b"\n_START_ARTICLE_\nNaharijja\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nNaharijja (przy wsp\xc3\xb3\xc5\x82rz\xc4\x99dnych 33\xc2\xb000\xe2\x80\xb213\xe2\x80\xb3N\xc2\xa035\xc2\xb005\xe2\x80\xb233\xe2\x80\xb3E) le\xc5\xbcy na r\xc3\xb3wninie przybrze\xc5\xbcnej Izraela nad Morzem \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym. W odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 20\xc2\xa0km na po\xc5\x82udnie znajduje si\xc4\x99 miasto portowe Hajfa, a 4\xc2\xa0km na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy przebiega granica z Libanem. W otoczeniu Naharijji znajduje si\xc4\x99 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 Mazra'a, kibuce Kefar Rosz ha-Nikra, Geszer ha-Ziw, Sa\xe2\x80\x99ar, Kabri i Ewron, moszawy Liman, Ben Ammi, Netiw ha-Szajjara, Regba i Szawe Cijjon.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9arodowisko naturalne\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto jest po\xc5\x82o\xc5\xbcone na w\xc4\x85skiej r\xc3\xb3wninie nadmorskiej, kt\xc3\xb3ra jest od wschodu ograniczona wzg\xc3\xb3rzami Zachodniej Galilei, a od p\xc3\xb3\xc5\x82nocy wysokim klifem g\xc3\xb3r granicznych Libanu. Granic\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 wyznacza strumie\xc5\x84 Keziw, a po\xc5\x82udniow\xc4\x85 strumie\xc5\x84 Bet ha-Emek. Miasto jest po\xc5\x82o\xc5\xbcone na dw\xc3\xb3ch pasmach niewielkich wzg\xc3\xb3rz, kt\xc3\xb3re przebiegaj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnolegle do nadmorskich pla\xc5\xbc. Zachodnie wzg\xc3\xb3rza wznosz\xc4\x85 si\xc4\x99 blisko brzegu morza i osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 maksymaln\xc4\x85 wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 15 m n.p.m. Wschodni pas wzg\xc3\xb3rz przebiega w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 1,5\xc2\xa0km od brzegu morza i obejmuje trzy g\xc5\x82\xc3\xb3wne wzg\xc3\xb3rza, kt\xc3\xb3re osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 do 35 m n.p.m. Obszar po\xc5\x82o\xc5\xbcony mi\xc4\x99dzy dwoma pasmami wzg\xc3\xb3rz jest wykorzystywany przez g\xc5\x82\xc3\xb3wne systemy komunikacyjne miasta. Miasto dzieli na p\xc3\xb3\xc5\x82 rzeka Nachal Gaton, na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od kt\xc3\xb3rego p\xc5\x82ynie jeszcze strumie\xc5\x84 Sza\xe2\x80\x99al. Wszystkie te strumienie sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 z po\xc5\x82o\xc5\xbconych na wschodzie wzg\xc3\xb3rz i maj\xc4\x85 uj\xc5\x9bcie do Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. W odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 1\xc2\xa0km na zach\xc3\xb3d od p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 niewielkie wysepki Achziw._NEWLINE_Powierzchnia miasta wynosi 10,233\xc2\xa0km\xc2\xb2. Rozci\xc4\x85g\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 zabudowa\xc5\x84 miejskich w kierunku po\xc5\x82udnikowym wynosi ok. 6\xc2\xa0km, a w kierunku r\xc3\xb3wnole\xc5\xbcnikowym ok. 2\xc2\xa0km. Tereny wok\xc3\xb3\xc5\x82 miasta s\xc4\x85 wykorzystywane pod intensywn\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rolnicz\xc4\x85. Dla potrzeb rolnictwa wybudowano dwa zbiorniki wody, kt\xc3\xb3re znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny wsch\xc3\xb3d i po\xc5\x82udniowy wsch\xc3\xb3d od Naharijji.\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nNaharijja ma klimat \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorski, kt\xc3\xb3ry charakteryzuje si\xc4\x99 gor\xc4\x85cymi i suchymi latami oraz ch\xc5\x82odnymi i deszczowymi zimami. Wiosna rozpoczyna si\xc4\x99 w marcu, a w drugiej po\xc5\x82owie maja rozpoczyna si\xc4\x99 lato. \xc5\x9arednia temperatura latem wynosi 35 \xc2\xb0C, a zim\xc4\x85 16\xc2\xa0\xc2\xb0C. Najwi\xc4\x99ksze opady deszczu wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 pomi\xc4\x99dzy pa\xc5\xbadziernikiem a kwietniem. Suma rocznych opad\xc3\xb3w atmosferycznych wynosi 524 mm.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nNa p\xc3\xb3\xc5\x82noc od wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego miasta Naharijja znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 fenicki port morski Achziw. Badania archeologiczne odkry\xc5\x82y w tym rejonie pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci osad ludzkich z epoki br\xc4\x85zu (XX wiek p.n.e.), okresu perskiego (X wiek p.n.e.) i hellenistycznego (III wiek p.n.e.). G\xc5\x82\xc3\xb3wne miejsce prowadzonych wykopalisk posiada osiem odkrytych warstw. Mi\xc4\x99dzy innymi odkryto tutaj ruiny kananejskiej \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni z XVI wieku p.n.e. po\xc5\x9bwi\xc4\x99conej bogini Astarte. Wed\xc5\x82ug Biblii miasto Akzib po podboju Kanaanu przez Izraelit\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o przyznane pokoleniu Asera. Podczas podboju asyryjskiego w 732 roku p.n.e. miasto zosta\xc5\x82o zdobyte i spalone przez Asyryjczyk\xc3\xb3w. Odkryty kamienny mur obronny o wysoko\xc5\x9bci 2 metr\xc3\xb3w z V wieku p.n.e. jest dowodem, \xc5\xbce miasto odbudowano. Wok\xc3\xb3\xc5\x82 znaleziono pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci budynk\xc3\xb3w oraz liczne przedmioty u\xc5\xbcytkowe i ceramik\xc4\x99. W okresie panowania helle\xc5\x84skiego, Achziw by\xc5\x82o miastem granicznym Ptolemeuszy. W