b'\n_START_ARTICLE_\nTwardzielec\n_START_PARAGRAPH_\nTwardzielec, twardziel (monadnok, inselberg) \xe2\x80\x93 forma ukszta\xc5\x82towania powierzchni Ziemi \xe2\x80\x93 odosobnione wzg\xc3\xb3rze, zbudowane ze ska\xc5\x82 twardszych (tzn. odporniejszych na procesy niszcz\xc4\x85ce powierzchni\xc4\x99 Ziemi) ni\xc5\xbc ska\xc5\x82y go otaczaj\xc4\x85ce._NEWLINE__NEWLINE_Takie izolowane wzniesienia s\xc4\x85 typowymi formami w krajobrazach poddanych d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ej denudacji, m.in. na powierzchniach zr\xc3\xb3wnania._NEWLINE_W Polsce przyk\xc5\x82adem twardzielca jest \xc5\x9anie\xc5\xbcka (1 602 m n.p.m.) w Karkonoszach, wznosz\xc4\x85ca si\xc4\x99 ponad trzeciorz\xc4\x99dow\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 zr\xc3\xb3wnania (R\xc3\xb3wnia pod \xc5\x9anie\xc5\xbck\xc4\x85). Na \xc5\x9bwiecie przyk\xc5\x82adami mog\xc4\x85 by\xc4\x87 "G\xc5\x82owy Cukru" \xe2\x80\x93 wzniesienia granitoidowe w okolicy Rio de Janeiro w Brazylii lub g\xc3\xb3ra Uluru (Ayers Rock) w Australii._NEWLINE__NEWLINE_Twardziele s\xc4\x85 do\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99stymi formami, mo\xc5\xbcna za nie uzna\xc4\x87 wiele wystaj\xc4\x85cych ponad powierzchni\xc4\x99 terenu formacji skalnych b\xc4\x85d\xc5\xba nawet wzniesie\xc5\x84 nie o skalnym charakterze, je\xc5\x9bli ich wyodr\xc4\x99bnienie nast\xc4\x85pi\xc5\x82o w wyniku zniszczenia mniej odpornych ska\xc5\x82 otaczaj\xc4\x85cych._NEWLINE_W j\xc4\x99zyku polskim istnieje rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnienie (niewyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w wielu innych j\xc4\x99zykach) na ostaniec i twardziel. Osta\xc5\x84cem jest wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ca samotnie formacja skalna (wzg\xc3\xb3rze), kt\xc3\xb3rego wyodr\xc4\x99bnienie nast\xc4\x85pi\xc5\x82o nie w wyniku r\xc3\xb3\xc5\xbcnic w odporno\xc5\x9bci (kt\xc3\xb3rych w jego przypadku brak), lecz z innych powod\xc3\xb3w._NEWLINE_Nazwa monadnok pochodzi od wzg\xc3\xb3rza Monadnock w Stanach Zjednoczonych, wywodz\xc4\x85cej si\xc4\x99 z j\xc4\x99zyka plemion india\xc5\x84skich Abenak\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rym znaczy \xe2\x80\x9esamotna g\xc3\xb3ra\xe2\x80\x9d.'