b'\n_START_ARTICLE_\nZamach stanu w Tajlandii (2006)\n_START_PARAGRAPH_\nZamach stanu w Tajlandii w 2006 roku \xe2\x80\x93 zamach stanu, dokonany w Tajlandii 19 wrze\xc5\x9bnia 2006 roku przez tajsk\xc4\x85 armi\xc4\x99 pod dow\xc3\xb3dztwem jej szefa Sonthi Boonyaratkalina. W jego wyniku obalony zosta\xc5\x82 rz\xc4\x85d premiera Thaksina Shinawatry.\n_START_SECTION_\nGeneza\n_START_PARAGRAPH_\nPrzyczyn\xc4\x85 zorganizowania zamachu stanu by\xc5\x82 przeci\xc4\x85gaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 kryzys polityczny z lat 2005\xe2\x80\x932006 i wzrost niezadowolenia z rz\xc4\x85d\xc3\xb3w premiera Shinawatry. Biznesmen Thaksin Shinawatra, razem ze swoj\xc4\x85 parti\xc4\x85 Thai Rak Thai, doszed\xc5\x82 do w\xc5\x82adzy w 2001 roku i w wyborach w 2005 r. uzyska\xc5\x82 reelekcj\xc4\x99 na stanowisku szefa rz\xc4\x85du. Pocz\xc4\x85tkowo cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 du\xc5\xbcym poparciem spo\xc5\x82ecznym, szczeg\xc3\xb3lnie w\xc5\x9br\xc3\xb3d ubogiej ludno\xc5\x9bci z prowincji, kt\xc3\xb3rej przychylno\xc5\x9b\xc4\x87 zyska\xc5\x82 hojn\xc4\x85 polityk\xc4\x85 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85. _NEWLINE_Z pocz\xc4\x85tkiem 2006 r. w Tajlandii dosz\xc5\x82o jednak do kryzysu politycznego. Premier Shinawatra w styczniu tego roku sprzeda\xc5\x82 swoje rodzinne udzia\xc5\x82y w tajskiej firmie telekomunikacyjnej Shin Corp singapurskim inwestorom. Dzi\xc4\x99ki temu wzbogaci\xc5\x82 si\xc4\x99 o 1,9 mld USD. Transakcja ta doprowadzi\xc5\x82a jednak do awantury politycznej w kraju i rozz\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc5\x82a mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w z du\xc5\xbcych miast. Premierowi zarzucono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niezap\xc5\x82acenie podatku od sprzeda\xc5\xbcy i nieodpowiedzialn\xc4\x85 utrat\xc4\x99 kontroli nad wa\xc5\xbcn\xc4\x85 sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x85. _NEWLINE_Wiosn\xc4\x85 w Tajlandii dosz\xc5\x82o do masowych antyrz\xc4\x85dowych demonstracji. Pod naciskiem spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa premier zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 przeprowadzi\xc4\x87 w kwietniu wcze\xc5\x9bniejsze wybory parlamentarne. Zosta\xc5\x82y one jednak zbojkotowane przez opozycj\xc4\x99 i w rezultacie uniewa\xc5\xbcnione przez s\xc4\x85d. Nowy termin wybor\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 wyznaczony na pa\xc5\xbadziernik. Na pocz\xc4\x85tku kwietnia Shinawatra, by z\xc5\x82agodzi\xc4\x87 krytyk\xc4\x99, ust\xc4\x85pi\xc5\x82 ze stanowiska premiera. W maju powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 jednak na to stanowisko.\n_START_SECTION_\nZamach stanu\n_START_PARAGRAPH_\n19 wrze\xc5\x9bnia 2006 Sonthi Boonyaratkalin, wraz z podleg\xc5\x82ym mu wojskiem, doprowadzi\xc5\x82 do bezkrwawego zamachu stanu przeciw rz\xc4\x85dowi Thaksina Shinawatry i przej\xc4\x85\xc5\x82 kontrol\xc4\x99 nad stolic\xc4\x85. Tajska Armia Kr\xc3\xb3lewska zaj\xc4\x99\xc5\x82a strategiczne punkty w Bangkoku, nie wystrzelaj\xc4\x85c przy tym ani jednego pocisku. Budynki rz\xc4\x85dowe zosta\xc5\x82y otoczone przez czo\xc5\x82gi, a media pa\xc5\x84stwowe opanowane przez wojskowych. W kraju wprowadzono stan wyj\xc4\x85tkowy. _NEWLINE_Ludno\xc5\x9b\xc4\x87 stolicy entuzjastycznie reagowa\xc5\x82a na bieg wydarze\xc5\x84. Mieszka\xc5\x84cy wychodzili na ulice miasta wiwatuj\xc4\x85c na cze\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, wr\xc4\x99czaj\xc4\x85c