wyniku kolejnych wojen przesz\xc5\x82o pod kontrol\xc4\x99 Seleucyd\xc3\xb3w. O tym nadmorskim mie\xc5\x9bcie wspomina \xc5\xbcydowski historyk J\xc3\xb3zef Flawiusz, jest tak\xc5\xbce wymieniane w \xc5\xbcydowskich pismach rabinicznych, na przyk\xc5\x82ad Midrasz Rabba Vajikra 37:4. Talmud babilo\xc5\x84ski wspomina o nim przedstawiaj\xc4\x85c lokalizacj\xc4\x99 Achziw w odniesieniu do historycznych granic Izraela. Prawdopodobnie podczas wojen \xc5\xbcydowskich miasto zosta\xc5\x82o doszcz\xc4\x99tnie zniszczone. W 1970 roku odkryto ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony \xc5\x9bw. \xc5\x81azarzowi. Pochodzi on z okresu bizantyjskiego i prawdopodobnie zosta\xc5\x82 zniszczony przez po\xc5\xbcar podczas najazdu perskiego w 614 roku. W okresie panowania krzy\xc5\xbcowc\xc3\xb3w powsta\xc5\x82 tutaj zamek obronny Casal Lambertie or Imbert. Pod panowaniem mameluk\xc3\xb3w w miejscu tym pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 arabska wie\xc5\x9b Az-Zib._NEWLINE_Historia wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej osady Naharijja jest zwi\xc4\x85zana z doj\xc5\x9bciem w 1933 roku nazist\xc3\xb3w do w\xc5\x82adzy w Niemczech. G\xc5\x82oszona ideologia rasizmu, a zw\xc5\x82aszcza antysemityzmu, doprowadzi\xc5\x82a do fali prze\xc5\x9bladowa\xc5\x84 i pogromy ludno\xc5\x9bci \xc5\xbcydowskiej w Niemczech. Naturaln\xc4\x85 tego konsekwencj\xc4\x85 by\xc5\x82a emigracja niemieckich \xc5\xbbyd\xc3\xb3w. Problem niemieckich \xc5\xbbyd\xc3\xb3w dostrzeg\xc5\x82 Arthur Ruppin, pe\xc5\x82ni\xc4\x85cy w latach 1933\xe2\x80\x931935 funkcj\xc4\x99 dyrektora Agencji \xc5\xbbydowskiej. Z jego inicjatywy powsta\xc5\x82o w 1933 roku Centralne Biuro dla Niemieckich \xc5\xbbyd\xc3\xb3w (hebr.\xd7\x94\xd7\x9e\xd7\xa9\xd7\xa8\xd7\x93 \xd7\x94\xd7\x9e\xd7\xa8\xd7\x9b\xd7\x96\xd7\x99 \xd7\x9c\xd7\x98\xd7\x99\xd7\xa4\xd7\x95\xd7\x9c \xd7\x91\xd7\x99\xd7\x94\xd7\x93\xd7\x95\xd7\xaa \xd7\x92\xd7\xa8\xd7\x9e\xd7\xa0\xd7\x99\xd7\x94), zwane w skr\xc3\xb3cie Niemieck\xc4\x85 Firm\xc4\x85 (hebr. \xd7\x94\xd7\x9e\xd7\xa9\xd7\xa8\xd7\x93 \xd7\x94\xd7\x92\xd7\xa8\xd7\x9e\xd7\xa0\xd7\x99). Ruppin pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 zmotywowa\xc4\x87 \xc5\xbcydowsk\xc4\x85 klas\xc4\x99 \xc5\x9bredni\xc4\x85, finansist\xc3\xb3w i przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w do opuszczenia Niemiec i wyjechania do Brytyjskiego Mandatu Palestyny. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z nich da\xc5\x82a si\xc4\x99 nam\xc3\xb3wi\xc4\x87 i do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a do pi\xc4\x85tej aliji. Ta fala \xc5\xbcydowskich imigrant\xc3\xb3w charakteryzowa\xc5\x82a si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 ilo\xc5\x9bci\xc4\x85 przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w pracuj\xc4\x85cych na w\xc5\x82asny rachunek, obok kt\xc3\xb3rych znajdowali si\xc4\x99 urz\xc4\x99dnicy i s\xc4\x99dziowie poszukuj\xc4\x85cy zatrudnienia. Osobn\xc4\x85 grup\xc4\x99 stanowili lekarze i specjali\xc5\x9bci wybranych bran\xc5\xbc zawodowych, kt\xc3\xb3rzy w miar\xc4\x99 szybko odnajdywali si\xc4\x99 w nowej rzeczywisto\xc5\x9bci. Dla potrzeb nowo przyby\xc5\x82ych utworzono w 1933 roku moszaw Ramot ha-Szawim, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej moszaw Kefar Bialik. Dla potrzeb rozwijaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 osadnictwa \xc5\xbcydowskiego w 1934 roku nabyto 2400 hektar\xc3\xb3w ziemi po\xc5\x82o\xc5\xbconej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od miasta Akka, w pobli\xc5\xbcu uj\xc5\x9bcia rzeki Mfsoh (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przemianowanej na Gaton). Ziemi\xc4\x99 kupiono za 34 tys. funt\xc3\xb3w palesty\xc5\x84skich od arabskiego mieszka\xc5\x84ca Bejrutu, Toaini. Pieni\xc4\x85dze wy\xc5\x82o\xc5\xbcyli in\xc5\xbcynier Josef Levi, bankier Henry Cohen, agronom dr Selig Eugen Soskin oraz Pauline Ngrobr-Salkind. Celem by\xc5\x82o za\xc5\x82o\xc5\xbcenie nowoczesnej osady rolniczej, kt\xc3\xb3rej mieszka\xc5\x84cy wybudowaliby nad brzegami rzeki Gaton dzielnice przypominaj\xc4\x85ce europejskie miasta. Jej projekt zosta\xc5\x82 oparty na utopijnym modelu przygotowanym przez dr Seliga Soskina. Podczas jednej ze swoich wielu podr\xc3\xb3\xc5\xbcy po \xc5\x9bwiecie, odkry\xc5\x82 on w po\xc5\x82udniowej Hiszpanii ma\xc5\x82\xc4\x85 koloni\xc4\x99 rolnicz\xc4\x85 Monte Algaida. Jej mieszka\xc5\x84cy intensywnie uprawiali niewielkie pola uprawne po\xc5\x82o\xc5\xbcone przy wydmach. Uprawiali ziemniaki, melony i inne warzywa, u\xc5\xbcywaj\xc4\x85c podziemnej wody do podlewania i naturalnego nawozu z odchod\xc3\xb3w swoich zwierz\xc4\x85t i kompostu. Ka\xc5\xbcda rodzina produkowa\xc5\x82a wystarczaj\xc4\x85c\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcywno\xc5\x9bci, aby zaspokoi\xc4\x87 w\xc5\x82asne potrzeby \xe2\x80\x93 bez \xc5\xbcadnej nadwy\xc5\xbcki do handlu. Wszyscy mieszka\xc5\x84cy byli cz\xc5\x82onkami sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni dostarczaj\xc4\x85cej wszystkich us\xc5\x82ug spo\xc5\x82ecznych, niezb\xc4\x99dn\xc4\x85 infrastruktur\xc4\x99 itp. Kolonia Monte Algaida istnia\xc5\x82a na zachodnim wybrze\xc5\xbcu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego, a dr Soskin zapragn\xc4\x85\xc5\x82 utworzenia podobnej osady na