b'\n_START_ARTICLE_\nHMS Mary (1650)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nOkr\xc4\x99t zosta\xc5\x82 zbudowany w okresie republiki (1649-1660) pod kierunkiem Christophera Petta, w stoczni w Woolwich nad Tamiz\xc4\x85 (obecnie Londyn), jako jedna z pierwszych fregat III rangi pod nazw\xc4\x85 Speaker. "Speaker" da\xc5\x82 pocz\xc4\x85tek klasie 12 podobnych, ale nie jednakowych, okr\xc4\x99t\xc3\xb3w 50-dzia\xc5\x82owych, zaliczanych \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie do fregat, w rzeczywisto\xc5\x9bci b\xc4\x99d\xc4\x85cych szybkimi dwupok\xc5\x82adowymi okr\xc4\x99tami liniowymi, niemaj\xc4\x85cych wiele wsp\xc3\xb3lnego z \xe2\x80\x9eklasycznymi\xe2\x80\x9d fregatami XVIII i XIX wieku, kt\xc3\xb3re pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w latach 40. XVIII wieku._NEWLINE_"Speaker" pod bander\xc4\x85 Commonwealthu bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w pierwszej wojnie angielsko-holenderskiej. 29 maja 1652 bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w bitwie morskiej pod Dover w eskadrze admira\xc5\x82a Blake\'a. W tym samym roku "Speaker" wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 (8 pa\xc5\xbadziernika) w zwyci\xc4\x99skiej bitwie pod Kentish Knock jako flagowy okr\xc4\x99t dowodz\xc4\x85cego awangard\xc4\x85 admira\xc5\x82a Williama Penna, oraz w przegranej 10 grudnia bitwie pod Dungeness (okr\xc4\x99tem r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dowodzi\xc5\x82 William Penn)._NEWLINE_Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej "Speaker" walczy\xc5\x82 w bitwie pod Portland jako flagowy okr\xc4\x99t eskadry "niebieskiej", dowodzonej przez admira\xc5\x82a Williama Penna. Kilka miesi\xc4\x99cy p\xc3\xb3\xc5\xbaniej "Speaker" by\xc5\x82 flagowym okr\xc4\x99tem, dowodz\xc4\x85cego angielsk\xc4\x85 ariergard\xc4\x85, kontradmira\xc5\x82a Samuela Howetta, w zako\xc5\x84czonej wielkim zwyci\xc4\x99stwem, bitwie na p\xc5\x82yci\xc5\xbanie Gabbard. "Speaker" bra\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc udzia\xc5\x82 w ostatniej bitwie morskiej tej wojny stoczonej pod Scheveningen w sierpniu 1653 roku._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie "Speaker" wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wojnie angielsko-hiszpa\xc5\x84skiej. By\xc5\x82 okr\xc4\x99tem flagowym angielskiej eskadry, kt\xc3\xb3ra 29 wrze\xc5\x9bnia 1656 roku, pod dow\xc3\xb3dztwem wiceadmira\xc5\x82a Richarda Stynera, zniszczy\xc5\x82a pod Kadyksem hiszpa\xc5\x84sk\xc4\x85 Srebrn\xc4\x85 flot\xc4\x99. 30 kwietnia 1657 roku "Speaker", pod tym samym dow\xc3\xb3dztwem, nale\xc5\xbca\xc5\x82 do eskadry admira\xc5\x82a Blake\'a, kt\xc3\xb3ra zniszczy\xc5\x82a hiszpa\xc5\x84sk\xc4\x85 flot\xc4\x99 wojenn\xc4\x85 sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 z 16 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w w porcie Santa Cruz na Teneryfie._NEWLINE_W kwietniu 1659 "Speaker" wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad floty 55 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra pod dow\xc3\xb3dztwem hrabiego Sandwich uda\xc5\x82a si\xc4\x99 na Ba\xc5\x82tyk w celu obrony angielskich interes\xc3\xb3w handlowych, jako przeciwwaga dla floty