b'\n_START_ARTICLE_\nJohn Maxwell Coetzee\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nCoetzee urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Kapsztadzie. Jego ojciec by\xc5\x82 prawnikiem, a matka nauczycielk\xc4\x85. Ze strony ojca, angloj\xc4\x99zycznego Afrykanera, jest potomkiem holenderskich osadnik\xc3\xb3w z XVII w., ale pisarz ma tak\xc5\xbce polskie korzenie. Jego pradziadek ze strony matki Baltazar (lub Balcer) Dubiel by\xc5\x82 Polakiem, pochodzi\xc5\x82 ze wsi Czarnylas w wojew\xc3\xb3dztwie wielkopolskim (powiat ostrowski). Dubiel wyemigrowa\xc5\x82 do Afryki w wieku kilkunastu lat, zmar\xc5\x82 w 1929. Podczas wizyty w Polsce w 2006 pisarz odwiedzi\xc5\x82 Czarnylas i pobliski Odolan\xc3\xb3w, gdzie jego pradziadek ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do szko\xc5\x82y. Sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 swego dzieci\xc5\x84stwa w Kapsztadzie i Worcester w Prowincji Przyl\xc4\x85dkowej Zachodniej. Ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do prywatnej szko\xc5\x82y katolickiej St. Joseph\'s College w Rondebosch na przedmie\xc5\x9bciach Kapsztadu, nast\xc4\x99pnie studiowa\xc5\x82 matematyk\xc4\x99 i anglistyk\xc4\x99 na Uniwersytecie Kapsztadzkim (uzyska\xc5\x82 tytu\xc5\x82y licencjata z angielskiego w 1960 i matematyki w 1961)._NEWLINE_We wczesnych latach 60. Coetzee przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Londynu, gdzie pracowa\xc5\x82 przez kr\xc3\xb3tki czas dla IBM jako programista, w 1963 uzyska\xc5\x82 tytu\xc5\x82 magisterski (Master of Arts, M.A.)._NEWLINE_Coetzee uzyska\xc5\x82 doktorat (Ph.D.) z lingwistyki na ameryka\xc5\x84skim University of Texas at Austin. Tematem dysertacji by\xc5\x82a komputerowa analiza stylistyczna prac Samuela Becketta. Po studiach doktorskich do 1971 wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 angielski i literatur\xc4\x99 na University at Buffalo, The State University of New York. Chcia\xc5\x82 uzyska\xc4\x87 status rezydenta USA, jednak uniemo\xc5\xbcliwi\xc5\x82 mu to udzia\xc5\x82 w protestach przeciwko wojnie wietnamskiej. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do RPA i by\xc5\x82 profesorem literatury angielskiej na University of Cape Town. Po przej\xc5\x9bciu na emerytur\xc4\x99 w 2002 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Adelaide w Australii i zosta\xc5\x82 honorowym cz\xc5\x82onkiem naukowym w departamencie (wydziale) anglistyki University of Adelaide, gdzie wyk\xc5\x82ada jego partnerka, Dorothy Driver. Do 2003 by\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem-profesorem komitetu przyznaj\xc4\x85cego tytu\xc5\x82y doktorskie z socjologii na Uniwersytecie Chicagowskim._NEWLINE_6 marca 2006 Coetzee zosta\xc5\x82 obywatelem australijskim. Na ceremonii naturalizacyjnej obecna by\xc5\x82a australijska minister ds. imigracji Amanda Vanstone._NEWLINE_Jest jednym z dw\xc3\xb3ch autor\xc3\xb3w (obok australijskiego pisarza Petera Careya), kt\xc3\xb3rzy zostali dwukrotnie uhonorowani Nagrod\xc4\x85 Bookera \xe2\x80\x93 za \xc5\xbbycie i czasy Michaela K. w 1983 oraz Ha\xc5\x84b\xc4\x99 w 1999. Zosta\xc5\x82 laureatem literackiej Nagrody Nobla w 2003._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz powie\xc5\x9bci publikuje tak\xc5\xbce prace krytyczne i t\xc5\x82umaczenia z holenderskiego i afrikaans.