b'\n_START_ARTICLE_\nPi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna\n_START_SECTION_\nNazwa miasta\n_START_PARAGRAPH_\nIstniej\xc4\x85 dwie teorie pochodzenia nazwy miasta. Jedna z nich nawi\xc4\x85zuje do jego charakteru z XII wieku, bowiem zamieszkiwali ja g\xc5\x82\xc3\xb3wnie pilarze, dostarczaj\xc4\x85cy drewno surowe. Druga wskazuje, \xc5\xbce nazwa zosta\xc5\x82a przej\xc4\x99ta od rzeki, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 wcze\xc5\x9bniej ju\xc5\xbc zwano Pi\xc5\x82aw\xc4\x85. Pierwotna nazwa niemiecka, Peilau, jest tak\xc5\xbce fonetyczn\xc4\x85 adaptacj\xc4\x85 starszej nazwy s\xc5\x82owia\xc5\x84skiej.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nPi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest w po\xc5\x82udniowej Polsce, we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Kotliny Dzier\xc5\xbconiowskiej na styku ze Wzg\xc3\xb3rzami Niemcza\xc5\x84skimi. Przep\xc5\x82ywa przez ni\xc4\x85 rzeka Pi\xc5\x82awa, a tak\xc5\xbce \xc5\x9al\xc4\x99za i Piekielny Potok._NEWLINE_S\xc4\x85siednie gminy: Dzier\xc5\xbconi\xc3\xb3w, Niemcza (w powiecie dzier\xc5\xbconiowskim) oraz gminy: Stoszowice, Z\xc4\x85bkowice \xc5\x9al\xc4\x85skie (w powiecie z\xc4\x85bkowickim).\n_START_SECTION_\nRze\xc5\xbaba terenu\n_START_PARAGRAPH_\nW obr\xc4\x99bie gminy przebiegaj\xc4\x85 dwa pasma g\xc3\xb3rskie: Wzg\xc3\xb3rza Bielawskie oraz Wzg\xc3\xb3rza Gilowskie. Wschodnie wzniesienia nale\xc5\xbc\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do Wzg\xc3\xb3rz Gumi\xc5\x84skich. Miasto po\xc5\x82o\xc5\xbcone jest zatem na terenach wy\xc5\xbcynnych. Zachodnia granica gminy przechodzi u podn\xc3\xb3\xc5\xbca Rybiej G\xc3\xb3ry (411 m n.p.m., obecnie znajduje si\xc4\x99 tam kopalnia Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna). Na po\xc5\x82udnie od miasta wznosi si\xc4\x99 Kluczowska G\xc3\xb3ra (432 m n.p.m.), z zachodnio-p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego zbocza kt\xc3\xb3rej wyp\xc5\x82ywa Pi\xc5\x82awa, g\xc5\x82\xc3\xb3wna rzeka powiatu dzier\xc5\xbconiowskiego. Pomi\xc4\x99dzy Pi\xc5\x82aw\xc4\x85 G\xc3\xb3rn\xc4\x85 a Przerzeczynem-Zdr\xc3\xb3j, przy wschodniej granicy, znajduje si\xc4\x99 Grzybowiec (364 m n.p.m.). Najwy\xc5\xbcszym punktem znajduj\xc4\x85cym si\xc4\x99 na terenie gminy jest szczyt tzw. ma\xc5\x82ego lasku (376 m n.p.m.).\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug klasyfikacji Wincentego Oko\xc5\x82owicza Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna le\xc5\xbcy w strefie klimatu umiarkowanego ciep\xc5\x82ego przej\xc5\x9bciowego. Wed\xc5\x82ug uaktualnionej klasyfikacji K\xc3\xb6ppena-Geigera Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna le\xc5\xbcy w strefie Cfb \xe2\x80\x93 klimatu morskiego zachodnich wybrze\xc5\xbcy. Klimat ten cechuje obok ciep\xc5\x82ego i d\xc5\x82ugiego lata wyra\xc5\xbanie \xc5\x82agodniejsza zima._NEWLINE_\xc5\x9arednia roczna temperatura spada tu nieco poni\xc5\xbcej 8\xc2\xa0\xc2\xb0C. Okres wegetacyjny zaczyna si\xc4\x99 dopiero w pierwszej dekadzie kwietnia i trwa 31\xe2\x80\x9332 tygodnie. Region ten ma najwi\xc4\x99cej opad\xc3\xb3w (powy\xc5\xbcej 700, a nawet 800\xc2\xa0mm) i przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 w nim wiatry p\xc3\xb3\xc5\x82nocno\xe2\x80\x93zachodnie i po\xc5\x82udniowo\xe2\x80\x93zachodnie.