b'\n_START_ARTICLE_\nStrzelec wyborowy\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nPolskim historycznym okre\xc5\x9bleniem odpowiadaj\xc4\x85cym funkcji strzelca wyborowego w armii polskiej jest strzelec celny czyli cz\xc5\x82onek oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w strzelc\xc3\xb3w celnych powo\xc5\x82anych przez Tadeusza Ko\xc5\x9bciuszk\xc4\x99 w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku w obronie Konstytucji 3 maja.\n_START_SECTION_\nStrzelec wyborowy a snajper\n_START_PARAGRAPH_\nObecnie w polskiej terminologii wojskowej wyst\xc4\x99puje wy\xc5\x82\xc4\x85cznie okre\xc5\x9blenie strzelec wyborowy. Jest ono odpowiednikiem wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych w terminologii pa\xc5\x84stw anglosaskich okre\xc5\x9ble\xc5\x84 sniper oraz sharp shooter, designated marksman lub po prostu marksman. Pierwszy termin oznacza \xc5\xbco\xc5\x82nierza dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cego w pojedynk\xc4\x99 lub w ma\xc5\x82ej 2-3-osobowej grupie, o du\xc5\xbcej autonomii, operuj\xc4\x85cego niezale\xc5\xbcnie od wi\xc4\x99kszych pododdzia\xc5\x82\xc3\xb3w, najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wyposa\xc5\xbconego w powtarzalny karabin wyborowy. Do jego typowych zada\xc5\x84 nale\xc5\xbc\xc4\x85 zwiad i obserwacja, zwalczanie strzelc\xc3\xb3w wyborowych nieprzyjaciela, eliminacja wy\xc5\xbcszych stopniem oficer\xc3\xb3w, wyznaczenie cel\xc3\xb3w ataku oraz \xe2\x80\x93 w niekt\xc3\xb3rych przypadkach, przy wykorzystaniu wielkokalibrowych karabin\xc3\xb3w wyborowych \xe2\x80\x93 niszczenie sprz\xc4\x99tu. Pozosta\xc5\x82e terminy oznaczaj\xc4\x85 \xc5\xbco\xc5\x82nierza dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cego w ramach dru\xc5\xbcyny piechoty, wspieraj\xc4\x85cego j\xc4\x85 ogniem na dalszych dystansach. Dysponuje karabinem precyzyjnym (zazwyczaj jest to bro\xc5\x84 samopowtarzalna) lub karabinkiem automatycznym zaopatrzonym w celownik optyczny o powi\xc4\x99kszeniu 4-6x. Mo\xc5\xbcna przypuszcza\xc4\x87, \xc5\xbce z czasem pojawi\xc4\x85 si\xc4\x99 dwa terminy._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na sw\xc4\x85 kr\xc3\xb3tko\xc5\x9b\xc4\x87 oraz wp\xc5\x82yw angielszczyzny w j\xc4\x99zyku potocznym oraz \xc5\x9brodkach przekazu i literaturze popularnej rozpowszechni\xc5\x82o si\xc4\x99 s\xc5\x82owo snajper. Jest ono powszechnie u\xc5\xbcywane, tak\xc5\xbce przez wojskowych.\n_START_SECTION_\nEtymologia nazwy snajper\n_START_PARAGRAPH_\nSnajper pochodzi od angielskiego poj\xc4\x99cia \xe2\x80\x9epolowa\xc4\x87 na bekasy\xe2\x80\x9d (ang. \xe2\x80\x9esnipe shooting\xe2\x80\x9d) lub \xe2\x80\x9estrzela\xc4\x87 z ukrycia\xe2\x80\x9d (ang. snipe). Anglicy uwa\xc5\xbcali bowiem, \xc5\xbce ten kto jest w stanie podej\xc5\x9b\xc4\x87, a nast\xc4\x99pnie trafi\xc4\x87 w ma\xc5\x82ego i p\xc5\x82ochliwego bekasa, jest w stanie trafi\xc4\x87 we wszystko. Bekas jest ptakiem bardzo czujnym, kt\xc3\xb3rego trudno podej\xc5\x9b\xc4\x87, sp\xc5\x82oszony wzbija si\xc4\x99 w powietrze po spiralnym torze \xe2\x80\x93 st\xc4\x85d wielk\xc4\x85 sztuk\xc4\x85 jest w niego trafi\xc4\x87, a na miano \xc5\x82owcy