wschodnim wybrze\xc5\xbcu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego \xe2\x80\x93 w Ziemi Izraela. In\xc5\xbcynier miejski z Hajfy, dr Schiffrin, zasugerowa\xc5\x82, aby osada nazywa\xc5\x82a si\xc4\x99 Naharijja (pol. Rzeka), od potoku Gaton kt\xc3\xb3ry przep\xc5\x82ywa\xc5\x82 przez jej \xc5\x9brodek. Naharijja mia\xc5\x82a by\xc4\x87 lustrzanym odbiciem Monte Algaida._NEWLINE_W dniu 10 lutego 1935 roku w Naharijji osiedli\xc5\x82y si\xc4\x99 dwie pierwsze \xc5\xbcydowskie rodziny: Hanny i Waltera Deutsch oraz Ruty i Jakuba Pauker. Bardzo szybko do\xc5\x82\xc4\x85czyli do nich: Willi Adler, Willi David, Hermann Friede, Herbert Haliczer, Dr. Egon H\xc3\xb6nigsberg, Dr. Walter Isaac, Dr. Rolf Jacobi, Alfred Rosenblatt, Max Sommerfeld, Dr. Walter Stiel, Dr. Hermann Tuchler i Dr. Edmund Weidenfeld. Osadnicy w momencie zakupu w\xc5\x82asnej ziemi otrzymywali akcje sp\xc3\xb3\xc5\x82ki Naharijja Ltd., przy czym w rzeczywisto\xc5\x9bci p\xc5\x82atno\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a odroczona na czas nieokre\xc5\x9blony. Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Naharijja Ltd. stara\xc5\x82a si\xc4\x99 o utworzenie odpowiedniej infrastruktury: budow\xc4\x99 sieci dr\xc3\xb3g, parcelacj\xc4\x99 terenu na dzia\xc5\x82ki, budow\xc4\x99 dom\xc3\xb3w mieszkalnych, zabudowa\xc5\x84 gospodarczych i magazyn\xc3\xb3w, dostawy wody i energii elektrycznej. Nast\xc4\x99pnie wszystkie us\xc5\x82ugi spo\xc5\x82eczne zosta\xc5\x82y przej\xc4\x99te przez utworzon\xc4\x85 w tym celu sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni\xc4\x99. Skupia\xc5\x82a ona wszystkich mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w i regulowa\xc5\x82a zakupy, obroty, konsumpcj\xc4\x99, a tak\xc5\xbce dzia\xc5\x82ania kulturalne, spo\xc5\x82eczne i komunalne. Pierwszym przewodnicz\xc4\x85cym by\xc5\x82 Oskar Peter Mayer z Heidelbergu. W 1937 roku jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 prawnik z Heilbronn, dr Oskar Mayer-Wolf (zosta\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pierwszym burmistrzem Naharijji). Sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielnia od samego pocz\xc4\x85tku swojego istnienia boryka\xc5\x82a si\xc4\x99 z du\xc5\xbcymi problemami \xe2\x80\x93 zani\xc5\xbcono koszty utrzymania osady, przy jednoczesnym przeszacowaniu zysk\xc3\xb3w, jakie mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci rolniczej. W konsekwencji sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielnia notorycznie cierpia\xc5\x82a na brak \xc5\x9brodk\xc3\xb3w i popada\xc5\x82a w coraz wi\xc4\x99ksze zad\xc5\x82u\xc5\xbcenie. Pomys\xc5\x82 rozwijania upraw rolniczych okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 nie trafiony, poniewa\xc5\xbc produkcja arabska by\xc5\x82a du\xc5\xbco ta\xc5\x84sza. Spowodowa\xc5\x82o to za\xc5\x82amanie finansowe Naharijji, kt\xc3\xb3rej mieszka\xc5\x84cy zacz\xc4\x99li szuka\xc4\x87 dodatkowych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 dochodu poza rolnictwem. W owym czasie, na wybrze\xc5\xbcu Palestyny bardzo cz\xc4\x99sto odpoczywali brytyjscy in\xc5\xbcynierowie, oficerowie policji mandatowej oraz wojskowi. Fakt ten spowodowa\xc5\x82, \xc5\xbce w 1936 roku rodzina Levi otworzy\xc5\x82a w Naharijji pierwszy pensjonat z pokojami do wynaj\xc4\x99cia. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 to zapowiedzi\xc4\x85 nadchodz\xc4\x85cych zmian i wytyczy\xc5\x82o drog\xc4\x99 rozwoju miejscowo\xc5\x9bci. Tymczasem jednak problemy finansowe usi\xc5\x82owano rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 sprzeda\xc5\xbc\xc4\x85 grunt\xc3\xb3w nowym nabywcom._NEWLINE_Gdy na wiosn\xc4\x99 1936 roku wybuch\xc5\x82o arabskie powstanie w Palestynie, kwestia zapewnienia bezpiecze\xc5\x84stwa Naharijji sta\xc5\x82a si\xc4\x99 pal\xc4\x85cym problemem. Dzi\xc4\x99ki wsparciu Agencji \xc5\xbbydowskiej, Zvi Nissanow uzyska\xc5\x82 odpowiednie zezwolenia brytyjskich w\xc5\x82adz mandatowych i utworzy\xc5\x82 w osadzie jednostk\xc4\x99 Policji \xc5\xbbydowskich Osiedli (hebr. \xd7\x9e\xd7\xa9\xd7\x98\xd7\xa8\xd7\xaa \xd7\x94\xd7\x99\xd7\x99\xd7\xa9\xd7\x95\xd7\x91\xd7\x99\xd7\x9d \xd7\x94\xd7\xa2\xd7\x91\xd7\xa8\xd7\x99\xd7\x99\xd7\x9d, Mishteret HaYishuvim HaIvriyim; ang. Jewish Settlement Police). Sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 ona z sze\xc5\x9bciu m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn uzbrojonych w strzelby i stare brytyjskie karabiny. Po 1937 roku prawie wszyscy ludzie nadaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 do s\xc5\x82u\xc5\xbcby wojskowej, zostali przeszkoleni przez cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w \xc5\xbcydowskiej Hagany w ramach szkole\xc5\x84 Specjalnych Jednostek Nocnych (hebr. \xd7\xa4\xd7\x9c\xd7\x95\xd7\x92\xd7\x95\xd7\xaa \xd7\x94\xd7\x9c\xd7\x99\xd7\x9c\xd7\x94 \xd7\x94\xd7\x9e\xd7\x99\xd7\x95\xd7\x97\xd7\x93\xd7\x95\xd7\xaa, Plugot Ha\xe2\x80\x99Layla Ha\xe2\x80\x99Meyukhadot; ang. Special Night Squads). W 1938 roku agronom Agencji \xc5\xbbydowskiej, Dawid Sztern, przeprowadzi\xc5\x82 ocen\xc4\x99 sytuacji gospodarczej Naharijji. Stwierdzi\xc5\x82 on, \xc5\xbce koloni\xc5\x9bci posiadaj\xc4\x85 zbyt ma\xc5\x82e dzia\xc5\x82ki ziemi uprawnej. Ponadto, imigrantom z Europy \xc5\x9arodkowej brakowa\xc5\x82o do\xc5\x9bwiadczenia