b'\n_START_ARTICLE_\nUskok Whakatane\n_START_PARAGRAPH_\nUskok Whakatane (ang. Whakatane Fault) \xe2\x80\x93 uskok dekstralny (prawoprzesuwczy), po\xc5\x82o\xc5\xbcony w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Wyspy P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej w Nowej Zelandii. Uskok Whakatane wchodzi w sk\xc5\x82ad systemu uskok\xc3\xb3w Wyspy P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, tzw. North Island Fault System, kt\xc3\xb3ry umo\xc5\xbcliwia przenoszenie przemieszcze\xc5\x84 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc uskoku transformacyjnego, stanowi\xc4\x85cego granic\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy p\xc5\x82yt\xc4\x85 pacyficzn\xc4\x85 i indoaustralijsk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nUskok Whakatane po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci systemu uskok\xc3\xb3w, North Island. Uskok Whakatane stanowi g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 kontynuacje biegu uskoku Mohaka, kt\xc3\xb3ry w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci rozwidla si\xc4\x99 na trzy uskoki. S\xc4\x85 to ponadto uskoki Waimana i Waiotahi, kt\xc3\xb3re biegn\xc4\x85 w stosunku do siebie r\xc3\xb3wnolegle w stron\xc4\x99 Zatoki Obfito\xc5\x9bci. Uskok Whakatane po\xc5\x82o\xc5\xbconu jest wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wschodniego brzegu rzeki Whakatane River oraz wzd\xc5\x82u\xc5\xbc jego biegu zlokalizowane jest miasto Whakatane. Uskok Whakatane kontynuuje sw\xc3\xb3j bieg po dnie morski do momentu krzy\xc5\xbcowania si\xc4\x99 z uskokiem While Island, kt\xc3\xb3ry po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest w stref\xc4\x85 ryftu Taupo.\n_START_SECTION_\nZbie\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 ze stref\xc4\x85 ryftu Taupo\n_START_PARAGRAPH_\nBadania kinematyczne przeprowadzone w strefie zbie\xc5\xbcno\xc5\x9bci pomi\xc4\x99dzy systemem uskok\xc3\xb3w North Island, a stref\xc4\x85 ryftu Taupo wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce istnieje sp\xc3\xb3jno\xc5\x9b\xc4\x87 pomi\xc4\x99dzy pojedynczymi uskokami sytemu North Island a stref\xc4\x85 ryftu Taupo. Potwierdza to fakt, \xc5\xbce podwodna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 systemu uskok\xc3\xb3w (Whakatane i Edgecumbe) krzy\xc5\xbcuje si\xc4\x99 z uskokiem While Island. Tempo nachodzenia si\xc4\x99 na siebie stref wynosi oko\xc5\x82o 1,5-2,3 mm/rok.\n_START_SECTION_\nAktywno\xc5\x9b\xc4\x87 sejsmiczna\n_START_PARAGRAPH_\nUskok Whakatane jest najbardziej aktywnym uskokiem po\xc5\x82o\xc5\xbconym w regionie Zatoki Obfito\xc5\x9bci w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci North Island Fault System. W ci\xc4\x85gu ostatnich 12 tys. dosz\xc5\x82o do trzech du\xc5\xbcych p\xc4\x99kni\xc4\x99\xc4\x87, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y miejsce w pobli\xc5\xbcu Ruatoki North. Przerwy czasowe pomi\xc4\x99dzy du\xc5\xbcymi trz\xc4\x99sieniami ziemi wynosz\xc4\x85 wed\xc5\x82ug szacunk\xc3\xb3w od 4010 do 4490 lat. Ostatnie du\xc5\xbce p\xc4\x99kniecie wzd\xc5\x82u\xc5\xbc uskoku mia\xc5\x82o miejsce oko\xc5\x82o 320-720 lat temu, kt\xc3\xb3re wyzwoli\xc5\x82o trz\xc4\x99sienie ziemi o magnitudzie szacowanej na 7\xc2\xb0 w skali Richtera. Pojedyncze du\xc5\xbce trz\xc4\x99sienie ziemi mog\xc4\x85 powodowa\xc4\x87 przesuni\xc4\x99cie na linii uskoku o oko\xc5\x82o 3 m._NEWLINE_Dodatkowo przeprowadzono badania nt. wyst\xc4\x99powania paleotrz\xc4\x99sie\xc5\x84 ziemi na linii uskok\xc3\xb3w Mohaka\xe2\x80\x93Whakatane na \xc5\x82\xc4\x85cznej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 200 km. Badania wskazuj\xc4\x85, \xc5\xbce w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci dosz\xc5\x82o do sze\xc5\x9bciu paleotrz\xc4\x99sie\xc5\x84 ziemi. Odcinek pomi\xc4\x99dzy dwoma uskokami zosta\xc5\x82 podzielony na dwie sekcje \xe2\x80\x93 p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 oraz po\xc5\x82udniow\xc4\x85. Sekcja p\xc3\xb3\xc5\x82nocna rozci\xc4\x85ga\xc5\x82a si\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc linii uskok\xc3\xb3w od miejscowo\xc5\x9bci Ruatahuna do Ruatoki North, natomiast sekcja po\xc5\x82udniowa rozci\xc4\x85ga\xc5\x82a si\xc4\x99 od Ohara do rzeki Te Hoe River. Na podstawie danych stwierdzono, \xc5\xbce ostatnie paleotrz\xc4\x99sienie ziemi mia\xc5\x82o miejsce oko\xc5\x82o 800 lat temu w pobli\xc5\xbcu Ruatahuna. Natomiast najstarsze paleotrz\xc4\x99sienie ziemi wyst\xc4\x85pi\xc5\x82o w sekcji p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i mia\xc5\x82o miejsce w latach 1,8-0,83 tys. BP. Badania wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce pomimo wyst\xc4\x85pienia du\xc5\xbcych trz\xc4\x99sien ziemi nie dosz\xc5\x82o do p\xc4\x99kni\xc4\x99cia na ca\xc5\x82ej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci linii uskok\xc3\xb3w Mohaka\xe2\x80\x93Whakatane._NEWLINE_Uskok Whakatane razem z s\xc4\x85siednim, aktywnym uskokiem Edgecumbe, kt\xc3\xb3ry po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od niego. Stanowi\xc4\x85 zagro\xc5\xbcenia dla obszar\xc3\xb3w zurbanizowanych po\xc5\x82o\xc5\xbconych w tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Nowej Zelandii.'