b'\n_START_ARTICLE_\nRaster (poligrafia)\n_START_SECTION_\nRaster w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo, tj. w czasach tradycyjnego zecerstwa, rastrem nazywano samo urz\xc4\x85dzenie do uzyskiwania zrastrowanego obrazu. Urz\xc4\x85dzeniem tym by\xc5\x82y dwie sklejone ze sob\xc4\x85 p\xc5\x82ytki szklane z naci\xc4\x99tymi bardzo drobnymi, r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82ymi i r\xc3\xb3wno oddalonymi od siebie liniami wype\xc5\x82nionymi czarnym pigmentem, przy czym linie na jednej p\xc5\x82ycie by\xc5\x82y obr\xc3\xb3cone o k\xc4\x85t prosty wzgl\xc4\x99dem linii na drugiej p\xc5\x82ycie. Uzyskana w ten spos\xc3\xb3b drobna siateczka otwor\xc3\xb3w powodowa\xc5\x82a, \xc5\xbce fotografowany przez ni\xc4\x85 obraz zawieraj\xc4\x85cy p\xc3\xb3\xc5\x82tony zamienia\xc5\x82 si\xc4\x99 w obraz kropek o r\xc3\xb3\xc5\xbcnych wielko\xc5\x9bciach. W przypadku druku kolorowego na\xc5\x9bwietlanie odbywa\xc5\x82o si\xc4\x99 przez barwne filtry w celu uzyskania wyci\xc4\x85g\xc3\xb3w barwnych dla wszystkich farb drukowych, kt\xc3\xb3re zamierzano wykorzysta\xc4\x87 podczas reprodukcji, przy czym opr\xc3\xb3cz wyci\xc4\x85g\xc3\xb3w dla pe\xc5\x82nego koloru (cztery lub co najmniej trzy kolory podstawowe) zdarza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce by\xc5\x82y to wyci\xc4\x85gi daj\xc4\x85ce jedynie namiastk\xc4\x99 pe\xc5\x82nego koloru, np. wyci\xc4\x85gi dwukolorowe (czer\xc5\x84 + barwa kolorowa lub dwie barwy kolorowe)._NEWLINE_Ca\xc5\x82y wieloetapowy proces uzyskania zrastrowanego obrazu na metalowej p\xc5\x82ytce b\xc4\x99d\xc4\x85cej form\xc4\x85 drukow\xc4\x85 (proces z wykorzystaniem szklanego rastra drukarskiego) mia\xc5\x82 swoj\xc4\x85 nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x93 autotypia \xe2\x80\x93 natomiast same metalowe formy drukowe zawieraj\xc4\x85ce raster nazywano kliszami autotypijnymi lub po prostu kliszami._NEWLINE_Raster autotypijny to raster analogowy.\n_START_SECTION_\nRaster dzisiaj\n_START_PARAGRAPH_\nObecnie stosuje si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie raster uzyskany metod\xc4\x85 cyfrowego przetwarzania obrazu na RIP-ie. Raster tak uzyskany to raster elektroniczny (raster cyfrowy). Wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 trzy rodzaje rastra elektronicznego:_NEWLINE_1. Raster amplitudowy liniaturowy (raster modulowany amplitudowo, raster autotypijny, raster tradycyjny, raster klasyczny; ang. AM screen; fr. trame AM; niem. AM Raster, czyli Amplitudenmodulierte Raster) \xe2\x80\x93 w kt\xc3\xb3rym \xc5\x9brodki punkt\xc3\xb3w rastra s\xc4\x85 r\xc3\xb3wno oddalone od siebie na planie kwadratowej siatki, a poszczeg\xc3\xb3lne punkty r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 wielko\xc5\x9bci\xc4\x85._NEWLINE_Raster amplitudowy jest cyfrowym odpowiednikiem rastra autotypijnego (st\xc4\x85d nazwy \xe2\x80\x9eklasyczny\xe2\x80\x9d czy \xe2\x80\x9etradycyjny\xe2\x80\x9d), z t\xc4\x85 jednak r\xc3\xb3\xc5\xbcnic\xc4\x85, \xc5\xbce w rastrze amplitudowym opr\xc3\xb3cz typowego kszta\xc5\x82tu punkt\xc3\xb3w rastrowych w postaci coraz wi\xc4\x99kszych k\xc3\xb3\xc5\x82 mo\xc5\xbcna uzyska\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wiele innych kszta\xc5\x82t\xc3\xb3w. Dla charakterystyki obu typ\xc3\xb3w rastra podawana