b"\n_START_ARTICLE_\nZianon Pazniak\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nZianon Pazniak (wnuk Jana Po\xc5\xbaniaka) urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 24 kwietnia 1944 roku w miasteczku Sobotniki, na terytorium okupowanym przez III Rzesz\xc4\x99, w \xc3\xb3wczesnym okr\xc4\x99gu wile\xc5\x84skim, w Komisariacie Generalnym Litwa, w Komisariacie Rzeszy Wsch\xc3\xb3d. Jego ojciec zgin\xc4\x85\xc5\x82 na froncie w grudniu tego samego roku. Do szko\xc5\x82y \xc5\x9bredniej ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 w rodzimej miejscowo\xc5\x9bci._NEWLINE_W wieku 18 lat wyjecha\xc5\x82 do Moskwy, aby podj\xc4\x85\xc4\x87 studia astronomiczne. Po kilku tygodniach powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 jednak na Bia\xc5\x82oru\xc5\x9b (t\xc5\x82umaczy\xc5\x82 to nostalgi\xc4\x85) i zacz\xc4\x85\xc5\x82 nauk\xc4\x99 na kierunku aktorskim. Na drugim roku zosta\xc5\x82 skre\xc5\x9blony z listy student\xc3\xb3w za pogl\xc4\x85dy polityczne, niezgodne z panuj\xc4\x85c\xc4\x85 w\xc3\xb3wczas ideologi\xc4\x85. Dzi\xc4\x99ki protekcji Maksima Tanka zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty na fakultet kulturoznawstwa Bia\xc5\x82oruskiego Pa\xc5\x84stwowego Instytutu Teatralno-Artystycznego (wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie Bia\xc5\x82oruska Akademia Sztuki), kt\xc3\xb3ry uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1967 roku. Przed obron\xc4\x85 dysertacji i ko\xc5\x84cowymi egzaminami pa\xc5\x84stwowymi Pazniak na rozkaz KGB po raz drugi zosta\xc5\x82 skre\xc5\x9blony z listy student\xc3\xb3w. Jako przyczyn\xc4\x99 podano zerwanie przez niego gazetki na\xc5\x9bciennej, napisanej w j\xc4\x99zyku rosyjskim. W 1968 roku w\xc5\x82adze uczelni udzieli\xc5\x82y zgod\xc4\x99 na zdanie egzamin\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y uzyskanie dyplomu._NEWLINE_W latach 1969\xe2\x80\x931972 odby\xc5\x82 studia aspiranckie w Instytucie Etnografii oraz Historii Sztuki i Folkloru Akademii Nauk BSRR. W 1981 roku uzyska\xc5\x82 stopie\xc5\x84 kandydata wiedzy o sztuce. Tytu\xc5\x82 rozprawy brzmia\xc5\x82: Problem powstania i rozwoju bia\xc5\x82oruskiego teatru zawodowego pocz\xc4\x85tku XX wieku (1900\xe2\x80\x931917). Z powodu konfliktu z kierownictwem macierzystego instytutu broni\xc5\x82 si\xc4\x99 w Leningradzie.\n_START_SECTION_\nPraca zawodowa\n_START_PARAGRAPH_\nPo uko\xc5\x84czeniu studi\xc3\xb3w Pazniak pracowa\xc5\x82 jako kierownik Klubu Wiejskiego w Chilewiczach, pracownik sceniczny w Wielkim Pa\xc5\x84stwowych Teatrze Opery i Baletu Bia\xc5\x82orusi, fotograf w Muzeum Pa\xc5\x84stwowym Bia\xc5\x82oruskiej SRR, projektant w Mi\xc5\x84skim Kombinacie Artystyczno-Produkcyjnym. Po okresie nauki na aspiranturze by\xc5\x82 fotografem w Muzeum Janki Kupa\xc5\x82y w Mi\xc5\x84sku._NEWLINE_W trakcie represji polityczno-administracyjnych w 1976 roku zosta\xc5\x82 zwolniony z Instytutu Historii Sztuki; zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 badaniami archeologicznymi jako starszy pracownik naukowy w Oddziale Archeologii Instytutu Historii