b'\n_START_ARTICLE_\nHistoria Mokotowa\n_START_PARAGRAPH_\nDzieje obszaru dzisiejszego Mokotowa wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 przede wszystkim ze \xc5\x9bredniowiecznym dworem i grodem w Jazdowie, a nast\xc4\x99pnie Warszaw\xc4\x85 (z pocz\xc4\x85tku Warszew\xc4\x85), oraz blisko splataj\xc4\x85 si\xc4\x99 z histori\xc4\x85 Wilanowa (przynajmniej od XIII/XIV wsi Milonowo, potem Milanowo), kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 prawdopodobnie samodzielnym o\xc5\x9brodkiem jeszcze we wczesnym \xc5\x9bredniowieczu._NEWLINE_Przez d\xc5\x82ugie wieki Mokot\xc3\xb3w obejmowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce tereny dzisiejszego Ursynowa, a przez proces osadnictwa w pasie wzd\xc5\x82u\xc5\xbc Potoku S\xc5\x82u\xc5\xbcewieckiego przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do powstania dw\xc3\xb3ch innych warszawskich dzielnic \xe2\x80\x93 Ochoty i W\xc5\x82och.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPoniewa\xc5\xbc na 12-kilometrowym odcinku od wysoko\xc5\x9bci pl. Unii Lubelskiej a\xc5\xbc do Wilanowa skarpa nad dolin\xc4\x85 Wis\xc5\x82y jest wysoka (13\xe2\x80\x9315 m), a u jej podn\xc3\xb3\xc5\xbca wyst\xc4\x99powa\xc5\x82o cz\xc4\x99sto pod\xc5\x82o\xc5\xbce bagniste, rozdzielone ni\xc4\x85 wschodnia i zachodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dzielnicy rozwija\xc5\x82y si\xc4\x99 autonomicznie._NEWLINE_Najwa\xc5\xbcniejsze dwa szlaki komunikacyjne mi\xc4\x99dzy terenami G\xc3\xb3rnego i Dolnego Mokotowa bieg\xc5\x82y w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w okolicy placu i ulicy Dolnej. Nast\xc4\x99pna pod wzgl\xc4\x99dem wa\xc5\xbcno\xc5\x9bci by\xc5\x82a droga mi\xc4\x99dzy S\xc5\x82u\xc5\xbcewem a Wilanowem wzd\xc5\x82u\xc5\xbc Potoku S\xc5\x82u\xc5\xbcewieckiego (al. Wilanowska), kt\xc3\xb3ra w pewnych okresach historii umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82a \xc5\x82\xc4\x85czenie okolicznych maj\xc4\x85tk\xc3\xb3w. Dalsze zej\xc5\x9bcia (na Wolicy oraz w Powsinie pod Lasem Kabackim) do dzi\xc5\x9b pe\xc5\x82ni\xc4\x85 znacznie skromniejsz\xc4\x85 rol\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nPrehistoria Mokotowa\n_START_PARAGRAPH_\nZobacz te\xc5\xbc: prehistoria ziem polskich_NEWLINE_Lewobrze\xc5\xbcna Warszawa stosunkowo d\xc5\x82ugo w por\xc3\xb3wnaniu z cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 prawobrze\xc5\xbcn\xc4\x85 pozostawa\xc5\x82a niezasiedlona. Pojedyncze znaleziska archeologiczne z okresu neolitu, np. zlokalizowane na Dolnym Mokotowie i p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Starego Mokotowa (m.in. przy Sobieskiego) rogowe motyki migruj\xc4\x85cych wzd\xc5\x82u\xc5\xbc Wis\xc5\x82y ku p\xc3\xb3\xc5\x82nocy rolnik\xc3\xb3w i hodowc\xc3\xb3w z tzw. kultury ceramiki wst\xc4\x99gowej 4,5 tys. lat p.n.e. oraz krzemienna siekiera z Czerniakowa (przy ul. Idzikowskiego), datowana na 2,5 tys. lat p.n.e., \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85 o tym, \xc5\xbce ludzie pojawiali si\xc4\x99 