b'\n_START_ARTICLE_\nMarek Antoniusz\n_START_PARAGRAPH_\nMarek Antoniusz, Marcus Antonius (ur. 14 stycznia 83 p.n.e. w Rzymie, zm. 1 sierpnia 30 p.n.e.) \xe2\x80\x93 w\xc3\xb3dz i polityk rzymski w latach 61\xe2\x80\x9330 p.n.e.\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nMarek Antoniusz urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 14 stycznia 83 p.n.e. w Rzymie, by\xc5\x82 synem Marka Antoniusza Kretyka a wnukiem Marka Antoniusza Oratora. Jego matka, Julia, by\xc5\x82a dalek\xc4\x85 krewn\xc4\x85 Cezara. Ojciec zmar\xc5\x82 w m\xc5\x82odym wieku i matka wysz\xc5\x82a ponownie za m\xc4\x85\xc5\xbc, za Publiusza Korneliusza Lentulusa Sur\xc4\x99, senatora zamieszanego w spisek Katyliny i straconego w 63 r. z rozkazu Cycerona. Odt\xc4\x85d Antoniusz \xc5\xbcywi\xc5\x82 nienawi\xc5\x9b\xc4\x87 do Cycerona i da\xc5\x82 jej p\xc3\xb3\xc5\xbaniej upust, zlecaj\xc4\x85c zab\xc3\xb3jstwo wielkiego m\xc3\xb3wcy w czasie proskrypcji po zawarciu II triumwiratu._NEWLINE_M\xc5\x82ode lata Marka Antoniusza charakteryzowa\xc5\x82y typowe wady \xc3\xb3wczesnej \xe2\x80\x9ez\xc5\x82otej m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy\xe2\x80\x9d, prominentnych i zbuntowanych m\xc5\x82odych Rzymian. Wraz z bra\xc4\x87mi, Lucjuszem i Gajuszem, i przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82mi (w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich Klodiuszem i Kurionem) prowadzi\xc5\x82 lekkomy\xc5\x9blne \xc5\xbcycie, wype\xc5\x82nione hazardem, pija\xc5\x84stwem i romansami._NEWLINE_W wieku ok. 20 lat wyjecha\xc5\x82 do Grecji studiowa\xc4\x87 retoryk\xc4\x99. Tam przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 do legion\xc3\xb3w zd\xc4\x85\xc5\xbcaj\xc4\x85cych pod wodz\xc4\x85 prokonsula Aulusa Gabiniusza do Syrii. W czasie tej kampanii zademonstrowa\xc5\x82 swoje talenty jako dow\xc3\xb3dca jazdy i zdoby\xc5\x82 sobie uznanie swoj\xc4\x85 odwag\xc4\x85 i dzielno\xc5\x9bci\xc4\x85. Po raz pierwszy odwiedzi\xc5\x82 wtedy Egipt i Aleksandri\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nStronnik Cezara\n_START_PARAGRAPH_\nW 54 r. p.n.e. zosta\xc5\x82 jednym z dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w w armii Cezara w Galii. Tu ponownie udowodni\xc5\x82 swoje wysokie kompetencje dow\xc3\xb3dcy wojskowego cho\xc4\x87 wprowadza\xc5\x82 swoj\xc4\x85 osobowo\xc5\x9bci\xc4\x85 zamieszanie i swoim zachowaniem irytowa\xc5\x82 nawet samego Cezara. Tym niemniej sta\xc5\x82 si\xc4\x99 oddanym stronnikiem tego ostatniego. Cezar powierza\xc5\x82 mu coraz powa\xc5\xbcniejsze zadania militarne w Galii i jednocze\xc5\x9bnie wspiera\xc5\x82 jego karier\xc4\x99 polityczn\xc4\x85. W 52 p.n.e. przy poparciu Cezara zosta\xc5\x82 wybrany na urz\xc4\x85d kwestora. W roku 50 zosta\xc5\x82 wybrany do kolegium augur\xc3\xb3w pokonuj\xc4\x85c kandydata senackiego Lucjusza Domicjusza Ahenobarba. Swoje urz\xc4\x99dowanie w charakterze trybuna ludowego w roku 49 p.n.e. po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 