Akademii Nauk. Do zakresu jego zainteresowa\xc5\x84 nale\xc5\xbca\xc5\x82 okres p\xc3\xb3\xc5\xbanego \xc5\x9bredniowiecza na Bia\xc5\x82orusi, a tak\xc5\xbce wykopaliska archeologiczne w Mi\xc5\x84sku, \xc5\x81osku (pod Wo\xc5\x82o\xc5\xbcynem) oraz innych miast i miasteczek bia\xc5\x82oruskich. W 1988 roku przeprowadzi\xc5\x82 badania archeologiczne w le\xc5\x9bnym uroczysku Kuropaty pod Mi\xc5\x84skiem, kt\xc3\xb3re ujawni\xc5\x82y miejsce spoczynku tysi\xc4\x99cy ofiar terroru stalinowskiego z lat 1937\xe2\x80\x931941.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na rzecz ochrony bia\xc5\x82oruskiego dziedzictwa narodowego\n_START_PARAGRAPH_\nJu\xc5\xbc w latach 60. Zianon Pazniak walczy\xc5\x82 o ochron\xc4\x99 zabytk\xc3\xb3w historycznej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Mi\xc5\x84ska, niszczonych przez w\xc5\x82adze radzieckie w czasie rozbudowy miasta (w miejsce zabytkowych wznoszono budowle w stylu socrealizmu). Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 samizdat i na zakupionej w komisie maszynce do pisania (dost\xc4\x99pne w sklepach maszynki do pisania by\xc5\x82y rejestrowane w KGB) wydawa\xc5\x82 broszury o tematyce polityczno-kulturalnej. W 1969 roku opublikowa\xc5\x82 w gazecie \xe2\x80\x9ePrawda\xe2\x80\x9d artyku\xc5\x82 na ten temat, co przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do ocalenia na pewien czas wielu cennych historycznie budynk\xc3\xb3w i kwarta\xc5\x82\xc3\xb3w miejskich w centrum bia\xc5\x82oruskiej stolicy (m.in. Wysoki Rynek, Rakowskie Przedmie\xc5\x9bcie, Trojeckie Przedmie\xc5\x9bcie)._NEWLINE_Po odkryciach archeologicznych w Kuropatach Pazniak opublikowa\xc5\x82 w gazecie \xe2\x80\x9eLitaratura i Mastactwa\xe2\x80\x9d artyku\xc5\x82 Kuropaty \xe2\x80\x93 droga \xc5\x9bmierci po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony temu odkryciu. Artyku\xc5\x82 wywo\xc5\x82a\xc5\x82 szeroki odd\xc5\xbawi\xc4\x99k w bia\xc5\x82oruskim spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie, przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do rozpowszechnienia wiedzy o stalinowskich zbrodniach, a w rezultacie do wzrostu nastroj\xc3\xb3w antyradzieckich i niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bciowych._NEWLINE_19 pa\xc5\xbadziernika 1988 roku z inicjatywy Pazniaka oby\xc5\x82o si\xc4\x99 zebranie w Czerwonym Ko\xc5\x9bciele w Mi\xc5\x84sku, na kt\xc3\xb3rym powo\xc5\x82ano spo\xc5\x82eczne historyczno-o\xc5\x9bwiatowe towarzystwo Martyrologium Bia\xc5\x82orusi (Martyra\xc5\x82og Bie\xc5\x82arusi), maj\xc4\x85ce za zadanie gromadzenie dokumentacji na temat represji stalinowskich, oraz za\xc5\x82o\xc5\xbcono Komitet Organizacyjny Bia\xc5\x82oruskiego Frontu Ludowego \xe2\x80\x9eOdrodzenie\xe2\x80\x9d. 30 pa\xc5\xbadziernika 1988 roku Zianon Pazniak by\xc5\x82 jednym z organizator\xc3\xb3w masowej demonstracji ku czci ofiar stalinizmu \xe2\x80\x93 Dziad\xc3\xb3w'88. Jej uczestnicy mieli odby\xc4\x87 marsz na Kuropaty, zostali jednak brutalnie rozp\xc4\x99dzeni przez milicj\xc4\x99 przy u\xc5\xbcyciu pa\xc5\x82ek i gazu \xc5\x82zawi\xc4\x85cego. By\xc5\x82 to pierwszy taki przypadek w Zwi\xc4\x85zku Radzieckim._NEWLINE_25 marca 1997 roku Pazniak za swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82 odznaczony przez kulturalno-o\xc5\x9bwiatowe stowarzyszenie \xe2\x80\x9eSpadczyna\xe2\x80\x9d orderem \xe2\x80\x9eHonar Ajczyny\xe2\x80\x9d (pol.