b"\n_START_ARTICLE_\nBernt Balchen\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nBernt Balchen urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 23 pa\xc5\xbadziernika 1899 roku w Tveit ko\xc5\x82o Kristiansand w Norwegii. Jego rodzicami byli lekarz Lauritz Balchen (1869\xe2\x80\x931912) i Dagny Dietrichson (1879\xe2\x80\x931954). _NEWLINE_W 1916 roku uko\xc5\x84czy\xc5\x82 szko\xc5\x82\xc4\x99 \xc5\x9bredni\xc4\x85 w Kristiansand, a nast\xc4\x99pnie ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do szko\xc5\x82y le\xc5\x9bnej (1917\xe2\x80\x931918). Ju\xc5\xbc w latach ch\xc5\x82opi\xc4\x99cych by\xc5\x82 zapalonym sportowcem i my\xc5\x9bliwym, a jego idolami byli polarnik Roald Amundsen (1872\xe2\x80\x931928) i pionier lotnictwa Leif Dietrichson (1890\xe2\x80\x931928), kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 kuzynem Balchena. Amundsen by\xc5\x82 przyjacielem rodziny Balchen\xc3\xb3w i Bernt pozna\xc5\x82 odkrywc\xc4\x99 w 1912 roku wkr\xc3\xb3tce po jego powrocie z Antarktydy._NEWLINE_W 1918 roku wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do Legii Cudzoziemskiej, ale wkr\xc3\xb3tce wr\xc3\xb3ci\xc5\x82, by s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 w armii norweskiej. Jako ochotnik walczy\xc5\x82 po stronie \xe2\x80\x9eBia\xc5\x82ych\xe2\x80\x9d w wojnie domowej w Finlandii i zosta\xc5\x82 ranny podczas ataku kawalerii. Po powrocie do Norwegii zacz\xc4\x85\xc5\x82 trenowa\xc4\x87 boks z zamiarem startu na igrzyskach olimpijskich w 1920 roku, lecz nie zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any do reprezentacji._NEWLINE_W 1920 roku zdoby\xc5\x82 licencj\xc4\x99 pilota, a w 1921 roku uko\xc5\x84czy\xc5\x82 szko\xc5\x82\xc4\x99 lotnictwa marynarki wojennej. R\xc3\xb3wnolegle pracowa\xc5\x82 w le\xc5\x9bnictwie i uko\xc5\x84czy\xc5\x82 szko\xc5\x82\xc4\x99 techniczn\xc4\x85 w H\xc3\xa4rn\xc3\xb6sand w Szwecji w 1923 roku. S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w administracji lotnictwa marynarki wojennej w Horten i w 1924 roku zosta\xc5\x82 porucznikiem.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z Amundsenem (1926)\n_START_PARAGRAPH_\nW 1925 roku Balchen spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 ponownie z Amundsenem, kt\xc3\xb3ry zrekrutowa\xc5\x82 go na wypraw\xc4\x99 w 1926 roku. Amundsen planowa\xc5\x82 wsp\xc3\xb3lnie z pilotem Umberto Nobile i Lincolnem Ellsworthem dokona\xc4\x87 pionierskiego przelotu nad biegunem p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym na w\xc5\x82oskim sterowcu, oznaczonym symbolem N-1, a przez Amundsena nazwanym \xe2\x80\x9eNorge\xe2\x80\x9d. W tym samym czasie podobne plany mia\xc5\x82 ameryka\xc5\x84ski pilot Richard Byrd (1888\xe2\x80\x931957), kt\xc3\xb3ry wraz z Floydem Bennettem (1890\xe2\x80\x931928) planowa\xc5\x82 przelot nad biegunem p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym samolotem Fokker F.VII/3m o nazwie \xe2\x80\x9eJosephine Ford\xe2\x80\x9d. Balchen zaprzyja\xc5\xbani\xc5\x82 si\xc4\x99 z Bennettem i udziela\xc5\x82 mu porad w sprawie przygotowania samolotu do lotu w warunkach