b'\n_START_ARTICLE_\nWelte-Mignon\n_START_PARAGRAPH_\nFortepian \xe2\x80\x9eWelte-Mignon\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 pierwszy automatyczny instrument muzyczny, kt\xc3\xb3ry umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82 wierne odtwarzanie utwor\xc3\xb3w przeznaczonych do gry na fortepianie.\n_START_SECTION_\nOpis i historia instrumentu\n_START_PARAGRAPH_\nFirma M. Welte & S\xc3\xb6hne z Fryburgu Bryzgowijskim by\xc5\x82a znana z tego, i\xc5\xbc produkowa\xc5\x82a i prowadzi\xc5\x82a prace nad orchestrionami oraz urz\xc4\x85dzeniami odtwarzaj\xc4\x85cymi utwory muzyczne. Jej znaczenie wzros\xc5\x82o w 1904 roku kiedy to opatentowali sw\xc3\xb3j fortepian. W 1905 roku pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 on na rynku pod nazw\xc4\x85 \xe2\x80\x9eMignon\xe2\x80\x9d, aby po kr\xc3\xb3tkim czasie przybra\xc4\x87 ostatecznie nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x9eWelte-Mignon\xe2\x80\x9d. Instrument ten odgrywa utwory zapisane na specjalnym dziurkowanym papierze tzw. rolkach nutowych/rolkach fortepianowych. Instrument ten by\xc5\x82 wsp\xc3\xb3lnym dzie\xc5\x82em Edwina Welte i Karla Bockischa._NEWLINE_Poniewa\xc5\xbc urz\xc4\x85dzenie by\xc5\x82o w stanie wiernie oddawa\xc4\x87 brzmienie i przebieg utwor\xc3\xb3w fortepianowych szybko zyska\xc5\x82o du\xc5\xbcy rozg\xc5\x82os. Do dzi\xc5\x9b dnia jest cenione w\xc5\x9br\xc3\xb3d mi\xc5\x82o\xc5\x9bnik\xc3\xb3w muzyki klasycznej. Fortepian ten by\xc5\x82 sprz\xc4\x99tem niezwykle drogim, dlatego te\xc5\xbc w\xc5\x9br\xc3\xb3d jego posiadaczy byli cz\xc5\x82onkowie najzamo\xc5\xbcniejszych grup spo\xc5\x82ecznych. Jak podaje cennik z 1924 roku za urz\xc4\x85dzenie trzeba by\xc5\x82o zap\xc5\x82aci\xc4\x87 8 tysi\xc4\x99cy marek niemieckich.\n_START_SECTION_\nZapisy utwor\xc3\xb3w znanych pianist\xc3\xb3w i kompozytor\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nW 1904 roku dokonano pierwszego zapisu utworu. Wkr\xc3\xb3tce po tym dokonano uwiecznienia na dziurkowanych rolkach papieru dzie\xc5\x82 innych tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w. W sumie firma M. Welte & S\xc3\xb6hne dokona\xc5\x82a oko\xc5\x82o 5.3 tysi\xc4\x85ca uwiecznie\xc5\x84 znanych dzie\xc5\x82 (do 1932 roku). By\xc5\x82y w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich utwory rozrywkowe, szlagiery, marsze, ale i muzyka taneczna._NEWLINE_Pomi\xc4\x99dzy 1905-1909 firma uruchomi\xc5\x82a drugie studio nagra\xc5\x84 w Lipsku u swojego generalnego przedstawiciela Hugo Poppera._NEWLINE_W repertuarze fortepianu Welte-Mignion w latach 1905-1928 znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 m.in. utwory Carla Reinecke, Ignacego Jana Paderewskiego, Ferruccio Busoniego, Artura Schnabela, Edwina Fischera, T\xc3\xa9l\xc3\xa9maque\xe2\x80\x99a Lambriniego czy Waltera Giesekinga. Tu\xc5\xbc przed ko\xc5\x84cem ery fortepian\xc3\xb3w tego typu na li\xc5\x9bcie odtwarzanych utwor\xc3\xb3w znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dzie\xc5\x82a pianist\xc3\xb3w XX wieku, m.in. Vladimira Horowitza. W 1928 roku dokonano ostatniego zapisu muzyki klasycznej autorstwa Rudolfa Serkina i Lubki Ko\xc5\x82essy. Do ostatecznego zako\xc5\x84czenia produkcji fortepian\xc3\xb3w (1932 rok) nagrywano jeszcze muzyk\xc4\x99 rozrywkow\xc4\x85. Wielu kompozytor\xc3\xb3w samodzielnie uwiecznia\xc5\x82o swoje dzie\xc5\x82a. Byli to m.in. Claude Debussy, Camille Saint-Sa\xc3\xabns, Aleksandr Skriabin, Max Reger, Edvard Grieg, Enrique Granados, Gustav Mahler, Richard Strauss i George Gershwin._NEWLINE_Kompozycje oryginalne dla fortepian\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eWelte-Mignon\xe2\x80\x9d z 1926 roku_NEWLINE_W 1926 roku Paul Hindemith, Ernst Toch i Gerhart M\xc3\xbcnch skomponowali \xe2\x80\x9eDonaueschinger Musiktage (Kammermusikfest Donaueschingen)\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 utw\xc3\xb3r przeznaczony specjalnie dla mechanicznego fortepianu \xe2\x80\x9eWelte-Mignon\xe2\x80\x9d. Prapremiera utworu mia\xc5\x82a miejsce 25 lipca 1926 roku. Utwory skomponowane przez nich nie nadawa\xc5\x82y si\xc4\x99 do gry na tradycyjnym fortepianie._NEWLINE_Kompozycje oryginalne dla fortepianu \xe2\x80\x9eWelte-Mignon\xe2\x80\x9d z 1927 roku_NEWLINE_W nast\xc4\x99pnym roku (15-17 lipca 1927) w Baden-Baden odby\xc5\x82y si\xc4\x99 wyst\xc4\x99py pt. \xe2\x80\x9eDeutsche Kammermusik Baden-Baden 1927\xe2\x80\x9d, podczas kt\xc3\xb3rych zaprezentowano kolejne kompozycje stworzone specjalnie dla mechanicznego fortepianu. Swoje utwory zaprezentowali wtedy George Antheil, Nikolai Lopatnikoff, Hans Haass, Ernst Toch i Paul Hindemith.\n_START_SECTION_\nOrgany filharmonijne\n_START_PARAGRAPH_\nOd roku 1912 istnia\xc5\x82 ju\xc5\xbc podobny do fortepianu \xe2\x80\x9eWelte-Mignon\xe2\x80\x9d mechanizm przeznaczony do organ\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re nazywano organami Welte-Mignon. Poniewa\xc5\xbc mia\xc5\x82y one by\xc4\x87 produkowane na rynek brytyjski nazywano je \xe2\x80\x9eBritanikami\xe2\x80\x9d. By\xc5\x82y one w pe\xc5\x82ni zautomatyzowane. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 one w posiadaniu bogatych przedstawicieli szlachty oraz przemys\xc5\x82owc\xc3\xb3w. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z nich znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w hotelach najwy\xc5\xbcszej klasy. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej instrumenty te by\xc5\x82y wbudowane w pomieszczenia, kt\xc3\xb3re specjalnie dla nich projektowano._NEWLINE_Najwi\xc4\x99ksze tego typu organy zbudowane zosta\xc5\x82y dla teatru Sir Davida Lionel Goldsmid-Stern-Salomons Anwesen w Broomhill. Instrument mia\xc5\x82 9 metr\xc3\xb3w wysoko\xc5\x9bci i 6 metr\xc3\xb3w szeroko\xc5\x9bci oraz posiada\xc5\x82 blisko 2 tysi\xc4\x85ce piszcza\xc5\x82ek oraz r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne instrumenty perkusyjne. Organy zosta\xc5\x82y uszkodzone podczas pierwszej wojny \xc5\x9bwiatowej. Po wielu perypetiach i przenosinach, np. na wysp\xc4\x99 Man, od 2007 roku instrument ponownie pokazywany jest szerokiej publiczno\xc5\x9bci. W 2011 roku wydano p\xc5\x82yt\xc4\x99 zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 utwory wykonywane na tych organach. Do najs\xc5\x82ynniejszych organist\xc3\xb3w graj\xc4\x85cych na organach mechanicznych nale\xc5\xbceli Marco Enrico Bossi, Eug\xc3\xa8ne Gigout, Max Reger, Alfred Hollins, Edwin Lemare, Alfred Sittard oraz Karl Straube.'