b'\n_START_ARTICLE_\nOgr\xc3\xb3d Krasi\xc5\x84skich w Warszawie\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki\n_START_PARAGRAPH_\nOgr\xc3\xb3d Krasi\xc5\x84skich zosta\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w stylu barokowym w roku 1676, jako cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 za\xc5\x82o\xc5\xbcenia ogrodowo-pa\xc5\x82acowego znanego jako Pa\xc5\x82ac Krasi\xc5\x84skich, wzniesionego dla wojewody p\xc5\x82ockiego Jana Dobrogosta Krasi\xc5\x84skiego. Pocz\xc4\x85tkowo jego powierzchnia wynosi\xc5\x82a 3,4 ha i do czasu za\xc5\x82o\xc5\xbcenia Ogrodu Saskiego by\xc5\x82 to najwi\xc4\x99kszy park warszawski._NEWLINE_W roku 1766 ogr\xc3\xb3d zosta\xc5\x82 udost\xc4\x99pniony publiczno\xc5\x9bci, po zakupie w 1765 przez pa\xc5\x84stwo na siedzib\xc4\x99 Komisji Skarbu Koronnego. Od tamtej pory park przechodzi\xc5\x82 wiele przebud\xc3\xb3w i zmian aran\xc5\xbcacji, z kt\xc3\xb3rych prace z lat 1891\xe2\x80\x931895 wed\xc5\x82ug projektu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego ogrodnika Warszawy Franciszka Szaniora nada\xc5\x82y mu zachowany do dzi\xc5\x9b styl krajobrazowy. W XIX wieku dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w s\xc4\x85siedztwie ogrodu w pa\xc5\x82acu D\xc3\xbcckerta Zak\xc5\x82ad W\xc3\xb3d Mineralnych Sztucznych, za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1824 przez 3 wsp\xc3\xb3lnik\xc3\xb3w: Henryka Spiessa, Samuela Elsnera i Jana \xc5\xbbelazowskiego oraz Ignacego Lesi\xc5\x84skiego i Ferdynanda Ulbrichta. W latach 1790-1883 do pa\xc5\x82acu Krasi\xc5\x84skich przylega\xc5\x82 tak\xc5\xbce budynek Teatru Narodowego._NEWLINE_Wieczorem 29 listopada 1830 powsta\xc5\x84cy listopadowi stoczyli na zachodnich kra\xc5\x84cach ogrodu zwyci\xc4\x99sk\xc4\x85 walk\xc4\x99 z Pu\xc5\x82kiem Wo\xc5\x82y\xc5\x84skim, co pozwoli\xc5\x82o im zdoby\xc4\x87 pobliski Arsena\xc5\x82 wraz ze sk\xc5\x82adowan\xc4\x85 tam broni\xc4\x85. Miejsce starcia zbrojnego jest dzi\xc5\x9b oznaczone g\xc5\x82azem pami\xc4\x85tkowym (przy chodniku oddzielaj\xc4\x85cym ogr\xc3\xb3d od ul. gen. Andersa). _NEWLINE_W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej teren parku znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na zewn\xc4\x85trz \xc5\xbcydowskiego getta, a od strony ulicy \xc5\x9awi\xc4\x99tojerskiej i dzisiejszej Bohater\xc3\xb3w Getta przebiega\xc5\x82a jego granica. Park, podobnie jak i pa\xc5\x82ac, ucierpia\xc5\x82y w czasie powstania warszawskiego, walczy\xc5\x82 tu m.in. powsta\xc5\x84czy batalion Chrobry I. Po wojnie obszar parku powi\xc4\x99kszono do 11,8 ha, w\xc5\x82\xc4\x85czaj\xc4\x85c w granice parku m.in. tereny s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cych z parkiem, a nieodbudowanych ze zniszcze\xc5\x84 wojennych budynk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nW 1965 roku ogr\xc3\xb3d, wraz z bram\xc4\x85 od dawnych Nalewek, zosta\xc5\x82 wpisany do rejestru zabytk\xc3\xb3w pod numerem 256/3. W tym samym czasie do rejestru wpisano pa\xc5\x82ac (numer 256/2) i za\xc5\x82o\xc5\xbcenie architektoniczne placu Krasi\xc5\x84skich (numer 256/1) wraz z dwiema studniami (pozycja 258). W\xc5\x9br\xc3\xb3d najstarszych okaz\xc3\xb3w drzew w parku, pochodz\xc4\x85cych z ko\xc5\x84ca XIX wieku, na uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguj\xc4\x85 m.in. mi\xc5\x82orz\xc4\x85b dwuklapowy, orzech czarny, leszczyna turecka i skrzyd\xc5\x82orzech kaukaski._NEWLINE_W drugiej po\xc5\x82owie XX w. i na pocz\xc4\x85tku XXI w. park ulega\xc5\x82 samoistnym procesom, kt\xc3\xb3re powodowa\xc5\x82y odbieganie od pierwotnej koncepcji, jednocze\xc5\x9bnie jednak zwi\xc4\x99ksza\xc5\x82y jego warto\xc5\x9b\xc4\x87 przyrodnicz\xc4\x85. Dzi\xc4\x99ki licznej obecno\xc5\x9bci starych drzew i skupisk krzew\xc3\xb3w na pocz\xc4\x85tku 2. dekady XXI w. na terenie ogrodu w okresie letnim gniazdowa\xc5\x82o 27\xe2\x80\x9329 gatunk\xc3\xb3w ptak\xc3\xb3w, a podobna liczba gatunk\xc3\xb3w zimowa\xc5\x82a. W\xc5\x9br\xc3\xb3d obiekt\xc3\xb3w architektury ogrodowej na uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguje staw ze