polarnych. Amundsen czeka\xc5\x82 z wylotem, a\xc5\xbc  \xe2\x80\x9eNorge\xe2\x80\x9d b\xc4\x99dzie w pe\xc5\x82ni sprawny. Byrd i Bennett dokonali przelotu jako pierwsi, jednak Balchen nie wierzy\xc5\x82, by uda\xc5\x82o im si\xc4\x99 przelecie\xc4\x87 nad biegunem, poniewa\xc5\xbc wr\xc3\xb3cili do\xc5\x9b\xc4\x87 szybko do bazy. Wyprawa Amundsena wyruszy\xc5\x82a wkr\xc3\xb3tce po powrocie Byrda i Bennetta \xe2\x80\x93 sterowiec nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 jednak zabra\xc4\x87 wszystkich 19 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w ekspedycji wi\xc4\x99c trzech \xe2\x80\x93 w tym Balchen \xe2\x80\x93 musia\xc5\x82o zosta\xc4\x87 na l\xc4\x85dzie.\n_START_SECTION_\nWyjazd do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych\n_START_PARAGRAPH_\nJeszcze na Spitsbergenie Byrd zaproponowa\xc5\x82 Balchenowi prac\xc4\x99 przy swoich kolejnych projektach i Balchen wyjecha\xc5\x82 z nim oraz z Bennettem do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Tam wraz z Bennettem przelecia\xc5\x82 samolotem \xe2\x80\x9eJosephine Ford\xe2\x80\x9d tras\xc4\x99 od wybrze\xc5\xbca do wybrze\xc5\xbca \xe2\x80\x93 14 tys. km. W 1926 roku lata\xc5\x82 na nocnej trasie pocztowej mi\xc4\x99dzy Nowym Jorkiem i Cleveland. _NEWLINE_Zim\xc4\x85 1927 roku wykona\xc5\x82 misj\xc4\x99 dla rz\xc4\x85du kanadyjskiego \xe2\x80\x93 w trudnych warunkach pogodowych, w czasie burzy i zimna dochodz\xc4\x85cego do -54 \xc2\xb0C przetransportowa\xc5\x82 drog\xc4\x85 lotnicz\xc4\x85 siedem ton dynamitu i sprz\xc4\x99tu do Fortu Churchill w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Kanadzie. Po powrocie do USA pracowa\xc5\x82 jako g\xc5\x82\xc3\xb3wny pilot oblatywacz dla producent\xc3\xb3w samolot\xc3\xb3w Fokker i Wright Aeronautical. Fokker wys\xc5\x82a\xc5\x82 go do pracy dla Western Canada Airways w Hudson, aby uczy\xc5\x82 kanadyjskich pilot\xc3\xb3w obs\xc5\x82ugi samolot\xc3\xb3w wyposa\xc5\xbconych w p\xc5\x82ywaki.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z Byrdem\n_START_PARAGRAPH_\nLatem 1927 roku zosta\xc5\x82 zatrudniony przez Byrda, by uczestniczy\xc4\x87 w planowanym przelocie transatlantyckim. Przelot samolotem Atlantic-Fokker C-2 odby\xc5\x82 si\xc4\x99 w czerwcu 1927 roku \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 to pierwszy transatlantycki lot pocztowy. Z powodu z\xc5\x82ych warunk\xc3\xb3w atmosferycznych l\xc4\x85dowanie mia\xc5\x82o miejsce w Ver-sur-Mer w Normandii. _NEWLINE_Balchen by\xc5\x82 pierwszym pilotem Byrda podczas lotu 29 listopada 1929 roku nad biegunem po\xc5\x82udniowym, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 pierwszym przelotem nad owym biegunem w historii.