b'\n_START_ARTICLE_\nBombardowanie Guerniki\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o ataku\n_START_PARAGRAPH_\nPo serii nieudanych atak\xc3\xb3w na Madryt genera\xc5\x82 Francisco Franco, zachowuj\xc4\x85cy inicjatyw\xc4\x99 w wojnie domowej, ze wzgl\xc4\x99du na brak decyduj\xc4\x85cych rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 w walkach o stolic\xc4\x99 postanowi\xc5\x82 przesun\xc4\x85\xc4\x87 punkt ci\xc4\x99\xc5\xbcko\xc5\x9bci wojny na p\xc3\xb3\xc5\x82noc, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci do Kraju Bask\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry w wyniku zwyci\xc4\x99stwa Frontu Ludowego w wyborach parlamentarnych w lutym 1936 roku uzyska\xc5\x82 status autonomii i kt\xc3\xb3rego w\xc5\x82adze na pocz\xc4\x85tku 1937 roku jako jedyne na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Hiszpanii pozostawa\xc5\x82y wierne rz\xc4\x85dowi republika\xc5\x84skiemu. Wp\xc5\x82yw na to mia\xc5\x82o kilka czynnik\xc3\xb3w. Przede wszystkim p\xc3\xb3\xc5\x82nocne prowincje tj. Asturia, Santander i Vizcaya stanowi\xc5\x82y serce hiszpa\xc5\x84skiego przemys\xc5\x82u. Na tych obszarach ulokowana by\xc5\x82a wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kopal\xc5\x84 \xc5\xbcelaza, cynku i w\xc4\x99gla, a tak\xc5\xbce liczne zak\xc5\x82ady zbrojeniowe i stocznie. Niemniej istotne by\xc5\x82o to, \xc5\xbce ofensywa mog\xc5\x82a odci\xc4\x85\xc4\x87 20-25% si\xc5\x82 Frontu Ludowego, na kt\xc3\xb3re sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 co prawda zdyscyplinowane i w miar\xc4\x99 dobrze wyekwipowane wojska narodowe Bask\xc3\xb3w, jednak\xc5\xbce maj\xc4\x85ce niedob\xc3\xb3r wykszta\xc5\x82conych kadr oficerskich. Ponadto ofensyw\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy zalecali niecierpliwi niemieccy i w\xc5\x82oscy doradcy wojskowi._NEWLINE_Na czele nowo obranego frontu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego stan\xc4\x85\xc5\x82 dow\xc3\xb3dca rebelianckiej Nacjonalistycznej Armii P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, genera\xc5\x82 Emilio Mola. Zobowi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 on przed gen. Franco do zdobycia le\xc5\xbc\xc4\x85cej w Kraju Bask\xc3\xb3w prowincji Vizcaya w ci\xc4\x85gu trzech tygodni. Nied\xc5\x82ugo przed rozpocz\xc4\x99ciem ataku gen. Mola postawi\xc5\x82 rz\xc4\x85dowi baskijskiemu ultimatum. Ostrzega\xc5\x82 w nim, \xc5\xbce postanowi\xc5\x82 \xe2\x80\x9ejak najszybciej zako\xc5\x84czy\xc4\x87 wojn\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy\xe2\x80\x9d, oraz dodawa\xc5\x82: \xe2\x80\x9eJe\xc5\xbceli poddanie si\xc4\x99 nie b\xc4\x99dzie natychmiastowe, zr\xc3\xb3wnam z ziemi\xc4\x85 ca\xc5\x82\xc4\x85 Biskaj\xc4\x99 (Vizcay\xc4\x99), pocz\xc4\x85wszy od o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w przemys\xc5\x82u zbrojeniowego\xe2\x80\x9d. Odezwa ta zosta\xc5\x82a zignorowana przez