b'\n_START_ARTICLE_\nFilologia klasyczna\n_START_PARAGRAPH_\nFilologia klasyczna (gr.-\xc5\x82ac. philologia classica, zami\xc5\x82owanie do j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w klasycznych) \xe2\x80\x93 ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba nauk humanistycznych zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 badaniem j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w klasycznych dla kultury europejskiej (zwanych w skr\xc3\xb3cie klasycznymi), tj. greki i \xc5\x82aciny._NEWLINE_Filologia klasyczna zajmuje si\xc4\x99 przede wszystkim badaniem w oryginale arcydzie\xc5\x82 literatury staro\xc5\xbcytnej (epos\xc3\xb3w Homera, dialog\xc3\xb3w Platona, tragik\xc3\xb3w greckich i rzymskich, m\xc3\xb3w Cycerona, dzie\xc5\x82 Wergiliusza).\n_START_SECTION_\nPochodzenie nazwy\n_START_PARAGRAPH_\nTermin \xcf\x86\xce\xb9\xce\xbb\xcf\x8c\xce\xbb\xce\xbf\xce\xb3\xce\xbf\xcf\x82 (philologos) pojawia si\xc4\x99 po raz pierwszy u Platona (Theatetus 146 A) i oznacza "mi\xc5\x82o\xc5\x9bnika naukowej dyskusji". Terminem \xcf\x86\xce\xb9\xce\xbb\xcf\x8c\xce\xbb\xce\xbf\xce\xb3\xce\xbf\xcf\x82 nazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 Eratostenes, aleksandryjski uczony, zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 m.in. histori\xc4\x85 literatury. _NEWLINE_Na gruncie \xc5\x82aci\xc5\x84skim Cyceron okre\xc5\x9bla\xc5\x82 mianem philologia studiowanie literatury (Ad Atticum II 17,1).  _NEWLINE_W przeciwie\xc5\x84stwie do greckiej \xcf\x86\xce\xb9\xce\xbb\xce\xbf\xce\xbb\xce\xbf\xce\xb3\xce\xaf\xce\xb1, drugi cz\xc5\x82on nazwy omawianej nauki jest pochodzenia \xc5\x82aci\xc5\x84skiego - classicus (scil. scriptor) oznacza dos\xc5\x82ownie autora pochodz\xc4\x85cego z pierwszej (najbogatszej) klasy maj\xc4\x85tkowej obywateli rzymskich (\xc5\x82ac. classis), a wi\xc4\x99c najlepiej wykszta\xc5\x82conego, i co za tym idzie najbardziej warto\xc5\x9bciowego, klasycznego.\n_START_SECTION_\nStaro\xc5\xbcytna Grecja\n_START_PARAGRAPH_\nHomer, jako "nauczyciel Grecji" (Platon, Respublica 606 E) sta\xc5\x82 si\xc4\x99, co najmniej od pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w VI w. p.n.e., obiektem r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodnych zainteresowa\xc5\x84 Hellen\xc3\xb3w. R\xc3\xb3\xc5\xbcne \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a przypisuj\xc4\x85 Solonowi, Pizystratowi b\xc4\x85d\xc5\xba Likurgowi dzia\xc5\x82ania maj\xc4\x85ce na celu upowszechnienie znajomo\xc5\x9bci epos\xc3\xb3w homeryckich, wykonywanych przez rapsod\xc3\xb3w. Krytyki moralno\xc5\x9bci Homeryckich bog\xc3\xb3w podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 Ksenofanes z Kolofonu, kt\xc3\xb3ry twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce Homer przypisa\xc5\x82 nie\xc5\x9bmiertelnym to, co uchodzi za ha\xc5\x84bi\xc4\x85ce u ludzi. Tak\xc5\xbce przedstawiciele ruchu sofistycznego niejednokrotnie wypowiadali swoje  opinie na temat epos\xc3\xb3w Homera. I tak np. Protagoras uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce inwokacja Iliady, maj\xc4\x85ca by\xc4\x87 modlitw\xc4\x85, wyra\xc5\xbca r o z k a z, skierowany do Muzy ("o p i e w a j gniew Achillesa, bogini"), Gorgiasz natomiast u\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 "Pochwa\xc5\x82\xc4\x99 Heleny", zakorzenion\xc4\x85 w tre\xc5\x9bci "Iliady".