w tych okolicach z rzadka; wyj\xc4\x85tkiem m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 S\xc5\x82u\xc5\xbcewiec._NEWLINE_Kolejne relikty prehistorii z obszaru obecnego Mokotowa przynosi dopiero epoka \xc5\xbcelaza. By\xc5\x82y to cmentarzyska cia\xc5\x82opalne z grobami podkloszowo-skrzynkowymi, wskazuj\xc4\x85ce ju\xc5\xbc na istnienie osadnictwa, odnalezione na Czerniakowie, S\xc5\x82u\xc5\xbcewie i S\xc5\x82u\xc5\xbcewcu (poza tym tak\xc5\xbce na p\xc3\xb3\xc5\x82noc, ko\xc5\x82o Belwederu i w \xc5\x81azienkach, oraz na po\xc5\x82udnie, w Powsinku i Wilanowie). \xc5\xbbelazo w ilo\xc5\x9bciach wystarczaj\xc4\x85cych dla zaspokojenia potrzeb lokalnych osad wytapiano w\xc3\xb3wczas w podwarszawskich Falentach, cho\xc4\x87 niekt\xc3\xb3re przedmioty \xc5\xbcelazne pochodzi\xc5\x82y a\xc5\xbc z hutniczego zag\xc5\x82\xc4\x99bia w G\xc3\xb3rach \xc5\x9awi\xc4\x99tokrzyskich._NEWLINE_Po tym czasie na lewym brzegu Wis\xc5\x82y nast\xc4\x85pi\xc5\x82 du\xc5\xbcy kryzys osadnictwa. Skupi\xc5\x82o si\xc4\x99 ono w\xc3\xb3wczas w Wilanowie, wa\xc5\xbcnym centrum s\xc5\x82owia\xc5\x84skiej wsp\xc3\xb3lnoty s\xc4\x85siedzkiej (opola). Tereny Mokotowa prawdopodobnie by\xc5\x82y wtedy zn\xc3\xb3w bezludne.\n_START_SECTION_\nOsadnictwo \xc5\x9bredniowieczne\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug badacza Warszawy, Juliusza W. Gomulickiego, pierwsze \xc5\x9blady \xc5\x9bredniowiecznego osadnictwa na terenie obecnego Mokotowa pochodz\xc4\x85 z XI w. (zobacz: Mokotowo). W tamtejszym krajobrazie powy\xc5\xbcej skarpy wi\xc5\x9blanej dominowa\xc5\x82y g\xc4\x99ste lasy, kt\xc3\xb3re w dolinie rzeki mia\xc5\x82y charakter \xc5\x82atwiejszego do karczowania \xc5\x82\xc4\x99gu, i z tego powodu przetykane by\xc5\x82y niewielkimi polanami, gdzie uprawiano rol\xc4\x99._NEWLINE_Przypuszczalnie od II po\xc5\x82owy tego stulecia po\xc5\x82udniowe obszary wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej Warszawy po obu stronach Wis\xc5\x82y stanowi\xc5\x82y w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 ko\xc5\x9bcieln\xc4\x85 z monarszego nadania. W sk\xc5\x82ad tych rozleg\xc5\x82ych w\xc5\x82o\xc5\x9bci wchodzi\xc5\x82y na prawym brzegu Kamion, Groch\xc3\xb3w, Goc\xc5\x82aw, Krusze-Zerze\xc5\x84 i Miedzeszyn, a na lewym Wilan\xc3\xb3w (przynajmniej od XIII/XIV w. Milonowo, od 1677 r. Milanowo), Zawady i S\xc5\x82u\xc5\xbcewo (od XVI w. S\xc5\x82u\xc5\xbcew). Spina\xc5\x82a je w ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\x9bwiadczona przynajmniej od XIII w. przeprawa rzeczna mi\xc4\x99dzy Miedzeszynem a Zawadami na wysoko\xc5\x9bci wsi Narty, na po\xc5\x82udnie od K\xc4\x99py Zawadzkiej. Z czasem te okolice stawa\xc5\x82y si\xc4\x99 w coraz wi\xc4\x99kszym stopniu domen\xc4\x85 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t mazowieckich. Do XVIII w. by\xc5\x82y to tereny wiejskie.\n_START_SECTION_\nWsie w dolinie Wis\xc5\x82y\n_START_PARAGRAPH_\nPierwotnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em osadnictwa na Mokotowie, podobnie jak na innych terenach, by\xc5\x82a dolina rzeczna. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 ona tam z tarasu ni\xc5\xbcszego, rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 od Wis\xc5\x82y do stawu Powsi\xc5\x84skiego, Jeziorka Wilanowskiego i Czerniakowskiego w\xc5\x82\xc4\x85cznie, oraz tarasu zalewowego, od tej granicy a\xc5\xbc do podn\xc3\xb3\xc5\xbca skarpy. Nadwi\xc5\x9bla\xc5\x84skie \xc5\x82\xc4\x85ki dostarcza\xc5\x82y gospodarstwom paszy, a na rzece po\xc5\x82awiano ryby, du\xc5\xbcym zagro\xc5\xbceniem by\xc5\x82y za to coroczne powodzie, zw\xc5\x82aszcza dwie: wiosenna i tzw. \xc5\x9bwi\xc4\x99toja\xc5\x84ska._NEWLINE_Jedn\xc4\x85 z najstarszych, wczesno\xc5\x9bredniowiecznych wsi na po\xc5\x82udniu tej doliny, by\xc5\x82y Zawady. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc udokumentowana odkryciami ceramiki historia Powsina (Powsino, obecnie Powsin) si\xc4\x99ga XII w., a Milonowa (Wilan\xc3\xb3w) nawet wcze\xc5\x9bniej._NEWLINE_Ju\xc5\xbc w obecnych granicach Mokotowa znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dawne wsie parafii soleckiej, do XIII w. nale\xc5\xbc\xc4\x85ce zapewne do parafii jazdowskiej. By\xc5\x82y to istniej\xc4\x85ce od XIII wieku Czerniakowo (Czerniak\xc3\xb3w) oraz Czarn\xc3\xb3w (w XVII w. na tym miejscu powsta\xc5\x82y Siekierki). W 1528 r. liczy\xc5\x82y razem tylko 6 \xc5\x82an\xc3\xb3w che\xc5\x82mi\xc5\x84skich (w\xc5\x82\xc3\xb3k). W II po\xc5\x82owie XVI w. pracowa\xc5\x82 tam jednoko\xc5\x82owy m\xc5\x82yn wodny, a Jeziorko Czerniakowskie by\xc5\x82o wykorzystywane do rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwa._NEWLINE_Od Czerniakowa nazwisko rodowe wzi\xc4\x99li potomkowie podkomorzego warszawskiego za ksi\xc4\x99cia Janusza Starszego, Hinczy Cedlica, z racji pochodzenia zwanego \xc5\x9al\xc4\x85zakiem (Silesita). W 1502 r. jego spadkobierca, Hincza Czerniakowski, sprzeda\xc5\x82 je s\xc4\x85siadowi, Miko\xc5\x82ajowi Milanowskiemu, a w XVII w. wie\xc5\x9b sta\xc5\x82a si\xc4\x99 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 wojewody mazowieckiego, Andrzeja G\xc3\xb3rskiego. Po jego \xc5\x9bmierci w 1626 r. nale\xc5\xbca\xc5\x82a z kolei do jego spadkobierc\xc3\xb3w oraz do kr\xc3\xb3la, a\xc5\xbc w 1683 r. znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w r\xc4\x99kach marsza\xc5\x82ka wielkiego koronnego Stanis\xc5\x82awa Herakliusza Lubomirskiego._NEWLINE_W 1412 r. le\xc5\xbc\xc4\x85ce na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Siedlce (Sielce) ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Janusz Starszy przekaza\xc5\x82 dziekanowi kapitu\xc5\x82y kolegiackiej \xc5\x9bw. Jana i jako w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a dotrwa\xc5\x82y a\xc5\xbc do konfiskaty przez rz\xc4\x85d pruski po III rozbiorze Polski. Niewielki area\xc5\x82 tej wsi (5 \xc5\x82an\xc3\xb3w w 1528 r.) wskazuje na to, \xc5\xbce stanowi\xc5\x82a niegdy\xc5\x9b razem z Czerniakowem i Czarnowem jedn\xc4\x85 ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. Znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tam folwark i w\xc3\xb3jtostwo, a w XVI w. mieszka\xc5\x82 nawet w Sielcach sukiennik. Pod koniec XVIII wieku na terenie Sielc ulokowano Folwark Sielce.