b'\n_START_ARTICLE_\nW\xc5\x82ochy w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej\n_START_SECTION_\nSytuacja W\xc5\x82och przed i na pocz\xc4\x85tku II wojny \xc5\x9bwiatowej\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1922 roku W\xc5\x82ochy rz\xc4\x85dzone by\xc5\x82y przez faszystowski rz\xc4\x85d Benita Mussoliniego, kt\xc3\xb3ry zdoby\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w zamachu stanu, tzw. marszu na Rzym. Zachowuj\xc4\x85c pocz\xc4\x85tkowo pozory demokracji parlamentarnej, d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 jednak do wprowadzanej stopniowo dyktatury. Do 1926 roku Mussolini otrzyma\xc5\x82 niemal nieograniczon\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99, przyjmuj\xc4\x85c tytu\xc5\x82 Duce (w\xc5\x82.: w\xc3\xb3dz). W polityce zagranicznej faszystowskie W\xc5\x82ochy d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82y do supremacji na obszarze \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskim oraz pozyskania kolonii w Afryce. W po\xc5\x82owie lat 30. wyra\xc5\xbane sta\xc5\x82o si\xc4\x99 d\xc4\x85\xc5\xbcenie W\xc5\x82och do powi\xc4\x99kszenia swych posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci w Afryce Wschodniej. Prowokowane przez nich incydenty na granicy etiopskiej doprowadzi\xc5\x82y do wybuchu w 1935 roku wojny w\xc5\x82osko-abisy\xc5\x84skiej. Po jej zwyci\xc4\x99skim zako\xc5\x84czeniu wszystkie w\xc5\x82oskie posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci w tym regionie \xc5\x9bwiata zosta\xc5\x82y scalone w koloni\xc4\x99 pod nazw\xc4\x85 W\xc5\x82oska Afryka Wschodnia, a jej gubernatorem, z tytu\xc5\x82em wicekr\xc3\xb3la, zosta\xc5\x82 marsza\xc5\x82ek Rodolfo Graziani._NEWLINE_Rozpocz\xc4\x99cie zbrojnej agresji na Etiopi\xc4\x99 spotka\xc5\x82o si\xc4\x99 z uznaniem W\xc5\x82och za agresora i wprowadzeniem przez Lig\xc4\x99 Narod\xc3\xb3w sankcji ekonomicznych, kt\xc3\xb3re jednak\xc5\xbce okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 nieskuteczne a spowodowa\xc5\x82y zbli\xc5\xbcenie pomi\xc4\x99dzy W\xc5\x82ochami a III Rzesz\xc4\x85 Adolfa Hitlera. Kolejnym polem zbrojnego zaanga\xc5\xbcowania W\xc5\x82och sta\xc5\x82a si\xc4\x99 hiszpa\xc5\x84ska wojna domowa. Mussolini od samego pocz\xc4\x85tku udziela\xc5\x82 pomocy genera\xc5\x82owi Franco, w\xc5\x82oskie samoloty wchodzi\xc5\x82y w sk\xc5\x82ad mostu powietrznego, kt\xc3\xb3rym oddzia\xc5\x82y frankistowskie zosta\xc5\x82y przerzucone z Maroka Hiszpa\xc5\x84skiego do metropolii. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej w walkach po stronie gen. Franco bra\xc5\x82y udzia\xc5\x82 oddzia\xc5\x82y Corpo Truppe Volontarie i lotnictwo zgrupowane w Aviazione Legionaria, niebagatelna by\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pomoc materia\xc5\x82owa ze strony W\xc5\x82och. \xc5\x81\xc4\x85cznie w wojnie domowej w Hiszpanii uczestniczy\xc5\x82o w latach 1936\xe2\x80\x931939 oko\xc5\x82o 300 000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy w\xc5\x82oskich, za\xc5\x9b wydatki na ten cel si\xc4\x99gn\xc4\x99\xc5\x82y 7 mld