b'\n_START_ARTICLE_\nKorynt\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nNajstarsze \xc5\x9blady osadnictwa pochodz\xc4\x85 z V tysi\xc4\x85clecia p.n.e._NEWLINE_W staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci Korynt by\xc5\x82 wa\xc5\xbcn\xc4\x85 greck\xc4\x85 polis doryck\xc4\x85, rz\xc4\x85dzon\xc4\x85 w\xc3\xb3wczas przez monarch\xc3\xb3w z rodu Heraklid\xc3\xb3w. W roku 747 p.n.e. dosz\xc5\x82o do arystokratycznego zamachu stanu, w kt\xc3\xb3rym g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 rol\xc4\x99 odegra\xc5\x82 r\xc3\xb3d Bakchiad\xc3\xb3w. Instytucj\xc4\x99 kr\xc3\xb3la jako g\xc5\x82owy polis zast\xc4\x85piono wybieranym na rok prytanem. Sytuacj\xc4\x99 wykorzystali Bakchiadzi, szybko zdobywaj\xc4\x85c w\xc5\x82adz\xc4\x99 absolutn\xc4\x85. Opozycja zosta\xc5\x82a wygnana._NEWLINE_Oko\xc5\x82o roku 657 p.n.e. dosz\xc5\x82o do zamachu stanu przeciwko despotycznej w\xc5\x82adzy Bakchiad\xc3\xb3w oraz przegranej wojny morskiej z Kerkyr\xc4\x85 (nie myli\xc4\x87 z wojn\xc4\x85 z roku 435 p.n.e.). W\xc5\x82adz\xc4\x99 przej\xc4\x85\xc5\x82 Kypselos, kt\xc3\xb3ry og\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 tyranem. Pod jego rz\xc4\x85dami oraz jego nast\xc4\x99pcy Periandra rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 z\xc5\x82oty wiek w historii Koryntu. Miasto by\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas wielkim regionalnym o\xc5\x9brodkiem handlu i produkcji przedmiot\xc3\xb3w z br\xc4\x85zu oraz ceramiki. Kypselos by\xc5\x82 do\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcyczliwym i opieku\xc5\x84czym autokratorem. Jego syn i nast\xc4\x99pca okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 bardziej okrutnym w\xc5\x82adc\xc4\x85. Nadal jednak prowadzi\xc5\x82 skuteczn\xc4\x85 polityk\xc4\x99 gospodarcz\xc4\x85, kulturow\xc4\x85 i mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85._NEWLINE_W okresie klasycznym w Koryncie istnia\xc5\x82a \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia Afrodyty a miasto stanowi\xc5\x82o centrum prostytucji \xc5\x9bwi\xc4\x85tynnej, zatrudniaj\xc4\x85c najwi\xc4\x99cej hetairas. Herodot wspomina, \xc5\xbce korynccy najemnicy byli najlepszymi, ale i najdro\xc5\xbcszymi wojownikami. Poniewa\xc5\xbc liczba ludno\xc5\x9bci ros\xc5\x82a szybciej ni\xc5\xbc produkcja rolna, Korynt sukcesywnie prowadzi\xc5\x82 polityk\xc4\x99 osadnicz\xc4\x85. Do najwa\xc5\xbcniejszych kolonii nale\xc5\xbca\xc5\x82y: Kerkyra, Potidaja i Syrakuzy, kt\xc3\xb3re zaopatrywa\xc5\x82y metropoli\xc4\x99 w \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87. Wojna Koryntu z Korkyr\xc4\x85 spowodowana by\xc5\x82a ch\xc4\x99ci\xc4\x85 zwi\xc4\x99kszenia swoich wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w we wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzielonych koloniach._NEWLINE_Od 580 p.n.e. co dwa lata zacz\xc4\x99to