b'\n_START_ARTICLE_\nGeografia Belgii\n_START_PARAGRAPH_\nBelgia to pa\xc5\x84stwo po\xc5\x82o\xc5\xbcone w Zachodniej Europie. Belgia sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z trzech region\xc3\xb3w: Flandrii, Walonii oraz Regionu Sto\xc5\x82ecznego Brukseli._NEWLINE_Stolic\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa jest Bruksela, w kt\xc3\xb3rej siedziby maj\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy innymi Unia Europejska oraz NATO. Rozci\xc4\x85g\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 kraju z po\xc5\x82udniowego wschodu na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d wynosi 280\xc2\xa0km, a z p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego wschodu na po\xc5\x82udniowy zach\xc3\xb3d 222\xc2\xa0km. Najwi\xc4\x99ksze miasta to Bruksela, Antwerpia, Gandawa, Charleroi oraz Li\xc3\xa8ge.\n_START_SECTION_\nBudowa geologiczna i rze\xc5\xbaba\n_START_PARAGRAPH_\nBelgia dzieli si\xc4\x99 na trzy strefy geograficzne: przybrze\xc5\xbcne niziny na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym zachodzie, centralny p\xc5\x82askowy\xc5\xbc oraz wy\xc5\xbcyny i pasmo Arden\xc3\xb3w na po\xc5\x82udniowym wschodzie. Niziny sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 przewa\xc5\xbcnie z wydm i polder\xc3\xb3w. Centralny p\xc5\x82askowy\xc5\xbc to delikatnie wznosz\xc4\x85ca si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnina z bogat\xc4\x85 sieci\xc4\x85 rzeczn\xc4\x85. Mo\xc5\xbcna tu napotka\xc4\x87 jaskinie i w\xc4\x85wozy. Ardeny to niewysokie i silnie zalesione pasmo g\xc3\xb3rskie. Jest to najdzikszy rejon Belgii. Najwy\xc5\xbcszy szczyt pasma \xe2\x80\x93 Signal de Botrange, kt\xc3\xb3ry osi\xc4\x85ga zaledwie 694 m n.p.m. jest najwy\xc5\xbcszym szczytem Belgii. Inne szczyty w Belgii to Kemmelberg (159 m) oraz Koppenberg (77 m), oba s\xc4\x85 odwiedzane przez profesjonalnych kolarzy podczas wy\xc5\x9bcig\xc3\xb3w Gandawa-Wevelgem oraz Tour of Flanders._NEWLINE_Obszar Belgii stanowi peryglacjaln\xc4\x85 form\xc4\x99 rze\xc5\xbaby terenu. Charakterystycznym elementem s\xc4\x85 aluwialne niziny zbudowane g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z piask\xc3\xb3w i glin oraz czwartorz\xc4\x99dowe wydmy nadbrze\xc5\xbcne si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce 40 m n.p.m. \xc5\x9arodkowa cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Belgii to obszary sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 z utwor\xc3\xb3w lessowych i pylasto-mu\xc5\x82kowych, powsta\xc5\x82ych o ostatniej erze glacjalnej. Ardeny, zosta\xc5\x82y ukszta\xc5\x82towane w orogenezie hercy\xc5\x84skiej._NEWLINE_Dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 formacj\xc4\x85 glebow\xc4\x85 w Belgii s\xc4\x85 gleby brunatne wykszta\xc5\x82cone na glinach, lessach i osadach piaszczystych. W dolinach rzek wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 mady, a we Flandrii w strefie nadmorskiej tereny pokrywaj\xc4\x85 marsze (na obszarze polder\xc3\xb3w). W\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci gleb zosta\xc5\x82y silnie zmienione pod wp\xc5\x82ywem zabieg\xc3\xb3w agrotechnicznych.\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nW Belgii panuje klimat umiarkowany morski. Cechuje si\xc4\x99 on wysokimi opadami przez ca\xc5\x82y rok i niskimi amplitudami termicznymi. \xc5\x9arednia temperatura wynosi 3\xc2\xa0\xc2\xb0C w styczniu i 18\xc2\xa0\xc2\xb0C w lipcu. Amplitudy roczne nie przekraczaj\xc4\x85 15 \xc2\xb0C. Nieco bardziej kontynentalny klimat posiadaj\xc4\x85 Ardeny, gdzie temperatura zim\xc4\x85 cz\xc4\x99sto spada poni\xc5\xbcej 10 \xc2\xb0C. \xc5\x9arednia roczna opadowa w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i \xc5\x9brodkowej Belgii waha si\xc4\x99 do 700 do 800\xc2\xa0mm. Miesi\xc4\x99czna suma opad\xc3\xb3w styczniu wynosi 65\xc2\xa0mm oraz 78\xc2\xa0mm w lipcu. Wi\xc4\x99ksze opady wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w Ardenach, gdzie warto\xc5\x9bci opadowe wahaj\xc4\x85 si\xc4\x99 od 1200 do 1500\xc2\xa0mm rocznie. Zimy s\xc4\x85 \xc5\x82agodne lata ch\xc5\x82odne. Cech\xc4\x85 klimatu Belgii jest du\xc5\xbca wilgotno\xc5\x9b\xc4\x87 powietrza, cz\xc4\x99ste opady deszczu i du\xc5\xbcy poziom zachmurzenia.