rolniczego i byli nieprzygotowani do ci\xc4\x99\xc5\xbckiej pracy fizycznej na roli. Stern wskaza\xc5\x82 na wyczerpanie \xc5\x9brodk\xc3\xb3w finansowych i ostrzeg\xc5\x82, \xc5\xbce \xe2\x80\x9ekatastrofa\xe2\x80\x9d jest nieunikniona. W takiej sytuacji ca\xc5\x82y ci\xc4\x99\xc5\xbcar utrzymania i pomocy kolonistom spad\xc5\x82by na Agencj\xc4\x99 \xc5\xbbydowsk\xc4\x85. W tym czasie Agencja \xc5\xbbydowska spodziewa\xc5\x82a si\xc4\x99 szybkiego wdro\xc5\xbcenia Planu Komisji Peela, kt\xc3\xb3ry przewidywa\xc5\x82 podzia\xc5\x82 Palestyny na cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 arabsk\xc4\x85 i \xc5\xbcydowsk\xc4\x85. Dawid Ben Gurion usi\xc5\x82owa\xc5\x82 utrzyma\xc4\x87 przy spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci \xc5\xbcydowskiej jak najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 terytorium Palestyny, jednak w Zachodniej Galilei w tamtym czasie Naharijja by\xc5\x82a jedyn\xc4\x85 \xc5\xbcydowsk\xc4\x85 osad\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Akki. Podj\xc4\x99to wi\xc4\x99c wysi\xc5\x82ek wzmocnienia \xc5\xbcydowskiej obecno\xc5\x9bci w Zachodniej Galilei. W kwietniu 1938 roku mieszka\xc5\x84cy Naharijji pomogli w utworzeniu po\xc5\x82o\xc5\xbconego na po\xc5\x82udniu moszawu Szawei Syjon. Nast\xc4\x99pnie utworzono bardziej na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kibuce Chanita, Maccuwa i Chirbeh Zemach. W 1939 roku Fritz David utworzy\xc5\x82 pierwszy oddzia\xc5\x82 Hagany w Naharijji, kt\xc3\xb3ry obj\xc4\x85\xc5\x82 ochron\xc4\x85 okoliczne osady rolnicze. Naharijja zacz\xc4\x99\xc5\x82a w ten spos\xc3\xb3b odgrywa\xc4\x87 coraz wa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 rol\xc4\x99. R\xc3\xb3wnolegle przebiega\xc5\x82y procesy przekszta\xc5\x82caj\xc4\x85ce koloni\xc4\x99 Naharijja w nadmorski kurort wypoczynkowy. W 1940 roku powsta\xc5\x82 drugi pensjonat, a zaraz potem pierwsza restauracja. W nast\xc4\x99pnych latach powsta\xc5\x82y kolejne pensjonaty, hotele i restauracje, a liczba go\xc5\x9bci wzros\xc5\x82a ze stu w 1938 roku, do dwudziestu tysi\xc4\x99cy w 1947 roku. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie z rozwojem bran\xc5\xbcy turystycznej, w osadzie rozwija\xc5\x82 si\xc4\x99 przemys\xc5\x82 spo\xc5\xbcywczy oraz handel. W maju 1939 roku w\xc5\x82adze brytyjskie opublikowa\xc5\x82y drug\xc4\x85 bia\xc5\x82\xc4\x85 ksi\xc4\x99g\xc4\x99, drastycznie ograniczaj\xc4\x85c\xc4\x85 wielko\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcydowskiej imigracji do Palestyny. W praktyce oznacza\xc5\x82o to zamkni\xc4\x99cie drogi ucieczki europejskim \xc5\xbbydom uciekaj\xc4\x85cym przez nazizmem. Gdy we wrze\xc5\x9bniu 1939 roku wybuch\xc5\x82a II wojna \xc5\x9bwiatowa, Hagana rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a organizowanie nielegalnej imigracji. W planach tych Naharijja odgrywa\xc5\x82a wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99. Kiedy do wybrze\xc5\xbcy Palestyny dop\xc5\x82ywa\xc5\x82 statek z nielegalnymi imigrantami, nawi\xc4\x85zywa\xc5\x82 on kontakt radiowy z Hagan\xc4\x85. Jeden z nadajnik\xc3\xb3w radiowych znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na wie\xc5\xbcy ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 w Naharijji. Przy u\xc5\xbcyciu kodu Morse\xe2\x80\x99a utrzymywano \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87 z Hajf\xc4\x85, przekazuj\xc4\x85c informacj\xc4\x99 o przybyciu statku. W trakcie brytyjskiej blokady w rejonie Naharijji wy\xc5\x82adowano dziesi\xc4\x99\xc4\x87 do dwunastu statk\xc3\xb3w (raporty s\xc4\x85 sprzeczne). Przed przybyciem brytyjskich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy zdo\xc5\x82ano skutecznie ukry\xc4\x87 537 imigrant\xc3\xb3w, a tylko 131 aresztowano i umieszczono w obozie dla internowanych. W nast\xc4\x99pstwie tych wydarze\xc5\x84 na Naharijj\xc4\x99 zosta\xc5\x82a na\xc5\x82o\xc5\xbcona godzina policyjna. Okres wojny mia\xc5\x82 jednak tak\xc5\xbce pozytywne aspekty dla miejscowo\xc5\x9bci. Kilkana\xc5\x9bcie kilometr\xc3\xb3w dalej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc przebiega\xc5\x82a granica Francuskiego Mandatu Syrii, kt\xc3\xb3ry od 1940 roku nale\xc5\xbca\xc5\x82 do faszystowskiego rz\xc4\x85du Vichy (sojusznik III Rzeszy). Gdy na wiosn\xc4\x99 1941 roku niemiecki korpus ekspedycyjny Afrika Korps genera\xc5\x82a Erwina Rommela, prowadz\xc4\x85c natarcie w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej zagrozi\xc5\x82 Egiptowi i Kana\xc5\x82owi Sueskiemu, Brytyjczycy przyst\xc4\x85pili do fortyfikowania granicy z Libanem. Firmy budowlane i rzemie\xc5\x9blnicze z Naharijji realizowa\xc5\x82y zam\xc3\xb3wienia budowy pu\xc5\x82apek czo\xc5\x82gowych i bunkr\xc3\xb3w. Nast\xc4\x99pnie \xc5\xbcydowskie kampanie Palmach uczestniczy\xc5\x82y w operacji Exporter. Po wojnie, w 1945 roku Brytyjczycy uruchomili lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85c\xc4\x85 Hajf\xc4\x99 z Bejrutem. Wszystkie te dzia\xc5\x82ania w korzystny spos\xc3\xb3b wp\xc5\x82ywa\xc5\x82y na rozw\xc3\xb3j lokalnej gospodarki. W 1941 roku Naharijja otrzyma\xc5\x82a status samorz\xc4\x85du lokalnego._NEWLINE_Najgorsze miesi\xc4\x85ce dla mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Naharijji rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 po przyj\xc4\x99ciu w dniu 