organizowa\xc4\x87 igrzyska istmijskie. W polityce zagranicznej Korynt rywalizowa\xc5\x82 z Atenami o przewodnictwo w jednoczeniu Hellady, rozwoju filozofii oraz kultury, a z Tebami na p\xc5\x82aszczy\xc5\xbanie gospodarczej. W drugiej wojnie peloponeskiej polis stan\xc4\x99\xc5\x82a po stronie Sparty. Korynt powoli traci\xc5\x82 na znaczeniu politycznym; aby je odzyska\xc4\x87, wszed\xc5\x82 w sojusz antysparta\xc5\x84ski w wojnie korynckiej, w trakcie kt\xc3\xb3rej wybuch\xc5\x82a wojna domowa, po czym miasto zaj\xc4\x99\xc5\x82y oddzia\xc5\x82y Argos._NEWLINE_By\xc5\x82o to pierwsze miasto akceptuj\xc4\x85ce hegemoni\xc4\x99 Filipa Macedo\xc5\x84skiego. Mediacje mi\xc4\x99dzy Macedo\xc5\x84czykami a Hellenami doprowadzi\xc5\x82y do powstania Zwi\xc4\x85zku Korynckiego. Po wojnach Aleksandra Wielkiego miasto kilkukrotnie pad\xc5\x82o ofiar\xc4\x85 najazd\xc3\xb3w dokonywanych przez r\xc3\xb3\xc5\xbcnych hellenistycznych w\xc5\x82adc\xc3\xb3w (np. 308 p.n.e. zosta\xc5\x82o zaj\xc4\x99te przez Ptolemeusza I). Pomimo wielu zniszcze\xc5\x84 Korynt nadal by\xc5\x82 dobrze rozwini\xc4\x99tym centrum kultury i gospodarki. Macedo\xc5\x84sk\xc4\x85 hegemoni\xc4\x99 zrzucono dopiero za pomoc\xc4\x85 rzymskich mieczy w 197 p.n.e._NEWLINE_W roku 146 p.n.e. Korynt zosta\xc5\x82 zburzony przez Rzymian. Odbudowany przez Cezara i Augusta w 46 p.n.e., zosta\xc5\x82 stolic\xc4\x85 rzymskiej kolonii (Colonia Laus Iulia Corinthiensis), a nast\xc4\x99pnie prowincji Achai. W\xc3\xb3wczas sta\xc5\x82 si\xc4\x99 kosmopolitycznym centrum rozrywki dla rzymskich elit. Horacy o Koryncie napisa\xc5\x82 \xe2\x80\x9enon licet omnibus adire Corinthum\xe2\x80\x9d, co oznacza \xe2\x80\x9enie ka\xc5\xbcdemu jest dane odwiedzi\xc4\x87 Korynt\xe2\x80\x9d. Zwi\xc4\x85zane to by\xc5\x82o z wysokimi kosztami us\xc5\x82ug w tym mie\xc5\x9bcie._NEWLINE_W czasach bizantyjskich miasto zosta\xc5\x82o dwukrotnie nawiedzone przez du\xc5\xbce trz\xc4\x99sienia ziemi (375 oraz 551) oraz spl\xc4\x85drowane podczas inwazji Alaryka na Grecj\xc4\x99 w latach 395\xe2\x80\x93396 i przez Rogera II w 1147. Za czas\xc3\xb3w Justyniana zbudowano now\xc4\x85 lini\xc4\x99 mur\xc3\xb3w obronnych, przegradzaj\xc4\x85cych przesmyk w jego najw\xc4\x99\xc5\xbcszym miejscu, nazwanych Heksamilion (Sze\xc5\x9bciomilowe od gr. heks \xe2\x80\x93 sze\xc5\x9b\xc4\x87). Miasto wyznaczono stolic\xc4\x85 temu Hellas._NEWLINE_Po IV krucjacie Korynt znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 pod w\xc5\x82adz\xc4\x85 Ksi\xc4\x99stwa Aten, a nast\xc4\x99pnie wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad despotatu Morei. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej przeszed\xc5\x82 pod kontrol\xc4\x99 Wenecjan i Turk\xc3\xb3w osma\xc5\x84skich._NEWLINE_Od 1830 r. w niepodleg\xc5\x82ej Grecji._NEWLINE_W latach 1881\xe2\x80\x931893 w poprzek Przesmyku Korynckiego przekopano Kana\xc5\x82 Koryncki.'