\xc2\xa0Honor Ojczyzny), a jego imi\xc4\x99 wpisano do ksi\xc4\x99gi Rupliucy twaje, Bie\xc5\x82aru\xc5\x9b (pol.\xc2\xa0Gorliwcy twoje, Bia\xc5\x82orusi). W 2009 roku Pazniak zosta\xc5\x82 laureatem nagrody imienia Franciszka Alechnowicza, wr\xc4\x99czanej przez Bia\xc5\x82oruskie Spo\xc5\x82eczne Towarzystwo Ochrony Zabytk\xc3\xb3w, za dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na rzecz upami\xc4\x99tnienia ofiar stalinizmu.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 parlamentarna\n_START_PARAGRAPH_\nW 1990 roku Zianon Pazniak zosta\xc5\x82 deputowanym ludowym do Rady Najwy\xc5\xbcszej Bia\xc5\x82oruskiej SRR z Anharskiego Okr\xc4\x99gu Wyborczego Nr 9 miasta Mi\xc5\x84ska, z ramienia Bia\xc5\x82oruskiego Frontu Ludowego. Na pocz\xc4\x85tku czerwca 1990 roku zosta\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Grupy Deputackiej BNF (od 16 lipca pod nazw\xc4\x85 Opozycja BNF). Wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad Komisji Rady Najwy\xc5\xbcszej ds. Problem\xc3\xb3w Katastrofy Czarnobylskiej, Komisji Rady Najwy\xc5\xbcszej ds. Prawodawstwa, Komisji przy Radzie Najwy\xc5\xbcszej na rzecz Zabezpieczenia Praw i Interes\xc3\xb3w Rehabilitowanych i Ich Rodzin, Upami\xc4\x99tnienia Ofiar Represji Maj\xc4\x85cych Miejsce w Okresie Lat 30., 40. i Na Pocz\xc4\x85tku 50._NEWLINE_Od 20 lipca 1990 roku Pazniak wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad Komisji Konstytucyjnej. By\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szefem tzw. Gabinetu Cieni Opozycji BNF (przy czym funkcj\xc4\x99 premiera pe\xc5\x82ni\xc5\x82 w nim U\xc5\x82adzimir Zab\xc5\x82ocki). Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w opracowaniu i przyj\xc4\x99ciu Deklaracji o Pa\xc5\x84stwowej Suwerenno\xc5\x9bci Bia\xc5\x82orusi, przygotowaniu projekt\xc3\xb3w ustaw na nadzwyczajnej sesji Rady Najwy\xc5\xbcszej 24\xe2\x80\x9325 sierpnia 1991 roku, w czasie kt\xc3\xb3rej og\xc5\x82oszono niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Bia\xc5\x82orusi. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w opracowaniu Koncepcji przej\xc5\x9bcia Bia\xc5\x82oruskiej SRR na gospodark\xc4\x99 rynkow\xc4\x85 (jesie\xc5\x84 1990 roku), Koncepcji reformy ekonomicznej w Republice Bia\xc5\x82orusi (wiosna 1992 roku), G\xc5\x82\xc3\xb3wnych kierunk\xc3\xb3w reform dla wyj\xc5\x9bcia z kryzysu \xe2\x80\x93 przedwyborczej platformy ekonomicznej BFL \xe2\x80\x9eOdrodzenie\xe2\x80\x9d (wiosna 1995 roku) i szeregu projekt\xc3\xb3w ustaw. Uczestnik g\xc5\x82od\xc3\xb3wki deputowanych Opozycji BNF 11\xe2\x80\x9312 kwietnia 1995 roku w Sali Owalnej parlamentu, og\xc5\x82oszonej na znak protestu przeciwko zainicjowanemu przez prezydenta \xc5\x81ukaszenk\xc4\x99 referendum na temat wprowadzenia j\xc4\x99zyka rosyjskiego jako drugiego j\xc4\x99zyka