stron\xc4\x99 przeciwn\xc4\x85, w zwi\xc4\x85zku z czym 31 marca 1937 roku sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 z 39 batalion\xc3\xb3w piechoty i niewielkiej artylerii wojska gen. Moli, wspierane przez lotnictwo w\xc5\x82oskich si\xc5\x82 powietrznych i niemieckiego Legionu Condor rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y ofensyw\xc4\x99. Podczas niej g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi punktami oporu si\xc5\x82 baskijskiego rz\xc4\x85du sta\xc5\x82y si\xc4\x99 miasta Durango oraz Guernica, le\xc5\xbc\xc4\x85ce oko\xc5\x82o 30 kilometr\xc3\xb3w w g\xc5\x82\xc4\x85b baskijskiego terytorium.\n_START_SECTION_\nPrzyczyny\n_START_PARAGRAPH_\nGuernica ju\xc5\xbc w zarysie by\xc5\x82a wa\xc5\xbcnym celem planowanej ofensywy wojsk frankistowskich. Jednak\xc5\xbce jej znaczenie wzros\xc5\x82o wskutek trwa\xc5\x82ych, cho\xc4\x87 mozolnie osi\xc4\x85ganych sukces\xc3\xb3w \xc5\xbco\xc5\x82nierzy gen. Moli._NEWLINE_Na dzie\xc5\x84 przed nalotem, gdy front przebiega\xc5\x82 zaledwie 14 km od miasta, przez Guernic\xc4\x99 przesuwa\xc5\x82y si\xc4\x99 liczne rozbite przez frankist\xc3\xb3w oddzia\xc5\x82y baskijskich wojsk, kt\xc3\xb3re wykorzystuj\xc4\x85c kamienny most Renteria wycofywa\xc5\x82y si\xc4\x99 na tereny po\xc5\x82o\xc5\xbcone za przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85c\xc4\x85 przez miasto rzek\xc4\x85 Oca. Guernica by\xc5\x82a wi\xc4\x99c dla nich wa\xc5\xbcnym w\xc4\x99z\xc5\x82em komunikacyjnym. R\xc3\xb3wnie istotna by\xc5\x82a miejska stacja kolejowa, przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 wojska baskijskie przywozi\xc5\x82y nowe oddzia\xc5\x82y i sprz\xc4\x99t. Na przedmie\xc5\x9bciach znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 ponadto dwie fabryki broni \xe2\x80\x9eUnceta&Co\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eBeistegui Hermanos\xe2\x80\x9d oraz fabryka amunicji \xe2\x80\x9eTalleres Guernika\xe2\x80\x9d. Produkcja w tych fabrykach by\xc5\x82a zorientowana na potrzeby wojny._NEWLINE_Przyczyn\xc4\x85 nalotu podan\xc4\x85 do publicznej wiadomo\xc5\x9bci by\xc5\x82o zablokowanie dr\xc3\xb3g wycofuj\xc4\x85cym si\xc4\x99 wojskom Republiki, w tym celu planowano zniszczenie mostu Renteria oraz stacji kolejowej. Wskazuj\xc4\x85 na to zapisy w dzienniku szefa sztabu Legionu Condor Wolframa von Richthofena, zgodnie z kt\xc3\xb3rymi \xe2\x80\x9e[bombowce] zosta\xc5\x82y skierowane do Guerniki, by zatrzyma\xc4\x87 i zak\xc5\x82\xc3\xb3ci\xc4\x87 wycofywanie si\xc4\x99 czerwonych, kt\xc3\xb3rzy musieli tamt\xc4\x99dy przej\xc5\x9b\xc4\x87\xe2\x80\x9d. Jednak\xc5\xbce wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych ekspert\xc3\xb3w operacja by\xc5\x82a przeprowadzona jako eksperyment, miano testowa\xc4\x87 now\xc4\x85 taktyk\xc4\x99 bojow\xc4\x85 i sprawdzi\xc4\x87 skutki zmasowanego ataku lotnictwa. Jeden ze wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych historyk\xc3\xb3w twierdzi, \xc5\xbce bombardowanie by\xc5\x82o \xe2\x80\x9ekar\xc4\x85 dla zdradzieckich katolickich Bask\xc3\xb3w za opowiedzenie si\xc4\x99 po stronie czerwonych\xe2\x80\x9d. Rozkaz zbombardowania miasteczka von Richthofenowi przekaza\xc5\x82 o 6 rano 26 kwietnia pu\xc5\x82kownik Juan Vig\xc3\xb3n, dow\xc3\xb3dca karlistowskiej 1. Brygady Nawarryjskiej, powo\xc5\x82uj\xc4\x85c si\xc4\x99 na rozkazy samego Franco. Sugeruje si\xc4\x99, \xc5\xbce Vig\xc3\xb3n chcia\xc5\x82 wykorzysta\xc4\x87 chaos i panik\xc4\x99 w mie\xc5\x9bcie, by m\xc3\xb3c wyprowadzi\xc4\x87 uderzenie na Durango.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed atakiem, w tym niewielkim mie\xc5\x9bcie le\xc5\xbc\xc4\x85cym oko\xc5\x82o 13 km za lini\xc4\x85 frontu przebywa\xc5\x82o oko\xc5\x82o 7000 ludzi, wliczaj\xc4\x85c w to miejscowy garnizon, personel i pacjent\xc3\xb3w 3 szpitali polowych oraz uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy uciekali przed wojskami gen. Francisco Franco. Pod koniec kwietnia na skraju miasta obozowa\xc5\x82y dwa baskijskie bataliony piechoty republika\xc5\x84skich wojsk. W dniu nalotu w Guernice przebywa\xc5\x82o wi\xc4\x99cej ludzi ni\xc5\xbc zazwyczaj. Spowodowane by\xc5\x82o to faktem, \xc5\xbce w mie\xc5\x9bcie odbywa\xc5\x82 si\xc4\x99 wtedy targ. Targ ten sko\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 przed po\xc5\x82udniem, cztery godziny przed rozpocz\xc4\x99ciem nalotu. W momencie ataku miasto, jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 w Kraju Bask\xc3\xb3w, nie posiada\xc5\x82o \xc5\xbcadnej obrony przeciwlotniczej._NEWLINE_Atak rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 o godzinie 16.30. Og\xc5\x82oszonym celem operacji by\xc5\x82 most na rzece Oca, infrastruktura drogowa na zach\xc3\xb3d od miasta, oraz wycofuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 bataliony Frontu Ludowego (wojska Frontu znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 mniej ni\xc5\xbc 14 kilometr\xc3\xb3w od Guerniki). Pierwszy zaatakowa\xc5\x82 pojedynczy bombowiec Heinkel He 111, kt\xc3\xb3ry oko\xc5\x82o godziny 16.30 zrzuci\xc5\x82 swe bomby na centrum i odlecia\xc5\x82. Trzy inne samoloty, w\xc5\x82oskie Savoia S.79, nadlecia\xc5\x82y nad most Renteria, z wysoko\xc5\x9bci 3,5 km. W\xc5\x82osi zrzucili 36 bomb burz\xc4\x85cych o wadzie 50 kg ka\xc5\xbcda, lecz \xc5\xbcadna z nich nie dosi\xc4\x99g\xc5\x82a celu ze wzgl\xc4\x99du na silny wiatr wiej\xc4\x85cy z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy. Pi\xc4\x99tna\xc5\x9bcie minut po pierwszym He 111 nad miastem pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 dwa kolejne niemieckie bombowce He 111 i Dornier Do 17 i nadlatuj\xc4\x85c pojedynczo nad stacj\xc4\x99 kolejow\xc4\x85, atakowa\xc5\x82y j\xc4\x85 bombami zapalaj\xc4\x85cymi i burz\xc4\x85cymi o wadze 250 i 50 kg. Ostateczne zniszczenie miasta spowodowa\xc5\x82y trzy