b'\n_START_ARTICLE_\nMonastyr Humor\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszy monastyr na tym miejscu zosta\xc5\x82 zbudowany w ko\xc5\x84cu XIV lub na pocz\xc4\x85tku XV wieku. By\xc5\x82 on wa\xc5\xbcnym o\xc5\x9brodkiem kulturalnym; st\xc4\x85d w\xc5\x82a\xc5\x9bnie pochodzi jedno z arcydzie\xc5\x82 mo\xc5\x82dawskiej sztuki iluminatorstwa, tzw. \xe2\x80\x9eEwangeliarz z Humor\xe2\x80\x9d z 1453 (obecnie przechowywany w muzeum monastyru Putna). _NEWLINE_Budowa obecnego monastyru (z kt\xc3\xb3rego zachowa\xc5\x82a si\xc4\x99 jedynie cerkiew) nast\xc4\x85pi\xc5\x82a w 1530, za panowania i z inicjatywy hospodara Piotra Raresza. Fundacj\xc4\x99 przeprowadzi\xc5\x82 bojar, kanclerz hospodara, Teodor Bubuiog. Zbudowana w\xc3\xb3wczas cerkiew, postawiona na planie tr\xc3\xb3jkonchowym, sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z czterech cz\xc4\x99\xc5\x9bci: nawy, przednawia, komory grobowej (nad kt\xc3\xb3r\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 skarbiec) oraz przedsionka, szeroko otwartego arkadami na zewn\xc4\x85trz (jest to pierwsze tego typu rozwi\xc4\x85zanie na Bukowinie). Kilka lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w 1535 r., cerkiew zosta\xc5\x82a ozdobiona freskami, kt\xc3\xb3rych wykonanie nadzorowa\xc5\x82 mistrz Toma z Suczawy (kt\xc3\xb3ry pozostawi\xc5\x82 na murach budynku sw\xc3\xb3j podpis). Poniewa\xc5\xbc nie by\xc5\x82a to fundacja ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99ca, cerkwi nie zwie\xc5\x84czono wie\xc5\xbc\xc4\x85. Monastyr by\xc5\x82 otoczony murami obronnymi, kt\xc3\xb3re jednak zosta\xc5\x82y p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zniszczone. Przetrwa\xc5\x82a natomiast wolno stoj\xc4\x85ca wie\xc5\xbca obronna, z hurdycjami pod dachem, wzniesiona w 1641 r. przez hospodara Bazylego Lupu, s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ca tak\xc5\xbce jako dzwonnica._NEWLINE_W 1786 tutejsze zgromadzenie zakonne zosta\xc5\x82o skasowane przez w\xc5\x82adze austriackie. Cerkiew pe\xc5\x82ni\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej funkcje parafialne, a prawos\xc5\x82awne mniszki powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y w to miejsce w 1990.\n_START_SECTION_\nFreski\n_START_PARAGRAPH_\nFreski zewn\xc4\x99trzne cerkwi, pokrywaj\xc4\x85ce ca\xc5\x82e jej \xc5\x9bciany, stanowi\xc4\x85 jeden z najlepszych przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w malowide\xc5\x82 cerkwi bukowi\xc5\x84skich. Dominuje w nich kolor czerwony. _NEWLINE_Najlepiej zachowane s\xc4\x85 freski na \xc5\x9bcianie po\xc5\x82udniowej cerkwi, najlepiej os\xc5\x82oni\xc4\x99tej od wiatr\xc3\xb3w i deszcz\xc3\xb3w. W centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci tej elewacji znajduje si\xc4\x99 przedstawienie akatystu maryjnego (ka\xc5\xbcdej zwrotce hymny odpowiada jedna scena, sceny u\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 w kilku rz\xc4\x99dach, zwie\xc5\x84cza je przedstawienie ocalenia przez Mari\xc4\x99 Konstantynopola podczas jego obl\xc4\x99\xc5\xbcenia przez Pers\xc3\xb3w w 626). Na prawo od niej znajduje si\xc4\x99 \xc5\xbcywot \xc5\x9bw. Miko\xc5\x82aja, a pod nim przypowie\xc5\x9b\xc4\x87 o synu marnotrawnym._NEWLINE_Wschodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni, obejmuj\xc4\x85c\xc4\x85 zewn\xc4\x99trzne \xc5\x9bciany trzech apsyd, wype\xc5\x82nia