b'\n_START_ARTICLE_\nMarceli (Popiel)\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w unickiej diecezji che\xc5\x82mskiej\n_START_PARAGRAPH_\nW 1866 razem z synami opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Galicj\xc4\x99 i przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 na sta\xc5\x82e do Rosji. Jego przyjazd na Che\xc5\x82mszczyzn\xc4\x99 mia\xc5\x82 zwi\xc4\x85zek z planowan\xc4\x85 przez w\xc5\x82adze rosyjskie kasat\xc4\x85 unickiej diecezji che\xc5\x82mskiej. W ocenie administracji rosyjskiej likwidacja ostatniej administratury unickiej w Imperium musia\xc5\x82a by\xc4\x87 poprzedzona akcj\xc4\x85 usuni\xc4\x99cia z u\xc5\xbcywanego w diecezji obrz\xc4\x85dku element\xc3\xb3w \xc5\x82aci\xc5\x84skich (silnie w nim zakorzenionych), co mia\xc5\x82o nast\xc4\x99pnie u\xc5\x82atwi\xc4\x87 pe\xc5\x82n\xc4\x85 rusyfikacj\xc4\x99 ruskiej ludno\xc5\x9bci Che\xc5\x82mszczyzny. Dzia\xc5\x82ania te mieli przeprowadza\xc4\x87 duchowni uniccy o pogl\xc4\x85dach rusofilskich, kt\xc3\xb3rych postanowiono rekrutowa\xc4\x87 spo\xc5\x9br\xc3\xb3d uczestnik\xc3\xb3w ruchu obrz\xc4\x99dowego w Galicji._NEWLINE_Zdaniem Witolda Ko\xc5\x82buka ks. Popiel by\xc5\x82 jednym z nielicznych duchownych, dla kt\xc3\xb3rych motywacj\xc4\x85 do przyjazdu na Che\xc5\x82mszczyzn\xc4\x99 by\xc5\x82y nie kwestie materialne, lecz szczere poparcie dla idei szerzenia prawos\xc5\x82awia._NEWLINE_Ks. Marceli Popiel przyby\xc5\x82 na ziemi\xc4\x99 che\xc5\x82msk\xc4\x85 z rekomendacji dzia\xc5\x82acza s\xc5\x82owianofilskiego i kapelana cerkwi przy ambasadzie rosyjskiej w Wiedniu, ks. Michai\xc5\x82a Rajewskiego, jako jeden z pierwszych Galicjan. W 1867 podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 katechety w gimnazjum w Che\xc5\x82mie oraz wyk\xc5\x82adowcy unickiego seminarium duchownego. Naucza\xc5\x82 tam katechizmu, podstaw obrz\xc4\x85dku cerkiewnego i historii biblijnej. Zosta\xc5\x82 ponadto zaliczony w sk\xc5\x82ad duchowie\xc5\x84stwa unickiej katedry Narodzenia Matki Bo\xc5\xbcej w Che\xc5\x82mie i otrzyma\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 protoprezbitera._NEWLINE_W\xc5\x82adze rosyjskie, przygotowuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 do ostatecznej likwidacji Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a unickiego w imperium, postanowi\xc5\x82y powierzy\xc4\x87 zarz\xc4\x85d diecezji che\xc5\x82mskiej duchownemu o pogl\xc4\x85dach moskalofilskich, kt\xc3\xb3ry popar\xc5\x82by plany carskiej administracji. W 1868 ks. Marceli Popiel zosta\xc5\x82 przedstawiony papie\xc5\xbcowi jako kandydat na biskupa che\xc5\x82mskiego, jednak papie\xc5\xbc nie wyrazi\xc5\x82 zgody na jego nominacj\xc4\x99. Biskupem che\xc5\x82mskim zosta\xc5\x82 ostatecznie Mychaj\xc5\x82o Kuzem\xc5\x9bkyj. Ks. Popiel od pocz\xc4\x85tku dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci nowego ordynariusza pozostawa\xc5\x82 z nim w konflikcie. Kuzem\xc5\x9bkyj ngatywnie odnosi\xc5\x82 si\xc4\x99 do dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci przyby\xc5\x82ych z Galicji duchownych radykalnie zwalczaj\xc4\x85cych w liturgii wszelkie elementy \xc5\x82aci\xc5\x84skie. W 1869 mi\xc4\x99dzy ks. Popielem i biskupem dosz\xc5\x82o do konfliktu na tle bojkotowania