sztuczn\xc4\x85 kaskad\xc4\x85, klomb na osi pa\xc5\x82acu czy nowoczesny plac zabaw._NEWLINE_W sierpniu 1989 w miejscu p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego budynku Pasa\xc5\xbcu Simonsa ods\xc5\x82oni\xc4\x99to pomnik upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cy \xc5\xbco\xc5\x82nierzy batalionu \xe2\x80\x9eChrobry I\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rzy zgin\xc4\x99li w tym miejscu w czasie powstania warszawskiego._NEWLINE_W latach 2013\xe2\x80\x932014 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci parku przeprowadzono prace archeologiczne w poszukiwaniu archiwum Bundu. W tym celu ods\xc5\x82oni\xc4\x99to piwnice kamienic pod przedwojennymi adresami \xc5\x9awi\xc4\x99tojerska 38 i 40. Archiwum nie odnaleziono, jednak natrafiono m.in. na ko\xc5\x9bci ludzkie, przedmioty codziennego u\xc5\xbcytku (naczynia, sztu\xc4\x87ce i ubrania) i relikty zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w rzemie\xc5\x9blniczych, co dostarczy\xc5\x82o cennych informacji na temat warunk\xc3\xb3w \xc5\xbcycia w okupowanej Warszawie.\n_START_SECTION_\nRewitalizacja\n_START_PARAGRAPH_\nW 2011 zorganizowano konkurs na rewitalizacj\xc4\x99 ogrodu. Zdecydowano si\xc4\x99 na odtworzenie koncepcji z XIX w., cho\xc4\x87 wizja ponownego ogrodzenia parku i wycinki cz\xc4\x99\xc5\x9bci drzew wzbudzi\xc5\x82a kontrowersje. W 2012 odnowiono zabytkow\xc4\x85 bram\xc4\x99, pod koniec roku wyci\xc4\x99to 337 drzew (co stanowi mniej wi\xc4\x99cej \xe2\x85\x93 dotychczasowej ich liczby). Zdaniem wykonawc\xc3\xb3w projektu i zarz\xc4\x85dc\xc3\xb3w parku wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich wyci\xc4\x99to ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w zdrowotnych, a pozosta\xc5\x82e ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w kompozycyjnych. Argumentacja ta nie przekona\xc5\x82a wielu zwolennik\xc3\xb3w bardziej naturalnego charakteru parku, kt\xc3\xb3rzy zorganizowali akcj\xc4\x99 protestacyjn\xc4\x85. W\xc5\x9br\xc3\xb3d protestuj\xc4\x85cych znale\xc5\xbali si\xc4\x99 ci mieszka\xc5\x84cy okolic parku, w tym celebryci, kt\xc3\xb3rzy tego rozmiaru wycink\xc4\x99 uznali za zbyt du\xc5\xbc\xc4\x85, wsparci przez naukowc\xc3\xb3w wskazuj\xc4\x85cych na straty przyrodnicze. Wed\xc5\x82ug nich zar\xc3\xb3wno rozmiar, jak i tempo przebudowy drzewostanu prowadz\xc4\x85cy do gwa\xc5\x82townej jego redukcji spowoduje spadek jego r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9bci biologicznej (zw\xc5\x82aszcza w zakresie ptak\xc3\xb3w, ssak\xc3\xb3w i bezkr\xc4\x99gowc\xc3\xb3w), os\xc5\x82abienie warto\xc5\x9bci w zakresie bilansu tlenu i dwutlenku w\xc4\x99gla, a tak\xc5\xbce warto\xc5\x9bci w zakresie geografii krajobrazu. Kwestionowany jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc sens przywracania koncepcji sprzed wieku, jednak jej zwolennicy przywo\xc5\x82uj\xc4\x85 zabytkowy charakter parku. _NEWLINE_W trakcie prac rewitalizacyjnych odkryto ceglane elementy, prawdopodobnie pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci XIX-wiecznego pa\xc5\x82acu Badenich. Prasa ujawni\xc5\x82a, \xc5\xbce rewitalizacj\xc4\x99 prowadzono bez uprzednich bada\xc5\x84 archeologicznych, mimo \xc5\xbce zaleca\xc5\x82y je Krajowy O\xc5\x9brodek Bada\xc5\x84 i Dokumentacji Zabytk\xc3\xb3w i Sto\xc5\x82eczny Konserwator Zabytk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOtoczenie\n_START_PARAGRAPH_\nW zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci parku, od strony dawnej ulicy Nalewki, znajduje si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zachowana barokowa brama i fragment ogrodzenia, od strony wschodniej za\xc5\x9b pa\xc5\x82ac Krasi\xc5\x84skich (obecnie w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 Biblioteki Narodowej) oraz gmach S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego (1996\xe2\x80\x931999). Po zachodniej stronie parku znajduje si\xc4\x99 budynek Arsena\xc5\x82u Kr\xc3\xb3lewskiego z Pa\xc5\x84stwowym Muzeum Archeologicznym oraz pomnik Bohater\xc3\xb3w Walk pod Monte Cassino (ods\xc5\x82oni\xc4\x99ty w 1999).'