29 listopada 1947 roku rezolucji Zgromadzenia Og\xc3\xb3lnego ONZ nr 181. Przyj\xc4\x99ty plan podzia\xc5\x82u Palestyny przewidywa\xc5\x82, \xc5\xbce ca\xc5\x82a Zachodnia Galilea (z Naharijj\xc4\x85 i okolicznymi osadami \xc5\xbcydowskimi) zostanie w\xc5\x82\xc4\x85czona do pa\xc5\x84stwa arabskiego. Natychmiast zosta\xc5\x82a przerwana wszelka dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 budowlana, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przesta\xc5\x82a p\xc5\x82aci\xc4\x87 pensje, a ich pracownicy z rodzinami zacz\xc4\x99li opuszcza\xc4\x87 teren. Kryzys ekonomiczny pog\xc5\x82\xc4\x99bi\xc5\x82 si\xc4\x99 wraz z wybuchem wojny domowej w Mandacie Palestyny. Si\xc5\x82y Arabskiej Armii Wyzwole\xc5\x84czej wspierane przez lokalne arabskie milicje sparali\xc5\xbcowa\xc5\x82y \xc5\xbcydowsk\xc4\x85 komunikacj\xc4\x99 w ca\xc5\x82ej Zachodniej Galilei. Naharijja prze\xc5\xbcy\xc5\x82a sw\xc3\xb3j pierwszy \xe2\x80\x9eczarny dzie\xc5\x84\xe2\x80\x9d 23 marca 1948 roku, kiedy to zosta\xc5\x82 rozbity \xc5\xbcydowski konw\xc3\xb3j usi\xc5\x82uj\xc4\x85cy przedrze\xc4\x87 si\xc4\x99 z zaopatrzeniem do kibucu Jechi\xe2\x80\x99am. W zasadzce zgin\xc4\x99\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas 47 m\xc5\x82odych ludzi, z kt\xc3\xb3rych czterech by\xc5\x82o mieszka\xc5\x84cami Naharijji. Blokada Nahariji zosta\xc5\x82a przerwana w dniu 14 maja 1948 roku, kiedy to do miejscowo\xc5\x9bci dotar\xc5\x82 konw\xc3\xb3j oko\xc5\x82o 25 wojskowych ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wek Hagany, eskortowanych przez pojazdy opancerzone. Popo\xc5\x82udniem mieszka\xc5\x84cy \xc5\x9bwi\xc4\x99towali z \xc5\xbco\xc5\x82nierzami proklamacj\xc4\x99 niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci Izraela. Gdy nast\xc4\x99pnego dnia rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 I wojna izraelsko-arabska, mieszka\xc5\x84cy rozpocz\xc4\x99li budow\xc4\x99 fortyfikacji obronnych. Drugim \xe2\x80\x9eczarnym dniem\xe2\x80\x9d Naharijji by\xc5\x82 26 maja 1948 roku. Wybuch bomby zrzuconej przez iracki samolot spowodowa\xc5\x82 \xc5\x9bmier\xc4\x87 pi\xc4\x99ciu os\xc3\xb3b. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej irackie samoloty zrzuci\xc5\x82y nad miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 ulotki w j\xc4\x99zyku niemieckim, hebrajskim i arabskim. Wzywa\xc5\x82y one mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w do przy\xc5\x82\xc4\x85czenia si\xc4\x99 do Arab\xc3\xb3w w walce o jednolit\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99 administracyjn\xc4\x85 Palestyny. W\xc5\x82adze izraelskie mia\xc5\x82y jednak zupe\xc5\x82nie inny cel i planowa\xc5\x82y, \xc5\xbce ca\xc5\x82a Galilea stanie si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa Izrael. Cel ten osi\xc4\x85gni\xc4\x99to w pa\xc5\xbadzierniku 1948 roku w wyniku sukcesu operacji Hiram. Po zako\xc5\x84czeniu wojny Naharijja znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 na terytorium izraelskim. Wojna przynios\xc5\x82a jednak powa\xc5\xbcne zmiany demograficzne i gospodarcze ca\xc5\x82ej okolicy. Mi\xc4\x99dzy innymi zniszczona zosta\xc5\x82a linia kolejowa biegn\xc4\x85ca na p\xc3\xb3\xc5\x82noc do Libanu._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lat 50. XX wieku Naharijja sta\xc5\x82a si\xc4\x99 miejscem zamieszkania wielu \xc5\xbcydowskich uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w z Afryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i Bliskiego Wschodu. Na ich potrzeby utworzono prowizoryczny ob\xc3\xb3z przej\xc5\x9bciowy ma\xe2\x80\x99abarot, a nast\xc4\x99pnie przyst\xc4\x85piono do budowy nowych osiedli mieszkaniowych. W dniu 1 kwietnia 1961 roku Naharijja otrzyma\xc5\x82a prawa miejskie. Bliskie po\xc5\x82o\xc5\xbcenie od granicy Libanu by\xc5\x82o powodem, \xc5\xbce miasto cz\xc4\x99sto pada\xc5\x82o ofiar\xc4\x85 atak\xc3\xb3w terrorystycznych. W 1970 roku by\xc5\x82o kilkakrotnie ostrzeliwane ogniem rakietowym z po\xc5\x82udniowego Libanu. W nocy z 24 na 25 czerwca 1974 roku trzech palesty\xc5\x84skich terroryst\xc3\xb3w z al-Fatah wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82o na pla\xc5\xbcy Naharijji. W tym ataku na Naharijj\xc4\x99 zgin\xc4\x99\xc5\x82o 3 izraelskich cywil\xc3\xb3w oraz 1 \xc5\xbco\xc5\x82nierz. 22 kwietnia 1979 roku podobny atak przeprowadzi\xc5\x82 Front Wyzwolenia Palestyny. W tej masakrze w Naharijji zgin\xc4\x99\xc5\x82o 4 izraelskich cywil\xc3\xb3w. W latach 90. XX wieku miasto przyj\xc4\x99\xc5\x82o znaczn\xc4\x85 liczb\xc4\x99 imigrant\xc3\xb3w z kraj\xc3\xb3w by\xc5\x82ego ZSRR i Etiopii. W 2000 roku do miasta przybyli \xc5\xbco\xc5\x82nierze Armii Po\xc5\x82udniowego Libanu, kt\xc3\xb3rzy wraz z rodzinami uciekli z Libanu po wycofaniu si\xc4\x99 stamt\xc4\x85d Si\xc5\x82 Obronnych Izraela. W zwi\xc4\x85zku ze wzrostem populacji Naharijja do\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82a boomu budowlanego i znacznie poszerzy\xc5\x82a swoje granice, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 stolic\xc4\x85 Zachodniej Galilei. Podczas intifady Al-Aksa mieszkaniec Abu Snan wysadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 9 wrze\xc5\x9bnia 2001 roku na stacji kolejowej Naharijja, zabijaj\xc4\x85c 3 Izraelczyk\xc3\xb3w i rani\xc4\x85c kolejnych 30 os\xc3\xb3b. By\xc5\x82 to pierwszy samob\xc3\xb3jczy zamach terrorystyczny przeprowadzony przez izraelskiego Araba. Podczas II wojny liba\xc5\x84skiej w 2006 roku miasto mocno ucierpia\xc5\x82o od ostrza\xc5\x82u rakietowego prowadzonego przez organizacj\xc4\x99 Hezbollah z po\xc5\x82udniowego Libanu. Zgin\xc4\x99\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas 5 os\xc3\xb3b, a 24 zosta\xc5\x82y ranne. Rakiety spowodowa\xc5\x82y du\xc5\xbce zniszczenia i by\xc5\x82y przyczyn\xc4\x85 powstania licznych po\xc5\xbcar\xc3\xb3w. Lokalna gospodarka ponios\xc5\x82a bardzo du\xc5\xbce straty, dwie trzecie ludno\xc5\x9bci ewakuowano na po\xc5\x82udnie kraju, a pozostali mieszka\xc5\x84cy przebywali przez prawie ca\xc5\x82y czas w schronach.