\n_START_SECTION_\nObszar s\xc5\x82u\xc5\xbcewski\n_START_PARAGRAPH_\nObszar s\xc5\x82u\xc5\xbcewski ci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki Sadurki (dawna nazwa Potoku S\xc5\x82u\xc5\xbcewieckiego), kt\xc3\xb3ra rozpoczyna\xc5\x82a bieg mi\xc4\x99dzy obecnym dworcem Warszawa Zachodnia a W\xc5\x82ochami. W swoich pocz\xc4\x85tkach tereny te nale\xc5\xbca\xc5\x82y, podobnie jak pobliskie Milanowo (Wilan\xc3\xb3w) i nadwi\xc5\x9bla\xc5\x84skie Zawady, do posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci ko\xc5\x9bcielnych, obejmuj\xc4\x85cych ca\xc5\x82\xc4\x85 po\xc5\x82udniow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dzisiejszej Warszawy. W 1238 r., dzi\xc4\x99ki dobremu rozwojowi osadnictwa w tej okolicy, powsta\xc5\x82a parafia S\xc5\x82u\xc5\xbcewo (od pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w XVI w. ju\xc5\xbc S\xc5\x82u\xc5\xbcew), wydzielona na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 \xc3\xb3wczesnego w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela, opata kanonik\xc3\xb3w regularnych z Czerwi\xc5\x84ska, przez biskupa pozna\xc5\x84skiego Paw\xc5\x82a z Bnina. Wie\xc5\x9b S\xc5\x82u\xc5\xbcewo le\xc5\xbca\xc5\x82a w pobli\xc5\xbcu obecnego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Katarzyny._NEWLINE_W 1240 r. Konrad mazowiecki przej\xc4\x85\xc5\x82 S\xc5\x82u\xc5\xbcewo, w zamian przydzielaj\xc4\x85c kanonikom Borz\xc4\x99cin, a 27 kwietnia 1245 r. nada\xc5\x82 je, prawdopodobnie z kilkoma okolicznymi wsiami, komesowi Gotardowi. Obdarowa\xc5\x82 go te\xc5\xbc szerokimi przywilejami, co t\xc5\x82umaczy si\xc4\x99 zas\xc5\x82ugami wojennymi Gotarda na Mazowszu (zwyci\xc4\x99stwo nad Ja\xc4\x87wingami w 1241 r.) oraz wzmocnieniem w ten spos\xc3\xb3b systemu obrony wok\xc3\xb3\xc5\x82 Jazdowa._NEWLINE_W 1378 r. dawny obszar w\xc5\x82o\xc5\x9bci S\xc5\x82u\xc5\xbcewo (pokrywaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 z obszarem parafii) by\xc5\x82 podzielony na 17 wsi, b\xc4\x99d\xc4\x85cych w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 13 spadkobierc\xc3\xb3w Gotarda. Dok\xc5\x82adnie 150 lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej mia\xc5\x82y one \xc5\x82\xc4\x85cznie niemal 70 w\xc5\x82\xc3\xb3k (mniej wi\xc4\x99cej 1200 hektar\xc3\xb3w) rozproszonych dosy\xc4\x87 regularnie mi\xc4\x99dzy wszystkie z tych miejscowo\xc5\x9bci. Najwi\xc4\x99ksze by\xc5\x82o S\xc5\x82u\xc5\xbcewo (7 w\xc5\x82\xc3\xb3k) i wywodz\xc4\x85cy si\xc4\x99 od niego S\xc5\x82u\xc5\xbcewiec (9 w\xc5\x82\xc3\xb3k)._NEWLINE_Przypuszczalnie ok. XIV wieku powsta\xc5\x82a w tym obszarze nad skarp\xc4\x85 wi\xc5\x9blan\xc4\x85 wie\xc5\x9b Wolica S\xc5\x82u\xc5\xbcewska (dzi\xc5\x9b Wolica). Nazwa sugeruje, \xc5\xbce by\xc5\x82a to osada, w kt\xc3\xb3rej na zach\xc4\x99t\xc4\x99 dla nowych przybysz\xc3\xb3w