b'\n_START_ARTICLE_\nStanis\xc5\x82aw Tomasz Nowakowski\n_START_PARAGRAPH_\nStanis\xc5\x82aw Tomasz Nowakowski (ur. 11 stycznia 1888 we wsi Sosn\xc3\xb3wka ko\xc5\x82o Kamie\xc5\x84ca Podolskiego, zm. 10 lub 11 marca 1938 w Poznaniu) \xe2\x80\x93 polski geograf, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie geografi\xc4\x85 spo\xc5\x82eczno-ekonomiczn\xc4\x85._NEWLINE_By\xc5\x82 synem J\xc3\xb3zefa Nowakowskiego, tamtejszego oficjalisty dworskiego, i Marii Paszkiewicz. W 1907 w Saratowie uzyska\xc5\x82 matur\xc4\x99, w tym samym roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 studia ekonomiczne na Wy\xc5\xbcszych Kursach Handlowych w Kijowie (od 1908 Kijowski Instytut Handlowy), kt\xc3\xb3re zako\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1916. W latach 1911\xe2\x80\x931917 odby\xc5\x82 podr\xc3\xb3\xc5\xbce do Japonii, gdzie bada\xc5\x82 rolnictwo i problemy polityczne oraz ekonomicznej ekspansji Japonii na Dalekim Wschodzie i Pacyfiku. Napisa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas prace: Sielskoje chozjajstwo sowremiennoj Japoni (Kij\xc3\xb3w 1913) oraz Panamskij Kana\xc5\x82 i jego mirowoje znaczenije (Kij\xc3\xb3w 1915). Na podstawie prac zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any w 1917 w kijowskim Instytucie Handlowym na stanowisko kierownika katedry geografii ekonomicznej. Po kilku miesi\xc4\x85cach uda\xc5\x82 si\xc4\x99 ponownie do Japonii i st\xc4\x85d wyjecha\xc5\x82 do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, gdzie osiedli\xc5\x82 si\xc4\x99 w Chicago. Na Uniwersytecie Yale\xe2\x80\x99a (w New Haven) pod kierunkiem E. Huntingtona napisa\xc5\x82 rozpraw\xc4\x99 doktorsk\xc4\x85 Klimat Syberii oraz mianowany zosta\xc5\x82 profesorem geografii ekonomicznej na Uniwersytecie Clarka (w Worcester), a w 1922 przyjecha\xc5\x82 z misj\xc4\x85 naukow\xc4\x85 do Polski. Po powrocie do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Towarzystwo Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Kultury Polskiej._NEWLINE_Po raz drugi przyby\xc5\x82 do Polski z ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 misj\xc4\x85 rz\xc4\x85dow\xc4\x85 w 1923 i w\xc3\xb3wczas postanowi\xc5\x82 pozosta\xc4\x87 w kraju. Osiedli\xc5\x82 si\xc4\x99 na sta\xc5\x82e w Poznaniu i tam w 1924 powo\xc5\x82ano go na stanowisko kierownika Katedry Geografii Gospodarczej na Uniwersytecie Pozna\xc5\x84skim w charakterze profesora zwyczajnego. Dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 tak\xc5\xbce w Wy\xc5\xbcszej Szkole Handlowej w Poznaniu. Cho\xc4\x87 sympatyzowa\xc5\x82 z ZSRR i komunizmem nie uczestniczy\xc5\x82 w \xc5\xbcyciu politycznym. By\xc5\x82 szczeg\xc3\xb3lnie wra\xc5\xbcliwy na n\xc4\x99dz\xc4\x99 ludzk\xc4\x85, zaznawszy w m\xc5\x82odo\xc5\x9bci niedostatku, a zw\xc5\x82aszcza na materialne troski m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy uniwersyteckiej, kt\xc3\xb3ra u niego znajdowa\xc5\x82a zawsze pomoc i opiek\xc4\x99._NEWLINE_W Poznaniu wyda\xc5\x82 w latach 1929\xe2\x80\x931930 monumentaln\xc4\x85 Geografi\xc4\x99 gospodarcz\xc4\x85 Polski Zachodniej (t. 1-2), a kt\xc3\xb3ra do czas\xc3\xb3w dzisiejszych zachowa\xc5\x82a wielk\xc4\x85 warto\xc5\x9b\xc4\x87 naukow\xc4\x85. Przeszed\xc5\x82 na pozycje marksizmu pod wp\xc5\x82ywem dzie\xc5\x82 klasyk\xc3\xb3w marksizmu i radzieckiej literatury \xc5\x9bwiatopogl\xc4\x85dowej. W teoretycznej rozprawie Marksizm, a geografia gospodarcza (1928) da\xc5\x82 temu wyraz po raz pierwszy, a zawarte w niej pogl\xc4\x85dy rozwin\xc4\x85\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w swym najwi\xc4\x99kszym dziele Geografia jako nauka, kt\xc3\xb3re opublikowano w latach 1934\xe2\x80\x931935 w Wielkiej geografii powszechnej. Ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 w niej r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w latach 1936\xe2\x80\x931938 jego ostatnie dzie\xc5\x82o Zwi\xc4\x85zek Socjalistycznych Republik Radzieckich, kt\xc3\xb3re bardzo istotnie wzbogaci\xc5\x82o ubog\xc4\x85 polsk\xc4\x85 literatur\xc4\x99 geograficzn\xc4\x85 o ZSRR._NEWLINE_Pochowany zosta\xc5\x82 na cmentarzu Ewangelickim na G\xc3\xb3rczynie, a jego pogrzeb przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w wielk\xc4\x85 manifestacj\xc4\x99 polityczn\xc4\x85. Wzi\xc4\x85\xc5\x82 \xc5\x9blub w 1918 roku, jego \xc5\xbcona Zofia by\xc5\x82a lekark\xc4\x85. Pozosta\xc5\x82a w Stanach Zjednoczonych.'