jest liniatura rastra i k\xc4\x85ty rastra. W obu przypadkach mog\xc4\x85 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 efekty niepo\xc5\xbc\xc4\x85dane w postaci mory (wraz z jej szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 postaci\xc4\x85 \xe2\x80\x93 rozetk\xc4\x85)._NEWLINE_2. Raster stochastyczny (raster modulowany cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bciowo, raster fazowy; ang. FM screen, freqency modulated screen; stochastic screen; fr. trame FM, trame stochastique, trame \xc3\xa0 points; niem. FM Raster, czyli Frequenzmodulierte Raster, stochastisches Raster, Punktraster) \xe2\x80\x93 w kt\xc3\xb3rym wszystkie punkty rastra s\xc4\x85 tej samej wielko\xc5\x9bci, natomiast zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowana jest odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 mi\xc4\x99dzy nimi (modulowana jest ich g\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87)._NEWLINE_W rastrze stochastycznym punkty rastrowe s\xc4\x85 rozmieszczone w spos\xc3\xb3b pseudolosowy, wed\xc5\x82ug konkretnego algorytmu, i mog\xc4\x85 tworzy\xc4\x87 pozornie nieuporz\xc4\x85dkowan\xc4\x85 mieszanin\xc4\x99 pojedynczych kropek lub te\xc5\xbc tworzy\xc4\x87 z tych kropek struktury o bardzo urozmaiconym kszta\xc5\x82cie. Wielk\xc4\x85 zalet\xc4\x85 rastra stochastycznego jest brak k\xc4\x85t\xc3\xb3w rastra, a co za tym idzie \xe2\x80\x93 brak mory i rozetek. Ponadto kropki rastra stochastycznego s\xc4\x85 o rz\xc4\x85d wielko\xc5\x9bci mniejsze od rastra amplitudowego, co powoduje, \xc5\xbce wygl\xc4\x85d reprodukcji jest tak jednolity, i\xc5\xbc w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie mo\xc5\xbcna m\xc3\xb3wi\xc4\x87, \xc5\xbce druk rastrem stochastycznym jest drukiem \xe2\x80\x9ebezrastrowym\xe2\x80\x9d. Brak regularnej, powtarzalnej struktury rastra amplitudowego powoduje, \xc5\xbce w rastrze stochastycznym s\xc4\x85 troch\xc4\x99 mniejsze wymogi dotycz\xc4\x85ce pasowania kolor\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 a w wypadku przesuni\xc4\x99\xc4\x87 separacji, zamiast widocznej go\xc5\x82ym okiem wady pasowania, wida\xc4\x87 jedynie lekko rozmi\xc4\x99kczony rysunek. Niewielkie punkty rastra stochastycznego stawiaj\xc4\x85 przed drukarzem (i jego sprz\xc4\x99tem) wy\xc5\xbcsze wymagania, jednak sta\xc5\x82a wielko\xc5\x9b\xc4\x87 punktu rastra u\xc5\x82atwia zapanowanie nad najja\xc5\x9bniejszymi i najciemniejszymi partiami obrazu, kt\xc3\xb3re w druku rastrem amplitudowym s\xc4\x85 najbardziej podatne na zmiany poziomu pokrycia farb\xc4\x85. W \xe2\x80\x9estochastyku\xe2\x80\x9d mo\xc5\xbcna jedynie ca\xc5\x82y obraz r\xc3\xb3wnomiernie rozrzedzi\xc4\x87, lub r\xc3\xb3wnomiernie zala\xc4\x87 farb\xc4\x85. W konsekwencji tych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic raster stochastyczny jest bardziej odpowiedni dla prac przygotowanych poprawnie, natomiast amplitudowy daje wi\xc4\x99ksze mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci naprawienia \xc5\xbale przygotowanej kolorystycznie pracy (lub te\xc5\xbc pogorszenia atrakcyjno\xc5\x9bci pracy dobrej)._NEWLINE_3. Raster hybrydowy (raster cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bciowy II generacji) to rastry kombinowane aplitudowo-cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bciowe.'