b"\n_START_ARTICLE_\nBelgijska Wyprawa Antarktyczna\n_START_PARAGRAPH_\nBelgijska Wyprawa Antarktyczna tak\xc5\xbce Belgica \xe2\x80\x93 wyprawa naukowo-badawcza na Antarktyk\xc4\x99, trwaj\xc4\x85ca od 16 sierpnia 1897 roku do 5 listopada 1899. _NEWLINE_Nazwa ekspedycji pochodzi od belgijskiego statku badawczego Belgica, zakupionego w 1896 roku przez organizatora wyprawy \xe2\x80\x93 Adriena de Gerlache'a. _NEWLINE_Uznawana za prze\xc5\x82om w historii ekspedycji antarktycznych \xe2\x80\x93 dokonano w\xc3\xb3wczas pierwszego zimowania na Antarktydzie i zgromadzono wiedz\xc4\x99 kluczow\xc4\x85 dla dalszych bada\xc5\x84 antarktycznych w zakresie geologii, meteorologii, glacjologii i oceanografii.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1895 roku Sz\xc3\xb3sty Mi\xc4\x99dzynarodowy Kongres Geograficzny w Londynie przyj\xc4\x85\xc5\x82 rezolucj\xc4\x99 wzywaj\xc4\x85c\xc4\x85 do zbadania Antarktyki, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a najwa\xc5\xbcniejszym obszarem jeszcze niezbadanym. Na wezwanie jako pierwsza odpowiedzia\xc5\x82a Belgia. W 1895 roku plany ekspedycji przedstawi\xc5\x82 Belgijskiemu Towarzystwu Geograficznemu m\xc5\x82ody oficer marynarki belgijskiej Adrien de Gerlache de Gomery (1866\xe2\x80\x931934). Towarzystwo szybko je zaaprobowa\xc5\x82o i wkr\xc3\xb3tce rozpocz\xc4\x99to publiczn\xc4\x85 zbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 pieni\xc4\x99dzy na sfinansowanie wyprawy. Patronat nad ekspedycj\xc4\x85 obj\xc4\x85\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Albert a rz\xc4\x85d belgijski do\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 100 tys. frank\xc3\xb3w. _NEWLINE_W lipcu 1896 roku de Gerlache zakupi\xc5\x82 dawny norweski statek wielorybniczy Patria, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 przemianowany na Belgica.\n_START_SECTION_\nPrzebieg wyprawy\n_START_PARAGRAPH_\n16 sierpnia 1897 roku statek Belgica zosta\xc5\x82 zwodowany w porcie w Antwerpii i tydzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 z portu w Ostendzie. Zatrzymuj\xc4\x85c si\xc4\x99 po drodze w portach Funchal, Rio de Janeiro i Montevideo, dotar\xc5\x82a 1 grudnia 1897 roku do Punta Arenas, gdzie do wyprawy do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 Emil Racovi\xc5\xa3\xc4\x83. Nast\xc4\x99pnie Belgica uda\xc5\x82a si\xc4\x99 do Argentyny i 14 stycznia 1898 roku zacz\xc4\x99\xc5\x82a przepraw\xc4\x99 przez Cie\xc5\x9bnin\xc4\x99 Drake\xe2\x80\x99a. 22 stycznia zerwa\xc5\x82 si\xc4\x99 sztorm, norweski marynarz Wiencke zosta\xc5\x82 zmyty z pok\xc5\x82adu i uton\xc4\x85\xc5\x82. _NEWLINE_Belgica wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a na wody Hughes Bay i dalej na po\xc5\x82udnie, manewruj\xc4\x85c pomi\xc4\x99dzy licznymi wyspami Cie\xc5\x9bniny Gerlache\xe2\x80\x99a. Wyspy zosta\xc5\x82y zbadane i nazwane przez uczestnik\xc3\xb3w ekspedycji. De Gerlache i Danco przeprowadzili w\xc3\xb3wczas