b'\n_START_ARTICLE_\nRohatyniec nosoro\xc5\xbcec\n_START_SECTION_\nBudowa cia\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nRohatyniec nosoro\xc5\xbcec ma cia\xc5\x82o walcowate, b\xc5\x82yszcz\xc4\x85ce. Kasztanowobr\xc4\x85zowe lub czarno br\xc4\x85zowe; sp\xc3\xb3d cia\xc5\x82a i nogi pokryte d\xc5\x82ugimi rudymi w\xc5\x82oskami. Du\xc5\xbce samce mog\xc4\x85 osi\xc4\x85ga\xc4\x87 40 mm d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci; samice s\xc4\x85 mniejsze. Samiec ma na g\xc5\x82owie mocny, wygi\xc4\x99ty ku ty\xc5\x82owi wyrostek (\xe2\x80\x9er\xc3\xb3g\xe2\x80\x9d). Na tylnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci jego przedplecza jest du\xc5\xbcy wyst\xc4\x99p z tr\xc3\xb3jz\xc4\x99bn\xc4\x85 kraw\xc4\x99dzi\xc4\x85, przed kt\xc3\xb3rym znajduje si\xc4\x99 nieckowate zag\xc5\x82\xc4\x99bienie. Samica ma na g\xc5\x82owie poprzeczny kil lub guzek i p\xc5\x82ytkie wgniecenie w przedniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci przedplecza. Rohatyniec nosoro\xc5\xbcec nale\xc5\xbcy do najwi\xc4\x99kszych europejskich chrz\xc4\x85szczy. Ma cia\xc5\x82o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 30\xe2\x80\x9340 mm._NEWLINE_Mo\xc5\xbce podnie\xc5\x9b\xc4\x87 ci\xc4\x99\xc5\xbcary 380 razy wi\xc4\x99ksze od niego.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nRozprzestrzeniony jest w ca\xc5\x82ej Europie, Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i w du\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Azji \xc5\x9arodkowej, po Afganistan i Kaszmir. Wyst\xc4\x99puje na nizinach i ciep\xc5\x82ych pog\xc3\xb3rzach, gdzie zamieszkuje lasostepy i rzadkie, prze\xc5\x9bwietlone lasy li\xc5\x9bciaste, przede wszystkim d\xc4\x99bowe. \xc5\xbbyje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na terenie wi\xc4\x99kszych park\xc3\xb3w miejskich, ale spotykany jest stosunkowo rzadko, poniewa\xc5\xbc prowadzi zmierzchowo \xe2\x80\x93 nocny tryb \xc5\xbcycia i jego aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 wzrasta dopiero po zachodzie s\xc5\x82o\xc5\x84ca._NEWLINE_Obecnie najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej spotykany jest w du\xc5\xbcych tartakach, gdzie zgromadzone s\xc4\x85 wieloletnie stosy trocin i zdartej kory. Z du\xc5\xbcych stert kompostowych wykorzystywanych w ogrodnictwie, gdzie bywa\xc5\x82 liczny, ust\xc4\x99puje ze wzgl\xc4\x99du na stosowanie chemicznych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w ochrony ro\xc5\x9blin i nawoz\xc3\xb3w sztucznych. W ciep\xc5\x82e noce rohaty\xc5\x84ce ch\xc4\x99tnie fruwaj\xc4\x85 i nierzadko przylatuj\xc4\x85 do \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a, np. ulicznych latarni. Cz\xc4\x99sto z nich spadaj\xc4\x85, a potr\xc4\x85ciwszy o co\xc5\x9b po drodze, l\xc4\x85duj\xc4\x85 na ziemi na grzbiecie. Je\xc5\x9bli pod\xc5\x82o\xc5\xbce jest g\xc5\x82adkie, to bardzo trudno stan\xc4\x85\xc4\x87 im na nogi.\n_START_SECTION_\nRozmna\xc5\xbcanie\n_START_PARAGRAPH_\nSamica sk\xc5\x82ada owalne, \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tawe jaja, wielko\xc5\x9bci do 5 mm, do pr\xc3\xb3chniej\xc4\x85cych pniak\xc3\xb3w, starych drzew li\xc5\x9bciastych i obumar\xc5\x82ych korzeni lub do kompost\xc3\xb3w, inspekt\xc3\xb3w lub starych trocin. Larwa przechodzi przez trzy stadia larwalne i jest to najwi\xc4\x99ksza larwa w\xc5\x9br\xc3\xb3d chrz\xc4\x85szczy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych w Europie. Doros\xc5\x82a larwa ostatniego stadium osi\xc4\x85ga d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 do 12 cm; jest brudnobia\xc5\x82a, zwini\xc4\x99ta w kszta\xc5\x82t litery C (typowy p\xc4\x99drak), o mocno zesklerotyzowanej, ciemnej g\xc5\x82owie. Rozw\xc3\xb3j larwy trwa 3\xe2\x80\x935 lat. Larwa trzeciego stadium przepoczwarcza si\xc4\x99 w komorze, ulepionej z gliny, sproszkowanego drewna lub trocin i wzmocnionej specjaln\xc4\x85 wydzielin\xc4\x85. Komora jest wielko\xc5\x9bci jaja kurzego lub kaczego. Chrz\xc4\x85szcz po wyl\xc4\x99gni\xc4\x99ciu pozostaje w niej na zimowanie, a\xc5\xbc do p\xc3\xb3\xc5\xbanej wiosny.\n_START_SECTION_\nOchrona gatunkowa\n_START_PARAGRAPH_\nW Polsce nie jest obj\xc4\x99ty ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85.'