\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa miasta pochodzi od hebrajskiego s\xc5\x82owa nahar i jest dos\xc5\x82ownie t\xc5\x82umaczona na j\xc4\x99zyk polski jako rzeka.\n_START_SECTION_\nSymbole\n_START_PARAGRAPH_\nGod\xc5\x82o Naharijji zosta\xc5\x82o oficjalnie opublikowane w 1972 roku. Nawi\xc4\x85zuje ono do historii izraelskiego pokolenia Asera, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82o swoje korzenie w Zachodniej Galilei. Z tego powodu na samej g\xc3\xb3rze god\xc5\x82a umieszczono napis w j\xc4\x99zyku hebrajskim \xe2\x80\x9eAser \xe2\x80\x93 b\xc5\x82ogos\xc5\x82awieni wszyscy synowie\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry jest b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwem dla \xc5\xbcyj\xc4\x85cych tutaj wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych \xc5\xbbyd\xc3\xb3w. Po prawej stronie widnieje staro\xc5\xbcytne drzewo oliwne zasadzone po\xc5\x9brodku urodzajnych gleb. Po lewej stronie widnieje wie\xc5\xbca, b\xc4\x99d\xc4\x85ca wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym symbolem miasta. S\xc5\x82o\xc5\x84ce reprezentuje wsch\xc3\xb3d nowego poranka, kt\xc3\xb3ry s\xc5\x82onecznymi promieniami rozdziela przesz\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 od tera\xc5\xbaniejszo\xc5\x9bci. Oficjalna flaga miasta jest w kolorze niebieskim, z bia\xc5\x82ym god\xc5\x82em po\xc5\x9brodku. Czasami stosowane s\xc4\x85 tak\xc5\xbce flagi w kolorach \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tym, pomara\xc5\x84czowym, zielonym i jasnoniebieskim, z granatowym god\xc5\x82em po\xc5\x9brodku.\n_START_SECTION_\nPolityka\n_START_PARAGRAPH_\nUrz\xc4\x85d miejski znajduje si\xc4\x99 w samym centrum miasta, przy ulicy HaGaton 19. Burmistrzem miasta jest Jacky Sabag. S\xc4\x85d miejski znajduje si\xc4\x99 przy ulicy Nahuma Soko\xc5\x82owa.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie jest kilka osiedli mieszkaniowych: Ein Sara Havatika, Neve Menachem Begin, Kirjat Hof, Giwat Usiszkin, Kirjat Ben Gurion, Kirjat Joseftal, Neve Icchak Rabin, Giwat Katsanelson, Kirjat Asor, Giwat Szaret, Szikun Vatikim, Rasko Haklait oraz Giwat Trumpeldor.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nNajwa\xc5\xbcniejszym o\xc5\x9brodkiem kultury w Naharijji jest Miejskie Centrum Kultury. Posiada ono sie\xc4\x87 mniejszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w kultury po\xc5\x82o\xc5\xbconych w osiedlach mieszkaniowych. Przy centrum znajduje si\xc4\x99 biblioteka miejska, kt\xc3\xb3ra tak\xc5\xbce dysponuje sieci\xc4\x85 ma\xc5\x82ych bibliotek rozrzuconych po ca\xc5\x82ym mie\xc5\x9bcie. Miejskie Centrum Kultury jest nowoczesnym o\xc5\x9brodkiem s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cym lokalnej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci i oferuj\xc4\x85cym r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne zaj\xc4\x99cia kulturalne. Przed tym nowoczesnym budynkiem urz\xc4\x85dzono ogr\xc3\xb3d rze\xc5\xbab. Przy centrum kultury od 1973 roku dzia\xc5\x82a orkiestra m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowa, kt\xc3\xb3ra koncertowa\xc5\x82a w swojej historii w Niemczech, Austrii, W\xc5\x82oszech, Hiszpanii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Przy ulicy Irit od 2000 roku znajduje si\xc4\x99 Muzeum Naharijji \xe2\x80\x93 Dom Liebermana. Poza miejskim muzeum znajduje si\xc4\x99 tu tak\xc5\xbce archiwum miasta. Miejska galeria sztuki mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w b\xc4\x99d\xc4\x85cej symbolem miasta wie\xc5\xbcy ci\xc5\x9bnie\xc5\x84. Odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 tutaj czasowe wystawy, wyk\xc5\x82ady, warsztaty oraz przedstawienia teatralne i muzyczne. Dodatkowo w mie\xc5\x9bci znajduje si\xc4\x99 centrum sztuki Russell House. Od 1997 roku dzia\xc5\x82a tutaj zesp\xc3\xb3\xc5\x82 ta\xc5\x84ca nowoczesnego, kt\xc3\xb3ry z powodzeniem reprezentowa\xc5\x82 Naharijj\xc4\x99 na wyst\xc4\x99pach w Polsce, W\xc4\x99grzech, Francji, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Trzykrotnie wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 tak\xc5\xbce na Festiwalu w Akce.\n_START_SECTION_\nO\xc5\x9bwiata i nauka\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 14 szk\xc3\xb3\xc5\x82 podstawowych i 6 szk\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9brednich. W\xc5\x9br\xc3\xb3d szk\xc3\xb3\xc5\x82 s\xc4\x85: Menachem Begin, Nufar Makif, Golda Meir, Usiszkin, Even Szoham, Ilanot, Katzenelson, Rambam, Galil, Makif Amal Rabin, Makif, Remez, Na\xe2\x80\x99amat Trade, Trumpeldor i Erez. W 2010 roku uczy\xc5\x82o si\xc4\x99 w nich og\xc3\xb3\xc5\x82em 7,3 tys. uczni\xc3\xb3w, w tym 4,4 tys. w szko\xc5\x82ach podstawowych. \xc5\x9arednia uczni\xc3\xb3w w klasie wynosi\xc5\x82a 26. W mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 centrum pedagogiczne.