy bia\xc5\x82ej kobiety, Afrykanerki._NEWLINE_Za zlecenie zab\xc3\xb3jstwa odpowiedzialny by\xc5\x82 lider Partii Konserwatywnej Clive Derby-Lewis. Polityk pod\xc5\xbcega\xc5\x82 Walusia do zbrodni i dostarczy\xc5\x82 mu bro\xc5\x84. Obydwaj dzia\xc5\x82acze zostali potem skazani na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci. Wobec zniesienia tej kary w RPA, wyrok zamieniono na do\xc5\xbcywotnie wi\xc4\x99zienie. Na znalezionej u Derby-Lewisa li\xc5\x9bcie potencjalnych ofiar Hani znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na trzeciej pozycji, pierwszy by\xc5\x82 Nelson Mandela, a drugi Joe Slovo. W 1997 roku Janusz Walu\xc5\x9b stan\xc4\x85\xc5\x82 przed Komisj\xc4\x85 Prawdy i Pojednania, stworzon\xc4\x85 w celu rozliczenia zbrodni apartheidu. Wyrok nie zosta\xc5\x82 uchylony.\n_START_SECTION_\nSprawa Walusia obecnie\n_START_PARAGRAPH_\nW czerwcu 2015 ambasada RP w Pretorii przekaza\xc5\x82a do Ministerstwa Sprawiedliwo\xc5\x9bci pro\xc5\x9bb\xc4\x99 Janusza Walusia, odbywaj\xc4\x85cego w RPA kar\xc4\x99 do\xc5\xbcywotniego pozbawienia wolno\xc5\x9bci, o umo\xc5\xbcliwienie mu odbycia reszty tej kary w Polsce._NEWLINE_10 marca 2016 s\xc4\x85d w Pretorii orzek\xc5\x82, \xc5\xbce Janusz Walu\xc5\x9b mo\xc5\xbce w ci\xc4\x85gu 14 dni po ustaleniu wysoko\xc5\x9bci kaucji zosta\xc4\x87 zwolniony warunkowo z wi\xc4\x99zienia. Rzecznik ministerstwa sprawiedliwo\xc5\x9bci RPA Mthunzi Mhaga poinformowa\xc5\x82, \xc5\xbce istnieje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 z\xc5\x82o\xc5\xbcenia apelacji i ten wyrok nie jest r\xc3\xb3wnoznaczny z wypuszczeniem Walusia na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Ministerstwo Sprawiedliwo\xc5\x9bci RPA skorzysta\xc5\x82o zatem z prawa do odwo\xc5\x82ania si\xc4\x99 od wyroku sto\xc5\x82ecznego s\xc4\x85du. Rozpraw\xc4\x99 apelacyjn\xc4\x85 wyznaczono na 5 maja 2017, a nast\xc4\x99pnie prze\xc5\x82o\xc5\xbcono na 29 maja 2017. Na rozprawie 29 maja Najwy\xc5\xbcszy S\xc4\x85d Apelacyjny w Bloemfontein od\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 swoj\xc4\x85 decyzj\xc4\x99 do czasu, gdy ministerstwo sprawiedliwo\xc5\x9bci RPA uzupe\xc5\x82ni apelacj\xc4\x99 w sprawie. W dniu 18 sierpnia 2017 Najwy\xc5\xbcszy S\xc4\x85d Apelacyjny podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 obalaj\xc4\x85c\xc4\x85 postanowienie s\xc4\x85du w Pretorii. Walu\xc5\x9b pozosta\xc5\x82 wi\xc4\x99c w wi\xc4\x99zieniu . _NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku 2017 roku Janusz Walu\xc5\x9b, po 30 latach, zrzek\xc5\x82 si\xc4\x99 obywatelstwa po\xc5\x82udniowoafryka\xc5\x84skiego, aby u\xc5\x82atwi\xc4\x87 tym samym proces zwolnienia go przedterminowo z wi\xc4\x99zienia i powrotu do Polski, jednak latem tego samego roku s\xc4\x85d zdecydowa\xc5\x82, \xc5\xbce Walu\xc5\x9b b\xc4\x99dzie kontynuowa\xc4\x87 odbywanie kary wi\xc4\x99zienia w Po\xc5\x82udniowej Afryce.\n_START_SECTION_\nKontrowersje\n_START_PARAGRAPH_\nMimo up\xc5\x82ywu czasu osoba Janusza Walusia nadal budzi w RPA emocje. Dla zwolennik\xc3\xb3w radykalnego, militarnego skrzyd\xc5\x82a opozycji antyapartheidowskiej traktowany jest jako brutalny zab\xc3\xb3jca charyzmatycznego lidera, w kt\xc3\xb3rym wielu opozycjonist\xc3\xb3w widzia\xc5\x82o przysz\xc5\x82ego przyw\xc3\xb3dc\xc4\x99 Afryki Po\xc5\x82udniowej. _NEWLINE_Mniej radykalni przeciwnicy Walusia oskar\xc5\xbcaj\xc4\x85 te\xc5\xbc o win\xc4\x99 za wywo\xc5\x82anie wysokiego, zdaniem niekt\xc3\xb3rych, ryzyka zerwania pokojowych negocjacji znosz\xc4\x85cych apartheid, co skutkowa\xc5\x82o podburzeniem i tak silnie zantagonizowanego spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa do wojny rasowej. Przypominaj\xc4\x85 te\xc5\xbc o wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy Walusia nie tylko z afrykanerskimi terrorystami, ale i boj\xc3\xb3wkarzami o profilu neonazistowskim i suprematystycznym._NEWLINE_Dla silnie konserwatywnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci bia\xc5\x82ej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie narodowo\xc5\x9bci afrykanerskiej) to Walu\xc5\x9b jest bohaterem, kt\xc3\xb3ry uratowa\xc5\x82 ich kraj przed \xe2\x80\x93 ich zdaniem \xe2\x80\x93 niebezpiecze\xc5\x84stwem wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cym si\xc4\x99 z doj\xc5\x9bciem komunist\xc3\xb3w do w\xc5\x82adzy. Przeciwnicy zdecydowanej krytyki Walusia twierdz\xc4\x85 z kolei, \xc5\xbce Chris Hani by\xc5\x82 brutalnym terroryst\xc4\x85, a ponadto przeszed\xc5\x82 szkolenie wojskowe zorganizowane przez ZSRR, co nios\xc5\x82o ryzyko nastania w RPA sytuacji podobnej do Etiopii za rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Mengistu Hajle Mariama, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szkolonego przez Zwi\xc4\x85zek Radziecki opozycjonisty._NEWLINE_W 2013 r. na polskim rynku ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Zabi\xc4\x87 Haniego. Historia Janusza Walusia autorstwa Micha\xc5\x82a Zichlarza.'