b"\n_START_ARTICLE_\nPatti Smith\n_START_SECTION_\nWczesne lata\n_START_PARAGRAPH_\nPatti Smith urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 30 grudnia 1946 w Chicago. Jej matka Beverly by\xc5\x82a wokalistk\xc4\x85 jazzow\xc4\x85, a ojciec Grant pracowa\xc5\x82 w firmie Honeywell. Ca\xc5\x82e dzieci\xc5\x84stwo sp\xc4\x99dzi\xc5\x82a w Deptford Township w stanie New Jersey. Wychowywana pod okiem matki w nauce \xc5\x9awiadk\xc3\xb3w Jehowy jako nastolatka odesz\xc5\x82a od tego zwi\xc4\x85zku wyznaniowego, przez kt\xc3\xb3ry czu\xc5\x82a si\xc4\x99 ograniczana. Da\xc5\x82a temu upust wiele lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej we fragmencie utworu \xe2\x80\x9eGloria\xe2\x80\x9d: \xe2\x80\x9eJesus died for somebody\xe2\x80\x99s sins, but not mine\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9eJezus umar\xc5\x82 za czyje\xc5\x9b grzechy, ale nie moje\xe2\x80\x9d). Patti uko\xc5\x84czy\xc5\x82a Deptford Township High School (\xc5\x9brednia szko\xc5\x82a) w 1964 roku po czym znajduj\xc4\x85c si\xc4\x99 w nie najlepszej sytuacji materialnej posz\xc5\x82a do pracy w fabryce samochod\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\n1967\xe2\x80\x931973: Nowy Jork\n_START_PARAGRAPH_\nW 1966 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a nauk\xc4\x99 w Glassboro State Teachers College (obecnie Rowan University), kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przerwa\xc5\x82a po kilku miesi\xc4\x85cach i nast\xc4\x99pnie wyjecha\xc5\x82a do Nowego Jorku. Tam zacz\xc4\x99\xc5\x82a od pracy w ksi\xc4\x99garni, gdzie pozna\xc5\x82a fotografa Roberta Mapplethorpe\xe2\x80\x99a, kt\xc3\xb3ry w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie by\xc5\x82 autorem ok\xc5\x82adek jej p\xc5\x82yt. W 1969 razem z siostr\xc4\x85 Lind\xc4\x85 wyjecha\xc5\x82a do Pary\xc5\xbca, gdzie wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a w ulicznej trupie teatralnej (busking, performance). Po powrocie do Nowego Jorku zamieszka\xc5\x82a z Mapplethorpe\xe2\x80\x99em w hotelu Chelsea i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 cz\xc4\x99st\xc4\x85 bywalczyni\xc4\x85 klub\xc3\xb3w: Max's Kansas City oraz CBGB._NEWLINE_W tym okresie zacz\xc4\x99\xc5\x82a tworzy\xc4\x87 swoje pierwsze wiersze, kt\xc3\xb3re na pocz\xc4\x85tku lat 70. ju\xc5\xbc jako cz\xc5\x82onek St. Mark's Poetry Project (grupa poet\xc3\xb3w eksperymentuj\xc4\x85cych) publicznie recytowa\xc5\x82a (w klubie St. Mark Place w East Village), przy akompaniamencie gitarzysty Lenny\xe2\x80\x99ego Kaye\xe2\x80\x99a. Pierwsze jej publikacje ukazywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w miesi\xc4\x99cznikach \xe2\x80\x9eCreem\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eRolling Stone\xe2\x80\x9d, w kt\xc3\xb3rych zajmowa\xc5\x82a si\xc4\x99 przez jaki\xc5\x9b czas pisywaniem recenzji p\xc5\x82yt. W 1971 nawi\xc4\x85za\xc5\x82a wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Samem Shepardem przy tworzeniu sztuki \xe2\x80\x9eCowboy Mouth\xe2\x80\x9d. W nast\xc4\x99pnych latach ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 jej dwa tomiki wierszy: debiutancki \xe2\x80\x9eSeventh Heaven\xe2\x80\x9d (1972) oraz \xe2\x80\x9eWitt\xe2\x80\x9d (1973). W tym czasie zwi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 z Allenem Lanierem \xe2\x80\x93 w\xc3\xb3wczas muzykiem zespo\xc5\x82u Blue \xc3\x96yster Cult.