b'\n_START_ARTICLE_\nGospodarka Azerbejd\xc5\xbcanu\n_START_SECTION_\nHistoria azerskiej gospodarki\n_START_PARAGRAPH_\nDo 1991 roku by\xc5\x82 to kraj o gospodarce centralnie planowanej, dopiero rozpad ZSRR i zwi\xc4\x85zane z tym os\xc5\x82abienie wi\xc4\x99zi gospodarczych z dawnymi republikami oraz wojna azerbejd\xc5\xbca\xc5\x84sko-arme\xc5\x84ska o G\xc3\xb3rski Karabach przyczyni\xc5\x82y si\xc4\x99 do g\xc5\x82\xc4\x99bokiego kryzysu gospodarczego (spadek produkcji we wszystkich dzia\xc5\x82ach gospodarki). Reforma systemu gospodarczego rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 od razu po uzyskaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci._NEWLINE_Od 2014 roku Azerbejd\xc5\xbcan przechodzi znacz\xc4\x85ce spowolnienie gospodarcze, kt\xc3\xb3rego bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 jest spadek cen ropy. Azerbejd\xc5\xbcan jest krajem uzale\xc5\xbcnionym dochod\xc3\xb3w z eksportu ropy naftowej. Przed rokiem 2014 ponad 70% dochod\xc3\xb3w bud\xc5\xbcetowych pochodzi\xc5\x82o z sektora naftowego.\n_START_SECTION_\nRolnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nU\xc5\xbcytki rolne zajmuj\xc4\x85 ok. 1/2 powierzchni tego kraju (w tym grunty orne 18,4%, \xc5\x82\xc4\x85ki i pastwiska 25,3%). Uprawia si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie zbo\xc5\xbca (pszenica, kukurydza, ry\xc5\xbc), a z ro\xc5\x9blin przemys\xc5\x82owych bawe\xc5\x82n\xc4\x99 (Niz. Kura\xc5\x84ska, dolina Araksu), tyto\xc5\x84 (przedg\xc3\xb3rze Kaukazu) oraz herbat\xc4\x99 (Nizina Lenkora\xc5\x84ska). Azerbejd\xc5\xbcan jest wa\xc5\xbcnym producentem wczesnych warzyw i owoc\xc3\xb3w (morele, brzoskwinie, orzechy, figi, granaty, migda\xc5\x82y, cytrusy), ma rozwini\xc4\x99t\xc4\x85 upraw\xc4\x99 winoro\xc5\x9bli. Wa\xc5\xbcna jest tak\xc5\xbce hodowla owiec i k\xc3\xb3z (pog\xc5\x82owie ok. 7,5 mln sztuk) byd\xc5\x82a (2,3 mln) oraz koni, wielb\xc5\x82\xc4\x85d\xc3\xb3w i drobiu; du\xc5\xbce znaczenie ma hodowla jedwabnik\xc3\xb3w oraz pszczelarstwo. Po\xc5\x82awia si\xc4\x99 ryby w Morzu Kaspijskim i w wi\xc4\x99kszych rzekach (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Kurze, Araksie i Alazani).\n_START_SECTION_\nPrzemys\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nOd po\xc5\x82owy XIX wieku podstawow\xc4\x85 ga\xc5\x82\xc4\x99zi\xc4\x85 gospodarki Azerbejd\xc5\xbcanu jest g\xc3\xb3rnictwo ropy naftowej eksploatowanej w rejonie Baku oraz z dna Morza Kaspijskiego (Naftowe Kamienie, strefa przybrze\xc5\xbcna wysp \xc3\x87ilov i Artyom). Stanowi on 82% ca\xc5\x82ego PKB kraju. Du\xc5\xbc\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc gaz ziemny (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Nizina Kura\xc5\x84ska oraz wyspy \xc3\x87ilov), ponadto wydobywa si\xc4\x99 rudy \xc5\xbcelaza (okolice Da\xc5\x9fk\xc9\x99s\xc9\x99n), miedzi oraz a\xc5\x82uny i s\xc3\xb3l kamienn\xc4\x85. W 2003 produkcja energii elektrycznej wynios\xc5\x82a 20 mld kWh, z czego 90% energii elektrycznej dostarczaj\xc4\x85 elektrownie cieplne (najwi\xc4\x99ksza w \xc6\x8fli Bayraml\xc4\xb1 \xe2\x80\x93 1080 MW); elektrownie wodne na Kurze. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82u przetw\xc3\xb3rczego skupia si\xc4\x99 w Baku (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie rafineryjny, chemiczny, a tak\xc5\xbce produkcja urz\xc4\x85dze\xc5\x84 dla g\xc3\xb3rnictwa naftowego). Dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne ga\xc5\x82\xc4\x99zie przemys\xc5\x82u, w tym spo\xc5\xbcywczy: winiarski, olejarski, herbaciany, rybny, przetw\xc3\xb3rstwo owoc\xc3\xb3w i warzyw. W 1997 oddano do u\xc5\xbcytku ruroci\xc4\x85g naftowy Baku \xe2\x80\x93 Noworosyjsk (o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 1411\xc2\xa0km), ruroci\xc4\x85g z Baku do portu Supsa. Do ko\xc5\x84ca 1997 sprywatyzowano wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ma\xc5\x82ych i \xc5\x9brednich zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w; udzia\xc5\x82 sektora prywatnego w tworzeniu PKB wzr\xc3\xb3s\xc5\x82 z 5,5% w 1995 do 60% w 2004; przemys\xc5\x82 naftowy pozostaje pod kontrol\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa. Du\xc5\xbce znaczenie ma produkcja aluminium; najwi\xc4\x99kszym o\xc5\x9brodkiem tego przemys\xc5\x82u jest Baku.\n_START_SECTION_\nTransport i \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nD\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 linii kolejowych Azerbejd\xc5\xbcanu przekracza 2,9 tys. km, za\xc5\x9b dr\xc3\xb3g ko\xc5\x82owych \xe2\x80\x93 28 tys. km. Port morski w Baku (po\xc5\x82\xc4\x85czony promem kolejowym. z T\xc3\xbcrkmenba\xc5\x9fy w Turkmenistanie) jest najwi\xc4\x99kszym portem nad M. Kaspijskim._NEWLINE_Mi\xc4\x99dzynarodowy port lotniczy w Baku obs\xc5\x82uguje ruch pasa\xc5\xbcerski na oko\xc5\x82o 4,8 mld pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w rocznie.\n_START_SECTION_\nHandel zagraniczny\n_START_PARAGRAPH_\nEksportuje si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie rop\xc4\x99 i gaz ziemny, bawe\xc5\x82n\xc4\x99, maszyny oraz \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87. importuje si\xc4\x99 przede wszystkim maszyny i urz\xc4\x85dzenia oraz \xc5\x9brodki chemiczne. G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi partnerami w eksporcie s\xc4\x85 W\xc5\x82ochy, Turcja, Kanada oraz Czechy, za\xc5\x9b w imporcie Rosja, Turcja, Chiny oraz Niemcy.'