b'\n_START_ARTICLE_\nAkroleina\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nJest to bezbarwna, lotna ciecz o gryz\xc4\x85cej woni przy du\xc5\xbcych st\xc4\x99\xc5\xbceniach, b\xc4\x85d\xc5\xba do\xc5\x9b\xc4\x87 przyjemnym, o\xc5\xbcywczym zapachu przy ma\xc5\x82ych st\xc4\x99\xc5\xbceniach. Jest bardzo silnym lakrymatorem. Powoduje silne podra\xc5\xbcnienia b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych, oczu i g\xc3\xb3rnych dr\xc3\xb3g oddechowych. Ju\xc5\xbc przy st\xc4\x99\xc5\xbceniu w powietrzu rz\xc4\x99du 2\xc2\xa0ppm mo\xc5\xbce spowodowa\xc4\x87 zgon. Z tego wzgl\xc4\x99du by\xc5\x82a stosowana przez jaki\xc5\x9b czas w trakcie I wojny \xc5\x9bwiatowej jako gaz bojowy.\n_START_SECTION_\nAktywno\xc5\x9b\xc4\x87 biologiczna\n_START_PARAGRAPH_\nCho\xc4\x87 akroleina nie zosta\xc5\x82a zakwalifikowana jako substancja rakotw\xc3\xb3rcza, istnieje szereg bada\xc5\x84 wskazuj\xc4\x85cych na jej w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci rakotw\xc3\xb3rcze. Wykazano, \xc5\xbce akroleina niszczy DNA oraz modyfikuje bia\xc5\x82ka odpowiedzialne za jego napraw\xc4\x99. Badania na modelach tkanek szczurzych i ludzkich wskazuj\xc4\x85, \xc5\xbce akroleina mo\xc5\xbce powodowa\xc4\x87 raka p\xc4\x99cherza. Wykazano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc, \xc5\xbce akroleina jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnym czynnikiem powoduj\xc4\x85cym nowotwory p\xc5\x82uc zwi\xc4\x85zane z paleniem papieros\xc3\xb3w._NEWLINE_Jednocze\xc5\x9bnie akroleina nale\xc5\xbcy do metabolit\xc3\xb3w siarczku diallilu (DAS, CH\xe2\x82\x82=CH\xe2\x88\x92CH\xe2\x82\x82\xe2\x88\x92S\xe2\x88\x92CH\xe2\x82\x82\xe2\x88\x92CH=CH\xe2\x82\x82), powstaj\xc4\x85cego w w\xc4\x85trobie z alliiny wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cej w czosnku pospolitym. Wraz z innymi metabolitami alliicyny, DAS uwa\xc5\xbcany jest za substancj\xc4\x99 odpowiedzialn\xc4\x85 za antyrakowe w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci czosnku, co wynika z jego cytotoksyczno\xc5\x9bci wobec hepatocyt\xc3\xb3w. Cytotoksyczno\xc5\x9b\xc4\x87 ta mo\xc5\xbce z kolei by\xc4\x87 efektem rozpadu DAS do akroleiny.\n_START_SECTION_\nZastosowanie\n_START_PARAGRAPH_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie akroleina jest stosowana g\xc5\x82\xc3\xb3wnie jako monomer do produkcji poliakroleiny, polimeru, kt\xc3\xb3ry jest \xc5\x82atwo biodegradowalny i ca\xc5\x82kowicie nietoksyczny, dzi\xc4\x99ki czemu znajduje on zastosowanie w przemy\xc5\x9ble kosmetycznym i medycynie. Stosowana jest tak\xc5\xbce jako substrat do reakcji chemicznych.'