b"\n_START_ARTICLE_\nWitold Gombrowicz\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nWitold Gombrowicz urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 jako najm\xc5\x82odsze z czworga dzieci Jana Onufrego herbu Ko\xc5\x9bciesza i Antoniny Marceliny z domu \xc5\x9acibor-Kotkowskiej herbu Ostoja, w rodzinnym maj\xc4\x85tku we wsi Ma\xc5\x82oszyce, w \xc3\xb3wczesnej guberni radomskiej. Zosta\xc5\x82 ochrzczony 8 wrze\xc5\x9bnia w ko\xc5\x9bciele Wszystkich \xc5\x9awi\xc4\x99tych we wsi Wszech\xc5\x9bwi\xc4\x99te jako Marian Witold Gombrowicz. Po opuszczeniu dworu w Ma\xc5\x82oszycach w 1911, Gombrowiczowie przenie\xc5\x9bli si\xc4\x99 do Warszawy. Po uko\xc5\x84czeniu Gimnazjum im. \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa Kostki w Warszawie (1922) studiowa\xc5\x82 prawo na Uniwersytecie Warszawskim (w 1927 uzyska\xc5\x82 tytu\xc5\x82 magistra praw). Przez mniej wi\xc4\x99cej rok przebywa\xc5\x82 w Pary\xc5\xbcu, niezbyt pilnie przyk\xc5\x82adaj\xc4\x85c si\xc4\x99 do studi\xc3\xb3w w Institut des Hautes \xc3\x89tudes Internationales. Wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 rol\xc4\x99 w trakcie pobytu we Francji odegra\xc5\x82y kontakty z m\xc5\x82odzie\xc5\xbc\xc4\x85 studenck\xc4\x85 i wyjazd nad Morze \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemne._NEWLINE_Po powrocie do kraju rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 aplikacj\xc4\x99 s\xc4\x99dziowsk\xc4\x85, lecz wkr\xc3\xb3tce j\xc4\x85 porzuci\xc5\x82. W latach dwudziestych podejmowa\xc5\x82 pr\xc3\xb3by literackie, ale legendarna powie\xc5\x9b\xc4\x87, w kt\xc3\xb3rej formie i tematyce mia\xc5\x82a si\xc4\x99 manifestowa\xc4\x87 nieoficjalna strona jego natury, zosta\xc5\x82a przeze\xc5\x84 zniszczona (patrz: Wspomnienia polskie). Niepowodzeniem zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pr\xc3\xb3ba napisania powie\xc5\x9bci popularnej wraz z Tadeuszem K\xc4\x99pi\xc5\x84skim. Na prze\xc5\x82omie lat 20. i 30. zacz\xc4\x99\xc5\x82y powstawa\xc4\x87 opowiadania, kt\xc3\xb3re ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 nast\xc4\x99pnie drukiem jako Pami\xc4\x99tnik z okresu dojrzewania. Od chwili debiutu ksi\xc4\x85\xc5\xbckowego felietony literackie i recenzje Gombrowicza ukazywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w prasie, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w \xe2\x80\x9eKurierze Porannym\xe2\x80\x9d. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w spotkaniach grupy m\xc5\x82odych pisarzy i intelektualist\xc3\xb3w w warszawskich kawiarniach Zodiak i Ziemia\xc5\x84skiej. Rozg\xc5\x82os w ko\xc5\x82ach literackich nada\xc5\x82o mu opublikowanie powie\xc5\x9bci Ferdydurke._NEWLINE_Tu\xc5\xbc przed wybuchem II wojny \xc5\x9bwiatowej Gombrowicz uczestniczy\xc5\x82 jako dziennikarz w dziewiczym rejsie polskiego statku pasa\xc5\xbcerskiego MS Chrobry do Ameryki Po\xc5\x82udniowej. Wiadomo\xc5\x9bci dochodz\xc4\x85ce z kraju sprawi\xc5\x82y, \xc5\xbce