b'\n_START_ARTICLE_\nFerdinand Lassalle\n_START_PARAGRAPH_\nFerdinand Lassalle (ur. 11 kwietnia 1825 we Wroc\xc5\x82awiu jako Ferdinand Lassal, zm. 31 sierpnia 1864, Carouge w Szwajcarii, na skutek rany odniesionej w wyniku postrza\xc5\x82u) \xe2\x80\x93 polityk niemiecki pochodzenia \xc5\xbcydowskiego, my\xc5\x9bliciel polityczny, dzia\xc5\x82acz socjalistyczny i pisarz.\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nOjciec Ferdinanda, Heyman Lassal, nazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 pocz\xc4\x85tkowo Chaim Wolfssohn. Nowe nazwisko wzi\xc4\x85\xc5\x82 od nazwy miasta, w kt\xc3\xb3rym chodzi\xc5\x82 do szko\xc5\x82y rabinackiej: Loslau (dzisiejszy Wodzis\xc5\x82aw \xc5\x9al\xc4\x85ski). Matk\xc4\x85 Ferdinanda by\xc5\x82a Rosalie Lassal z domu Herzfeld. Lassalle przyszed\xc5\x82 na \xc5\x9bwiat jako drugie dziecko swoich rodzic\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy osiedlili si\xc4\x99 we Wroc\xc5\x82awiu. Ferdinand urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w domu przy Karlsplatz nr 2, w budynku postawionym na miejscu zburzonego w 1814 lewobrze\xc5\xbcnego M\xc5\x82yna Siedmiu K\xc3\xb3\xc5\x82 stoj\xc4\x85cego nad Czarn\xc4\x85 O\xc5\x82aw\xc4\x85 od roku 1291._NEWLINE_Ferdinand ju\xc5\xbc jako pi\xc4\x99tnastolatek pisa\xc5\x82 pami\xc4\x99tniki. Zawar\xc5\x82 w nich swoje marzenia i zamierzenia \xe2\x80\x93 zr\xc3\xb3wnywa\xc4\x87 szanse i dzia\xc5\x82a\xc4\x87 dla ludzko\xc5\x9bci, cho\xc4\x87by nawet du\xc5\xbcym kosztem. Ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do szko\xc5\x82y handlowej (Handelsschule) we Wroc\xc5\x82awiu, po kt\xc3\xb3rej zda\xc5\x82 matur\xc4\x99. Wbrew woli ojca, biednego rzemie\xc5\x9blnika, chcia\xc5\x82 studiowa\xc4\x87. W efekcie wraz z matk\xc4\x85 i siostr\xc4\x85 na jaki\xc5\x9b czas wyprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z domu. Zda\xc5\x82 egzaminy na interesuj\xc4\x85ce go studia, a taki skok spo\xc5\x82eczny by\xc5\x82 w \xc3\xb3wczesnych czasach rzadko\xc5\x9bci\xc4\x85. Za wypracowane stypendium poszed\xc5\x82 wi\xc4\x99c na te studia. Najpierw we Wroc\xc5\x82awiu, a potem w Berlinie. M\xc3\xb3wi\xc5\x82 wtedy o wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych Prusach: \xe2\x80\x9eWielkie wi\xc4\x99zienie pe\xc5\x82ne ludzi, rz\xc4\x85dzone przez tyran\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Po studiach przebywa\xc5\x82 dwukrotnie w Pary\xc5\xbcu, gdzie zmieni\xc5\x82 form\xc4\x99 nazwiska na \xe2\x80\x9eLassalle\xe2\x80\x9d (mniej przywodz\xc4\x85c\xc4\x85 na my\xc5\x9bl etniczne korzenie) oraz pozna\xc5\x82 Henryka Heinego.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem pierwszej partii robotniczej w historii, nazywa\xc5\x82a si\xc4\x99 Powszechny Niemiecki Zwi\xc4\x85zek Robotniczy (w chwili \xc5\x9bmierci Lassalle\xe2\x80\x99a liczy\xc5\x82a oko\xc5\x82o 4600 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w). Uwa\xc5\xbcany jest za jednego z tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w socjaldemokracji, bo odrzuca\xc5\x82 rewolucj\xc4\x99. Dlatego w przeciwie\xc5\x84stwie do komunist\xc3\xb3w nie podwa\xc5\xbca\xc5\x82 legitymacji systemu, tylko d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do polepszenia \xc5\xbcycia robotnik\xc3\xb3w w ramach demokracji. Zagorza\xc5\x82y zwolennik wolno\xc5\x9bci, r\xc3\xb3wno\xc5\x9bci i sprawiedliwo\xc5\x9bci spo\xc5\x82ecznej. By\xc5\x82 przeciwnikiem Marksa na scenie socjalistycznej, pomimo przyja\xc5\xbani w latach m\xc5\x82odo\xc5\x9bci i podobie\xc5\x84stw w kilku istotnych kwestiach. Poznali si\xc4\x99 ju\xc5\xbc podczas studi\xc3\xb3w w Berlinie. Prowadzi\xc5\x82 agitacj\xc4\x99 zmierzaj\xc4\x85c\xc4\x85 do zaanga\xc5\xbcowania bur\xc5\xbcuazji w walce z junkierstwem, krytyk marksistowskiej teorii rewolucji jako drogi do socjalizmu czy te\xc5\xbc komunizmu. W\xc5\x9br\xc3\xb3d robotnik\xc3\xb3w g\xc5\x82osi\xc5\x82 has\xc5\x82a walki o prawa pracownicze, przekonywa\xc5\x82 o potencjale tkwi\xc4\x85cym w zorganizowanym ruchu robotniczym. By\xc5\x82 zwolennikiem socjalnej monarchii ludowej (niem. soziale Volksk\xc3\xb6nigtum), w kt\xc3\xb3rej kr\xc3\xb3l pe\xc5\x82ni rol\xc4\x99 opiekuna klasy robotniczej. Uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce powszechne prawo wyborcze osi\xc4\x85ga polepszenie bytu spo\xc5\x82ecznego, poprzez \xc5\x9bcis\xc5\x82e wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82anie z pa\xc5\x84stwem. Siedzia\xc5\x82 w wi\xc4\x99zieniu za krytyk\xc4\x99 kanclerza Niemiec \xe2\x80\x93 Bismarcka i obra\xc5\xbcanie na sali s\xc4\x85dowej oskar\xc5\xbcyciela, syna jednego z prawnik\xc3\xb3w. Krytykowa\xc5\x82 stanowione przez niego prawa (m.in. konstytucj\xc4\x99).\n_START_SECTION_\nMiejsce spoczynku\n_START_PARAGRAPH_\nLassalle pochowany jest na Starym Cmentarzu \xc5\xbbydowskim we Wroc\xc5\x82awiu. W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej nazi\xc5\x9bci zniszczyli jego gr\xc3\xb3b. W 1946 Polska Partia Socjalistyczna ufundowa\xc5\x82a nowy nagrobek. Obecnie jest wspominany przez wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne polskie partie lewicowe, co roku w kwietniu przy jego grobie odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 skromne uroczysto\xc5\x9bci.'