b'\n_START_ARTICLE_\nSzahruch\n_START_PARAGRAPH_\nSzahruch, pers. \xd8\xb4\xd8\xa7\xd9\x87 \xd8\xb1\xd8\xae (albo Szah Ruch, Szahruch Mirza, ur. 30 sierpnia 1377 w Samarkandzie, zm. 13 marca 1447 w Reju) \xe2\x80\x93 w\xc5\x82adca z dynastii Timuryd\xc3\xb3w, panuj\xc4\x85cy w latach 1405\xe2\x80\x931447._NEWLINE_Szahruch by\xc5\x82 czwartym i najm\xc5\x82odszym synem Timura (1370\xe2\x80\x931405), w chwili jego \xc5\x9bmierci sprawuj\xc4\x85cym namiestnictwo Chorasanu. W walce o sched\xc4\x99 po ojcu Szahruch udzieli\xc5\x82 wsparcia desygnowanemu przez niego nast\xc4\x99pcy, Pir Muhammadowi (1405\xe2\x80\x931407), jednak mia\xc5\x82o ono wymiar raczej czysto nominalny. Kiedy w roku 1407 zgin\xc4\x85\xc5\x82 Pir Muhammad, a w roku 1408 jedyny obok Szahrucha \xc5\xbcyj\xc4\x85cy syn Timura, Miranszah (1405\xe2\x80\x931408), Szahruch sta\xc5\x82 si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym kandydatem do przej\xc4\x99cia dziedzictwa ojca. W roku 1409 opanowa\xc5\x82 on Mawarannahr wraz ze stolic\xc4\x85 Timura, Samarkand\xc4\x85, i nast\xc4\x99pnie do roku 1418 podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 sobie pozosta\xc5\x82ych Timuryd\xc3\xb3w. Niemniej nie uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 opanowa\xc4\x87 wszystkich dawnych terytori\xc3\xb3w Timura, poniewa\xc5\xbc w mi\xc4\x99dzyczasie w Azerbejd\xc5\xbcanie i Iraku zainstalowali si\xc4\x99 Kara Kojunlu. Mimo kilku wypraw ostatecznie Szahruch musia\xc5\x82 zadowoli\xc4\x87 si\xc4\x99 jedynie nominalnym zwierzchnictwem nad desygnowanym przez siebie w\xc5\x82adc\xc4\x85 Kara Kojunlu, D\xc5\xbcahanszahem (1438\xe2\x80\x931467). Jednocze\xc5\x9bnie od roku 1430 posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci Timuryd\xc3\xb3w w Azji \xc5\x9arodkowej by\xc5\x82y naje\xc5\xbcd\xc5\xbcane przez Uzbek\xc3\xb3w Abu al-Chajr-chana (1428\xe2\x80\x931468). W ostatnich latach \xc5\xbcycia kontrola coraz bardziej schorowanego Szahrucha nad sprawami pa\xc5\x84stwa zacz\xc4\x99\xc5\x82a s\xc5\x82abn\xc4\x85\xc4\x87. W roku 1446 w zachodnim i centralnym Iranie wybuch\xc5\x82a rebelia jego wnuka, Sultana Muhammada, i Szahruch zmar\xc5\x82 podczas jej t\xc5\x82umienia.\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nSzahruch by\xc5\x82 czwartym i najm\xc5\x82odszym synem Timura (1370\xe2\x80\x931405) oraz jednym z dw\xc3\xb3ch (obok Miranszaha (1405\xe2\x80\x931408), kt\xc3\xb3ry prze\xc5\xbcy\xc5\x82 swojego ojca. Zgodnie z tradycj\xc4\x85 Timur otrzyma\xc5\x82 informacj\xc4\x99 o narodzinach syna podczas gry w szachy, kiedy jego \xe2\x80\x9erycerz\xe2\x80\x9d (w polskiej terminologii szachowej \xe2\x80\x9eskoczek\xe2\x80\x9d) dawa\xc5\x82 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie szacha kr\xc3\xb3lowi. St\xc4\x85d imi\xc4\x99 \xe2\x80\x9eszahruch\xe2\x80\x9d. O\xc5\xbceniony przez ojca w wieku jedenastu lat, w wieku lat trzynastu Szahruch by\xc5\x82 ju\xc5\xbc nominalnym namiestnikiem pa\xc5\x84stwa podczas wyprawy Timura przeciwko Z\xc5\x82otej Ordzie. W roku 1392 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82 