b'\n_START_ARTICLE_\nKolegiata \xc5\x9awi\xc4\x99tych Aposto\xc5\x82\xc3\xb3w Piotra i Paw\xc5\x82a w Lidzbarku Warmi\xc5\x84skim\n_START_SECTION_\nHistoria ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszym proboszczem lidzbarskim w latach 1305-1321 by\xc5\x82 ks. Heynemann, kt\xc3\xb3ry pos\xc5\x82ug\xc4\x99 kap\xc5\x82a\xc5\x84sk\xc4\x85 sprawowa\xc5\x82 w ko\xc5\x9bciele drewnianym. Przypuszczalnie pierwszy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 drewniany w Lidzbarku spali\xc5\x82 w 1311 r. ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 litewski Witenes. Znana jest data konsekracji ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a drewnianego z roku 1315 pw. \xc5\x9awi\xc4\x99tych Aposto\xc5\x82\xc3\xb3w Piotra i Paw\xc5\x82a._NEWLINE_Budow\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni murowanej zrealizowano w II po\xc5\x82owie XIV w. w formie tr\xc3\xb3jnawowej, pi\xc4\x99cioprz\xc4\x99s\xc5\x82owej hali. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 posiada sklepienia gwia\xc5\xbadziste z ko\xc5\x84ca XIV w. w nawie g\xc5\x82\xc3\xb3wnej i nawach bocznych oraz z XV w. w kaplicach przywie\xc5\xbcowych. Wie\xc5\xbca ko\xc5\x9bcielna, pocz\xc4\x85tkowo niska z nadbudow\xc4\x85 drewnian\xc4\x85, wybudowana zosta\xc5\x82a w ostatnich latach XIV w. i by\xc5\x82a podwy\xc5\xbcszana w dw\xc3\xb3ch kolejnych wiekach do obecnej wysoko\xc5\x9bci 66 m. Po po\xc5\xbcarze ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w 1698 (sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 dach i wie\xc5\xbca) i p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wykonanym remoncie na dachu ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 barokowa sygnaturka, a wie\xc5\xbc\xc4\x99 ko\xc5\x9bcieln\xc4\x85 ozdobi\xc5\x82 he\xc5\x82m o trzech piramidalnie ustawionych latarniach zako\xc5\x84czony chor\xc4\x85giewk\xc4\x85 z herbem biskupa Teodora Potockiego. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zosta\xc5\x82 rozbudowany w latach 1892-1896, kiedy to od strony wschodniej dobudowano neogotyckie tr\xc3\xb3jnawowe bazylikowe prezbiterium, now\xc4\x85 zakrysti\xc4\x99 i kruchty boczne.\n_START_SECTION_\nWn\xc4\x99trze\n_START_PARAGRAPH_\nW ko\xc5\x9bciele \xc5\x9aw. Aposto\xc5\x82\xc3\xb3w Piotra i Paw\xc5\x82a przewa\xc5\xbca wyposa\xc5\xbcenie neogotyckie, chocia\xc5\xbc zachowa\xc5\x82a si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 starszych zabytk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nO\xc5\x82tarze\n_START_PARAGRAPH_\nW ko\xc5\x9bciele ju\xc5\xbc w XVI w. by\xc5\x82o dziewi\xc4\x99\xc4\x87 o\xc5\x82tarzy. Obecny neogotycki o\xc5\x82tarz g\xc5\x82\xc3\xb3wny pochodzi z pierwszego dwudziestolecia XX w. Ozdob\xc4\x85 tego o\xc5\x82tarza jest rokokowa balustrada wykonana przypuszczalnie przez Schmidta z Reszla i pos\xc4\x85gi dw\xc3\xb3ch anio\xc5\x82\xc3\xb3w przypisywane Perwangerowi z Tolkmicka. W zwie\xc5\x84czeniu o\xc5\x82tarza bocznego w zako\xc5\x84czeniu nawy po\xc5\x82udniowej znajduje si\xc4\x99 grupa \xc5\x9bw. Anny Samotrzeciej z ok. 1500 r. W o\xc5\x82tarzu tym znajduje si\xc4\x99 obraz MB \xc5\x9anie\xc5\xbcnej z XVII w. zakryty srebrn\xc4\x85 sukienk\xc4\x85. W lidzbarskiej farze z o\xc5\x82tarzy bocznych znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 przy filarach dwa zas\xc5\x82uguj\xc4\x85 na uwag\xc4\x99. O\xc5\x82tarz (przy trzecim filarze od prezbiterium, mi\xc4\x99dzy naw\xc4\x85 \xc5\x9brodkow\xc4\x85 a po\xc5\x82udniow\xc4\x85) z XVII w. z obrazem \xc5\x9bw. Walentego uzdrawiaj\xc4\x85cego chorego \xe2\x80\x93 obraz malowany przez Meyera, oraz r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82y o\xc5\x82tarz po stronie p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej \xc5\x9bw. Micha\xc5\x82a Archanio\xc5\x82a fundowany przez biskupa warmi\xc5\x84skiego Szyszkowskiego.\n_START_SECTION_\nEpitafia\n_START_PARAGRAPH_\nW posadzce ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a zachowa\xc5\x82o si\xc4\x99 ok. 25 znacznie ju\xc5\xbc zatartych p\xc5\x82yt nagrobnych. Najcenniejsze z okresu renesansu s\xc4\x85 wmurowane w \xc5\x9bcian\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Nale\xc5\xbcy do nich mosi\xc4\x99\xc5\xbcna p\xc5\x82yta Hildebranda Ferbera (brata biskupa Ferbera zmar\xc5\x82ego w 1530) oraz Krystyny Flaschbinder (matki biskupa warmi\xc5\x84skiego Jana Dantyszka zmar\xc5\x82ej w 1539). Do p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych nale\xc5\xbc\xc4\x85: epitafium Jerzego Szyszkowskiego fundowane w 1641 przez biskupa Miko\xc5\x82aja Szyszkowskiego i p\xc5\x82yta nagrobna Tomasza Bagniewskiego fundowan\xc4\x85 1736 przez biskupa Szembeka.'