postanowi\xc5\x82 przeczeka\xc4\x87 wojn\xc4\x99 w Buenos Aires (w Argentynie). Pozosta\xc5\x82 tam do 1963 okresowo \xc5\xbcyj\xc4\x85c, szczeg\xc3\xb3lnie w okresie wojny, na granicy ub\xc3\xb3stwa._NEWLINE_Pod koniec lat 40. Gombrowicz pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 zdoby\xc4\x87 pozycj\xc4\x99 w argenty\xc5\x84skich kr\xc4\x99gach literackich. Publikowa\xc5\x82 artyku\xc5\x82y, wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 odczyty w kawiarni Fray Mocho. W 1947 opublikowa\xc5\x82, dokonany wraz z przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82mi, przek\xc5\x82ad Ferdydurke na j\xc4\x99zyk hiszpa\xc5\x84ski. Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 ten przek\xc5\x82ad za znacz\xc4\x85ce wydarzenie w dziejach literatury argenty\xc5\x84skiej, nie przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 on jednak autorowi rozg\xc5\x82osu, podobnie jak wydanie w 1948 po hiszpa\xc5\x84sku dramatu \xc5\x9alub (El casamiento). Od grudnia 1947 do maja 1955 Gombrowicz pracowa\xc5\x82 jako urz\xc4\x99dnik bankowy w Banco Polaco, argenty\xc5\x84skiej filii Banku Pekao. W 1950 nawi\xc4\x85za\xc5\x82 korespondencj\xc4\x99 z Jerzym Giedroyciem i od 1951 publikowa\xc5\x82 w paryskiej \xe2\x80\x9eKulturze\xe2\x80\x9d, tam w 1953 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 druk fragment\xc3\xb3w Dziennika. W tym samym roku Instytut Literacki w Pary\xc5\xbcu wyda\xc5\x82 powie\xc5\x9b\xc4\x87 Trans-Atlantyk i dramat \xc5\x9alub (w jednym tomie, jako 1. tom \xe2\x80\x9eBiblioteki Kultury\xe2\x80\x9d). Powie\xc5\x9b\xc4\x87 ta w kontrowersyjny spos\xc3\xb3b podejmowa\xc5\x82a problem to\xc5\xbcsamo\xc5\x9bci narodowej Polak\xc3\xb3w na emigracji, przedstawiaj\xc4\x85c jej karykaturalny wizerunek. Po Pa\xc5\xbadzierniku 1956 cztery ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Gombrowicza ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 w kraju, a ich autor zyska\xc5\x82 du\xc5\xbcy rozg\xc5\x82os. Niestety po roku 1958 w\xc5\x82adze w kraju nie zezwala\xc5\x82y na druk nast\xc4\x99pnych ksi\xc4\x85\xc5\xbcek. Gombrowicz zyska\xc5\x82 natomiast w latach 60. s\xc5\x82aw\xc4\x99 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85, uwie\xc5\x84czon\xc4\x85 t\xc5\x82umaczeniami dzie\xc5\x82, tak\xc5\xbce kolejnych powie\xc5\x9bci: Pornografii i Kosmosu, oraz realizacjami teatralnymi jego dramat\xc3\xb3w, szczeg\xc3\xb3lnie we Francji, Niemczech i Szwecji. W 1963 powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Europy, otrzymawszy stypendium Fundacji Forda na pobyt w Berlinie Zachodnim, na co w\xc5\x82adze komunistyczne w Polsce zareagowa\xc5\x82y kampani\xc4\x85 prasow\xc4\x85 przeciw pisarzowi. W 1964 sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 trzy miesi\xc4\x85ce w opactwie Royaumont pod Pary\xc5\xbcem, gdzie jako sekretark\xc4\x99 zatrudni\xc5\x82 Rit\xc4\x99 Labrosse \xe2\x80\x93 Kanadyjk\xc4\x99 z Montrealu studiuj\xc4\x85c\xc4\x85 literatur\xc4\x99 