lir\xc3\xb3w._NEWLINE_23 pa\xc5\xbadziernika 1936 roku minister spraw zagranicznych W\xc5\x82och, zi\xc4\x99\xc4\x87 Duce, hrabia Galeazzo Ciano, podpisa\xc5\x82 w Berlinie szereg um\xc3\xb3w reguluj\xc4\x85cych wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 polityk\xc4\x99 obu pa\xc5\x84stw. W kilka dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Mussolini nazwa\xc5\x82 to przymierze osi\xc4\x85. W listopadzie 1937 roku W\xc5\x82ochy przyst\xc4\x85pi\xc5\x82y do paktu antykominternowskiego., za\xc5\x9b w nast\xc4\x99pnym miesi\xc4\x85cu wyst\xc4\x85pi\xc5\x82y z Ligi Narod\xc3\xb3w. W 1938 roku W\xc5\x82ochy nie oponowa\xc5\x82y przeciwko Anschlussowi Austrii (w odpowiedzi Hitler zapewni\xc5\x82 Mussoliniego, \xc5\xbce nigdy mu tego nie zapomni). W dniach od 3 do 8 maja 1938 roku Adolf Hitler odby\xc5\x82 uroczyst\xc4\x85 wizyt\xc4\x99 we W\xc5\x82oszech i zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty przez kr\xc3\xb3la Wiktora Emanuela III._NEWLINE_Pod wra\xc5\xbceniem kolejnych sukces\xc3\xb3w terytorialnych III Rzeszy (uk\xc5\x82ad monachijski i p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze powstanie Protektoratu Czech i Moraw) Mussolini zdecydowa\xc5\x82 o inwazji na Albani\xc4\x99. Przy ogromnej dysproporcji si\xc5\x82 zaj\xc4\x99cie uzale\xc5\xbcnionego od subsydi\xc3\xb3w w\xc5\x82oskich kraju trwa\xc5\x82o kilka dni: atak rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 7 kwietnia 1939 roku, ju\xc5\xbc nast\xc4\x99pnego dnia zaj\xc4\x99ta zosta\xc5\x82a Tirana, za\xc5\x9b 12 kwietnia marionetkowe zgromadzenie notabl\xc3\xb3w zdecydowa\xc5\x82o o detronizacji kr\xc3\xb3la Zogu I, kt\xc3\xb3ry uda\xc5\x82 si\xc4\x99 na emigracj\xc4\x99 i powo\xc5\x82aniu na jego miejsce Wiktora Emanuela III. Reakcja mi\xc4\x99dzynarodowa sprowadzi\xc5\x82a si\xc4\x99 do pot\xc4\x99pienia kolejnej agresji oraz jednostronnego udzielenia gwarancji bezpiecze\xc5\x84stwa Grecji i Rumunii przez premier\xc3\xb3w Francji i Wielkiej Brytanii._NEWLINE_Nadal kontynuowana by\xc5\x82a polityka \xc5\x9bcis\xc5\x82ych zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w z III Rzesz\xc4\x85. 22 maja 1939 roku minister Ciano i jego niemiecki odpowiednik Joachim von Ribbentrop podpisali w Berlinie tzw. pakt stalowy, uk\xc5\x82ad zobowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy oba pa\xc5\x84stwa do wzajemnej pomocy na wypadek znalezienia si\xc4\x99 jednego z nich w stanie wojny. Wobec zupe\xc5\x82nego nieprzygotowania W\xc5\x82och do prowadzenia dzia\xc5\x82a\xc5\x84 zbrojnych stawia\xc5\x82 on je w niekorzystnej sytuacji. Wobec tego ju\xc5\xbc 30 maja Mussolini wystosowa\xc5\x82 do Hitlera memorandum, w kt\xc3\xb3rym podkre\xc5\x9bla\xc5\x82, \xc5\xbce jego kraj b\xc4\x99dzie zdolny do wojny nie wcze\xc5\x9bniej ni\xc5\xbc za trzy lata. Niemcy jednak, przewiduj\xc4\x85c dla W\xc5\x82och rol\xc4\x99 czynnika wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cego si\xc5\x82y pa\xc5\x84stw zachodnich na obszarze \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskim, d\xc4\x85\xc5\xbcyli do wojny z Polsk\xc4\x85. Ca\xc5\x82kowicie