b'\n_START_ARTICLE_\nKapsaicyna\n_START_SECTION_\nOtrzymywanie\n_START_PARAGRAPH_\nDo cel\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych kapsaicyn\xc4\x99 ekstrahuje si\xc4\x99 z papryki rocznej (Capsicuum annuum), tzw. "czerwonej" lub z papryki chili.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbywno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nKapsaicyna jest przede wszystkim stosowana jako dodatek nadaj\xc4\x85cy \xc5\xbcywno\xc5\x9bci pikantny smak. W ma\xc5\x82ych st\xc4\x99\xc5\xbceniach, stosowanych w przemy\xc5\x9ble spo\xc5\xbcywczym zwi\xc4\x85zek ten jest uznawany za nieszkodliwy, a niekt\xc3\xb3re \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a podaj\xc4\x85 nawet jego korzystny wp\xc5\x82yw na zdrowie. U\xc5\xbcywana jest jako barwnik oraz przyprawa. Jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc sk\xc5\x82adnikiem karmy dla drobiu._NEWLINE_Czystej kapsaicyny nie mo\xc5\xbcna jednak naby\xc4\x87 jako przyprawy, ze wzgl\xc4\x99du na jej toksyczno\xc5\x9b\xc4\x87 w wi\xc4\x99kszych dawkach. Jest ona jednak cz\xc4\x99sto stosowana przez producent\xc3\xb3w sos\xc3\xb3w, przypraw oraz gotowej \xc5\xbcywno\xc5\x9bci, gdy\xc5\xbc syntetyczna kapsaicyna jest znacznie ta\xc5\x84sza od sproszkowanej papryki chili. Produkcja \xc5\xbcywno\xc5\x9bci z u\xc5\xbcyciem czystej kapsaicyny wymaga jednak bardzo drobiazgowej kontroli jej dozowania. Dodawanie kapsaicyny do \xc5\xbcywno\xc5\x9bci zosta\xc5\x82o zakazane przez Uni\xc4\x99 Europejsk\xc4\x85, jednak mo\xc5\xbce by\xc4\x87 ona obecna np. w ekstrakcie z papryki (E160c).\n_START_SECTION_\nMedycyna\n_START_PARAGRAPH_\nKapsaicyna jest stosowana zewn\xc4\x99trznie jako lek rozgrzewaj\xc4\x85cy stawy i mi\xc4\x99\xc5\x9bnie (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie pod postaci\xc4\x85 ma\xc5\x9bci i plastr\xc3\xb3w). Zwykle jest ona dodawana do specyfik\xc3\xb3w w formie ekstraktu z papryki chili._NEWLINE_W 2006 opublikowano artyku\xc5\x82, w kt\xc3\xb3rym przedstawiono potencjalne zastosowanie tej substancji w leczeniu raka prostaty. Naukowcy z Nottingham University wykazali, \xc5\xbce kapsaicyna pobudza kom\xc3\xb3rki nowotworowe (konkretnie kom\xc3\xb3rki raka prostaty) do apoptozy (samozniszczenia), atakuj\xc4\x85c ich mitochondria (kt\xc3\xb3re odpowiadaj\xc4\x85 za wytwarzanie energii). Tak\xc5\xbce inne spokrewnione z kapsaicyn\xc4\x85 zwi\xc4\x85zki (tzw. waniloidy) potrafi\xc4\x85 specyficznie wi\xc4\x85za\xc4\x87 si\xc4\x99 z kom\xc3\xb3rkami nowotworowymi, nie uszkadzaj\xc4\x85c zdrowych.\n_START_SECTION_\nBro\xc5\x84 chemiczna\n_START_PARAGRAPH_\nKapsaicyna jest stosowana w niezabijaj\xc4\x85cej broni chemicznej \xe2\x80\x93 rozmaitych aerozolach i proszkach (tzw. gaz pieprzowy) s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cych do rozganiania t\xc5\x82um\xc3\xb3w lub samoobrony.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nKapsaicyna zosta\xc5\x82a po raz pierwszy wyodr\xc4\x99bniona w czystej formie krystalicznej i opisana w 1876 roku przez ameryka\xc5\x84skiego chemika Johna Clougha Thresha (1850\xe2\x80\x931932)._NEWLINE_W 2007 firma Blair\'s Death Sauces w ramach eksperymentu wypu\xc5\x9bci\xc5\x82a na rynek czyst\xc4\x85 kapsaicyn\xc4\x99 w buteleczce o obj\xc4\x99to\xc5\x9bci 1 ml. Wyprodukowano zaledwie 999 egzemplarzy produktu nazwanego "Blair\'s 16 Million Reserve". St\xc4\x99\xc5\xbcenie zawartej w nim kapsaicyny jest takie, \xc5\xbce nale\xc5\xbcy (w celach bezpiecze\xc5\x84stwa) otwiera\xc4\x87 produkt w specjalnych r\xc4\x99kawicach i goglach ochronnych. Nie jest przeznaczony do spo\xc5\xbcycia, mo\xc5\xbce okaza\xc4\x87 si\xc4\x99 \xc5\x9bmiertelny dla os\xc3\xb3b chorych na astm\xc4\x99 oskrzelow\xc4\x85 oraz bardzo niebezpieczny przy kontakcie z wra\xc5\xbcliwymi cz\xc4\x99\xc5\x9bciami cia\xc5\x82a.'