eskadry (18 samolot\xc3\xb3w) bombowc\xc3\xb3w Junkers Ju 52 Legionu Condor, eskortowane przez my\xc5\x9bliwce Bf 109 i Heinkel He 51. Samoloty te nadlecia\xc5\x82y nad miasteczko oko\xc5\x82o 17.15, bombarduj\xc4\x85c je falami w dwudziestominutowych odst\xc4\x99pach przez dwie i p\xc3\xb3\xc5\x82 godziny. Zrzuca\xc5\x82y one bomby ma\xc5\x82ej i \xc5\x9bredniej wielko\xc5\x9bci, 250-kilogramowe, a tak\xc5\xbce zapalaj\xc4\x85ce w aluminiowych tubach, zrzucaj\xc4\x85c je wprost w k\xc5\x82\xc4\x99by dymu. Ostatnia fala bombowc\xc3\xb3w uderzy\xc5\x82a o 19:30, mimo i\xc5\xbc piloci meldowali, \xc5\xbce ze wzgl\xc4\x99du na k\xc5\x82\xc4\x99by dymu nie da si\xc4\x99 oceni\xc4\x87 celno\xc5\x9bci bombardowania. Wbrew p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej propagandzie, niemieccy piloci nie ostrzeliwali ludno\xc5\x9bci cywilnej z karabin\xc3\xb3w maszynowych._NEWLINE_Decyzj\xc4\x99 o bombardowaniu podj\xc4\x99li dow\xc3\xb3dcy Legionu Condor, Hugo Sperrle i Wolfram von Richthofen w porozumieniu z gen. Emilio Mol\xc4\x85. Dzie\xc5\x84 po bombardowaniu, 27 kwietnia Richthofen zanotowa\xc5\x82 w swym dzienniku: \xe2\x80\x9eGuernica p\xc5\x82onie\xe2\x80\x9d, z kolei dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, napisa\xc5\x82 \xc5\xbce \xe2\x80\x9emiasto musi by\xc4\x87 zniszczone ca\xc5\x82kowicie\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nKonsekwencje\n_START_PARAGRAPH_\nNigdy nie og\xc5\x82oszono oficjalnej liczby zabitych. Tu\xc5\xbc po nalocie korespondent brytyjskiego dziennika \xe2\x80\x9eThe Times\xe2\x80\x9d, George Steer napisa\xc5\x82 artyku\xc5\x82, w kt\xc3\xb3rym zawar\xc5\x82 wstrz\xc4\x85saj\xc4\x85ce opisy, jakoby niemieckie samoloty z rozmys\xc5\x82em zaatakowa\xc5\x82y bezbronne miasto, poda\xc5\x82 te\xc5\xbc znacznie zawy\xc5\xbcon\xc4\x85 liczb\xc4\x99 ofiar - 1664 osoby. Dopiero po latach wysz\xc5\x82o na jaw, \xc5\xbce Steer napisa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j artyku\xc5\x82 w pokoju hotelowym w Bilbao, jeszcze przed przybyciem na miejsce zdarzenia. W kampanii propagandowej pomaga\xc5\x82 mu niemiecki komunista, Willi M\xc3\xbcnzenberg, a w\xc5\x82adze Republiki podawa\xc5\x82y liczb\xc4\x99 nawet 3000 ofiar. Zachowane dokumenty ze szpitali, b\xc4\x99d\xc4\x85ce najwierniejszym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em, m\xc3\xb3wi\xc4\x85 o 120 zabitych i 30 rannych w dniach 26-29 kwietnia._NEWLINE_Natomiast nie ulega w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci, \xc5\xbce w wyniku bombardowania zosta\xc5\x82o doszcz\xc4\x99tnie zniszczone 70% zabudowy miasta, aczkolwiek w du\xc5\xbcej mierze nie w wyniku samych atak\xc3\xb3w, lecz na skutek po\xc5\xbcaru, kt\xc3\xb3rego nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 ugasi\xc4\x87 a\xc5\xbc do dnia nast\xc4\x99pnego._NEWLINE_Nalot okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 by\xc4\x87 blama\xc5\xbcem niemieckiego