wspieraniu sprawy Cezara. \xc3\x93wczesna sytuacja polityczna zdominowana by\xc5\x82a konfliktem Cezara i konserwatywnego skrzyd\xc5\x82a senatu pod przyw\xc3\xb3dztwem Pompejusza. Marek Antoniusz \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 w senacie, \xc5\xbceby opr\xc3\xb3cz Cezara, kt\xc3\xb3remu ko\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 drugi 5-letni okres w\xc5\x82adzy prokonsularnej w Galii, w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad wojskiem zda\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Pompejusz. Ten wniosek zosta\xc5\x82 odrzucony, a gwa\xc5\x82towne wyst\xc4\x85pienia Antoniusza przeciwko wrogom Cezara doprowadzi\xc5\x82y do usuni\xc4\x99cia Marka z senatu. Uda\xc5\x82 si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82noc Italii do stacjonuj\xc4\x85cego tam z wojskiem Cezara, dostarczaj\xc4\x85c mu pretekstu do rozpocz\xc4\x99cia wojny. Po s\xc5\x82awnym przekroczeniu Rubikonu, wojna domowa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 faktem. W czasie jej trwania Marek Antoniusz by\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownikiem Cezara. O zaufaniu tego ostatniego \xc5\x9bwiadczy to, \xc5\xbce w rozstrzygaj\xc4\x85cej bitwie z Pompejuszem pod Farsalos powierzy\xc5\x82 dow\xc3\xb3dztwo lewego skrzyd\xc5\x82a swej armii w\xc5\x82a\xc5\x9bnie Antoniuszowi. Gdy Cezar obj\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 dyktatora mianowa\xc5\x82 Antoniusza dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 jazdy (magister equitum). W tym charakterze w 47 r. p.n.e. podczas nieobecno\xc5\x9bci Cezara, walcz\xc4\x85cego w Afryce ze zwolennikami Pompejusza, sprawowa\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w Rzymie. Okaza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce jego kwalifikacje administracyjne s\xc4\x85 du\xc5\xbco gorsze ni\xc5\xbc wojskowe. Doprowadzi\xc5\x82 do licznych konflikt\xc3\xb3w w mie\xc5\x9bcie, w wyniku stosowania przemocy zgin\xc4\x99\xc5\x82o kilkuset obywateli. Niezadowolony z tego Cezar odsun\xc4\x85\xc5\x82 Antoniusza od wszelkiej odpowiedzialno\xc5\x9bci na okres dw\xc3\xb3ch lat. Dopiero w 44 r. p.n.e. nast\xc4\x85pi\xc5\x82o ponowne zbli\xc5\xbcenie i Marek Antoniusz zosta\xc5\x82 wybrany konsulem razem z Cezarem, kt\xc3\xb3ry obejmowa\xc5\x82 ten urz\xc4\x85d po raz pi\xc4\x85ty. To w\xc5\x82a\xc5\x9bnie Marek oferowa\xc5\x82 w czasie Luperkali\xc3\xb3w Cezarowi kr\xc3\xb3lewski diadem, kt\xc3\xb3ry ten, widz\xc4\x85c niezadowolenie z jakim przyj\xc4\x99to taki gest, odrzuci\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nIdy marcowe\n_START_PARAGRAPH_\n15 marca 44 p.n.e. (idy marcowe) Cezar zosta\xc5\x82 zabity w gmachu Senatu przez grup\xc4\x99 spiskowc\xc3\xb3w pod przyw\xc3\xb3dztwem Brutusa i Kasjusza. Antoniusz, zatrzymany przez jednego ze spiskowc\xc3\xb3w w przedsionku, odrzuci\xc5\x82 insygnia konsula i w przebraniu uciek\xc5\x82, obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 rzezi stronnik\xc3\xb3w