b"\n_START_ARTICLE_\nIbis czubaty\n_START_SECTION_\nTaksonomia\n_START_PARAGRAPH_\nPo raz pierwszy ptaka opisa\xc5\x82 Coenraad Jacob Temminck, nadaj\xc4\x85c mu nazw\xc4\x99 Ibis nippon. Opis ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 w tomie pi\xc4\x85tym Nouveau recueil de planches colori\xc3\xa9es d'oiseaux w 1838, data zapisywana jest jednak jako 1835 \xe2\x80\x93 dostawa (livraison) 93., w kt\xc3\xb3rej Temminck otrzyma\xc5\x82 tablic\xc4\x99 barwn\xc4\x85 przedstawiaj\xc4\x85c\xc4\x85 ptaka, dotar\xc5\x82a 31 grudnia 1835. Grafika oznaczona by\xc5\x82a numerem 551. W dolnym lewym rogu drobnym drukiem zapisano nazwisko ilustratora: Pr\xc3\xaatre. Holotyp pochodzi\xc5\x82 z Japonii, pozyska\xc5\x82 go dla Temmincka Philipp Franz Balthasar von Siebold. Autor wspomnia\xc5\x82, \xc5\xbce okaz, kt\xc3\xb3ry opisa\xc5\x82 zosta\xc5\x82 przekazany do niewspomnianego z nazwy muzeum w Holandii. W Muzeum Historii Naturalnej w Lejdzie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 trzy syntypy ibisa czubatego, wszystkie z kolekcji von Siebolda; dwa z nich to czaszki (trzecia widnieje w spisie, jednak wed\xc5\x82ug autor\xc3\xb3w nie znaleziono jej). Wedle autor\xc3\xb3w artyku\xc5\x82u z 2001 zamieszczonego w Zool. Verhand. Leiden wypchany egzemplarz opatrzony numerem 87102 powinien zosta\xc4\x87 uznany za holotyp. Co prawda spreparowanemu okazowi przypisano nazw\xc4\x99 Ibis temmincki, jednak to niepotrzebne nomen novum dla Nipponia nippon. Jest to doros\xc5\x82y samiec; na tablicy barwnej za\xc5\x82\xc4\x85czonej do opisu Temmincka przedstawiony by\xc5\x82 tak\xc5\xbce doros\xc5\x82y samiec._NEWLINE_IOC plasuje gatunek w monotypowym rodzaju Nipponia. Po raz pierwszy rodzaj Nipponia wyodr\xc4\x99bni\xc5\x82 Ludwig Reichenbach. Klasyfikacj\xc4\x99 zaprezentowa\xc5\x82 w Avium systema naturale nadaj\xc4\x85c gatunkowi nazw\xc4\x99 Nipponia temminckii. Pod spodem zamie\xc5\x9bci\xc5\x82 adnotacje o tre\xc5\x9bci Ic. Av. t. 141 ic. 538 t. 149 i ic. 2569. S\xc4\x85 to odniesienia do tablic barwnych ze wspomnianego dzie\xc5\x82a (Ic. Av. \xe2\x80\x93 Iconographie der Arten der V\xc3\xb6gel aller Welttheil). Na jednej z nich stopka redakcyjna zawiera numer 141; ca\xc5\x82a tablica r\xc4\x99cznym dopiskiem opatrzona jest dat\xc4\x85 3 czerwca 1846. Ilustracja przedstawia pi\xc4\x99\xc4\x87 ibis\xc3\xb3w; jeden z nich, oznaczony numerem 538, zdaje si\xc4\x99 by\xc4\x87 kopi\xc4\x85 ibisa zaprezentowanego na ilustracji przez Temmincka. Na drugiej z tablic o identycznej dacie numer 149 znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na dole strony. Prawdopodobnie przedstawia syntyp ptaka opisanego jako Nipponia Temminckii, ptak jest jednak czysto bia\xc5\x82y._NEWLINE_IOC nie wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia podgatunk\xc3\xb3w. W wydanej w 1877 roku ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Les Oiseaux de la Chine znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 opis odmiany Ibis nippon var. sinensis, uzupe\xc5\x82niony ilustracj\xc4\x85. Ptak okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 by\xc4\x87 osobnikiem w letniej szacie godowej._NEWLINE_Nazwa rodzaju Nipponia wywodzi si\xc4\x99 od nazwy nadanej przez Temmincka. Epitet gatunkowy nippon pochodzi od s\xc5\x82owa Nippon, b\xc4\x99d\xc4\x85cego nazw\xc4\x85 Japonii w j\xc4\x99zyku japo\xc5\x84skim. Zoolog odnotowa\xc5\x82, \xc5\xbce we wspomnianym pa\xc5\x84stwie ptak nazywany jest toki (\xe3\x83\x88\xe3\x82\xad). Nazwa ta przetrwa\xc5\x82a do czas\xc3\xb3w wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych.\n_START_SECTION_\nGenetyka\n_START_PARAGRAPH_\nNa kariotyp ibisa czubatego sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 10 par makrochromosom\xc3\xb3w (wliczaj\xc4\x85c w to chromosomy p\xc5\x82ci) oraz 24 pary mikrochromosom\xc3\xb3w, co daje 2n=68. Chromosom p\xc5\x82ciowy Z jest metacentryczny, za\xc5\x9b chromosom W niemal\xc5\xbce telocentryczny i oko\xc5\x82o po\xc5\x82owy mniejszy od chromosomu Z (system determinacji p\xc5\x82ci ZW). Problemem, jaki dotyka niewielk\xc4\x85 \xc5\xbcyj\xc4\x85c\xc4\x85 populacj\xc4\x99, jest ma\xc5\x82e zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanie genetyczne \xe2\x80\x93 do\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82a efektu w\xc4\x85skiego gard\xc5\x82a. Mitochondrialny DNA chi\xc5\x84skich i japo\xc5\x84skich ptak\xc3\xb3w r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 jedynie 11 parami zasad spo\xc5\x9br\xc3\xb3d 16 793 wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych w mtDNA. W\xc5\x9br\xc3\xb3d 36 zbadanych ptak\xc3\xb3w z prowincji Shaanxi wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniono dwa haplotypy, zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanie haplotypowe wynios\xc5\x82o 0,386 \xc2\xb1 0,07%, a nukleotydowe 0,069% \xc2\xb1 0,013.\n_START_SECTION_\nMorfologia\n_START_PARAGRAPH_\nD\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 cia\xc5\x82a mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w granicach 55\xe2\x80\x9384 cm. Ernst Hartert poda\xc5\x82 nast\xc4\x99puj\xc4\x85cy przedzia\xc5\x82 wymiar\xc3\xb3w szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owych: d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 skrzyd\xc5\x82a samicy 375\xe2\x80\x93395 mm, samca 400\xe2\x80\x93420 mm; d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 ogona 150\xe2\x80\x93175 mm; d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 dzioba od 156 (samica) do 187 (samiec) mm; d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 skoku 76\xe2\x80\x9383 mm. Masa cia\xc5\x82a 1775,9 \xc2\xb1 120,1 g (n=59). Jak na ibisa jest to ptak \xc5\x9bredniej wielko\xc5\x9bci. W locie prezentuje d\xc5\x82ugie skrzyd\xc5\x82a i zaokr\xc4\x85glony ogon, nogi nie wystaj\xc4\x85 za ogon, szyj\xc4\x99 trzyma wyci\xc4\x85gni\xc4\x99t\xc4\x85._NEWLINE_Z przodu, po bokach g\xc5\x82owy, dostrzec mo\xc5\xbcna nag\xc4\x85, czerwon\xc4\x85 sk\xc3\xb3r\xc4\x99. Dzi\xc3\xb3b d\xc5\x82ugi, zakrzywiony, czarny z czerwon\xc4\x85 ko\xc5\x84c\xc3\xb3wk\xc4\x85. T\xc4\x99cz\xc3\xb3wka czerwona, wyst\xc4\x99puje \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ta obr\xc4\x85czka oczna. Nogi czerwone. W szacie spoczynkowej wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 upierzenia bia\xc5\x82a. Pi\xc3\xb3ra sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na czub wykazuj\xc4\x85 nieznaczny r\xc3\xb3\xc5\xbcowy odcie\xc5\x84, a grzbiet, skrzyd\xc5\x82a i ster\xc3\xb3wki tak\xc5\xbce zdaj\xc4\x85 si\xc4\x99 by\xc4\x87 nieco r\xc3\xb3\xc5\xbcowawe. U niekt\xc3\xb3rych osobnik\xc3\xb3w muzealnych z Japonii zamiast koloru r\xc3\xb3\xc5\xbcowego wyst\xc4\x99puje pomara\xc5\x84czowy. Kolor \xe2\x80\x9enalotu\xe2\x80\x9d na upierzeniu jest poza tym opisany jako cynamonowo\xe2\x80\x93pomara\xc5\x84czowy, mo\xc5\xbce obejmowa\xc4\x87 tak\xc5\xbce ster\xc3\xb3wki._NEWLINE_W szacie godowej upierzenie grzbietu, g\xc5\x82owy oraz szyi przybiera szar\xc4\x85 kolorystyk\xc4\x99. W styczniu i lutym na gardle wraz z szyj\xc4\x85 zaczyna si\xc4\x99 wydzielanie substancji barwy od szarej po czarn\xc4\x85, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 ptak rozprowadza po ciele, zaczynaj\xc4\x85c od g\xc5\x82owy, szyi (\xc5\x82\xc4\x85cznie z g\xc3\xb3rn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 piersi), ko\xc5\x84cz\xc4\x85c na grzbiecie. Substancja ta jest ciecz\xc4\x85 przypominaj\xc4\x85c\xc4\x85 smo\xc5\x82\xc4\x99, przystosowane do barwienia pi\xc3\xb3ra puchowe rozwijaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w