b'\n_START_ARTICLE_\nJorge Manrique\n_START_PARAGRAPH_\nJorge Manrique (ur. w Paredes de Nava, prowincja Palencia, 1440?, zm. w Santa Mar\xc3\xada del Campo, Cuenca (prowincja), 1479) \xe2\x80\x93 poeta hiszpa\xc5\x84ski. Jest autorem Strof na \xc5\x9bmier\xc4\x87 ojca (Coplas por la muerte de su padre), jednego z klasycznych tekst\xc3\xb3w literatury hiszpa\xc5\x84skiej wszech czas\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nGeneralnie przypuszcza si\xc4\x99, \xc5\xbce urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Paredes de Nava (prowincja Palencia), chocia\xc5\xbc jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce przyszed\xc5\x82 na \xc5\x9bwiat w Segura de la Sierra (prowincja Ja\xc3\xa9n), siedzibie rodu Manrique i centrum posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3rymi administrowa\xc5\x82 jego ojciec Rodrigo Manrique. Tak\xc5\xbce przyjmuje si\xc4\x99, \xc5\xbce urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy drug\xc4\x85 po\xc5\x82ow\xc4\x85 roku 1439 a pierwsz\xc4\x85 1440, ale jedyne pewne jest, \xc5\xbce nie urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 przed 1432, kiedy zawarte zosta\xc5\x82o ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo jego rodzic\xc3\xb3w, ani po 1444, kiedy Rodrigo Manrique poprosi\xc5\x82 o dyspens\xc4\x99, aby o\xc5\xbceni\xc4\x87 si\xc4\x99 ponownie._NEWLINE_Ojciec, kt\xc3\xb3remu Jorge po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 sw\xc3\xb3j najwa\xc5\xbcniejszy poemat, Rodrigo Manrique, hrabia Paredes de Nava, by\xc5\x82 wielkim mistrzem Zakonu Santiago (chocia\xc5\xbc nigdy nie zosta\xc5\x82 oficjalnie nim uznany) i jednym z najpot\xc4\x99\xc5\xbcniejszych ludzi swoich czas\xc3\xb3w. Walczy\xc5\x82 zar\xc3\xb3wno przeciwko muzu\xc5\x82manom, jak i przeciwnikom politycznym \xe2\x80\x93 nale\xc5\xbca\xc5\x82 do stronnictwa przeciwstawiaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 Janowi II Kastylijskiemu i jego faworytowi Alvarowi de Luna. Pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce swoich si\xc5\x82 w poezji \xe2\x80\x93 zachowa\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka jego utwor\xc3\xb3w. W 1476 roku, maj\xc4\x85c siedemdziesi\xc4\x85t lat, zmar\xc5\x82 na raka, kt\xc3\xb3ry zniekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 jego twarz. Matka, Menc\xc3\xada de Figueroa, zmar\xc5\x82a kiedy Jorge Manrique by\xc5\x82 dzieckiem. Jego wuj, G\xc3\xb3mez Manrique, by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wybitnym poet\xc4\x85 i dramaturgiem, w rodzinie by\xc5\x82o mn\xc3\xb3stwo wojskowych i pisarzy. R\xc3\xb3d Manrique de Lara by\xc5\x82 jednym z najstarszych szlacheckich rod\xc3\xb3w Hiszpanii i posiada\xc5\x82 niekt\xc3\xb3re z najwa\xc5\xbcniejszych tytu\xc5\x82\xc3\xb3w Kastylii, jak tytu\xc5\x82y: ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 N\xc3\xa1jera, hrabia Trevi\xc3\xb1o i markiz Aguilar de Campo, a tak\xc5\xbce r\xc3\xb3\xc5\xbcne stanowiska ko\xc5\x9bcielne._NEWLINE_Niewiele wiadomo na temat dzieci\xc5\x84stwa Jorgego Manrique, kt\xc3\xb3re by\xc4\x87 mo\xc5\xbce sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w Segura de la Sierra, ani o m\xc5\x82odo\xc5\x9bci do 1465 roku, w kt\xc3\xb3rym pewien dokument po raz pierwszy o nim wspomina. Pewne jest natomiast, \xc5\xbce bra\xc5\x82 czynny udzia\xc5\x82 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci politycznej swego kastylijskiego rodu: jak jego liczni krewni, by\xc5\x82 zwolennikiem walki przeciw muzu\xc5\x82manom i uczestniczy\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w walkach i intrygach, skierowanych przeciwko Henrykowi IV Bezsilnemu czy zwi\xc4\x85zanych z wst\xc4\x85pieniem na tron Kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Katolickich. Studiowa\xc5\x82 nauki humanistyczne i \xc4\x87wiczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w rzemio\xc5\x9ble \xc5\xbco\xc5\x82nierskim. O\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1470 z siostr\xc4\x85 swojej macochy do\xc3\xb1\xc4\x85 Guiomar de Casta\xc3\xb1eda. W 1479 zgin\xc4\x85\xc5\x82 oblegaj\xc4\x85c zamek markiza de Villena, jednego z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych przeciwnik\xc3\xb3w Izabeli Kastylijskiej.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nJego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 poetycka nie jest bardzo obfita, liczy zaledwie 40 kompozycji. Przyj\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 dzieli\xc4\x87 j\xc4\x85 na trzy grupy: poezja mi\xc5\x82osna, satyryczna i doktrynalna. S\xc4\x85 to w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci utwory satyryczne i mi\xc5\x82osne o charakterze konwencjonalnej poezji dworskiej, pozostaj\xc4\x85ce nadal pod wp\xc5\x82ywem prowansalskiej pie\xc5\x9bni. Tematyka erotyczna wyra\xc5\xbcona jest w nich najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej za pomoc\xc4\x85 subtelnych alegorii, militarnych lub religijnych._NEWLINE_Bez w\xc4\x85tpienia w\xc5\x9br\xc3\xb3d jego utwor\xc3\xb3w wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85 si\xc4\x99 poprzez po\xc5\x82\xc4\x85czenie tradycji i oryginalno\xc5\x9bci Coplas por la muerte de su padre. W nich Jorge Manrique sk\xc5\x82ada po\xc5\x9bmiertny ho\xc5\x82d swojemu ojcu, Rodrigo Manrique, wskazuj\xc4\x85c go jako wz\xc3\xb3r bohaterstwa, cn\xc3\xb3t i spokoju przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85, a zarazem snuje rozwa\xc5\xbcania nad nietrwa\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 ziemskich d\xc3\xb3br i ulotno\xc5\x9bci\xc4\x85 ludzkiego \xc5\xbcycia (motyw Ubi sunt). Doczesn\xc4\x85 egzystencj\xc4\x99 opisuje metaforami drogi ku wieczno\xc5\x9bci oraz \xe2\x80\x93 w najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej przywo\xc5\x82ywanej strofie \xe2\x80\x93 jako rzek\xc4\x99 d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 do rozp\xc5\x82yni\xc4\x99cia si\xc4\x99 w morzu \xc5\x9bmierci. Charakterystyczne jest tak\xc5\xbce stosowane przez niego metrum, tzw. strofa kulej\xc4\x85ca (hiszp. copla de pie quebrado). Lope de Vega powiedzia\xc5\x82 o Coplas, \xc5\xbce \xc2\xabzas\xc5\x82ugiwa\xc5\x82y, na to, aby zosta\xc4\x87 zapisane z\xc5\x82otymi literami\xc2\xbb.'