przez tego pierwszego \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Bo\xc5\xbcego Cia\xc5\x82a. Ks. Popiel anga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 ponadto w sprowadzanie na Che\xc5\x82mszczyzn\xc4\x99 kolejnych galicyjskich moskalofil\xc3\xb3w. Cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 ca\xc5\x82kowitym zaufaniem w\xc5\x82adz rosyjskich, kt\xc3\xb3rych projekty dotycz\xc4\x85ce przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci Che\xc5\x82mszczyzny z oddaniem i zaanga\xc5\xbcowaniem realizowa\xc5\x82. Dlatego w\xc5\x82adze rosyjskie, bezskutecznie, stara\xc5\x82y si\xc4\x99 uzyska\xc4\x87 dla niego nominacj\xc4\x99 na biskupa pomocniczego diecezji che\xc5\x82mskiej._NEWLINE_W 1869 przyj\xc4\x85\xc5\x82 obywatelstwo rosyjskie.\n_START_SECTION_\nAdministrator diecezji che\xc5\x82mskiej\n_START_PARAGRAPH_\nW 1871 Mychaj\xc5\x82o Kuzem\xc5\x9bkyj zrezygnowa\xc5\x82 z zarz\xc4\x85du diecezji che\xc5\x82mskiej. 3/15 kwietnia 1871 car wyda\xc5\x82 ukaz mianuj\xc4\x85cy tymczasowym administratorem diecezji ks. Popiela. Nominacja ta zosta\xc5\x82a \xc5\xbale przyj\xc4\x99ta przez duchowie\xc5\x84stwo diecezji, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przez prawos\xc5\x82awnych kap\xc5\x82an\xc3\xb3w eparchii che\xc5\x82msko-warszawskiej. \xc5\x9arodowisko to zarzuca\xc5\x82o ks. Popielowi prowadzenie rozwi\xc4\x85z\xc5\x82ego trybu \xc5\xbcycia. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Pius IX uzna\xc5\x82 nowego administratora za uzurpatora. Papie\xc5\xbc nadal uwa\xc5\xbca\xc5\x82 Mychaj\xc5\x82\xc4\x99 Kuzem\xc5\x9bkiego za biskupa che\xc5\x82mskiego i domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 od niego pisemnego pot\xc4\x99pienia dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci ks. Popiela, na co ten jednak si\xc4\x99 nie zdecydowa\xc5\x82._NEWLINE_Ks. Marceli Popiel nadal dzia\xc5\x82a\xc5\x82 na rzecz sprowadzania kolejnych kap\xc5\x82an\xc3\xb3w z Galicji; osobi\xc5\x9bcie wystawia\xc5\x82 dla nich zaproszenia. Dokument taki u\xc5\x82atwia\xc5\x82 im uzyskanie wiz rosyjskich i przekroczenie granicy. Jako administrator diecezji otwarcie przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do przygotowywania masowej konwersji unit\xc3\xb3w che\xc5\x82mskich na prawos\xc5\x82awie. W kwietniu 1871 wyda\xc5\x82 ok\xc3\xb3lnik nakazuj\xc4\x85cy eliminacj\xc4\x99 element\xc3\xb3w pochodzenia \xc5\x82aci\xc5\x84skiego z liturgii unickiej. W grudniu nakaza\xc5\x82 natomiast obowi\xc4\x85zkowe obchodzenie wspomnie\xc5\x84 \xc5\x9bw. Miko\xc5\x82aja, \xc5\x9bw. Jana Teologa oraz \xc5\x9bw. Jana Chrzciciela przy r\xc3\xb3wnoczesnym pomini\xc4\x99ciu \xc5\x9bwi\xc4\x85t \xc5\x9bw. Jozafata, Niepokalanego Pocz\xc4\x99cia Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Panny oraz Bo\xc5\xbcego Cia\xc5\x82a. Jego rozporz\xc4\x85dzenia, w zestawieniu z antyunick\xc4\x85 polityk\xc4\x85 gubernatora siedleckiego Stiepana Gromieki, wywo\xc5\x82a\xc5\x82y niepok\xc3\xb3j w\xc5\x9br\xc3\xb3d cz\xc4\x99\xc5\x9bci unit\xc3\xb3w, przyczyniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 do wybuchu rozruch\xc3\xb3w w parafiach na Podlasiu. W zwi\xc4\x85zku z tym w czerwcu 1872 car Aleksander II poleci\xc5\x82 oberprokuratorowi \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwego Synodu Rz\xc4\x85dz\xc4\x85cego powo\xc5\x82anie specjalnego Komitetu Nadzwyczajnego do Spraw Diecezji Che\xc5\x82mskiej, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 skoordynowa\xc4\x87 dzia\xc5\x82ania organ\xc3\xb3w \xc5\x9bwieckich i ko\xc5\x9bcielnych w regionie. Jednym z jego cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 ks. Popiel. Komitet sporz\xc4\x85dzi\xc5\x82 instrukcj\xc4\x99 dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 \xc5\x9brodk\xc3\xb3w karnych wobec opornych parafii. Administratorowi diecezji che\xc5\x82mskiej nakaza\xc5\x82 natomiast rozpozna\xc4\x87 postawy duchowie\xc5\x84stwa wobec wprowadzanych zmian i zaproponowa\xc4\x87 kary dla niech\xc4\x99tnych wobec nich. Zobowi\xc4\x85zano go tak\xc5\xbce do poinformowania wiernych, \xc5\xbce celem oczyszczenia obrz\xc4\x85dku nie jest przygotowywanie masowej konwersji, lecz odtworzenie obrz\xc4\x85dku unickiego w jego pierwotnej wersji, bez \xc5\x82aci\xc5\x84skich element\xc3\xb3w._NEWLINE_31 sierpnia/12 wrze\xc5\x9bnia 1872 ks. Popiel przedstawi\xc5\x82 wyniki badania nastroj\xc3\xb3w w\xc5\x9br\xc3\xb3d unickiego duchowie\xc5\x84stwa, stwierdzaj\xc4\x85c, \xc5\xbce przeciwnych zmienionej liturgii jest 75 ze 262 kap\xc5\x82an\xc3\xb3w, za\xc5\x9b dalszych 45 nale\xc5\xbcy traktowa\xc4\x87 jako niepewnych. W pa\xc5\xbadzierniku tego samego roku na li\xc5\x9bcie \xe2\x80\x9eniepewnych i nieprawomy\xc5\x9blnych\xe2\x80\x9d duchownych dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w guberni lubelskiej znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 47 os\xc3\xb3b. Dalsze dzia\xc5\x82ania administrator diecezji che\xc5\x82mskiej konsultowa\xc5\x82 w styczniu 1873 z gubernatorami lubelskim i siedleckim. Zdecydowano w\xc3\xb3wczas o wprowadzeniu w ci\xc4\x85gu trzech miesi\xc4\x99cy do parafii unickich liturgii ca\xc5\x82kowicie opartej na wzorach rosyjskich (tzw. ryt synodalny)._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1873 ks. Popiel specjalnym ok\xc3\xb3lnikiem nakaza\xc5\x82 usuni\xc4\x99cie z cerkwi unickich dzwonk\xc3\xb3w, monstrancji, konfesjona\xc5\x82\xc3\xb3w, o\xc5\x82tarzy bocznych, wprowadzenie ikonostas\xc3\xb3w, rezygnacj\xc4\x99 ze wspominania papie\xc5\xbca, udzielanie Komunii \xc5\x9awi\xc4\x99tej wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na stoj\xc4\x85co. Dla parafii unickich sprowadzi\xc5\x82 prawos\xc5\x82awne ksi\xc4\x99gi liturgiczne drukowane w Petersburgu. Z wykazu \xc5\x9bwi\xc4\x85t obchodzonych w diecezji usuni\xc4\x99to wspomnienie \xc5\x9bw. Jozafata Kuncewicza oraz \xc5\x9bwi\xc4\x99to Bo\xc5\xbcego Cia\xc5\x82a. Ca\xc5\x82e budynki cerkwi by\xc5\x82y przebudowywane w stylu typowym dla rosyjskiej architektury sakralnej. Wobec oporu ludno\xc5\x9bci wobec tego rodzaju dzia\xc5\x82a\xc5\x84 odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 one przy wsparciu wojsk carskich (do zdecydowanych protest\xc3\xb3w dosz\xc5\x82o w 29 z 266 parafii diecezji). Sprzeciwiaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 im unici byli represjonowani, osadzani w wi\xc4\x99zieniach i zsy\xc5\x82ani na Syberi\xc4\x99. W 1874 dosz\xc5\x82o do dw\xc3\xb3ch przypadk\xc3\xb3w agresji wojsk rosyjskich