listopadzie. Sk\xc5\x82ad barwi\xc4\x85cej substancji jest nieznany, zawiera ona czarny barwnik rozpuszczony w nierozpuszczalnej w wodzie cieczy. Znajduje si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w stosinach i promykach wspomnianych pi\xc3\xb3r. Podczas pierzenia po sezonie l\xc4\x99gowym ptaki zn\xc3\xb3w przybieraj\xc4\x85 bia\xc5\x82e upierzenie. Osobniki m\xc5\x82odociane maj\xc4\x85 policzki poro\xc5\x9bni\xc4\x99te puchem, a pozosta\xc5\x82\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ich g\xc5\x82owy wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia naga, \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82topomara\xc5\x84czowa sk\xc3\xb3ra. Poza tym upierzenie szarawe z gdzieniegdzie r\xc3\xb3\xc5\xbcanym odcieniem. Lotki czarnobr\xc4\x85zowe, nogi i stopy jasnobr\xc4\x85zowe. T\xc4\x99cz\xc3\xb3wki jasne, \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tobr\xc4\x85zowe.\n_START_SECTION_\nG\xc5\x82os\n_START_PARAGRAPH_\nAutorzy HBW twierdz\xc4\x85, jakoby o g\xc5\x82osie ptaka by\xc5\x82o dost\xc4\x99pnych bardzo ma\xc5\x82o danych; mimo tego kilku autor\xc3\xb3w dostarcza opis. Wed\xc5\x82ug Arthura Sowerby ibisy czubate g\xc5\x82o\xc5\x9bno, szorstko skrzecz\xc4\x85 czy te\xc5\xbc charcz\xc4\x85, g\xc5\x82o\xc5\x9bniej od kruk\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug Campbella ptak wo\xc5\x82a g\xc5\x82o\xc5\x9bnym, g\xc5\x82\xc4\x99bokim, tr\xc4\x85bi\xc4\x85cym g\xc5\x82osem, powtarzanym w kr\xc3\xb3tkich odst\xc4\x99pach. Hancock i Kuslan prezentuj\xc4\x85 bardziej szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owy opis, zgodnie z kt\xc3\xb3rym N. nippon rzadko si\xc4\x99 odzywa, a je\xc5\x9bli ju\xc5\xbc, wydaje z siebie gak przed wzbiciem si\xc4\x99 do lotu i podczas lotu. Do tego gak-gak-gak us\xc5\x82ysze\xc4\x87 mo\xc5\xbcna, gdy ptak znajduje si\xc4\x99 w sytuacji zagro\xc5\xbcenia. Warkliwy d\xc5\xbawi\xc4\x99k u\xc5\xbcywany jest przez te ibisy podczas potyczek.\n_START_SECTION_\nEkologia\n_START_PARAGRAPH_\nPierwotnie ibis czubaty gniazdowa\xc5\x82 na nizinach; \xc5\x9brednia wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 miejsc l\xc4\x99gowych wynosi\xc5\x82a 250 m n.p.m. W latach 70. XX w. ibisy przenios\xc5\x82y si\xc4\x99 w wy\xc5\xbcsze, bardziej niedost\xc4\x99pne partie Chin, by dekad\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powr\xc3\xb3ci\xc4\x87 na ni\xc5\xbcsze wysoko\xc5\x9bci. \xc5\x9arodowiskiem \xc5\xbcycia tego ptaka s\xc4\x85 bagna, przebywa r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w okolicach rzek, strumieni i zbiornik\xc3\xb3w wodnych; zamieszkuje tak\xc5\xbce pola ry\xc5\xbcowe i inne pola uprawne \xe2\x80\x93 zawsze w blisko\xc5\x9bci zadrzewie\xc5\x84 lub las\xc3\xb3w. W okolicy jeziora Chanka ptaki budowa\xc5\x82y gniazda na drzewach porastaj\xc4\x85cych ma\xc5\x82e wysepki rozsiane po okolicznych mokrad\xc5\x82ach. W Japonii ptak przebywa\xc5\x82 w\xc5\x9br\xc3\xb3d niskich, lesistych pag\xc3\xb3rk\xc3\xb3w, z niedu\xc5\xbcymi akwenami, bagnami i polami, a gniazdowa\xc5\x82 na sosnach i kasztanowcach. Drzewa s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85 tak\xc5\xbce ptakom do odpoczynku. Z bada\xc5\x84 przeprowadzonych w roku 1999 na jednej z populacji \xc5\x9brodkowochi\xc5\x84skich wynika, \xc5\xbce przedstawiciele N. nippon preferuj\xc4\x85 lasy z sosn\xc4\x85 Massona (Pinus massoniana) i lasy d\xc4\x99bowo\xe2\x80\x93brzozowe. Rzadziej wybieraj\xc4\x85 lasy mieszane, za\xc5\x9b wyj\xc4\x85tkowo gnie\xc5\xbcd\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 w lasach z przewag\xc4\x85 Cupressus funebris i sosny chi\xc5\x84skiej (Pinus tabuliformis). W Japonii na wyspie Sado, w \xc5\x9brodowisku zamieszkiwanym przez N. nippon ro\xc5\x9bnie Quercus serrata i kryptomeria japo\xc5\x84ska (Cryptomeria japonica). Wed\xc5\x82ug danych z lutego 2014 po reintrodukcji ibisy przebywaj\xc4\x85 na polach ry\xc5\xbcowych, tak\xc5\xbce tych nawadnianych. W \xc5\x9brodowisku zamieszkiwanym przez chi\xc5\x84sk\xc4\x85 populacj\xc4\x99 ibis\xc3\xb3w czubatych \xc5\x9brednia roczna temperatura wynosi 14,5 \xc2\xb0C (przedzia\xc5\x82: -10,6\xe2\x80\x9339,2 \xc2\xb0C), za\xc5\x9b roczna suma opad\xc3\xb3w 533\xe2\x80\x931100 mm (mierzona w latach ok. 1968\xe2\x80\x931998)._NEWLINE_W zimie ptaki z gatunku N. nippon jako \xc5\xbcerowiska preferuj\xc4\x85 pola, obrze\xc5\xbca rzek i jezior. Poza sezonem l\xc4\x99gowym grupami poszukuj\xc4\x85 pokarmu. Mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce w sezonie l\xc4\x99gowym zasadnicz\xc4\x85 rol\xc4\x99 spe\xc5\x82nia niski stan w\xc3\xb3d ciek\xc3\xb3w, bowiem w razie jego podniesienia zmniejsza si\xc4\x99 dost\xc4\x99pno\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\xbcywienia. M\xc5\x82ode w zimie rozpierzchaj\xc4\x85 si\xc4\x99 po okolicy, samotnie przeczesuj\xc4\x85c podmok\xc5\x82e tereny. W razie zagro\xc5\xbcenia ibis czubaty przyjmuje wyprostowan\xc4\x85 pozycj\xc4\x99. Ptaki z Japonii opisywane s\xc4\x85 jako uleg\xc5\x82e, dotyczy to szczeg\xc3\xb3lnie m\xc5\x82odych.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\xbcywienie\n_START_PARAGRAPH_\nJeden ibis czubaty zjada oko\xc5\x82o 150\xe2\x80\x93200 g po\xc5\xbcywienia dziennie. W sk\xc5\x82ad pokarmu N. nippon wchodz\xc4\x85 kraby, p\xc5\x82azy bezogonowe, traszki, \xc5\x9blimaki \xc5\xbcyj\xc4\x85ce na obrze\xc5\xbcach rzek, inne mi\xc4\x99czaki, chrz\xc4\x85szcze (w tym p\xc5\x82ywakowate i ka\xc5\x82u\xc5\xbcnicowate; tak\xc5\xbce Chrysolina aurichalcea, stonkowate) wraz z larwami, prostoskrzyd\xc5\x82e, d\xc5\xbcd\xc5\xbcownicowate. Ponadto ptak ten zjada drobne ryby \xe2\x80\x93 Misgurnus, Carassius, Silurus, sumokszta\xc5\x82tne, Cyprinus, w\xc4\x99gorzokszta\xc5\x82tne. W\xc5\x9br\xc3\xb3d p\xc5\x82az\xc3\xb3w stwierdzono: Hyla japonica, Rhacophorus arboreus, Rana rugosa, R. ornativentris, R. sususra, Lithobates catesbeianus oraz Cynops pyrrhogaster. Stwierdzono te\xc5\xbc spo\xc5\xbcywanie mi\xc4\x99czak\xc3\xb3w (ma\xc5\x82\xc5\xbcy), oraz skorupiak\xc3\xb3w (np. Procambarus clarkii). Analiza odchod\xc3\xb3w ptak\xc3\xb3w z wyspy Sado (zebrane w latach 1949\xe2\x80\x9360. XX w.) wykaza\xc5\x82a, \xc5\xbce g\xc5\x82\xc3\xb3wnym sk\xc5\x82adnikiem pokarmu tamtejszych ptak\xc3\xb3w by\xc5\x82y owady i kraby rzeczne, ponadto prawdopodobnie p\xc5\x82azy \xe2\x80\x93 odnaleziono resztki ko\xc5\x9bci i nieco skorup. Po 1955 roku odsetek owad\xc3\xb3w w diecie ibis\xc3\xb3w mala\xc5\x82, przypuszczalnie za spraw\xc4\x85 upowszechnienia sztucznych nawoz\xc3\xb3w i pestycyd\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re przyczyni\xc5\x82y si\xc4\x99 do redukcji populacji owad\xc3\xb3w. Analiza \xc5\xbco\xc5\x82\xc4\x85dk\xc3\xb3w japo\xc5\x84skich ptak\xc3\xb3w wykaza\xc5\x82a obecno\xc5\x9b\xc4\x87 ko\xc5\x9bci karpi, sum\xc3\xb3w i innych ryb, p\xc5\x82az\xc3\xb3w ogoniastych i bezogonowych, krab\xc3\xb3w, introdukowanych rak\xc3\xb3w sygna\xc5\x82owych (Pacifastacus leniusculus), pijawek, s\xc5\x82odkowodnych \xc5\x9blimak\xc3\xb3w, drobnych skorupiak\xc3\xb3w, turkuci i innych owad\xc3\xb3w (w tym mr\xc3\xb3wek); znajdowano w nich nieco materia\xc5\x82u ro\xc5\x9blinnego i kamieni.