b'\n_START_ARTICLE_\nCyprian z Kartaginy\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbywot \xc5\x9bwi\xc4\x99tego\n_START_PARAGRAPH_\nCyprian urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w rzymskiej prowincji Afryki (dzisiejsza Tunezja), w poga\xc5\x84skiej rodzinie. B\xc4\x99d\xc4\x85c synem bogatego senatora otrzyma\xc5\x82 dobre wykszta\xc5\x82cenie. Przez wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcycia by\xc5\x82 adwokatem i retorem. Pod wp\xc5\x82ywem kap\xc5\x82ana Cecyliusza, przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo i rozda\xc5\x82 ubogim wszystko co posiada\xc5\x82. Przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrzest w 245 roku i wkr\xc3\xb3tce potem \xc5\x9bwi\xc4\x99cenia kap\xc5\x82a\xc5\x84skie. Godno\xc5\x9b\xc4\x87 biskupa otrzyma\xc5\x82 w 248 roku._NEWLINE_Toczy\xc5\x82 d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82e spory z Biskupem Rzymu, Stefanem I o wa\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 chrztu heretyk\xc3\xb3w. Cyprian uwa\xc5\xbca\xc5\x82 taki chrzest za niewa\xc5\xbcny. Jego stanowisko w tej sprawie zosta\xc5\x82o ostatecznie odrzucone przez Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. Jednocze\xc5\x9bnie wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w obronie papiestwa, przeciw herezji Nowacjana. By\xc5\x82 autorem sentencji: extra Ecclesiam salus nulla \xe2\x80\x93 poza Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em nie ma zbawienia. A tak\xc5\xbce: \xe2\x80\x9enie mo\xc5\xbce mie\xc4\x87 Boga za swego Ojca ten, kto nie ma Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a za sw\xc4\x85 matk\xc4\x99\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W 252 roku w Kartaginie wybuch\xc5\x82a epidemia. Biskup sta\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas niezmordowanym pocieszycielem chorych. Ka\xc5\xbcd\xc4\x85 wa\xc5\xbcn\xc4\x85 decyzj\xc4\x99 podejmowa\xc5\x82 po naradzeniu si\xc4\x99 z innymi kap\xc5\x82anami i uzyskaniu zgody wiernych. Z my\xc5\x9bl\xc4\x85 o nich napisa\xc5\x82 kilka traktat\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych najbardziej znany dotyczy natury jedno\xc5\x9bci Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87 m\xc4\x99cze\xc5\x84ska\n_START_PARAGRAPH_\nZa cesarza Waleriana wznowiono prze\xc5\x9bladowania chrze\xc5\x9bcijan. Cyprian sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jedn\xc4\x85 z ich pierwszych ofiar. 30 sierpnia 257 r. zosta\xc5\x82 przes\xc5\x82uchany przed prokonsulem Aspazjuszem Paternusem, kt\xc3\xb3ry skaza\xc5\x82 go na wygnanie do Curubis (m. Korba w Tunezji). Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82 przes\xc5\x82uchany przed nowym prokonsulem Galeriuszem Maksymem. Przes\xc5\x82uchanie zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 skazaniem Cypriana na \xc5\x9bmier\xc4\x87 przez \xc5\x9bci\xc4\x99cie mieczem za niez\xc5\x82o\xc5\xbcenie ofiary bogom rzymskim. Wyrok wykonano 14 wrze\xc5\x9bnia 258 na Villa Sexti, niedaleko Kartaginy.\n_START_SECTION_\nTeologia\n_START_PARAGRAPH_\nCyprian nie by\xc5\x82 teologiem w dzisiejszym sensie tego s\xc5\x82owa, by\xc5\x82 przede wszystkim pasterzem. Jego pisarstwo mia\xc5\x82o \xc5\x9bci\xc5\x9ble praktyczny cel troski o wiernych. Jego nauczanie by\xc5\x82o inspirowane po wieloma wzgl\xc4\x99dami Tertuliana (160-240), kt\xc3\xb3rego mo\xc5\xbcna uzna\xc4\x87 z jego \xe2\x80\x9emistrza\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 jak o tym pisa\xc5\x82 Hieronim w dziele O m\xc4\x99\xc5\xbcach chwalebnych (De viris illustribus, 53). Cyprian Uchroni\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak od jego skrajno\xc5\x9bci i jednostronno\xc5\x9bci. Styl jego jest zrozumialszy, ale r\xc3\xb3wnie doskona\xc5\x82y w formie. Jego najbardziej samodzielne dzie\xc5\x82o to O jedno\xc5\x9bci Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Pisa\xc5\x82 je w czasie trwania synodu w Kartaginie w maju 251 r., zwalczaj\xc4\x85c schizm\xc4\x99 Nowacjana w Rzymie oraz lokaln\xc4\x85 grup\xc4\x99 stoj\xc4\x85c\xc4\x85 w opozycji do niego w samej Kartaginie._NEWLINE_Szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 warto\xc5\x9b\xc4\x87 zachowuj\xc4\x85 jego listy. Stanowi\xc4\x85 one warto\xc5\x9b\xc4\x87 szczeg\xc3\xb3lnie dla poznania historii Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a tego czasu. Dwadzie\xc5\x9bcia siedem z nich wys\xc5\x82a\xc5\x82 ze swego miejsca schronienia za prze\xc5\x9bladowania zarz\xc4\x85dzonego przez cesarza Decjusza. Cyprian by\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym autorytetem dla pisarzy \xc5\x82aci\xc5\x84skich, do czasu kiedy rol\xc4\x99 t\xc4\x99 przej\xc4\x85\xc5\x82 Augustyn z Hippony (354-430).'