b"\n_START_ARTICLE_\nKonstancja Turczynowicz\n_START_SECTION_\nDzieci\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 5 marca 1818 roku w Warszawie. By\xc5\x82a c\xc3\xb3rk\xc4\x85 aktora, kompozytora i dyrygenta J\xc3\xb3zefa Damsego (1789-1852) i aktorki Krystyny z Mularskich (1800-1886), siostr\xc4\x85 aktorki Teresy Damse zam\xc4\x99\xc5\xbcnej Markowskiej (1824-1886), tancerki Filipiny Damse zam\xc4\x99\xc5\xbcnej Mikulskiej (1831-1888) i aktora J\xc3\xb3zefa Wiktoryna Damsego (1832-1876). Od 1829 roku by\xc5\x82a uczennic\xc4\x85 szko\xc5\x82y baletowej przy \xc3\xb3wczesnym Teatrze Narodowym na placu Krasi\xc5\x84skich i ju\xc5\xbc tam wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w niewielkich rolach dzieci\xc4\x99cych. Oficjalnie zadebiutowa\xc5\x82a w solowym mazurku w balecie Wesele w Ojcowie na scenie Teatr Narodowego. Po przeniesieniu przedstawie\xc5\x84 w 1833 roku do nowo zbudowanego Teatru Wielkiego zacz\xc4\x99\xc5\x82a obejmowa\xc4\x87 coraz to wi\xc4\x99ksze partie w repertuarze, wysuwaj\xc4\x85c si\xc4\x99 wkr\xc3\xb3tce na czo\xc5\x82owo zespo\xc5\x82u baletowego, pocz\xc4\x85tkowo jako utalentowana tancerka charakterystyczna.\n_START_SECTION_\nKariera artystyczna\n_START_PARAGRAPH_\nW 1836 roku Konstancja Damse po\xc5\x9blubi\xc5\x82a solist\xc4\x99 i pedagoga baletu Romana Turczynowicza i odt\xc4\x85d wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a pod jego nazwiskiem. W 1842 roku przebywa\xc5\x82a z m\xc4\x99\xc5\xbcem na stypendium Warszawskich Teatr\xc3\xb3w Rz\xc4\x85dowych w Pary\xc5\xbcu, gdzie zostali oboje wys\xc5\x82ani dla doskonalenia swojego warsztatu tanecznego u tamtejszych pedagog\xc3\xb3w baletu. Dzi\xc4\x99ki wsparciu Fryderyka Chopina uda\xc5\x82o im si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wyst\xc4\x85pi\xc4\x87 go\xc5\x9bcinnie w tamtejszych przedstawieniach na scenie Th\xc3\xa9\xc3\xa2tre-Italien, w kt\xc3\xb3rych wykonywali z powodzeniem polskie ta\xc5\x84ce narodowe - krakowiaka i mazura, zbieraj\xc4\x85c bardzo dobre recenzje paryskich krytyk\xc3\xb3w. Wspominano nawet, \xc5\xbce to ona uczy\xc5\x82a ta\xc5\x84czy\xc4\x87 mazura sam\xc4\x85 Mari\xc4\x99 Taglioni podczas jej warszawskich wyst\xc4\x99p\xc3\xb3w go\xc5\x9bcinnych._NEWLINE_Po powrocie do Warszawy, w 1843 roku zosta\xc5\x82a podniesiona do rangi pierwszej tancerki i odt\xc4\x85d przez wiele lat wykonywa\xc5\x82a czo\xc5\x82owe partie w \xc3\xb3wczesnym repertuarze baletowym. Odznacza\xc5\x82a si\xc4\x99 wybitnym talentem aktorskim i nienagann\xc4\x85 technik\xc4\x85 ta\xc5\x84ca. Wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a pocz\xc4\x85tkowo w baletach Maurice'a Piona i Filippo Taglioniego, a potem g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w realizacjach choreograficznych swojego m\xc4\x99\xc5\xbca Romana Turczynowicza. By\xc5\x82a na scenie warszawskiej pierwsz\xc4\x85 polsk\xc4\x85 wykonawczyni\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych r\xc3\xb3l w s\xc5\x82ynnym repertuarze romantycznym, w Giselle, Esmeraldzie, Katarzynie, c\xc3\xb3rce bandyty, Hrabinie i wie\xc5\x9bniaczce (Le Diable \xc3\xa0 quatre), Rozb\xc3\xb3jniku morskim, Diable kulawym i innych baletach. Ceniono prostot\xc4\x99, naturalno\xc5\x9b\xc4\x87 i wdzi\xc4\x99k jej ta\xc5\x84ca. W latach swojej kariery by\xc5\x82a bezkonkurencyjn\xc4\x85 ulubienic\xc4\x85 warszawskiej publiczno\xc5\x9bci. \xe2\x80\x9eMog\xc5\x82aby zyska\xc4\x87 europejsk\xc4\x85 s\xc5\x82aw\xc4\x99, gdyby wyzby\xc5\x82a si\xc4\x99 zbytniej skromno\xc5\x9bci osobistej\xe2\x80\x9d - napisa\xc5\x82 o niej niemiecki podr\xc3\xb3\xc5\xbcnik Carl Goehring._NEWLINE_Po\xc5\xbcegna\xc5\x82a si\xc4\x99 ze scen\xc4\x85 6 pa\xc5\xbadziernika 1853 roku i odt\xc4\x85d by\xc5\x82a nauczycielk\xc4\x85 klas dziewcz\xc4\x99cych w szkole baletowej przy Teatrze Wielkim. W 1863 roku obchodzi\xc5\x82a jubileusz trzydziestolecia pracy artystycznej, po czym przesz\xc5\x82a na emerytur\xc4\x99.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nPrzy swej intensywnej karierze artystycznej Konstancja Turczynowicz nie zaniedbywa\xc5\x82a \xc5\xbcycia rodzinnego. Mieli z m\xc4\x99\xc5\xbcem Romanem Turczynowiczem o\xc5\x9bmioro dzieci, z kt\xc3\xb3rych wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 przysz\xc5\x82a na \xc5\x9bwiat w okresie aktywno\xc5\x9bci scenicznej matki. Byli to: J\xc3\xb3zef (1837-?), Karolina, zam\xc4\x99\xc5\xbcna Filatyn (1839-?), tancerz Jan Konstanty (1840-1878), Franciszek Ksawery (1841-?), Antoni Feliks (1844-?), Roman (1848-1850), aktor Leonard (1856-1899) i aktorka Marianna Justyna, znana jako Maria (1860-1882). Artystka zmar\xc5\x82a 9 listopada 1880 w Warszawie i pochowana zosta\xc5\x82a w grobie rodzinnym na cmentarzu pow\xc4\x85zkowskim."