bekas\xc3\xb3w (ang. sniper) mog\xc4\x85 pozwoli\xc4\x87 sobie tylko nieliczni._NEWLINE_W literaturze przedmiotu wskazuje si\xc4\x99, \xc5\xbce poj\xc4\x99cie \xe2\x80\x9esniper\xe2\x80\x9d pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 pierwszy raz w 1773 r. w li\xc5\x9bcie angielskiego \xc5\xbco\xc5\x82nierza stacjonuj\xc4\x85cego w Indiach. Natomiast jako oznaczenie wybornego strzelca, kt\xc3\xb3ry z ukrytego stanowiska likwiduje wybrane cele, pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 w 1824 r._NEWLINE_Masowe u\xc5\xbcycie snajper\xc3\xb3w przypada na okres I wojny \xc5\x9bwiatowej, gdy Niemcy w ramach mobilizacji skierowali my\xc5\x9bliwych (lub inne osoby umiej\xc4\x85ce skutecznie strzela\xc4\x87 z broni d\xc5\x82ugiej jeszcze przed wojn\xc4\x85) specjalnie do eliminacji \xc5\xbco\xc5\x82nierzy wroga. Do momentu schwytania jednego z niemieckich strzelc\xc3\xb3w wyborowych na wiosn\xc4\x99 1915 roku, powa\xc5\xbcne straty w\xc5\x9br\xc3\xb3d oficer\xc3\xb3w francuskich \xe2\x80\x93 a niekiedy zag\xc5\x82ad\xc4\x99 ca\xc5\x82ych pluton\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 przypisywano zab\xc5\x82\xc4\x85kanym kulom.\n_START_SECTION_\nZwi\xc4\x85zek Socjalistycznych Republik Radzieckich\n_START_PARAGRAPH_\nRadziecka, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rosyjska doktryna wojenna (a tak\xc5\xbce doktryny kraj\xc3\xb3w poradzieckich) przewiduje strzelc\xc3\xb3w wyborowych wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad ka\xc5\xbcdej dru\xc5\xbcyny. Rola strzelc\xc3\xb3w wyborowych w tych armiach zosta\xc5\x82a umniejszona po upowszechnieniu si\xc4\x99 dysponuj\xc4\x85cych du\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 ognia karabin\xc3\xb3w automatycznych przystosowanych do szybkich akcji i walki na ma\xc5\x82ych dystansach._NEWLINE_Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej stwierdzono, \xc5\xbce karabiny wyborowe, drogie i podatne na uszkodzenia, nie s\xc4\x85 odpowiednie do sposobu walki wojsk radzieckich nastawionych na szybki atak zmasowanymi si\xc5\x82ami. Po wprowadzeniu na uzbrojenie broni automatycznej, do kt\xc3\xb3rej obs\xc5\x82ugi nie by\xc5\x82 potrzebny d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82y trening strzelecki, karabiny wyborowe straci\xc5\x82y na znaczeniu. Do roli strzelc\xc3\xb3w wyborowych zacz\xc4\x99to przygotowywa\xc4\x87 kobiety, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y za zadanie pozostaj\xc4\x85c w ukryciu oczekiwa\xc4\x87 cierpliwie na odpowiedni\xc4\x85 okazj\xc4\x99 do oddania strza\xc5\x82u, nie b\xc4\x99d\xc4\x85c jednocze\xc5\x9bnie nara\xc5\xbcone na niebezpiecze\xc5\x84stwo walki wr\xc4\x99cz._NEWLINE_Radzieccy strzelcy wyborowi odegrali znacz\xc4\x85c\xc4\x85 rol\xc4\x99 podczas Bitwy o Stalingrad.