b'\n_START_ARTICLE_\nGmach Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPowsta\xc5\x82 w czasie zaboru austriackiego. Pierwotnie propozycj\xc4\x99 tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnego rozmieszczenia budynku szko\xc5\x82y, gmachu \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xc5\x82\xe2\x80\x9d i restauracji u wej\xc5\x9bcia do parku (obecnie Plac Harcerski) wysun\xc4\x85\xc5\x82 przebywaj\xc4\x85cy w 6 czerwca 1896 w Sanoku architekt Arnold R\xc3\xb6hring. Grunt pod budow\xc4\x99 tzw. Sokolni zosta\xc5\x82 przekazany bezp\xc5\x82atnie Towarzystwu Uchwa\xc5\x82\xc4\x85 Rady Miejskiej Sanoka z dnia 19 listopada 1896 roku (przy \xc3\xb3wczesnej ulicy Nowej, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej ul. Adama Mickiewicza)._NEWLINE_Decyzj\xc4\x99 o budowie w\xc5\x82asnej siedziby podj\xc4\x99\xc5\x82o Walne Zgromadzenie \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d 25 lutego 1899. W tym samym roku przyst\xc4\x85piono do budowy gmachu na gruncie podarowanym przez gmin\xc4\x99 Sanok, przyjmuj\xc4\x85c jednocze\xc5\x9bnie \xc5\xbce koszt inwestycji nie mo\xc5\xbce przekroczy\xc4\x87 16 tys. z\xc5\x82. Autorem projektu budynku by\xc5\x82 in\xc5\xbc. W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Beksi\xc5\x84ski. (wcze\xc5\x9bniej projekty opracowywali in\xc5\xbcynierowie Beksi\xc5\x84ski, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Adamczyk i Karol Gerardis, za\xc5\x9b wybrano przedstawiony przez pierwszego). Celem budowy Rada Miasta Sanoka przekaza\xc5\x82a 50 s\xc4\x85g\xc3\xb3w kamienia ze ska\xc5\x82y miejskiej, piasek i suter. Kamie\xc5\x84 w\xc4\x99gielny pod budow\xc4\x99 zosta\xc5\x82 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony 28 czerwca 1899 roku, a 5 miesi\xc4\x99cy p\xc3\xb3\xc5\xbaniej 29 listopada 1899 zosta\xc5\x82a po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona i otwarta sala gimnastyczna. Budow\xc4\x99 prowadzili W. Beksi\xc5\x84ski i Karol Gerardis. Gmach zosta\xc5\x82 wybudowany przez cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d, a budowa przebiega\xc5\x82a szybko w ci\xc4\x85gu 1899. W 1900 roku gmach zosta\xc5\x82 oddany do u\xc5\xbcytku i sanocki \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do nowego budynku._NEWLINE_Od pocz\xc4\x85tku XX wieku do lat 20. gmach \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d by\xc5\x82 jednym z dw\xc3\xb3ch budynk\xc3\xb3w w Sanoku, w kt\xc3\xb3rych funkcjonowa\xc5\x82a siecz elektryczna (drugim by\xc5\x82a kamienica Ramer\xc3\xb3wka)._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz funkcji rozwoju kultury fizycznej i zada\xc5\x84 gimnastycznych sala TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82a jako miejsce dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci kulturalnych, zebra\xc5\x84 grup. Organizowane by\xc5\x82y wieczornice, zebrania towarzyskie, zabawy, uroczysto\xc5\x9bci, zebrania \xc5\x9bwi\xc4\x85teczne, \xc5\x9brod\xc3\xb3wki, bale. W pomieszczeniach gmachu dzia\xc5\x82a\xc5\x82a tak\xc5\xbce czytelnia i biblioteka. Istnia\xc5\x82a