\n_START_SECTION_\nRelacje mi\xc4\x99dzygatunkowe i choroby\n_START_PARAGRAPH_\nObserwowano zwierz\xc4\x99ta pr\xc3\xb3buj\xc4\x85ce krzywdzi\xc4\x87 (autor nie sprecyzowa\xc5\x82, w jaki spos\xc3\xb3b) ibisy czubate \xe2\x80\x93 kanie (Milvinae; niewyr\xc3\xb3\xc5\xbcniany ju\xc5\xbc takson), jastrz\xc4\x99bie z rodzaju Accipiter, pustu\xc5\x82ki. M\xc5\x82odym i piskl\xc4\x99tom zagra\xc5\xbcaj\xc4\x85 takie drapie\xc5\xbcniki takie jak w\xc4\x85\xc5\xbc Elaphe carinata, \xc5\x82asica syberyjska (Mustela sibirica) oraz kuna \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82togard\xc5\x82a (Martes flavigula). Niepowodzenie w l\xc4\x99gach u ptak\xc3\xb3w z Sado w 2010 by\xc5\x82o spowodowane wy\xc5\x82\xc4\x85cznie drapie\xc5\xbcnictwem ze strony przedstawicieli Corvus. Cz\xc4\x99sto w Chinach na tym samym drzewie co ibisy lub w pobli\xc5\xbcu ich stanowisk l\xc4\x99gowych gnie\xc5\xbcd\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 krukowate jak wrona obro\xc5\xbcna (C. torquatus), sroka zwyczajna (Pica pica) i kitta czerwonodzioba (Urocissa erythrorhyncha), mog\xc4\x85ce stanowi\xc4\x87 zagro\xc5\xbcenie dla piskl\xc4\x85t. Szczeg\xc3\xb3lnie nara\xc5\xbcone s\xc4\x85 we wczesnym okresie rozwoju, kiedy ich nawo\xc5\x82ywania, cz\xc4\x99ste wizyty rodzic\xc3\xb3w przy gnie\xc5\xbadzie oraz nagromadzone pod gniazdem odchody zwracaj\xc4\x85 uwag\xc4\x99 drapie\xc5\xbcnik\xc3\xb3w._NEWLINE_Z paso\xc5\xbcyt\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych odnotowano przywry (m.in. Patagifer) i nicienie (m.in. Capillaria), za\xc5\x9b z tych bytuj\xc4\x85cych w upierzeniu \xe2\x80\x93 wszo\xc5\x82y Phthiraptera i roztocze. Poza okresem l\xc4\x99gowym wsp\xc3\xb3\xc5\x82wyst\xc4\x99puje z czaplowatymi, kaczkowatymi, zimorodkowatymi i \xc5\x82uszczakami. W trakcie sezonu rozrodczego sympatryczny wobec przedstawicieli krukowatych, mucho\xc5\x82\xc3\xb3wkowatych, kurowatych, go\xc5\x82\xc4\x99biowatych, szponiastych i soko\xc5\x82owych._NEWLINE_U jednej z samic z\xc5\x82apanych do hodowli wyst\xc4\x85pi\xc5\x82o zapalenie staw\xc3\xb3w. U m\xc5\x82odych ibis\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych przyczyn umar\xc5\x82y, stwierdzano biegunk\xc4\x99, dyspepsj\xc4\x99, zapalenie p\xc5\x82uc, zaburzenia rozwoju, nieokre\xc5\x9blone choroby oczu, parali\xc5\xbc.\n_START_SECTION_\nStatus zagro\xc5\xbcenia\n_START_PARAGRAPH_\nW 2013 roku IUCN uzna\xc5\x82o ptaka za zagro\xc5\xbconego wygini\xc4\x99ciem przyznaj\xc4\x85c mu rang\xc4\x99 EN (Endangered). Wcze\xc5\x9bniej, w latach 2000\xe2\x80\x932012 otrzyma\xc5\x82 tak\xc4\x85 sam\xc4\x85 klasyfikacj\xc4\x99, jednak w latach 1996 i 1994 uznano ptaka za krytycznie zagro\xc5\xbconego (CR, Critically Endangered). W 1988, kiedy nie funkcjonowa\xc5\x82 jeszcze skr\xc3\xb3towy zapis kategorii, N. nippon otrzyma\xc5\x82 miano zagro\xc5\xbconego (Threatened). Gatunek uwzgl\xc4\x99dniony w za\xc5\x82\xc4\x85czniku I CITES._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na ufno\xc5\x9b\xc4\x87 wobec cz\xc5\x82owieka, ibis czubaty \xc5\x82atwo by\xc5\x82 \xc5\x82apany lub zabijany, tote\xc5\xbc wygin\xc4\x85\xc5\x82 na znacznej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pierwotnego zasi\xc4\x99gu wyst\xc4\x99powania; C.W. Campbell (1892) o ibisach napisa\xc5\x82 tak: To g\xc5\x82upie, ufne ptaki, kt\xc3\xb3re staj\xc4\x85 si\xc4\x99 \xc5\x82atwym \xc5\x82upem do odstrza\xc5\x82u. Spadek liczebno\xc5\x9bci populacji rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 pod koniec XIX wieku i trwa\xc5\x82 do po\xc5\x82owy wieku XX. Opr\xc3\xb3cz polowa\xc5\x84 w zmniejszeniu liczebno\xc5\x9bci udzia\xc5\x82 mia\xc5\x82o wylesianie jego siedlisk oraz rozpocz\xc4\x99cie stosowania \xc5\x9brodk\xc3\xb3w chemicznych na polach uprawnych, przez co zmniejszy\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9b\xc4\x87 potencjalnej zdobyczy ibis\xc3\xb3w czubatych. Wylesianie podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej poskutkowa\xc5\x82o ograniczeniem dost\xc4\x99pno\xc5\x9bci siedlisk do gniazdowania. Poprzez zimowe (sezonowe) osuszanie p\xc3\xb3l ry\xc5\xbcowych oraz przez ich trwa\xc5\x82\xc4\x85 zamian\xc4\x99 na suche pola, na kt\xc3\xb3rych uprawia si\xc4\x99 