\n_START_SECTION_\nKraje zachodnie\n_START_PARAGRAPH_\nStrzelcy wyborowi Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i pa\xc5\x84stw zachodnich o podobnej do nich doktrynie wojennej dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 w zespo\xc5\x82ach dwuosobowych, strzelec i obserwator. Obaj posiadaj\xc4\x85 inne zdolno\xc5\x9bci i predyspozycje, ale szkoleni s\xc4\x85 razem do dzia\xc5\x82ania w zespole._NEWLINE_Typowymi misjami snajper\xc3\xb3w, strzelc\xc3\xb3w wyborowych jest rozpoznanie, dzia\xc5\x82ania przeciwko wrogim strzelcom wyborowym, eliminowanie kadry dow\xc3\xb3dczej przeciwnika, a tak\xc5\xbce niszczenie sprz\xc4\x99tu przy u\xc5\xbcyciu broni strzelaj\xc4\x85cej amunicj\xc4\x85 jak .50 BMG czy .338 Lapua Magnum. Strzelcy wyborowi wojsk brytyjskich i ameryka\xc5\x84skich dowiedli swej warto\xc5\x9bci r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc podczas ostatniego konfliktu w Iraku dzia\xc5\x82aj\xc4\x85c jako wsparcie piechoty zw\xc5\x82aszcza w terenach zurbanizowanych._NEWLINE_Do 2017 roku rekord odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci celnego strza\xc5\x82u na polu walki wynosi\xc5\x82 2815 metr\xc3\xb3w. Strza\xc5\x82 odda\xc5\x82 stacjonuj\xc4\x85cy w Afganistanie (prowincja Helmand) australijski zesp\xc3\xb3\xc5\x82 snajperski z kompanii Delta 2. pu\xc5\x82ku Commando (2 Cdo Regt). Podczas dzia\xc5\x82a\xc5\x84 obserwacyjnych dostrzeg\xc5\x82 on oddzia\xc5\x82 talib\xc3\xb3w. Jedna z wystrzelonych kul trafi\xc5\x82a dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 oddzia\xc5\x82u talib\xc3\xb3w. Jest to najdalszy oddany do tej pory skuteczny strza\xc5\x82. Broni\xc4\x85, z kt\xc3\xb3rej oddano rekordowy strza\xc5\x82, by\xc5\x82 wielkokalibrowy karabin wyborowy Barrett Model 82 Alpha 3 ( w skr\xc3\xb3cie M82A3). Nazwisko strzelca pozostaje nieznane. Poprzedni rekord wynosi\xc5\x82 2475 metr\xc3\xb3w. Strza\xc5\x82 zosta\xc5\x82 oddany przez brytyjskiego strzelca wyborowego Craiga Harrisona w 2010 roku podczas misji w Afganistanie z karabinu L115A3 Long Range Rifle. Jeszcze wcze\xc5\x9bniejszy rekord odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci celnego strza\xc5\x82u na polu walki wynosi\xc5\x82 2440 metr\xc3\xb3w. Zosta\xc5\x82 oddany z karabinu powtarzalnego McMillan TAC-50 kalibru.50 BMG (12,7\xc2\xa0mm) przez kanadyjskiego strzelca wyborowego Roba Furlonga (nie, jak podaj\xc4\x85 niekt\xc3\xb3re \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a, Aarona Perry\xe2\x80\x99ego, b\xc4\x99d\xc4\x85cego jedynie dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 dru\xc5\xbcyny snajperskiej) w 2002 roku podczas inwazji na Afganistan. Lot pocisku wystrzelonego z tego karabinu trwa\xc5\x82 4 sekundy, a jego tor balistyczny obni\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 o 44,5 metra (by\xc5\x82 to trzeci strza\xc5\x82, dwa poprzednie nie trafi\xc5\x82y celu). Jeszcze wcze\xc5\x9bniejszy rekordowy strza\xc5\x82 na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 2250 metr\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 oddany podczas wojny wietnamskiej przez strzelca wyborowego Marines Carlosa Hathcocka, jego strza\xc5\x82 pozbawi\xc5\x82 \xc5\xbcycia wietnamskiego majora._NEWLINE_Podczas wojny w Bo\xc5\x9bni i obl\xc4\x99\xc5\xbcenia Bejrutu terminem snajper okre\xc5\x9blano \xc5\xbco\xc5\x82nierzy-degenerat\xc3\xb3w terroryzuj\xc4\x85cych cywil\xc3\xb3w. W obl\xc4\x99\xc5\xbconym Sarajewie g\xc5\x82\xc3\xb3wna ulica miasta zyska\xc5\x82a z\xc5\x82\xc4\x85 s\xc5\x82aw\xc4\x99 Alei snajper\xc3\xb3w, ostrzeliwana przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy serbskich zar\xc3\xb3wno z wysokich budynk\xc3\xb3w okalaj\xc4\x85cych centrum miasta, jak i okolicznych g\xc3\xb3r. Ofiarami padali zazwyczaj przypadkowi ludzie, z kt\xc3\xb3rych 1030 zosta\xc5\x82o rannych, a 225 zgin\xc4\x99\xc5\x82o. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ofiar \xc5\x9bmiertelnych by\xc5\x82o 60 dzieci._NEWLINE_W 2017 roku rekord celnego strza\xc5\x82u zosta\xc5\x82 pobity i potwierdzony. Strzelcem by\xc5\x82 kanadyjski snajper, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy w ramach operacji  Joint Task Force 2 w Iraku jako jeden z 200 operator\xc3\xb3w. Jego danych nie ujawniono. Strza\xc5\x82 pad\xc5\x82 z karabinu McMillan TAC-50 na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 3450 metr\xc3\xb3w i by\xc5\x82 wycelowany w bojownika ISIS. Czas lotu kuli wynosi\xc5\x82 oko\xc5\x82o 10 sekund. Strza\xc5\x82 zosta\xc5\x82 udokumentowany nagraniami wideo.\n_START_SECTION_\nPolicyjni strzelcy wyborowi\n_START_PARAGRAPH_\nStrzelcy wyborowi s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cy w policji najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej bior\xc4\x85 udzia\xc5\x82 w akcjach odbicia zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w. Oddanie strza\xc5\x82u odbywa si\xc4\x99 tylko w ostateczno\xc5\x9bci je\xc5\x9bli zagro\xc5\xbcone jest \xc5\xbcycie lub zdrowie zak\xc5\x82adnika. Akcje tego typu odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na relatywnie kr\xc3\xb3tkich dystansach rz\xc4\x99du 100 metr\xc3\xb3w, a czasami nawet poni\xc5\xbcej 50. Strzelec policyjny, oddaj\xc4\x85cy strza\xc5\x82 w ostateczno\xc5\x9bci, ma za zadanie ostateczne wyeliminowanie celu, czyli jego zabicie.\n_START_SECTION_\nPrzyrz\xc4\x85dy celownicze\n_START_PARAGRAPH_\nPrzyrz\xc4\x85dy celownicze karabin\xc3\xb3w wyborowych to zazwyczaj celowniki optyczne (teleskopowe). Siatka takiego celownika jest zazwyczaj inna ni\xc5\xbc w celownikach my\xc5\x9bliwskich. Zawiera ona podzia\xc5\x82ki umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce na podstawie proporcji np. do sylwetki ludzkiej czy elementu zabudowy o znanej wysoko\xc5\x9bci okre\xc5\x9bli\xc4\x87 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 od celu, a tak\xc5\xbce wprowadzi\xc4\x87 poprawk\xc4\x99 k\xc4\x85tow\xc4\x85 dla bocznego wiatru._NEWLINE_Powi\xc4\x99kszenie obrazu w celowniku teleskopowym rzadko jest wi\xc4\x99ksze ni\xc5\xbc 11x. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych karabin\xc3\xb3w wyborowych nie posiada standardowych mechanicznych przyrz\xc4\x85d\xc3\xb3w celowniczych polegaj\xc4\x85c tylko na celownikach teleskopowych. Karabiny stosowane przez policj\xc4\x99 posiadaj\xc4\x85 zazwyczaj celowniki teleskopowe o regulowanym powi\xc4\x99kszeniu ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce celownik o du\xc5\xbcym powi\xc4\x99kszeniu zastosowany do strzelania na kr\xc3\xb3tkie dystanse ma zbyt zaw\xc4\x99\xc5\xbcone pole widzenia. Niekt\xc3\xb3re celowniki posiadaj\xc4\x85 dodatkowe wzmacniacze obrazu lub noktowizory pasywne umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce strzelanie w nocy.