b"\n_START_ARTICLE_\nJean de Sponde\n_START_PARAGRAPH_\nJean de Sponde (ur. 1557 w Maul\xc3\xa9on-Licharre, zm. 1595 w Bordeaux) \xe2\x80\x93 francuski poeta barokowy.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nPochodzi\xc5\x82 z rodziny hugenockiej, blisko zwi\xc4\x85zanej z dworem kr\xc3\xb3lestwa Nawarry. Uko\xc5\x84czy\xc5\x82 kolegium w Lascar z wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 wynikiem, za co otrzyma\xc5\x82 od kr\xc3\xb3lowej Joanny d\xe2\x80\x99Albret stypendium na kontynuowanie kszta\xc5\x82cenia. Studiowa\xc5\x82 teologi\xc4\x99 protestanck\xc4\x85 oraz uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 \xc5\x82aciny i greki klasycznej. W 1580 otrzyma\xc5\x82 kolejne stypendium od kr\xc3\xb3la Nawarry Henryka, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego kr\xc3\xb3la Francji, kt\xc3\xb3re umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o mu wyjazd do Bazylei i dalsze studia humanistyczne pod kierunkiem Teodora Bezy._NEWLINE_Do Nawarry wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 w 1583, szybko po swoim przyje\xc5\xbadzie o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99. Uczestniczy\xc5\x82 w wojnach religijnych po stronie protestanckiej, jednak w 1593 przeszed\xc5\x82, podobnie jak kr\xc3\xb3l Nawarry, na katolicyzm. Krok ten kosztowa\xc5\x82 go wykluczenie z kr\xc4\x99g\xc3\xb3w literat\xc3\xb3w protestanckich - jego wieloletni przyjaciel Agrippa d\xe2\x80\x99Aubign\xc3\xa9 zmieni\xc5\x82 si\xc4\x99 w jego osobistego wroga. Sponde przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Bordeaux, w ostatnich dw\xc3\xb3ch latach \xc5\xbcycia pisa\xc5\x82 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie dzie\xc5\x82a polemiczne, w kt\xc3\xb3rych krytykowa\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wne za\xc5\x82o\xc5\xbcenia teologii kalwi\xc5\x84skiej. Zmar\xc5\x82 w 1595, ubogi i zapomniany.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze dzie\xc5\x82a de Sponde'a utrzymane by\xc5\x82y w duchu petrarkizmu i poezji dworskiej, ich g\xc5\x82\xc3\xb3wnym tematem by\xc5\x82a wielka, niespe\xc5\x82niona mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. Zbi\xc3\xb3r tych wierszy, zatytu\xc5\x82owanych Mi\xc5\x82o\xc5\x9bci (Amours) zosta\xc5\x82 opublikowany - razem z innymi mniej znanymi utworami de Sponde'a - w 1597, ju\xc5\xbc po \xc5\x9bmierci poety. De Sponde, podobnie jak inni renesansowi literaci, zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc t\xc5\x82umaczeniami, przek\xc5\x82ada\xc5\x82 m.in. Homera na \xc5\x82acin\xc4\x99._NEWLINE_W 1582, po lekturze biblijnych Psalm\xc3\xb3w, de Sponde przeszed\xc5\x82 g\xc5\x82\xc4\x99bok\xc4\x85 przemian\xc4\x99 duchow\xc4\x85 i w swojej poezji porusza\xc5\x82 odt\xc4\x85d wy\xc5\x82\xc4\x85cznie tematyk\xc4\x99 religijn\xc4\x85. Swoj\xc4\x85 wcze\xc5\x9bniejsz\xc4\x85 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 uzna\xc5\x82 za niewiele wart\xc4\x85; kolejne wiersze zawar\xc5\x82 w dw\xc3\xb3ch tomach - Medytacjach nad Psalmami oraz Pr\xc3\xb3bie kilku wierszy chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skich (zbi\xc3\xb3r 12 sonet\xc3\xb3w) z 1588. W pisanej w tym okresie poezji skupia\xc5\x82 si\xc4\x99 na refleksji nad krucho\xc5\x9bci\xc4\x85 i marno\xc5\x9bci\xc4\x85 \xc5\xbcycia ludzkiego (motyw vanitas), podkre\xc5\x9bla\xc5\x82 przemijalno\xc5\x9b\xc4\x87 wszystkich ziemskich zjawisk oraz niepewno\xc5\x9b\xc4\x87 losu cz\xc5\x82owieka oraz zwraca\xc5\x82 si\xc4\x99 do Boga o wsparcie duchowe. Pisa\xc5\x82 sonety, pie\xc5\x9bni, elegie oraz d\xc5\x82u\xc5\xbcsze poematy._NEWLINE_De Sponde uwa\xc5\xbcany jest za jednego z wa\xc5\xbcniejszych przedstawicieli francuskiej poezji barokowej oraz - mimo nawr\xc3\xb3cenia na katolicyzm - za czo\xc5\x82owego przedstawiciela francuskiej poezji protestanckiej, obok d\xe2\x80\x99Aubign\xc3\xa9'a i de Salluste'a du Bartasa."