b"\n_START_ARTICLE_\nLudwik XI\n_START_SECTION_\nKr\xc3\xb3l Francji\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci ojca powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Francji i obj\xc4\x85\xc5\x82 tron jako Ludwik XI. Swe panowanie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 od ambitnych plan\xc3\xb3w reorganizacji administracji i finans\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwa, m.in. zorganizowa\xc5\x82 po raz pierwszy w pa\xc5\x84stwie sta\xc5\x82\xc4\x85 poczt\xc4\x99. Uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 tak\xc5\xbce zdoby\xc4\x87 na Aragonii hrabstwa Roussillon i Cerdagne oraz odkupi\xc4\x87 od Burgundii Pikardi\xc4\x99 (przekazan\xc4\x85 jej traktatem z Arras w 1435 roku)._NEWLINE_Metody jego rz\xc4\x85d\xc3\xb3w, oraz ograniczanie przywilej\xc3\xb3w feudalnych spowodowa\xc5\x82y powstanie tzw. Ligi Dobra Publicznego (1465), skupiaj\xc4\x85cej niezadowolonych ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t krwi oraz mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adc\xc3\xb3w. Powstanie Ligi doprowadzi\xc5\x82o do bitwy pod Montlh\xc3\xa9ry (16 lipca 1465) oraz obl\xc4\x99\xc5\xbcenia Pary\xc5\xbca (sierpie\xc5\x84-pa\xc5\xbadziernik 1465), w rezultacie czego Ludwik XI musia\xc5\x82 p\xc3\xb3j\xc5\x9b\xc4\x87 na szereg ust\xc4\x99pstw. Mi\xc4\x99dzy innymi w charakterze apana\xc5\xbcu jego m\xc5\x82odszy brat Karol, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Berry otrzyma\xc5\x82 Normandi\xc4\x99, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Bretanii Franciszek II rozlu\xc5\xbani\xc5\x82 wi\xc4\x99zy lenne z Francj\xc4\x85, a Karol Zuchwa\xc5\x82y odzyska\xc5\x82 dla Burgundii Pikardi\xc4\x99. W ci\xc4\x85gu trzech lat, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85c przezornie i wygrywaj\xc4\x85c spory mi\xc4\x99dzy swymi wrogami, kr\xc3\xb3l odzyska\xc5\x82 Normandi\xc4\x99, przekazuj\xc4\x85c bratu w charakterze rekompensaty Gujenn\xc4\x99. Bretani\xc4\x99 uda\xc5\x82o si\xc4\x99 dopiero ostatecznie podporz\xc4\x85dkowa\xc4\x87 w wyniku dw\xc3\xb3ch kolejnych ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stw dziedziczki Franciszka II, Anny Breto\xc5\x84skiej z Karolem VIII i Ludwikiem XII._NEWLINE_Lata 1465-1477 to narastaj\xc4\x85cy konflikt mi\xc4\x99dzy Francj\xc4\x85 a Burgundi\xc4\x85 maj\xc4\x85cy swoje korzenie jeszcze w latach wojny stuletniej i okresie wojny domowej mi\xc4\x99dzy stronnictwami armaniak\xc3\xb3w i burgundczyk\xc3\xb3w. Karol Zuchwa\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ry po \xc5\x9bmierci ojca, Filipa Dobrego, d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do skonsolidowania dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bci swojego w\xc5\x82adztwa (ksi\xc4\x99stwa i hrabstwa Burgundii z prowincjami niderlandzkimi) poprzez opanowanie Lotaryngii i Alzacji stawa\xc5\x82 si\xc4\x99 dla Ludwika XI coraz wi\xc4\x99kszym zagro\xc5\xbceniem. Ludwikowi XI uda\xc5\x82o si\xc4\x99 w tajemnicy zmontowa\xc4\x87 antyburgundzkie przymierze pomi\xc4\x99dzy kantonami szwajcarskimi, miastami alzackimi skupionymi w L'Union Basse, ksi\xc4\x99ciem Lotaryngii oraz cesarzem Fryderykiem III. Zakup Alzacji od Habsburg\xc3\xb3w oraz podporz\xc4\x85dkowanie Lotaryngii rz\xc4\x85dzonej przez ksi\xc4\x99cia Rene II zosta\xc5\x82y udaremnione.