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesn\xc4\x85. W 1964 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Vence ko\xc5\x82o Nicei (na po\xc5\x82udniu Francji), gdzie sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 reszt\xc4\x99 \xc5\xbcycia. W maju 1967 otrzyma\xc5\x82 Mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 Nagrod\xc4\x99 Wydawc\xc3\xb3w Prix Formentor._NEWLINE_Rok wcze\xc5\x9bniej, w 1966, zosta\xc5\x82 po raz pierwszy nominowany do literackiej Nagrody Nobla i otrzyma\xc5\x82 Nagrod\xc4\x99 Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego. 28 grudnia 1968, na p\xc3\xb3\xc5\x82 roku przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85, o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Rit\xc4\x85 Labrosse; w tym samym roku zosta\xc5\x82 nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, jednak przegra\xc5\x82 g\xc5\x82osowanie ze swoim rywalem (Japo\xc5\x84czykiem Yasunarim Kawabat\xc4\x85) jednym g\xc5\x82osem. Powa\xc5\xbcne szanse Gombrowicza na nagrod\xc4\x99 Nobla wzbudzi\xc5\x82y niepok\xc3\xb3j komunistycznej s\xc5\x82u\xc5\xbcby bezpiecze\xc5\x84stwa i zawi\xc5\x9b\xc4\x87 literat\xc3\xb3w krajowych. Wed\xc5\x82ug s\xc5\x82\xc3\xb3w Rity Gombrowicz, gdyby nie jego \xc5\x9bmier\xc4\x87, jej m\xc4\x85\xc5\xbc otrzyma\xc5\x82by nagrod\xc4\x99 Nobla w 1969._NEWLINE_Wszystkie swoje dzie\xc5\x82a literackie pisa\xc5\x82 po polsku, jednak ze wzgl\xc4\x99du na decyzj\xc4\x99 niepublikowania w kraju, dop\xc3\xb3ki nie zostanie tam wydana ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Dziennika, w kt\xc3\xb3rej opisa\xc5\x82 machinacje towarzysz\xc4\x85ce prasowej nagonce z okresu pobytu w Berlinie Zachodnim, by\xc5\x82 do po\xc5\x82owy lat 80. ma\xc5\x82o znany publiczno\xc5\x9bci w swoim ojczystym kraju. Jego dzie\xc5\x82a drukowa\xc5\x82 w tym czasie po polsku paryski Instytut Literacki Jerzego Giedroycia. Prze\xc5\x82umaczone zosta\xc5\x82y wtedy na ponad 30 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w, a jego dramaty wystawiano na najwa\xc5\xbcniejszych scenach \xc5\x9bwiata  (m.in. Jorge Lavelli, Alf Sj\xc3\xb6berg, Ingmar Bergman, w Polsce m.in. Jerzy Jarocki, Jerzy Grzegorzewski). Wielkie zas\xc5\x82ugi w przybli\xc5\xbceniu tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Gombrowicza w kr\xc4\x99gach literacko-wydawniczych Europy Zachodniej mia\xc5\x82 Konstanty Jele\xc5\x84ski._NEWLINE_Po d\xc5\x82ugich negocjacjach z w\xc5\x82adzami PRL w 1986 ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 w krakowskim Wydawnictwie Literackim pierwszych 9 tom\xc3\xb3w dzie\xc5\x82 Gombrowicza, uszczuplonych przez cenzur\xc4\x99 o 16 wers\xc3\xb3w wykre\xc5\x9blonych z Dziennika, a dotycz\xc4\x85cych polityki i systemu w\xc5\x82adzy w ZSRR. Dzie\xc5\x82a te poszerzone zosta\xc5\x82y w latach 1992\xe2\x80\x931997 do 15 tom\xc3\xb3w. W wolnej Polsce utwory Gombrowicza ukazywa\xc5\x82y si\xc4\x99 wielokrotnie drukiem, a na ich temat powsta\xc5\x82o