pa\xc5\x84stwowego, zmiany symboli pa\xc5\x84stwowych Bia\xc5\x82orusi (bia\xc5\x82o-czerwono-bia\xc5\x82ej flagi i herbu Pogoni) na symbole nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce do sowieckich (obecne god\xc5\x82o i flaga Bia\xc5\x82orusi), integracji ekonomicznej z Federacj\xc4\x85 Rosyjsk\xc4\x85 i prawa prezydenta do rozwi\xc4\x85zywania parlamentu. W nocy z 11 na 12 kwietnia zosta\xc5\x82 razem z innymi protestuj\xc4\x85cymi wywleczony si\xc5\x82\xc4\x85 z sali parlamentu przez zamaskowanych funkcjonariuszy wojska i s\xc5\x82u\xc5\xbcb specjalnych, pobity, wepchni\xc4\x99ty do samochodu, wywieziony, a nast\xc4\x99pnie wyrzucony na ulicy w centrum Mi\xc5\x84ska.\n_START_SECTION_\nKandydat na prezydenta\n_START_PARAGRAPH_\nW 1994 roku Zianon Pazniak by\xc5\x82 kandydatem w wyborach prezydenckich na Bia\xc5\x82orusi. Uzyska\xc5\x82 wynik 12,82%. Nie przeszed\xc5\x82 do drugiej tury, przegrywaj\xc4\x85c z Alaksandrem \xc5\x81ukaszenk\xc4\x85 (44,82%) i Waczas\xc5\x82auem Kiebiczem (17,33%). Najwi\xc4\x99ksze poparcie zdoby\xc5\x82 w obwodach grodzie\xc5\x84skim \xe2\x80\x93 21,2%, obwodzie mi\xc5\x84skim \xe2\x80\x93 15,3% (w mie\xc5\x9bcie Mi\xc5\x84sk \xe2\x80\x93 21%) i brzeskim \xe2\x80\x93 11,7%. Poni\xc5\xbcej 10% g\xc5\x82os\xc3\xb3w uzyska\xc5\x82 w obwodach witebskim \xe2\x80\x93 9,4%, homelskim \xe2\x80\x93 6,3% i najmniej w obwodzie mohylewskim \xe2\x80\x93 4,7%._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku 2001 roku Pazniak mia\xc5\x82 zamiar powr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do kraju, aby wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w zaplanowanych na jesie\xc5\x84 wyborach prezydenckich. 15 czerwca 2001 roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 1429-osobowy komitet wyborczy z Siarhiejem Papkouem na czele, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 za zadanie zebranie podpis\xc3\xb3w, niezb\xc4\x99dnych do zarejestrowania Pazniaka jako kandydata na prezydenta. Polityk nie startowa\xc5\x82 w wyborach, poniewa\xc5\xbc nie uzyska\xc5\x82 niezb\xc4\x99dnej do rejestracji liczby podpis\xc3\xb3w (wymagana liczba na mocy artyku\xc5\x82u 67 Kodeksu wyborczego Republiki Bia\xc5\x82orusi wynosi 100 tys.)._NEWLINE_21 grudnia 2005 roku licz\xc4\x85cy 2405 os\xc3\xb3b komitet wyborczy na czele z Siarhiejem Papkouem ponownie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 zbieranie podpis\xc3\xb3w, niezb\xc4\x99dnych do rejestracji Pazniaka na kandydata na prezydenta w zaplanowanych na wiosn\xc4\x99 2006 roku wyborach prezydenckich. Przewodnicz\xc4\x85ca Centralnej Komisji Wyborczej, Lidzija Jarmoszyna, og\xc5\x82osi\xc5\x82a jednak, \xc5\xbce nie ma podstaw prawnych, aby Pazniak wystawi\xc5\x82 swoj\xc4\x85 kandydatur\xc4\x99 w wyborach. W styczniu 2006 roku cz\xc5\x82onkom komitetu Pazniaka nakazano zaprzestanie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci informacyjnej w\xc5\x9br\xc3\xb3d wyborc\xc3\xb3w, w innym przypadku CKW uzna sporz\xc4\x85dzone listy z podpisami za niewa\xc5\xbcne. Mimo i\xc5\xbc komitet zebra\xc5\x82 oko\xc5\x82o 135 