zaskakuj\xc4\x85c sojusznika przygotowali i podpisali pakt ze Zwi\xc4\x85zkiem Radzieckim._NEWLINE_Po agresji Niemiec na Polsk\xc4\x99 1 wrze\xc5\x9bnia 1939 roku, Mussolini pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 pocz\xc4\x85tkowo prowadzi\xc4\x87 mediacj\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy III Rzesz\xc4\x85 a Francj\xc4\x85 i Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85, proponuj\xc4\x85c utrzymanie pokoju kosztem ust\xc4\x99pstw wobec Niemiec. Po fiasku tej inicjatywy zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 zaj\xc4\x85\xc4\x87 pozycj\xc4\x99 strony nie bior\xc4\x85cej udzia\xc5\x82u w wojnie. Tymczasem Niemcy odnosili same sukcesy: po upadku Polski zaj\xc4\x99te zosta\xc5\x82y Dania i Norwegia, a 10 maja 1940 roku zaatakowana Francja. Po za\xc5\x82amaniu si\xc4\x99 frontu i ewakuacji Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego z Dunkierki (operacja Dynamo) Mussolini postanowi\xc5\x82 przyst\xc4\x85pi\xc4\x87 do dzia\xc5\x82a\xc5\x84, aby osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 jak najwi\xc4\x99cej korzy\xc5\x9bci z upadku Francji. 10 czerwca 1940 roku, przemawiaj\xc4\x85c z balkonu Palazzo Venezia w Rzymie, Mussolini og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce W\xc5\x82ochy wypowiedzia\xc5\x82y wojn\xc4\x99 Francji i Wielkiej Brytanii.\n_START_SECTION_\nWojna na Ba\xc5\x82kanach\n_START_PARAGRAPH_\nD\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c do powi\xc4\x99kszenia stanu posiadania na Ba\xc5\x82kanach Benito Mussolini natychmiast po rozejmie z Francj\xc4\x85 zacz\xc4\x85\xc5\x82 planowa\xc4\x87 agresj\xc4\x99 na Jugos\xc5\x82awi\xc4\x99 i Grecj\xc4\x99. Ostatecznie, wobec zdecydowanie negatywnej postawy III Rzeszy wobec w\xc5\x82oskich zamierze\xc5\x84, podj\xc4\x99to decyzj\xc4\x99 o ataku jedynie na Grecj\xc4\x99. Przygotowywany na sierpie\xc5\x84 1940 roku atak zosta\xc5\x82 jednak odroczony, po cz\xc4\x99\xc5\x9bci z powodu skierowania \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na front w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo w zwi\xc4\x85zku z ostro\xc5\xbcn\xc4\x85 postaw\xc4\x85 dyplomacji greckiej, kt\xc3\xb3ra nie da\xc5\x82a si\xc4\x99 sprowokowa\xc4\x87. Ostatecznie, po ustabilizowaniu si\xc4\x99 sytuacji w Afryce, Mussolini powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do swych plan\xc3\xb3w odno\xc5\x9bnie Ba\xc5\x82kan\xc3\xb3w. Nie bez wp\xc5\x82ywu na t\xc4\x99 decyzj\xc4\x99 by\xc5\x82y: korzystanie przez brytyjskie okr\xc4\x99ty z greckich port\xc3\xb3w i w\xc3\xb3d terytorialnych oraz przeprowadzona przez Niemcy 12 pa\xc5\xbadziernika operacja zaj\xc4\x99cia rumu\xc5\x84skich p\xc3\xb3l ropono\xc5\x9bnych. 