b'\n_START_ARTICLE_\nWarwiszki\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza wzmianka o wsi po\xc5\x82o\xc5\xbconej w wojew\xc3\xb3dztwie trockim pochodzi z 1518 r. Granica zaboru pruskiego i rosyjskiego z 1795 r. przebiega\xc5\x82a na Niemnie i miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 od tego czasu a\xc5\xbc do dzi\xc5\x9b na granicy, chocia\xc5\xbc wielokrotnie zmienia\xc5\x82y si\xc4\x99 podmioty po jej stronach. W okresie rozbior\xc3\xb3w miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbca\xc5\x82a do Prus, nast\xc4\x99pnie Ksi\xc4\x99stwa Warszawskiego i wreszcie Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego (kongresowego), w tym od 1867 r. znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w guberni suwalskiej. W 1827 r. Warwiszki z\xc5\x82o\xc5\xbcone ze wsi i folwarku zamieszkiwa\xc5\x82o 129 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w w 21 domach. W 1970 r. wie\xc5\x9b mia\xc5\x82a 180 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, w 1987 r. 79, a w 2001 r. 50._NEWLINE_Przedwojenne (lata dwudzieste XX w.) Warwiszki by\xc5\x82y wsi\xc4\x85 licz\xc4\x85c\xc4\x85 19 zagr\xc3\xb3d rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 przy drodze (ulic\xc3\xb3wka) na d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 1 km z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy na po\xc5\x82udnie, wzd\xc5\x82u\xc5\xbc brzegu szerokiej na 1,5 m Igorki, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 bieg\xc5\x82a linia granicy polsko-litewskiej (najbli\xc5\xbcsze zabudowania by\xc5\x82y o 100 m od granicy). Na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym kra\xc5\x84cu znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 kaplica, dalej w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 1 km m\xc5\x82yn wodny na Igorce, a 1 km na wsch\xc3\xb3d od kaplicy folwark Warwiszki.\n_START_SECTION_\nSamorz\xc4\x85d Warwiszki\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed 1918 wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do parafii Kopciowo w gminie Wo\xc5\x82owiczowce w powiecie augustowskim. Po I wojnie ludno\xc5\x9b\xc4\x87 miejscowo\xc5\x9bci d\xc5\x82ugo zabiega\xc5\x82a o przy\xc5\x82\xc4\x85czenia do Polski. 28 wrze\xc5\x9bnia 1919 r. wojsko litewskie wkroczy\xc5\x82o do Bugiedy, \xc5\x9awi\xc4\x99toja\xc5\x84ska i Warwiszek, urz\xc4\x85dzaj\xc4\x85c pogrom ludno\xc5\x9bci polskiej. W odpowiedzi mieszka\xc5\x84cy powo\xc5\x82ali samorz\xc4\x85d i dobrze zorganizowan\xc4\x85, uzbrojon\xc4\x85 somoobron\xc4\x99 licz\xc4\x85c\xc4\x85 70 do nawet 300 ludzi (Samorz\xc4\x85d Warwiszki). Samoobrona sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z by\xc5\x82ych ochotnik\xc3\xb3w wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad Organizacji Strzelc\xc3\xb3w Nadnieme\xc5\x84skich (OSN), polskiej patriotycznej m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy, wywodz\xc4\x85cej si\xc4\x99 przede wszystkim ze szlachty za\xc5\x9bciankowej oraz ze wsi i za\xc5\x9bciank\xc3\xb3w litewskich. Komendantem samoobrony by\xc5\x82 26-letni Stanis\xc5\x82aw Pro\xc5\x84ski \xe2\x80\x93 mieszkaniec Warwiszek. Samoobron\xc4\x99 wspiera\xc5\x82a delegatura Oddzia\xc5\x82u II Sztabu Generalnego w Grodnie. 7 pa\xc5\xbadziernika 1920 r. zawarto porozumienie polsko-litewskie w Suwa\xc5\x82kach, w kt\xc3\xb3rym potwierdzono istniej\xc4\x85c\xc4\x85 lini\xc4\x99 demarkacyjn\xc4\x85 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc tzw. Linii Focha oraz zgodzono si\xc4\x99 tak\xc5\xbce na utworzenie dwunastokilometrowego pasa neutralnego (po 6 km z ka\xc5\xbcdej strony linii demarkacyjnej), z kt\xc3\xb3rego zosta\xc5\x82y usuni\xc4\x99te regularne oddzia\xc5\x82y wojskowe. Obszar Samorz\xc4\x85du Warwiszki znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w litewskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pasa neutralnego._NEWLINE_W sk\xc5\x82ad zbuntowanego terytorium po\xc5\x82o\xc5\xbconego w polsko-litewskim pasie neutralnym wchodzi\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pobliskie wioski po\xc5\x82o\xc5\xbcone na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Warwiszek \xe2\x80\x93 Bugieda, \xc5\x9awi\xc4\x99toja\xc5\x84sk i Macewicze, a w ko\xc5\x84cowym okresie nawet 25 wiosek w litewskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pasa neutralnego. W tym czasie obszar pod kontrol\xc4\x85 polskiego samorz\xc4\x85du by\xc5\x82 ograniczony rzekami Niemnem na wschodzie, Czarn\xc4\x85 Ha\xc5\x84cz\xc4\x85 na po\xc5\x82udniu, Bia\xc5\x82\xc4\x85 Ha\xc5\x84cz\xc4\x85 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy i Marych\xc4\x85 na zachodzie. Korzystaj\xc4\x85c z dogodnego po\xc5\x82o\xc5\xbcenia rozbudowano zasieki i umocnienia od strony Litwy. Od 1920 do 1922 r. Litwini bezskutecznie wielokrotnie pr\xc3\xb3bowali zbrojnie zlikwidowa\xc4\x87 polski samorz\xc4\x85d napotykaj\xc4\x85c op\xc3\xb3r mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy tak\xc5\xbce n\xc4\x99kani byli przez napady r\xc3\xb3\xc5\xbcnych nieformalnych grup litewskich._NEWLINE_Jeszcze w styczniu 1923 r. polskie MSZ proponowa\xc5\x82o Lidze Narod\xc3\xb3w dokonanie korekty linii demarkacyjnej i przy\xc5\x82\xc4\x85czenie do Polski ziem po\xc5\x82o\xc5\xbconych na po\xc5\x82udnie od rzeki Bia\xc5\x82a Ha\xc5\x84cza (w tamtym czasie rzeka ta by\xc5\x82a granic\xc4\x85 osadnictwa polskiego i litewskiego) w zamian za inne ust\xc4\x99pstwa. Jednak 3 lutego 1923 r. Rada Ligi Narod\xc3\xb3w podj\xc4\x99\xc5\x82a decyzj\xc4\x99 o podziale pasa neutralnego i ustalenia granicy polsko-litewskiej. Ku rozpaczy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Warwiszek terytorium znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 po stronie litewskiej. Zdecydowano jednak stawia\xc4\x87 nadal op\xc3\xb3r zbrojny i utworzy\xc4\x87 niezale\xc5\xbcne pa\xc5\x84stwo. Od 15 lutego 1923 r. wojska i formacje graniczne obu stron przyst\xc4\x85pi\xc5\x82y do zajmowania przyznanych im cz\xc4\x99\xc5\x9bci pasa neutralnego. Litwini bezskutecznie atakowali od strony Bia\xc5\x82ej Ha\xc5\x84czy czym zwi\xc4\x85zali g\xc5\x82\xc3\xb3wne si\xc5\x82y samoobrony. Dopiero uderzenie batalionu wojska i uzbrojonych formacji ochotniczych, kt\xc3\xb3re podst\xc4\x99pem od zachodu, przez terytorium polskie (ko\xc5\x82o wsi Horaczki po\xc5\x82o\xc5\xbconej 2 km na zach\xc3\xb3d od Warwiszek), zaatakowa\xc5\x82y z niebronionego skrzyd\xc5\x82a terytorium Samorz\xc4\x85du Warwiszskiego pomi\xc4\x99dzy 4 a 5 rano 22 marca 1923 r. doprowadzi\xc5\x82o do rozbicia si\xc5\x82 Warwiszczan i faktycznego przy\xc5\x82\xc4\x85czenia tego obszaru do Republiki Litewskiej. Litwini spalili niemal wszystkie pozosta\xc5\x82e zabudowania Warwiszek, spacyfikowali Bugied\xc4\x99 i \xc5\x9awi\xc4\x99toja\xc5\x84sk, a obro\xc5\x84cy i mieszka\xc5\x84cy schronili si\xc4\x99 na terytorium Polski. 24 marca pozosta\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 "Si\xc5\x82y Zbrojnej Samorz\xc4\x85du Warwiszki" w liczbie oko\xc5\x82o 100 os\xc3\xb3b przekroczy\xc5\x82a granic\xc4\x99 polsk\xc4\x85 i z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a bro\xc5\x84. Po zwolnieniu z obozu internowania jeszcze w czerwcu 1923 r. b. cz\xc5\x82onkowie samoobrony planowali wznowi\xc4\x87 op\xc3\xb3r zbrojny przeciwko administracji litewskiej, ale przeszkodzi\xc5\x82a temu Polska._NEWLINE_Warwiszki s\xc4\x85 znane z wyemitowanych z prywatnej inicjatywy i wprowadzonych do obiegu 23 marca 1923 r. w Grodnie trzech znaczk\xc3\xb3w pocztowych z nadrukiem SAMORZ\xc4\x84D WARWISZKI, o nomina\xc5\x82ach 50, 100 i 200 marek polskich, w nak\xc5\x82adzie odpowiednio 1000 szt., 500 szt. i 200 szt.'