\n_START_SECTION_\nWody\n_START_PARAGRAPH_\nBelgia le\xc5\xbcy prawie w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci w zlewisku Morza P\xc3\xb3\xc5\x82nocnego, z wyj\xc4\x85tkiem gminy Momignies, kt\xc3\xb3ra le\xc5\xbcy w dorzeczu rzeki Oise, dop\xc5\x82ywu Sekwany uchodz\xc4\x85cej do kana\xc5\x82u La Manche. Kraj przecinaj\xc4\x85 trzy rzeki: Skalda (350\xc2\xa0km z czego 200\xc2\xa0km w Belgii), Moza (925\xc2\xa0km, 183\xc2\xa0km w Belgii) oraz IJzer (78\xc2\xa0km, 50\xc2\xa0km w Belgii). Inne znacz\xc4\x85ce rzeki to: Rupel, Zenne, Sambra, Lesse, Ourthe, Leie oraz Dijle. Kraj ten posiada niewiele naturalnych jezior i s\xc4\x85 one z regu\xc5\x82y niewielkie Najwi\xc4\x99ksze jeziora to Genval, B\xc3\xbctgenbach, Eau d\xe2\x80\x99Heure oraz Robertville._NEWLINE_Belgia posiada te\xc5\xbc du\xc5\xbc\xc4\x85 liczb\xc4\x99 sztucznych dr\xc3\xb3g wodnych i kana\xc5\x82\xc3\xb3w. S\xc4\x85 to mi\xc4\x99dzy innymi: kana\xc5\x82 Bruksela-Skalda, kana\xc5\x82 Bruksela-Charleroil, kana\xc5\x82 Centralny oraz kana\xc5\x82 Alberta.\n_START_SECTION_\nFlora\n_START_PARAGRAPH_\nNaturalna formacja ro\xc5\x9blinna w postaci las\xc3\xb3w li\xc5\x9bciastych zosta\xc5\x82a ca\xc5\x82kowicie wykarczowana, a jej miejsce zaj\xc4\x99\xc5\x82y pola uprawne i \xc5\x82\xc4\x85ki. Niewielka cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 naturalnych las\xc3\xb3w i puszcz zachowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w obszarze Arden\xc3\xb3w. Lasy Belgii stanowi\xc4\x85 21% powierzchni kraju. Trzy czwarte las\xc3\xb3w stanowi\xc4\x85 formacje li\xc5\x9bciaste, w kt\xc3\xb3rych rosn\xc4\x85 takie gatunki jak d\xc4\x85b, buk, grab i jesion. Na obszarach wy\xc5\xbcynnych wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 brzozy. Poza lasami wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wrzosowiska i torfowiska.\n_START_SECTION_\nFauna\n_START_PARAGRAPH_\nFauna w Belgii charakterystyczna jest dla obszar\xc3\xb3w Europy klimatu umiarkowanego. W nielicznych belgijskich lasach \xc5\xbcyj\xc4\x85 kuny i gronostaje, a z wyj\xc4\x85tkiem nich charakterystyczne dla las\xc3\xb3w w Europie gatunki takie jak jelenie i sarny, \xc5\x82osie, dziki, zaj\xc4\x85ce, je\xc5\xbce i wiele innych gatunk\xc3\xb3w. Z ptak\xc3\xb3w w Belgii wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 m.in. liczne \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85ce, ba\xc5\xbcanty czy soko\xc5\x82y w\xc4\x99drowne. Nad Morzem P\xc3\xb3\xc5\x82nocnym wyst\xc4\x99puje kilka gatunk\xc3\xb3w mew. W rzekach wyst\xc4\x99puje du\xc5\xbco ryb takich jak szczupak, karp, pstr\xc4\x85g albo w\xc4\x99gorz.\n_START_SECTION_\nEkologia\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnymi przyczynami zanieczyszczenia \xc5\x9brodowiska w Belgii s\xc4\x85 du\xc5\xbca g\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 zaludnienia oraz po\xc5\x82o\xc5\xbcenie w Zachodniej Europie. Wed\xc5\x82ug raportu z 2003 r. woda w belgijskich rzekach pod wzgl\xc4\x99dem czysto\xc5\x9bci zaj\xc4\x99\xc5\x82a ostatnie miejsce nie tylko w Europie, ale tak\xc5\xbce w gronie 122 kraj\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re bra\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w badaniach, plasuj\xc4\x85c si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy innymi za Indiami, Kuwejtem oraz Jordani\xc4\x85. \xc5\x9arodowisko cierpi na skutek urbanizacji, g\xc4\x99stej sieci komunikacyjnej oraz rozwini\xc4\x99tego przemys\xc5\x82u. Woda i powietrze przenosz\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce z oraz do kraj\xc3\xb3w s\xc4\x85siednich.'