28 pa\xc5\xbadziernika 1940 roku, po odrzuceniu przez rz\xc4\x85d grecki \xc5\xbc\xc4\x85dania zezwolenia na okupacj\xc4\x99 wybranych cz\xc4\x99\xc5\x9bci kraju, rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 wojna grecko-w\xc5\x82oska. W dniu ataku W\xc5\x82osi dysponowali w Albanii o\xc5\x9bmioma dywizjami, w tym jedn\xc4\x85 pancern\xc4\x85._NEWLINE_\xc5\xb9le przygotowana ofensywa w\xc5\x82oska utkn\xc4\x99\xc5\x82a w trudnym, wysokog\xc3\xb3rskim terenie, bronionym przez s\xc5\x82absz\xc4\x85, ale zdeterminowan\xc4\x85 armi\xc4\x99 greck\xc4\x85. Niewiele pom\xc3\xb3g\xc5\x82 rozkaz Mussoliniego z 1 listopada 1940 roku, daj\xc4\x85cy frontowi ba\xc5\x82ka\xc5\x84skiemu priorytet dostaw zaopatrzenia i uzupe\xc5\x82nie\xc5\x84 przed wojskami walcz\xc4\x85cymi w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej. Korzystaj\xc4\x85c z neutralno\xc5\x9bci Bu\xc5\x82garii i zabezpieczenia wybrze\xc5\xbcy przez Royal Navy, Grecy przeszli w po\xc5\x82owie listopada do kontrataku i odrzucili W\xc5\x82och\xc3\xb3w do Albanii, po czym front ustabilizowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na okres zimy. Obie strony przygotowywa\xc5\x82y si\xc4\x99 do kampanii wiosennej. Jako pierwsi, 28 lutego 1941 roku, uderzyli Grecy, ale tym razem nie osi\xc4\x85gn\xc4\x99li znacz\xc4\x85cych sukces\xc3\xb3w. Z kolei 9 marca ofensyw\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y wojska w\xc5\x82oskie, ale i ten atak nie przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 rozstrzygni\xc4\x99cia, pomimo obecno\xc5\x9bci na froncie samego Duce. Front ustabilizowa\xc5\x82 si\xc4\x99 pod koniec marca, ale dla Grek\xc3\xb3w oznacza\xc5\x82o to zwi\xc4\x85zanie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci si\xc5\x82 w Albanii, w obliczu planowanego ataku niemieckiego z terytorium Bu\xc5\x82garii._NEWLINE_Wobec trudno\xc5\x9bci napotkanych przez wojska w\xc5\x82oskie przy pr\xc3\xb3bie podboju Grecji, Hitler zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 wspom\xc3\xb3c sojusznik\xc3\xb3w w\xc5\x82asn\xc4\x85 armi\xc4\x85. Dat\xc4\x99 ataku wyznaczono na 1 kwietnia 1941 roku, ale w zwi\xc4\x85zku z przewrotem wojskowym w Jugos\xc5\x82awii w nocy z 26 na 27 marca i praktycznym wyst\xc4\x85pieniem tego pa\xc5\x84stwa z koalicji faszystowskiej, musiano zmieni\xc4\x87 plany. Ostatecznie atak, tym razem na Grecj\xc4\x99 i Jugos\xc5\x82awi\xc4\x99, rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 6 kwietnia nad ranem. Ze strony w\xc5\x82oskiej, opr\xc3\xb3cz wojsk tocz\xc4\x85cych walki na froncie alba\xc5\x84skim, wzi\xc4\x99\xc5\x82a w nich udzia\xc5\x82 2. Armia, stacjonuj\xc4\x85ca w Istrii._NEWLINE_7 kwietnia wojska jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skie i greckie przeprowadzi\xc5\x82y w Albanii ofensyw\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra jednak za\xc5\x82ama\xc5\x82a si\xc4\x99 w ogniu dobrze przygotowanej obrony w\xc5\x82oskiej. Skuteczne dzia\xc5\x82ania wojsk niemieckich, kt\xc3\xb3re doprowadzi\xc5\x82y do kapitulacji Jugos\xc5\x82awii 17 kwietnia, spowodowa\xc5\x82y odwr\xc3\xb3t wojsk greckich. Za nimi post\xc4\x99powali W\xc5\x82osi wspomagani przez lotnictwo. Dow\xc3\xb3dztwo armii greckiej zdecydowa\xc5\x82o si\xc4\x99 skapitulowa\xc4\x87 przed Niemcami. Odpowiedni akt podpisany zosta\xc5\x82 20 kwietnia, ale po ostrym prote\xc5\x9bcie Mussoliniego, kt\xc3\xb3ry za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 kapitulacji