b'\n_START_ARTICLE_\nSanktuarium maryjne na Rowokole\n_START_PARAGRAPH_\nSanktuarium maryjne na Rowokole \xe2\x80\x93 znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na g\xc3\xb3rze Rowok\xc3\xb3\xc5\x82 miejsce kultu maryjnego, funkcjonuj\xc4\x85ce od XIV do XVI wieku. Od ko\xc5\x84ca XIV wieku znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 tam b\xc4\x99d\xc4\x85ca celem pielgrzymek murowana kaplica, stanowi\xc4\x85ca jednocze\xc5\x9bnie znak nawigacyjny dla \xc5\xbceglugi po Ba\xc5\x82tyku.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza kaplica na Rowokole mog\xc5\x82a powsta\xc4\x87 najwcze\xc5\x9bniej na prze\xc5\x82omie XII i XIII wieku, cho\xc4\x87 prawdopodobnie dopiero w wieku XIII. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce postawiono j\xc4\x85 w celu zast\xc4\x85pienia miejsca poga\xc5\x84skiego kultu nowym, chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skim. By\xc5\x82 to zapewne niewielki drewniany budynek, kaplica filialna ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w Gardnie. Jako jej patron jest niekiedy podawany \xc5\x9bw. Miko\xc5\x82aj, cho\xc4\x87 wed\xc5\x82ug A. Czarnika jest to b\xc5\x82\xc4\x85d pope\xc5\x82niony przez L.W. Br\xc3\xbcggemanna i p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powtarzany._NEWLINE_W 1274 roku patronat nad parafi\xc4\x85 \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa w Gardnie, a wi\xc4\x99c i nad kaplic\xc4\x85 na Rowokole, na mocy nadania M\xc5\x9bciwoja II przej\xc4\x99\xc5\x82y norbertanki ze S\xc5\x82upska. Zakon ten propagowa\xc5\x82 kult Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Panny i takie wezwanie nada\xc5\x82 kaplicy. _NEWLINE_Opieka norbertanek spowodowa\xc5\x82a wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 popularno\xc5\x9b\xc4\x87 miejsca, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82o si\xc4\x99 celem pielgrzymek, ponadto pod koniec XIV lub na pocz\xc4\x85tku XV wieku mniszki zbudowa\xc5\x82y na szczycie Rowoko\xc5\x82u murowan\xc4\x85 kaplic\xc4\x99. Ze wzgl\xc4\x99du na szczup\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 dost\xc4\x99pnego miejsca nie mog\xc5\x82a to by\xc4\x87 du\xc5\xbca budowla, a przeprowadzone badania archeologiczne nie pozwalaj\xc4\x85 na okre\xc5\x9blenie jej za\xc5\x82o\xc5\xbce\xc5\x84 architektonicznych. Wiadomo z nich jednak, \xc5\xbce dach mia\xc5\x82a kryty glinian\xc4\x85 dach\xc3\xb3wk\xc4\x85, za\xc5\x9b posadzk\xc4\x99 z p\xc5\x82ytek ceramicznych, w cz\xc4\x99\xc5\x9bci polewanych. Szk\xc5\x82o okienne (tafle i gom\xc3\xb3\xc5\x82ki) by\xc5\x82o bezbarwne, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 te\xc5\xbc malowane witra\xc5\xbce. Z kolei przedstawienia Rowoko\xc5\x82u na XVI-wiecznych mapach wskazuj\xc4\x85, \xc5\xbce kaplica mia\xc5\x82a wie\xc5\xbc\xc4\x99 z sygnaturk\xc4\x85. _NEWLINE_Obok kaplicy znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w pocz\xc4\x85tku XV wieku cmentarz. Zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanie p\xc5\x82ci i wieku pochowanych na nim os\xc3\xb3b wskazuje, \xc5\xbce s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie miejscowej ludno\xc5\x9bci. _NEWLINE_Zachowane pisemne wzmianki o Rowokole jako celu pielgrzymek pochodz\xc4\x85 z XV wieku. Kaplica na Rowokole jest w nim wymieniana wraz z sanktuarium maryjnym na G\xc3\xb3rze Che\xc5\x82mskiej ko\xc5\x82o Koszalina, a tak\xc5\xbce z innym pomorskim miejscem kultu \xe2\x80\x93 \xc5\x9awi\xc4\x99t\xc4\x85 G\xc3\xb3r\xc4\x85 ko\xc5\x82o Polanowa. Pierwsza z tych wzmianek, z 1435 roku, wspomina o pielgrzymce w pokucie za pope\xc5\x82niony mord do w\xc5\x82a\xc5\x9bnie tych trzech miejsc (\xe2\x80\x9eto Cussolin, Polnov unde Revekol\xe2\x80\x9d). O popularno\xc5\x9bci i znaczeniu rowokolskiego sanktuarium \xc5\x9bwiadczy te\xc5\xbc zapis z 1710 roku, w kt\xc3\xb3rym Spr\xc3\xb6gel, prepozyt ze S\xc5\x82upska odnotowuje, \xc5\xbce sanktuarium by\xc5\x82o celem licznych pielgrzymek, \xe2\x80\x9eniekt\xc3\xb3rych nawet bezpo\xc5\x9brednio z Rzymu\xe2\x80\x9d oraz zachowane powiedzenie Kaszub\xc3\xb3w bytowskich \xe2\x80\x9emasz g\xc4\x99b\xc4\x99 otwart\xc4\x85 jak drzwi do kaplicy na Rowokole\xe2\x80\x9d. _NEWLINE_Koniec istnienia sanktuarium na Rowokole przynios\xc5\x82a reformacja. Po niepokojach religijnych w S\xc5\x82upsku w 1525 roku wn\xc4\x99trze kaplicy zacz\xc4\x99\xc5\x82o by\xc4\x87 okradane i niszczone. Rodzina von Tessen, \xc3\xb3wcze\xc5\x9bni w\xc5\x82a\xc5\x9bciciele Smo\xc5\x82dzina, zamkn\xc4\x99\xc5\x82a kaplic\xc4\x99 i zaj\xc4\x99\xc5\x82a srebra ko\xc5\x9bcielne o warto\xc5\x9bci 300 gulden\xc3\xb3w. Gdy w 1581 roku, po ostatecznym zapanowaniu w tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Pomorza protestantyzmu, Swantes von Tessen zbudowa\xc5\x82 w Smo\xc5\x82dzinie nowy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, kaplica na Rowokole zacz\xc4\x99\xc5\x82a popada\xc4\x87 w ruin\xc4\x99. Jej resztki rozebrano w 1821 roku, a pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci fundament\xc3\xb3w w 1837.\n_START_SECTION_\nKaplica jako znak nawigacyjny\n_START_PARAGRAPH_\nOpr\xc3\xb3cz pe\xc5\x82nienia funkcji sakralnych kaplica na Rowokole, wraz z samym wzg\xc3\xb3rzem, stanowi\xc5\x82a tak\xc5\xbce znak nawigacyjny dla \xc5\xbceglugi po Ba\xc5\x82tyku. Istniej\xc4\x85 te\xc5\xbc podania o istnieniu sygnalizacji \xc5\x9bwietlnej na wie\xc5\xbcy kaplicy, nie znajduj\xc4\x85 jednak \xc5\xbcadnego potwierdzenia historycznego ani archeologicznego.'