b'\n_START_ARTICLE_\nTwierdza Dyneburg\n_START_PARAGRAPH_\nTwierdza Dyneburg (Daugavpils cietoksnis, \xd0\x94\xd0\xb0\xd1\x83\xd0\xb3\xd0\xb0\xd0\xb2\xd0\xbf\xd0\xb8\xd0\xbb\xd1\x81\xd1\x81\xd0\xba\xd0\xb0\xd1\x8f \xd0\xba\xd1\x80\xd0\xb5\xd0\xbf\xd0\xbe\xd1\x81\xd1\x82\xd1\x8c) - zbudowana przez Rosjan w XIX wieku w Dyneburgu nad D\xc5\xbawin\xc4\x85, w miejscu wcze\xc5\x9bniejszych polskich fortyfikacji z XVII wieku.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPo I rozbiorze miasto Dyneburg w\xc5\x82\xc4\x85czono do Rosji. W 1810 roku Rosjanie rozpocz\xc4\x99li pospieszn\xc4\x85 budow\xc4\x99 nowej twierdzy, wed\xc5\x82ug projektu i pod kierunkiem in\xc5\xbc. pu\xc5\x82kownika Georga Heinricha Heckla (1764\xe2\x80\x931832 \xd0\x95\xd0\xb3\xd0\xbe\xd1\x80 \xd0\xa4\xd1\x91\xd0\xb4\xd0\xbe\xd1\x80\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb8\xd1\x87 \xd0\x93\xd0\xb5\xd0\xba\xd0\xb5\xd0\xbb\xd1\x8c) - by\xc5\x82ego oficera polskiego i pruskiego. W trakcie budowy twierdza zosta\xc5\x82a opanowana w 1812 roku przez wojska francuskie pod dow\xc3\xb3dztwem marsza\xc5\x82ka Nicolasa Oudinota (1767\xe2\x80\x931847) - Rosjanie opu\xc5\x9bcili j\xc4\x85, mimo odparcia przez genera\xc5\x82a majora Ulanowa (1753\xe2\x80\x931819 \xd0\x93\xd0\xb0\xd0\xb2\xd1\x80\xd0\xb8\xd0\xbb\xd0\xb0 \xd0\x9f\xd0\xb5\xd1\x82\xd1\x80\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb8\xd1\x87 \xd0\xa3\xd0\xbb\xd0\xb0\xd0\xbd\xd0\xbe\xd0\xb2) kilkudniowych francuskich pr\xc3\xb3b zdobycia przycz\xc3\xb3\xc5\x82ka mostowego na lewym brzegu D\xc5\xbawiny. Po odzyskaniu Dyneburga pod koniec 1812 roku, Rosjanie prowadzili systematyczne, ale powolne prace fortyfikacyjne do 1878 roku. Projekt Heckla zosta\xc5\x82 znacz\xc4\x85co zmodyfikowany, m.in. przez genera\xc5\x82a majora in\xc5\xbc. Karla Oppermana (1766\xe2\x80\x931831 \xd0\x9a\xd0\xb0\xd1\x80\xd0\xbb \xd0\x98\xd0\xb2\xd0\xb0\xd0\xbd\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb8\xd1\x87 \xd0\x9e\xd0\xbf\xd0\xbf\xd0\xb5\xd1\x80\xd0\xbc\xd0\xb0\xd0\xbd) - szefa rosyjskiej in\xc5\xbcynierii wojskowej, budowniczego twierdzy w Bobrujsku, autora projektu twierdzy w Brze\xc5\x9bciu nad Bugiem. _NEWLINE_W dobie powstania listopadowego w Dyneburgu zawi\xc4\x85zano spisek, maj\xc4\x85cy na celu opanowanie twierdzy. Do spisku nale\xc5\xbceli m.in. Lucjan Plater, Aleksander Rypi\xc5\x84ski; wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82a\xc5\x82a z nimi w konspiracji r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Emilia Plater. Spisek zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak niepowodzeniem, co zmusi\xc5\x82o konspirator\xc3\xb3w do dezercji z armii rosyjskiej. _NEWLINE_W 1833 roku daleka od uko\xc5\x84czenia twierdza zosta\xc5\x82a uroczy\xc5\x9bcie po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona w obecno\xc5\x9bci cara Miko\xc5\x82aja I. Rozbudowano j\xc4\x85 w latach 1860-1878: zbudowano kilka p\xc3\xb3\xc5\x82sta\xc5\x82ych fort\xc3\xb3w po\xc5\x82\xc4\x85czonych ze sob\xc4\x85 wa\xc5\x82ami. W 1893 car Aleksander III zmieni\xc5\x82 nazw\xc4\x99 miasta na D\xc5\xbawi\xc5\x84sk (\xd0\x94\xd0\xb2\xd0\xb8\xd0\xbd\xd1\x81\xd0\xba). W 1897 D\xc5\xbawi\xc5\x84sk straci\xc5\x82 status twierdzy i zosta\xc5\x82 twierdz\xc4\x85\xe2\x80\x91sk\xc5\x82adem. Jej ostatnim dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 by\xc5\x82 w latach 1906\xe2\x80\x931917 genera\xc5\x82 Iwan Niko\xc5\x82ajewicz Lwow (1857\xe2\x80\x931925). _NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku 1920 roku Dyneburg zosta\xc5\x82 zdobyty przez oddzia\xc5\x82y polskie i \xc5\x82otewskie dowodzone przez gen. Rydza-\xc5\x9amig\xc5\x82ego w czasie operacji dyneburskiej. W obawie przed odci\xc4\x99ciem przez Rosjan (ofensywa Tuchaczewskiego podczas wojny bolszewickiej) polska za\xc5\x82oga opu\xc5\x9bci\xc5\x82a twierdz\xc4\x99 w lipcu 1920 roku. Od 1920 do 1940 roku w twierdzy stacjonowa\xc5\x82y wojska \xc5\x82otewskie. Od 1941 roku w twierdzy mie\xc5\x9bci\xc5\x82 si\xc4\x99 niemiecki ob\xc3\xb3z Stalag-340. Od 1948 do 1994 roku w twierdzy stacjonowa\xc5\x82y oddzia\xc5\x82y Armii Radzieckiej. _NEWLINE_Na murach twierdzy w 1923 roku umieszczono tablic\xc4\x99 ku czci walcz\xc4\x85cego w powstaniu styczniowym hrabiego Leona Broel-Platera, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 rozstrzelany w niej przez Rosjan (tablica zosta\xc5\x82a zniszczona)._NEWLINE_Od 2004 roku prowadzone s\xc4\x85 starania w celu sprzeda\xc5\xbcy twierdzy; od oko\xc5\x82o 2011 roku niekt\xc3\xb3re budynki wojskowe oraz umocnienia s\xc4\x85 remontowane i adaptowane mi\xc4\x99dzy innymi na cele kulturalne.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nZnajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 niegdy\xc5\x9b na terenie twierdzy cerkiew z dwiema wie\xc5\xbcami to dawny katolicki ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 jezuit\xc3\xb3w. Sob\xc3\xb3r zosta\xc5\x82 zniszczony w 1944 roku, ruiny rozebrano w latach 50-tych XX wieku.'