b'\n_START_ARTICLE_\nMaria Stromberger\n_START_PARAGRAPH_\nMaria Stromberger (ur. 16 marca 1898 w Metnitz w Karyntii, zm. 18 maja 1957 w Bregenz) \xe2\x80\x93 austriacka piel\xc4\x99gniarka, kt\xc3\xb3ra dobrowolnie zg\xc5\x82osi\xc5\x82a si\xc4\x99 do pracy w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau w okresie III Rzeszy. Jako jedyna z personelu obozu utrzymywa\xc5\x82a kontakty z ruchem oporu i udziela\xc5\x82a pomocy wi\xc4\x99\xc5\xbaniom. By\xc5\x82a \xc5\x82\xc4\x85czniczk\xc4\x85 Mi\xc4\x99dzynarodowej Grupy Ruchu Oporu KL Auschwitz-Birkenau.\n_START_SECTION_\nW Auschwitz\n_START_PARAGRAPH_\nPo zg\xc5\x82oszeniu si\xc4\x99 do komendantury obozu pouczono j\xc4\x85, \xc5\xbce wszystko z czym si\xc4\x99 tutaj zetknie, jest obj\xc4\x99te tajemnic\xc4\x85 pa\xc5\x84stwow\xc4\x85. Zosta\xc5\x82a poinformowana, \xc5\xbce w obozie odbywa si\xc4\x99 "oczyszczanie od \xc5\xbbyd\xc3\xb3w", a \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc5\x9br\xc3\xb3d wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w aryjskich wynosi miesi\xc4\x99cznie przeci\xc4\x99tnie 7\xe2\x80\x938 tysi\xc4\x99cy. Podpisa\xc5\x82a przysi\xc4\x99g\xc4\x99 zachowania tajemnicy pa\xc5\x84stwowej oraz stosowania si\xc4\x99 do regulaminu obozowego, kt\xc3\xb3ry zakazywa\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy innymi rozm\xc3\xb3w z wi\xc4\x99\xc5\xbaniami, kontaktowania si\xc4\x99 z nimi, przesy\xc5\x82ania ich korespondencji oraz jakiejkolwiek pomocy \xc5\x9bwiadczonej na ich rzecz. Zosta\xc5\x82a pouczona, \xc5\xbce odst\xc4\x99pstwa od zasad panuj\xc4\x85cych w obozie oraz zdrada b\xc4\x99dzie karana \xc5\x9bmierci\xc4\x85. Od 1 pa\xc5\xbadziernika 1942 przyj\xc4\x99to j\xc4\x85 do pracy, gdzie pe\xc5\x82ni\xc5\x82a obowi\xc4\x85zki prze\xc5\x82o\xc5\xbconej piel\xc4\x99gniarek oberschwester SS-revieru, czyli obozowej izby chorych SS w obozie koncentracyjnym Auschwitz._NEWLINE_Poprzez w\xc5\x82asne obserwacje przekona\xc5\x82a si\xc4\x99, \xc5\xbce relacje Polak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych wys\xc5\x82ucha\xc5\x82a w szpitalu, by\xc5\x82y prawdziwe. Pierwszym jej traumatycznym prze\xc5\xbcyciem w obozie by\xc5\x82a scena, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zaobserwowa\xc5\x82a przez okno kuchni SS-revieru. Kiedy zobaczy\xc5\x82a cia\xc5\x82o wi\xc4\x99\xc5\xbania wisz\xc4\x85ce na wewn\xc4\x99trznej stronie drut\xc3\xb3w otaczaj\xc4\x85cych ob\xc3\xb3z, zemdla\xc5\x82a. Po tym zdarzeniu zacz\xc4\x99\xc5\x82a zadawa\xc4\x87 pytania wi\xc4\x99\xc5\xbaniom, \xc5\x82ami\xc4\x85c regulamin obozowy. Odpowiedzi udzielane przez nich uzmys\xc5\x82owi\xc5\x82y jej prawdziwy obraz obozu. Nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85c kontakty, zacz\xc4\x99\xc5\x82a \xc5\x9bwiadomie pomaga\xc4\x87 wi\xc4\x99\xc5\xbaniom umieszczonym w Auschwitz, organizuj\xc4\x85c im dodatkowe porcje jedzenia oraz leki._NEWLINE_Jej niespotykana w\xc5\x9br\xc3\xb3d personelu obozu \xc5\xbcyczliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wobec wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a dostrze\xc5\xbcona wkr\xc3\xb3tce przez kierownictwo. W styczniu 1943 r. zosta\xc5\x82a po raz pierwszy zadenuncjowana przez esesmana Kaulfussa. Lekarz garnizonu SS Wirths wezwa\xc5\x82 j\xc4\x85 do siebie, udzielaj\xc4\x85c jej nagany oraz ostrzegaj\xc4\x85c o konsekwencjach odst\xc4\x99pstw od regulaminu, jakich si\xc4\x99 dopu\xc5\x9bci\xc5\x82a. Prac\xc4\x99 jej oceni\xc5\x82 co prawda bardzo dobrze, ale zarzuci\xc5\x82 jej "zbyt ludzkie traktowanie wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w". Siostra wesz\xc5\x82a wkr\xc3\xb3tce w konflikt z autorem donosu \xe2\x80\x93 Niemcem sudeckim, kt\xc3\xb3ry obserwowa\xc5\x82 j\xc4\x85 regularnie, donosz\xc4\x85c na ni\xc4\x85 do zwierzchnik\xc3\xb3w. W ko\xc5\x84cu przyparta do muru sama z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a donos na Kaulfussa, \xc5\xbce po pijanemu podar\xc5\x82 portret Himmlera. Podczas konfrontacji uda\xc5\x82o si\xc4\x99 jej wystraszy\xc4\x87 esesmana na tyle, \xc5\xbce zaprzesta\xc5\x82 dalszych donos\xc3\xb3w i zostawi\xc5\x82 j\xc4\x85 w spokoju. Sama jednocze\xc5\x9bnie nie zrezygnowa\xc5\x82a z dalszej pomocy. Wkr\xc3\xb3tce sta\xc5\x82a si\xc4\x99 s\xc5\x82awna w obozie do tego stopnia, \xc5\xbce skontaktowali si\xc4\x99 z ni\xc4\x85 przedstawiciele obozowego ruchu oporu.\n_START_SECTION_\nPo wojnie\n_START_PARAGRAPH_\nPo kapitulacji Niemiec Maria Stromberger zosta\xc5\x82a aresztowana i osadzona w polskim wi\xc4\x99zieniu. Stamt\xc4\x85d napisa\xc5\x82a list do by\xc5\x82ych wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w obozu i na skutek ich interwencji zosta\xc5\x82a wypuszczona na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Oskar\xc5\xbcona o zabijanie wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w Auschwitz zastrzykami fenolu w serce, zosta\xc5\x82a oczyszczona z zarzut\xc3\xb3w dzi\xc4\x99ki wstawiennictwu by\xc5\x82ych wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w. W 1947 uczestniczy\xc5\x82a jako \xc5\x9bwiadek w procesie personelu zarz\xc4\x85dzaj\xc4\x85cego KL Auschwitz min. komendanta obozu Rudolfa Hoessa._NEWLINE_By\xc5\x82a wielokrotnie zapraszana do Polski przez by\xc5\x82ych wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w KL Auschwitz. Zmar\xc5\x82a 18 maja 1957 w Bregenz w Austrii.'