b'\n_START_ARTICLE_\nAkademia G\xc3\xb3rniczo-Hutnicza im. Stanis\xc5\x82awa Staszica w Krakowie\n_START_SECTION_\nLokalizacja\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 obiekt\xc3\xb3w dydaktycznych, administracyjnych oraz o innym charakterze (w tym dom\xc3\xb3w studenckich) nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do AGH mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w rejonie Krakowa ograniczonym ulicami: Reymonta, Piastowsk\xc4\x85/Tokarskiego, Nawojki i Czarnowiejsk\xc4\x85 oraz alej\xc4\x85 Mickiewicza. Powierzchnia kampusu wynosi 38 hektar\xc3\xb3w. Budynek g\xc5\x82\xc3\xb3wny uczelni mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 przy alei Adama Mickiewicza 30. Wzniesiono go w latach 1923\xe2\x80\x931935 wed\xc5\x82ug projektu S\xc5\x82awomira Odrzywolskiego i Wac\xc5\x82awa Krzy\xc5\xbcanowskiego. Dwa budynki znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 przy ulicy Gramatyka, a Studium Wychowania Fizycznego i Sportu przy ulicy Piastowskiej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze zabiegi o zgod\xc4\x99 na powo\xc5\x82anie w Krakowie wy\xc5\xbcszej uczelni kszta\xc5\x82c\xc4\x85cej in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w g\xc3\xb3rnictwa rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 w 1912 roku z udzia\xc5\x82em grupy in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w i dzia\xc5\x82aczy g\xc3\xb3rniczych, pod przewodnictwem Jana Zara\xc5\x84skiego. W 1913 roku Ministerstwo Rob\xc3\xb3t Publicznych w Wiedniu powo\xc5\x82a\xc5\x82o Komitet Organizacyjny Akademii G\xc3\xb3rniczej, kt\xc3\xb3rego przewodnicz\xc4\x85cym zosta\xc5\x82 profesor J\xc3\xb3zef Morozewicz. Ostatecznie Akademia G\xc3\xb3rnicza w Krakowie zosta\xc5\x82a zatwierdzona przez Najwy\xc5\xbcsze Postanowienie cesarza Franciszka J\xc3\xb3zefa z dnia 31 maja 1913. W tym samym roku mianowano pierwszego profesora Akademii \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82 nim Zara\xc5\x84ski. Inauguracj\xc4\x99 zaplanowano na rok akademicki 1914/15, by\xc5\x82 ju\xc5\xbc gotowy rozk\xc5\x82ad wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w na semestr zimowy. Wybuch I wojny \xc5\x9bwiatowej uniemo\xc5\xbcliwi\xc5\x82 jednak rozpocz\xc4\x99cie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci Akademii._NEWLINE_W 1918, po odzyskaniu przez Polsk\xc4\x99 niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci, Komitet Organizacyjny podj\xc4\x85\xc5\x82 ponownie prac\xc4\x99 i 8 kwietnia 1919, uchwa\xc5\x82\xc4\x85 Rady Ministr\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a powo\xc5\x82ana do \xc5\xbcycia Akademia G\xc3\xb3rnicza w Krakowie. Naczelnik Pa\xc5\x84stwa J\xc3\xb3zef Pi\xc5\x82sudski powo\xc5\x82a\xc5\x82 pierwszych profesor\xc3\xb3w 1 maja 1919, a 20 pa\xc5\xbadziernika 1919 dokona\xc5\x82 uroczystego otwarcia Akademii G\xc3\xb3rniczej w auli Uniwersytetu Jagiello\xc5\x84skiego. Rektorem zosta\xc5\x82 mianowany prof. Stanis\xc5\x82aw P\xc5\x82u\xc5\xbca\xc5\x84ski, ale nie podj\xc4\x85\xc5\x82 tych obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w. Po uruchomieniu pierwszego roku studi\xc3\xb3w w krakowskiej Akademii G\xc3\xb3rniczej ca\xc5\x82y ci\xc4\x99\xc5\xbcar prac i obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w organizacyjnych wzi\xc4\x99li na siebie profesorowie J\xc3\xb3zef Morozewicz i Antoni Hoborski, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 pierwszym dziekanem Wydzia\xc5\x82u G\xc3\xb3rniczego, pierwszym urz\xc4\x99duj\xc4\x85cym rektorem (1920-1922) i kierownikiem Zak\xc5\x82adu Matematyki (1919-1939). Budowa pierwszego budynku uczelni rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 15 czerwca 1923 symbolicznym zakopaniem kamienia w\xc4\x99gielnego. W 1935 ods\xc5\x82oni\xc4\x99te zosta\xc5\x82y przed wej\xc5\x9bciem do gmachu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego Akademii pomniki g\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w