pszenic\xc4\x99, zmniejszy\xc5\x82a si\xc4\x99 dost\xc4\x99pno\xc5\x9b\xc4\x87 pokarmu; pozosta\xc5\x82e w zasi\xc4\x99gu N. nippon pola w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci le\xc5\xbc\xc4\x85 w obszarach g\xc3\xb3rskich, gdzie brak jest nowoczesnych instalacji irygacyjnych. Sekcja zw\xc5\x82ok wykaza\xc5\x82a, \xc5\xbce 80% ptak\xc3\xb3w znalezionych martwych mia\xc5\x82o niewiele pokarmu w \xc5\xbco\xc5\x82\xc4\x85dku i prawdopodobnie niedost\xc4\x99pno\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\xbcywienia (zw\xc5\x82aszcza w zimie) znacz\xc4\x85co przyczynia si\xc4\x99 do zwi\xc4\x99kszenia \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9bci w\xc5\x9br\xc3\xb3d tych ptak\xc3\xb3w (dane z 1999). 52 osobniki \xc5\xbcyj\xc4\x85ce w niewoli w Yang Xian Protection and Rearing Centre pod koniec 1998 roku zdawa\xc5\x82y si\xc4\x99 by\xc4\x87 zbyt st\xc5\x82oczone._NEWLINE_Populacja rosyjska nigdy nie zosta\xc5\x82a dobrze zbadana, a przyczyny jej wymarcia nie s\xc4\x85 do ko\xc5\x84ca znane. Ostatnie dwie obserwacje w Rosji mia\xc5\x82y miejsce w latach 70. XX w. W 1983 zaobserwowano osobnika w okolicy rosyjskiego obszaru ochrony przyrody w Ma\xc5\x82ym Chinganie (Chinganskij zapowiednik, ros. \xd0\xa5\xd0\xb8\xd0\xbd\xd0\xb3\xd0\xb0\xd0\xbd\xd1\x81\xd0\xba\xd0\xb8\xd0\xb9 \xd0\xb7\xd0\xb0\xd0\xbf\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb5\xd0\xb4\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xba), jednak okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 on b\xc5\x82\xc4\x99dnie zidentyfikowanym ibisem siwopi\xc3\xb3rym (T. melanocephalus). W Japonii, na pocz\xc4\x85tku XX wieku liczebno\xc5\x9b\xc4\x87 zacz\xc4\x99\xc5\x82a spada\xc4\x87, stawiaj\xc4\x85c gatunek na granicy wymarcia. W 1981 pi\xc4\x99\xc4\x87 pozosta\xc5\x82ych przy \xc5\xbcyciu ptak\xc3\xb3w z wyspy Sado z\xc5\x82apano celem rozrodu w hodowli; wtedy te\xc5\xbc w Japonii nie by\xc5\x82o ju\xc5\xbc \xc5\xbcadnych dzikich osobnik\xc3\xb3w. Na Tajwanie ostatni raz tego ptaka widziano w 1932. W Korei P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej ostatni raz zaobserwowano dziesi\xc4\x99\xc4\x87 ibis\xc3\xb3w czubatych w 1965. W Korei Po\xc5\x82udniowej w latach 70. XX w. widziano ptaka w okolicy Korea\xc5\x84skiej Strefy Zdemilitaryzowanej._NEWLINE_W 1978 roku przeprowadzono akcj\xc4\x99 poszukiwawcz\xc4\x85, jednak bezskutecznie; zaistnia\xc5\x82a perspektywa wymarcia ptaka (jedyne \xc5\xbcyj\xc4\x85ce osobniki przebywa\xc5\x82y w niewoli). Po zabraniu ostatnich pi\xc4\x99ciu osobnik\xc3\xb3w z Japonii w 1981 do hodowli gatunek na kr\xc3\xb3tko uznano za wymar\xc5\x82y na wolno\xc5\x9bci. Tego samego roku w g\xc3\xb3rach Qin Ling odkryto niewielk\xc4\x85 populacj\xc4\x99 N. nippon, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 z czterech doros\xc5\x82ych i trzech m\xc5\x82odych. Wed\xc5\x82ug szacunk\xc3\xb3w w 1996, uzyskanych za pomoc\xc4\x85 analizy \xc5\xbcywotno\xc5\x9bci populacji (ang. PVA, population viability analysis), prawdopodobie\xc5\x84stwo wymarcia populacji dzikiej w ci\xc4\x85gu 50 lat wynosi\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas 98,5% (dzikich ptak\xc3\xb3w \xc5\xbcy\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas najwy\xc5\xbcej 20).