b'\n_START_ARTICLE_\nBMD-3\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1978 roku wprowadzono do Afganistanu wojska radzieckie. Armia Radziecka eksploatowa\xc5\x82a w tym okresie dwa typy bojowych woz\xc3\xb3w piechoty: BMP-1 i BMD-1. G\xc5\x82\xc3\xb3wne uzbrojenia woz\xc3\xb3w BMP-1 i BMD-1, armata 73 mm 2A28 Grom okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 uzbrojeniem o niewielkim zasi\xc4\x99gu skutecznym. Dodatkowo niski k\xc4\x85t podniesienia armaty 2A28 uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82 zwalczanie wysoko po\xc5\x82o\xc5\xbconych (np. na zboczach g\xc3\xb3r, w oknach) cel\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1981 roku w Afganistanie znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 jednostki wyposa\xc5\xbcone w bojowe wozy piechoty BMP-2. Jego g\xc5\x82\xc3\xb3wne uzbrojenie \xe2\x80\x93 30 mm dzia\xc5\x82ko 2A42  okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 znacznie skuteczniejsze od armaty 2A28. Dlatego dow\xc3\xb3dztwo radzieckich wojsk powietrznodesantowych podj\xc4\x99\xc5\x82o decyzj\xc4\x99 o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego wozu bojowego uzbrojonego w armat\xc4\x99 30 mm._NEWLINE_Wst\xc4\x99pne prace wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce kad\xc5\x82ub BMD-1 jest zbyt ma\xc5\x82y aby zamontowa\xc4\x87 na nim wie\xc5\xbc\xc4\x99 BMP-2. Dlatego postanowiono opracowa\xc4\x87 dwa pojazdy. Rozwi\xc4\x85zaniem dora\xc5\xbanym mia\xc5\x82 by\xc4\x87 w\xc3\xb3z wykorzystuj\xc4\x85cy podwozie BMD-1 i now\xc4\x85 jednoosobow\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99 z armat\xc4\x85 30 mm (p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy BMD-2), a docelowym nowy wi\xc4\x99kszy bojowy w\xc3\xb3z piechoty._NEWLINE_W 1985 roku rozpocz\xc4\x99to produkcj\xc4\x99 BMD-2 i biuro konstrukcyjne Wo\xc5\x82gogradzkiej Fabryki Traktor\xc3\xb3w (WTZ) mog\xc5\x82o zacz\xc4\x85\xc4\x87 prace nad nowym bojowym wozem piechoty dla wojsk powietrznodesantowych. Zwi\xc4\x99kszenie liczby ci\xc4\x99\xc5\xbckich samolot\xc3\xb3w transportowych spowodowa\xc5\x82o, \xc5\xbce konstruktorom zezwolono zwi\xc4\x99kszy\xc4\x87 mas\xc4\x99 bojow\xc4\x85 nowego BMD do ponad 10 ton._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki zwi\xc4\x99kszonemu limitowi masy nowy bojowy w\xc3\xb3z piechoty zosta\xc5\x82 wyposa\xc5\xbcony w wi\xc4\x99kszy kad\xc5\x82ub i typow\xc4\x85 dwuosobow\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99 z BMP-2 z 30 mm dzia\xc5\x82kiem 2A42 i  karabinem maszynowym PKT. Na wie\xc5\xbcy zamontowana jest wyrzutnia rakiet 9M113 Konkurs. Dodatkowo BMD-3 jest uzbrojony w zamontowany w kad\xc5\x82ubie granatnik automatyczny AGS-17 i rkm RPKS-74._NEWLINE_W por\xc3\xb3wnaniu ze starszymi modelami BMD znacznie wzros\xc5\x82a dzielno\xc5\x9b\xc4\x87 morska nowego pojazdu. Zachowuje on stateczno\xc5\x9b\xc4\x87 przy stanie morza do 5\xc2\xb0 Beauforta, a w\xc3\xb3z utrzymuje si\xc4\x99 na wodzie nawet przy 30% utracie p\xc5\x82ywalno\xc5\x9bci._NEWLINE_BMD-3 zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do uzbrojenia w 1990 roku. Planowano, \xc5\xbce stanie si\xc4\x99 podstawowym bojowym wozem piechoty wojsk powietrznodesantowych i piechoty morskiej, ale z powod\xc3\xb3w finansowych dostarczono tylko oko\xc5\x82o 100 sztuk BMD-3.\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nBMD-3 jest p\xc5\x82ywaj\xc4\x85cym opancerzonym, g\xc4\x85sienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drog\xc4\x85 lotnicz\xc4\x85 i desantowania przez zrzut._NEWLINE_Za\xc5\x82og\xc4\x99 BMD-3 tworzy dow\xc3\xb3dca, kierowca, dzia\xc5\x82onowy i siedmiu \xc5\xbco\xc5\x82nierzy desantu. Kierowca i dw\xc3\xb3ch \xc5\xbco\xc5\x82nierzy desantu zajmuj\xc4\x85 miejsce w przedniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pojazdu, dzia\xc5\x82onowy i dow\xc3\xb3dca w wie\xc5\xbcy, a pi\xc4\x99ciu \xc5\xbco\xc5\x82nierzy desantu w przedziale pomi\xc4\x99dzy wie\xc5\xbc\xc4\x85 a przedzia\xc5\x82em nap\xc4\x99dowym._NEWLINE_W przedniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 przedzia\xc5\x82y kierowania. W \xc5\x9brodkowej przedzia\xc5\x82 