r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przed W\xc5\x82ochami, ostateczna kapitulacja Grecji nast\xc4\x85pi\xc5\x82a 23 kwietnia 1941 roku. W czasie od pa\xc5\xbadziernika 1940 roku do kwietnia 1941 roku wojska w\xc5\x82oskie straci\xc5\x82y na Ba\xc5\x82kanach 13 755 zabitych, 63 245 rannych (w tym 12 370 z odmro\xc5\xbceniami) i 25 067 zaginionych._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czonej kampanii zwyci\xc4\x99skie kraje podzieli\xc5\x82y podbite tereny pomi\xc4\x99dzy siebie. W\xc5\x82ochom przypad\xc5\x82y w udziale cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 S\xc5\x82owenii, Dalmacj\xc4\x99 i cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Grecji kontynentalnej oraz wyspy greckie, za\xc5\x9b Czarnog\xc3\xb3ra sta\xc5\x82a si\xc4\x99 protektoratem. Ju\xc5\xbc wkr\xc3\xb3tce tereny te sta\xc5\x82y si\xc4\x99 obszarem dzia\xc5\x82ania ruch\xc3\xb3w partyzanckich.\n_START_SECTION_\nZako\xc5\x84czenie wojny i jej skutki dla W\xc5\x82och\n_START_PARAGRAPH_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa w Europie zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 kapitulacj\xc4\x85 III Rzeszy 8 maja 1945 roku. W\xc5\x82ochy by\xc5\x82y zniszczone d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ymi walkami, straci\xc5\x82y oko\xc5\x82o 500 000 obywateli zabitych i zaginionych. W czerwcu 1945 roku Ivanoe Bonomi zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony na stanowisku premiera przez Ferruccio Parriego, kt\xc3\xb3rego rz\xc4\x85d upad\xc5\x82 w grudniu, za\xc5\x9b kolejny utworzy\xc5\x82 przedstawiciel chadecji Alcide De Gasperi. 9 maja 1946 roku Wiktor Emanuel III zrzek\xc5\x82 si\xc4\x99 tronu na rzecz swojego syna, Humberta II, ale monarchia w\xc5\x82oska zosta\xc5\x82a zlikwidowana po referendum konstytucyjnym z 2 czerwca 1946 roku, w kt\xc3\xb3rym wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc5\x82osuj\xc4\x85cych opowiedzia\xc5\x82a si\xc4\x99 za republik\xc4\x85._NEWLINE_Traktat pokojowy pomi\xc4\x99dzy W\xc5\x82ochami a pa\xc5\x84stwami sprzymierzonymi zosta\xc5\x82 podpisany w Pary\xc5\xbcu 10 lutego 1947 roku. Na jego mocy W\xc5\x82ochy utraci\xc5\x82y Dalmacj\xc4\x99 i znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 p\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Istria na rzecz Jugos\xc5\x82awii, wyspy Morza Egejskiego na korzy\xc5\x9b\xc4\x87 Grecji oraz wszystkie kolonie w Afryce. Tak\xc5\xbce Francja otrzyma\xc5\x82a niewielkie koncesje terytorialne na wsp\xc3\xb3lnej granicy. Ponadto W\xc5\x82ochy musia\xc5\x82y zap\xc5\x82aci\xc4\x87 odszkodowania Jugos\xc5\x82awii, Etiopii, Albanii, Grecji i Zwi\xc4\x85zkowi Radzieckiemu.