b'\n_START_ARTICLE_\nDewon\n_START_SECTION_\nPaleogeografia i geologia\n_START_PARAGRAPH_\nWe wczesnym dewonie dosz\xc5\x82o do ostatecznego zamkni\xc4\x99cia si\xc4\x99 oceanu Japetus wskutek zderzenia dw\xc3\xb3ch kontynent\xc3\xb3w: Laurencji i Ba\xc5\x82tyki. W wyniku tego zderzenia powsta\xc5\x82 jeden du\xc5\xbcy kontynent \xe2\x80\x93 Laurosja \xe2\x80\x93 znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w po\xc5\x82o\xc5\xbceniu r\xc3\xb3wnikowym, z pasmem g\xc3\xb3rskim kaledonid\xc3\xb3w. Na p\xc3\xb3\xc5\x82kuli p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej obecne by\xc5\x82y mniejsze kontynenty: Syberia i Chiny. Po\xc5\x82udniow\xc4\x85 p\xc3\xb3\xc5\x82kul\xc4\x99 zajmowa\xc5\x82 olbrzymi kontynent Gondwana, oddzielony od Laurosji oceanem Reik, a od Chin i Syberii oceanem Paleotetyd\xc4\x85. Wszystkie kontynenty otacza\xc5\x82 ocean Panthalassa. Dewon charakteryzowa\xc5\x82 si\xc4\x99 ciep\xc5\x82ym klimatem z och\xc5\x82odzeniem pod koniec tego okresu._NEWLINE_Dla regionu europejskiego charakterystycznymi osadami dolnego dewonu s\xc4\x85 ska\xc5\x82y terygeniczne facji oldredowej (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie zlepie\xc5\x84ce, piaskowce). W dewonie \xc5\x9brodkowym i g\xc3\xb3rnym wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej osady w\xc4\x99glanowe facji p\xc5\x82ytkowodnej i rafowej (r\xc3\xb3\xc5\xbcne typy wapieni, czasami zdolomityzowane, tak\xc5\xbce margle i \xc5\x82upki margliste).\n_START_SECTION_\nBogactwa naturalne\n_START_PARAGRAPH_\nFormacje dewo\xc5\x84skie zawieraj\xc4\x85 z\xc5\x82o\xc5\xbca pirytu, rud miedzi, rud cynku i o\xc5\x82owiu oraz surowce w\xc4\x99glanowe (wapienie, margle, dolomity) i okruchowe (piaskowce kwarcytowe, \xc5\x82upki fyllitowe).\n_START_SECTION_\nFlora\n_START_PARAGRAPH_\nW morzach rozwijaj\xc4\x85 si\xc4\x99 glony. Pr\xc3\xb3cz chryzofit\xc3\xb3w i zielenic wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w wi\xc4\x99kszej liczbie brunatnice, ramienice i krasnorosty. Spotyka si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wi\xc4\x99cej grzyb\xc3\xb3w._NEWLINE_Na flor\xc4\x99 l\xc4\x85dow\xc4\x85 dewonu wczesnego i \xc5\x9brodkowego sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 pierwotne ro\xc5\x9bliny naczyniowe: psylofity (ryniofity, trymerofity i zosterofilofity). Pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 pierwsze mszaki, skrzypy, paprocie zarodnikowe, wid\xc5\x82aki jednozarodnikowe. W p\xc3\xb3\xc5\xbanym dewonie pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wid\xc5\x82aki r\xc3\xb3\xc5\xbcnozarodnikowe, klinolisty i pierwsze ro\xc5\x9bliny nasienne (paprocie nasienne). Po raz pierwszy pojawia si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc drzewiasty pokr\xc3\xb3j ro\xc5\x9blin naczyniowych. Pod koniec dewonu wymieraj\xc4\x85 psylofity.'