pocz\xc4\x85tkowo nie \xc5\x9bci\xc4\x85gano danin. T\xc4\x85 sam\xc4\x85 etymologi\xc4\x99 przypisuje si\xc4\x99 nazwie Wola S\xc5\x82u\xc5\xbcewiecka, le\xc5\xbc\xc4\x85cej w XV wieku gdzie\xc5\x9b mi\xc4\x99dzy S\xc5\x82u\xc5\xbcewcem a Dzbarzem (przynajmniej 1428 r.; obecny Zbar\xc5\xbc) \xe2\x80\x93 by\xc4\x87 mo\xc5\xbce na tym samym miejscu, co w nast\xc4\x99pnym stuleciu Szopy. Najp\xc3\xb3\xc5\xbaniej w ko\xc5\x84cu XV wieku za\xc5\x82o\xc5\xbcono Wygl\xc4\x99dowo-Ko\xc5\x9bciesze; Wygl\xc4\x99dowo znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 w pobli\xc5\xbcu ulicy Be\xc5\x82skiej (dzi\xc5\x9b Wygl\xc4\x99d\xc3\xb3w), a reszta wsi prawdopodobnie na po\xc5\x82udniowy zach\xc3\xb3d od niego._NEWLINE_Na po\xc5\x82udnie od S\xc5\x82u\xc5\xbcewca w 1430 r. powsta\xc5\x82a wie\xc5\x9b Jamielino (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Jamielin, dzisiejszy Imielin), a w 1528 r. Moczyd\xc5\x82o i Korzkiewka (tak\xc5\xbce Koczkiewka, obecnie Gorzkiewki; wed\xc5\x82ug archeolog\xc3\xb3w ma\xc5\x82a osada istnia\xc5\x82a tu ju\xc5\xbc w XIII w.). Mimo znalezienia \xc5\x9bredniowiecznej ceramiki nie jest jasne, czy Wycz\xc3\xb3\xc5\x82ki wymieniane w 1580 r. w\xc5\x9br\xc3\xb3d s\xc5\x82u\xc5\xbcewskich odprysk\xc3\xb3w nie s\xc4\x85 jednak znacznie m\xc5\x82odsze ni\xc5\xbc pozosta\xc5\x82e. Wzd\xc5\x82u\xc5\xbc potoku w kierunku zachodnim od Dzbarza, ju\xc5\xbc poza granic\xc4\x85 Mokotowa, znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 kolejno wsie Ok\xc4\x99cie, Rakowo (obecnie Rak\xc3\xb3w), Rakowiec, Stanclewice (obecnie Szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwice) Solipsy (dzi\xc5\x9b Solipse) i W\xc5\x82ochy. W pobli\xc5\xbcu Solips\xc3\xb3w i W\xc5\x82och by\xc5\x82y zlokalizowane Stojarty i Witki, ale od potopu szwedzkiego przesta\xc5\x82y istnie\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nPrzedmie\xc5\x9bcie\n_START_PARAGRAPH_\nZobacz te\xc5\xbc: Polska okresu wolnej elekcji, Polska pod zaborami_NEWLINE_W 1678 r. Stanis\xc5\x82aw Herakliusz Lubomirski, kt\xc3\xb3ry otrzyma\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ziemi z w\xc5\x82\xc3\xb3ki w\xc3\xb3jtowskiej, wykupi\xc5\x82 fragment \xc3\xb3wczesnego Mokotowa oraz S\xc5\x82u\xc5\xbcew i S\xc5\x82u\xc5\xbcewiec. Nale\xc5\xbca\xc5\x82 do niego pa\xc5\x82acyk Arkadia ko\xc5\x82o Kr\xc3\xb3likarni, zwany \xe2\x80\x9epasterskim domkiem\xe2\x80\x9d, a od 1683 r. tak\xc5\xbce Czerniakowo (Czerniak\xc3\xb3w), gdzie w 1691 r. ufundowa\xc5\x82 klasztor bernardy\xc5\x84ski \xe2\x80\x93 por\xc3\xb3wnywane z Bielanami miejsce odpust\xc3\xb3w. Na miejscu dworu Czerniakowskich postawi\xc5\x82 szpital (obecny Szpital Czerniakowski), a na Siekierkach zbudowa\xc5\x82 pawilon wypoczynkowy z niewielkim ogrodem (dzi\xc5\x9b ju\xc5\xbc nieistniej\xc4\x85cy)._NEWLINE_Wiek XVIII przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 rozkwit tych teren\xc3\xb3w. Na Mokotowie wznoszone by\xc5\x82y dworki, wille i pa\xc5\x82ace magnaterii oraz zamo\xc5\xbcnego mieszcza\xc5\x84stwa, a