na unickie cerkwie, w czasie kt\xc3\xb3rych pad\xc5\x82y ofiary \xc5\x9bmiertelne: w Pratulinie i Drelowie. W okresie sprawowania przez ks. Popiela zada\xc5\x84 administratora diecezji 74 duchownych unickich o antyprawos\xc5\x82awnym nastawieniu zosta\xc5\x82o zes\xc5\x82anych lub internowanych, za\xc5\x9b kolejnych 66 uciek\xc5\x82o z Che\xc5\x82mszczyzny do Galicji._NEWLINE_W swoich kazaniach i wyk\xc5\x82adach seminaryjnych ks. Popiel, pozostaj\xc4\x85c oficjalnie unit\xc4\x85, g\xc5\x82osi\xc5\x82 nauczanie teologii prawos\xc5\x82awnej. 13 maja 1874 papie\xc5\xbc Pius IX pot\xc4\x99pi\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 ks. Popiela w encyklice Omnem sollicitudinem. Wprowadzane przez niego zmiany liturgiczne okre\xc5\x9bla\xc5\x82 jako niewa\xc5\xbcne, za\xc5\x9b jego samego nazwa\xc5\x82 \xe2\x80\x9enieszcz\xc4\x99snym pseudoadministratorem\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W lutym 1875 ks. Marceli Popiel razem z innymi kap\xc5\x82anami s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cymi w unickiej katedrze w Che\xc5\x82mie przes\xc5\x82a\xc5\x82 do cara Aleksandra II list z pro\xc5\x9bb\xc4\x85 o umo\xc5\xbcliwienie im konwersji na prawos\xc5\x82awie. List ten, zatytu\xc5\x82owany \xe2\x80\x9eAkt katedralnego duchowie\xc5\x84stwa che\xc5\x82mskiego\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82 przed\xc5\x82o\xc5\xbcony monarsze 25 marca/6 kwietnia tego samego roku przez delegacj\xc4\x99, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rej wszed\xc5\x82 tak\xc5\xbce administrator diecezji che\xc5\x82mskiej. Zatwierdzenie aktu, a nast\xc4\x99pnie decyzja \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwego Synodu Rz\xc4\x85dz\xc4\x85cego z 11/23 maja 1875 oznacza\xc5\x82o kasat\xc4\x99 diecezji che\xc5\x82mskiej i wcielenie jej plac\xc3\xb3wek duszpasterskiej do Rosyjskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Prawos\xc5\x82awnego._NEWLINE_W nast\xc4\x99pstwie tej decyzji ks. Popiel dokona\xc5\x82 zmiany wyznania razem ze zdecydowan\xc4\x85 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 duchownych przyby\xc5\x82ych z Galicji.\n_START_SECTION_\nBiskup lubelski\n_START_PARAGRAPH_\nZa sw\xc3\xb3j udzia\xc5\x82 w likwidacji diecezji che\xc5\x82mskiej ks. Marceli Popiel zosta\xc5\x82 odznaczony orderem \xc5\x9bw. Anny I stopnia. Ponadto 8 czerwca 1875 w soborze \xc5\x9bw. Izaaka w Petersburgu zosta\xc5\x82 wy\xc5\x9bwi\xc4\x99cony na biskupa lubelskiego, wikariusza eparchii che\xc5\x82msko-warszawskiej. Przed chirotoni\xc4\x85 biskupi\xc4\x85 nie za\xc5\xbc\xc4\x85dano od niego z\xc5\x82o\xc5\xbcenia \xc5\x9blub\xc3\xb3w mniszych, co by\xc5\x82o wydarzeniem wyj\xc4\x85tkowym w historii Rosyjskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Prawos\xc5\x82awnego. Ponadto 2 lutego 1876 na mocy specjalnych dyspozycji rz\xc4\x85dowych to jego imi\xc4\x99 mia\xc5\x82o by\xc4\x87 wspominane w parafiach pounickich, w miejsce ordynariusza eparchii che\xc5\x82msko-warszawskiej, i to on mia\xc5\x82 sprawowa\xc4\x87 nad nimi bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 kontrol\xc4\x99. Uprawnienia te przys\xc5\x82ugiwa\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kolejnym biskupem lubelskim, za\xc5\x9b ich