b'\n_START_ARTICLE_\nIwan Dubowoj\n_START_PARAGRAPH_\nIwan Naumowicz Dubowoj (ros. \xd0\x98\xd0\xb2\xd0\xb0\xd0\xbd \xd0\x9d\xd0\xb0\xd1\x83\xd0\xbc\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb8\xd1\x87 \xd0\x94\xd1\x83\xd0\xb1\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xbe\xd0\xb9; ur. 24 wrze\xc5\x9bnia 1896 w Nowoselicy w guberni kijowskiej, zm. 27 lipca 1938 w Moskwie) \xe2\x80\x93 radziecki dow\xc3\xb3dca wojskowy, komandarm 2 rangi. Ofiara stalinowskiej czystki w Armii Czerwonej.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 synem Nauma Dubowoja, g\xc3\xb3rnika i od 1903 r. dzia\xc5\x82acza partii bolszewickiej. Przed wybuchem I wojny \xc5\x9bwiatowej studiowa\xc5\x82 w Kijowskim Instytucie Handlowym, lecz zosta\xc5\x82 wcielony do armii carskiej i w 1917 roku uko\xc5\x84czy\xc5\x82 Szko\xc5\x82\xc4\x99 Chor\xc4\x85\xc5\xbcych w Irkucku. S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w 30 Syberyjskim Rezerwowym Pu\xc5\x82ku Strzeleckim stacjonuj\xc4\x85cym w Krasnojarsku. Po rewolucji lutowej bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w formowaniu i szkoleniu oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w Czerwonej Gwardii w Krasnojarsku. W czerwcu 1917 r. przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do partii bolszewickiej. W grudniu 1917 r. bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w t\xc5\x82umieniu antybolszewickiego wyst\xc4\x85pienia junkr\xc3\xb3w w Irkucku._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie wyjecha\xc5\x82 do Donbasu, gdzie organizowa\xc5\x82 oddzia\xc5\x82y Czerwonej Gwardii. W lutym 1918 r. by\xc5\x82 dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 oddzia\xc5\x82u Czerwonej Gwardii w Bachmucie, nast\xc4\x99pnie komisarzem rejonu nowomakiejewskiego i komendantem centralnego sztabu Czerwonej Gwardii w ca\xc5\x82ym Donbasie. W latach 1918\xe2\x80\x931919 by\xc5\x82 pomocnikiem szefa oddzia\xc5\x82u operacyjnego 10 Armii podczas obrony Carycyna, nast\xc4\x99pnie szefem oddzia\xc5\x82u operacyjnego i wreszcie zast\xc4\x99pc\xc4\x85 naczelnika sztabu.    _NEWLINE_W 1919 roku by\xc5\x82 jednym z dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w podczas ofensywy radzieckiego Frontu Ukrai\xc5\x84skiego przeciwko Ukrai\xc5\x84skiej Republice Ludowej - by\xc5\x82 szefem sztabu Kierunku Kijowskiego Frontu Ukrai\xc5\x84skiego, potem w kwietniu tego roku szef sztabu, a od maja do czerwca 1919 dow\xc3\xb3dca 1 Ukrai\xc5\x84skiej Armii Radzieckiej. Po \xc5\x9bmierci Myko\xc5\x82y Szczorsa zosta\xc5\x82 dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 44 Dywizji Strzeleckiej, uczestniczy\xc5\x82 w walkach z Petlur\xc4\x85 i Denikinem. Walczy\xc5\x82 w wojnie polsko-bolszewickiej 1920. W 1920 r. zosta\xc5\x82 odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru.  _NEWLINE_W 1924 roku mianowany dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 korpusu. Od 1929 roku zast\xc4\x99pca dow\xc3\xb3dcy Ukrai\xc5\x84skiego Okr\xc4\x99gu Wojskowego (OW). W tym samym roku uko\xc5\x84czy\xc5\x82 kursy doskonal\xc4\x85ce dla wy\xc5\xbcszych dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w na Akademii Wojskowej im. Frunzego w Moskwie. Z rekomendacji dowodz\xc4\x85cego okr\xc4\x99giem ukrai\xc5\x84skim Jony Jakira, z kt\xc3\xb3rym si\xc4\x99 blisko przyja\xc5\xbani\xc5\x82, zosta\xc5\x82 w 1935 roku dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 nowo utworzonego (wydzielonego z okr\xc4\x99gu ukrai\xc5\x84skiego) Charkowskiego Okr\xc4\x99gu Wojskowego. W tym samym roku podczas wielkich manewr\xc3\xb3w w Kijowskim Okr\xc4\x99gu Wojskowym dowodzi\xc5\x82 stron\xc4\x85 "niebiesk\xc4\x85" ("atakuj\xc4\x85c\xc4\x85 ZSRR"), a za swoj\xc4\x85 postaw\xc4\x99 zosta\xc5\x82 wysoko oceniony przez ludowego komisarza obrony ZSRR Klimienta Woroszy\xc5\x82owa. W 1935 r. wyda\xc5\x82 Moje wspomnienia o Szczorsie.