kilkadziesi\xc4\x85t tom\xc3\xb3w studi\xc3\xb3w i niezliczone artyku\xc5\x82y. W 2002 Wydawnictwo Literackie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o druk \xe2\x80\x9ePism zebranych\xe2\x80\x9d Gombrowicza w edycji krytycznej pod red. W. Boleckiego, J. Jarz\xc4\x99bskiego i Z. \xc5\x81api\xc5\x84skiego._NEWLINE_Jego pogl\xc4\x85dy polityczne by\xc5\x82y trudne do okre\xc5\x9blenia: francuska lewica entuzjastycznie odnosi\xc5\x82a si\xc4\x99 do jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci, on jednak pozostawa\xc5\x82 krytyczny wobec zachodniego marksizmu; jego pogl\xc4\x85dy w kwestiach spo\xc5\x82ecznych i obyczajowych by\xc5\x82y dalekie od konserwatyzmu._NEWLINE_W setn\xc4\x85 rocznic\xc4\x99 urodzin pisarza Sejm RP og\xc5\x82osi\xc5\x82 2004 rokiem Gombrowicza w Polsce.\n_START_SECTION_\nW oczach innych\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez wielu wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych uznany by\xc5\x82 ju\xc5\xbc za \xc5\xbcycia lub po\xc5\x9bmiertnie za jednego z najwybitniejszych pisarzy polskiej literatury wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej. Przyk\xc5\x82adem tego by\xc5\x82a przeprowadzona przez Micha\xc5\x82a Chmielowca w londy\xc5\x84skich \xe2\x80\x9eWiadomo\xc5\x9bciach\xe2\x80\x9d ankieta, w kt\xc3\xb3rej wzi\xc4\x99li udzia\xc5\x82 najwybitniejsi polscy pisarze i krytycy literaccy na emigracji w 1969. Ankiet\xc4\x99 t\xc4\x99 uzupe\xc5\x82ni\xc5\x82o Archiwum Emigracji (UMK) w 1996. Opinie o wadze pisarstwa Gombrowicza by\xc5\x82y tym bardziej zaskakuj\xc4\x85ce w\xc5\x9br\xc3\xb3d wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych mu, i\xc5\xbc jako cz\xc5\x82owiek znany by\xc5\x82 z megaloma\xc5\x84stwa, z\xc5\x82o\xc5\x9bliwo\xc5\x9bci i bardzo krytycznych opinii o innych pisarzach. Znaj\xc4\x85c t\xc4\x99 cech\xc4\x99 charakteru Gombrowicza, redaktorzy \xe2\x80\x9eKultury\xe2\x80\x9d paryskiej, Jerzy Giedroyc i Konstanty Jele\xc5\x84ski, wys\xc5\x82ali mu poczt\xc3\xb3wk\xc4\x99 gratulacyjn\xc4\x85 z pozdrowieniami od znanych francuskich arystokrat\xc3\xb3w. Poczt\xc3\xb3wka i podpisy by\xc5\x82y oczywi\xc5\x9bcie \xc5\xbcartem, ale Gombrowicz przyj\xc4\x85\xc5\x82 to z najwy\xc5\xbcsz\xc4\x85 powag\xc4\x85._NEWLINE_Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Gombrowicza wykazuje zwi\xc4\x85zki z egzystencjalizmem (koncepcja \xe2\x80\x9eja\xe2\x80\x9d), a tak\xc5\xbce ze strukturalizmem (cz\xc5\x82owiek zdeterminowany przez j\xc4\x99zyk, kt\xc3\xb3rego u\xc5\xbcywa, oraz ogl\xc4\x85daj\xc4\x85cy \xc5\x9bwiat poprzez system symetrii i opozycji). Widoczne s\xc4\x85 liczne nawi\xc4\x85zania i gry z tradycj\xc4\x85 literack\xc4\x85, np. stylizacja na pami\xc4\x99tnikarstwo XVII-wieczne w Trans-Atlantyku, czy obecna tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc parodia gaw\xc4\x99dy szlacheckiej. Ale ciekawsze s\xc4\x85 zwi\xc4\x85zki Gombrowicza z my\xc5\x9bl\xc4\x85 europejsk\xc4\x85 2 po\xc5\x82. XX w., to, co