wzd\xc5\x82u\xc5\xbc skarpy wi\xc5\x9blanej zak\xc5\x82adano ogrody. Wywo\xc5\x82a\xc5\x82o to koniunktur\xc4\x99 przemys\xc5\x82u budowlanego. Na terenie Mokotowa, jeszcze pod koniec XVII wieku, ulokowa\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka cegielni: du\xc5\xbc\xc4\x85, sprzed 1779 r., na skarpie na dzisiejszej Skolimowskiej oraz par\xc4\x99 mniejszych na obszarze mi\xc4\x99dzy podstaw\xc4\x85 skarpy a Spacerow\xc4\x85, do kt\xc3\xb3rych zjazd prowadzi\xc5\x82 opodal Dworkowej i Willowej, posiada\xc5\x82 genera\xc5\x82 Czapski, za\xc5\x9b na po\xc5\x82udnie od Henrykowa przy Dolnej produkowali ceg\xc5\x82\xc4\x99 Bazylianie._NEWLINE_Z tego czasu pochodzi francuska nazwa za\xc5\x82o\xc5\xbcenia pa\xc5\x82acowo-ogrodowego Mon coteau (\xe2\x80\x9emoje wzg\xc3\xb3rze\xe2\x80\x9d), zapewne fonetyczne nawi\xc4\x85zanie do wcze\xc5\x9bniejszej nazwy tych okolic (podobnie jak Milan\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 Wilanowem za po\xc5\x9brednictwem w\xc5\x82oskiej nazwy Villa Nova). Jego w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielk\xc4\x85 by\xc5\x82a ksi\xc4\x99\xc5\xbcna Izabela Lubomirska. Neoklasycystyczna z pocz\xc4\x85tku willa podmiejska Lubomirskiej powsta\xc5\x82a w latach 1772-1774 na gruzach dworu Burbacha. W 1779 r. Izabella i Stanis\xc5\x82aw Lubomirscy wykupili wikariuszowsk\xc4\x85 w\xc5\x82\xc3\xb3k\xc4\x99 wsi Mokotowo. Obecnie istniej\xc4\x85cy fragment tego zespo\xc5\x82u obejmuje pa\xc5\x82acyk (znany jako pa\xc5\x82acyk Szustra), park Morskie Oko oraz neogotyck\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99 z go\xc5\x82\xc4\x99bnikiem i gloriet\xc4\x99 flamandzk\xc4\x85 (domek maureta\xc5\x84ski)._NEWLINE_W 1794 r. Mokot\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 \xc5\x9bwiadkiem ci\xc4\x99\xc5\xbckich walk, za\xc5\x9b sam w\xc3\xb3dz powstania \xe2\x80\x93 gen. Tadeusz Ko\xc5\x9bciuszko \xe2\x80\x93 stacjonowa\xc5\x82 w swej kwaterze w Kr\xc3\xb3likarni. Po insurekcji ko\xc5\x9bciuszkowskiej Mokot\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 zniszczony i spl\xc4\x85drowany. Zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 odbudowywa\xc4\x87 dopiero w pierwszych latach Kr\xc3\xb3lestwa Kongresowego. W 1830 r. zn\xc3\xb3w Mokot\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 polem bitwy, tym razem za spraw\xc4\x85 powstania listopadowego._NEWLINE_Miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 wyd\xc5\xbawign\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 z marazmu popowstaniowego i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 modnym i presti\xc5\xbcowym letniskiem dla bogatej Warszawy. Znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 tutaj liczne pensjonaty, zak\xc5\x82ady lecznicze i wypoczynkowe, restauracje oraz gospody. Mokot\xc3\xb3w, Wierzbno i Ksawer\xc3\xb3w pi\xc4\x99knia\xc5\x82y \xe2\x80\x9ew oczach\xe2\x80\x9d. Pocz\xc4\x85wszy od 1881 r. do Wierzbna doje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc5\x82 pierwszy omnibus