b'\n_START_ARTICLE_\nAhuia Ova\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nAhuia Ova, prawdopodobnie urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Hohodae, w wioskowym kompleksie Hanuabada, w pobli\xc5\xbcu Port Moresby. Jego ojciec mieszka\xc5\x82 w wiosce plemienia Koita w Kila Kila, a po jego \xc5\x9bmierci Ahuia zamieszka\xc5\x82 w Hohodae z rodzin\xc4\x85 matki. Przodkowie ze strony ojca pochodzili z P\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Hood, a ze strony matki z plemienia Nara (Lala), kt\xc3\xb3re mieszka\xc5\x82o na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od zatoki Galley Reach._NEWLINE_Jako m\xc5\x82ody ch\xc5\x82opak zosta\xc5\x82 zatrudniony jako s\xc5\x82uga i kucharz w Domu Rz\xc4\x85dowym i domach urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w europejskich. Jeden z jego pracodawc\xc3\xb3w zabra\xc5\x82 go na sze\xc5\x9b\xc4\x87 tygodni do Cooktown, w stanie Queensland. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej przez pi\xc4\x99\xc4\x87 lat pracowa\xc5\x82 jako konstabl w wiosce. W latach 1914\xe2\x80\x931918 by\xc5\x82 t\xc5\x82umaczem w Centralnym Trybunale. Zdoby\xc5\x82 znaczne wp\xc5\x82ywy w ca\xc5\x82ej Hanuabadzie i zosta\xc5\x82 pierwszym przewodnicz\xc4\x85cym Rady Hanuabada. Od 1929, kiedy nie zosta\xc5\x82 ponownie wybrany na radnego Hohodae, jego przyw\xc3\xb3dztwo by\xc5\x82o kwestionowane. Do tej pory bowiem swoj\xc4\x85 wysok\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 zawdzi\xc4\x99cza\xc5\x82 w du\xc5\xbcej mierze Europejczykom, szczeg\xc3\xb3lnie wicegubernatorowi Sir Hubertowi Murrayowi._NEWLINE_Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej wioski z regionu Port Moresby zosta\xc5\x82y ewakuowane. Ahuia pracowa\xc5\x82 w misji katolickiej na wyspie Yule. Po powrocie Papua\xc5\x84czyk\xc3\xb3w do Hohodae w 1945 spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z du\xc5\xbc\xc4\x85 wrogo\xc5\x9bci\xc4\x85. W 1948 powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do wioski ojca Kili Kila. Zmar\xc5\x82 samotny i cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo \xc5\x9blepy, w kwietniu 1951.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 literacka\n_START_PARAGRAPH_\nAhuia Ova by\xc5\x82 cz\xc5\x82owiekiem o wielkiej inteligencji i odwadze. Pracowa\xc5\x82 jako t\xc5\x82umacz i informator-przewodnik dla antropolog\xc3\xb3w europejskich: Charlesa Gabriela Seligmana, Cyrila Belshawa, Bronis\xc5\x82awa Malinowskiego i Francisa Edgara Williamsa. Ostateczny upadek jego przyw\xc3\xb3dztwa plemiennego by\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo spowodowany sporadycznym nadu\xc5\xbcywaniem w\xc5\x82adzy, ale g\xc5\x82\xc3\xb3wnie zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci\xc4\x85 od wsparcia europejskiego. Cho\xc4\x87 jego bezpo\xc5\x9bredni wp\xc5\x82yw na histori\xc4\x99 Papui-Nowej Gwinei by\xc5\x82 ograniczony, to zawarte w autobiografii opisy zawieraj\xc4\x85 cenne \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o informacji, szczeg\xc3\xb3lnie o problemach, przed jakimi sta\xc5\x82 pi\xc5\x9bmienny, znaj\xc4\x85cy angielski Papuas w czasach gwa\xc5\x82townych zmian spo\xc5\x82ecznych. Problem pogodzenia konfliktu mi\xc4\x99dzy tradycyjnymi warto\xc5\x9bciami a tradycjami Zachodu zdeterminowa\xc5\x82 jego losy._NEWLINE_Istotnym aspektem pracy jest wp\xc5\x82yw misjonarzy i pr\xc3\xb3by zaszczepiania nowych religii w\xc5\x9br\xc3\xb3d ludno\xc5\x9bci tubylczej. Ovu pocz\xc4\x85tkowo nale\xc5\xbca\xc5\x82 do Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a anglika\xc5\x84skiego London Missionary Society, kt\xc3\xb3rego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 misyjna w regionie Oceanii by\xc5\x82a bardzo aktywna i mia\xc5\x82a du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw na edukacj\xc4\x99 niepi\xc5\x9bmiennych lud\xc3\xb3w. Ze wzgl\xc4\x99du na poligami\xc4\x99 zosta\xc5\x82 pozbawiony przynale\xc5\xbcno\xc5\x9bci ko\xc5\x9bcielnej. Pod koniec \xc5\xbcycia zosta\xc5\x82 katolikiem, utrzymuj\xc4\x85c, \xc5\xbce obie religie maj\xc4\x85 jednego Boga._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki przyja\xc5\xbani z Murrayem i australijskim antropologiem Williamsem, za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem i redaktorem \xe2\x80\x9eThe Papuan Villager\xe2\x80\x9d m\xc3\xb3g\xc5\x82 opublikowa\xc4\x87 swoje wspomnienia na \xc5\x82amach \xe2\x80\x9eThe Journal of Royal Anthropological Institute\xe2\x80\x9d pod tytu\xc5\x82em The Reminiscence of Ahua Ova. Ovu spisa\xc5\x82 wspomnienia w lingua franca, w Motu. Przet\xc5\x82umaczone zosta\xc5\x82y przez urz\xc4\x99dnika pracuj\xc4\x85cego w Hanuabadan, Igo Arua i opublikowane w 1939, sze\xc5\x9b\xc4\x87 lat po wydaniu autobiografii Hosea Linge.\n_START_SECTION_\nPolski akcent\n_START_PARAGRAPH_\nJednym z antropolog\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rymi wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 Ahuia Ova, by\xc5\x82 polski antropolog i etnograf, Bronis\xc5\x82aw Malinowski. Pierwszy raz spotkali si\xc4\x99 w 1914. W tym czasie by\xc5\x82 ju\xc5\xbc wprawiony we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z naukowcami. Pierwszy raz wspomaga\xc5\x82 ich w 1904, pracuj\xc4\x85c z mentorem Malinowskiego, Seligmanem. Ova by\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em informacji o kulturze plemiennej Papua\xc5\x84czyk\xc3\xb3w, szczeg\xc3\xb3lnie plemienia Koita. Seligman poleci\xc5\x82 Malinowskiemu Ovu. S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 mu pomoc\xc4\x85 w przygotowaniach do pracy terenowej na Wyspach Trobriandzkich w latach 1915\xe2\x80\x931918. Dzi\xc4\x99ki temu do\xc5\x9bwiadczeniu polski naukowiec na nowo okre\xc5\x9bli\xc5\x82 znaczenie lokalnego informatora jako kogo\xc5\x9b, z kim mo\xc5\xbcna rozmawia\xc4\x87 i kto jest dobrym towarzyszem w codziennych sytuacjach. Do tej pory antropolodzy opierali si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na schemacie wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy i pyta\xc5\x84 opublikowanym w \xe2\x80\x9eNotes and Queries\xe2\x80\x9d.'