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nNaharijja jest popularnym kurortem nadmorskim Galilei. Jej najwi\xc4\x99kszym atrybutem s\xc4\x85 \xc5\x82adne, piaszczyste pla\xc5\xbce wraz z dobrze rozbudowan\xc4\x85 infrastruktur\xc4\x85 turystyczno rekreacyjn\xc4\x85. Miejska pla\xc5\xbca Galei Galil jest wyposa\xc5\xbcona w prysznice i toalety. Mo\xc5\xbcna tu tak\xc5\xbce skorzysta\xc4\x87 z olimpijskiego basenu p\xc5\x82ywackiego z podgrzewan\xc4\x85 wod\xc4\x85. Bezp\xc5\x82atne i mniej zat\xc5\x82oczone pla\xc5\xbce le\xc5\xbc\xc4\x85 bardziej na po\xc5\x82udnie. Mo\xc5\xbcna tu zawsze liczy\xc4\x87 na dobr\xc4\x85 pogod\xc4\x99 umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c\xc4\x85 uprawianie sport\xc3\xb3w wodnych. Wzd\xc5\x82u\xc5\xbc pla\xc5\xbc przebiega deptak z licznymi restauracjami, pubami, kawiarniami i klubami nocnymi. Rzecz\xc4\x85 wyj\xc4\x85tkow\xc4\x85 jak na izraelskie miasta, s\xc4\x85 przeja\xc5\xbcd\xc5\xbcki powozami konnymi oferowane wzd\xc5\x82u\xc5\xbc g\xc5\x82\xc3\xb3wnej ulicy miasta \xe2\x80\x93 Ha-Gaton. Tu\xc5\xbc przy mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 Park Narodowy Achziw, a kilka kilometr\xc3\xb3w dalej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc s\xc4\x85 s\xc5\x82ynne bia\xc5\x82e klify Rosz ha-Nikra.\n_START_SECTION_\nInformacja turystyczna\n_START_PARAGRAPH_\nBiuro informacji turystycznej mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w budynku w\xc5\x82adz miejskich przy ulicy HaGaton 19. Biuro dysponuje szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ow\xc4\x85 list\xc4\x85 miejsc noclegowych.\n_START_SECTION_\nBaza noclegowa\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 kilka nowoczesnych hoteli. W samym centrum znajduje si\xc4\x99 najwytworniejszy hotel miasta Carlton Hotel Nahariyya, przy kt\xc3\xb3rym jest basen k\xc4\x85pielowy przykrywany na zim\xc4\x99 oraz korty tenisowe. Wyj\xc4\x85tkowe warunki oferuje po\xc5\x82o\xc5\xbcony bardziej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc luksusowy hotel Sol Marine Hotel, nale\xc5\xbc\xc4\x85cy do sieci hotelarskiej Dortel. Posiada on prywatn\xc4\x85 pla\xc5\xbc\xc4\x99, ogrzewany w zimie basen k\xc4\x85pielowy oraz korty tenisowe. Podobny standard oferuje nowoczesny Park Plaza Nahariyya Hotel, kt\xc3\xb3ra tak\xc5\xbce ma prywatn\xc4\x85 pla\xc5\xbc\xc4\x99 i basen k\xc4\x85pielowy. Hotel Panorama oferuje pi\xc4\x99kne widoki na morze, zw\xc5\x82aszcza z tarasu na dachu. W pobli\xc5\xbcu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce hotele Frank i Rosenblatt. Ta\xc5\x84sze noclegi oferuj\xc4\x85 hotele Sirtash House, Kalman oraz motel Arieli.\n_START_SECTION_\nReligia\n_START_PARAGRAPH_\nNaharijja jest miastem \xc5\xbcydowskim, dlatego za \xc5\xbcycie religijne odpowiada Religijna Rada Naharijji. Zapewnia ona mieszka\xc5\x84com dost\xc4\x99p do us\xc5\x82ug rabin\xc3\xb3w, rejestracji ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stw, obrz\xc4\x85dk\xc3\xb3w rytualnych judaizmu i edukacji religijnej. W mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a 6 mykw i 50 synagog. S\xc4\x85 tutaj dwie jesziwy: Abir Jakov i Nahar Deiah.\n_START_SECTION_\nSport i rekreacja\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x82adze miejskie Naharijji przywi\xc4\x85zuj\xc4\x85 du\xc5\xbc\xc4\x85 wag\xc4\x99 do rozwoju sportu w mie\xc5\x9bcie. Znajduje to odzwierciedlenie w szerokiej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci sportowej prowadzonej do wszystkich grup wiekowych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. W osiedlach mieszkaniowych wybudowano kompleksy sportowe z boiskami do pi\xc5\x82ki no\xc5\xbcnej, koszyk\xc3\xb3wki i kortami tenisowymi. Przy wszystkich szko\xc5\x82ach znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 sale sportowe z boiskami. Przy osiedlowych o\xc5\x9brodkach kultury tworzone s\xc4\x85 si\xc5\x82ownie i centra fitness. W po\xc5\x82udniowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta znajduje si\xc4\x99 kompleks obiekt\xc3\xb3w sportowych Sportek, w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci s\xc4\x85 korty tenisowe Bojmel, a w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci jest stadion miejski. Hala sportowa mie\xc5\x9bci 2 tys. kibic\xc3\xb3w. Organizowane s\xc4\x85 w niej liczne imprezy sportowe, a tak\xc5\xbce konferencje, wystawy i wydarzenia kulturalne. W mie\xc5\x9bcie jest niewielka marina, do kt\xc3\xb3rej zawijaj\xc4\x85 jachty._NEWLINE_Wszystkie stowarzyszenia sportowe dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy i przy wsparciu finansowym ze strony w\xc5\x82adz miejskich. Dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 dyscyplin\xc4\x85 sportow\xc4\x85 jest koszyk\xc3\xb3wka. Tutejsza dru\xc5\xbcyna koszykarska Hapoel Ironi Naharijja prowadzi rozgrywki na sali sportowej Ein Sara Sport Hall, kt\xc3\xb3ra mo\xc5\xbce pomie\xc5\x9bci\xc4\x87 3 tys. widz\xc3\xb3w. Klub posiada og\xc3\xb3\xc5\x82em 21 sekcji koszyk\xc3\xb3wki: dzieci, ch\xc5\x82opc\xc3\xb3w, dziewcz\xc4\x85t itp. Z