konny, wymieniony w 1909 na tramwaj elektryczny, a z Ronda Mokotowskiego (Pl. Unii Lubelskiej) odchodzi\xc5\x82y dwie kolejki \xe2\x80\x93 wilanowska (1892) i gr\xc3\xb3jecka (1898)._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie wiek\xc3\xb3w XIX i XX dokonano parcelacji dawnego folwarku mokotowskiego i wytyczono wiele nowych ulic obecnego Starego Mokotowa, m.in. Rakowieck\xc4\x85, Madali\xc5\x84skiego, Narbutta i Szustra (obecnie D\xc4\x85browskiego). W 1883, z powodu fortyfikowania Warszawy, rozw\xc3\xb3j budownictwa zosta\xc5\x82 ograniczony. Dopiero w latach 1911-1913 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 fort\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a wyburzona i zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 proces intensywnej zabudowy alei Niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci, tak\xc5\xbce na Pu\xc5\x82awskiej (dawniej Nowoaleksandryjska) i jej przecznicach zacz\xc4\x99to stawia\xc4\x87 liczne wielopi\xc4\x99trowe kamienice.\n_START_SECTION_\nMokot\xc3\xb3w jako dzielnica\n_START_PARAGRAPH_\nMokot\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 w\xc5\x82\xc4\x85czony do Warszawy w 1916 r., po odej\xc5\x9bciu Rosjan ze stolicy, i liczy\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas ok. 28 000 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Rozw\xc3\xb3j dzielnicy post\xc4\x99powa\xc5\x82 z roku na rok. Budowano gmachy wy\xc5\xbcszych uczelni (SGH, SGGW), urz\xc4\x99d\xc3\xb3w, instytut\xc3\xb3w naukowych, szpitali, szk\xc3\xb3\xc5\x82, wznoszono reprezentacyjne kamienice i wille, wkomponowane w bujn\xc4\x85 ziele\xc5\x84. Za spraw\xc4\x85 prezydenta Warszawy, Stefana Starzy\xc5\x84skiego (mia\xc5\x82 sw\xc3\xb3j dom na Mokotowie przy ul. Szustra, obecnej D\xc4\x85browskiego), rozpocz\xc4\x99to modernizacj\xc4\x99 ulicy Pu\xc5\x82awskiej, wzd\xc5\x82u\xc5\xbc kt\xc3\xb3rej powsta\xc5\x82a linia tramwajowa, si\xc4\x99gaj\xc4\x85ca a\xc5\xbc po teren nowych Wy\xc5\x9bcig\xc3\xb3w Konnych na S\xc5\x82u\xc5\xbcewcu (przeniesionych z Pola Mokotowskiego). Zamierzano tak\xc5\xbce wydr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 tunel metra pod Pu\xc5\x82awsk\xc4\x85, ale najbli\xc5\xbcsza wojna pokrzy\xc5\xbcowa\xc5\x82a te plany. W 1929 roku przy ulicy Belwederskiej rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 nowoczesnego salonu samochodowego \xe2\x80\x9eAuto-Koncern\xe2\x80\x9d Chryslera. Od pocz\xc4\x85tku XX w. dzielnica zmieni\xc5\x82a si\xc4\x99 z przedmie\xc5\x9bcia o charakterze letniskowym w nowoczesne centrum mieszkaniowo-us\xc5\x82ugowe. Ros\xc5\x82a wci\xc4\x85\xc5\xbc liczba mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra w 1939 r. przekroczy\xc5\x82a 89\xc2\xa0000._NEWLINE_Pierwsze bomby niemieckie spad\xc5\x82y rano 1 wrze\xc5\x9bnia 1939. Linia obrony po\xc5\x82udniowej Warszawy przebiega\xc5\x82a wzd\xc5\x82u\xc5\xbc fort\xc3\xb3w: Mokotowskiego (na Wygl\xc4\x99dowie), Pi\xc5\x82sudskiego (poni\xc5\xbcej Kr\xc3\xb3likarni) i D\xc4\x85browskiego (na Sadybie). Lata