zamordowanego. Wkr\xc3\xb3tce jednak och\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 i zacz\xc4\x85\xc5\x82 opanowywa\xc4\x87 sytuacj\xc4\x99. Przej\xc4\x85\xc5\x82 m.in. skarb pa\xc5\x84stwa oraz dokumenty z kancelarii Cezara. Pocz\xc4\x85tkowo d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do porozumienia ze spiskowcami. Zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z wnioskiem Cycerona dotycz\xc4\x85cym amnestii dla zab\xc3\xb3jc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 uchwali\xc5\x82 Senat. W czasie pogrzebu Cezara, 20 kwietnia, prowadz\xc4\x85cy ceremoni\xc4\x99 Antoniusz sw\xc4\x85 dramatyczn\xc4\x85 przemow\xc4\x85, w czasie kt\xc3\xb3rej wzni\xc3\xb3s\xc5\x82 pokrwawion\xc4\x85 tog\xc4\x99 zmar\xc5\x82ego, spowodowa\xc5\x82 wzburzenie ludu rzymskiego. Zamieszki skierowane przeciw spiskowcom zmusi\xc5\x82y ich do opuszczenia miasta.\n_START_SECTION_\nII triumwirat\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9amier\xc4\x87 Cezara okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 pocz\xc4\x85tkiem nowej wojny domowej i walki o w\xc5\x82adz\xc4\x99. Po kilku miesi\xc4\x85cach zamieszania w\xc5\x82adz\xc4\x85 podzielili si\xc4\x99 trzej ludzie: Marek Antoniusz, Oktawian August, adoptowany w testamencie g\xc5\x82\xc3\xb3wny spadkobierca Cezara, i Lepidus. W 44 r. p.n.e. powo\xc5\x82ani zostali oficjalnie na 5 lat jako triumwirowie. Ofiarami og\xc5\x82oszonych w\xc3\xb3wczas tzw. proskrypcji pad\xc5\x82o wielu obywateli, w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich Cyceron. Po zwyci\xc4\x99stwach w bitwach pod Filippi i pope\xc5\x82nionych tam samob\xc3\xb3jstwach Brutusa i Kasjusza w\xc5\x82adza triumwir\xc3\xb3w nie podlega\xc5\x82a ju\xc5\xbc \xc5\xbcadnym ograniczeniom. Lepidus przej\xc4\x85\xc5\x82 kontrol\xc4\x99 na zachodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85, Oktawian pozosta\xc5\x82 w Italii, a Antoniuszowi przypad\xc5\x82 w udziale Wsch\xc3\xb3d. W czasie podr\xc3\xb3\xc5\xbcy do wschodnich prowincji Antoniusz spotka\xc5\x82 w 41 r. p.n.e. kr\xc3\xb3low\xc4\x85 Egiptu, Kleopatr\xc4\x99 i zostali kochankami. W tym czasie dosz\xc5\x82o w Italii do rewolty, na czele kt\xc3\xb3rej stan\xc4\x99\xc5\x82a Fulwia, \xc5\xbcona Antoniusza i jego brat Lucjusz. Zostali jednak obl\xc4\x99\xc5\xbceni w Peruzji przez wojska Oktawiana i zmuszeni g\xc5\x82odem do poddania si\xc4\x99. Fulwia posz\xc5\x82a na wygnanie i zmar\xc5\x82a wkr\xc3\xb3tce. Otwar\xc5\x82o to drog\xc4\x99 do ponownego porozumienia Antoniusza z Oktawianem, zawartego traktatem w Brundizjum, i potwierdzonego ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwem Antoniusza z Oktawi\xc4\x85, siostr\xc4\x85 Oktawiana. Jej wp\xc5\x82yw doprowadzi\xc5\x82 po kolejnych k\xc5\x82\xc3\xb3tniach Oktawiana i Antoniusza do zawarcia kolejnego traktatu w Tarencie w 38 roku, odnawiaj\xc4\x85cego triumwirat na kolejne pi\xc4\x99\xc4\x87 lat.