wi\xc4\x85\xc5\xbce go z dorobkiem intelektualnym Michela Foucaulta, Rolanda Barthes\xe2\x80\x99a, Gilles\xe2\x80\x99a Deleuze'a czy Jacques\xe2\x80\x99a Lacana, a co dopiero w ostatnich latach doczeka\xc5\x82o si\xc4\x99 komentarzy._NEWLINE_Konstanty Jele\xc5\x84ski tak pisa\xc5\x82 o nim w li\xc5\x9bcie do J\xc3\xb3zefa Czapskiego (3 lipca 1967): \xe2\x80\x9eTen szlagon sandomierski nie zdaje sobie sprawy, \xc5\xbce jest w sztuce (w literaturze) odpowiednikiem ludzi szukaj\xc4\x85cych my\xc5\x9bli jutra\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W intelektualnej i snobistycznej stolicy Europy lat 60., Pary\xc5\xbcu, pisali o nim i jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci nie tylko krytycy literatury, ale i filozofowie paryscy.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nSpecyfik\xc4\x85 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Gombrowicza jest umiej\xc4\x99tno\xc5\x9b\xc4\x87 widzenia cz\xc5\x82owieka w jego psychologicznym uwik\xc5\x82aniu w innych ludzi i spu\xc5\x9bcizn\xc4\x99 kultury, swoiste poczucie absurdu i obrazoburstwo dotykaj\xc4\x85ce przyjmowanych przez spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo tradycyjnych warto\xc5\x9bci. Gombrowicz przede wszystkim dyskutuje z polskim romantyzmem, jak sam twierdzi\xc5\x82, pisz\xc4\x85c na przek\xc3\xb3r Mickiewiczowi (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Trans-Atlantyku)._NEWLINE_Z wyj\xc4\x85tkiem Op\xc4\x99tanych Gombrowicz stosuje w powie\xc5\x9bciach narracj\xc4\x99 pierwszoosobow\xc4\x85. J\xc4\x99zyk pisarza zawiera liczne neologizmy, tworzy te\xc5\xbc \xe2\x80\x9es\xc5\x82owa klucze\xe2\x80\x9d rzucaj\xc4\x85ce symboliczne \xc5\x9bwiat\xc5\x82o na sensy ukryte pod ironiczn\xc4\x85 form\xc4\x85 (np. \xe2\x80\x9eg\xc4\x99ba\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9epupa\xe2\x80\x9d w Ferdydurke)._NEWLINE_W opowiadaniach z Pami\xc4\x99tnika z okresu dojrzewania zajmuje si\xc4\x99 Gombrowicz przede wszystkim paradoksami, jakie rz\xc4\x85dz\xc4\x85 wchodzeniem jednostki w \xc5\x9bwiat spo\xc5\x82eczny, a tak\xc5\xbce ukrytymi nami\xc4\x99tno\xc5\x9bciami rz\xc4\x85dz\xc4\x85cymi ludzkim zachowaniem._NEWLINE_W Ferdydurke, swojej pierwszej powie\xc5\x9bci (wyd. na jesieni 1937, data na ok\xc5\x82adce 1938), podejmuje dyskusje na temat formy jako uniwersalnej kategorii, pojmowanej zar\xc3\xb3wno w sensie filozoficznym, jak socjologicznym i estetycznym, a b\xc4\x99d\xc4\x85cej \xc5\x9brodkiem zniewolenia jednostki przez innych ludzi i spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo jako ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. Z tej powie\xc5\x9bci pochodz\xc4\x85 s\xc5\x82ynne Gombrowiczowskie okre\xc5\x9blenia, kt\xc3\xb3re wesz\xc5\x82y na sta\xc5\x82e do j\xc4\x99zyka polskiego, jak \xe2\x80\x9eupupienie\xe2\x80\x9d (dotyczy narzucania jednostce roli kogo\xc5\x9b podrz\xc4\x99dnego, niedojrza\xc5\x82ego) czy \xe2\x80\x9eg\xc4\x99ba\xe2\x80\x9d (narzucona komu\xc5\x9b