II wojny \xc5\x9bwiatowej i okupacji niemieckiej przynios\xc5\x82y na Mokotowie olbrzymie straty w ludno\xc5\x9bci oraz zniszczenia wojenne._NEWLINE_Po zaj\xc4\x99ciu Warszawy przez wojska hitlerowskie, Mokot\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 przekszta\xc5\x82cony w dzielnic\xc4\x99 niemieck\xc4\x85. Polak\xc3\xb3w si\xc5\x82\xc4\x85 wyrzucano z mieszka\xc5\x84, a wszystkie wa\xc5\xbcniejsze budynki obsadzono wojskiem i wzmocniono bunkrami. W dzielnicy osiedla\xc5\x82o si\xc4\x99 wielu Reichsdeutsch\xc3\xb3w i Volksdeutsch\xc3\xb3w, ulokowano tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wiele okupacyjnych instytucji (na Mokotowie znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 m.in. niemieckie wi\xc4\x99zienie, koszary SS i Luftwaffe, komenda \xc5\xbcandarmerii na powiat warszawski itd)._NEWLINE_Podczas powstania warszawskiego, kt\xc3\xb3re trwa\xc5\x82o na Mokotowie od 1 sierpnia do 27 wrze\xc5\x9bnia 1944 r., w obronie dzielnicy gin\xc4\x99li \xc5\xbco\xc5\x82nierze pu\xc5\x82k\xc3\xb3w Armii Krajowej \xe2\x80\x9eBaszta\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eWalig\xc3\xb3ra\xe2\x80\x9d i wielu innych oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w, harcerze z batalion\xc3\xb3w Szarych Szereg\xc3\xb3w oraz ludno\xc5\x9b\xc4\x87 cywilna. Mimo odparcia przez Niemc\xc3\xb3w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci powsta\xc5\x84czych atak\xc3\xb3w w godzinie \xe2\x80\x9eW\xe2\x80\x9d Polacy zdo\xc5\x82ali w pierwszych dniach sierpnia opanowa\xc4\x87 znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 G\xc3\xb3rnego i po\xc5\x82udniow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Dolnego Mokotowa. Hitlerowcy dopu\xc5\x9bcili si\xc4\x99 w odwecie szeregu zbrodni na cywilnej ludno\xc5\x9bci dzielnicy. Powsta\xc5\x84cy byli w stanie przez d\xc5\x82ugi czas utrzymywa\xc4\x87 sw\xc3\xb3j stan posiadania, lecz od \xc5\x9bwitu 24 wrze\xc5\x9bnia Niemcy rozpocz\xc4\x99li generalne natarcie na Mokot\xc3\xb3w. Znaczna przewaga nieprzyjaciela, brak odpowiedniej ilo\xc5\x9bci broni oraz amunicji, zmusi\xc5\x82o powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w do poddania dzielnicy._NEWLINE_Po powstaniu dzielnica by\xc5\x82a bardzo zniszczona. W ruiny obr\xc3\xb3ci\xc5\x82o si\xc4\x99 65% zabudowy, na skwerach i w parkach g\xc4\x99sto ustawione drewniane krzy\xc5\xbce \xc5\x9bwiadczy\xc5\x82y o tysi\xc4\x85cach poleg\xc5\x82ych mokotowian. O powstaniu na tych terenach przypomina napisany 20 sierpnia 1944 r., \xe2\x80\x9eMarsz Mokotowa\xe2\x80\x9d, swoisty hymn dzielnicy, kt\xc3\xb3ry od 1969 rozbrzmiewa codziennie o godzinie 17.00 (na pami\xc4\x85tk\xc4\x99 godziny \xe2\x80\x9eW\xe2\x80\x9d) z wie\xc5\xbcy zegarowej \xe2\x80\x9eDomku Gotyckiego\xe2\x80\x9d. Po wojnie rozpocz\xc4\x99to akcj\xc4\x99 odgruzowywania, odbudowy i rozbudowy dzielnicy. Dzia\xc5\x82ania te w bezpo\xc5\x9bredni lub w po\xc5\x9bredni spos\xc3\xb3b wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y na jej dzisiejszy kszta\xc5\x82t.'