b'\n_START_ARTICLE_\nPiramida Amenemhata III\n_START_PARAGRAPH_\nPiramida Amenemhata III w Hawara \xe2\x80\x93 druga z piramid wzniesionych przez Amenemhata III, w\xc5\x82adc\xc4\x99 staro\xc5\xbcytnego Egiptu z czas\xc3\xb3w \xc5\x9aredniego Pa\xc5\x84stwa, z XII dynastii. Zbudowana nieopodal Madinet el-Fajum \xe2\x80\x93 oazy Fajum, w pobli\xc5\xbcu kana\xc5\x82u, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cego Nil z jeziorem Karun. Zosta\xc5\x82a wzniesiona pod koniec panowania w\xc5\x82adcy prawdopodobnie w wyniku wad konstrukcyjnych pierwszej piramidy, wzniesionej w Dahszur, zwanej Piramid\xc4\x85 Czarn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nW czasach staro\xc5\xbcytnych zwana by\xc5\x82a \xe2\x80\x9eAmenemhat \xc5\xbcyje".\n_START_SECTION_\nRozmiary i konstrukcja\n_START_PARAGRAPH_\nWysoko\xc5\x9b\xc4\x87 piramidy pierwotnie si\xc4\x99ga\xc5\x82a 58 m, a d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 boku podstawy 101,8 m. Jej cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nadziemna zbudowana zosta\xc5\x82a z suszonej ceg\xc5\x82y mu\xc5\x82owej, a ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 budowli oblicowano wapieniem z Tura._NEWLINE_Wej\xc5\x9bcie do wn\xc4\x99trza znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 w po\xc5\x82udniowym licu piramidy, przesuni\xc4\x99te o 24 m na zach\xc3\xb3d wzgl\xc4\x99dem osi lica piramidy. Od wej\xc5\x9bcia wi\xc3\xb3d\xc5\x82 korytarz ze schodami, prowadz\xc4\x85cy w d\xc3\xb3\xc5\x82 do ma\xc5\x82ej komory, za kt\xc3\xb3r\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 niewielki pasa\xc5\xbc zako\xc5\x84czony \xc5\x9blep\xc4\x85 \xc5\x9bcian\xc4\x85. W stropie tego pasa\xc5\xbcu znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 zamaskowane przej\xc5\x9bcie zablokowane kamiennym blokiem o wadze ok. 20 ton nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85cym si\xc4\x99 od innych u\xc5\xbcytych do budowy pasa\xc5\xbcu. Za pot\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 blokad\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 nast\xc4\x99pna niewielka komora oraz dalsze korytarze, prowadz\xc4\x85ce do dalszych pomieszcze\xc5\x84. Na wprost prowadzi\xc5\x82 korytarz zako\xc5\x84czony \xc5\x9blep\xc4\x85 \xc5\x9bcian\xc4\x85, zbudowany dla zmylenia rabusi\xc3\xb3w. By\xc5\x82 on ca\xc5\x82kowicie zablokowany, a w istocie prowadzi\xc5\x82 do donik\xc4\x85d. W kierunku wschodnim wi\xc3\xb3d\xc5\x82 nast\xc4\x99pny korytarz, zablokowany drewnianymi drzwiami, prowadz\xc4\x85cy do nast\xc4\x99pnej niewielkiej komory, tak jak poprzednia maj\xc4\x85cej zamaskowane przej\xc5\x9bcie, znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w jej stropie. Za tym kolejnym zamaskowanym przej\xc5\x9bciem, nast\xc4\x99pny korytarz wi\xc3\xb3d\xc5\x82 w kierunku p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym, a prowadzi\xc5\x82 do kolejnej komory z kolejnym zamaskowanym przej\xc5\x9bciem, znajduj\xc4\x85cym si\xc4\x99, tak jak poprzednio, w jej stropie. Za t\xc4\x85 kolejn\xc4\x85 komor\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 niewielki pasa\xc5\xbc, prowadz\xc4\x85cy do szerokiego przedsionka. W obu kra\xc5\x84cach przedsionka znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 szyby, zablokowane wielkimi blokami kamiennymi i kamieniami. Jeden z nich prowadzi\xc5\x82 do komory grobowej. Ca\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\x82nocna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przedsionka zosta\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zablokowana wielkimi g\xc5\x82azami i blokami kamiennymi. Dokonano tego w celu zmylenia rabusi\xc3\xb3w gdy\xc5\xbc za ow\xc4\x85 blokad\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 jedynie p\xc3\xb3\xc5\x82nocna \xc5\x9bciana przedsionka. W czasie eksploracji piramidy w przedsionku znaleziono kilka alabastrowych naczy\xc5\x84 i o\xc5\x82tarz ofiarny z wypisanym na nich imieniem c\xc3\xb3rki Amenemhata - Neferuptah. Na wierzchniej stronie sto\xc5\x82u ofiarnego wyrze\xc5\xbabiono naczynia zawieraj\xc4\x85ce r\xc3\xb3\xc5\xbcne p\xc5\x82yny, kt\xc3\xb3rych nazwy wypisano obok ka\xc5\xbcdego z nich. Hieroglificzne znaki przedstawiaj\xc4\x85ce \xc5\xbcywe stworzenia przedstawiono z symbolicznymi okaleczeniami, bez n\xc3\xb3g czy ogon\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nKomora grobowa\n_START_PARAGRAPH_\nKomora grobowa ma szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x99. Jej