im prezenty i robi\xc4\x85c sobie z nimi zdj\xc4\x99cia. Premier Shinawatra by\xc5\x82 bowiem popularny g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na prowincji, a ludno\xc5\x9b\xc4\x87 du\xc5\xbcych miast nie darzy\xc5\x82a go natomiast zbytni\xc4\x85 sympati\xc4\x85._NEWLINE_Shinawatra w chwili zamachu przebywa\xc5\x82 na sesji Zgromadzenia Og\xc3\xb3lnego ONZ w Nowym Jorku. Og\xc5\x82osi\xc5\x82 stan nadzwyczajny w kraju, jednak jego przekaz nie dotar\xc5\x82 do Tajlandii. Z Nowego Jorku uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do Londynu, dok\xc4\x85d przyby\xc5\x82a wkr\xc3\xb3tce jego rodzina. Nowe w\xc5\x82adze nie zabroni\xc5\x82y mu powrotu do kraju, lecz ostrzeg\xc5\x82y \xc5\xbce wysun\xc4\x85 przeciw niemu zarzuty korupcyjne._NEWLINE_W kraju powo\xc5\x82ano Rad\xc4\x99 Reform Demokratycznych na czele z genera\xc5\x82em Sonthim Boonyaratkalinem. Rozwi\xc4\x85za\xc5\x82 on gabinet, parlament i s\xc4\x85d konstytucyjny i tymczasowo sam przej\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 de facto szefem rz\xc4\x85du. _NEWLINE_22 wrze\xc5\x9bnia 2006 dosz\xc5\x82o do pierwszego wi\xc4\x99kszego protestu przeciw zamachowi stanu. Odby\xc5\x82 si\xc4\x99 on przed centrum handlowym Siam Center w Bangkoku i zgromadzi\xc5\x82 oko\xc5\x82o 1000 uczestnik\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nNast\xc4\x99pstwa zamachu\n_START_PARAGRAPH_\n27 wrze\xc5\x9bnia 2006 Rada Reform Demokratycznych opracowa\xc5\x82a projekt tymczasowej konstytucji. Wesz\xc5\x82a ona w \xc5\xbcycie 1 pa\xc5\xbadziernika 2006 i przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82a Rad\xc4\x99 Reform Demokratycznych w Rad\xc4\x99 Bezpiecze\xc5\x84stwa Narodowego (CNS, Council for National Security). Rada na czele z gen. Sonthim mia\xc5\x82a sprawowa\xc4\x87 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w kraju do czasu przeprowadzenia wolnych wybor\xc3\xb3w. Drugim jej celem by\xc5\x82o opracowanie nowej konstytucji. _NEWLINE_1 pa\xc5\xbadziernika 2006 na stanowisko tymczasowego premiera zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any Surayud Chulanont._NEWLINE_W grudniu 2006 Rada Bezpiecze\xc5\x84stwa Narodowego powo\xc5\x82a\xc5\x82a Zgromadzenie Konstytucyjne, w celu opracowania projektu ustawy zasadniczej. W lipcu 2007 Zgromadzenie jednog\xc5\x82o\xc5\x9bnie przyj\xc4\x99\xc5\x82o projekt nowej konstytucji, w kt\xc3\xb3rej znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka nowych przepis\xc3\xb3w, m.in. ograniczono limit kadencji premiera do dw\xc3\xb3ch. Konstytucja zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta w referendum 19 sierpnia 2007 roku. W g\xc5\x82osowaniu popar\xc5\x82o j\xc4\x85 58% obywateli._NEWLINE_30 maja 2007 nakazem S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego partia by\xc5\x82ego premiera Thaksina Shinawatry Thai Rak Thai, zosta\xc5\x82a rozwi\xc4\x85zana i wykluczona z uczestnictwa w nadchodz\xc4\x85cych wyborach. W lipcu 2007 dawni dzia\xc5\x82acze tej partii powo\xc5\x82ali do \xc5\xbcycia nowe ugrupowanie, Parti\xc4\x99 W\xc5\x82adzy Ludu (PPP, Palang Prachachan), na kt\xc3\xb3rej czele stan\xc4\x85\xc5\x82 Samak Sundaravej._NEWLINE_Wybory parlamentarne odby\xc5\x82y si\xc4\x99 23 grudnia 2007, a zwyci\xc4\x99stwo odnios\xc5\x82a Partia W\xc5\x82adzy Ludu, zdobywaj\xc4\x85c 228 miejsc w 480-osobowym parlamencie. 28 stycznia 2008 parlament powo\xc5\x82a\xc5\x82 Samaka Sundaraveja na stanowisko szefa rz\xc4\x85du.'