b'\n_START_ARTICLE_\nPlan Solomona\n_START_PARAGRAPH_\nPlan Solomona, plan czterogrupowy Solomona \xe2\x80\x93 plan eksperymentalny sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch grup eksperymentalnych i dw\xc3\xb3ch kontrolnych. Jedna grupa eksperymentalna i jedna kontrolna badane s\xc4\x85 prestestem i posttestem, natomiast pozosta\xc5\x82e jedynie posttestem. G\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 zalet\xc4\x85 planu Solomona jest mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 kontroli wp\xc5\x82ywu pretestu na zmienn\xc4\x85 zale\xc5\xbcn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nSchemat badania\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszym etapem badania wed\xc5\x82ug planu czterogrupowego jest przeprowadzenie w pierwszej grupie eksperymentalnej (grupa 1) i pierwszej grupie kontrolnej (grupa 2) pretestu badaj\xc4\x85cego zmienn\xc4\x85 zale\xc5\xbcn\xc4\x85 X. Nast\xc4\x99pnie obie grupy eksperymentalne (grupy 1 i 3) poddaje si\xc4\x99 wp\xc5\x82ywowi bod\xc5\xbaca eksperymentalnego, a obie grupy kontrolne (grupa 2, grupa 4) pozostawia bez zmian lub wprowadza si\xc4\x99 placebo. Ostatnim etapem jest przeprowadzenie posttestu zmiennej zale\xc5\xbcnej X we wszystkich grupach.\n_START_SECTION_\nAnaliza wynik\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nAby wykona\xc4\x87 elementarn\xc4\x85 analiz\xc4\x99 badania i potwierdzi\xc4\x87 hipotez\xc4\x99 badawcz\xc4\x85 nale\xc5\xbcy wykona\xc4\x87 nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce por\xc3\xb3wnania (znak > mo\xc5\xbcna zast\xc4\x85pi\xc4\x87 < w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od kierunku przewidywanej zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci):_NEWLINE_posttest w grupie 1 > posttest w grupie 2,_NEWLINE_posttest w grupie 3 > posttest w grupie 4,_NEWLINE_pretest w grupie 1 = pretest w grupie 2._NEWLINE_(posttest w grupie 1 \xe2\x80\x93 pretest w grupie 1) > (prosttest w grupie 2 \xe2\x80\x93 pretest w grupie 2)_NEWLINE_Kontrola efektu pretestu:_NEWLINE_posttest w grupie 1 = posttest w grupie 3,_NEWLINE_posttest w grupie 2 = posttest w grupie 4._NEWLINE_Dodatkowo dla udowodnienia, \xc5\xbce w grupach kontrolnych nie zachodz\xc4\x85 celowe zmiany (je\xc5\x9bli to zak\xc5\x82ada\xc5\x82a hipoteza):_NEWLINE_posttest w grupie 4 = pretest w grupie 1,_NEWLINE_posttest w grupie 4 = pretest w grupie 2._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie stosuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bardziej zaawansowan\xc4\x85 analiz\xc4\x99 wynik\xc3\xb3w, na przyk\xc5\x82ad przy u\xc5\xbcyciu analizy wariancji (ANOVA) czy analizy kowariancji (ANCOVA).\n_START_SECTION_\nZastosowanie\n_START_PARAGRAPH_\nPlan Solomona znajduje zastosowanie w naukach spo\xc5\x82ecznych i medycznych. Przyk\xc5\x82adem jego u\xc5\xbcycia mo\xc5\xbce by\xc4\x87 badanie Michaela J. Robinsona z 1976, kt\xc3\xb3re mierzy\xc5\x82o wp\xc5\x82yw efektu oddzia\xc5\x82ywania programu telewizyjnego (The Selling of The Pentagon) na opinie dotycz\xc4\x85ce wojska, zaufania do medi\xc3\xb3w i administracji. Plan Solomona dobrze sprawdza si\xc4\x99 w w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w badaniach postaw, a tak\xc5\xbce wsz\xc4\x99dzie tam, gdzie zachodzi mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 uwra\xc5\xbcliwienia badanych (mierzeniu efektywno\xc5\x9bci psychoterapii, badaniach nad edukacj\xc4\x85). Zastosowanie klasycznego planu eksperymentalnego nie pozwala kontrolowa\xc4\x87 wp\xc5\x82ywu wykonania pretestu na mierzone postawy. W efekcie zaobserwowana zmiana postawy mo\xc5\xbce by\xc4\x87 nie tyle wynikiem zastosowanej procedury eksperymentalnej (np. prezentacji filmu), co artefaktem pochodz\xc4\x85cym z uwra\xc5\xbcliwienia badanych poprzez u\xc5\xbcycie narz\xc4\x99dzia pomiaru (np. kwestionariusza).\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rcy\n_START_PARAGRAPH_\nModel planu czterogrupowego zaproponowa\xc5\x82 Richard L. Solomon w 1949, st\xc4\x85d jego nazwa. Model ten, a przede wszystkim metody jego analizy by\xc5\x82y ulepszane przez innych badaczy.'