\n_START_SECTION_\nSurowce\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie gminy Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna stwierdzono wyst\xc4\x99powania udokumentowanych z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc surowc\xc3\xb3w mineralnych kamieni drogowych i budowlanych. Nale\xc5\xbc\xc4\x85 do nich z\xc5\x82o\xc5\xbca granodiorytu (sjenity, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Ko\xc5\x9bmin) oraz amfibolity._NEWLINE_Ponadto na obszarze gminy w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci eksploatowane by\xc5\x82y z\xc5\x82o\xc5\xbca gnejsu na obszarze Wzg\xc3\xb3rz Gumi\xc5\x84skich oraz piask\xc3\xb3w i \xc5\xbcwir\xc3\xb3w na po\xc5\x82udnie od Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej.\n_START_SECTION_\nGleby\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 grunt\xc3\xb3w ornych w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej po\xc5\x82o\xc5\xbconych jest na bardzo dobrych glebach klasy I, II, III (69,6%). Najwi\xc4\x99ksze kompleksy u\xc5\xbcytk\xc3\xb3w rolnych znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w granicach jednostek strukturalnych Centrum i Ko\xc5\x9bmina.\n_START_SECTION_\nZasoby wodne\n_START_PARAGRAPH_\nSie\xc4\x87 hydrologiczna jest typowa dla teren\xc3\xb3w g\xc3\xb3rskich i podg\xc3\xb3rskich, przy czym lewobrze\xc5\xbcna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dorzecza Pi\xc5\x82awy jest bardziej rozwini\xc4\x99ta, co wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z przebiegiem pasma G\xc3\xb3r Sowich. Charakterystyczne s\xc4\x85 wiosenne wezbrania zwi\xc4\x85zane z topnieniem \xc5\x9bnieg\xc3\xb3w. Na terenie gminy brak jest wi\xc4\x99kszych zbiornik\xc3\xb3w wodnych.\n_START_SECTION_\nLasy\n_START_PARAGRAPH_\nTereny wok\xc3\xb3\xc5\x82 Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej s\xc4\x85 do\xc5\x9b\xc4\x87 mocno zalesione, ale w samej gminie lasy zajmuj\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 zaledwie 62,5 ha. Najwi\xc4\x99ksze skupiska las\xc3\xb3w na tym obszarze znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na Wzg\xc3\xb3rzach Gumi\xc5\x84skich. Dominuj\xc4\x85 drzewostany mieszane, natomiast gatunkiem najbardziej rozpowszechnionym jest d\xc4\x85b. Prawie 97% og\xc3\xb3lnej powierzchni las\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 w r\xc4\x99kach Las\xc3\xb3w Pa\xc5\x84stwowych (Nadle\xc5\x9bnictwo \xc5\x9awidnica).\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tki osady Pi\xc5\x82awa datuje si\xc4\x99 na I po\xc5\x82ow\xc4\x99 XII w. W dokumencie \xc5\x82aci\xc5\x84skim z 1189 widnia\xc5\x82a ona jako Pilava Superius. By\xc5\x82a typow\xc4\x85 osad\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcebn\xc4\x85, zwi\xc4\x85zan\xc4\x85 z najwi\xc4\x99kszym w\xc3\xb3wczas w tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9al\xc4\x85ska grodem Niemcza._NEWLINE_W XII i XIII w. los Pi\xc5\x82awy by\xc5\x82 szczeg\xc3\xb3lny. Sta\xc5\x82a si\xc4\x99 ona miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 graniczn\xc4\x85 trzech piastowskich ksi\xc4\x99stw: \xc5\x9bwidnickiego, zi\xc4\x99bickiego i brzeskiego. W XII-XIV w. Pi\xc5\x82awa, jak i ca\xc5\x82y \xc5\x9al\xc4\x85sk, sta\xc5\x82a si\xc4\x99 terenem intensywnej akcji osadniczej ludno\xc5\x9bci niemieckoj\xc4\x99zycznej, a w XV w. by\xc5\x82a miejscem pobytu husyt\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy opanowali ca\xc5\x82y region i ustanowili Niemcz\xc4\x99 swoj\xc4\x85 lokaln\xc4\x85 siedzib\xc4\x85._NEWLINE_Wieki XVII i XVIII zaznaczy\xc5\x82y si\xc4\x99 licznymi walkami prowadzonymi na tych terenach przez wojska pruskie, austriackie, a tak\xc5\xbce francuskie (Napoleona Bonaparte)._NEWLINE_W 1740, w warunkach wprowadzonej przez Fryderyka II Wielkiego tolerancji religijnej, obok istniej\xc4\x85cej od \xc5\x9bredniowiecza wsi Oberpeilau za\xc5\x82o\xc5\xbcona zosta\xc5\x82a przez w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela miejscowych d\xc3\xb3br, Ernsta Juliusa von Seydlitz, osada braci morawskich Gnadenfrei._NEWLINE_16 sierpnia 1762 mia\xc5\x82a tutaj miejsce bitwa pod Dzier\xc5\xbconiowem. By\xc5\x82o to jedno z ostatnich star\xc4\x87 wojny siedmioletniej._NEWLINE_Osada w XIX w. sta\xc5\x82a si\xc4\x99 miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 robotnicz\xc4\x85 w zwi\xc4\x85zku z szybkim rozwojem przemys\xc5\x82u w\xc5\x82\xc3\xb3kienniczego oraz wydobyciem i obr\xc3\xb3bk\xc4\x85 kamienia na tych terenach. W pa\xc5\xbadzierniku 1858 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 otrzyma\xc5\x82a po\xc5\x82\xc4\x85czenia kolejowe, a w 1860 zbudowano tu dworzec. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w XIX wieku zbudowano sieci gazow\xc4\x85 oraz elektryczn\xc4\x85. Pi\xc5\x82awa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 atrakcyjna ze wzgl\xc4\x99du na walory krajoznawcze i uznanie warto\xc5\x9bci w\xc3\xb3d leczniczych w pobliskim Przerzeczynie-Zdroju._NEWLINE_17 maja 1879 mia\xc5\x82o miejsce niecodzienne wydarzenie. Spad\xc5\x82 bowiem tutaj meteoryt, nazwany Gnadenfrei._NEWLINE_1 pa\xc5\xbadziernika 1928 wsie Oberpeilau, Gnadenfrei i Obermittelpeilau zosta\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone w jedn\xc4\x85 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 pod nazw\xc4\x85 Gnadenfrei. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie tu w styczniu 1944] rozpocz\xc4\x99to tajn\xc4\x85 produkcj\xc4\x99 silnik\xc3\xb3w elektrycznych dla torped Neger._NEWLINE_W 1945 wie\xc5\x9b zosta\xc5\x82a w\xc5\x82\xc4\x85czona do Polski. Pierwszymi polskimi mieszka\xc5\x84cami stali si\xc4\x99 wi\xc4\x99\xc5\xbaniowie powracaj\xc4\x85cy z rob\xc3\xb3t w Niemczech. Pocz\xc4\x85tkowo status miejscowo\xc5\x9bci by\xc5\x82 niejasny; teren jej zosta\xc5\x82 podzielony. Zachodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zajmowa\xc5\x82 od 8 maja 1945 garnizon wojsk radzieckich. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wschodni\xc4\x85 nazwano Jerzch\xc3\xb3w, potem Zag\xc3\xb3rze. W 1947 przywr\xc3\xb3cona zosta\xc5\x82a \xc5\x9bredniowieczna nazwa Pi\xc5\x82awa. Zosta\xc5\x82a ona podzielona na dwie gminy: Pi\xc5\x82aw\xc4\x99 Doln\xc4\x85 i Pi\xc5\x82aw\xc4\x99 G\xc3\xb3rn\xc4\x85. _NEWLINE_W latach 1945\xe2\x80\x931954 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a siedzib\xc4\x85 wiejskiej gminy Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna. Rozbudowano w\xc3\xb3wczas i unowocze\xc5\x9bniono zak\xc5\x82ady przemys\xc5\x82owe, powsta\xc5\x82y nowe osiedla. W 1953 powsta\xc5\x82 Klub Sportowy Pi\xc5\x82awianka, a w 1957 utworzono parafi\xc4\x99 \xc5\x9bw. Marcina._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1954 Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna, wraz z wsiami Ko\xc5\x9bminem, Kalinowem i Kopanic\xc4\x85, wesz\xc5\x82a w sk\xc5\x82ad nowo utworzonej gromady Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna, kt\xc3\xb3rej zosta\xc5\x82a siedzib\xc4\x85. 