\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82oskie si\xc5\x82y zbrojne\n_START_PARAGRAPH_\nPlanuj\xc4\x85c zbrojne podboje faszystowskie W\xc5\x82ochy rozwija\xc5\x82y produkcj\xc4\x99 na potrzeby wojska. Wydatki zbrojeniowe systematycznie ros\xc5\x82y: z 4635 milion\xc3\xb3w lir\xc3\xb3w w 1935 roku do 8329 milion\xc3\xb3w lir\xc3\xb3w w roku 1940. Specyfik\xc4\x85 W\xc5\x82och by\xc5\x82o przeznaczanie stosunkowo du\xc5\xbcego odsetka wydatk\xc3\xb3w na wzmacnianie marynarki wojennej i lotnictwa, przy niedofinansowaniu armii, co wynika\xc5\x82o w du\xc5\xbcej mierze z po\xc5\x82o\xc5\xbcenia i ukszta\xc5\x82towania granic pa\xc5\x84stwa._NEWLINE_Po wybuchu II wojny \xc5\x9bwiatowej nasili\xc5\x82y si\xc4\x99 trudno\xc5\x9bci materia\xc5\x82owe w\xc5\x82oskiego przemys\xc5\x82u. Jednak pomimo to produkcja na potrzeby armii wci\xc4\x85\xc5\xbc ros\xc5\x82a: w latach 1939\xe2\x80\x931944 wyprodukowano we W\xc5\x82oszech np. ponad 2 370 000 sztuk broni strzeleckiej, 92 664 samochod\xc3\xb3w, oko\xc5\x82o 33 500 ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wek, 3978 pojazd\xc3\xb3w pancernych i oko\xc5\x82o 12 800 samolot\xc3\xb3w wojskowych.\n_START_SECTION_\nWojska l\xc4\x85dowe\n_START_PARAGRAPH_\n10 czerwca 1940 roku w sk\xc5\x82ad wojsk l\xc4\x85dowych (Regio Esercito) wchodzi\xc5\x82o 56 dywizji piechoty (z tego 3 dostosowane do transportu samochodowego), 5 dywizji alpejskich, 2 dywizje pancerne (trzecia by\xc5\x82a w trakcie formowania), 2 zmotoryzowane i 3 szybkie (kawalerii). Armia stacjonuj\xc4\x85ca w Libii wzmocniona by\xc5\x82a dwoma dywizjami kolonialnymi i trzema Czarnych Koszul, jednostki tubylcze uzupe\xc5\x82nia\xc5\x82y te\xc5\xbc si\xc5\x82y w Afryce Wschodniej. Stopie\xc5\x84 wyposa\xc5\xbcenia w bro\xc5\x84 pancern\xc4\x85 i motoryzacji armii l\xc4\x85dowej by\xc5\x82 wyra\xc5\xbanie ni\xc5\xbcszy ni\xc5\xbc w III Rzeszy lub u przysz\xc5\x82ych przeciwnik\xc3\xb3w, uzbrojenie strzeleckie i artyleria pochodzi\xc5\x82y cz\xc4\x99sto jeszcze z I wojny \xc5\x9bwiatowej. Czo\xc5\x82gi by\xc5\x82y zbyt s\xc5\x82abo uzbrojone i opancerzone w por\xc3\xb3wnaniu z zagranicznymi odpowiednikami, mia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc gorsze w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci jezdne. Braki sprz\xc4\x99towe by\xc5\x82y powodem, \xc5\xbce zdolno\xc5\x9bci mobilizacyjne W\xc5\x82och nigdy nie zosta\xc5\x82y w pe\xc5\x82ni wykorzystane, pomimo \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x84 Mussoliniego i wszelkich wysi\xc5\x82k\xc3\xb3w czynionych w tym kierunku. Dodatkowo niedostatek r\xc4\x85k do pracy w przemy\xc5\x9ble i rolnictwie spowodowa\xc5\x82 demobilizacj\xc4\x99 oko\xc5\x82o 600 000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy w pa\xc5\xbadzierniku 1940 roku, po ustabilizowaniu si\xc4\x99 frontu w Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej._NEWLINE_W 1941 roku uko\xc5\x84czono szkolenie pierwszej w\xc5\x82oskiej dywizji powietrznodesantowej. Przeznaczona do inwazji na Malt\xc4\x99, zosta\xc5\x82a ostatecznie u\xc5\xbcyta na froncie afryka\xc5\x84skim i rozbita pod El-Alamein. Kolejn\xc4\x85 dywizj\xc4\x99 dostosowan\xc4\x85 do transportu lotniczego sformowano we W\xc5\x82oszech w latach 1942\xe2\x80\x931943, a trzecia w momencie kapitulacji by\xc5\x82a w trakcie organizacji.