b'\n_START_ARTICLE_\nWhitney Museum of American Art\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWhitney Museum of American Art zawdzi\xc4\x99cza swoje powstanie rze\xc5\xbabiarce Gertrude Vanderbilt Whitney. Poniewa\xc5\xbc na pocz\xc4\x85tku XX wieku debiutuj\xc4\x85cy arty\xc5\x9bci mieli du\xc5\xbce trudno\xc5\x9bci z wystawianiem lub sprzeda\xc5\xbc\xc4\x85 swoich prac na terenie Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, Whitney rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a skupowanie i wystawianie ich prac staj\xc4\x85c si\xc4\x99 tym samym wiod\xc4\x85cym sponsorem sztuki ameryka\xc5\x84skiej w okresie od 1907 roku a\xc5\xbc do swojej \xc5\x9bmierci w 1942 roku._NEWLINE_W 1914 roku Whitney za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a Whitney Studio przy Greenwich Village, gdzie organizowa\xc5\x82a wystawy prac \xc5\xbcyj\xc4\x85cych artyst\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich, kt\xc3\xb3rych tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a ignorowana przez tradycyjne uczelnie. Do 1929 roku zgromadzi\xc5\x82a ponad 500 prac, kt\xc3\xb3re przekaza\xc5\x82a w darze dla Metropolitan Museum of Art. Gdy jej dar zosta\xc5\x82 odrzucony, za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a w\xc5\x82asne muzeum, po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na sztuce i artystom Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Whitney Museum of American Art zosta\xc5\x82o za\xc5\x82o\xc5\xbcone w 1930 roku a otwarte w 1931 roku w budynku po\xc5\x82o\xc5\xbconym przy West Eighth Street i Greenwich Village._NEWLINE_W 1954 roku muzeum przenios\xc5\x82o si\xc4\x99 do nowej siedziby przy West 54th Street. Z powodu rosn\xc4\x85cych zbior\xc3\xb3w i braku miejsca pod ich ekspozycj\xc4\x99 muzeum w 1963 roku naby\xc5\x82o dzia\xc5\x82k\xc4\x99 przy Madison Avenue i 75th Street. Dzia\xc5\x82ka ta nale\xc5\xbca\xc5\x82a do dewelopera i kolekcjonera sztuki Iana Woodnera i by\xc5\x82a zabudowana starymi kamienicami, kt\xc3\xb3re wyburzono pod planowany budynek muzeum. Budynek, zaprojektowany przez Marcela Breuera otwarto w 1966 roku. Jego nowoczesna, granitowa bry\xc5\x82a wzbudzi\xc5\x82a liczne kontrowersje. Krytyk sztuki i autorka dzie\xc5\x82 o architekturze Ada Louise Huxtable okre\xc5\x9bli\xc5\x82a go jako \xe2\x80\x9ezwalisty, zapadni\xc4\x99ty, ponury i styksowy\xe2\x80\x9d. Rosn\xc4\x85ce zbiory sprawi\xc5\x82y, \xc5\xbce muzeum z up\xc5\x82ywem czasu zacz\xc4\x99\xc5\x82o boryka\xc4\x87 si\xc4\x99 z brakiem powierzchni pod ekspozycj\xc4\x99 swoich zbior\xc3\xb3w. Od lat 80. XX wieku plac\xc3\xb3wka pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82a rozbudowa\xc4\x87 sw\xc3\xb3j charakterystyczny obiekt, zatrudniaj\xc4\x85c w tym celu takich architekt\xc3\xb3w, jak Michael Graves, Rem Koolhaas i Renzo Piano. Ale za ka\xc5\xbcdym razem porzucano te plany, czy to ze wzgl\xc4\x99du na koszty czy projekt, albo jedno i drugie. Cz\xc4\x99\xc5\x9bciowym wyj\xc5\x9bciem z tych k\xc5\x82opot\xc3\xb3w by\xc5\x82o otwieranie przez Whitney Museum filii w innych rejonach Nowego Jorku i okolicach: w Equitable Center przy Seventh Avenue i 52nd Street, przy Champion International Corporation w Stamford, w stanie Connecticut i przy Park Avenue i 42nd Street.\n_START_SECTION_\nNowa siedziba\n_START_PARAGRAPH_\nRada nadzorcza nalega\xc5\x82a jednak na budow\xc4\x99 nowej siedziby. W 2008 roku spadkobierca firmy kosmetycznej Leonard Lauder przekaza\xc5\x82 na rzecz Whitney Museum darowizn\xc4\x99 131 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a to najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 darowizn\xc4\x85 w historii muzeum. Postawi\xc5\x82 jednak warunek, \xc5\xbce muzeum nie mo\xc5\xbce sprzeda\xc4\x87 swej dotychczasowej siedziby. Warunek ten doprowadzi\xc5\x82 do roz\xc5\x82amu w \xc5\x82onie 45-osobowej rady nadzorczej muzeum, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rej wchodzili najzamo\xc5\xbcniejsi mecenasi sztuki w Nowym Jorku. Ostatecznie przewa\xc5\xbcy\xc5\x82 jednak pogl\xc4\x85d, \xc5\xbce muzeum nie b\xc4\x99dzie w stanie utrzyma\xc4\x87 dw\xc3\xb3ch obiekt\xc3\xb3w. Muzeum rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o gromadzenie \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na zbudowanie nowej siedziby przy Gansevoort Street. Jego koszt opiewa\xc5\x82 na 680 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 potrzebnej kwoty wyasygnowa\xc5\x82o te\xc5\xbc miasto, a projektant nowej siedziby, Renzo Piano, zobowi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 do zmiany swego projektu na ta\xc5\x84szy, aby obni\xc5\xbcy\xc4\x87 koszty._NEWLINE_Nowa siedziba muzeum, po\xc5\x82o\xc5\xbcona w Meatpacking District, przy po\xc5\x82udniowym ko\xc5\x84cu parku High Line zosta\xc5\x82a otwarta 1 maja 2015 roku. Budynek, maj\xc4\x85cy 19000 m\xc2\xb2 powierzchni, kosztowa\xc5\x82 422 miliony dolar\xc3\xb3w, natomiast koszt ca\xc5\x82kowity inwestycji (wraz z wydatkami i darowizn\xc4\x85) wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 760 milion\xc3\xb3w. Przy jego realizacji firma Renzo Piano Building Workshop wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82a z nowojorskim architektem Cooperem Robertsonem. Galerie wystawowe umie\xc5\x9bci\xc5\x82 Piano na najwy\xc5\xbcszych kondygnacjach o\xc5\x9bmiopi\xc4\x99trowego budynku, aby do o\xc5\x9bwietlenia ekspozycji wykorzysta\xc4\x87 w maksymalnym stopniu \xc5\x9bwiat\xc5\x82o dzienne.\n_START_SECTION_\nZbiory\n_START_PARAGRAPH_\nW chwili otwarcia muzeum w 1931 roku jego zbiory obejmowa\xc5\x82y oko\xc5\x82o 600 prac pochodz\xc4\x85cych z prywatnej kolekcji Whitney, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych by\xc5\x82y obrazy takich artyst\xc3\xb3w jak: Thomas Hart Benton, George Bellows, Stuart Davis, Edward Hopper, Maurice Brazil Prendergast i John French Sloan. W 1948 roku Muzeum zacz\xc4\x99\xc5\x82a przyjmowa\xc4\x87 prezenty z innych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82. Liczba eksponat\xc3\xb3w wzros\xc5\x82a do oko\xc5\x82o 1300 w 1954 roku, gdy otwarto drugi budynek Muzeum i do oko\xc5\x82o 2000 wraz z otwarciem budynku Breuera w 1966 roku._NEWLINE_W 1970 roku Whitney Museum otrzyma\xc5\x82o prace i materia\xc5\x82y z maj\xc4\x85tku Edwarda Hoppera, przekazane w darze przez wdow\xc4\x99 po nim, Josephine, stanowi\xc4\x85ce najwi\xc4\x99kszy dar w historii Muzeum. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 na\xc5\x84 oko\xc5\x82o 2000 obraz\xc3\xb3w olejnych, akwarel, rysunk\xc3\xb3w i grafik Hoppera. W 1976 roku Whitney Museum otrzyma\xc5\x82o kolejny dar, Lawrence H. Bloedel Bequest. W jego sk\xc5\x82ad wchodzi\xc5\x82y dzie\xc5\x82a takich artyst\xc3\xb3w jak Milton Avery, Charles Demuth, Georgia O\xe2\x80\x99Keeffe, Larry Rivers i Charles Sheeler. W 1979 roku Henry M. i Mary Ann Reed przekazali na rzecz Muzeum prace Morgana Russella (w tym jego obrazy, rysunki, notatki i korespondencj\xc4\x99), a Felicia Meyer Marsh, wdowa po Reginaldzie Marshu podarowa\xc5\x82a ponad 850 jego obraz\xc3\xb3w, studi\xc3\xb3w olejnych, rysunk\xc3\xb3w i szkic\xc3\xb3w, dzi\xc4\x99ki czemu Whitney Muzeum sta\xc5\x82o si\xc4\x99 w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem najbardziej znacz\xc4\x85cego zbioru prac tego artysty._NEWLINE_W 1980 roku Muzeum otrzyma\xc5\x82o darowizn\xc4\x99 oko\xc5\x82o 90 dzie\xc5\x82 takich artyst\xc3\xb3w jak Alexander Calder, Arshile Gorky, Marsden Hartley, Edward Hopper, Louise Nevelson, Georgia O\xe2\x80\x99Keeffe, Maurice Brazil Prendergast, Robert Rauschenberg i John French Sloan. W latach 90. Muzeum zakupi\xc5\x82o prace Agnes Martin, Geralda Murphy\xe2\x80\x99ego, Jaspera Johnsa oraz kolekcj\xc4\x99 rysunk\xc3\xb3w Claesa Oldenburga i jego ma\xc5\x82\xc5\xbconki, Coosje van Bruggen. W 2002 roku Muzeum otrzyma\xc5\x82o w darze 86 dzie\xc5\x82 powojennej sztuki ameryka\xc5\x84skiej, stworzonych przez takich artyst\xc3\xb3w, jak Jackson Pollock, Helen Frankenthaler, Jasper Johns, Franz Kline, Ellsworth Kelly, Roy Lichtenstein i Andy Warhol._NEWLINE_Dzi\xc5\x9b kolekcja sta\xc5\x82a Whitney Museum obejmuje oko\xc5\x82o 22000 obraz\xc3\xb3w, rze\xc5\xbab, grafik, rysunk\xc3\xb3w i fotografii reprezentuj\xc4\x85cych ponad 3000 artyst\xc3\xb3w. Ponadto muzealna biblioteka, Frances Mulhall Achilles Library posiada w swoich zbiorach 65000 ksi\xc4\x85\xc5\xbcek i katalog\xc3\xb3w wystawowych oraz ponad 500 periodyk\xc3\xb3w dotycz\xc4\x85cych sztuki ameryka\xc5\x84skiej.'