1 stycznia 1956 gromadzie Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna nadano status osiedla, co oznaczy\xc5\x82o \xc5\xbce wszystkie cztery wsie sta\xc5\x82y si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bciami tej skonsolidowanej jednostki, a wi\xc4\x99c w praktyce zosta\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone w jeden organizm o nazwie Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna. 18 lipca 1962 osiedle Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna otrzyma\xc5\x82o status miasta._NEWLINE_1 wrze\xc5\x9bnia 1969 otwarto szko\xc5\x82\xc4\x99 podstawow\xc4\x85, a 19 listopada 1976 Miejski O\xc5\x9brodek Kultury._NEWLINE_W latach 1975\xe2\x80\x931998 miasto administracyjnie nale\xc5\xbca\xc5\x82o do wojew\xc3\xb3dztwa wa\xc5\x82brzyskiego.\n_START_SECTION_\nLudno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug danych z 31.12.2015 Pi\xc5\x82aw\xc4\x99 G\xc3\xb3rn\xc4\x85 zamieszkuje 6633 os\xc3\xb3b. Liczba ta z roku na rok maleje, ro\xc5\x9bnie za\xc5\x9b warto\xc5\x9b\xc4\x87 wska\xc5\xbanika feminizacji. 31 grudnia 2011 wynosi\xc5\x82 on 108,7.  Wska\xc5\xbanik ludno\xc5\x9bci w wieku nieprodukcyjnym na 100 os\xc3\xb3b w wieku produkcyjnym osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 poziom 53,8. Ludno\xc5\x9b\xc4\x87 Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej stanowi oko\xc5\x82o 6,4% ludno\xc5\x9bci powiatu. Du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w faktycznie mieszka poza gmin\xc4\x85, pracuj\xc4\x85c lub studiuj\xc4\x85c g\xc5\x82\xc3\xb3wnie we Wroc\xc5\x82awiu, Wa\xc5\x82brzychu czy poza granicami kraju.\n_START_SECTION_\nRozw\xc3\xb3j demograficzny miasta\n_START_PARAGRAPH_\nAnalizuj\xc4\x85c okres 1995\xe2\x80\x932012 wyra\xc5\xbanie widoczny jest spadek liczby ludno\xc5\x9bci miasta, szczeg\xc3\xb3lnie zauwa\xc5\xbcalny w latach 1995\xe2\x80\x932002. Mo\xc5\xbcna zaobserwowa\xc4\x87 ujemny przyrost naturalny oraz ujemne saldo migracji. W 2012 przyrost liczby ludno\xc5\x9bci w mie\xc5\x9bcie wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 -4,0\xe2\x80\xb0._NEWLINE_\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0Liczba mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w w latach 1995\xe2\x80\x932014 (dane na 31 grudnia)_NEWLINE_\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc2\xa0\xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82o: GUS_NEWLINE_Piramida wieku mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej w 2014 roku.\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82 administracyjny\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82ad Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej wchodz\xc4\x85 Kalin\xc3\xb3w, Ko\xc5\x9bmin i Kopanica. Te trzy dzielnice s\xc4\x85 integralnymi cz\xc4\x99\xc5\x9bciami miasta. Pozosta\xc5\x82y teren nie nale\xc5\xbcy do \xc5\xbcadnej dzielnicy, potocznie okre\xc5\x9blany jest mianem Centrum.