kr\xc4\x99gielnia, p\xc5\x82ywalnia, \xc5\x82azienki (do 1913 roku), \xc5\x9blizgawka, lawn-tenis, bilard, szachy. W ramach TG dzia\xc5\x82a\xc5\x82 ch\xc3\xb3r sokoli, orkiestra i czytelnia. W sali gmachu zosta\xc5\x82y wy\xc5\x9bwietlane po raz pierwszy w Sanoku filmy; 18 marca 1911 zosta\xc5\x82 otwarty kinoteatr, okre\xc5\x9blany tak\xc5\xbce jako teatr elektryczny. W 1914 roku dzia\xc5\x82a\xc5\x82 ruch \xc4\x87wiczebny Sta\xc5\x82ej Dru\xc5\xbcyny Sokolej, prowadz\xc4\x85cy niemal wy\xc5\x82\xc4\x85cznie \xc4\x87wiczenia wojskowe. W tym samym roku podj\xc4\x99to uchwa\xc5\x82\xc4\x99 o odnowieniu sali._NEWLINE_W Towarzystwie dzia\xc5\x82a\xc5\x82y znane sanockie osobisto\xc5\x9bci: m.in. dr Karol Zaleski, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Zaleski, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Beksi\xc5\x84ski, Roman Vetulani (jako sekretarz Wydzia\xc5\x82u Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku od roku jego za\xc5\x82o\xc5\xbcenia), Wilhelm Szomek, burmistrzowie Sanoka: Cyryl Jaksa \xc5\x81ady\xc5\xbcy\xc5\x84ski, Aital Witoszy\xc5\x84ski, Pawe\xc5\x82 Biedka, Adam Pytel (prezes TGS w latach 1909-1911, 1914-1918, 1918-1927), Feliks Giela (podskarbi, skarbnik) dr J\xc3\xb3zef Galant \xe2\x80\x93 prezes i za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel sekcji sokolej w Zag\xc3\xb3rzu._NEWLINE_W 1905 w gmachu zosta\xc5\x82a zorganizowana wystawa rolnicza. W po\xc5\x82owie 1911 zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any Klub Tenisowy, kt\xc3\xb3ry stworzy\xc5\x82 dwa korty w miejscu kotlinki za kr\xc4\x99gielni\xc4\x85 \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d. _NEWLINE_Podczas I wojny \xc5\x9bwiatowej i wkroczeniu armii rosyjskiej w latach 1914-1915 gmach s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 celom wojskowym, za\xc5\x9b w sali gimnastycznej by\xc5\x82y odprawiane msze prawos\xc5\x82awne. Nast\xc4\x99pnie budynek zosta\xc5\x82 przej\xc4\x99ty przez armi\xc4\x99 austriack\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra przeznaczy\xc5\x82y go na cele dla oficer\xc3\xb3w. Po powrocie Adama Pytla i wskutek jego zabieg\xc3\xb3w w drugiej po\xc5\x82owie 1915 budynek zosta\xc5\x82 odzyskany przez TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d. 12 listopada 1916 w gmachu \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d odby\xc5\x82a si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87 z okazji og\xc5\x82oszenia Aktu 5 listopada. U kresu wojny, 1 listopada 1918 roku z gmachu wyruszy\xc5\x82y na miasto pierwsze polskie patrole wojskowe. Wskutek strat i zniszcze\xc5\x84 budynku konieczna by\xc5\x82a jego odnowa. W 1920 roku dokonano gruntowej rekonstrukcji gmachu i pomieszcze\xc5\x84. 