\n_START_SECTION_\nLotnictwo cywilne\n_START_PARAGRAPH_\nW 1931 roku Balchen przyj\xc4\x85\xc5\x82 obywatelstwo ameryka\xc5\x84skie. W tym samym roku przebudowa\xc5\x82 samolot Amelii Earhart (1897\xe2\x80\x931937), kt\xc3\xb3rym przelecia\xc5\x82a samotnie nad Oceanem Atlantyckim w 1932 roku._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie przez kilka lat pracowa\xc5\x82 jako pilot dla Trans World Airlines i Pan American World Airways, a tak\xc5\xbce jako pilot oblatywacz dla wytw\xc3\xb3rni samolot\xc3\xb3w Fokker, Northrop i Douglas._NEWLINE_W latach 1933\xe2\x80\x931935 by\xc5\x82 pilotem wyprawy Lincolna Ellswortha (1880\xe2\x80\x931951) na Antarktyd\xc4\x99 i po raz drugi przelecia\xc5\x82 nad biegunem po\xc5\x82udniowym. _NEWLINE_W po\xc5\x82owie lat 30. XX w. powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Norwegii, aby wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc4\x87 z Norwesk\xc4\x85 Kompani\xc4\x85 Lotnicz\xc4\x85 (nor. Det Norske Luftfartsselskap, DNL) kierowan\xc4\x85 przez Hjalmara Riisera-Larsena (1890\xe2\x80\x931965). Balchen rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 obs\xc5\x82ug\xc4\x99 krajowych tras lotniczych w Norwegii, zosta\xc5\x82 mianowany zast\xc4\x99pc\xc4\x85 Riisera-Larsena i naczelnym inspektorem. Pomaga\xc5\x82 m.in. w negocjowaniu um\xc3\xb3w z przewo\xc5\xbanikami ameryka\xc5\x84skimi. 30 listopada 1939 roku przebywa\xc5\x82 w Helsinkach negocjuj\xc4\x85c kontrakt dla Finlandii na kupno ameryka\xc5\x84skich my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w, kiedy Sowieci zaatakowali Finlandi\xc4\x99. Wiosn\xc4\x85 przebywa\xc5\x82 w Nowym Jorku, by w imieniu DNL zawrze\xc4\x87 umow\xc4\x99 z Pan American World Airways na loty transatlantyckie na trasie z Nowego Jorku do Bergen, kiedy Niemcy zaatakowa\xc5\x82y Norwegi\xc4\x99 i umowa nie dosz\xc5\x82a do skutku.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nW 1940 roku Balchen pracowa\xc5\x82 dla Dow\xc3\xb3dztwa Prom\xc3\xb3w Kr\xc3\xb3lewskich Si\xc5\x82 Powietrznych (ang. Royal Air Force Ferry Command), kt\xc3\xb3re zajmowa\xc5\x82o si\xc4\x99 przewozem morskim samolot\xc3\xb3w od producent\xc3\xb3w na front. W tym samym roku za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w Toronto Little Norway \xe2\x80\x93 baz\xc4\x99 szkoleniow\xc4\x85 dla norweskich pilot\xc3\xb3w na uchod\xc5\xbastwie. _NEWLINE_Kiedy Stany Zjednoczone przyst\xc4\x85pi\xc5\x82y do wojny w grudniu 1941 roku wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do United States Army Air Forces, gdzie awansowa\xc5\x82 do stopnia pu\xc5\x82kownika. Zosta\xc5\x82 mianowany dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 \xc3\xb3smej grupy zadaniowej, a jego zadaniem by\xc5\x82o zbudowanie najbardziej wysuni\xc4\x99tej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc bazy lotniczej na \xc5\x9bwiecie \xe2\x80\x93 na zachodnim wybrze\xc5\xbcu Grenlandii na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od ko\xc5\x82a podbiegunowego. Na lotnisku tym mia\xc5\x82y l\xc4\x85dowa\xc4\x87 samoloty w drodze z Ameryki do Europy, m.in. by przyspieszy\xc4\x87 pomoc dla obl\xc4\x99\xc5\xbconej Wielkiej Brytanii. Baza \xe2\x80\x9eBlue West-8\xe2\x80\x9d w S\xc3\xb8ndre Str\xc3\xb8mfjord zosta\xc5\x82a uko\xc5\x84czona w 1943 roku. Balchen przeprowadzi\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wiele akcji ratunkowych, ratuj\xc4\x85c pilot\xc3\xb3w jednostek zestrzelonych nad Grenlandi\xc4\x85. W uznaniu zas\xc5\x82ug otrzyma\xc5\x82 Zaszczytny Krzy\xc5\xbc Lotniczy i Medal \xc5\xbbo\xc5\x82nierza.   _NEWLINE_W 1944 roku obj\xc4\x85\xc5\x82 dowodzenie \xe2\x80\x9eOperacj\xc4\x85 Balder\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 lotami transportowymi i kurierskimi mi\xc4\x99dzy Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 a neutraln\xc4\x85 Szwecj\xc4\x85. Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 baz\xc4\x99 w Sztokholmie i rozbudowa\xc5\x82 flot\xc4\x99 operacji z 5 do 22 samolot\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re przetransportowa\xc5\x82y ponad 2000 Norweg\xc3\xb3w do Wielkiej Brytanii i repatriowa\xc5\x82y ponad 1200 internowanych lotnik\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich. Dzi\xc4\x99ki operacji przerzucono ponad 200 ton sprz\xc4\x99tu dla si\xc5\x82 oporu w Norwegii i Danii. _NEWLINE_Balchen przeprowadzi\xc5\x82 wiele niebezpiecznych misji lotniczych. Dowodzi\xc5\x82 samolotami, kt\xc3\xb3re zrzuca\xc5\x82y agent\xc3\xb3w wywiadu nad Norwegi\xc4\x85. Przetransportowa\xc5\x82 do Wielkiej Brytanii nienaruszony niemiecki pocisk rakietowy V2, kt\xc3\xb3ry spad\xc5\x82 na terenie Szwecji \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 to pierwszy zachowany w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci pocisk V2, kt\xc3\xb3ry wpad\xc5\x82 w r\xc4\x99ce Brytyjczyk\xc3\xb3w. W 1944 roku przeprowadza\xc5\x82 pierwsze zrzuty zaopatrzenia dla norweskiego ruchu oporu podczas jasnych letnich nocy, przy czym loty na p\xc3\xb3\xc5\x82noc Norwegii by\xc5\x82y najd\xc5\x82u\xc5\xbcszymi tego typu lotami (16 godz.) wykonywanymi na terenie Europy. Pod koniec 1944 roku Balchen poprowadzi\xc5\x82 dziesi\xc4\x99\xc4\x87 w pe\xc5\x82ni oznakowanych ameryka\xc5\x84skich samolot\xc3\xb3w transportowych C-47 do Szwecji, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y wykorzystane do przerzucenia ponad 1500 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy norweskiej lekkiej piechoty do walki w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Norwegii i dostarczenia zapas\xc3\xb3w norweskim \xc5\xbco\xc5\x82nierzom i cywilom na terenach zniszczonych przez wojn\xc4\x99. W uznaniu zas\xc5\x82ug Balchen otrzyma\xc5\x82 Legi\xc4\x99 Zas\xc5\x82ugi i odznaczenia od kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Norwegii, Szwecji i Danii.\n_START_SECTION_\nLata powojenne\n_START_PARAGRAPH_\nPo wojnie Balchen powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Norwegii i w latach 1946\xe2\x80\x931948 by\xc5\x82 dyrektorem generalnym DNL. Nast\xc4\x99pnie wyjecha\xc5\x82 ponownie do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Jako pu\xc5\x82kownik Si\xc5\x82 Powietrznych USA obj\xc4\x85\xc5\x82 dow\xc3\xb3dztwo 10 dywizjonu ratunkowego w Fort Richardson na Alasce. 