\n_START_SECTION_\nZabudowa\n_START_PARAGRAPH_\nPi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna posiada czytelny uk\xc5\x82ad wsi dwurz\xc4\x99dowej, wzbogacony w XVIII wieku o czworok\xc4\x85tny rynek. Centraln\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 miasta stanowi kompleks budowlany o nazwie Osiedle Braci Morawskich, po\xc5\x82o\xc5\xbcony mi\xc4\x99dzy ulicami: Fabryczn\xc4\x85 i Kasztanow\xc4\x85. Na osi rynku, na wzg\xc3\xb3rzu, usytuowano du\xc5\xbcy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 pa\xc5\x82acowo-parkowy. Jest to obecnie reprezentacyjny pa\xc5\x82ac fabrykancki o eklektycznej, bardzo urozmaiconej bryle, otoczony parkiem._NEWLINE_W dolnej, starszej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta (dawna wie\xc5\x9b), znajduje si\xc4\x99 romantyczny pa\xc5\x82ac otoczony rozleg\xc5\x82ym parkiem z towarzysz\xc4\x85cym folwarkiem. W tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci usytuowany jest ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 parafialny o \xc5\x9bredniowiecznej genezie, wielokrotnie przebudowywany, a rozbudowany w okresie powojennym._NEWLINE_Zabudowa cz\xc4\x99\xc5\x9bci starszej, wzd\xc5\x82u\xc5\xbc ulicy H. Sienkiewicza, jest typu zagrodowego, o uk\xc5\x82adzie przewa\xc5\xbcnie czworok\xc4\x85tnym. Zabudowa cz\xc4\x99\xc5\x9bci po\xc5\x82udniowo-wschodniej, ukszta\xc5\x82towanej ju\xc5\xbc w XVIII i XIX wieku, to budynki jedno- i dwukondygnacyjne, wolno stoj\xc4\x85ce, nakryte ceramicznymi dachami dwuspadowymi o charakterze miejskim._NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 miasta w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 teren\xc3\xb3w zabudowanych znajduje si\xc4\x99 po lewej stronie rzeki Pi\xc5\x82awy.\n_START_SECTION_\nBud\xc5\xbcet miasta\n_START_PARAGRAPH_\nDochody bud\xc5\xbcetu gminy w 2011 wynios\xc5\x82y ok. 16,8 mln z\xc5\x82, co da\xc5\x82o 2476 z\xc5\x82 na ka\xc5\xbcdego mieszka\xc5\x84ca. Je\xc5\xbceli chodzi o wydatki, to najwi\xc4\x99cej funduszy poch\xc5\x82aniaj\xc4\x85 o\xc5\x9bwiata i wychowanie, pomoc spo\xc5\x82eczna, transport i \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87 oraz administracja publiczna.\n_START_SECTION_\nRynek pracy\n_START_PARAGRAPH_\nW odniesieniu do zatrudnienia wida\xc4\x87, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno w ca\xc5\x82ym powiecie dzier\xc5\xbconiowskim, jak i w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej, dominuje zatrudnienie w przemy\xc5\x9ble i budownictwie oraz w us\xc5\x82ugach. Istotnym jednak problemem jest bezrobocie. Liczba bezrobotnych w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej w 2011 wynios\xc5\x82a ponad pi\xc4\x99\xc4\x87set os\xc3\xb3b. Stopa bezrobocia jednak sukcesywnie spada od 2005 i utrzymuje si\xc4\x99 na poziomie 11,4%.\n_START_SECTION_\nRolnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nPowierzchni\xc4\x99 Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej mierze stanowi\xc4\x85 u\xc5\xbcytki rolne._NEWLINE_Na terenie gminy w 2005 roku zarejestrowanych by\xc5\x82o 125 gospodarstw rolnych. S\xc4\x85 to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dzia\xc5\x82ki rolne i gospodarstwa rolne nieprzekraczaj\xc4\x85ce powierzchni 5 ha._NEWLINE_Produkcja ro\xc5\x9blinna w gminie opiera si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na uprawie zb\xc3\xb3\xc5\xbc, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych dominuje pszenica. Miejski charakter gminy, odchodzenie od produkcji zwierz\xc4\x99cej, zapotrzebowanie ziemi na cele nierolnicze wymusi\xc5\x82y zmian\xc4\x99 struktury u\xc5\xbcytkowania grunt\xc3\xb3w w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej. _NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie lat 1996\xe2\x80\x932007 spadek powierzchni u\xc5\xbcytk\xc3\xb3w zielonych w gminie wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 31%. Szczeg\xc3\xb3lnie dotyczy\xc5\x82 on powierzchni \xc5\x82\xc4\x85k.