\n_START_SECTION_\nWizyty w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nPisarz odwiedzi\xc5\x82 Polsk\xc4\x99 czterokrotnie. Po raz pierwszy w pa\xc5\xbadzierniku 2000 na zaproszenie profesora Zbigniewa Bia\xc5\x82asa z Uniwersytetu \xc5\x9al\xc4\x85skiego (by\xc5\x82 honorowym go\xc5\x9bciem sympozjum "Ebony, Ivory & Tea" po\xc5\x9bwi\xc4\x99conego literaturze postkolonialnej)._NEWLINE_Po raz drugi w czerwcu 2006. Spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z czytelnikami 7 i 8 czerwca w Warszawie, a 9 czerwca w Krakowie. _NEWLINE_9 lipca 2012 John Maxwell Coetzee otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 doktora honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W swoim wyst\xc4\x85pieniu noblista powiedzia\xc5\x82: Decyzja, by pisa\xc4\x87, by zosta\xc4\x87 pisarzem, jest niejako niezale\xc5\xbcna od nas samych. Cz\xc5\x82owiek pisze, poniewa\xc5\xbc jest w tym dobry. Pisze, poniewa\xc5\xbc czuje powo\xc5\x82anie do szerzenia swojego spojrzenia na \xc5\x9bwiat. Pisze, poniewa\xc5\xbc to, czemu chce w danej chwili da\xc4\x87 g\xc5\x82os, zdarza si\xc4\x99 by\xc4\x87 tym, czego \xc5\x9bwiat chce w danym momencie s\xc5\x82ucha\xc4\x87 i vice versa. Coetzee pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce na premierze opery Slow Man (premiera: 5 lipca 2012 podczas Festiwalu Malta). Noblista napisa\xc5\x82 libretto na podstawie swojej powie\xc5\x9bci Powolny cz\xc5\x82owiek. Muzyk\xc4\x99 skomponowa\xc5\x82 Nicholas Lens._NEWLINE_Czwarta wizyta mia\xc5\x82a miejsce w dniach 21-30 pa\xc5\xbadziernika 2018. 22-go pa\xc5\xbadziernika noblista spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 ze studentami i pracownikami Instytutu Kultur i Literatur Angloj\xc4\x99zycznych Uniwersytetu \xc5\x9al\xc4\x85skiego (w Sosnowcu). Czyta\xc5\x82 fragmenty "Lat szkolnych Jezusa". 23 pa\xc5\xbadziernika zosta\xc5\x82 uhonorowany przez Uniwersytet \xc5\x9al\xc4\x85ski tytu\xc5\x82em doktora honoris causa. Recenzentami byli znawcy tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Coetzeego: prof. David Attwell (York) i prof. Derek Attridge (York), a tak\xc5\xbce polski literaturoznawca prof. dr hab. Ryszard Kozio\xc5\x82ek. Laudacj\xc4\x99 wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 prof. dr hab. Zbigniew Bia\xc5\x82as. 24 pa\xc5\xbadziernika pisarz odwiedzi\xc5\x82 Muzeum w Auschwitz. 29 pa\xc5\xbadziernika, na zaproszenie Fundacji Herberta wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 w Warszawie wyk\xc5\x82ad z okazji 94. rocznicy urodzin Zbigniewa Herberta.\n_START_SECTION_\nDoktoraty honorowe\n_START_PARAGRAPH_\nOtrzyma\xc5\x82 honorowe doktoraty Uniwersytetu Adelajdy, Uniwersytetu La Trobe, Uniwersytetu Natalu, Uniwersytetu Oksfordzkiego, Uniwersytetu Rhodesa, Skidmore College, Uniwersytetu Stanowego Nowego Jorku w Buffalo, Uniwersytetu Strathclyde i Uniwersytetu Technologicznego w Sydney, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu \xc5\x9al\xc4\x85skiego w Katowicach.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82praca\n_START_PARAGRAPH_\nW 2012 roku Coetzee napisa\xc5\x82 libretto do opery Slow Man Nicholasa Lens, oparty na powie\xc5\x9bci Slow Man. Podane was\xe2\x80\x99ve notatki prapremiera opery w dniu 5 lipca 2012 roku na Festiwalu Malta, Teatr Wielki w Poznaniu\n_START_SECTION_\nOdbi\xc3\xb3r i krytyka\n_START_PARAGRAPH_\nNajcz\xc4\x99\xc5\x9bciej charakteryzuje si\xc4\x99 Coetzee jako pisarza mierz\xc4\x85cego si\xc4\x99 w swojej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci z najwa\xc5\xbcniejszymi, odwiecznymi i uniwersalnymi problemami ludzkiej kondycji, wysoce etycznego, kt\xc3\xb3ry tematyk\xc4\x99 t\xc4\x99 porusza g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w nawi\xc4\x85zaniu do