\n_START_SECTION_\nInwazja Anglii\n_START_PARAGRAPH_\nW mi\xc4\x99dzyczasie Francja musia\xc5\x82a stawi\xc4\x87 czo\xc5\x82a niebezpiecze\xc5\x84stwu odnowienia wojny stuletniej. W 1475 roku w Calais wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82y wojska kr\xc3\xb3la Anglii, Edwarda IV z zamiarem odzyskania ziem zdobytych przez Henryka V. Ludwikowi XI uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zawrze\xc4\x87 bez stoczenia jednej bitwy pok\xc3\xb3j w Picquigny, kt\xc3\xb3ry za cen\xc4\x99 corocznie wyp\xc5\x82acanej daniny zabezpiecza\xc5\x82 Francj\xc4\x99 przed dalsz\xc4\x85 agresj\xc4\x85._NEWLINE_Zabezpieczywszy si\xc4\x99 przed niebezpiecze\xc5\x84stwem inwazji, Ludwik XI skupi\xc5\x82 si\xc4\x99 na zniszczeniu swojego burgundzkiego przeciwnika. Atak Karola Zuchwa\xc5\x82ego (\xc5\x9amia\xc5\x82ego) na Szwajcari\xc4\x99 i bitwy pod Grandson (2 marca 1476) oraz Morat (22 czerwca 1476) doprowadzi\xc5\x82y do za\xc5\x82amania pot\xc4\x99gi militarnej Burgundii. 5 stycznia 1477, w bitwie pod Nancy ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Karol Zuchwa\xc5\x82y zosta\xc5\x82 zabity. \xc5\x9amier\xc4\x87 ta doprowadzi\xc5\x82a do rozpadu w\xc5\x82adztwa burgundzkiego.\n_START_SECTION_\nNabytki terytorialne\n_START_PARAGRAPH_\nW nast\xc4\x99pnych latach panowania Ludwika XI Francja prze\xc5\xbcywa\xc5\x82a szybki, niczym nie zak\xc5\x82\xc3\xb3cony, rozw\xc3\xb3j gospodarczy. Powi\xc4\x99kszy\xc5\x82o si\xc4\x99 te\xc5\xbc terytorium kr\xc3\xb3lestwa. Wpierw w 1480, po \xc5\x9bmierci tytularnego kr\xc3\xb3la Neapolu \xe2\x80\x93 Rene Andegawe\xc5\x84skiego, o Andegaweni\xc4\x99 i Prowansj\xc4\x99, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej poprzez zbrojn\xc4\x85 aneksj\xc4\x99, o ksi\xc4\x99stwo Burgundii oraz Flandri\xc4\x99, za\xc5\x9b w 1482 po \xc5\x9bmierci sukcesorki Karola Zuchwa\xc5\x82ego, Marii Burgundzkiej, o hrabstwo Burgundii. Reszta w\xc5\x82adztwa burgundzkiego, czyli tereny odpowiadaj\xc4\x85ce mniej wi\xc4\x99cej dzisiejszej Holandii, Belgii oraz Luksemburgowi, przypad\xc5\x82y wtedy niemieckim Habsburgom, a nast\xc4\x99pnie jej hiszpa\xc5\x84skiej linii. W ten spos\xc3\xb3b samodzielne pa\xc5\x84stwo burgundzkie przesta\xc5\x82o istnie\xc4\x87._NEWLINE_Ludwik XI zmar\xc5\x82 w 1483 pozostawiaj\xc4\x85c Francj\xc4\x99 jako mocarstwo europejskie. Zosta\xc5\x82 pochowany na w\xc5\x82asne \xc5\xbcyczenie w katedrze w Cl\xc3\xa9ry (a nie jak inni monarchowie francuscy w bazylice Saint-Denis). Jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 jego trzynastoletni syn \xe2\x80\x93 Karol VIII (1483\xe2\x80\x931498), w kt\xc3\xb3rego imieniu pocz\xc4\x85tkowo w\xc5\x82adz\xc4\x99 sprawowa\xc5\x82a jego najstarsza siostra \xe2\x80\x93 Anna de Beaujeu (wraz z m\xc4\x99\xc5\xbcem Piotrem de Beaujeu, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym ksi\xc4\x99ciem de Bourbon) jako regentka."