\n_START_SECTION_\nPrzemys\xc5\x82 i us\xc5\x82ugi\n_START_PARAGRAPH_\nO rozwoju Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej zadecydowa\xc5\x82y produkcja odzie\xc5\xbcy oraz tradycje wydobycia i przerobu kamienia, si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce roku 1740. Zarejestrowanych jest w niej ponad sze\xc5\x9b\xc4\x87set podmiot\xc3\xb3w gospodarczych, z czego 97% dzia\xc5\x82a w sektorze prywatnym. W strukturze gospodarki lokalnej przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 podmioty nieb\xc4\x99d\xc4\x85ce podmiotami prawa handlowego i dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce na podstawie wpisu do rejestru dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci gospodarczej. Przedsi\xc4\x99biorstwa te nale\xc5\xbc\xc4\x85 do grupy tak zwanych \xc5\x9brednich i ma\xc5\x82ych przedsi\xc4\x99biorstw._NEWLINE_Najwi\xc4\x99cej lokalnych przedsi\xc4\x99biorstw zajmuje si\xc4\x99 tzw. przetw\xc3\xb3rstwem przemys\xc5\x82owym. Poza tym w gminie popularne s\xc4\x85 takie bran\xc5\xbce, jak: handel, naprawa pojazd\xc3\xb3w samochodowych, budownictwo, transport, gospodarka magazynowa oraz obs\xc5\x82uga nieruchomo\xc5\x9bci i firm._NEWLINE_Gospodarka lokalna Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej zdominowana jest przez podmioty dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce w przemy\xc5\x9ble, z czego wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 w bran\xc5\xbcy kamieniarskiej, dzi\xc4\x99ki bogatym z\xc5\x82o\xc5\xbcom kamienia. Na bazie wielopokoleniowych do\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84 funkcjonuje tu ponad 100 ma\xc5\x82ych i du\xc5\xbcych zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w kamieniarskich. Miasto nale\xc5\xbcy bowiem do najwi\xc4\x99kszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w przemys\xc5\x82u kamieniarskiego w Polsce._NEWLINE_Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna zawdzi\xc4\x99cza rozw\xc3\xb3j tej ga\xc5\x82\xc4\x99zi przemys\xc5\x82u braciom morawskim, kt\xc3\xb3rzy osiedlili si\xc4\x99 na jej terenie w XVIII wieku. Obecnie na obszarze gminy znajduje si\xc4\x99 kopalnia Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna, zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 eksploatacj\xc4\x85 amfibolitu i migmatytu.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nZe wzgl\xc4\x99du na swoje po\xc5\x82o\xc5\xbcenie, miasto jest bardzo atrakcyjne krajoznawczo i turystycznie. Urozmaicona rze\xc5\xbaba terenu i bliskie s\xc4\x85siedztwo G\xc3\xb3r Sowich mog\xc4\x85 stanowi\xc4\x87 atrakcj\xc4\x99 turystyczn\xc4\x85 dla mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Wroc\xc5\x82awia i Dolnego \xc5\x9al\xc4\x85ska jako baza wypadowa. Jednak baza noclegowa w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej jest s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99ta.