b'\n_START_ARTICLE_\nBitwa o Cuautla\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki rewolucji w Morelos\n_START_PARAGRAPH_\nPod koniec 1910 i na pocz\xc4\x85tku 1911 zbrojne powstania przeciwko re\xc5\xbcimowi Porfirio D\xc3\xadaza rozprzestrzenia\xc5\x82y si\xc4\x99 w ca\xc5\x82ym Meksyku. Najwa\xc5\xbcniejsze centra opozycji znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym stanie Chihuahua gdzie Francisco Madero, Pancho Villa i Pascual Orozco oblegli najwi\xc4\x99ksze miasto regionu, Ciudad Juarez, i w stanie Morelos, w centralnym Meksyku, gdzie Emiliano Zapata stan\xc4\x85\xc5\x82 na czele ludowej insurekcji ch\xc5\x82op\xc3\xb3w._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku marca 1911 Zapata doszed\xc5\x82 do wniosku, \xc5\xbce je\xc5\x9bli nie uda mu si\xc4\x99 opanowa\xc4\x87 najwa\xc5\xbcniejszych miast w Morelos zanim Madero rozpocznie rokowania z D\xc3\xadazem, to postulaty jego ruchu (reforma rolna) zostan\xc4\x85 zignorowane. Zapata tak\xc5\xbce chcia\xc5\x82 ustanowi\xc4\x87 autonomi\xc4\x99 stanu Morelos wzgl\xc4\x99dem rz\xc4\x85du centralnego. Jeszcze jednym czynnikiem by\xc5\x82a rywalizacja ruchu Zapaty z pot\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 rodzin\xc4\x85 Figueroa, kt\xc3\xb3ra dominowa\xc5\x82a w s\xc4\x85siednim stanie Guerrero._NEWLINE_22 kwietnia 1911 Zapata spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z Ambrosim Figueroa, patriarch\xc4\x85 rodziny. Uzgodniono, \xc5\xbce jakiekolwiek operacje zbrojne prowadzone w samym stanie Morelos b\xc4\x99d\xc4\x85 zawsze pod dow\xc3\xb3dztwem Zapaty, ale w innych regionach Meksyku, ka\xc5\xbcdy z nich mo\xc5\xbce prowadzi\xc4\x87 dzia\xc5\x82ania na w\xc5\x82asn\xc4\x85 r\xc4\x99k\xc4\x99. Figueroa zaofiarowa\xc5\x82 pomoc zbrojn\xc4\x85 i zaproponowa\xc5\x82 atak na miasto Jojutla. Zapata, wiedz\xc4\x85c, \xc5\xbce Jojutla tradycyjnie zap\xc5\x82ac\xc4\x85 okup Figuerom, podejrzewa\xc5\x82 podst\xc4\x99p. Obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99, \xc5\xbce \xc5\xbco\xc5\x82nierze Figuerory prawdopodobnie uciekn\xc4\x85 w wa\xc5\xbcnym momencie, zostawiaj\xc4\x85c go samego w walce przeciwko wojskom federalnym, Zapata odm\xc3\xb3wi\xc5\x82. Sam zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na atak na lepiej wyposa\xc5\xbcon\xc4\x85 i obwarowan\xc4\x85 Cuautle._NEWLINE_\xc5\xbbeby ukry\xc4\x87 swoje prawdziwe zamiary Zapata najpierw najecha\xc5\x82 stan Puebla, gdzie zdoby\xc5\x82 szereg miasteczek, uzupe\xc5\x82ni\xc5\x82 zapasy, zwerbowa\xc5\x82 i wcieli\xc5\x82 do swojego wojska wi\xc4\x99cej rekrut\xc3\xb3w. W drodze powrotnej do Morelos, wzi\xc4\x85\xc5\x82 Yautepec i Jonacatepec (obydwa w Morelos) i stan\xc4\x85\xc5\x82 pod Cuautl\xc4\x85 11 maja.\n_START_SECTION_\nPrzebieg bitwy\n_START_PARAGRAPH_\nWojsko Zapaty liczy\xc5\x82o ok. 4 000 ludzi, ale nie mia\xc5\x82o \xc5\xbcadnego do\xc5\x9bwiadczenia w walce miejskiej ani w obl\xc4\x99\xc5\xbceniach. Miasta broni\xc5\x82 350-400 osobowy, wyborowy pu\xc5\x82k kawalerii federalnej Quinto Oro sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z dobrze wyszkolonych weteran\xc3\xb3w. W dniach 11 i 12 maja Zapata szczelnie otoczy\xc5\x82 Cuautle odcinaj\xc4\x85c miasto od reszty Meksyku. Dow\xc3\xb3dca pu\xc5\x82ku Quinto Oro, Eutiquio Munguia, odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 kapitulacji i przysi\xc4\x85g\xc5\x82 broni\xc4\x87 miasta do \xe2\x80\x9eostatniego naboju i \xc5\xbco\xc5\x82nierza\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W poprzednich bitwach i potyczkach, Zapata, podobnie jak p\xc3\xb3\xc5\xbaniej inny rewolucjonista, Pancho Villa, zazwyczaj opiera\xc5\x82 si\xc4\x99 na szybkich szar\xc5\xbcach swojej