pierwsz\xc4\x85 wypraw\xc4\x99 badawcz\xc4\x85 saniami na Brabant Island. _NEWLINE_Wyprawa p\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a dalej na po\xc5\x82udnie przez Neumayer Channel, Cie\xc5\x9bnin\xc4\x99 Bismarcka i Lemaire Channel, statek przekroczy\xc5\x82 ko\xc5\x82o podbiegunowe po\xc5\x82udniowe 15 lutego 1898 roku. 16 lutego dostrze\xc5\xbcono Wysp\xc4\x99 Adelajdy i nied\xc5\x82ugo p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Wysp\xc4\x99 Aleksandra. Po p\xc3\xb3\xc5\x82rocznym rejsie 2 marca 1898 roku Belgica zosta\xc5\x82a unieruchomiona w krze lodowej na Morzu Bellingshausena. Uczestnicy wyprawy zostali uwi\xc4\x99zieni i zmuszeni do sp\xc4\x99dzenia zimy w bardzo niesprzyjaj\xc4\x85cych warunkach. Na zewn\xc4\x85trz temperatura dochodzi\xc5\x82a do -37 \xc2\xb0C i wia\xc5\x82y bardzo silne i dokuczliwe wiatry. Statek zosta\xc5\x82 przystosowany do zimowania a na lodzie rozstawiono ob\xc3\xb3z. Zacz\xc4\x99to prowadzi\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc badania z zakresu meteorologii, oceanografii, biologii i magnetyzmu. Kra z uwi\xc4\x99zionym statkiem dryfowa\xc5\x82a na zach\xc3\xb3d wzd\xc5\x82u\xc5\xbc 70\xc2\xb0 r\xc3\xb3wnole\xc5\xbcnika. Prawie wszyscy cz\xc5\x82onkowie wyprawy zacz\xc4\x99li cierpie\xc4\x87 na szkorbut. Cook nie zdradza\xc5\x82 objaw\xc3\xb3w, stosuj\xc4\x85c diet\xc4\x99 z mi\xc4\x99sa fok i pingwin\xc3\xb3w. Jednego z norweskich marynarzy dopad\xc5\x82a mania prze\xc5\x9bladowcza. Podczas zimowania, 5 czerwca 1898 roku zmar\xc5\x82 chory na serce Emile Danco. Pomimo licznych pr\xc3\xb3b prze\xc5\x82amania lodu, ostateczne uwolnienie statku nast\xc4\x85pi\xc5\x82o dopiero 14 marca 1899 roku. _NEWLINE_28 marca 1899 roku statek dop\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 do Punta Arenas, a 5 listopada 1899 zawin\xc4\x85\xc5\x82 do portu w Antwerpii.\n_START_SECTION_\nZnaczenie wyprawy\n_START_PARAGRAPH_\nBelgijsk\xc4\x85 wypraw\xc4\x99 uznaje si\xc4\x99 za jeden z kamieni milowych w historii ekspedycji antarktycznych. Po raz pierwszy udowodniono bowiem, \xc5\xbce cz\xc5\x82owiek mo\xc5\xbce przetrwa\xc4\x87 antarktyczn\xc4\x85 zim\xc4\x99 wraz z towarzysz\xc4\x85c\xc4\x85 jej noc\xc4\x85 polarn\xc4\x85. Ponadto dzi\xc4\x99ki przeprowadzonym ca\xc5\x82orocznym obserwacjom, zebranym pr\xc3\xb3bkom geologicznym i zbiorom flory i fauny, mapom i fotografiom, zgromadzono szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ow\xc4\x85 wiedz\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a prze\xc5\x82omowa dla dalszych bada\xc5\x84 antarktycznych. Zgromadzone materia\xc5\x82y, wydane w 10-tomowym dziele Ekspedition Antarctique Belge \xe2\x80\x93 Resultatus Voyage du s/y Belgica en 1897-1898-1899 sous le Commandant A. de Gerlache de Gomery, sta\xc5\x82y si\xc4\x99 podwalin\xc4\x85 nowoczesnych bada\xc5\x84 geologicznych, meteorologicznych, glacjologicznych i oceanograficznych region\xc3\xb3w polarnych."