i hutnik\xc3\xb3w, wykonane przez artyst\xc4\x99 rze\xc5\xbabiarza Jana Raszk\xc4\x99. Rze\xc5\xbab\xc4\x99 \xc5\x9bw. Barbary, patronki uczelni, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a umieszczona na dachu gmachu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego pod koniec sierpnia 1939 wykona\xc5\x82 Stefan Zbigniewicz._NEWLINE_Po wybuchu II wojny \xc5\x9bwiatowej, w latach 1939\xe2\x80\x931945 gmach g\xc5\x82\xc3\xb3wny zaj\xc4\x85\xc5\x82 okupacyjny rz\xc4\x85d niemieckiego Generalnego Gubernatorstwa. Zaraz na pocz\xc4\x85tku niemieckiej okupacji w ramach akcji Sonderaktion Krakau, 22 profesor\xc3\xb3w i docent\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o aresztowanych przez Niemc\xc3\xb3w i wys\xc5\x82anych do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Mienie uczelni uleg\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas kompletnej grabie\xc5\xbcy i dewastacji przez niemieckiego okupanta, a rze\xc5\xbaba \xc5\x9bw. Barbary zosta\xc5\x82a rozbita przez zrzucenie z dachu (rze\xc5\xbaba widoczna dzi\xc5\x9b na dachu gmachu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego jest kopi\xc4\x85, powsta\xc5\x82\xc4\x85 za czas\xc3\xb3w rektora Ryszarda Tadeusiewicza). Dzi\xc4\x99ki ofiarno\xc5\x9bci pracownik\xc3\xb3w Akademii G\xc3\xb3rniczej uda\xc5\x82o si\xc4\x99 uratowa\xc4\x87 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ksi\xc4\x99gozbioru. Dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Akademii zesz\xc5\x82a do konspiracyjnego podziemia, a w\xc5\x82adze rektorskie stara\xc5\x82y si\xc4\x99 odzyska\xc4\x87 lub stworzy\xc4\x87 prowizoryczn\xc4\x85 baz\xc4\x99 lokalow\xc4\x85 i materia\xc5\x82ow\xc4\x85._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu wojny, w pierwszych miesi\xc4\x85cach Akademia G\xc3\xb3rnicza by\xc5\x82a jedyn\xc4\x85 w Polsce zorganizowan\xc4\x85 uczelni\xc4\x85 techniczn\xc4\x85. Sta\xc5\x82a si\xc4\x99 o\xc5\x9brodkiem pomocy dla innych wy\xc5\xbcszych szk\xc3\xb3\xc5\x82 technicznych, m.in. z inicjatywy Akademii powsta\xc5\x82a Politechnika Krakowska (kt\xc3\xb3ra do roku 1954 nosi\xc5\x82a nazw\xc4\x99 Wydzia\xc5\x82y Politechniczne AG), przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 do powstania Politechniki \xc5\x9al\xc4\x85skiej i Politechniki Cz\xc4\x99stochowskiej oraz mia\xc5\x82a znaczny udzia\xc5\x82 w odradzaniu si\xc4\x99 Politechniki Warszawskiej oraz organizacj\xc4\x99 Politechniki Wroc\xc5\x82awskiej i Politechniki Gda\xc5\x84skiej._NEWLINE_Obecna nazwa Akademii G\xc3\xb3rniczo-Hutniczej zosta\xc5\x82a wprowadzona na mocy wewn\xc4\x99trznej uchwa\xc5\x82y z 1947 roku, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a nast\xc4\x99pnie formalnie zatwierdzona przez w\xc5\x82adze nadrz\xc4\x99dne w 1949._NEWLINE_W 50. rocznic\xc4\x99 otwarcia Akademia G\xc3\xb3rniczo-Hutnicza otrzyma\xc5\x82a imi\xc4\x99 Stanis\xc5\x82awa Staszica, sztandar i wprowadzon\xc4\x85 centralnie struktur\xc4\x99 instytutow\xc4\x85. Akademia G\xc3\xb3rniczo-Hutnicza kontynuuje tradycje Akademii G\xc3\xb3rniczej za\xc5\x82o\xc5\xbconej w Kielcach przez Stanis\xc5\x82awa Staszica, kt\xc3\xb3ra istnia\xc5\x82a w latach 1816\xe2\x80\x931826._NEWLINE_W 2018 w og\xc3\xb3lno\xc5\x9bwiatowym rankingu szk\xc3\xb3\xc5\x82 wy\xc5\xbcszych (opracowanym przez hiszpa\xc5\x84skie Consejo Superior de Investigaciones Cient\xc3\xadficas), uczelnia zajmowa\xc5\x82a 2. miejsce w Polsce w\xc5\x9br\xc3\xb3d uczelni technicznych, a na \xc5\x9bwiecie 506. po\xc5\x9br\xc3\xb3d uczelni wszystkich typ\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nLokomotywa\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie akademii stoi parow\xc3\xb3z towarowy Ty2-559 (pot. \xc5\xbbyleta) umieszczony jako pomnik przed budynkiem Wydzia\xc5\x82u In\xc5\xbcynierii Metali i Informatyki Przemys\xc5\x82owej (pawilon B-5) Akademii G\xc3\xb3rniczo-Hutniczej w Krakowie. Wa\xc5\xbcy 115 ton i ma