\n_START_SECTION_\n1974\xe2\x80\x931980: Patti Smith Group\n_START_PARAGRAPH_\nW 1974 Smith powr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci scenicznej \xe2\x80\x93 opr\xc3\xb3cz Kaye\xe2\x80\x99a zesp\xc3\xb3\xc5\x82 zacz\xc4\x99li tworzy\xc4\x87: basista Ivan Kral (uchod\xc5\xbaca z Czechos\xc5\x82owacji, kt\xc3\xb3ry opu\xc5\x9bci\xc5\x82 sw\xc3\xb3j kraj po upadku Dub\xc4\x8deka w 1968), perkusista Jay Dee Daugherty oraz pianista Richard Sohl. W tym samym roku, przy pomocy finansowej Mapplethorpe\xe2\x80\x99a Patti ze swoim zespo\xc5\x82em (Patti Smith Group) nagra\xc5\x82a pierwszego singla \xe2\x80\x9ePiss Factory\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W 1975 muzycy dzi\xc4\x99ki Clive\xe2\x80\x99owi Davisowi podpisali kontrakt z firm\xc4\x85 Arista Records i wkr\xc3\xb3tce ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 debiutancki album Horses wyprodukowany przez Johna Cale\xe2\x80\x99a. P\xc5\x82yta stanowi po\xc5\x82\xc4\x85czenie wczesnego punkrocka (proto-punk) z poezj\xc4\x85 i rozpoczyna si\xc4\x99 utworem \xe2\x80\x9eGloria\xe2\x80\x9d autorstwa Van Morrisona. Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 w tym czasie obje\xc5\xbadzi\xc5\x82 z koncertami USA i Europ\xc4\x99. W 1976 zosta\xc5\x82 wypuszczony na rynek nast\xc4\x99pny album: Radio Ethiopia. P\xc5\x82yta otrzyma\xc5\x82a s\xc5\x82abe recenzje w stosunku do swojej poprzedniczki, ale mimo to kilka utwor\xc3\xb3w przetrwa\xc5\x82o pr\xc3\xb3b\xc4\x99 czasu, kt\xc3\xb3re Smith do dzi\xc5\x9b wykonuje regularnie na koncertach. 23 stycznia 1977 podczas koncertu w Tampie (Floryda) Patti spad\xc5\x82a ze sceny i uszkodzi\xc5\x82a sobie kr\xc4\x99gi szyjne. Okres rekonwalescencji sp\xc4\x99dzi\xc5\x82a na pisaniu nowych wierszy (wydanych w tomiku \xe2\x80\x9eBabel\xe2\x80\x9d w 1978) oraz kolejnych piosenek. W ko\xc5\x84cu lat 70. wraz zespo\xc5\x82em nagra\xc5\x82a jeszcze dwie p\xc5\x82yty: Easter (1978), kt\xc3\xb3ra osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a do\xc5\x9b\xc4\x87 du\xc5\xbcy sukces komercyjny, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie za spraw\xc4\x85 pochodz\xc4\x85cego z niej singla \xe2\x80\x9eBecause the Night\xe2\x80\x9d (utw\xc3\xb3r napisany przez Smith do sp\xc3\xb3\xc5\x82ki z Bruce\xe2\x80\x99em Springsteenem), oraz Wave (1979) \xe2\x80\x93 mniej udany, chocia\xc5\xbc piosenki \xe2\x80\x9eFrederick\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eDancing Barefoot\xe2\x80\x9d cieszy\xc5\x82y si\xc4\x99 sporym powodzeniem.\n_START_SECTION_\n1980\xe2\x80\x931995: Ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nZanim album Wave ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 na rynku, w \xc5\xbcyciu Patti Smith zasz\xc5\x82y zmiany: rozsta\xc5\x82a si\xc4\x99 ze swoim d\xc5\x82ugoletnim partnerem Allenem Lanierem i zwi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 z by\xc5\x82ym gitarzyst\xc4\x85 zespo\xc5\x82u MC5 Fredem Smithem, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 wielbicielem jej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci (\xe2\x80\x9eFrederick\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eDancing Barefoot\xe2\x80\x9d