osobowo\xc5\x9b\xc4\x87 czy rola nieautentyczna). Ferdydurke jest te\xc5\xbc satyr\xc4\x85 na r\xc3\xb3\xc5\xbcne polskie \xc5\x9brodowiska: post\xc4\x99powe mieszcza\xc5\x84skie, ch\xc5\x82opskie, ziemia\xc5\x84sko-konserwatywne. Tak wi\xc4\x99c Gombrowiczowska satyra dotyka cz\xc5\x82owieka zar\xc3\xb3wno jako cz\xc5\x82onka spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa, jak i jednostki borykaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 ze sob\xc4\x85 i \xc5\x9bwiatem. Adaptacje teatralne Ferdydurke, a tak\xc5\xbce pozosta\xc5\x82ych dzie\xc5\x82 prozatorskich Gombrowicza, wystawia\xc5\x82o wiele teatr\xc3\xb3w, kiedy wydano w Polsce pierwszych 9 tom\xc3\xb3w Dzie\xc5\x82. Pierwszym tekstem dramatycznym Gombrowicza by\xc5\x82a Iwona, ksi\xc4\x99\xc5\xbcniczka Burgunda (1938), tragifarsa (sztuka o tym, co niesie zniewolenie form\xc4\x85, obyczajem i ceremonia\xc5\x82em). W 1939 publikowa\xc5\x82 on, pod pseudonimem Z. Niewieski, w odcinkach dw\xc3\xb3ch gazet codziennych powie\xc5\x9b\xc4\x87 popularn\xc4\x85 Op\xc4\x99tani, wykorzystuj\xc4\x85c\xc4\x85 form\xc4\x99 \xe2\x80\x9epowie\xc5\x9bci gotyckiej\xe2\x80\x9d przemieszanej z sensacyjnym romansem wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym. Napisany zaraz po wojnie \xc5\x9alub wykorzystywa\xc5\x82 formy teatru Szekspira i Calderona, a tak\xc5\xbce podejmowa\xc5\x82 krytycznie w\xc4\x85tki teatru romantycznego (Z. Krasi\xc5\x84ski, J. S\xc5\x82owacki), ukazuj\xc4\x85c now\xc4\x85 koncepcj\xc4\x99 w\xc5\x82adzy i now\xc4\x85 koncepcj\xc4\x99 cz\xc5\x82owieka, stwarzanego przez innych ludzi._NEWLINE_Gombrowicz, wykreowany przez krytyk\xc3\xb3w na \xe2\x80\x9emistrza zrywania masek\xe2\x80\x9d, kamufluje i ukrywa si\xc4\x99 tym bardziej, im bli\xc5\xbcej dochodzi do swego najwi\xc4\x99kszego konfliktu wewn\xc4\x99trznego, kt\xc3\xb3rym jest w\xc5\x82asny homoerotyzm, a w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie, zdaniem argenty\xc5\x84skich przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 pisarza (Alejandro Russovich), biseksualizm. Gombrowicz przez ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie stara\xc5\x82 si\xc4\x99 unika\xc4\x87 jednoznacznego przyporz\xc4\x85dkowania okre\xc5\x9blonej orientacji seksualnej, traktuj\xc4\x85c sprawy seksu jako domen\xc4\x99 spo\xc5\x82ecznego przymusu. W charakterystycznym dla siebie stylu \xe2\x80\x9eniestawiania kropki nad i\xe2\x80\x9d podejmowa\xc5\x82 ten temat kilkakrotnie w swoich Dziennikach. Pierwsz\xc4\x85 powie\xc5\x9bci\xc4\x85 autora otwarcie poruszaj\xc4\x85c\xc4\x85 tematyk\xc4\x99 homoseksualn\xc4\x85 jest Trans-Atlantyk. W powie\xc5\x9bci Trans-Atlantyk przeciwstawia sobie wizj\xc4\x99 cz\xc5\x82owieka s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cego tradycyjnym warto\xc5\x9bciom nowej wizji, zgodnie z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 jednostka uwalnia si\xc4\x99 od tej s\xc5\x82u\xc5\xbcby, realizuj\xc4\x85c przede wszystkim siebie (przedstawicielem takiego modelu cz\xc5\x82owiecze\xc5\x84stwa jest ekscentryczny milioner-homoseksualista Gonzalo)._NEWLINE_Powie\xc5\x9b\xc4\x87 Pornografia pokazuje Polsk\xc4\x99 lat wojny, w kt\xc3\xb3rej zapada si\xc4\x99 ca\xc5\x82y system tradycyjnej kultury, opartej na wierze w Boga i odwieczny porz\xc4\x85dek, a na to miejsce powstaje nowa, inna rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87, w kt\xc3\xb3rej starzy i m\xc5\x82odzi wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracuj\xc4\x85, aby zrealizowa\xc4\x87 wsp\xc3\xb3lnie swe podszyte erotyzmem (w tym homoerotyzmem) fascynacje. Najbardziej z\xc5\x82o\xc5\xbconym i wieloznacznym dzie\xc5\x82em Gombrowicza jest Kosmos, w kt\xc3\xb3rym autor ukaza\xc5\x82, jak cz\xc5\x82owiek sk\xc5\x82ada sobie z drobin materii i fakt\xc3\xb3w figur\xc4\x99 sensu \xc5\x9bwiata, jakie si\xc5\x82y, porz\xc4\x85dki symboliczne i nami\xc4\x99tno\xc5\x9bci w tym procesie bior\xc4\x85 udzia\xc5\x82 i jak w procesie budowania sensu organizuje si\xc4\x99 forma powie\xc5\x9bciowa. Ostatnia sztuka Gombrowicza, Operetka, wykorzystuje form\xc4\x99 operetkow\xc4\x85 do zaprezentowania w groteskowej formie przemian \xc5\x9bwiata w XX w., polegaj\xc4\x85cych na przej\xc5\x9bciu od ancien regime'u do totalitaryzm\xc3\xb3w, wyra\xc5\xbca jednocze\xc5\x9bnie ostro\xc5\xbcn\xc4\x85 wiar\xc4\x99 w odrodzenie przez m\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87._NEWLINE_Napisa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc publikowany sukcesywnie w \xe2\x80\x9eKulturze\xe2\x80\x9d, w latach 1953\xe2\x80\x931969, Dziennik. Dziennik jest nie tylko sprawozdaniem z \xc5\xbcycia autora, ale te\xc5\xbc filozoficznym esejem, miejscem polemik, zbiorem autorefleksji na temat w\xc5\x82asnego \xe2\x80\x9eja\xe2\x80\x9d, relacji wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cych je z innymi lud\xc5\xbami, tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci literackiej, manifestacj\xc4\x85 pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w na polityk\xc4\x99, kultur\xc4\x99 narodow\xc4\x85, religi\xc4\x99, \xc5\x9bwiat tradycji i wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesno\xc5\x9b\xc4\x87 oraz wiele innych temat\xc3\xb3w. Zarazem forma dziennikowa pozwala autorowi podejmowa\xc4\x87 najwa\xc5\xbcniejsze tematy w pozornie niezobowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cej szacie anegdoty i u\xc5\xbcywa\xc4\x87 ca\xc5\x82ej gamy \xc5\x9brodk\xc3\xb3w w\xc5\x82a\xc5\x9bciwych literaturze pi\xc4\x99knej. Wielu badaczy pisarstwa Gombrowicza uwa\xc5\xbca w\xc5\x82a\xc5\x9bnie te Dzienniki za jego szczytowe osi\xc4\x85gni\xc4\x99cie literackie._NEWLINE_Trzy powie\xc5\x9bci Gombrowicza zosta\xc5\x82y sfilmowane: Pornografi\xc4\x99 wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 Jan Jakub Kolski (film uko\xc5\x84czono w 2003), Ferdydurke \xe2\x80\x93 Jerzy Skolimowski (premiera w 1992), a Kosmos \xe2\x80\x93 Andrzej \xc5\xbbu\xc5\x82awski w 2015."