\n_START_SECTION_\nLotnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x82oskie plany dotycz\xc4\x85ce u\xc5\xbcycia lotnictwa na froncie znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 pod wp\xc5\x82ywem doktryny Douheta, m\xc3\xb3wi\xc4\x85cej o konieczno\xc5\x9bci uzyskania dominacji w powietrzu dla osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia zwyci\xc4\x99stwa. Jej interpretacja we W\xc5\x82oszech (wspierana przez Mussoliniego i marsza\xc5\x82ka lotnictwa Italo Balbo) doprowadzi\xc5\x82a do zaniedbania rozwoju lotnictwa my\xc5\x9bliwskiego na rzecz formacji bombowc\xc3\xb3w i samolot\xc3\xb3w wsparcia pola walki. Jak wszystkie rodzaje w\xc5\x82oskich si\xc5\x82 zbrojnych, Regia Aeronautica nie by\xc5\x82a przygotowana do d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych, a przemys\xc5\x82 lotniczy do przestawienia produkcji na pokrycie strat bojowych. Wkr\xc3\xb3tce do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do tego kryzys materia\xc5\x82owy i paliwowy._NEWLINE_W chwili przyst\xc4\x85pienia do dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych 6 czerwca 1940 roku w\xc5\x82oskie lotnictwo wojskowe dysponowa\xc5\x82o w du\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci przestarza\xc5\x82ymi samolotami bojowymi, odpowiadaj\xc4\x85cymi standardom z pocz\xc4\x85tku lat 30. XX wieku. Na stanie Regia Aeronautica znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 3876 samolot\xc3\xb3w: 1330 my\xc5\x9bliwskich, 1688 bombowych, 749 rozpoznawczych oraz 109 wodnosamolot\xc3\xb3w i \xc5\x82odzi lataj\xc4\x85cych By\xc5\x82y one rozlokowane we W\xc5\x82oszech, Albanii, Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i Wschodniej oraz na wyspach Morza Egejskiego._NEWLINE_W czasie wojny w\xc5\x82oskie lotnictwo bra\xc5\x82o udzia\xc5\x82 w kampanii francuskiej, wojnie w Afryce, na Ba\xc5\x82kanach i Morzu \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym, bitwie o Angli\xc4\x99 i walkach C.S.I.R. na froncie wschodnim. Po zawieszeniu broni w\xc5\x82oscy piloci walczyli po obu stronach frontu: jako Aviazione Cobelligerante Italiana u boku sprzymierzonych i wraz z lotnikami Luftwaffe w lotnictwie W\xc5\x82oskiej Republiki Socjalnej.\n_START_SECTION_\nMarynarka wojenna\n_START_PARAGRAPH_\nW dniu przyst\xc4\x85pienia do wojny Regia Marina dysponowa\xc5\x82a czterema starymi, ale zmodernizowanymi pancernikami, siedmioma ci\xc4\x99\xc5\xbckimi oraz pi\xc4\x99tnastoma lekkimi kr\xc4\x85\xc5\xbcownikami. Si\xc5\x82y lekkie reprezentowa\xc5\x82o 59 niszczycieli, 68 torpedowc\xc3\xb3w, 121 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych i mniejsze jednostki. Wkr\xc3\xb3tce do floty do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y dwa nowo zbudowane pancerniki typu Littorio a w budowie by\xc5\x82y dwa nast\xc4\x99pne. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w stacjonowa\xc5\x82a w portach W\xc5\x82och, z g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 baz\xc4\x85 w Tarencie._NEWLINE_W por\xc3\xb3wnaniu z pozosta\xc5\x82ymi rodzajami wojsk w\xc5\x82oskich, marynarka wojenna by\xc5\x82a wyposa\xc5\xbcona w najnowocze\xc5\x9bniejszy sprz\xc4\x99t. Pomimo to ust\xc4\x99powa\xc5\x82a Royal Navy w zaawansowaniu technologicznym, brak by\xc5\x82o zaawansowanych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w