siedzib\xc4\x85 pozostawa\xc5\x82 Che\xc5\x82m. Marceli (Popiel) jako biskup otoczy\xc5\x82 si\xc4\x99 duchownymi pochodz\xc4\x85cymi z Galicji; pocz\xc4\x85tkowo cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc poparciem oberprokuratora \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwego Synodu Rz\xc4\x85dz\xc4\x85cego Konstantina Pobiedonoscewa i ministra o\xc5\x9bwiaty Dmitrija To\xc5\x82stoja._NEWLINE_Biskup Marceli bezpo\xc5\x9brednio po chirotonii znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w konflikcie ze zwierzchnikiem eparchii che\xc5\x82msko-warszawskiej, arcybiskupem Joannicjuszem, negatywnie nastawionym do duchowie\xc5\x84stwa przyby\xc5\x82ego z Galicji. Hierarcha ten uwa\xc5\xbca\xc5\x82 ponadto biskupa Marcelego za cz\xc5\x82owieka niegodnego biskupstwa z powodu niemoralnego trybu \xc5\xbcycia. Konflikt ten zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 przeniesieniem arcybiskupa Joannicjusza na katedr\xc4\x99 cherso\xc5\x84sk\xc4\x85 i odesk\xc4\x85, o czym najprawdopodobniej zadecydowali wymienieni wy\xc5\xbcej protektorzy Galicjan. Jednak kolejny arcybiskup che\xc5\x82mski i warszawski, Leoncjusz, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc by\xc5\x82 niech\xc4\x99tnie nastawiony do kap\xc5\x82an\xc3\xb3w z Galicji; by\xc5\x82 zdania, \xc5\xbce akcj\xc4\x99 propagowania prawos\xc5\x82awia na Che\xc5\x82mszczy\xc5\xbanie nale\xc5\xbca\xc5\x82o powierzy\xc4\x87 duchowie\xc5\x84stwu miejscowemu. Za spraw\xc4\x85 jego zabieg\xc3\xb3w Marceli (Popiel) zosta\xc5\x82 ordynariuszem eparchii podolskiej i wyjecha\xc5\x82 z Che\xc5\x82ma. Negatywnie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Marcelego jako prawos\xc5\x82awnego biskupa oceni\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwy Synod Rz\xc4\x85dz\xc4\x85cy, w tym proteguj\xc4\x85cy go dawniej Pobiedonoscew. Po jego wyje\xc5\xbadzie wp\xc5\x82ywowe dot\xc4\x85d \xc5\x9brodowisko galicyjskich duchownych straci\xc5\x82o swoj\xc4\x85 pozycj\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nBiskup podolski\n_START_PARAGRAPH_\n10 grudnia 1878 \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwy Synod Rz\xc4\x85dz\xc4\x85cy mianowa\xc5\x82 Marcelego (Popiela) biskupem podolskim i brac\xc5\x82awskim. W eparchii tej hierarchia szczeg\xc3\xb3lnie dba\xc5\x82 o poziom \xc5\x9bpiewu cerkiewnego, nakazuj\xc4\x85c dziekanom wymaga\xc4\x87 od proboszcz\xc3\xb3w, by tworzyli ch\xc3\xb3ry z\xc5\x82o\xc5\xbcone z uczni\xc3\xb3w szk\xc3\xb3\xc5\x82 parafialnych. Najbardziej zaanga\xc5\xbcowanym w podniesienie poziomu \xc5\x9bpiewu przyznawa\xc5\x82 nagrody. Dba\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o poziom g\xc5\x82oszonych w cerkwiach kaza\xc5\x84, oczekuj\xc4\x85c, by by\xc5\x82y one zrozumia\xc5\x82e dla wszystkich s\xc5\x82uchaczy. Nakazywa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dziekanom wyznaczanie sta\xc5\x82ych kaznodziej\xc3\xb3w, za\xc5\x9b wszystkim duchownym \xe2\x80\x93 g\xc5\x82oszenie kaza\xc5\x84 w niedziele i \xc5\x9bwi\xc4\x99ta, wyg\xc5\x82aszanie ich z pami\xc4\x99ci oraz przechowywanie ich wykazu do wgl\xc4\x85du dziekana i biskupa. Sam hierarcha regularnie wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 kazania i opublikowa\xc5\x82 ok. 60 homilii w pi\xc5\x9bmie eparchialnym pt. Podolskije Jeparchialnyje Wiedomosti.