\n_START_SECTION_\nAntoniusz na Wschodzie\n_START_PARAGRAPH_\nSceptycznie nastawiony do intencji Oktawiana Marek Antoniusz zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na wyjazd do Aleksandrii, pozostawiaj\xc4\x85c brzemienn\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x99 w Rzymie. Za fundusze po\xc5\xbcyczone od Kleopatry zaci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 wojska na wypraw\xc4\x99 na Parti\xc4\x99. Kampania okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 nieudana i Antoniusz straci\xc5\x82 oko\xc5\x82o 1/3 armii. W Rzymie tymczasem Oktawian zdo\xc5\x82a\xc5\x82 wyeliminowa\xc4\x87 Lepidusa, jako konkurenta do w\xc5\x82adzy, przeci\xc4\x85ga\xc5\x82 ko\xc5\x82a rzymskiej arystokracji na swoj\xc4\x85 stron\xc4\x99, w czym pomocne mu by\xc5\x82o ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo z Liwi\xc4\x85 oraz prowadzi\xc5\x82 propagandow\xc4\x85 kampani\xc4\x99 oskar\xc5\xbce\xc5\x84 wobec Antoniusza._NEWLINE_Antoniusz za egipskie pieni\xc4\x85dze poprowadzi\xc5\x82 nast\xc4\x99pn\xc4\x85 kampani\xc4\x99. Podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 Armeni\xc4\x99, a po niepowodzeniu wyprawy na Parti\xc4\x99 uprowadzi\xc5\x82 kr\xc3\xb3la arme\xc5\x84skiego Artawazdesa II do Egiptu. Wbrew rzeczywistym owocom wojny z Partami, uzna\xc5\x82 j\xc4\x85 za sukces. W czasie triumfu celebrowanego w Aleksandrii og\xc5\x82osi\xc5\x82 postanowienia polityczne, ostatecznie ko\xc5\x84cz\xc4\x85ce porozumienie z Oktawianem. Dzieciom swoim z Kleopatr\xc4\x85 przyzna\xc5\x82 kr\xc3\xb3lestwa: Aleksandrowi Heliosowi \xe2\x80\x93 Armeni\xc4\x99 i Parti\xc4\x99, Kleopatrze Selenie \xe2\x80\x93 Cyrenajk\xc4\x99 i Libi\xc4\x99, Ptolemeuszowi Filadelfowi \xe2\x80\x93 Syri\xc4\x99 i Cylicj\xc4\x99. Najwa\xc5\xbcniejsze by\xc5\x82o proklamowanie Cezariona, syna Kleopatry i Cezara, wsp\xc3\xb3\xc5\x82w\xc5\x82adc\xc4\x85 Egiptu i legalnym synem i spadkobierc\xc4\x85 Cezara. Uderza\xc5\x82o to w podstawy w\xc5\x82adzy Oktawiana jako adoptowanego syna Cezara i jego dziedzica. Posuni\xc4\x99cie to by\xc5\x82o nie do zaakceptowania przez Oktawiana i po wyga\xc5\x9bni\xc4\x99ciu triumwiratu w 33 r. p.n.e. rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 nowa wojna domowa. Obie strony prowadzi\xc5\x82y wojn\xc4\x99 propagandow\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rej Oktawian by\xc5\x82 oskar\xc5\xbcany o uzurpacj\xc4\x99 w\xc5\x82adzy i sfa\xc5\x82szowanie testamentu Cezara, a Antoniusz o nielegalne sprawowanie w\xc5\x82adzy w prowincjach, prowadzenie wojen bez zgody senatu i d\xc4\x85\xc5\xbcenie do w\xc5\x82adzy kr\xc3\xb3lewskiej. W 31 p.n.e. roku dosz\xc5\x82o do bitwy morskiej pod Akcjum, w kt\xc3\xb3rej flota Antoniusza i Kleopatry zosta\xc5\x82a zniszczona, a oni sami zmuszeni do ucieczki do Egiptu. W roku nast\xc4\x99pnym Oktawian dokona\xc5\x82 inwazji Egiptu. Marek Antoniusz pope\xc5\x82ni\xc5\x82 razem z Kleopatr\xc4\x85 samob\xc3\xb3jstwo.\n_START_SECTION_\nWyw\xc3\xb3d przodk\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nWyw\xc3\xb3d przodk\xc3\xb3w:'