\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82ania ochronne\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed okresem Meiji gatunek by\xc5\x82 w Japonii chroniony, niekiedy pokazuj\xc4\x85c si\xc4\x99 na przedmie\xc5\x9bciach Tokio. Po Restauracji Meiji (1868) i wprowadzeniu do u\xc5\xbcytku broni palnej zar\xc3\xb3wno ibis czubaty, jak i inne du\xc5\xbce ptaki pada\xc5\x82y ofiar\xc4\x85 polowa\xc5\x84. Dopiero wprowadzenie w 1892 restrykcji co do k\xc5\x82usownictwa zahamowa\xc5\x82o proces gwa\xc5\x82townego spadku liczebno\xc5\x9bci. Niemniej jednak ibis sta\xc5\x82 si\xc4\x99 ptakiem rzadkim. W Chinach zaraz po ponownym odkryciu gatunku w 1981 w powiecie Yang wprowadzono zakaz polowa\xc5\x84._NEWLINE_W miejscach gdzie dawniej wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w Rosji ibis czubaty zosta\xc5\x82y utworzone rezerwaty: Chankajski Pa\xc5\x84stwowy Przyrodniczy Rezerwat Biosfery (Gosudarstwiennyj prirodnyj biosfernyj zapowiednik \xc2\xabChankajskij\xc2\xbb, ros. \xd0\x93\xd0\xbe\xd1\x81\xd1\x83\xd0\xb4\xd0\xb0\xcc\x81\xd1\x80\xd1\x81\xd1\x82\xd0\xb2\xd0\xb5\xd0\xbd\xd0\xbd\xd1\x8b\xd0\xb9 \xd0\xbf\xd1\x80\xd0\xb8\xd1\x80\xd0\xbe\xcc\x81\xd0\xb4\xd0\xbd\xd1\x8b\xd0\xb9 \xd0\xb1\xd0\xb8\xd0\xbe\xd1\x81\xd1\x84\xd0\xb5\xcc\x81\xd1\x80\xd0\xbd\xd1\x8b\xd0\xb9 \xd0\xb7\xd0\xb0\xd0\xbf\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb5\xcc\x81\xd0\xb4\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xba \xc2\xab\xd0\xa5\xd0\xb0\xd0\xbd\xd0\xba\xd0\xb0\xcc\x81\xd0\xb9\xd1\x81\xd0\xba\xd0\xb8\xd0\xb9\xc2\xbb) nad jeziorem Chanka oraz rejonie chasanskim  \xe2\x80\x94 Pa\xc5\x84stwowy Rezerwat Przyrody Kiedrowaja Pad (Gosudarstwiennyj prirodnyj zapowiednik \xc2\xabKiedrowaja Pad\xc2\xb4\xc2\xbb, ros. \xd0\x93\xd0\xbe\xd1\x81\xd1\x83\xd0\xb4\xd0\xb0\xd1\x80\xd1\x81\xd1\x82\xd0\xb2\xd0\xb5\xd0\xbd\xd0\xbd\xd1\x8b\xd0\xb9 \xd0\xbf\xd1\x80\xd0\xb8\xd1\x80\xd0\xbe\xd0\xb4\xd0\xbd\xd1\x8b\xd0\xb9 \xd0\xb7\xd0\xb0\xd0\xbf\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb5\xd0\xb4\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xba \xc2\xab\xd0\x9a\xd0\xb5\xd0\xb4\xd1\x80\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb0\xd1\x8f \xd0\x9f\xd0\xb0\xd0\xb4\xd1\x8c\xc2\xbb). W Japonii w obr\xc4\x99bie Mt Bijo utworzono w pa\xc5\xbadzierniku 1930 obszar obj\xc4\x99ty zakazem polowa\xc5\x84, podobnie jak i na Sado w 1955. W 1966 w miejscowo\xc5\x9bci Niibo na wyspie Sado uruchomiono Crested Ibis Conservation Centre. W ca\xc5\x82ym pa\xc5\x9bmie g\xc3\xb3rskim East Kosado ustanowiono National Wildlife Protection Area (pol.: \xe2\x80\x9eNarodowy Obszar Ochrony Przyrody\xe2\x80\x9d), w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej mierze celem ochrony N. nippon. W Chinach, w powiecie Yang wyznaczono rezerwat specjalnie dla ochrony ibis\xc3\xb3w czubatych. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 drzew, na kt\xc3\xb3rych gniazduje, wysiano z pomoc\xc4\x85 samolot\xc3\xb3w blisko 20-30 lat temu w ramach akcji ponownego zalesiania stok\xc3\xb3w g\xc3\xb3r Qin Ling. Podczas okresu l\xc4\x99gowego gniazda w powiecie Yang poddawane s\xc4\x85 monitoringowi, p\xc3\xb3ki piskl\xc4\x99ta si\xc4\x99 nie wypierz\xc4\x85. Drzewa, na kt\xc3\xb3rych znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 gniazda, pokryte s\xc4\x85 na pewnym odcinku pnia plastikiem (tree-banding), aby w\xc4\x99\xc5\xbce nie dosta\xc5\x82y si\xc4\x99 do l\xc4\x99gu. Dodatkowo pod drzewami lokowane s\xc4\x85 siatki do \xc5\x82apania m\xc5\x82odych, kt\xc3\xb3re wypad\xc5\x82y z gniazda. Niekt\xc3\xb3re pola uprawne zim\xc4\x85 dodatkowo zaopatruje si\xc4\x99 w wod\xc4\x99. Jednym z zada\xc5\x84 obs\xc5\x82ugi Crested Ibis Conservation and Observation Station jest rozbijanie lodu zalegaj\xc4\x85cego na polach zim\xc4\x85, aby ibisy mia\xc5\x82y dost\xc4\x99p do pokarmu._NEWLINE_Pierwsze, bezskuteczne pr\xc3\xb3by rozrodu w niewoli podj\xc4\x99to w 1967 w ogrodzie zoologicznym Ueno (jap. \xe6\x81\xa9\xe8\xb3\x9c\xe4\xb8\x8a\xe9\x87\x8e\xe5\x8b\x95\xe7\x89\xa9\xe5\x9c\x92 Onshi Ueno D\xc5\x8dbutsuen), najstarszym ogrodzie zoologicznym w Japonii, gdzie ptaki trafi\xc5\x82y w 1963. Pierwszy raz ptaki tego gatunku rozmno\xc5\xbcy\xc5\x82y si\xc4\x99 w niewoli w 1992 w ogrodzie zoologicznym w Pekinie. Pocz\xc4\x85tkowa grupa ptak\xc3\xb3w sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 z sze\xc5\x9bciu osobnik\xc3\xb3w od\xc5\x82owionych w naturze w latach 1981\xe2\x80\x9388. U ptak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re nie wyprowadzi\xc5\x82y l\xc4\x99g\xc3\xb3w, wykryto anormalny poziom hormon\xc3\xb3w we krwi (badano hormony: folikulotropowy, luteinizuj\xc4\x85cy oraz 17\xce\xb2-estradiol, za\xc5\x9b u jednego ptaka testosteron). Jednym z rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 jest terapia hormonalna. Siedmiu samicom leczonym w ten spos\xc3\xb3b podano gonadotropiny, trzy z nich z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y jaja. \xc5\x81\xc4\x85cznie jaj w sezonie, w kt\xc3\xb3rym przeprowadzono badania, by\xc5\x82o 8, jedynie z dw\xc3\xb3ch wyklu\xc5\x82y si\xc4\x99 m\xc5\x82ode \xe2\x80\x93 dwa samce. Bazuj\xc4\x85c na efektywno\xc5\x9bci podawania kurzych gonadotropin grubodziobom chi\xc5\x84skim (Eophona migratoria; eksperyment mia\xc5\x82 na celu stymulacj\xc4\x99 jajnik\xc3\xb3w i jajowod\xc3\xb3w do rozwoju), mo\xc5\xbcna uzna\xc4\x87, \xc5\xbce ibisom mo\xc5\xbcna podawa\xc4\x87 tak\xc5\xbce hormony niespokrewnionych gatunk\xc3\xb3w._NEWLINE_Przedostatni l\xc4\x99g w Japonii (w warunkach naturalnych) odby\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1973. Kolejny wyprowadzi\xc5\x82a w 2012 para sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 z trzyletniego samca oraz dwuletniej samicy. By\xc5\x82y to ptaki wypuszczone na wolno\xc5\x9b\xc4\x87 z Sado Japanese Crested Ibis Conservation Center. Wcze\xc5\x9bniej, w 2005, japo\xc5\x84skie ministerstwo \xc5\x9brodowiska zadecydowa\xc5\x82o o reintrodukcji gatunku w pa\xc5\x9bmie East Kosado na wyspie Sado (w po\xc5\x82udniowo-wschodniej jej cz\xc4\x99\xc5\x9bci). Japo\xc5\x84czycy w 1998 (wed\xc5\x82ug innego \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a 1999) otrzymali od Chin par\xc4\x99 ibis\xc3\xb3w przeznaczonych do reprodukcji, nast\xc4\x99pnie przekazano Japo\xc5\x84czykom trzy inne ptaki. Plan zrealizowano w 2008, kiedy populacja w o\xc5\x9brodku hodowli i rozrodu na Sado osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a 100 osobnik\xc3\xb3w. Dziesi\xc4\x99\xc4\x87 z nich wypuszczono na wyspie, nast\xc4\x99pnego roku do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82o do nich 19 ptak\xc3\xb3w z niewoli. Wed\xc5\x82ug artyku\xc5\x82u ze stycznia 2011, celem dzia\xc5\x82a\xc5\x84 ministerstwa \xc5\x9brodowiska jest ustabilizowanie populacji na poziomie 60 osobnik\xc3\xb3w tego gatunku do 2015. W Chinach pr\xc3\xb3by reintrodukcji podj\xc4\x99to w Ningshan 31 maja 2007, kiedy to w wiosce Zhaigou (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Chengguan) wypuszczono 26 osobnik\xc3\xb3w (po 13 ka\xc5\xbcdej p\xc5\x82ci). 12 z nich prze\xc5\xbcy\xc5\x82o zim\xc4\x99, 4 po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 w pary. Na 10 pa\xc5\xbadziernika 2013 zaplanowano wypuszczenie ptak\xc3\xb3w w Dongzhai National Nature Reserve w prowincji Henan; akcja powiod\xc5\x82a si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nZnaczenie w kulturze cz\xc5\x82owieka\n_START_PARAGRAPH_\nW Japonii dawniej ibis czubaty by\xc5\x82 powszechnie znany; samuraje u\xc5\xbcywali jego r\xc3\xb3\xc5\xbcowych pi\xc3\xb3r do dekoracji strza\xc5\x82, a w ceremonii picia herbaty znajdowa\xc5\x82y zastosowanie w miote\xc5\x82kach z pi\xc3\xb3r (Hab\xc5\x8dki). Przedstawiciele Nipponia nippon widniej\xc4\x85 na znaczkach pocztowych z Chin (1984, 2000), Japonii (m.in. 1999, 2009), a tak\xc5\xbce: Sierra Leone, Tanzanii, Beninu i Malediw\xc3\xb3w. W 1984 odby\xc5\x82o si\xc4\x99 spotkanie Crested Ibis Workshop celem om\xc3\xb3wienia dalszych los\xc3\xb3w gatunku; rz\xc4\x85d chi\xc5\x84ski wyda\xc5\x82 z tej okazji seri\xc4\x99 znaczk\xc3\xb3w."