\n_START_SECTION_\nBiskup po\xc5\x82ocki\n_START_PARAGRAPH_\n6 marca 1882 Marceli (Popiel) zosta\xc5\x82 przeniesiony na katedr\xc4\x99 po\xc5\x82ock\xc4\x85. W eparchii tej zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 przede wszystkim organizacj\xc4\x85 szk\xc3\xb3\xc5\x82 parafialnych, tworz\xc4\x85c 172 takie plac\xc3\xb3wki. Podobnie jak w eparchii podolskiej, dba\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o tworzenie stoj\xc4\x85cych na dobrym poziomie ch\xc3\xb3r\xc3\xb3w cerkiewnych oraz o wznoszenie i wyposa\xc5\xbcanie cerkwi. W 1887 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w Witebsku bractwo \xc5\x9bw. W\xc5\x82odzimierza.\n_START_SECTION_\nOstatnie lata\n_START_PARAGRAPH_\nW 1889 Marceli (Popiel) odszed\xc5\x82 z urz\xc4\x99du biskupa po\xc5\x82ockiego i zosta\xc5\x82 przeniesiony w stan spoczynku. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie zosta\xc5\x82 jednak w\xc5\x82\xc4\x85czony do sk\xc5\x82adu \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwego Synodu Rz\xc4\x85dz\xc4\x85cego i do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w jego pracach. 16 marca 1903 zosta\xc5\x82 wybrany na honorowego cz\xc5\x82onka Galicyjsko-Russkiego Towarzystwa Dobroczynnego._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 w 1903 w Petersburgu i zosta\xc5\x82 pochowany w cerkwi \xc5\x9bw. Izydora w kompleksie \xc5\x81awry \xc5\x9bw. Aleksandra Newskiego. W 1932 jego szcz\xc4\x85tki zosta\xc5\x82y przeniesione na cmentarz \xc5\x9bw. Miko\xc5\x82aja._NEWLINE_W polskiej literaturze pi\xc4\x99knej prze\xc5\x82omu XIX i XX stulecia, opisuj\xc4\x85cej okoliczno\xc5\x9bci likwidacji unickiej diecezji che\xc5\x82mskiej, a nast\xc4\x99pnie represje carskie przeciwko unitom sprzeciwiaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 przymusowi przej\xc5\x9bcia na prawos\xc5\x82awie, biskup Marceli (Popiel), obok metropolity J\xc3\xb3zefa (Siemaszki), jest wielokrotnie przywo\xc5\x82ywany jako jeden z najwi\xc4\x99kszych wrog\xc3\xb3w unit\xc3\xb3w, przewrotny sprawca ich tragedii.\n_START_SECTION_\nRodzina\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed 1850 o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Klementyn\xc4\x85 E\xc5\x82owieck\xc4\x85 (zm. 1864), z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mia\xc5\x82 dw\xc3\xb3ch syn\xc3\xb3w. Jeden z nich, Zinowij (1850\xe2\x80\x931889) zosta\xc5\x82 w 1873 wy\xc5\x9bwi\xc4\x99cony na kap\xc5\x82ana i s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w kolejnych latach w soborze Narodzenia Matki Bo\xc5\xbcej w Che\xc5\x82mie oraz pe\xc5\x82ni\xc5\x82 stanowisko wyk\xc5\x82adowcy w seminarium duchownym w Che\xc5\x82mie. Drugi syn, Julijan, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zosta\xc5\x82 prawos\xc5\x82awnym kap\xc5\x82anem, uzyska\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 protoprezbitera i do I wojny \xc5\x9bwiatowej s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 jako proboszcz w cerkwi w P\xc5\x82awanicach. Zmar\xc5\x82 na choler\xc4\x99 w szpitalu polowym w Ma\xc5\x82orycie podczas ewakuacji w g\xc5\x82\xc4\x85b Rosji w 1915 (bie\xc5\xbce\xc5\x84stwo).'