by\xc5\x82y piosenkami po\xc5\x9bwi\xc4\x99conymi jemu). W tamtym czasie \xc5\xbcartowano sobie ze Smith, \xc5\xbce po\xc5\x9blubi\xc5\x82a Freda (1980), aby nie zmienia\xc4\x87 nazwiska. W 1980 mia\xc5\x82 miejsce ostatni koncert zespo\xc5\x82u, a Patti rozsta\xc5\x82a si\xc4\x99 ze scen\xc4\x85 na d\xc5\x82ugie lata. Zamieszka\xc5\x82a z m\xc4\x99\xc5\xbcem w St. Clair Shores (Michigan). W 1982 urodzi\xc5\x82a syna Jacksona (Jackson w latach 2009-2013 by\xc5\x82 m\xc4\x99\xc5\xbcem Meg White), a pi\xc4\x99\xc4\x87 lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej c\xc3\xb3rk\xc4\x99 Jesse. W 1988 wraz z Fredem, Jayem Daughertym i Richardem Sohlem nagra\xc5\x82a p\xc5\x82yt\xc4\x99 Dream of Life, kt\xc3\xb3ra ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 w czerwcu tego samego roku, przy czym temu wydarzeniu nie towarzyszy\xc5\x82a \xc5\xbcadna promocja. W nast\xc4\x99pnych latach prze\xc5\xbcy\xc5\x82a wiele tragedii osobistych: w 1989 umar\xc5\x82 na AIDS Robert Mapplethorpe (d\xc5\x82ugoletni przyjaciel), rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej na atak serca Richard Sohl, 4 listopada 1994 na zawa\xc5\x82 serca zmar\xc5\x82 Fred, a niewiele p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tak\xc5\xbce jej brat Todd. W obliczu tych zdarze\xc5\x84 za namow\xc4\x85 Michaela Stipe\xe2\x80\x99a (R.E.M.) oraz Allena Ginsberga, zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 powr\xc3\xb3ci\xc4\x87 na scen\xc4\x99. Kiedy Jackson sko\xc5\x84czy\xc5\x82 14 lat powr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do Nowego Jorku.\n_START_SECTION_\n1996\xe2\x80\x932003: Gone Again, Peace and Noise, Gung Ho\n_START_PARAGRAPH_\nW 1996 z Kayem, Daughertym i innymi muzykami (m.in. Tom Verlaine i John Cale) nagra\xc5\x82a p\xc5\x82yt\xc4\x99 Gone Again, zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 m.in. utw\xc3\xb3r \xe2\x80\x9eAbout a Boy\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony Kurtowi Cobainowi, kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82a fank\xc4\x85. W tym samym roku wzi\xc4\x99\xc5\x82a udzia\xc5\x82 w nagraniach R.E.M. \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85c razem ze Stipe\xe2\x80\x99em w piosence \xe2\x80\x9eE\xe2\x80\x93Bow the Letter\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Po Gone Again w nast\xc4\x99pnych latach zarejestrowa\xc5\x82a z zespo\xc5\x82em dwie kolejne p\xc5\x82yty: Peace and Noise (z singlem \xe2\x80\x9e1959\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 o inwazji chi\xc5\x84skiej na Tybet) w 1997 i Gung Ho w 2000. Piosenki: \xe2\x80\x9e1959\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eGlitter in Their Eyes\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82y nominowane do nagrody Grammy w kategorii Best Female Rock Vocal Performance. W 2002 ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 dwup\xc5\x82ytowa kompilacja Land (1975\xe2\x80\x932002) (dedykowana Richardowi Sohlowi), zawieraj\xc4\x85ca m.in. piosenki znane z singli oraz kompozycj\xc4\x99 Prince\xe2\x80\x99a \xe2\x80\x9eWhen Doves Cry\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\n2004\xe2\x80\x93obecnie\n_START_PARAGRAPH_\n27 kwietnia 2004 zosta\xc5\x82 wydany album Trampin', kt\xc3\xb3ry Smith po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82a swojej matce zmar\xc5\x82ej dwa lata wcze\xc5\x9bniej. 