wykrywania (radar) i \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci. Szczeg\xc3\xb3lnie dotkliwy by\xc5\x82 brak organicznego lotnictwa marynarki, kt\xc3\xb3rego rozw\xc3\xb3j zosta\xc5\x82 zahamowany prze\xc5\x9bwiadczeniem Mussoliniego, \xc5\xbce na ograniczonym obszarze Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego wystarczaj\xc4\x85ce b\xc4\x99dzie lotnictwo bazuj\xc4\x85ce na l\xc4\x85dzie. Tymczasem wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca pomi\xc4\x99dzy flot\xc4\x85 a lotnictwem by\xc5\x82a niedoskona\xc5\x82a, w\xc5\x82oscy piloci nie byli przeszkoleni w zakresie lot\xc3\xb3w nad morzem i rozpoznawania okr\xc4\x99t\xc3\xb3w (zdarza\xc5\x82y si\xc4\x99 przypadki bombardowania w\xc5\x82asnych jednostek). Na to wszystko na\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 brak paliwa i b\xc5\x82\xc4\x99dy sztabowc\xc3\xb3w w\xc5\x82oskich, planuj\xc4\x85cych operacje morskie w stylu dzia\xc5\x82a\xc5\x84 I wojny \xc5\x9bwiatowej, przewiduj\xc4\x85cych waln\xc4\x85 bitw\xc4\x99 flot decyduj\xc4\x85c\xc4\x85 o zwyci\xc4\x99stwie w wojnie morskiej. Tymczasem kampania na Morzu \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 w szereg drobnych potyczek zwi\xc4\x85zanych najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej z os\xc5\x82on\xc4\x85 operacji konwojowych._NEWLINE_W\xc5\x82oska flota podwodna, b\xc4\x99d\xc4\x85ca w chwili wybuchu wojny drug\xc4\x85 co do wielko\xc5\x9bci na \xc5\x9bwiecie (po Zwi\xc4\x85zku Radzieckim) dysponowa\xc5\x82a okr\xc4\x99tami o s\xc5\x82abych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciach bojowych. Ich najwi\xc4\x99kszymi wadami by\xc5\x82a z\xc5\x82a manewrowo\xc5\x9b\xc4\x87 w zanurzeniu, wadliwy nap\xc4\x99d i przestarza\xc5\x82e przeliczniki danych do strza\xc5\x82u torpedowego. Z powodu du\xc5\xbcej przejrzysto\xc5\x9bci w\xc3\xb3d Morze \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemne stanowi trudny do dzia\xc5\x82ania dla okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych akwen, co przy niewielkiej ilo\xc5\x9bci dost\xc4\x99pnych cel\xc3\xb3w i z\xc5\x82ej taktyce dzia\xc5\x82ania zdecydowa\xc5\x82o o s\xc5\x82abej skuteczno\xc5\x9bci w\xc5\x82oskiej broni podwodnej (trzeba zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87, \xc5\xbce w\xc5\x82oskie okr\xc4\x99ty podwodne dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce na Atlantyku odnosi\xc5\x82y wi\xc4\x99ksze sukcesy)._NEWLINE_Straty Regia Marina w czasie wojny wynios\xc5\x82y 2 pancerniki (\xe2\x80\x9eConte di Cavour\xe2\x80\x9d powa\xc5\xbcnie uszkodzony w ataku na Tarent i nigdy nie naprawiony oraz \xe2\x80\x9eRoma\xe2\x80\x9d, zatopiona niemieckimi bombami kierowanymi ju\xc5\xbc po kapitulacji W\xc5\x82och), 9 kr\xc4\x85\xc5\xbcownik\xc3\xb3w, 26 niszczycieli, 25 torpedowc\xc3\xb3w, 56 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych oraz mniejsze jednostki. Straty alianckie poniesione w wyniku dzia\xc5\x82a\xc5\x84 w\xc5\x82oskich okr\xc4\x99t\xc3\xb3w i samolot\xc3\xb3w wynios\xc5\x82y 155 jednostek wojennych i handlowych.'