reali\xc3\xb3w swojej ojczyzny, Republiki Po\xc5\x82udniowej Afryki i panuj\xc4\x85cego tam do 1994 apartheidu. Komitet Noblowski, kt\xc3\xb3ry przyzna\xc5\x82 Coezteemu w 2003. literack\xc4\x85 Nagrod\xc4\x99 Nobla, uzasadnia\xc5\x82 swoj\xc4\x85 decyzj\xc4\x99 \xe2\x80\x93 Coetzee przejrza\xc5\x82 na wylot obsceniczne pozy i fa\xc5\x82szyw\xc4\x85 pomp\xc4\x99 historii, u\xc5\xbcyczaj\xc4\x85c swego g\xc5\x82osu pogardzanym i tym, kt\xc3\xb3rych go pozbawiono. [\xe2\x80\xa6] Budz\xc4\x85c w nas niepok\xc3\xb3j i zaskoczenie, wkopa\xc5\x82 si\xc4\x99 Pan g\xc5\x82\xc4\x99boko w gleb\xc4\x99 kondycji ludzkiej, jej okrucie\xc5\x84stwo i samotno\xc5\x9b\xc4\x87. Da\xc5\x82 Pan g\xc5\x82os tym, kt\xc3\xb3rzy pozostaj\xc4\x85 poza hierarchiami ustalanymi przez mo\xc5\xbcnych tego \xc5\x9bwiata. Z intelektualn\xc4\x85 uczciwo\xc5\x9bci\xc4\x85 i g\xc5\x82\xc4\x99bokim uczuciem, za pomoc\xc4\x85 prozy o lodowatej precyzji, zdar\xc5\x82 Pan maski naszej cywilizacji i odkry\xc5\x82 topografi\xc4\x99 z\xc5\x82a._NEWLINE_Recepcj\xc4\x85 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Coetzee w Polsce zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 m.in. prof. dr hab. Jerzy Koch z Zak\xc5\x82adu Studi\xc3\xb3w Niderlandzkich i Po\xc5\x82udniowoafryka\xc5\x84skich Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W opublikowanej w 2008 ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Wenus hotentocka i inne rozprawy o literaturze po\xc5\x82udniowoafryka\xc5\x84skiej po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 mu rozdzia\xc5\x82 Mijaj\xc4\x85 si\xc4\x99, zbyt zaj\xc4\x99ci, by si\xc4\x99 pozdrowi\xc4\x87 cho\xc4\x87by machni\xc4\x99ciem r\xc4\x99ki \xe2\x80\x93 John Maxwell Coetzee i jego zagraniczna recepcja na przyk\xc5\x82adzie Holandii i Polski. Wcze\xc5\x9bniejsza wersja tego tekstu napisanego z dr hab. Paw\xc5\x82em Zajasem (IFA, UAM) ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 w j\xc4\x99zyku angielskim jako They Pass Each Other By, Too Busy Even To Wave: J.M. Coetzee And His Foreign Reviewers w pracy zbiorowej A Universe of (Hi)stories. Essays on J.M. Coetzee (red. Liliana Sikorska, Frankfurt -am-Main: Peter Lang Verlag 2006)._NEWLINE_Dr S\xc5\x82awomir Mas\xc5\x82o\xc5\x84 z Uniwersytetu \xc5\x9al\xc4\x85skiego w Katowicach opublikowa\xc5\x82 w 2009 Coetzee. Przewodnik Krytyki Politycznej, ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 po\xc5\x9bwi\xc4\x99con\xc4\x85 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci po\xc5\x82udniowoafryka\xc5\x84skiego noblisty, zwracaj\xc4\x85c\xc4\x85 uwag\xc4\x99 na najwa\xc5\xbcniejsze tematy poruszanego przez autora \xe2\x80\x93 kolonializm, rasizm oraz kondycj\xc4\x99 oraz wewn\xc4\x99trzne sprzeczno\xc5\x9bci i napi\xc4\x99cia cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych, liberalnych spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stw. Mas\xc5\x82o\xc5\x84 odwo\xc5\x82uj\xc4\x85c si\xc4\x99 do dorobku Jacques\xe2\x80\x99a Lacana, wykorzystuj\xc4\x85c metody psychoanalityczne, \xc5\x9bledzi ewolucj\xc4\x99 pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w estetycznych Coetzee. Wydawca ksi\xc4\x85\xc5\xbcki, Krytyka Polityczna, organizowa\xc5\x82 w zwi\xc4\x85zku z jej ukazaniem si\xc4\x99 szereg spotka\xc5\x84 promocyjnych z panelami dyskusyjnymi, w kt\xc3\xb3rych udzia\xc5\x82 wzi\xc4\x99li znani literaturoznawcy, w tym Kinga Dunin i Kazimiera Szczuka._NEWLINE_Wizyta noblisty w Poznaniu by\xc5\x82a pretekstem do powstania ksi\xc4\x85\xc5\xbcki-projektu Wyostrzy\xc4\x87 wzrok. J.M. Coetzee: sztuka, \xc5\x9bwiat i polityka pod redakcj\xc4\x85 Anny R. Burzy\xc5\x84skiej i Waldemara Rapiora. Redaktorzy zebrali tematy, kt\xc3\xb3re Coetzee porusza w swych powie\xc5\x9bciach. Nast\xc4\x99pnie rozmawiali o tych problemach z naukowcami i intelektualistami, m.in.: socjologiem Markiem Krajewskim (problem cierpienia w \xc5\x9bwiecie i sposoby jego obrazowania); kognitywist\xc4\x85 Andrzejem Klaiwterem (problem umys\xc5\x82u, rozumu i, jak chce Elizabeth Costello, \xe2\x80\x9eotwierania serca\xe2\x80\x9d), historykiem idei Jerzym Szackim (problem wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych utopii), kulturoznawc\xc4\x85 Krzysztofem Moraczewskim (Bach i Beethoven w \xc5\xbcyciu Coetzee) literaturoznawcami Derekiem Attidgem i Przemys\xc5\x82awem Czapli\xc5\x84skim (problem alegorii i literatury jako cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\xbcycia). R\xc3\xb3wnie wa\xc5\xbcne s\xc4\x85 wypowiedzi re\xc5\xbcyser\xc3\xb3w teatralnych, kt\xc3\xb3rzy prze\xc5\x82o\xc5\xbcyli powie\xc5\x9bci noblisty na j\xc4\x99zyk teatru, m.im. Krzysztof Warlikowski (korzysta\xc5\x82 z powie\xc5\x9bci noblisty, np. Lata, Elizabeth Costello), Luc Perceval (Ha\xc5\x84ba), Kornel Munrucz\xc3\xb3 (Ha\xc5\x84ba) czy Maja Kleczewska (Slow Man). Ta ostatnia m\xc3\xb3wi w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce: Coetzee jest zaanga\xc5\xbcowany w \xc5\xbcycie. Wszystko wok\xc3\xb3\xc5\x82 niego t\xc4\x99tni, pulsuje, a on na to patrzy \xe2\x80\x93 w nadintensywno\xc5\x9bci widzenia. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie to mnie tak wci\xc4\x85ga w jego pisaniu. Ta intensyfikacja szczeg\xc3\xb3\xc5\x82u. Jad\xc4\x85c w zesz\xc5\x82ym tygodniu do Londynu my\xc5\x9bla\xc5\x82am sobie, \xc5\xbce b\xc4\x99d\xc4\x99 tam chodzi\xc4\x87 \xc5\x9bladami Coetzee, tak jak po Pary\xc5\xbcu chodzi si\xc4\x99 z Cortazarem. Ale u Coetzee ten Londyn to cztery ulice \xe2\x80\x93 tam gdzie pisarz mieszka, gdzie pracuje, gdzie chodzi do kina i gdzie chodzi do antykwariatu. Jego Londyn nie jest du\xc5\xbcym miastem, jest czterema ulicami, po kt\xc3\xb3rych chodzi si\xc4\x99 nieustannie jak po zamkni\xc4\x99tym labiryncie. Mia\xc5\x82am wra\xc5\xbcenie, \xc5\xbce ca\xc5\x82e miasto by go przygniot\xc5\x82o. Jego uk\xc5\x82ad nerwowy tak absorbuje bod\xc5\xbace, \xc5\xbce ich nadmiar oznacza\xc5\x82by dla niego parali\xc5\xbc. On jest zaanga\xc5\xbcowany na wszystkich poziomach, nieustannie._NEWLINE_W cz\xc4\x99\xc5\x9bci drugiej ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Wyostrzy\xc4\x87 wzrok arty\xc5\x9bci reprezentuj\xc4\x85cy r\xc3\xb3\xc5\xbcne dziedziny sztuki (m.in. Dominika Knapik, Maciej Kurak, Wojciech Pu\xc5\x9b, Wojtek Ziemilski) zaproponowali szkice, zapisy ruchu, projekty scenografii, fotografie do wybranych przez siebie fragment\xc3\xb3w ksi\xc4\x85\xc5\xbcki noblisty Zapiski ze z\xc5\x82ego roku. Wojtek Ziemilski zaproponowa\xc5\x82 szkic prezentacji teatralnej: Projekt? Spektaklu? No wi\xc4\x99c wyobra\xc5\xbcam sobie mecz. Siatk\xc3\xb3wk\xc4\x99. Gran\xc4\x85 przez przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w. R\xc3\xb3\xc5\xbcnego szczebla, obu p\xc5\x82ci (...) Wcze\xc5\x9bniej my\xc5\x9bla\xc5\x82em o sforze ps\xc3\xb3w, o ludziach w\xc5\x9br\xc3\xb3d ps\xc3\xb3w, ale to by by\xc5\x82o bliskie temu przemycanemu patosowi \xe2\x80\x9eHa\xc5\x84by\xe2\x80\x9d. Ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 zamyka, po raz pierwszy przet\xc5\x82umaczona na j\xc4\x99zyk polski, mowa noblowska J.M. Coetzee pt. On i jego cz\xc5\x82owiek.'