12 grudnia 1920 w sali gmachu zorganizowano bankiet z okazji uroczystego powitania 2 Pu\xc5\x82ku Strzelc\xc3\xb3w Podhala\xc5\x84skich w Sanoku. W 1928 roku w budynku zainstalowano \xc5\x9bwiat\xc5\x82o elektryczne. W latach 30. XX wieku obiekt s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 szeroko rozumianemu rozwojowi umys\xc5\x82owego i sportowego mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta. Poza imprezami rozrywkowymi jak ta\xc5\x84ce i zabawy, w obiekcie kwit\xc5\x82a dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturalna: istnia\xc5\x82 ch\xc3\xb3r, orkiestra, K\xc3\xb3\xc5\x82ko Dramatyczne i Towarzystwo Muzyczno-Dramatyczne \xe2\x80\x9eGamba\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rego za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem i kierownikiem by\xc5\x82 by\xc5\x82y burmistrz, Marian Kawski. W budynku organizowano koncerty muzyki powa\xc5\xbcnej, w kt\xc3\xb3rych wyst\xc4\x99powali m.in: pianista prof. Teodor Pollak (1911), \xc5\x9bpiewaczka Adolfina Zimajer (1911), tancerka Maria Zawadzka ps. \xe2\x80\x9eJacobi\xe2\x80\x9d (1912), \xc5\x9bpiewaczka operowa J\xc3\xb3zefa Borowska (1912), Karol Adwentowicz (1913), \xc5\x9bpiewaczka operowa Olga Didur-Wiktorowa oraz pianistka Wanda Kossakowa. W gmachu odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 przedstawienia, w tym teatralne. 8 listopada 1936 w gmachu zorganizowano uroczysty wiecz\xc3\xb3r ku czci Tadeusza Ko\xc5\x9bciuszki. 8 grudnia 1936 w \xc5\x9awi\xc4\x99to Kupiectwa Polskiego w gmachu mia\xc5\x82a miejsce akademia zorganizowana przez Stowarzyszenie Kupc\xc3\xb3w Katolickich i Gimnazjum Kupieckie wzgl. \xc5\x9awi\xc4\x99to Kupiectwa Polskiego. W 1935 profesor gimnazjalny historii Tadeusz Mi\xc4\x99kisz mia\xc5\x82 wyg\xc5\x82osi\xc4\x87 w sali \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d odczyt pt. Kwestia \xc5\xbcydowska w dawnej Polsce a dzisiaj, kt\xc3\xb3ry po rozpocz\xc4\x99ciu zosta\xc5\x82 przerwany przez policj\xc4\x99, zebranie rozwi\xc4\x85zane jako niezg\xc5\x82oszone, za\xc5\x9b wiceprezes gniazda Zygmunt Kruszelnicki, zosta\xc5\x82 ukarany grzywn\xc4\x85 w wysoko\xc5\x9bci 2 tys. z\xc5\x82 (po z\xc5\x82o\xc5\xbceniu przez niego odwo\xc5\x82ania zosta\xc5\x82 uniewinniony pod koniec 1937). 11 maja 1938 w gmachu mia\xc5\x82 miejsce wiec wyborczy pos\xc5\x82a Bronis\xc5\x82awa Wojciechowskiego. Do ko\xc5\x84ca lat 30. w sali gmachu \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 lekcje i zaj\xc4\x99cia gimnastyczne dla uczni\xc3\xb3w z po\xc5\x82o\xc5\xbconego naprzeciw Gimnazjum im. Kr\xc3\xb3lowej Zofii._NEWLINE_Po wybuchu II wojny \xc5\x9bwiatowej i zaj\xc4\x99ciu Sanoka wojska hitlerowskiego aresztowa\xc5\x82y 10 powszechnie szanowanych obywateli Sanoka (w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich by\xc5\x82 dr Jerzy Pietrzkiewicz \xe2\x80\x93 prezes TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d, Zygmunt Kruszelnicki \xe2\x80\x93 wiceprezes TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d, Maksymilian S\xc5\x82uszkiewicz \xe2\x80\x93 burmistrz Sanoka), kt\xc3\xb3rzy zostali wywiezieni do III Rzeszy, gdzie stracili \xc5\xbcycie. Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej w okresie okupacji niemieckiej gmach przemianowano na Stadthalle (Hala Miejska) i s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 jako miejsce organizowanych wieczornic i spotka\xc5\x84 \xc5\x9bwi\xc4\x85tecznych oraz wystaw wyrob\xc3\xb3w rzemios\xc5\x82a (Handwerks- und Gewerbe Ausstellung). 