przedstawienie tzw. \xe2\x80\x9ehierarchii niebia\xc5\x84skiej\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 poszczeg\xc3\xb3lne jej postacie, przedstawione tutaj w kilku rz\xc4\x99dach, s\xc4\x85 wkomponowane w pionowe nisze pokrywaj\xc4\x85ce p\xc3\xb3\xc5\x82okr\xc4\x85g\xc5\x82e \xc5\x9bciany. W centrum hierarchii, na najbardziej na wsch\xc3\xb3d wysuni\xc4\x99tej p\xc5\x82aszczy\xc5\xbanie g\xc5\x82\xc3\xb3wnej apsydy, znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 kolejno od g\xc3\xb3ry: Chrystus b\xc5\x82ogos\xc5\x82awi\xc4\x85cy, Maria tronuj\xc4\x85ca z Dzieci\xc4\x85tkiem, Chrystus w uk\xc5\x82adzie deesis oraz mandylion._NEWLINE_Freski na \xc5\x9bcianie p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cerkwi s\xc4\x85 mocno zniszczone, mo\xc5\xbcna tam rozpozna\xc4\x87 \xc5\x9blady monumentalnego Drzewa Jessego. Lepiej zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 malowid\xc5\x82a na filarach arkad przedsionka, gdzie obecne s\xc4\x85 przedstawienia \xc5\x9bwi\xc4\x99tych wojownik\xc3\xb3w, popularnych w prawos\xc5\x82awie, m.in. ze \xc5\x9bw. Jerzym, maj\xc4\x85cy symbolizowa\xc4\x87 triumf chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwa nad swoimi przeciwnikami. Od wewn\xc4\x99trznych stron filar\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 natomiast postacie mnich\xc3\xb3w. Wewn\xc4\x85trz otwartego przedsionka, na jego wschodniej \xc5\x9bcianie (a zatem na najbardziej zachodniej \xc5\x9bcianie cerkwi zarazem) znajduje si\xc4\x99 przedstawienie S\xc4\x85du Ostatecznego. W\xc5\x9br\xc3\xb3d postaci przedstawionych na tej monumentalnej scenie, zajmuj\xc4\x85cej ca\xc5\x82\xc4\x85 \xc5\x9bcian\xc4\x99, szczeg\xc3\xb3lnie ciekawe jest przedstawienie po prawej stronie, w\xc5\x9br\xc3\xb3d innowierc\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce \xc5\x82acinnik\xc3\xb3w z franciszka\xc5\x84skim mnichem na ko\xc5\x84cu._NEWLINE_Freski wn\xc4\x99trza cerkwi przedstawiaj\xc4\x85 uk\xc5\x82ad typowy dla cerkwi bukowi\xc5\x84skich. We wn\xc4\x99trzu przednawia przedstawiono sceny z \xc5\xbcycia \xc5\x9bwi\xc4\x99tych, uk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w porz\xc4\x85dek rocznej liturgii. Na kopule znajduje si\xc4\x99 przedstawienie Marii. Nisza nad przej\xc5\x9bciem do komory grobowej wype\xc5\x82niona jest przedstawieniem za\xc5\x9bni\xc4\x99cia Bogurodzicy. \xc5\x9aciany komory grobowej pokrywaj\xc4\x85 malowid\xc5\x82a zwi\xc4\x85zane z narodzinami Chrystusa. Znajduje si\xc4\x99 tutaj tak\xc5\xbce jeden z dw\xc3\xb3ch obraz\xc3\xb3w wotywnych cerkwi, przedstawiaj\xc4\x85cy jej faktycznego fundatora Teodora Bubuioga (spoczywaj\xc4\x85cego zreszt\xc4\x85 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie tutaj \xe2\x80\x93 w komorze grobowej zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 nagrobki jego oraz jednego z jego nast\xc4\x99pc\xc3\xb3w na urz\xc4\x99dzie kanclerskim). W nawie szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 warto\xc5\x9b\xc4\x87 ma obraz wotywny (tym razem z Piotrem Rareszem). Wa\xc5\xbcne miejsce zajmuj\xc4\x85 sceny zwi\xc4\x85zane z M\xc4\x99k\xc4\x85 Pa\xc5\x84sk\xc4\x85, m.in. Ostatnia Wieczerza oraz Ukrzy\xc5\xbcowanie w sklepieniach apsyd. Na zachodniej \xc5\x9bcianie znajduje si\xc4\x99 ponownie scena za\xc5\x9bni\xc4\x99cia Bogurodzicy. W centrum kopu\xc5\x82y znajduje si\xc4\x99 Pantokrator.'