\n_START_SECTION_\nAmunicja\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo karabiny wyborowe by\xc5\x82y zasilane standardow\xc4\x85 amunicj\xc4\x85 karabinow\xc4\x85, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej selekcjonowan\xc4\x85 amunicj\xc4\x85 specjaln\xc4\x85, od roku 1985 obserwuje si\xc4\x99 jednak tendencj\xc4\x99 do zwi\xc4\x99kszania kalibru broni, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c tym samym strzelanie na wi\xc4\x99ksze odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci lub niszczenie sprz\xc4\x99tu przeciwnika. Chocia\xc5\xbc nowa bro\xc5\x84 jest ci\xc4\x99\xc5\xbcka, du\xc5\xbca, niepor\xc4\x99czna, g\xc5\x82o\xc5\x9bna i droga, to jednak ze wzgl\xc4\x99du na du\xc5\xbc\xc4\x85 moc pocisku coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej znajduje zastosowanie bojowe._NEWLINE_Najpopularniejsz\xc4\x85 amunicj\xc4\x85 wielkokalibrow\xc4\x85 wykorzystywan\xc4\x85 w wielkokalibrowych karabinach wyborowych jest obecnie nab\xc3\xb3j .50 BMG, natomiast karabin o najwi\xc4\x99kszym kalibrze to obecnie chorwacki RT-20 strzelaj\xc4\x85cy amunicj\xc4\x85 20 x 110 mm Hispano, u\xc5\xbcywan\xc4\x85 w ma\xc5\x82ych dzia\xc5\x82ach. Najmocniejszy nab\xc3\xb3j karabinowy, 14,5 x 114 mm ze wzgl\xc4\x99du na energi\xc4\x99 kinetyczn\xc4\x85 pocisku jest stosowany w karabinie Denel NTW-14.5, ten model ma teoretyczn\xc4\x85 skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 ra\xc5\xbcenia si\xc5\x82y \xc5\xbcywej do 2,3\xc2\xa0km. Luk\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy karabinami kalibru .50 i strzelaj\xc4\x85cymi nabojami standardowymi 7,62 x 51 mm NATO wype\xc5\x82nia bro\xc5\x84 na amunicj\xc4\x99 nab\xc3\xb3j .338 Lapua Magnum, np. karabin Sako TRG-42 i .408 Chey-Tac. Prowadzone s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prace badawcze nad wielkokalibrowymi karabinami wyborowymi, takimi jak Barrett XM109, strzelaj\xc4\x85cymi amunicj\xc4\x85 burz\xc4\x85c\xc4\x85 kalibru 25\xc2\xa0mm._NEWLINE_W Polsce produkuje si\xc4\x99 wielkokalibrowy karabin wyborowy Tor strzelaj\xc4\x85cy amunicj\xc4\x85 .50 BMG. oraz karabin Bor strzelaj\xc4\x85cy 7.62\xc2\xa0mm NATO i modyfikacja Bora testowany na mocniejszy nab\xc3\xb3j .338 LM Alex 338.\n_START_SECTION_\nZasi\xc4\x99g\n_START_PARAGRAPH_\nNajd\xc5\x82u\xc5\xbcszy potwierdzony i ujawniony celny strza\xc5\x82 snajperski w dziejach to dzi\xc5\x9b 3450 metr\xc3\xb3w (11\xc2\xa0318 st\xc3\xb3p, 2,14 mili). Oddany zosta\xc5\x82 przez kanadyjskiego snajpera dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cego w ramach Joint Task Force 2, w 2017 r. Pocisk pokona\xc5\x82 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w czasie kr\xc3\xb3tszym ni\xc5\xbc 10 sekund nim osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 cel. Strza\xc5\x82 oddano z pozycji dominuj\xc4\x85cej wysoko\xc5\x9bci\xc4\x85 wzgl\xc4\x99dem lokalizacji celu. Trafienie zosta\xc5\x82o zweryfikowane i potwierdzone nagraniami wideo. Wykorzystano karabin McMillan TAC-50._NEWLINE_Poprzedni rekord nale\xc5\xbca\xc5\x82 do zespo\xc5\x82u australijskich snajper\xc3\xb3w