9 maja 1943 w sali g\xc5\x82\xc3\xb3wnej gmachu odby\xc5\x82o si\xc4\x99 uroczyste odczytanie proklamacji o powstaniu SS-Galizien (ukrai\xc5\x84skiej 14 Dywizji Grenadier\xc3\xb3w SS)._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu wojny, w sierpniu 1945 budynek figurowa\xc5\x82 jako w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 Zarz\xc4\x85du Miejskiego, obok istnia\xc5\x82 kort tenisowy i nieczynny basen k\xc4\x85pielowy. W tym czasie TG powr\xc3\xb3ci\xc5\x82o pierwotnie do swojej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci. Jesieni\xc4\x85 1945 roku budynek zaj\xc4\x99\xc5\x82a 8 Drezde\xc5\x84ska Dywizja Piechoty. 14 grudnia 1945 roku Miejska Rada Narodowa przekaza\xc5\x82a gmach \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82owi\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry jednak nie wprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 do niego ponownie, jako \xc5\xbce w tym czasie Wojskowe Przedsi\xc4\x99biorstwo Kinowe \xe2\x80\x9eKino Podhalanka w Sanoku\xe2\x80\x9d przej\xc4\x99\xc5\x82o w budynku sal\xc4\x99 gimnastyczn\xc4\x85 z my\xc5\x9bl\xc4\x85 o stworzeniu kina. Wkr\xc3\xb3tce dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82a wstrzymana, a jego zamkni\xc4\x99cie mia\xc5\x82o miejsce 31 lipca 1947 roku. W 1947 gmach zaj\xc4\x85\xc5\x82 26 Pu\xc5\x82k Piechoty. Nast\xc4\x99pnie Urz\xc4\x85d Wojew\xc3\xb3dzki Rzeszowski podj\xc4\x85\xc5\x82 dwie nieodwo\xc5\x82alne decyzje. 25 listopada 1947 roku Kino \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82o przekazane Towarzystwu Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\xbbo\xc5\x82nierza, a 24 marca 1949 roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82a ostateczna likwidacja TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku (ca\xc5\x82y maj\xc4\x85tek przekazano na rzecz Zarz\xc4\x85du Miejskiego w Sanoku). Wydana zosta\xc5\x82a odmowa rejestracji TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d skutkuj\xc4\x85ca przerw\xc4\x85 w jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci na kilkadziesi\xc4\x85t lat._NEWLINE_Oko\xc5\x82o 1950 w budynku odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 \xc4\x87wiczenia gimnastyczne, nast\xc4\x99pnie gmach zosta\xc5\x82 przekazany na rzecz Polskiego Filmu. W okresie PRL budynkiem administrowa\xc5\x82o najpierw Przedsi\xc4\x99biorstwo Pa\xc5\x84stwowe, a nast\xc4\x99pnie gmach przej\xc4\x99\xc5\x82a na wiele lat Centrala Wynajmu Film\xc3\xb3w, Oddzia\xc5\x82 w Rzeszowie \xe2\x80\x93 podmiot prowadz\xc4\x85cy Kino \xe2\x80\x9ePok\xc3\xb3j\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82o zamkni\xc4\x99te 1 lutego 1993, ponownie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 24 stycznia 1994 i istnia\xc5\x82o do ko\xc5\x84ca lat 90. XX wieku. Na pocz\xc4\x85tku III Rzeczypospolitej obiektem zarz\xc4\x85dzali najemcy: w latach 1992-1992 zarz\xc4\x85dza\xc5\x82a sp\xc3\xb3\xc5\x82ka cywilna, nast\xc4\x99pnie 1993-2001 inna sp\xc3\xb3\xc5\x82ka, prowadz\xc4\x85ca