tys. podpis\xc3\xb3w, Pazniak 27 stycznia wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 z kampanii. W obliczu, jego zdaniem, stwarzanych przez milicj\xc4\x99 utrudnie\xc5\x84 pracy komitetu wyborczego (przes\xc5\x82uchania, przeszukiwania mieszka\xc5\x84, pods\xc5\x82uchy) nie przekaza\xc5\x82 tak\xc5\xbce gotowych list poparcia kandydata do CKW, obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 represji wobec swoich zwolennik\xc3\xb3w ze strony w\xc5\x82adz bia\xc5\x82oruskich.\n_START_SECTION_\nEmigracja\n_START_PARAGRAPH_\nW marcu 1996 roku razem z deputowanym Siarhiejem Nawumczykiem opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Bia\xc5\x82oru\xc5\x9b. Miesi\xc4\x85c p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do kraju by zorganizowa\xc4\x87 demonstracj\xc4\x99 w okazji rocznicy katastrofy w Czarnobylu. Po demonstracji w\xc5\x82adze podj\xc4\x99\xc5\x82y nieudan\xc4\x85 pr\xc3\xb3b\xc4\x99 zatrzymania Pazniaka w siedzibie BFL w Mi\xc5\x84sku. Po tym zdarzeniu Pazniak opu\xc5\x9bci\xc5\x82 kraj. Przebywa\xc5\x82 na Ukrainie, w Czechach, Polsce, Wielkiej Brytanii, po czym zosta\xc5\x82 zaproszony do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych w celu wzi\xc4\x99cia udzia\xc5\x82u w kilku spotkaniach politycznych. W zwi\xc4\x85zku z prze\xc5\x9bladowaniami w\xc5\x82adz bia\xc5\x82oruskich Pazniak otrzyma\xc5\x82 w Stanach azyl polityczny. Zachowa\xc5\x82 jednak obywatelstwo bia\xc5\x82oruskie. Wraz z Pazniakiem na emigracj\xc4\x99 uda\xc5\x82y si\xc4\x99 jego \xc5\xbcona \xe2\x80\x93 Halina, i jej c\xc3\xb3rka \xe2\x80\x93 Nadzieja. W kraju pozosta\xc5\x82a matka polityka \xe2\x80\x93 Hanna Jachimauna. Rodzina Pazniak\xc3\xb3w mieszka obecnie w Warszawie._NEWLINE_Na emigracji Pazniak wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85 udziela si\xc4\x99 politycznie i spo\xc5\x82ecznie. Jest przewodnicz\xc4\x85cym za\xc5\x82o\xc5\xbconej przez siebie Konserwatywno-Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej Partii BNF. Nawi\xc4\x85zuje wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z politykami, dziennikarzami, propaguje przestrzeganie praw politycznych na Bia\xc5\x82orusi. Od 1996 roku wydaje biuletyn Bie\xc5\x82aruskija wiedama\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nPogl\xc4\x85dy\n_START_PARAGRAPH_\nW 1974 roku Zianon Pazniak pod pseudonimem Gienrich Rokutowicz opublikowa\xc5\x82 w j\xc4\x99zyku rosyjskim w samizdacie broszur\xc4\x99 Po\xc5\x82o\xc5\xbcenieje w Bie\xc5\x82orusi[!]. W publikacji analizowa\xc5\x82 aktualn\xc4\x85 na tamte czasy sytuacje polityczn\xc4\x85 w BSRR. Wed\xc5\x82ug niego od lat 30. XX wieku polityka, uprawiana na Bia\xc5\x82orusi, charakteryzuje si\xc4\x99 k\xc5\x82amstwem. Spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo bia\xc5\x82oruskie w okresie odwil\xc5\xbcy chruszczowskiej nie zdo\xc5\x82a\xc5\x82o dokona\xc4\x87 rehabilitacji bia\xc5\x82oruskiej elity intelektualnej (polityk\xc3\xb3w, pisarzy i poet\xc3\xb3w), dlatego d\xc5\x82ugo jeszcze b\xc4\x99dzie odczuwa\xc5\x82o ich utrat\xc4\x99._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug Zianona Pazniaka polityka rz\xc4\x85dzi si\xc4\x99 w\xc5\x82asnymi zasadami. Je\xc5\xbceli polityka Bia\xc5\x82orusi b\xc4\x99dzie wspierana finansowo przez jedn\xc4\x85 ze stron (w danym przypadku przez Rosj\xc4\x99 lub Uni\xc4\x99 Europejsk\xc4\x85), to przyw\xc3\xb3dca pa\xc5\x84stwa b\xc4\x99dzie zmuszony do podejmowania dzia\xc5\x82a\xc5\x84, zgodnych z interesami strony, udzielaj\xc4\x85cej pomocy. Bia\xc5\x82oru\xc5\x9b winna prowadzi\xc4\x87 polityk\xc4\x99 we w\xc5\x82asnych interesach i dla dobra w\xc5\x82asnego spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa. Spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo bia\xc5\x82oruskie powinno zrozumie\xc4\x87 cel zmian ustrojowych, podobnie jak mia\xc5\x82o to miejsce w okresie upadku komunizmu. Walka o demokracj\xc4\x99 zako\xc5\x84czy si\xc4\x99 powodzeniem wtedy, gdy poprze j\xc4\x85 skonsolidowany nar\xc3\xb3d bia\xc5\x82oruski za fundusze obywateli, bez interwencji jakiegokolwiek pa\xc5\x84stwa. Problem spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa bia\xc5\x82oruskiego polega na tym, \xc5\xbce najbogatsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra mog\xc5\x82aby sfinansowa\xc4\x87 ewentualn\xc4\x85 rewolucj\xc4\x99, nie ma do tego motywacji, dlatego obywatele mog\xc4\x85 dokona\xc4\x87 przemian poprzez odrodzenie bia\xc5\x82oruskiego dziedzictwa kulturowego, zniszczonego przez re\xc5\xbcim. Przed podj\xc4\x99ciem walki o demokracj\xc4\x99 Bia\xc5\x82orusini powinni tak\xc5\xbce zrozumie\xc4\x87, \xc5\xbce w razie sukcesu rewolucji nie do\xc5\x9bwiadcz\xc4\x85 natychmiastowego efektu i poprawy \xc5\xbcycia.\n_START_SECTION_\nOceny\n_START_PARAGRAPH_\nZianon Pazniak jest postaci\xc4\x85 kontrowersyjn\xc4\x85 i cz\xc4\x99sto komentowan\xc4\x85 przez politolog\xc3\xb3w i dziennikarzy. Opini\xc4\x99 na temat dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci politycznej, pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w i idei polityka oraz jego zwolennik\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 przeciwnik\xc3\xb3w rz\xc4\x85d\xc3\xb3w \xc5\x81ukaszenki \xe2\x80\x93 s\xc4\x85 niejednolite i cz\xc4\x99sto rozbie\xc5\xbcne: od negatywnych, poprzez ambiwalentne, do pozytywnych. Najbli\xc5\xbcsi wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownicy Pazniaka, jak na przyk\xc5\x82ad Pawie\xc5\x82 Siewiaryniec, widz\xc4\x85 w polityku cz\xc5\x82owieka idei. Wed\xc5\x82ug Siewiary\xc5\x84ca Pazniak d\xc4\x85\xc5\xbcy do rozwi\xc4\x85zania problem\xc3\xb3w Bia\xc5\x82orusi, nie szukaj\xc4\x85c pomocy Rosji i kraj\xc3\xb3w Europy zachodniej. Nieco inne zdanie o polityku ma politolog rosyjski, zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 problematyk\xc4\x85 integracji rosyjsko-bia\xc5\x82oruskiej, Angriej Suzdalcew. Twierdzi, \xc5\xbce Pazniak jest pragmatykiem i gdyby doszed\xc5\x82 do w\xc5\x82adzy, nawi\xc4\x85za\xc5\x82by bli\xc5\xbcsz\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Kremlem._NEWLINE_Konstantin Czaruchin, autor monografii Bia\xc5\x82oru\xc5\x9b. Niekt\xc3\xb3re osobliwo\xc5\x9bci okresu przej\xc5\x9bciowego (Bie\xc5\x82aru\xc5\x9b. Niekotoryje osoblennosti pieriechodnogo pierioda), analizuj\xc4\x85c sytuacj\xc4\x99 postkomunistycznej Bia\xc5\x82orusi, stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce Zianonowi Pazniakowi drog\xc4\x99 do \xc5\x9bwiata polityki otworzy\xc5\x82a publikacja Kuropaty \xe2\x80\x93 droga \xc5\x9bmierci. Czas jej powstania zbieg\xc5\x82 si\xc4\x99 z okresem transformacji ustrojowej oraz wzrostu nastroj\xc3\xb3w antyrosyjskich i nacjonalistycznych. Umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o to Pazniakowi zgromadzenie wok\xc3\xb3\xc5\x82 siebie zwolennik\xc3\xb3w idei martyrologicznej narodu bia\xc5\x82oruskiego. Ju\xc5\xbc w 1988 roku skupiaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82 polityka opozycja u\xc5\xbcy\xc5\x82a terminu \xe2\x80\x9eludob\xc3\xb3jstwo\xe2\x80\x9d (gienocyd) w stosunku do czyn\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych dopu\xc5\x9bci\xc5\x82a si\xc4\x99 bolszewicka Rosja na narodzie bia\xc5\x82oruskim. Z czasem w j\xc4\x99zyku opozycji ten sam termin, \xe2\x80\x9egienocyd\xe2\x80\x9d (dos\xc5\x82ownie: ludob\xc3\xb3jstwo), zacz\xc4\x85\xc5\x82 oznacza\xc4\x87 tak\xc5\xbce zag\xc5\x82ad\xc4\x99 j\xc4\x99zyka oraz zbrodni\xc4\x99 ekologiczn\xc4\x85 (awaria elektrowni atomowej w Czarnobylu). Te trzy aspekty zbrodni pozostaj\xc4\x85 dotychczas trzonem oskar\xc5\xbce\xc5\x84, na kt\xc3\xb3rym Pazniak i otaczaj\xc4\x85cy go politycy buduj\xc4\x85 swoje pogl\xc4\x85dy i przekonania polityczne._NEWLINE_W\xc5\x9br\xc3\xb3d negatywnych opinii na temat Pazniaka cz\xc4\x99sto pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 oskar\xc5\xbcenia o nacjonalizm i rusofobi\xc4\x99. O rusofobi\xc4\x99 polityka oskar\xc5\xbca\xc5\x82, na przyk\xc5\x82ad, dyrektor Instytutu S\xc5\x82owianoznawstwa Rosyjskiej Akademii Nauk, W\xc5\x82adimir Wo\xc5\x82kow. Wed\xc5\x82ug historyka, filozofa i etnografa, Jurija Siemionowa, Pazniak szerzy pogl\xc4\x85dy nacjonalistyczne i faszystowskie, pod\xc5\xbcega Bia\xc5\x82orusin\xc3\xb3w do nienawi\xc5\x9bci do Rosjan. Publicy\xc5\x9bci Barys Kierzacz i Wital Chromau dopatrywali si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci Pazniaka ob\xc5\x82udy, gdy w celach politycznej autopromocji wykorzysta\xc5\x82 obchody dziewi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x85tej rocznicy og\xc5\x82oszenia Bia\xc5\x82oruskiej Republiki Ludowej. Przewodnicz\xc4\x85cy Bia\xc5\x82oruskiego Frontu Ludowego, Alaksiej Janukiewicz, sugerowa\xc5\x82, \xc5\xbce Pazniak stosuje oskar\xc5\xbcenia o wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Komitetem Bezpiecze\xc5\x84stwa Pa\xc5\x84stwowego i Federaln\xc4\x85 S\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x85 Bezpiecze\xc5\x84stwa do rozgrywek politycznych._NEWLINE_Zianon Pazniak zosta\xc5\x82 pierwowzorem jednego z bohater\xc3\xb3w opowiadania fantastycznego autorstwa Wasila Bykaua Intehracyja. Pisarz stworzy\xc5\x82 obraz naiwnego szeregowego Zianona Spazniaka. Bohater \xc5\x9blepo wierzy i bezgranicznie ufa swojemu dow\xc3\xb3dcy i na jego rozkaz pope\xc5\x82nia samob\xc3\xb3jstwo."