b'\n_START_ARTICLE_\nAnomalny pulsar rentgenowski\n_START_PARAGRAPH_\nAnomalny pulsar rentgenowski (ang.\xc2\xa0Anomalous X-ray Pulsar, AXP) \xe2\x80\x93 typ wolnorotuj\xc4\x85cego pulsara (okresy obrotu 12 znanych obecnie, listopad 2012, obiekt\xc3\xb3w tego typu mieszcz\xc4\x85 si\xc4\x99 w przedziale od dw\xc3\xb3ch do dwunastu sekund), emituj\xc4\x85cego periodycznie promieniowanie rentgenowskie o \xc5\x9bredniej mocy nawet 10\xc2\xb3\xe2\x81\xb5 erg/s. Warto\xc5\x9bci tych nie daje si\xc4\x99 wyt\xc5\x82umaczy\xc4\x87 przy u\xc5\xbcyciu modelu pulsara o okresie obrotu takim jak AXP i zwyk\xc5\x82ym (~10\xc2\xb9\xc2\xb2 Gs) polu magnetycznym (otrzymuje si\xc4\x99 warto\xc5\x9bci o wiele mniejsze), st\xc4\x85d okre\xc5\x9blenie \xe2\x80\x9eanomalny\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nCharakterystyczne w\xc5\x82asno\xc5\x9bci obserwacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nOkres obrotu obiekt\xc3\xb3w tego typu wyd\xc5\x82u\xc5\xbca si\xc4\x99 ze \xc5\x9brednim tempem (dP/dt)/P ~ 10\xe2\x81\xbb\xc2\xb9\xc2\xb9 s\xe2\x81\xbb\xc2\xb9, znacznie wi\xc4\x99kszym ni\xc5\xbc dla reszty pulsar\xc3\xb3w (interpretowanym jako dow\xc3\xb3d na obecno\xc5\x9b\xc4\x87 silnego pola magnetycznego, kt\xc3\xb3re oddzia\xc5\x82uj\xc4\x85c z otoczeniem powoduje spowalnianie obrotu). Nie ma obserwacyjnych dowod\xc3\xb3w na to, \xc5\xbce AXP s\xc4\x85 sk\xc5\x82adnikami uk\xc5\x82ad\xc3\xb3w podw\xc3\xb3jnych. W przypadku trzech obiekt\xc3\xb3w obserwuje si\xc4\x99 zwi\xc4\x85zek z pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 po supernowej, co sugeruje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ich m\xc5\x82ody wiek \xe2\x80\x93 tzw. wiek typowy \xcf\x84 jest rz\xc4\x99du 1000 \xe2\x80\x93 10\xc2\xa0000 lat.\n_START_SECTION_\nModel opisuj\xc4\x85cy anomalne pulsary rentgenowskie\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 obecnie teori\xc4\x85 opisuj\xc4\x85c\xc4\x85 mechanizm AXP jest model magnetara, czyli gwiazdy neutronowej o niezwykle du\xc5\xbcym polu magnetycznym, si\xc4\x99gaj\xc4\x85cym nawet 10\xc2\xb9\xe2\x81\xb5 Gs. Opr\xc3\xb3cz regularnych pulsacji rentgenowskich i radiowych AXP emituj\xc4\x85 tak\xc5\xbce b\xc5\x82yski podobne do tych z powtarzalnych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 mi\xc4\x99kkich promieni gamma, w kt\xc3\xb3rych to z kolei \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach w trakcie wybuch\xc3\xb3w obserwuje si\xc4\x99 pulsacje o okresie podobnym do okres\xc3\xb3w pulsacji AXP. Obie grupy uznaje si\xc4\x99 za r\xc3\xb3\xc5\xbcne manifestacje obiekt\xc3\xb3w tego samego typu, czyli magnetar\xc3\xb3w._NEWLINE_Alternatyw\xc4\x85 dla modelu magnetara jest teoria t\xc5\x82umacz\xc4\x85ca emisj\xc4\x99 rentgenowsk\xc4\x85 akrecj\xc4\x85 materii pozosta\xc5\x82ej po wybuchu supernowej na powierzchni\xc4\x99 gwiazdy neutronowej o przeci\xc4\x99tnym (~10\xc2\xb9\xc2\xb2 G) polu magnetycznym (materia opadaj\xc4\x85c na powierzchni\xc4\x99 gwiazdy rozgrzewa\xc5\x82aby j\xc4\x85, powoduj\xc4\x85c emisj\xc4\x99 promieniowania).'