\n_START_SECTION_\nCzystka w Armii Czerwonej, aresztowanie i proces\n_START_PARAGRAPH_\nPo tym, gdy Jona Jakir zosta\xc5\x82 28 maja 1937 r. aresztowany Dubowoj wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych relacji w pierwszej chwili wyra\xc5\xbca\xc5\x82 w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci co winy przyjaciela. Podczas posiedzenia rady wojennej Komisariatu Obrony w czerwcu 1937 r. mia\xc5\x82 przekonywa\xc4\x87, \xc5\xbce potrzebne s\xc4\x85 dodatkowe ustalenia w sprawie dzia\xc5\x82a\xc5\x84 Jakira. Wed\xc5\x82ug innej relacji Dubowoj, za rad\xc4\x85 komdywa Piotra Tka\xc5\x82una, stanowczo odci\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 od aresztowanego komandarma. Gdy Jakir zosta\xc5\x82 postawiony przed s\xc4\x85dem razem z marsza\xc5\x82kiem Michai\xc5\x82em Tuchaczewskim i sze\xc5\x9bcioma innymi wysokimi oficerami, skazany na \xc5\x9bmier\xc4\x87 i rozstrzelany (11/12 czerwca 1937 r.), Dubowoj zacz\xc4\x85\xc5\x82 publicznie deklarowa\xc4\x87, \xc5\xbce zniszczy "jakirowskiego i primakowowskiego ducha" w okr\xc4\x99gu._NEWLINE_Sam Dubowoj zosta\xc5\x82 aresztowany 21 sierpnia w Moskwie, dok\xc4\x85d przyjecha\xc5\x82 na wezwanie komisarza obrony Woroszy\xc5\x82owa. Oskar\xc5\xbcono go o szpiegostwo i szkodnictwo w wojsku, uczestnictwo w spisku trockistowskim, a tak\xc5\xbce o to, \xc5\xbce w 1919 r. zamordowa\xc5\x82 Myko\xc5\x82\xc4\x99 Szczorsa, by przej\xc4\x85\xc4\x87 dowodzenie 44 Dywizj\xc4\x85 Strzeleck\xc4\x85. Przyzna\xc5\x82 si\xc4\x99 do stawianych mu zarzut\xc3\xb3w. Podczas \xc5\x9bledztwa obci\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 tak\xc5\xbce kolejne osoby, w tym aresztowanych ju\xc5\xbc oficer\xc3\xb3w Kijowskiego Okr\xc4\x99gu Wojskowego komdywa Aleksandra Bachruszyna, kombrig\xc3\xb3w Jewdokimowa, Kariewa i Kagana, pu\xc5\x82kownika Zimm\xc4\x99, dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 54 Szybkiej Brygady Bombowej, a wreszcie komdywa Wasilija Pogriebnoja, swojego zast\xc4\x99pc\xc4\x99 w Charkowskim Okr\xc4\x99gu Wojskowym. Aresztowanie i zeznania Dubowoja poci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y za sob\xc4\x85 masowe zatrzymania oficer\xc3\xb3w Charkowskiego Okr\xc4\x99gu Wojskowego. Twierdzi\xc5\x82 tak\xc5\xbce, \xc5\xbce uczestnikami spisku Tuchaczewskiego i Jakira byli Jan Gamarnik (pope\xc5\x82ni\xc5\x82 samob\xc3\xb3jstwo w 1937 r.) oraz \xc5\x81azar Kaganowicz._NEWLINE_Po tym, gdy Dubowoj przyzna\xc5\x82 si\xc4\x99 na \xc5\x9bledztwie do zastrzelenia Szczorsa, w\xc5\x82adze poleci\xc5\x82y re\xc5\xbcyserowi O\xc5\x82eksandrowi Dow\xc5\xbcence, pracuj\xc4\x85cego nad filmem Szczors, wprowadzenie do scenariusza postaci zdrajcy i zab\xc3\xb3jcy. Inicjatyw\xc4\x99 t\xc4\x99 zablokowa\xc5\x82 I sekretarz Komunistycznej Partii (bolszewik\xc3\xb3w) Ukrainy Stanis\xc5\x82aw Kosior, dla kt\xc3\xb3rego taka wersja wydarze\xc5\x84 by\xc5\x82a "oczywist\xc4\x85 falsyfikacj\xc4\x85 historii". W odpowiedzi Stalin osobi\xc5\x9bcie nakaza\xc5\x82 rozes\xc5\x82anie cz\xc5\x82onkom Politbiura WKP (b) kopii odpowiedniego fragmentu zezna\xc5\x84 Dubowoja._NEWLINE_Skazany na \xc5\x9bmier\xc4\x87 28 lipca 1938 r. przez kolegium wojskowe S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego ZSRR, nast\xc4\x99pnego dnia rozstrzelany. Zosta\xc5\x82 zrehabilitowany we wrze\xc5\x9bniu 1956 roku. Represje dotkn\xc4\x99\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jego ojca, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 skazany na kar\xc4\x99 \xc5\x82agru i zmar\xc5\x82 w obozie w 1941 r.'