25 czerwca 2005 na festiwalu \xe2\x80\x9eMeltdown\xe2\x80\x9d w Londynie razem z zespo\xc5\x82em (m.in. z Tomem Verlaine\xe2\x80\x99em) wykona\xc5\x82a wszystkie utwory z p\xc5\x82yty Horses, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82y wydane na dwup\xc5\x82ytowym albumie Horses/Horses. 10 lipca zosta\xc5\x82a odznaczona orderem \xe2\x80\x9eOrdre des Arts et des Lettres\xe2\x80\x9d przez francuskie Ministerstwo Kultury, a w sierpniu wyg\xc5\x82osi\xc5\x82a wyk\xc5\x82ad dotycz\xc4\x85cy tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Arthura Rimbauda i Williama Blake\xe2\x80\x99a. 15 pa\xc5\xbadziernika 2006 zagra\xc5\x82a 3,5-godzinny koncert w nowojorskim klubie CBGB, odczytuj\xc4\x85c na ko\xc5\x84cu nazwiska muzyk\xc3\xb3w i innych os\xc3\xb3b zwi\xc4\x85zanych ze scen\xc4\x85 punkrockow\xc4\x85, kt\xc3\xb3rzy umarli w poprzednich latach (by\xc5\x82 to po\xc5\xbcegnalny koncert z klubem CBGB, kt\xc3\xb3ry po 33 latach istnienia zosta\xc5\x82 zlikwidowany)._NEWLINE_12 marca 2007 zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta do Rock and Roll Hall of Fame. Mi\xc4\x99dzy 28 marca, a 22 czerwca 2008 w Fondation Cartier pour l'Art Contemporain w Pary\xc5\xbcu zorganizowano wystaw\xc4\x99 jej prac (art exhibition) pt. \xe2\x80\x9eLand 250\xe2\x80\x9d wykonanych przez ni\xc4\x85 w latach 1967\xe2\x80\x932007. W lipcu zosta\xc5\x82 wydany album pt. The Coral Sea, kt\xc3\xb3ry Smith nagra\xc5\x82a na \xc5\xbcywo z Kevinem Shieldsem. W tym samym roku otrzyma\xc5\x82a honorowy doktorat za wk\xc5\x82ad w kultur\xc4\x99, a tak\xc5\xbce sta\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wna bohaterk\xc4\x85 dokumentalnego filmu \xe2\x80\x9ePatti Smith: Dream of Life\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W 2011 ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 album Outside Society, b\xc4\x99d\xc4\x85cy sk\xc5\x82adank\xc4\x85 osiemnastu najwi\xc4\x99kszych przeboj\xc3\xb3w artystki z ca\xc5\x82ej kariery muzycznej. Do ka\xc5\xbcdej z wybranych przez siebie piosenek Patti napisa\xc5\x82a kr\xc3\xb3tki komentarz._NEWLINE_W Polsce wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a pi\xc4\x99ciokrotnie: w Warszawie (2002 oraz 2014), Poznaniu (2007), Katowicach (2015) i w Strzelinku / Dolina Charlotty na 11. Festiwalu Legend Rocka (2017).\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 pozamuzyczna\n_START_PARAGRAPH_\nPatti Smith by\xc5\x82a zwolenniczk\xc4\x85 Partii Zielonych i popar\xc5\x82a w wyborach prezydenckich w 2000 roku Ralpha Nadera. Bra\xc5\x82a udzia\xc5\x82 w pierwszym prote\xc5\x9bcie zorganizowanym przez Louisa Posnera (12 wrze\xc5\x9bnia 2002) przeciwko wojnie z Irakiem (w trakcie rozm\xc3\xb3w prezydenta George\xe2\x80\x99a W. Busha ze Zgromadzeniem Og\xc3\xb3lnym ONZ)._NEWLINE_W 2003 napisa\xc5\x82a piosenk\xc4\x99 \xe2\x80\x9ePeaceable Kingdom\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82a Rachel Corrie (1979\xe2\x80\x932003) \xe2\x80\x93 24-letniej amerykance zwi\xc4\x85zanej z Mi\xc4\x99dzynarodowym Ruchem Solidarno\xc5\x9bci (ISM), kt\xc3\xb3ra zgin\xc4\x99\xc5\x82a w Strefie Gazy zabita przez spychacz obs\xc5\x82ugiwany przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy Si\xc5\x82 Obronnych Izraela (IDF)._NEWLINE_Zim\xc4\x85 2004/2005 Smith zn\xc3\xb3w podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82a z Naderem, bior\xc4\x85c udzia\xc5\x82 w zjazdach wzywaj\xc4\x85cych do krytyki stanowiska Busha wobec Iraku._NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 2006 w Londynie mia\xc5\x82y premier\xc4\x99 dwie nowe piosenki Smith (\xe2\x80\x9eQana\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eWithout Chains\xe2\x80\x9d), kt\xc3\xb3re Louise Jury z dziennika \xe2\x80\x9eThe Independent\xe2\x80\x9d scharakteryzowa\xc5\x82a jako \xe2\x80\x9eemocjonalny akt oskar\xc5\xbcenia skierowany przeciwko ameryka\xc5\x84skiej i izraelskiej polityce zagranicznej\xe2\x80\x9d. Utw\xc3\xb3r \xe2\x80\x9eQana\xe2\x80\x9d dotyczy powietrznych atak\xc3\xb3w si\xc5\x82 izraelskich na liba\xc5\x84sk\xc4\x85 wiosk\xc4\x99 Qana, natomiast \xe2\x80\x9eWithout Chains\xe2\x80\x9d jest o Muracie Kurnazie (obywatel niemiecki pochodzenia tureckiego), kt\xc3\xb3ry przez pi\xc4\x99\xc4\x87 lat (2001\xe2\x80\x932006) by\xc5\x82 nies\xc5\x82usznie wi\xc4\x99ziony w Guantanamo._NEWLINE_W swoim artykule Louise Jury zacytowa\xc5\x82a wypowied\xc5\xba Smith:_NEWLINE_\xe2\x80\x9eNapisa\xc5\x82am obie piosenki w bezpo\xc5\x9bredniej reakcji na te zdarzenia, poniewa\xc5\xbc czu\xc5\x82am si\xc4\x99 oburzona. To jest niesprawiedliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wobec dzieci, wobec m\xc5\x82odych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn i kobiet, kt\xc3\xb3rzy s\xc4\x85 wi\xc4\x99zieni. Jestem Amerykank\xc4\x85, musz\xc4\x99 p\xc5\x82aci\xc4\x87 podatki w swoim imieniu, a oni (rz\xc4\x85d USA) daj\xc4\x85 miliony dolar\xc3\xb3w takim krajom jak Izrael na bomby kasetowe i inne technologie obronne, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y u\xc5\xbcyte na mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Qany. To jest straszne. To jest naruszenie praw cz\xc5\x82owieka\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W marcu 2008 nak\xc5\x82adem wydawnictwa Palgrave Macmillan ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Kurnaza \xe2\x80\x9eFive Years of My Life\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9ePi\xc4\x99\xc4\x87 lat mojego \xc5\xbcycia\xe2\x80\x9d) do kt\xc3\xb3rej Smith napisa\xc5\x82a kr\xc3\xb3tki wst\xc4\x99p. W tym samym roku w wyborach prezydenckich popar\xc5\x82a Baracka Obam\xc4\x99._NEWLINE_W 2010 ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Patti pt. Just Kids, b\xc4\x99d\xc4\x85ca autobiograficznym wspomnieniem na temat przyja\xc5\xbani z Robertem Mapplethorpem. Otrzyma\xc5\x82a ona ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 nagrod\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbckow\xc4\x85 National Book Award, by\xc5\x82a te\xc5\xbc finalistk\xc4\x85 wielu innych nagr\xc3\xb3d literackich (m.in. Los Angeles Times Book Prize oraz National Book Critics Circle Award) i przez 37 tygodni utrzymywa\xc5\x82a si\xc4\x99 na li\xc5\x9bcie bestseller\xc3\xb3w New York Timesa. Obecnie przygotowywana jest jej ekranizacja, do kt\xc3\xb3rej scenariusz pisze sama Patti Smith, wsp\xc3\xb3lnie z dramaturgiem Johnem Loganem (autorem scenariuszy m.in. Gladiatora Ridleya Scotta i Aviatora Martina Scorsese)."