b'\n_START_ARTICLE_\nTragedia w Armero\n_START_SECTION_\n13 listopada 1985\n_START_PARAGRAPH_\nW nocy 13 listopada 1985 r. oko\xc5\x82o godziny 23:30 dosz\xc5\x82o do wybuchu wulkanu Nevado del Ruiz, podczas kt\xc3\xb3rego nast\xc4\x85pi\xc5\x82o wyrzucenie ogromnych ilo\xc5\x9bci popio\xc5\x82\xc3\xb3w wulkanicznych (ok. 35 mln ton), powoduj\xc4\x85c lahar o grubo\xc5\x9bci 40 metr\xc3\xb3w. Tragedi\xc4\x99 prze\xc5\xbcy\xc5\x82a jedynie oko\xc5\x82o jedna czwarta ludno\xc5\x9bci Armero. Praktycznie ca\xc5\x82e miasto, podobnie jak staro\xc5\xbcytne Pompeje, zosta\xc5\x82o pochowane w b\xc5\x82ocie z popio\xc5\x82u wulkanicznego, a \xc5\x9bwiat obieg\xc5\x82y zdj\xc4\x99cia m\xc5\x82odej 13-letniej ofiary tej tragedii Omayry S\xc3\xa1nchez, kt\xc3\xb3ra sta\xc5\x82a si\xc4\x99 symbolem tych wydarze\xc5\x84._NEWLINE_Jednak to nie eksplozja wulkanu by\xc5\x82a g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 zniszczenia Armero. Dwa miesi\xc4\x85ce wcze\xc5\x9bniej nast\xc4\x85pi\xc5\x82a du\xc5\xbco mniejsza erupcja wulkanu Arenas, w wyniku czego lawa zablokowa\xc5\x82a, a stopiona (z pokrywy \xc5\x9bnie\xc5\xbcnej g\xc3\xb3ry) woda spi\xc4\x99trzy\xc5\x82a poblisk\xc4\x85 rzek\xc4\x99 Lagunilla. W rezultacie, Lagunilla przypomina\xc5\x82a bardziej jezioro ni\xc5\xbc rzek\xc4\x99._NEWLINE_W tragiczn\xc4\x85 noc, podczas wybuchu wulkanu masa kamieni i g\xc5\x82az\xc3\xb3w spad\xc5\x82a do wezbranej rzeki Lagunilla, tworz\xc4\x85c megatsunami z b\xc5\x82ota, wody i popio\xc5\x82u. Lawina mkn\xc4\x85c poprzez w\xc4\x85skie koryto rzeki, nabra\xc5\x82a pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci i mocy, w rezultacie uderzaj\xc4\x85c z ogromn\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcone na r\xc3\xb3wninie miasto. Gigantyczne ska\xc5\x82y osadzone w dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci rzeki Lagunilla, zosta\xc5\x82y przeniesione ze swojego pierwotnego stanowiska i wraz z fal\xc4\x85 uderzeniow\xc4\x85 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y niszczycielsk\xc4\x85 podr\xc3\xb3\xc5\xbc w d\xc3\xb3\xc5\x82 rzeki. Szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce fala uderzy\xc5\x82a w miasto przy pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci 300 mil na godzin\xc4\x99. Wydarzenia te trwa\xc5\x82y mniej ni\xc5\xbc 15 minut od chwili wybuchu, do czasu, gdy miasto znikn\xc4\x99\xc5\x82o z powierzchni ziemi. By\xc5\x82a to najwi\xc4\x99ksza tragedia w historii Kolumbii, poza \xc5\x9bmierci\xc4\x85 tysi\xc4\x99cy ludzi zniszczeniu uleg\xc5\x82o 4\xc2\xa0400 dom\xc3\xb3w, 19 most\xc3\xb3w, a gospodarka kraju straci\xc5\x82a ok. 1.4 miliarda dolar\xc3\xb3w._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnego ranka, pilot samolotu formacji Kolumbijskiego Cywilnego Systemu Obronnego, przelatuj\xc4\x85c nad terenem dotkni\xc4\x99tym kl\xc4\x99sk\xc4\x85 \xc5\xbcywio\xc5\x82ow\xc4\x85, przekaza\xc5\x82 przez radio nast\xc4\x99puj\xc4\x85c\xc4\x85 wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87: M\xc3\xb3j Bo\xc5\xbce, Armero zosta\xc5\x82o wymazane z mapy (hiszp.: Dios mio, Armero ha sido borrado del mapa)._NEWLINE_Na miejscu katastrofy w ruinach Armero naukowcy z\xc5\x82o\xc5\xbcyli przysi\xc4\x99g\xc4\x99: Nigdy wi\xc4\x99cej!.\n_START_SECTION_\nPo tragedii\n_START_PARAGRAPH_\nKiedy woda opad\xc5\x82a, przyst\xc4\x85piono do poszukiwania ocala\xc5\x82ych, jednak by\xc5\x82o ich niewielu. Setki ludzkich cia\xc5\x82 zosta\xc5\x82o zakopanych w masowych grobach, w celu zapobie\xc5\xbcenia ewentualnej epidemii. Rz\xc4\x85d Kolumbii zadeklarowa\xc5\x82 pomoc materialn\xc4\x85 poszkodowanym, tak\xc5\xbce krajowe i mi\xc4\x99dzynarodowe organizacje humanitarne og\xc5\x82osi\xc5\x82y ch\xc4\x99\xc4\x87 solidaryzowania si\xc4\x99 z ofiarami z Armero. _NEWLINE_Dla uczczenia zmar\xc5\x82ych, w miejscu tragedii zbudowano campo santo (rodzaj cmentarza), kt\xc3\xb3ry  w 1986 r. odwiedzi\xc5\x82  papie\xc5\xbc Jan Pawe\xc5\x82 II.'