r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kawiarni\xc4\x99 \xe2\x80\x9ePark\xe2\x80\x9d._NEWLINE_4 marca 2000 roku S\xc4\x85d Okr\xc4\x99gowy w Kro\xc5\x9bnie zarejestrowa\xc5\x82 Polskie Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku, jednakowo\xc5\xbc wzgl\xc4\x99dy formalne sprawi\xc5\x82y, \xc5\xbce nie zosta\xc5\x82o uznane za nast\xc4\x99pc\xc4\x99 prawnego przedwojennego TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku. W zwi\xc4\x85zku z nierentowno\xc5\x9bci\xc4\x85 kina i pogarszaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 stanem budynku 23 pa\xc5\xbadziernika 2001 roku Rada Miasta Sanoka podj\xc4\x99\xc5\x82a uchwa\xc5\x82\xc4\x99 wyra\xc5\xbcaj\xc4\x85c\xc4\x85 zgod\xc4\x99 na wydzier\xc5\xbcawienie nieruchomo\xc5\x9bci na okres do 15 lat firmie handlowo-us\xc5\x82ugowej z przeznaczeniem na prowadzenie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci kulturalno-o\xc5\x9bwiatowej, us\xc5\x82ugowej, gastronomicznej (termin trwania umowy bieg\xc5\x82 od 3 kwietnia 2002 i mia\xc5\x82 up\xc5\x82yn\xc4\x85\xc4\x87 2 kwietnia 2017). W 2002 trwa\xc5\x82y prace remontowe w budynku maj\xc4\x85ce na celu adaptacj\xc4\x99 obiektu do cel\xc3\xb3w klubu m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowego, w praktyce dyskoteki._NEWLINE_Od pocz\xc4\x85tku XXI wieku reaktywowane TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku czyni\xc5\x82o starania zmierzaj\xc4\x85ce do odzyskania nieruchomo\xc5\x9bci pierwotnie nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do Towarzystwa. Pierwsz\xc4\x85 podstaw\xc4\x85 do odzyskania nieruchomo\xc5\x9bci by\xc5\x82o w 2004 roku uniewa\xc5\xbcnienie przez Ministerstwo Spraw Wewn\xc4\x99trznych i Administracji decyzji likwiduj\xc4\x85cej \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82a\xe2\x80\x9d i decyzji komunalizuj\xc4\x85cych, podj\xc4\x99tych z ra\xc5\xbc\xc4\x85cym naruszeniem prawa (zosta\xc5\x82o potwierdzone w 2006 roku). Nast\xc4\x99pnie w 2007 roku MSWiA oddali\xc5\x82o skarg\xc4\x99 Gminy Miasta Sanoka, a w 2008 roku, po odwo\xc5\x82aniu burmistrza Wojciecha Blecharczyka, utrzyma\xc5\x82o w mocy postanowienie stwierdzaj\xc4\x85ce niewa\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 decyzji komunalizacyjnej. 15 lutego 2010 roku S\xc4\x85d Rejonowy w Sanoku w prawomocnym wyroku przywr\xc3\xb3ci\xc5\x82 nieruchomo\xc5\x9bci \xe2\x80\x9eSoko\xc5\x82owi\xe2\x80\x9d (dzia\xc5\x82ka z gmachem, kioskiem, parkingiem od zachodu i cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 lodowiska Torsan). W zwi\xc4\x85zku z tym 30 kwietnia 2010 roku nieruchomo\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82a przekazana TG \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Sanoku._NEWLINE_Obecnie Towarzystwo zajmuje pomieszczenia na pierwszym pi\xc4\x99trze. Na parterze dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 prowadzi najemca prowadz\xc4\x85cy kawiarni\xc4\x99 z dyskotek\xc4\x85 \xe2\x80\x9eKino\xe2\x80\x9d. Pod koniec 2013 powierzchnia, w kt\xc3\xb3rej dzia\xc5\x82a klub \xe2\x80\x9eKino\xe2\x80\x9d, zosta\xc5\x82a przeznaczona do dzier\xc5\xbcawy.'