holenderskiej, interweniuj\xc4\x85cej w czasie wojny pomi\xc4\x99dzy Szwecj\xc4\x85 i Dani\xc4\x85._NEWLINE_Po restauracji monarchii w Anglii w 1660 roku nazw\xc4\x99 okr\xc4\x99tu zmieniono na Mary._NEWLINE_W 1661 "Mary" wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w akcji zwalczania pirat\xc3\xb3w algierskich na Morzu \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym._NEWLINE_"Mary" wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w drugiej wojnie angielsko-holenderskiej, kt\xc3\xb3ra wybuch\xc5\x82a w 1665 roku. Pod dow\xc3\xb3dztwem Jeremiaha (Jeremy\'ego) Smitha walczy\xc5\x82 w bitwie pod Lowestoft, gdzie wsp\xc3\xb3lnie z "Royal Oak" oraz "Royal Katherine" stoczy\xc5\x82 zwyci\xc4\x99sk\xc4\x85 walk\xc4\x99 z holenderskim statkiem Oranje. W nast\xc4\x99pnym roku "Mary" nale\xc5\xbca\xc5\x82 do eskadry "niebieskiej" stanowi\xc4\x85cej awangard\xc4\x99 floty w zwyci\xc4\x99skiej bitwie pod North Foreland._NEWLINE_"Mary" wzi\xc4\x85\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc udzia\xc5\x82 w kolejnej wojnie angielsko-holenderskiej. W 1672 roku wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad eskadry "niebieskiej" stanowi\xc4\x85cej ariergard\xc4\x99 po\xc5\x82\xc4\x85czonej floty angielsko-francuskiej w nierozstrzygni\xc4\x99tej bitwie pod Solebay. W rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej okr\xc4\x99t walczy\xc5\x82 w przegranej dla sojusznik\xc3\xb3w pierwszej i drugiej bitwie pod Schooneveld, jako okr\xc4\x99t eskadry "niebieskiej", oraz w zako\xc5\x84czonej takim samym rezultatem bitwie pod Texel jako okr\xc4\x99t eskadry "czerwonej"._NEWLINE_W 1678 roku "Mary" ponownie uda\xc5\x82 si\xc4\x99 na Morze \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemne jako cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 floty ksi\xc4\x99cia Ruperta, gdzie wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w zdobyciu 40-dzia\xc5\x82owego okr\xc4\x99tu algierskiego._NEWLINE_w 1688 roku "Mary" zosta\xc5\x82 przebudowany w Woolwich pod kierunkiem Thomasa Shisha i sklasyfikowany jako dwupok\xc5\x82adowy okr\xc4\x99t liniowy III rangi._NEWLINE_"Mary" wzi\xc4\x85\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie udzia\xc5\x82 w wojnie przeciwko Francji. W 1689 roku okr\xc4\x99t walczy\xc5\x82 w przegranej bitwie w zatoce Bantry._NEWLINE_W latach 1690-1692 "Mary" s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w Indiach Zachodnich._NEWLINE_Od 1696 roku "Mary" by\xc5\x82 klasyfikowany jako okr\xc4\x99t liniowy IV rangi._NEWLINE_"Mary" by\xc5\x82 jeszcze aktywny w czasie wojny o sukcesj\xc4\x99 hiszpa\xc5\x84sk\xc4\x85. W 1702 roku okr\xc4\x99t bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82, pod dow\xc3\xb3dztwem kapitana Edwarda Hopsonna, w zniszczeniu hiszpa\xc5\x84skiej floty w czasie bitwy w zatoce Vigo._NEWLINE_"Mary" zaton\xc4\x85\xc5\x82 z ca\xc5\x82\xc4\x85 za\xc5\x82og\xc4\x85 w czasie Wielkiego Sztormu w nocy 6/7 grudnia 1703 roku na p\xc5\x82yci\xc5\xbanie Goodwin Sands niedaleko Dover. W czasie Wielkiego Sztormu w dniach 4-12 grudnia zaton\xc4\x99\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc 12 innych okr\xc4\x99t\xc3\xb3w Royal Navy i co najmniej 40 statk\xc3\xb3w handlowych.'