z Company D,\xc2\xa0pododdzia\xc5\x82u\xc2\xa02nd Commando Regiment, w 2012 roku w czasie\xc2\xa0operacji w Afganistanie\xc2\xa0w prowincji Helmand. Strza\xc5\x82 pad\xc5\x82 z 2815 metr\xc3\xb3w (9235 st\xc3\xb3p, 1,75 mili). Nie jest przy tym jasne, kt\xc3\xb3ry z dw\xc3\xb3ch strzelaj\xc4\x85cych operator\xc3\xb3w trafi\xc5\x82 w\xc2\xa0cel, bowiem niemal jednocze\xc5\x9bnie poci\xc4\x85gn\xc4\x99li za spusty. Ten rekordowy strza\xc5\x82 pad\xc5\x82 z wielkokalibrowego karabinu wyborowego Barrett M82A1._NEWLINE_Dla por\xc3\xb3wnania, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 operacji ameryka\xc5\x84skich w Iraku wykorzystuje snajper\xc3\xb3w na du\xc5\xbco mniejsze dystanse, jednak w jednym potwierdzonym przypadku 3 kwietnia 2003 roku dwuosobowa dru\xc5\xbcyna snajperska Royal Marines Matt i Sam Hughes strzela\xc5\x82a do cel\xc3\xb3w oddalonych o 860 metr\xc3\xb3w (942 jard\xc3\xb3w); obaj byli uzbrojeni w angielski karabin\xc2\xa0Accuracy International L96. Ostrza\xc5\x82 musia\xc5\x82 by\xc4\x87 prowadzony przy celowaniu dok\xc5\x82adnie 17 metr\xc3\xb3w w lewo od celu, aby skompensowa\xc4\x87 silny wiatr._NEWLINE_W ramach operacji Enduring Freedom, 9 grudnia 2002 r.\xc2\xa0hiszpa\xc5\x84scy snajperzy marynarki strzelali do lin \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cych maszt z mostkiem na frachtowcu\xc2\xa0p\xc3\xb3\xc5\x82nocnokorea\xc5\x84skim\xc2\xa0So San, transportuj\xc4\x85cym 12 lub 15\xc2\xa0rakiet\xc2\xa0Scud\xc2\xa0na\xc2\xa0Oceanie Indyjskim\xc2\xa0w pobli\xc5\xbcu wyspy\xc2\xa0Sokotra. Liny uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y zdesantowanie \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z helikopter\xc3\xb3w na pok\xc5\x82ad statku. Ostrza\xc5\x82 by\xc5\x82 prowadzony na wzburzonych wodach, z pok\xc5\x82adu fregaty Navarra klasy Santa-Maria oddalonego o 400m od frachtowca. Strzelcy byli wyposa\xc5\xbceni w karabiny\xc2\xa0Barrett M95.\n_START_SECTION_\nTrening\n_START_PARAGRAPH_\nDobry trening jest rzecz\xc4\x85 kluczow\xc4\x85, \xc5\xbceby zapewni\xc4\x87 snajperowi wszystkie potrzebne do sprawnego dzia\xc5\x82ania umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci. Trening snajpera wojskowego ma nauczy\xc4\x87 go bieg\xc5\x82o\xc5\x9bci w kamuflowaniu si\xc4\x99 i dzia\xc5\x82aniu z ukrycia, obserwacji, jak i prowadzenia precyzyjnego ostrza\xc5\x82u w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych warunkach bojowych. W trakcie nauki tych nieodzownych umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci adepci wystrzeliwuj\xc4\x85 tysi\xc4\x85ce naboj\xc3\xb3w przez szereg tygodni._NEWLINE_Snajperzy s\xc4\x85 szkoleni, by naciska\xc4\x87 spust prosto do ty\xc5\x82u opuszk\xc4\x85 palca, aby unikn\xc4\x85\xc4\x87 szarpania karabinem na boki. Najbardziej korzystn\xc4\x85 dla celno\xc5\x9bci pozycj\xc4\x85 jest pozycja le\xc5\xbc\xc4\x85ca, z karabinem opartym na worku z piaskiem, a policzek strzelca powinien spoczywa\xc4\x87 na poduszce policzkowej. W czasie akcji dw\xc3\xb3jn\xc3\xb3g mo\xc5\xbce by\xc4\x87 u\xc5\xbcyty zamiast worka z piaskiem. Niekiedy strzelcy owijaj\xc4\x85 pas broni wok\xc3\xb3\xc5\x82 