b'\n_START_ARTICLE_\nTest Kocha\n_START_SECTION_\nHistoria i za\xc5\x82o\xc5\xbcenia\n_START_PARAGRAPH_\nTest drzewa zosta\xc5\x82 zaprezentowany w 1947 roku na mi\xc4\x99dzynarodowym zje\xc5\xbadzie psycholog\xc3\xb3w w Szwajcarii, a wydany w 1952. Wed\xc5\x82ug Kocha autorem pomys\xc5\x82u stosowania rysunku drzewa jako metody diagnostycznej mia\xc5\x82 by\xc4\x87 Emil Jucker, \xe2\x80\x9ekonsultant w wyborze zawodu\xe2\x80\x9d. Sw\xc3\xb3j pomys\xc5\x82 opar\xc5\x82 on na \xe2\x80\x9ed\xc5\x82ugich studiach historii kultury, a zw\xc5\x82aszcza mit\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Taki prototypowy test rysunku drzewa mia\xc5\x82 mu \xe2\x80\x9ezwraca\xc4\x87 uwag\xc4\x99, na bazie czysto intuicyjnej, na okre\xc5\x9blone problemy testowanych os\xc3\xb3b\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Jako podstaw\xc4\x99 do opracowania metody Koch podaje \xe2\x80\x9ew\xc5\x82asn\xc4\x85 praktyk\xc4\x99 na polu zawodowych test\xc3\xb3w uzdolnie\xc5\x84\xe2\x80\x9d. Szukaj\xc4\x85c oparcia naukowego dla swoich za\xc5\x82o\xc5\xbce\xc5\x84, wskazuje szczeg\xc3\xb3lnie grafologi\xc4\x99, uznawan\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie za pseudonauk\xc4\x99. Opisuj\xc4\x85c stosowanie testu, autor podkre\xc5\x9bla z jednej strony trudno\xc5\x9b\xc4\x87 interpretacji i jej zale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 od \xe2\x80\x9ezdolno\xc5\x9bci, do\xc5\x9bwiadczenia, a nawet poczucia odpowiedzialno\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d. Z drugiej strony, analiza rysunku opiera si\xc4\x99 na \xe2\x80\x9eintuicji\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9ewra\xc5\xbceniach\xe2\x80\x9d oceniaj\xc4\x85cego. Podkre\xc5\x9bla te\xc5\xbc zbie\xc5\xbcno\xc5\x9bci z grafologi\xc4\x85 w zakresie charakteru procesu interpretacyjnego._NEWLINE_W 1954 roku opublikowano pierwsz\xc4\x85 (krytyczn\xc4\x85) recenzj\xc4\x99 testu. Autorka \xc5\xbcyczy\xc5\x82a sobie w niej od prezentowanego narz\xc4\x99dzia \xe2\x80\x9emniej fantazji, wi\xc4\x99cej fakt\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Polska wersja podr\xc4\x99cznika zosta\xc5\x82a przet\xc5\x82umaczona z pierwotnego orygina\xc5\x82u, \xe2\x80\x9ebez jakichkolwiek skr\xc3\xb3t\xc3\xb3w i zmian\xe2\x80\x9d, i wydana w 1997 roku.\n_START_SECTION_\nProcedura badawcza\n_START_PARAGRAPH_\nOsoba badana otrzymuje czyst\xc4\x85, bia\xc5\x82\xc4\x85 kartk\xc4\x99 formatu A4, \xc5\x9brednio mi\xc4\x99kki o\xc5\x82\xc3\xb3wek, gumk\xc4\x99 i instrukcj\xc4\x99: \xe2\x80\x9eNarysuj drzewo owocowe\xe2\x80\x9d. Koch zaleca dyskretn\xc4\x85 obserwacj\xc4\x99 procesu powstawania rysunku. Zwraca si\xc4\x99 tak\xc5\xbce uwag\xc4\x99 na elementy, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82y przez osob\xc4\x99 badan\xc4\x85 wymazane._NEWLINE_Zgodnie z opisem autora, instrukcja pocz\xc4\x85tkowo pozwala\xc5\x82a na ca\xc5\x82kowicie swobodny rysunek, jednak ze wzgl\xc4\x99du na trudno\xc5\x9bci w systematyzacji wynik\xc3\xb3w, zosta\xc5\x82a ograniczona do drzewa owocowego. Z podobnych wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w wykluczono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 u\xc5\xbcywania przez osoby badane kolor\xc3\xb3w._NEWLINE_Podr\xc4\x99cznik pozwala na powtarzanie testu, bez okre\xc5\x9blenia czasu, po jakim mo\xc5\xbce on zosta\xc4\x87 powt\xc3\xb3rzony. Wr\xc4\x99cz zach\xc4\x99ca do kompilowania zasobu rysunk\xc3\xb3w, \xe2\x80\x9ez towarzysz\xc4\x85c\xc4\x85 w wielu przypadkach uwag\xc4\x85, \xc5\xbce nast\xc4\x99pne drzewo musi by\xc4\x87 narysowane zupe\xc5\x82nie inaczej od poprzedniego\xe2\x80\x9d. Autor uzasadnia to niemo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 ustalenia, kt\xc3\xb3re \xe2\x80\x9ewarstwy psychiki\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82y wyra\xc5\xbcone w kt\xc3\xb3rych rysunkach._NEWLINE_Podr\xc4\x99cznik zawiera tabele rzekomych korelat\xc3\xb3w psychologicznych okre\xc5\x9blonych element\xc3\xb3w rysunku, jednak sam Koch przyznaje, \xc5\xbce zbyt wiele jest element\xc3\xb3w wskazuj\xc4\x85cych na patologie psychiczne, ni\xc5\xbc na stany normalne i pozytywne. Ka\xc5\xbcdy element rysunku ma mie\xc4\x87 znaczenie, a obecnie na szkoleniach podaje si\xc4\x99 nawet wzory, maj\xc4\x85ce rzekomo z umiejscowienia dziupli na drzewie pozwoli\xc4\x87 ustali\xc4\x87 wiek przebycia traumy.\n_START_SECTION_\nKrytyka i wskazania do porzucenia testu\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug recenzji Komisji ds. Test\xc3\xb3w Psychologicznych Polskiej Akademii Nauk: \xe2\x80\x9eTest ma jedynie warto\xc5\x9b\xc4\x87 historyczn\xc4\x85, nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 stosowany w diagnozie psychologicznej do \xc5\xbcadnych cel\xc3\xb3w i w \xc5\xbcadnym kontek\xc5\x9bcie praktycznym\xe2\x80\x9d. W sonda\xc5\xbcu w\xc5\x9br\xc3\xb3d 101 ekspert\xc3\xb3w psychologii klinicznej, test zosta\xc5\x82 uznany za \xe2\x80\x9eprawdopodobnie zdyskredytowany\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Test zosta\xc5\x82 uznany za nienaukowy i nierzetelny w recenzji Komisji ds. Test\xc3\xb3w Psychologicznych PAN, kt\xc3\xb3ra stwierdzi\xc5\x82a, \xc5\xbce nie jest narz\xc4\x99dziem diagnostycznym, nie posiada podstaw teoretycznych ani wiarygodnego systemu interpretacji. W\xc5\x9br\xc3\xb3d zarzut\xc3\xb3w wobec testu wskazuje si\xc4\x99, \xc5\xbce opiera si\xc4\x99 raczej na potocznej, ni\xc5\xbc naukowej (cho\xc4\x87by anachronicznej) psychologii. Ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zach\xc4\x99ca\xc4\x87 badaczy w stosowaniu test\xc3\xb3w do podej\xc5\x9bcia antynaukowego, przeciwnego bezstronnemu, systematycznemu badaniu hipotez i dochodzeniu do prawdy. Podr\xc4\x99cznik zawiera wiele stereotyp\xc3\xb3w, stwierdze\xc5\x84 o charakterze pejoratywnych ocen i anachronizm\xc3\xb3w. U\xc5\xbcywany w te\xc5\x9bcie system interpretacji okre\xc5\x9blono jako impresyjny lub oznakowy, a nie ca\xc5\x82o\xc5\x9bciowy._NEWLINE_Co r\xc3\xb3wnie wa\xc5\xbcne, test nie przeszed\xc5\x82 \xc5\xbcadnej polskiej adaptacji. Procedura badawcza wprost zach\xc4\x99ca do subiektywnego, arbitralnego wyboru pr\xc3\xb3bki wytworu osoby badanej i jej analizy. Jednocze\xc5\x9bnie badaj\xc4\x85cy mo\xc5\xbce dowolnie zignorowa\xc4\x87 wybrane przez siebie elementy danego rysunku, a nawet ca\xc5\x82e rysunki. Procedura stymuluje strategie konfirmacyjne u badacza._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku z tym, \xc5\xbce podej\xc5\x9bcie testu opiera si\xc4\x99 na b\xc5\x82\xc4\x99dnych wnioskowaniach i nie zawiera \xc5\xbcadnego, systematycznego elementu, mo\xc5\xbcna je uzna\xc4\x87 za niepoddaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w og\xc3\xb3le weryfikacji empirycznej. Wszystkie te cechy pozwalaj\xc4\x85 na daleko posuni\xc4\x99te nadinterpretacje w analizie. Nie istniej\xc4\x85 systematyczne badania, kt\xc3\xb3re pozwala\xc5\x82yby na weryfikacj\xc4\x99 rzetelno\xc5\x9bci, trafno\xc5\x9bci i normalizacj\xc4\x99 testu. Literatura naukowa na temat testu jest bardzo uboga. Recenzja Komisji ds. Test\xc3\xb3w Psychologicznych PAN ko\xc5\x84czy si\xc4\x99 nast\xc4\x99puj\xc4\x85c\xc4\x85 ocen\xc4\x85: \xe2\x80\x9eW \xc5\x9bwietle powy\xc5\xbcszego trzeba stwierdzi\xc4\x87, \xc5\xbce wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie TD nie jest psychologicznym narz\xc4\x99dziem diagnostycznym, a stosowany w tej funkcji mo\xc5\xbce by\xc4\x87 szkodliwy.\xe2\x80\x9d'