innych stowarzysze\xc5\x84 sportowych dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w mie\xc5\x9bcie s\xc4\x85 sekcje pi\xc5\x82ki no\xc5\xbcnej, \xc5\xbceglarstwa, p\xc5\x82ywackie, boksu, tenisa, gimnastyki, ta\xc5\x84ca towarzyskiego i szach\xc3\xb3w._NEWLINE_Na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym kra\xc5\x84cu nadmorskiej promenady urz\xc4\x85dzono wielki park rozrywki dla dzieci, w kt\xc3\xb3rym umieszczono urz\xc4\x85dzenia do wspinaczki, zje\xc5\xbcd\xc5\xbcalnie, hu\xc5\x9btawki itp. Otoczenie stanowi park oraz trawniki. W s\xc4\x85siedztwie ulicy HaGaton tworzony jest drugi park rozrywki, kt\xc3\xb3ry ci\xc4\x85gnie si\xc4\x99 na zach\xc3\xb3d w kierunku morza. Na powierzchni 18 hektar\xc3\xb3w utworzono zielone tereny rekreacyjne ze \xc5\x9bcie\xc5\xbckami spacerowymi, torami do jazdy na rolkach, kortami tenisowymi i innymi boiskami. W 2003 roku w Naharijji otworzono ogr\xc3\xb3d botaniczny i zoologiczny, kt\xc3\xb3ry jest du\xc5\xbc\xc4\x85 atrakcj\xc4\x85 turystyczn\xc4\x85 umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c\xc4\x85 sp\xc4\x99dzanie czasu ca\xc5\x82ym rodzinom. Ogr\xc3\xb3d umo\xc5\xbcliwia poznanie ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci Zachodniej Galilei. Mo\xc5\xbcna tu tak\xc5\xbce obserwowa\xc4\x87 \xc5\xbcycie surykatek specjalnie sprowadzonych z pustyni Kalahari. W zoo znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce szynszyle, lemury, pelikany, szopy i inne ciekawe zwierz\xc4\x99ta.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nOko\xc5\x82o 1935 roku w Naharijji za\xc5\x82o\xc5\xbcono rodzinne przedsi\xc4\x99biorstwo Strauss, kt\xc3\xb3re z czasem rozros\xc5\x82o si\xc4\x99 w jeden z najwi\xc4\x99kszych prywatnych koncern\xc3\xb3w spo\xc5\xbcywczych Izraela. W mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 tak\xc5\xbce zak\xc5\x82ad OR Tobacco products Ltd produkuj\xc4\x85cy owocowe napoje gazowane (smaki: jab\xc5\x82ko, brzoskwinia, \xc5\x9bliwka liczi, pomara\xc5\x84cza, ananas, wi\xc5\x9bnia, mango, winogrono). W latach 1952\xe2\x80\x931997 dzia\xc5\x82a\xc5\x82a cementownia, w kt\xc3\xb3rej mi\xc4\x99dzy innymi wytwarzano materia\xc5\x82y budowlane zawieraj\xc4\x85ce azbest. W owym czasie produkty te by\xc5\x82y masowo wykorzystywane w Izraelu, a pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci i odpadki wykorzystywali okoliczni mieszka\xc5\x84cy cementowni. Po odkryciu szkodliwych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci w\xc5\x82\xc3\xb3kien azbestowych, inspektorzy zdrowia zamkn\xc4\x99li tutejszy zak\xc5\x82ad i prowadzi si\xc4\x99 stopniowe wycofywanie azbestowych materia\xc5\x82\xc3\xb3w z eksploatacji. Poza tym w mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 zak\xc5\x82ady metaloplastyki wysokoprecyzyjnej Iscar, kt\xc3\xb3re w 2007 roku zosta\xc5\x82y kupione przez Berkshire Hathaway za sum\xc4\x99 4 mld $.\n_START_SECTION_\nInfrastruktura\n_START_PARAGRAPH_\nRemiza stra\xc5\xbcy po\xc5\xbcarnej znajduje si\xc4\x99 przy ulicy Derech Jehiam. Posterunek policji mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 przy ulicy Ben Zvi, odchodz\xc4\x85cej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od g\xc5\x82\xc3\xb3wnej ulicy HaGaton. Urz\xc4\x85d pocztowy znajduje si\xc4\x99 przy ulicy HaGaton 40, trzy przecznice od dworca autobusowego. W centrum miasta znajduje si\xc4\x99 Centrum Medyczne Lev Ha-Galil. We wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta, przy moszawie Ben Ammi znajduje si\xc4\x99 du\xc5\xbcy kompleks Szpitala Zachodniej Galilei._NEWLINE_W 2005 roku przy s\xc4\x85siednim kibucu Geszer ha-Ziw uruchomiono oczyszczalni\xc4\x99 \xc5\x9bciek\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra oczyszcza oko\xc5\x82o 3,5 mln metr\xc3\xb3w sze\xc5\x9bciennych \xc5\x9bciek\xc3\xb3w rocznie. Oczyszczalnia rozwi\xc4\x85za\xc5\x82a problem zanieczyszczenia morza, do kt\xc3\xb3rego przez lata odprowadzana \xc5\x9bcieki miejskie. Uruchomienie oczyszczalni \xc5\x9bciek\xc3\xb3w wi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 z du\xc5\xbcymi inwestycjami w infrastruktur\xc4\x99 kanalizacyjn\xc4\x85. W ca\xc5\x82ym mie\xc5\x9bcie prowadzona jest segregacja i recykling \xc5\x9bmieci.\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez centrum miasta przebiega z po\xc5\x82udnia na p\xc3\xb3\xc5\x82noc droga ekspresowa nr 4, kt\xc3\xb3ra krzy\xc5\xbcuje si\xc4\x99 z drog\xc4\x85 ekspresow\xc4\x85 nr 89. Jad\xc4\x85c drog\xc4\x85 nr 4 na p\xc3\xb3\xc5\x82noc doje\xc5\xbcd\xc5\xbca si\xc4\x99 do kibuc\xc3\xb3w Sa\xe2\x80\x99ar i Geszer ha-Ziw, a na po\xc5\x82udnie do kibucu Ewron i miejscowo\xc5\x9bci Mazra\xe2\x80\x99a. Natomiast jad\xc4\x85c drog\xc4\x85 nr 89 na wsch\xc3\xb3d doje\xc5\xbcd\xc5\xbca si\xc4\x99 do moszawu Ben Ammi i kibucu Kabri._NEWLINE_We wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta jest stacja kolejowa Naharijja, z kt\xc3\xb3rej poci\xc4\x85gi Rakewet Jisra\xe2\x80\x99el utrzymuj\xc4\x85 po\xc5\x82\xc4\x85czenia z Hajf\xc4\x85 i Tel Awiwem. Przy dworcu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 przystanki autobusowe linii Egged i Nateev Express, kt\xc3\xb3re \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 miasto z ca\xc5\x82ym krajem. Us\xc5\x82ugi swoje oferuje tak\xc5\xbce korporacja taks\xc3\xb3wek Kavei Hagalil."