d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 23 metry._NEWLINE_Parow\xc3\xb3z zosta\xc5\x82 zbudowany w 1943 roku w fabryce maszyn i lokomotyw F. Schichau GmbH, w Elbl\xc4\x85gu. W 1945 przeszed\xc5\x82 w posiadanie Polskich Kolei Pa\xc5\x84stwowych. Kolejno znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w taborze w Olsztynie, Korszach, ponownie w Olsztynie, O\xc5\x9bwi\xc4\x99cimiu, Gdyni-Grab\xc3\xb3wku, Ko\xc5\x9bcierzynie, ponownie w Gdyni-Grab\xc3\xb3wku i w ko\xc5\x84cu w Chojnicach, gdzie trafi\xc5\x82 21 grudnia 1966 roku. Po zako\xc5\x84czeniu eksploatacji pod koniec lat 70. lokomotywa rdzewia\xc5\x82a na bocznicy w Chojnicach. Przed zez\xc5\x82omowaniem uratowa\xc5\x82a j\xc4\x85 inicjatywa krakowskich student\xc3\xb3w._NEWLINE_Pomys\xc5\x82 na sprowadzenie lokomotywy na teren AGH narodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na pocz\xc4\x85tku roku akademickiego 2007/08. Jego autorem by\xc5\x82 \xc5\x81ukasz Wzorek, w\xc3\xb3wczas student Wydzia\xc5\x82u Metali Nie\xc5\xbcelaznych AGH. Wraz z Maciejem Kr\xc3\xb3lem z Politechniki Krakowskiej przedstawi\xc5\x82 ide\xc4\x99 na zebraniu mi\xc4\x99dzyuczelnianego Studenckiego Ko\xc5\x82a Naukowego Przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eFirma\xe2\x80\x9d. Uzyskali akceptacj\xc4\x99 projektu. Najpierw zwr\xc3\xb3cili uwag\xc4\x99 na przeznaczony na z\xc5\x82om zabytkowy parow\xc3\xb3z z XIX wieku w Krzeszowicach. Nast\xc4\x99pnie, po wizycie w Tarnowskich G\xc3\xb3rach, postanowili spr\xc3\xb3bowa\xc4\x87 sprowadzi\xc4\x87 do Krakowa lokomotyw\xc4\x99 typu Ty2. Dzi\xc4\x99ki wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z przedstawicielami fundacji \xe2\x80\x9eEra Parowoz\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d oraz w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami skansenu kolejowego w Pyskowicach, uzyskali list\xc4\x99 lokomotyw przeznaczonych do z\xc5\x82omowania. Udali si\xc4\x99 na Pomorze i po ogl\xc4\x99dzinach wybrali Ty2-559 stoj\xc4\x85cy w Chojnicach. Po powrocie do Krakowa zyskali akceptacj\xc4\x99 dla pomys\xc5\x82u od rektora AGH, prof. Antoniego Tajdusia. Dzi\xc4\x99ki poparciu oraz pomocy fundacji \xe2\x80\x9eEra Parowoz\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d uda\xc5\x82o si\xc4\x99 przekona\xc4\x87 PKP Cargo do odst\xc4\x85pienia od pozbycia si\xc4\x99 parowoz\xc3\xb3w. Kart\xc4\x85 przetargow\xc4\x85 okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 luka prawna w postaci braku wyceny historycznej eksponat\xc3\xb3w. Po p\xc3\xb3\xc5\x82 roku wynegocjowano warunki przekazania parowozu: lokomotyw\xc4\x99 otrzymano za darmo, do tego PKP do\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82o tender oraz wagon z lat 50. Ponadto kolej zrezygnowa\xc5\x82a z pobrania op\xc5\x82aty za transport parowozu do Krakowa. 30 marca 2008 roku, po dwudniowej podr\xc3\xb3\xc5\xbcy, dojecha\xc5\x82 on na stacj\xc4\x99 Krak\xc3\xb3w P\xc5\x82asz\xc3\xb3w._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie nale\xc5\xbca\xc5\x82o odrestaurowa\xc4\x87 b\xc4\x99d\xc4\x85cy w nie najlepszym stanie technicznym parow\xc3\xb3z. Wybrano PTK ZNiUT w Dzier\xc5\xbcnie (Pyskowice), gdzie przebywa\xc5\x82 on od wrze\xc5\x9bnia 2008 do maja 2009. 21 maja 2009 odnowiona lokomotywa zawita\xc5\x82a na stacj\xc4\x99 Krak\xc3\xb3w \xc5\x81obz\xc3\xb3w. W nocy z 22 maja na 23 maja zosta\xc5\x82a przetransportowana ulicami Krakowa do zatoczki na przystanku \xe2\x80\x9eKawiory\xe2\x80\x9d (wymaga\xc5\x82o to m.in. podnoszenia tramwajowych przewod\xc3\xb3w trakcyjnych), gdzie przeczeka\xc5\x82a ca\xc5\x82y dzie\xc5\x84. Kolejnej nocy, 24 maja dowieziono j\xc4\x85 na skwer przed pawilonem B-5. Oficjalne przekazanie parowozu spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci akademickiej odby\xc5\x82o si\xc4\x99 30 maja o godzinie 11. Uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87 zbieg\xc5\x82a si\xc4\x99 z obchodami 90-lecia AGH.'