b'\n_START_ARTICLE_\nHad\xc5\xbc Ali Razmara\n_START_PARAGRAPH_\nHad\xc5\xbc Ali Razmara (ur. 1901 w Teheranie, zm. 7 marca 1951 tam\xc5\xbce) \xe2\x80\x93 ira\xc5\x84ski genera\xc5\x82, premier Iranu w latach 1950-1951.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 synem wojskowego. Przez rok uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w podstawowej szkole muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiej (maktabie), nast\xc4\x99pnie przeszed\xc5\x82 do plac\xc3\xb3wki \xc5\x9bwieckiej. Rozwa\xc5\xbca\xc5\x82 rozpocz\xc4\x99cie kariery wojskowej, jednak ostatecznie wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do \xc5\x9bwieckiej francuskiej szko\xc5\x82y \xc5\x9bredniej. Po niej postanowi\xc5\x82 zrealizowa\xc4\x87 poprzednie plany i wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do \xc5\x9bwie\xc5\xbco otwartej w Teheranie akademii wojskowej. Razem z Rez\xc4\x85 Chanem s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w elitarnej brygadzie Kozak\xc3\xb3w perskich. W 1924 zosta\xc5\x82 skierowany na dalsze kszta\xc5\x82cenie we francuskiej akademii wojskowej w Saint-Cyr_NEWLINE_Po powrocie do Iranu zosta\xc5\x82 wyk\xc5\x82adowc\xc4\x85 tehera\xc5\x84skiej akademii wojskowej, gdzie naucza\xc5\x82 kartografii i geografii wojskowej. Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 go za jednego z tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w ira\xc5\x84skich wojsk geograficznych. Wyda\xc5\x82 ok. dwudziestu siedmiu prac z tej dziedziny, w tym wielotomowy atlas wojskowy kraju. Awans na genera\xc5\x82a uzyska\xc5\x82 jako jeden z najm\xc5\x82odszych oficer\xc3\xb3w w historii kraju, by\xc5\x82 kilkakrotnie przewodnicz\xc4\x85cym po\xc5\x82\xc4\x85czonego dow\xc3\xb3dztwa rodzaj\xc3\xb3w si\xc5\x82 zbrojnych Iranu, w 1943, 1944 i ponownie od 1944 do 1950. Zacz\xc4\x85\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przejawia\xc4\x87 ambicje polityczne, przed 1943 nawi\xc4\x85za\xc5\x82 kontakty ze ZSRR i z socjalistyczn\xc4\x85 parti\xc4\x85 Tude.\n_START_SECTION_\nPremier Iranu\n_START_PARAGRAPH_\nMohammad Reza Pahlawi mianowa\xc5\x82 gen. Razmar\xc4\x99 premierem w 1950. Przed tym wydarzeniem genera\xc5\x82 wielokrotnie spotyka\xc5\x82 si\xc4\x99 z przedstawicielami dyplomacji ameryka\xc5\x84skiej i brytyjskiej, przekonuj\xc4\x85c, \xc5\xbce jako szef rz\xc4\x85du b\xc4\x99dzie w stanie rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 w korzystny dla USA i Wielkiej Brytanii spos\xc3\xb3b narastaj\xc4\x85cy konflikt o kontrol\xc4\x99 nad ira\xc5\x84sk\xc4\x85 rop\xc4\x85 naftow\xc4\x85 i poradzi\xc4\x87 sobie z opozycyjnym Frontem Narodowym kierowanym przez Mohammada Mosaddegha. Mohammad Reza Pahlawi obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 ambitnych oficer\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy mogliby odsun\xc4\x85\xc4\x87 go od w\xc5\x82adzy. Zosta\xc5\x82 jednak przekonany do tego przez dyplomat\xc3\xb3w brytyjskich i ameryka\xc5\x84skich. Zastrzeg\xc5\x82 jedynie, \xc5\xbce jako premier Razmara nie b\xc4\x99dzie mia\xc5\x82 \xc5\xbcadnego wp\xc5\x82ywu na wojsko._NEWLINE_Podstawowymi has\xc5\x82ami politycznymi Alego Razmary jako premiera by\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9bciowa decentralizacja i walka z korupcj\xc4\x85. Jego wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z Mohammadem Rez\xc4\x85 Pahlawim by\xc5\x82a od pocz\xc4\x85tku trudna. Szach bardzo szybko zacz\xc4\x85\xc5\x82 skar\xc5\xbcy\xc4\x87 si\xc4\x99 Brytyjczykom, \xc5\xbce premier dzia\xc5\x82a\xc5\x82 przeciwko niemu. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce w celu podwa\xc5\xbcenia pozycji Razmary monarcha zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na powr\xc3\xb3t do Iranu ajatollaha Kaszaniego, kt\xc3\xb3ry kr\xc3\xb3tko potem wezwa\xc5\x82 wszystkich Ira\xc5\x84czyk\xc3\xb3w do sprzeciwiania si\xc4\x99 rz\xc4\x85dowi, zarzucaj\xc4\x85c mu wys\xc5\x82ugiwanie si\xc4\x99 obcym mocarstwom. W Mad\xc5\xbclesie dochodzi\xc5\x82o do awantur, premiera nazywano dyktatorem, jednak ten nie zwraca\xc5\x82 na to uwagi. Brytyjczycy i Amerykanie nadal ufali, \xc5\xbce Razmara zdo\xc5\x82a uspokoi\xc4\x87 sytuacj\xc4\x99 wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 w kraju. Opozycja przeciwko rz\xc4\x85dowi, g\xc5\x82osz\xc4\x85ca has\xc5\x82a wyzwolenia narodowego i likwidacji wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w zagranicznych w Iranie, by\xc5\x82a jednak bardzo silna i faktycznie blokowa\xc5\x82a wszystkie jego inicjatywy, w tym kluczowe ustawy dotycz\xc4\x85ce decentralizacji kraju i nowego kontraktu z brytyjskim konsorcjum naftowym._NEWLINE_Aby dowie\xc5\x9b\xc4\x87, \xc5\xbce nie by\xc5\x82 jedynie marionetk\xc4\x85 w r\xc4\x99kach Amerykan\xc3\xb3w i Brytyjczyk\xc3\xb3w, Ali Razmara podj\xc4\x85\xc5\x82 rozmowy ze Zwi\xc4\x85zkiem Radzieckim, podpisa\xc5\x82 ira\xc5\x84sko-radzieck\xc4\x85 umow\xc4\x99 handlow\xc4\x85 i zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na powo\xc5\x82anie komisji dwustronnej, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82aby rozstrzygn\xc4\x85\xc4\x87 spory dotycz\xc4\x85ce przebiegu granicy. Odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wys\xc5\x82ania wojsk ira\xc5\x84skich do Korei w ramach kontyngentu ONZ i usun\xc4\x85\xc5\x82 z kraju najwa\xc5\xbcniejszego ameryka\xc5\x84skiego doradc\xc4\x99 w dziedzinie gospodarki. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie premier zacz\xc4\x85\xc5\x82 tworzy\xc4\x87 w\xc5\x82asn\xc4\x85 Parti\xc4\x99 Socjaldemokratyczn\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej zamierza\xc5\x82 u\xc5\xbcywa\xc4\x87 jako politycznego zaplecza, a swoich przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 i zaufanych ludzi obsadzi\xc5\x82 na najwy\xc5\xbcszych stanowiskach w policji i wojsku._NEWLINE_7 marca 1951 Had\xc5\xbc Ali Razmara, przekonany do tego przez ministra Asadollaha Alama, uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do jednego z tehera\xc5\x84skich meczet\xc3\xb3w na uroczysto\xc5\x9bci upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cego jednego z mu\xc5\x82\xc5\x82\xc3\xb3w. Przed budynkiem zosta\xc5\x82 zastrzelony przez zamachowca z grupy Fedaini Islamu. Trzykrotnie trafiony w g\xc5\x82ow\xc4\x99 i szyj\xc4\x99, zmar\xc5\x82 przed dotarciem do szpitala.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nW 1928 o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Ahwaral Moluk Hedajat, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mia\xc5\x82 pi\xc4\x99cioro dzieci. Niezale\xc5\xbcnie od tego wielokrotnie nawi\xc4\x85zywa\xc5\x82 romanse. Prawdopodobnie jedn\xc4\x85 z takich relacji nawi\xc4\x85za\xc5\x82 z wp\xc5\x82ywow\xc4\x85 ksi\xc4\x99\xc5\xbcniczk\xc4\x85 Aszraf Pahlawi, siostra bli\xc5\xbaniaczka Mohammada Rezy Pahlawiego.'