\n_START_SECTION_\nSzlaki turystyczne\n_START_PARAGRAPH_\nZi\xc4\x99bice \xe2\x80\x93 Lipa - Jas\xc5\x82\xc3\xb3wek - Krzelk\xc3\xb3w - Zameczny Potok - Ciep\xc5\x82owody - Kawia G\xc3\xb3ra (\xc5\x81ysica) - Ruszkowice - Ostra G\xc3\xb3ra - Podlesie - Przerzeczyn-Zdr\xc3\xb3j - Grzybowiec - Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna - Pi\xc5\x82awa Dolna_NEWLINE_ Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna - Ligota Ma\xc5\x82a - Przerzeczyn-Zdr\xc3\xb3j - Podlesie - Ruszkowice - Prze\xc5\x82\xc4\x99cz nad Blotnic\xc4\x85_NEWLINE_Wyznaczony zosta\xc5\x82 szlak rowerowy o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci ok. 6 km. Przebiega on przez miejsca zabytkowe i inne interesuj\xc4\x85ce obiekty, takie jak: kamienio\xc5\x82omy, Pa\xc5\x82ac Oberhoff czy wzg\xc3\xb3rze widokowe na Grzybowcu.\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez Pi\xc5\x82aw\xc4\x99 G\xc3\xb3rn\xc4\x85 nie przebiega \xc5\xbcadna droga krajowa. Przez miasto przechodzi odcinek drogi wojew\xc3\xb3dzkiej 382, maj\xc4\x85cy d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 3,3 km. Prowadzi on ze Strzegomia w kierunku granicy pa\xc5\x84stwa w Go\xc5\x9bcicach. Przebiega tu tak\xc5\xbce droga powiatowa o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 6,5 km \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ca Jod\xc5\x82ownik i Ciep\xc5\x82owody._NEWLINE_Mieszka\xc5\x84cy gminy mog\xc4\x85 korzysta\xc4\x87 z kilku rodzaj\xc3\xb3w komunikacji zbiorowej: komunikacji miejskiej, komunikacji mi\xc4\x99dzymiastowej oraz kolei. Miasto ma po\xc5\x82\xc4\x85czenia kolejowe m.in. z Legnic\xc4\x85, Dzier\xc5\xbconiowem, \xc5\x9awidnic\xc4\x85, Z\xc4\x85bkowicami \xc5\x9al\xc4\x85skimi i K\xc5\x82odzkiem. Przebiegaj\xc4\x85 przez nie linie kolejowe: nr 137 i nr 310._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug stanu na luty 2018 r. miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 jest obj\xc4\x99ta sieci\xc4\x85 publicznej komunikacji autobusowej funkcjonuj\xc4\x85cej na obszarze powiatu dzier\xc5\xbconiowskiego, organizowanej przez Zarz\xc4\x85d Komunikacji Miejskiej w Bielawie.\n_START_SECTION_\nO\xc5\x9bwiata i nauka\n_START_PARAGRAPH_\nZadania z zakresu edukacji w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej realizuj\xc4\x85: przedszkole, szko\xc5\x82a podstawowa oraz gimnazjum. W Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 tak\xc5\xbce Specjalny O\xc5\x9brodek Szkolno-Wychowawczy, kt\xc3\xb3ry prowadzi nauczanie specjalne, oraz dom dziecka. W mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a tak\xc5\xbce Miejska Biblioteka Publiczna. Og\xc3\xb3lna liczba os\xc3\xb3b w wieku do 15 lat wynosi\xc5\x82a w 2011 1060 os\xc3\xb3b (15,6% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta).\n_START_SECTION_\nS\xc5\x82u\xc5\xbcba zdrowia\n_START_PARAGRAPH_\nZakres oferowanych dost\xc4\x99pnych us\xc5\x82ug z zakresu ochrony zdrowia w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej prezentuje si\xc4\x99 raczej skromnie. Na terenie miasta dzia\xc5\x82a przychodnia rodzinna oraz dwie apteki, a trzech lekarzy prowadzi indywidualne praktyki stomatologiczne. Struktura plac\xc3\xb3wek s\xc5\x82u\xc5\xbcb zdrowia jest niewystarczaj\xc4\x85ca przede wszystkim w zakresie dost\xc4\x99pu do specjalist\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nHistoria Pi\xc5\x82awianki\n_START_PARAGRAPH_\nPo II wojnie \xc5\x9bwiatowej w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej zacz\xc4\x99\xc5\x82a osiedla\xc4\x87 si\xc4\x99 