lotnictwa - nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zniszczy\xc4\x87 zamierzonych cel\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce nie sparali\xc5\xbcowano komunikacji. Nie ucierpia\xc5\x82y obie fabryki broni, ani most. Po nalocie okaza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce 17 lej\xc3\xb3w po bombach znajduje si\xc4\x99 w okolicach mostu, a 13 dalszych - w okolicach dworca kolejowego. Silny wiatr nad celem, jak i kiepska jako\xc5\x9b\xc4\x87 przyrz\xc4\x85d\xc3\xb3w celowniczych spowodowa\xc5\x82y du\xc5\xbcy rozrzut bomb, za\xc5\x9b nast\xc4\x99pne fale bombowc\xc3\xb3w zrzuca\xc5\x82y sw\xc3\xb3j \xc5\x82adunek na o\xc5\x9blep w k\xc5\x82\xc4\x99by dymu._NEWLINE_Atak na miasto spowodowa\xc5\x82 poruszenie mi\xc4\x99dzynarodowej opinii publicznej. Mimo, i\xc5\xbc nalot nie mia\xc5\x82 na celu zniszczenia miasta i \xc5\x9bmierci cywili, to zniszczenie go w wyniku nieostro\xc5\xbcno\xc5\x9bci by\xc5\x82o wielkim sukcesem propagandowym Republiki. Dzie\xc5\x84 po nalocie, baskijski premier Jos\xc3\xa9 Antonio Aguirre o\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82: \xe2\x80\x9eNiemieccy piloci w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie hiszpa\xc5\x84skich rebeliant\xc3\xb3w zbombardowali Guernik\xc4\x99, pal\xc4\x85c historyczne miasto czczone przez wszystkich Bask\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Dwa dni po nalocie, 28 kwietnia 1937 roku dzienniki \xe2\x80\x9eThe Times\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eThe New York Times\xe2\x80\x9d opublikowa\xc5\x82y artyku\xc5\x82y opisuj\xc4\x85ce bombardowanie Guerniki i jego skutki, pot\xc4\x99piaj\xc4\x85c dzia\xc5\x82ania lotnictwa sprzymierzonego z gen. Franco. Strona nacjonalistyczna oskar\xc5\xbcy\xc5\x82a z kolei o spalenie miasta obro\xc5\x84c\xc3\xb3w, kwatera g\xc5\x82\xc3\xb3wna gen. Franco wyda\xc5\x82a o\xc5\x9bwiadczenie, w kt\xc3\xb3rym pisa\xc5\x82a: \xe2\x80\x9eGuernica zosta\xc5\x82a zniszczona ogniem i benzyn\xc4\x85 jak Oviedo w 1934 i 1935 roku, oraz jak Irun, Durango, Amorebieta i Munguia w ostatnim okresie. Spali\xc5\x82y j\xc4\x85 czerwone hordy na kryminalnej s\xc5\x82u\xc5\xbcbie Aguirrego. [...] natomiast Aguirre, jako \xc5\xbce jest to pospolity przest\xc4\x99pca, sfabrykowa\xc5\x82 nies\xc5\x82awne k\xc5\x82amstwo, przypisuj\xc4\x85c to okrucie\xc5\x84stwo naszym szlachetnym i heroicznym si\xc5\x82om powietrznym\xe2\x80\x9d. Zbombardowanie miasta przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do wydania rozkazu genera\xc5\x82owi Sperrle, dow\xc3\xb3dcy Legionu Condor, przez genera\xc5\x82a Franco o bezwzgl\xc4\x99dnym zakazie atakowania niewojskowych cel\xc3\xb3w po stronie republika\xc5\x84skiej. Legion Condor konsekwentnie przestrzega\xc5\x82 rozkazu a\xc5\xbc do samego ko\xc5\x84ca wojny. W momencie ataku miasto, jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 w Kraju Bask\xc3\xb3w, nie posiada\xc5\x82o \xc5\xbcadnej obrony przeciwlotniczej.