s\xc5\x82abszej r\xc4\x99ki dla lepszego unieruchomienia kolby._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re doktryny nakazuj\xc4\x85 snajperowi oddycha\xc4\x87 g\xc5\x82\xc4\x99boko przed strzelaniem, potem w czasie celowania i w momencie strza\xc5\x82u wypu\xc5\x9bci\xc4\x87 powietrze, utrzymuj\xc4\x85c p\xc5\x82uca puste. Inne id\xc4\x85c jeszcze dalej, ucz\xc4\x85 strzelc\xc3\xb3w strzela\xc4\x87 pomi\xc4\x99dzy kolejnymi uderzeniami serca dla zmniejszenia ruchu lufy w pionie.\n_START_SECTION_\nSkuteczno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nKluczem do precyzyjnego strzelania jest skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87, zar\xc3\xb3wno strzelca, jak i jego broni. Skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 strzelca nie musi wynika\xc4\x87 bezpo\xc5\x9brednio z celno\xc5\x9bci (kt\xc3\xb3r\xc4\x85 nabywa si\xc4\x99 na szkoleniu), ale precyzyjne strzelanie nie mo\xc5\xbce bez niej istnie\xc4\x87._NEWLINE_Zawsze istnieje pewien stopie\xc5\x84 przypadkowo\xc5\x9bci z powodu r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodnych warunk\xc3\xb3w pogodowych i w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci pocisku. Dobry karabin wyborowy musi ograniczy\xc4\x87 ten efekt do minimum. Wystrzelone z nieruchomej pozycji pociski musz\xc4\x85 trafia\xc4\x87 w cel tak blisko siebie, jak to tylko mo\xc5\xbcliwe, nawet z du\xc5\xbcej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Dlatego te\xc5\xbc snajper musi umie\xc4\x87 oszacowa\xc4\x87 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 do celu, pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 wiatru, wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 nad poziomem morza swoj\xc4\x85 i celu, r\xc3\xb3\xc5\xbcnic\xc4\x99 w temperaturze otoczenia i lufy broni oraz wiele innych istotnych czynnik\xc3\xb3w, mog\xc4\x85cych wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc4\x87 na strza\xc5\x82. B\xc5\x82\xc4\x99dy w szacunkach pot\xc4\x99guj\xc4\x85 si\xc4\x99 wraz ze wzrostem odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci i mog\xc4\x85 obni\xc5\xbcy\xc4\x87 prawdopodobie\xc5\x84stwo \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9bci strza\xc5\x82u albo spowodowa\xc4\x87, \xc5\xbce cel nie zostanie w og\xc3\xb3le trafiony._NEWLINE_Strzelcy wyborowi musz\xc4\x85 przystrzela\xc4\x87 bro\xc5\x84 na strzelnicy. W trakcie tego strzelec przystrzeliwuje (zgrywa) karabin z lunet\xc4\x85 na okre\xc5\x9blony dystans (przewa\xc5\xbcnie na typow\xc4\x85 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 konfrontacji z celem), by strza\xc5\x82y trafia\xc5\x82y do celu za ka\xc5\xbcdym razem. Raz przystrzelany karabin musi utrzymywa\xc4\x87 swoj\xc4\x85 celno\xc5\x9b\xc4\x87 w polu. Je\xc5\x9bli tak nie jest, to musi zosta\xc4\x87 przystrzelany ponownie przed nast\xc4\x99pnym zadaniem. Przystrzelana na dan\xc4\x85 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 bro\xc5\x84 mo\xc5\xbce by\xc4\x87 przed strza\xc5\x82em dostosowana do innej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci i pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci wiatru przy u\xc5\xbcyciu