kawalerii, kt\xc3\xb3re pozwala\xc5\x82y jego je\xc5\xbad\xc5\xbacom zewrze\xc4\x87 si\xc4\x99 z wrogiem zanim karabiny maszynowe zdo\xc5\x82a\xc5\x82yby ich zdziesi\xc4\x85tkowa\xc4\x87. Pod Cuatl\xc4\x85 jednak taka taktyka by\xc5\x82a niemo\xc5\xbcliwa \xe2\x80\x93 federales byli okopani, zd\xc4\x85\xc5\xbcyli zbudowa\xc4\x87 barykady i mieli w posiadaniu ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85 artylerie. Munguia tak\xc5\xbce obsadzi\xc5\x82 miejskie akwedukty co umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82o obro\xc5\x84com prowadzenie obstrza\xc5\x82u z wy\xc5\xbcej po\xc5\x82o\xc5\xbconych pozycji._NEWLINE_Pierwszego dnia (12 maja) Zapata straci\xc5\x82 trzystu \xc5\xbco\xc5\x82nierzy podczas atak\xc3\xb3w na miasto. Jednak 14 maja, uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 odci\xc4\x85\xc4\x87 wod\xc4\x99 obro\xc5\x84com. Podczas szturmu nast\xc4\x99pnego dnia, Zapaty\xc5\x9bci nalali benzyn\xc4\x99 do akwedukt\xc3\xb3w, i zapalaj\xc4\x85c j\xc4\x85 wyparli obro\xc5\x84c\xc3\xb3w z ich pozycji strzeleckich, pal\xc4\x85c wielu z nich \xc5\xbcywcem. Tak\xc5\xbce wagon kolejowy, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 przemieniony w bunkier z karabinem maszynowym, zosta\xc5\x82 oblany benzyn\xc4\x85 i spalony razem z rz\xc4\x85dowymi \xc5\xbco\xc5\x82nierzami. W czasie bitwy walczono wr\xc4\x99cz, na maczety i bagnety, \xc5\xbco\xc5\x82nierze i rebelianci strzelali do siebie nawzajem prosto w twarz. \xc5\xbbadna ze stron nie bra\xc5\x82a je\xc5\x84c\xc3\xb3w. Pod koniec dnia, szturm rebeliant\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 w ko\xc5\x84cu odparty._NEWLINE_17 maja 600 osobowy oddzia\xc5\x82 federalny, pod dow\xc3\xb3dztwem genera\xc5\x82a Victoriano Huerta doszed\xc5\x82 do pobliskiej stolicy Morelos \xe2\x80\x93 Cuernavaca. Huerta pocz\xc4\x85tkowo zamierza\xc5\x82 przyj\xc5\x9b\xc4\x87 na pomoc obl\xc4\x99\xc5\xbconym, ale powstrzyma\xc5\x82y go narastaj\xc4\x85ce zamieszki i wybuchy rebelii w innych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Meksyku. Huerta zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 obawia\xc4\x87, \xc5\xbce je\xc5\x9bli natychmiast nie powr\xc3\xb3ci do stolicy to insurekcja mo\xc5\xbce wybuchn\xc4\x85\xc4\x87 na jego ty\xc5\x82ach. Wycofa\xc5\x82 wojsko z Morelos nast\xc4\x99pnego dnia, zostawiaj\xc4\x85c pu\xc5\x82k \xe2\x80\x9ePi\xc4\x85ty Z\xc5\x82oty\xe2\x80\x9d na pastw\xc4\x99 losu._NEWLINE_19 maja, gdy si\xc4\x99 ko\xc5\x84czy\xc5\x82y zapasy amunicji i wody, ma\xc5\x82a garstka \xc5\xbco\xc5\x82nierzy pu\xc5\x82ku wycofa\xc5\x82a si\xc4\x99 z Cuautli. Zapata zaj\xc4\x85\xc5\x82 miasto tego samego dnia.\n_START_SECTION_\nZnaczenie bitwy\n_START_PARAGRAPH_\nPorfirio D\xc3\xadaz powiedzia\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, \xc5\xbce zdobycie Cuautli przez Zapat\xc4\x99 by\xc5\x82o czynnikiem, kt\xc3\xb3ry przekona\xc5\x82 go do ugody z Franciszkiem Madero. Dwa dni po stracie Cuautli, 21 maja 1911 Diaz podpisa\xc5\x82 umow\xc4\x99 w Ciudad Juarez._NEWLINE_Po rezygnacji D\xc3\xadaza, insurekcja Zapaty w Morelos trwa\xc5\x82a nadal. Zapata odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 uznania Francisca Le\xc3\xb3n de la Barra, ugodowego tymczasowego prezydenta ustanowionego w Ciudad Juarez. Chocia\xc5\xbc na pocz\xc4\x85tku Zapata popiera\xc5\x82 Mader\xc4\x99, z czasem przesta\xc5\x82 mu ufa\xc4\x87 poniewa\xc5\xbc obiecane reformy rolne by\xc5\x82y ci\xc4\x85gle odwlekane. W listopadzie 1911, kr\xc3\xb3tko po wyborze Madery na prezydenta, Zapata og\xc5\x82osi\xc5\x82 sw\xc3\xb3j w\xc5\x82asny manifest, Plan z Ayala, w kt\xc3\xb3rym wypowiedzia\xc5\x82 Maderze pos\xc5\x82usze\xc5\x84stwo.'