23 maja 1949 roku dokona\xc5\x82 pierwszego lotu transpolarnego z Alaski nad biegunem p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym do Norwegii, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 tym samym pierwszym pilotem na \xc5\x9bwiecie, kt\xc3\xb3ry przelecia\xc5\x82 nad obydwoma biegunami. W 1951 roku doradza\xc5\x82 przy budowie bazy dowodzenia strategicznego United States Air Force w Thule na Grenlandii._NEWLINE_Od p\xc3\xb3\xc5\xbanych lat 40. XX w. Balchen rozwa\xc5\xbca\xc5\x82 upublicznienie swoich w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci na temat pierwszego przelotu Byrda nad biegunem p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym w 1926 roku. Byrd i jego wp\xc5\x82ywowa rodzina uniemo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a publikacj\xc4\x99 tych w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci w autobiografii Balchena, kt\xc3\xb3ra ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 drukiem w 1958 roku. Byrd prawdopodobnie sta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc za nag\xc5\x82ym zahamowaniem kariery Balchena, kt\xc3\xb3ry pracowa\xc5\x82 w latach 1951\xe2\x80\x931955 na stanowisku do spraw arktycznych w Waszyngtonie i nie zosta\xc5\x82 awansowany ani razu, a\xc5\xbc do przej\xc5\x9bcia na emerytur\xc4\x99 w 1956 roku. Awans Balchena na genera\xc5\x82a mia\xc5\x82 by\xc4\x87 blokowany przez brata Byrda, polityka Harry'ego, siedem razy, czego jednak nie potwierdza\xc5\x82 senator Barry Goldwater (1909\xe2\x80\x931998), kt\xc3\xb3ry zabiega\xc5\x82 o nominacj\xc4\x99 dla Balchena._NEWLINE_Po przej\xc5\x9bciu na emerytur\xc4\x99 Balchen wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do lotnictwa cywilnego i w 1959 roku zosta\xc5\x82 wiceprezesem linii lotniczych Resort Airlines. Anga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na rzez poprawy bezpiecze\xc5\x84stwa lot\xc3\xb3w zimowych. _NEWLINE_Balchen by\xc5\x82 trzykrotnie \xc5\xbconaty: w 1930 roku po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Emmy S\xc3\xb8rlie, w 1948 roku Ingerem (\xe2\x80\x9eBess\xe2\x80\x9d) Engelbrethsen, c\xc3\xb3rk\xc4\x99 malarza Ingvalda Augusta Engelbrechtsena, i w 1962 roku Audrey Schipper, c\xc3\xb3rk\xc4\x99 konsultanta R. M. Schippera. _NEWLINE_Balchen zmar\xc5\x82 17 pa\xc5\xbadziernika 1973 roku w Chappaqua i zosta\xc5\x82 pochowany na Cmentarzu Narodowym w Arlington.\n_START_SECTION_\nPrace plastyczne\n_START_PARAGRAPH_\nBalchen przez ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie szkicowa\xc5\x82 i malowa\xc5\x82 akwarele. W 1953 roku wystawi\xc5\x82 swoje prace w galerii w Nowym Jorku, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej mia\xc5\x82 jeszcze dwie kolejne wystawy. W swoich pracach przedstawia\xc5\x82 przede wszystkim krajobrazy arktyczne.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci w 1973 roku Balchen zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do ameryka\xc5\x84skiego Narodowego Panteonu S\xc5\x82awy Lotnictwa (ang. National Aviation Hall of Fame). W 1974 roku, jako jedyny nie-Kanadyjczyk, zosta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przyj\xc4\x99ty do Kanadyjskiego Panteonu S\xc5\x82awy Lotnictwa (ang. Canada's Aviation Hall of Fame)._NEWLINE_Na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Balchena nazwano szczyt g\xc3\xb3rski w pa\xc5\x9bmie Alaska na Alasce \xe2\x80\x93 Mount Balchen (3395 n.p.m.) oraz szczyt na Antarktydzie Mount Balchen (3085 m.p.n.)."