odpowiednich kalkulacji i szacunk\xc3\xb3w._NEWLINE_Skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 wojskowego snajpera jest konieczna najbardziej, gdy pierwszy strza\xc5\x82 ma zosta\xc4\x87 wystrzelony do wroga nie\xc5\x9bwiadomego obecno\xc5\x9bci strzelca. W takim wypadku takie cele, jak  oficerowie nieprzyjaciela, \xc5\x82\xc4\x85cznicy czy wyposa\xc5\xbcenie najbardziej si\xc4\x99 odznaczaj\xc4\x85 i s\xc4\x85 \xc5\x82atwe do zestrzelenia. Kiedy pierwszy strza\xc5\x82 zostanie ju\xc5\xbc oddany, ka\xc5\xbcdy wr\xc3\xb3g pozosta\xc5\x82y przy \xc5\xbcyciu spr\xc3\xb3buje si\xc4\x99 ukry\xc4\x87 lub zlokalizowa\xc4\x87 strzelca, wi\xc4\x99c niszczenie cel\xc3\xb3w strategicznych staje si\xc4\x99 wtedy trudniejsze._NEWLINE_Potrzeba skuteczno\xc5\x9bci jest jeszcze wi\xc4\x99ksza dla snajpera policyjnego, gdy w gr\xc4\x99 wchodzi uratowanie zak\xc5\x82adnika. Strza\xc5\x82, kt\xc3\xb3ry nie spowoduje natychmiastowej \xc5\x9bmierci uzbrojonego napastnika, mo\xc5\xbce spowodowa\xc4\x87, \xc5\xbce zabije on zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w, albo zawiesi negocjacje i zniknie z pola widzenia. W takiej sytuacji od jednego strza\xc5\x82u zale\xc5\xbcy \xc5\xbcycie czasem wielu os\xc3\xb3b, a strzelec policyjny musi sobie z tak\xc4\x85 presj\xc4\x85 poradzi\xc4\x87 podczas strzelania._NEWLINE_Worek z piaskiem cz\xc4\x99sto stanowi dobr\xc4\x85 podpor\xc4\x99 dla karabinu, chocia\xc5\xbc w polu bardziej powszechny w u\xc5\xbcyciu jest dw\xc3\xb3jn\xc3\xb3g. Jednak ka\xc5\xbcda mi\xc4\x99kka powierzchnia, taka jak plecak, jest dobra do podparcia karabinu i mo\xc5\xbce przyczyni\xc4\x87 si\xc4\x99 do skuteczno\xc5\x9bci strza\xc5\x82u. Szczeg\xc3\xb3lnie w pozycji le\xc5\xbc\xc4\x85cej dw\xc3\xb3jnogi pomagaj\xc4\x85 w strzelaniu i utrzymaniu pozycji przez d\xc5\x82ugi czas. Wiele karabin\xc3\xb3w policyjnych i wojskowych posiada od\xc5\x82\xc4\x85czany dw\xc3\xb3jn\xc3\xb3g w standardzie. Szwajcarscy snajperzy cz\xc4\x99sto wykonuj\xc4\x85 improwizowane podp\xc3\xb3rki na przyk\xc5\x82ad z ga\xc5\x82\xc4\x99zi drzew, co u\xc5\x82atwia operowanie przez d\xc5\x82ugi czas w g\xc3\xb3rach, bo karabin nie posiada w\xc5\x82asnego dw\xc3\xb3jnogu i jest l\xc5\xbcejszy.\n_START_SECTION_\nKamufla\xc5\xbc\n_START_PARAGRAPH_\nBardzo cz\xc4\x99sto warunkiem wykonania zadania przez strzelc\xc3\xb3w wyborowych jest konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 pozostawania w ukryciu przez d\xc5\x82ugi czas. Str\xc3\xb3j strzelca wyborowego musi zapewni\xc4\x87 jego niewidzialno\xc5\x9b\xc4\x87 zar\xc3\xb3wno optyczn\xc4\x85, jak i w podczerwieni. Do maskowania najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej u\xc5\xbcywa si\xc4\x99 odpowiedniego do warunk\xc3\xb3w i kolorystyki terenowej stroju zwanego Ghillie suit, cz\xc4\x99sto uzupe\xc5\x82nionego przez Tick suit \xe2\x80\x93 odzie\xc5\xbc zmniejszaj\xc4\x85c\xc4\x85 emisj\xc4\x99 ciep\xc5\x82a, czyli promieniowania podczerwonego na zewn\xc4\x85trz, czyni\xc4\x85c tak ubranego \xc5\xbco\xc5\x82nierza praktycznie niedostrzegalnym r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przy u\xc5\xbcyciu detektor\xc3\xb3w ciep\xc5\x82a.'