dolna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82a wykuta w skale pod\xc5\x82o\xc5\xbca, za\xc5\x9b cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc3\xb3rna zabudowana w masywie piramidy. Przed wzniesieniem nadziemnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci piramidy w skale pod\xc5\x82o\xc5\xbca wykuto szeroki prostok\xc4\x85tny szyb. Znajduje si\xc4\x99 on po zachodniej stronie, przesuni\xc4\x99ty wzgl\xc4\x99dem g\xc5\x82\xc3\xb3wnej osi piramidy. Zosta\xc5\x82 on wy\xc5\x82o\xc5\xbcony p\xc5\x82ytami kamiennymi, a nast\xc4\x99pnie wsuni\xc4\x99to do wn\xc4\x99trza g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 komory grobowej. Zosta\xc5\x82a ona wykuta w jednym ogromnym bloku \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tego kwarcytu w formie skrzyni bez wieka. Ma ona wymiary: 6,7 m x 2,4 m x 1,8 m, a jej waga szacowana jest na oko\xc5\x82o 110 ton. Wyrze\xc5\xbabiono j\xc4\x85 i wypolerowano z niezwyk\xc5\x82\xc4\x85 precyzj\xc4\x85, tak \xc5\xbce styki wewn\xc4\x99trznych p\xc5\x82aszczyzn - bok\xc3\xb3w, w rzeczywisto\xc5\x9bci stanowi\xc4\x85ce monolit, sprawiaj\xc4\x85 wra\xc5\xbcenie idealnie do siebie dopasowanych osobnych blok\xc3\xb3w o \xc5\x9bcis\xc5\x82ych szczelinach. Strop g\xc5\x82\xc3\xb3wnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci komory grobowej stanowi\xc5\x82y trzy pot\xc4\x99\xc5\xbcne p\xc5\x82yty \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tego kwarcytu o grubo\xc5\x9bci 1,2 m i wadze oko\xc5\x82o 40 ton ka\xc5\xbcda. Nie z\xc5\x82o\xc5\xbcono ich jednak bezpo\xc5\x9brednio na \xc5\x9bcianach g\xc5\x82\xc3\xb3wnej komory, lecz na kamiennych blokach po\xc5\x82o\xc5\xbconych na koronie bok\xc3\xb3w komory. Ponad stropem g\xc5\x82\xc3\xb3wnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci komory znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dwie puste przestrzenie, skonstruowane dla zmniejszenia nacisku masy budulca piramidy na g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 komory kryj\xc4\x85c\xc4\x85 sarkofag w\xc5\x82adcy. Pierwsza przestrze\xc5\x84 przykryta by\xc5\x82a p\xc5\x82askim stropem, druga stropem namiotowym, kt\xc3\xb3rego dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci, wa\xc5\xbc\xc4\x85ce oko\xc5\x82o 50 ton ka\xc5\xbcda wykonano z blok\xc3\xb3w wapiennych. Trzecim elementem maj\xc4\x85cym na celu zmniejszenie nacisku masy budulca piramidy na komor\xc4\x99 grobow\xc4\x85 by\xc5\x82o sklepienie wykonane z trzech warstw ceg\xc5\x82y o \xc5\x82\xc4\x85cznej grubo\xc5\x9bci 90 cm, okrywaj\xc4\x85ce od g\xc3\xb3ry strop namiotowy._NEWLINE_Przed pogrzebem w\xc5\x82adcy jedna z trzech p\xc5\x82yt stropowych g\xc5\x82\xc3\xb3wnej komory grobowej zosta\xc5\x82a uniesiona, a do wn\xc4\x99trza prowadzi\xc5\x82a niewielka pochylnia, przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 wniesiono mumi\xc4\x99 kr\xc3\xb3la. Po pogrzebie p\xc5\x82yta stropowa spocz\xc4\x99\xc5\x82a na swym miejscu, a pochylnia zosta\xc5\x82a dok\xc5\x82adnie zabudowana p\xc5\x82ytami kamiennymi identycznymi jak pozosta\xc5\x82e tworz\xc4\x85ce posadzk\xc4\x99 przedsionka. Wewn\xc4\x85trz g\xc5\x82\xc3\xb3wnej komory grobowej znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dwa sarkofagi. Jeden nale\xc5\xbc\xc4\x85cy do Amenemhata, drugi do jego c\xc3\xb3rki Neferuptah. W obu sarkofagach znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 kwarcytowe skrzynie na urny kanopskie. Pomimo licznych zabezpiecze\xc5\x84 i zamaskowanych przej\xc5\x9b\xc4\x87 w korytarzach prowadz\xc4\x85cych do komory grobowej oraz pot\xc4\x99\xc5\xbcnych p\xc5\x82yt stropowych samej komory, piramida Amenemhata III zosta\xc5\x82a ca\xc5\x82kowicie obrabowana, a cia\xc5\x82a kr\xc3\xb3la i prawdopodobnie tak\xc5\xbce jego c\xc3\xb3rki, wywleczone z sarkofag\xc3\xb3w i spalone. Podczas badania wn\xc4\x99trza piramidy sir William Flinders Petrie odnalaz\xc5\x82 fragmenty ko\xc5\x9bci nosz\xc4\x85ce wyra\xc5\xbane \xc5\x9blady spalenia. Od czas\xc3\xb3w staro\xc5\xbcytnych poziom w\xc3\xb3d gruntowych w tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Egiptu znacznie podni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99, co spowodowa\xc5\x82o wielokrotne zalewanie grobowca Amenemhata, a to z kolei spowodowa\xc5\x82o znaczne jego zniszczenie oraz prawdopodobnie zniszczenie mog\xc4\x85cych tam znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 cennych przedmiot\xc3\xb3w.'