\n_START_SECTION_\nFilologia klasyczna od Renesansu po pierwsz\xc4\x85 po\xc5\x82ow\xc4\x99 XX wieku\n_START_PARAGRAPH_\nRenesansowi humani\xc5\x9bci zapocz\xc4\x85tkowali naukow\xc4\x85 krytyk\xc4\x99 tekstu. F. A. Wolf (1759-1824), kt\xc3\xb3ry zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 dyskusj\xc4\x99 o autorstwie Iliady i Odysei postulowa\xc5\x82 pojmowanie filologii klasycznej jako wiedzy o wszystkich aspektach staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci, nie tylko jej obrazu utrwalonego w tekstach. G. Hermann (1772-1848) dawa\xc5\x82 pierwsze\xc5\x84stwo badaniom nad tekstami, natomiast po idea\xc5\x82 filologii klasycznej sensu lato si\xc4\x99gn\xc4\x85\xc5\x82 U. von Wilamowitz-Moellendorff. Jego ucze\xc5\x84, W. Jaeger, tw\xc3\xb3rca kierunku Neuhumanismus (niem. Nowy humanizm) zn\xc3\xb3w wysun\xc4\x85\xc5\x82 studia nad  autorami na pierwsze miejsce, nie usuwaj\xc4\x85c jednak z pola widzenia aspekt\xc3\xb3w kultury staro\xc5\xbcytnej jako takiej. Na gruncie nauki polskiej T. Zieli\xc5\x84ski by\xc5\x82 zwolennikiem filologii klasycznej rozumianej jako wiedza o ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie staro\xc5\xbcytnym.\n_START_SECTION_\nPrzedmiot bada\xc5\x84 filologii klasycznej\n_START_PARAGRAPH_\nObok zagadnie\xc5\x84 czysto j\xc4\x99zykowych i literackich filologia klasyczna zajmuje si\xc4\x99 praktycznie wszystkimi aspektami historii, kultury, sztuki, wojskowo\xc5\x9bci, techniki, handlu oraz zagadnieniami polityczno-socjologicznymi zwi\xc4\x85zanymi z obszarem i okresem oddzia\xc5\x82ywa\xc5\x84 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w klasycznych. W ramach filologii klasycznej istnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kilka specjalizacji: latynistyka, grecystyka i neolatynistyka, badaj\xc4\x85ca dzie\xc5\x82a pisarzy i filozof\xc3\xb3w nowo\xc5\xbcytnych (Erazm z Rotterdamu, Klemens Janicki), kt\xc3\xb3rzy pisali po \xc5\x82acinie. W j\xc4\x99zyku \xc5\x82aci\xc5\x84skim tworzy\xc5\x82 czasami tak\xc5\xbce Jan Kochanowski i najwi\xc4\x99kszy nowo\xc5\xbcytny poeta \xc5\x82aci\xc5\x84ski - Maciej Kazimierz Sarbiewski SI.\n_START_SECTION_\nS\xc5\x82ynni filologowie klasyczni\n_START_PARAGRAPH_\nNajbardziej znanymi (ale przewa\xc5\xbcnie poza swoj\xc4\x85 dziedzin\xc4\x85) filologami klasycznymi s\xc4\x85 Fryderyk Nietzsche i Oscar Wilde, a tak\xc5\xbce J.K. Rowling i Erich Segal. Z Polak\xc3\xb3w nale\xc5\xbcy wymieni\xc4\x87 Zygmunta Kubiaka, poet\xc4\x99 Adama Mickiewicza, Jana Kasprowicza, Jana Parandowskiego i Marka Krajewskiego._NEWLINE_Do najwybitniejszych filolog\xc3\xb3w klasycznych nale\xc5\xbc\xc4\x85: Isaac Casaubon, Joseph Scaliger, Julius Caesar Scaliger, Richard Bentley, Friedrich August Wolf, Karl Lachmann, Ludwik Schwabe, A. E. Housman, Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, M. L. West. Z Polak\xc3\xb3w najwybitniejsi klasycy to:_NEWLINE_Zofia Abramowicz\xc3\xb3wna, kt\xc3\xb3rej dzie\xc5\x82em jest czterotomowy s\xc5\x82ownik greki klasycznej wydany przez PWN, Jerzy Axer, Oktawiusz Jurewicz, Kazimierz Feliks Kumaniecki, Jerzy Manteuffel-Szoege, Jan Parandowski, Marian Plezia b\xc4\x99d\xc4\x85cy redaktorem jednego z najobszerniejszych s\xc5\x82ownik\xc3\xb3w \xc5\x82aci\xc5\x84skich (wyd. PWN), Gustaw Przychocki, Jan Sajdak, Tadeusz Sinko, Leon Sternbach, Anna \xc5\x9awiderk\xc3\xb3wna, Aleksander Turyn, Lidia Winniczuk, Tadeusz Zieli\xc5\x84ski, Janina \xc5\xbbu\xc5\x82awska.'