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 powracaj\xc4\x85ca m.in. z niemieckich oboz\xc3\xb3w koncentracyjnych. W\xc5\x9br\xc3\xb3d nich byli \xc5\xbbydzi, kt\xc3\xb3rzy we wsi za\xc5\x82o\xc5\xbcyli \xc5\xbbydowski Klub Sportowy. Nie by\xc5\x82 to zesp\xc3\xb3\xc5\x82 nigdzie zrzeszony, a swoje mecze rozgrywa\xc5\x82 z reprezentacjami s\xc4\x85siednich miejscowo\xc5\x9bci. Dopiero w 1949 Polacy za\xc5\x82o\xc5\xbcyli sw\xc3\xb3j Klub Zak\xc5\x82adowy W\xc5\x82\xc3\xb3kniarz, kt\xc3\xb3ry dzia\xc5\x82a\xc5\x82 przy fabryce jedwabniczej. By\xc5\x82 to ju\xc5\xbc zesp\xc3\xb3\xc5\x82 zarejestrowany i zadebiutowa\xc5\x82 w klasie C podokr\xc4\x99gu \xc5\x9bwidnickiego._NEWLINE_W 1953, po po\xc5\x82\xc4\x85czeniu klubu W\xc5\x82\xc3\xb3kniarz z innym lokalnym zespo\xc5\x82em, powsta\xc5\x82 Klub Sportowy Pi\xc5\x82awianka. Szybko ranga tej dru\xc5\xbcyny wzrasta\xc5\x82a, do 1959 rozbudowano jej zaplecze materialne. W tym czasie Pi\xc5\x82awianka awansowa\xc5\x82a ju\xc5\xbc do klasy A, powsta\xc5\x82a te\xc5\xbc w 1958 dru\xc5\xbcyna junior\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1962 Pi\xc5\x82awa G\xc3\xb3rna uzyska\xc5\x82a prawa miejskie, co podnios\xc5\x82o jeszcze rang\xc4\x99 klubu. W latach 70. sukcesy w klasie A odnosi\xc5\x82a nie tylko dru\xc5\xbcyna senior\xc3\xb3w, ale i junior\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy w 1979 zdobyli sam szczyt. 21 pa\xc5\xbadziernika 1979 stadionowi miejskiemu w Pi\xc5\x82awie G\xc3\xb3rnej nadano imi\xc4\x99 Juliana Jungera, zas\xc5\x82u\xc5\xbconego nauczyciela i dzia\xc5\x82acza spo\xc5\x82ecznego w pierwszych latach po wojnie._NEWLINE_W latach 1985\xe2\x80\x931987 rozbudowywano zaplecze materialne klubu, dzi\xc4\x99ki czemu powsta\xc5\x82y: pawilon sportowy, hotel, kawiarnia klubowa, sekretariat, budynek gospodarczy, boczne boisko do gry dla junior\xc3\xb3w, p\xc5\x82yta treningowa i boisko g\xc5\x82\xc3\xb3wne. W latach 1988-1996 Pi\xc5\x82awianka gra\xc5\x82a w lidze mi\xc4\x99dzywojew\xc3\xb3dzkiej. 22 maja 1988 zosta\xc5\x82 rozegrany mecz z reszt\xc4\x85 \xc5\x9bwiata, na kt\xc3\xb3ry przyby\xc5\x82 do Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej sam Kazimierz G\xc3\xb3rski._NEWLINE_Po przemianach spo\xc5\x82eczno-gospodarczych w Polsce klub zacz\xc4\x85\xc5\x82 upada\xc4\x87 finansowo, gdy\xc5\xbc wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 jego g\xc5\x82\xc3\xb3wny sponsor. Pi\xc5\x82karze musieli podejmowa\xc4\x87 inne prace, gdy\xc5\xbc przestano wyp\xc5\x82aca\xc4\x87 im z klubu pensje. To mocno rzutowa\xc5\x82o na sk\xc5\x82ad dru\xc5\xbcyny._NEWLINE_Sytuacja finansowa klubu zmieni\xc5\x82a si\xc4\x99 dopiero w XXI wieku.\n_START_SECTION_\nReligia\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Pi\xc5\x82awy G\xc3\xb3rnej, bo a\xc5\xbc 88,6%, stanowi\xc4\x85 rzymscy katolicy. Skupiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 oni wok\xc3\xb3\xc5\x82 parafii \xc5\x9bw. Marcina, kt\xc3\xb3ra opr\xc3\xb3cz ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a posiada kaplic\xc4\x99 mszaln\xc4\x85 NMP R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84cowej w Ko\xc5\x9bminie._NEWLINE_Pozostali mieszka\xc5\x84cy miasta to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie \xc5\x9awiadkowie Jehowy, wyznawcy Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a zielono\xc5\x9bwi\xc4\x85tkowego oraz niewierz\xc4\x85cy.'