bojowy z wie\xc5\xbc\xc4\x85, a w tylnej przedzia\xc5\x82 desantu i nap\xc4\x99dowy. Opancerzenie kad\xc5\x82uba i wie\xc5\xbcy chroni przed ostrza\xc5\x82em broni strzeleckiej i od\xc5\x82amkami pocisk\xc3\xb3w artyleryjskich._NEWLINE_W przedziale nap\xc4\x99dowym umieszczony jest silnik i uk\xc5\x82ad przeniesienia mocy. Nap\xc4\x99d BMD-3 stanowi czterosuwowy, wysokopr\xc4\x99\xc5\xbcny, ch\xc5\x82odzony ciecz\xc4\x85 silnik 2W06 o mocy 450 KM. Moc z silnika jest przenoszona na ko\xc5\x82a nap\xc4\x99dowe przy pomocy hydromechanicznego uk\xc5\x82adu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umo\xc5\xbcliwia ruch wozu do ty\xc5\x82u, hamowanie oraz skr\xc4\x99canie. _NEWLINE_BMD-3 posiada zawieszenie niezale\xc5\xbcne hydropneumatyczne. Ka\xc5\xbcde z 10 k\xc3\xb3\xc5\x82 jezdnych jest po\xc5\x82\xc4\x85czone za pomoc\xc4\x85 wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzi\xc4\x99ki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prze\xc5\x9bwit mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zmieniany w zakresie 130 - 530 mm. Nap\xc4\x99d z silnika jest przekazywany na znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w tylnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pojazdu ko\xc5\x82a nap\xc4\x99dowe. Z przodu pojazdu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 ko\xc5\x82a napinaj\xc4\x85ce._NEWLINE_Nap\xc4\x99d w wodzie zapewniaj\xc4\x85 dwa p\xc4\x99dniki wodne._NEWLINE_W przedziale kierowania stanowiska maj\xc4\x85 kierowca i dw\xc3\xb3ch \xc5\xbco\xc5\x82nierzy desantu. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomoc\xc4\x85 peryskop\xc3\xb3w. \xc5\x9arodkowy peryskop mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zamieniony na peryskop nocny._NEWLINE_Po lewej stronie kierowcy siedzi \xc5\xbco\xc5\x82nierz desantu obs\xc5\x82uguj\xc4\x85cy rkm RPKS-74. _NEWLINE_Po prawej stronie kierowcy siedzi \xc5\xbco\xc5\x82nierz desantu obs\xc5\x82uguj\xc4\x85cy granatnik automatyczny AGS-17._NEWLINE_W \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci pojazdu znajduje si\xc4\x99 przedzia\xc5\x82 bojowy z wie\xc5\xbc\xc4\x85 obrotow\xc4\x85. Wie\xc5\xbca pancerna ma kszta\xc5\x82t sto\xc5\xbcka \xc5\x9bci\xc4\x99tego. W wie\xc5\xbcy znajduje si\xc4\x99 zasadnicze uzbrojenie wozu: 30 mm dzia\xc5\x82ko 2A42 i sprz\xc4\x99\xc5\xbcony z nim karabin maszynowy PKT. Maksymalny k\xc4\x85t wychylenia armaty +74\xc2\xb0 pozwala u\xc5\xbcywa\xc4\x87 jej jako broni przeciwlotniczej. Na wie\xc5\xbcy zamontowana jest wyrzutnia umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c\xc4\x85 odpalanie pocisk\xc3\xb3w ppk 9M113 Konkurs. Wok\xc3\xb3\xc5\x82 wie\xc5\xbcy zamocowane jest sze\xc5\x9b\xc4\x87 wyrzutni granat\xc3\xb3w dymnych 902W Tucza._NEWLINE_Dzia\xc5\x82ko 2A42 jest broni\xc4\x85 automatyczn\xc4\x85 o szybkostrzelno\xc5\x9bci regulowanej w zakresie 200-500 strz/min. Mo\xc5\xbcliwe jest tak\xc5\xbce prowadzenie ognia pojedynczego. Zapas amunicji to 500 naboi. Stosowane s\xc4\x85 naboje od\xc5\x82amkowe i przeciwpancerne rdzeniowe. Zapas amunicji do km PKT wynosi 20000 sztuk. Dodatkowo w wozie przewo\xc5\xbcone s\xc4\x85 ppk Konkurs._NEWLINE_Do celowania s\xc5\x82u\xc5\xbcy dzia\xc5\x82onowemu dzienno-nocny celownik, a obserwacj\xc4\x99 poza polem widzenia celownika zapewniaj\xc4\x85 peryskopy. Do strzela\xc5\x84 przeciwlotniczych s\xc5\x82u\xc5\xbcy specjalny celownik._NEWLINE_Dow\xc3\xb3dca dysponuje przyrz\xc4\x85dem dzienno-nocnym przyrz\xc4\x85dem obserwacyjnym oraz dwoma peryskopami. Tor nocny przyrz\xc4\x85du obserwacyjnego wymaga pod\xc5\x9bwietlania obserwowanych obiekt\xc3\xb3w reflektorem podczerwieni. _NEWLINE_Pomi\xc4\x99dzy wie\xc5\xbc\xc4\x85 a przedzia\xc5\x82em nap\xc4\x99dowym znajduje si\xc4\x99 przedzia\xc5\x82 desantowy. Zajmuje w nim miejsce pi\xc4\x99ciu \xc5\xbco\xc5\x82nierze desantu._NEWLINE_BMD-2 jest przystosowany do transportu drog\xc4\x85 powietrzn\xc4\x85 (samolotami I\xc5\x82-76 i An-124). BMD mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zrzucany na spadochronie (za\xc5\x82oga desantuje w wozie bojowym). BMD-3 jest zrzucany przy pomocy zespo\xc5\x82u spadochronowego PBS-950.'