\n_START_SECTION_\nKontrowersje\n_START_PARAGRAPH_\nJu\xc5\xbc po nalocie zwracano uwag\xc4\x99 na szerokie zniszczenia miasta. Stra\xc5\xbc po\xc5\xbcarna przyby\xc5\x82a na miejsce z oddalonego o 30 kilometr\xc3\xb3w Bilbao dopiero po godzinie 22.00, a wi\xc4\x99c dwie i p\xc3\xb3\xc5\x82 godziny po zako\xc5\x84czeniu nalotu. Akcja gaszenia po\xc5\xbcar\xc3\xb3w prowadzona by\xc5\x82a wyj\xc4\x85tkowo nieudolnie i zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 o 3.00 w nocy bez \xc5\xbcadnych efekt\xc3\xb3w. Po\xc5\xbcary szala\xc5\x82y a\xc5\xbc do 29 kwietnia, kiedy miasteczko zosta\xc5\x82o zaj\xc4\x99te przez wojska gen. Franco._NEWLINE_Przybyli na miejsce zagraniczni obserwatorzy zwr\xc3\xb3cili uwag\xc4\x99, \xc5\xbce Niemcy nie byli w stanie tak pieczo\xc5\x82owicie zniszczy\xc4\x87 miasteczka. Guernica by\xc5\x82a z\xc5\x82o\xc5\xbcona z czterech dzielnic, zniszczono doszcz\xc4\x99tnie trzy, ale najwa\xc5\xbcniejsza dla Bask\xc3\xb3w dzielnica historyczna, pozosta\xc5\x82a nietkni\xc4\x99ta. Przyby\xc5\x82y na miejsce pose\xc5\x82 do brytyjskiego parlamentu i pionier lotnictwa, sir Archibald James tak opisywa\xc5\x82 miejsce zdarzenia: \xe2\x80\x9eSp\xc4\x99dzi\xc5\x82em kilka godzin na bliskim badaniu sytuacji. Zweryfikowa\xc5\x82em, \xc5\xbce trzy czwarte miasteczka zosta\xc5\x82o systematycznie spalone do ziemi, je\xc5\x9bli mo\xc5\xbcliwe jest spalenie solidnych hiszpa\xc5\x84skich budynk\xc3\xb3w. (...) Znaczenie tych ruin by\xc5\x82o takie: p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodni kwarta\xc5\x82 miasta, gdzie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 ratusz, \xc5\x9bwi\xc4\x99ty d\xc4\x85b i katedra, by\xc5\x82 absolutnie nietkni\xc4\x99ty. Bez \xc5\x9blad\xc3\xb3w jakichkolwiek uszkodze\xc5\x84. Pozosta\xc5\x82e trzy kwarta\xc5\x82y... by\xc5\x82y ca\xc5\x82kowicie zniszczone przez po\xc5\xbcar\xe2\x80\x9d. Do identycznych wniosk\xc3\xb3w doszed\xc5\x82 korespondent miesi\xc4\x99cznika \xe2\x80\x9ePolska Zbrojna\xe2\x80\x9d, Wolicki. W podobnym tonie wypowiada\xc5\x82a si\xc4\x99 m.in. redakcja wile\xc5\x84skiego \xe2\x80\x9eS\xc5\x82owa\xe2\x80\x9d. Da\xc5\x82o to podstaw\xc4\x99 s\xc4\x85dzi\xc4\x87, \xc5\xbce republikanie nie tylko nie gasili po\xc5\xbcar\xc3\xb3w, ale by\xc4\x87 mo\xc5\xbce sami je rozprzestrzeniali.\n_START_SECTION_\nZnaczenie symboliczne\n_START_PARAGRAPH_\nMi\xc4\x99dzynarodowe oburzenie z tego powodu wyrazi\xc5\x82o si\xc4\x99 w formie publicznych demonstracji. Znany hiszpa\xc5\x84ski malarz, Pablo Picasso postanowi\xc5\x82 zilustrowa\xc4\x87 tragedi\xc4\x99 zbombardowanego miasta i w tym celu przemianowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j obraz Corrida na Guernica, kt\xc3\xb3ry ozdobi\xc5\x82 hiszpa\xc5\x84ski pawilon podczas Wystawy \xc5\x9awiatowej w 1937 roku. Obraz ten jest jednym z najs\xc5\x82ynniejszych dzie\xc5\x82 artysty.'