si\xc4\x99 na polu bitwy, \xc5\x9bcinaj\xc4\x85c g\xc5\x82ow\xc4\x99 w\xc5\x82adcy Muzaffaryd\xc3\xb3w, Szah Mansurowi. Rzucaj\xc4\x85c j\xc4\x85 pod nogi Timura mia\xc5\x82 powiedzie\xc4\x87: \xe2\x80\x9eNiech g\xc5\x82owy wszystkich twoich wrog\xc3\xb3w legn\xc4\x85 u twoich st\xc3\xb3p jak g\xc5\x82owa dumnego Mansura\xe2\x80\x9d. W roku 1393/1394 zosta\xc5\x82 namiestnikiem Samarkandy, potem za\xc5\x9b wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w tzw. kampanii siedmioletniej (w rzeczywisto\xc5\x9bci trwa\xc5\x82a kr\xc3\xb3cej), podczas kt\xc3\xb3rej walczy\xc5\x82 u boku swojego ojca z Turkami Osma\xc5\x84skimi, mamelukami i D\xc5\xbcalajirydami, w tym m.in. w bitwie pod Ankar\xc4\x85.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87 Timura i pocz\xc4\x85tek walki o sukcesj\xc4\x99\n_START_PARAGRAPH_\nTimur zmar\xc5\x82 17 lub 18 lutego 1405 roku w Otrarze podczas zamierzonej wyprawy na Chiny. W przypadku Timuryd\xc3\xb3w, co by\xc5\x82o refleksem starych tureckich tradycji, pa\xc5\x84stwo uwa\xc5\xbcano raczej za dziedzictwo ca\xc5\x82ego rodu, a nie tylko w\xc5\x82adcy. Timur, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce wzoruj\xc4\x85c si\xc4\x99 w tym na Czyngis-chanie, jeszcze za \xc5\xbcycia podzieli\xc5\x82 pa\xc5\x84stwo na cztery dzielnice rz\xc4\x85dzone przez jego czterech syn\xc3\xb3w. Poniewa\xc5\xbc dw\xc3\xb3ch z nich, D\xc5\xbcahangir (zm. 1376/1377) i Umar Szajch (zm. 1394), ju\xc5\xbc nie \xc5\xbcy\xc5\x82o, ich dzielnicami rz\xc4\x85dzili ich synowie. I tak w Azerbejd\xc5\xbcanie i Iraku w\xc5\x82adz\xc4\x99 sprawowa\xc5\x82 Miranszah wraz z synami, Umarem i Aba Bakrem. Szahruch od roku 1396/1397 rz\xc4\x85dzi\xc5\x82 z Heratu Chorasanem, Mazandaranem i Sistanem. Trzej doro\xc5\x9bli synowie nie\xc5\xbcyj\xc4\x85cego ju\xc5\xbc syna Timura, Umara Szajcha, rz\xc4\x85dzili, kolejno Pir Muhammad w Szirazie, Rustam w Isfahanie, za\xc5\x9b Iskandar Sultan w Hamadanie. Wreszcie jedyny pe\xc5\x82noletni syn D\xc5\xbcahangira, Pir Muhammad (1405\xe2\x80\x931407), by\xc5\x82 namiestnikiem Kabulu. Ciesz\xc4\x85cy si\xc4\x99 opini\xc4\x85 osoby skromnej, pobo\xc5\xbcnej i mi\xc5\x82uj\xc4\x85cej pok\xc3\xb3j Szahruch by\xc5\x82 uwa\xc5\xbcany za nieposiadaj\xc4\x85cego kwalifikacji do sprawowania w\xc5\x82adzy. Przed swoj\xc4\x85 \xc5\x9bmierci\xc4\x85 Timur wyznaczy\xc5\x82 na swojego nast\xc4\x99pc\xc4\x99 Pir Muhammada, syna D\xc5\xbcahangira i namiestnika Kabulu. Dop\xc3\xb3ki Timur \xc5\xbcy\xc5\x82, jego synowie i wnukowie byli nie wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc namiestnikami, poddanymi silnej kontroli ze strony w\xc5\x82adzy centralnej. Po jego \xc5\x9bmierci pa\xc5\x84stwo niemal natychmiast rozpad\xc5\x82o si\xc4\x99 na w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie niezale\xc5\xbcne rz\xc4\x85dzone przez nich dzielnice._NEWLINE_Ani Pir Muhammada, ani Szahrucha nie by\xc5\x82o przy Timurze w chwili jego \xc5\x9bmierci. W wyprawie na Chiny bra\xc5\x82 natomiast udzia\xc5\x82 Chalil Sultan (1405\xe2\x80\x931409), inny syn Miranszaha, kt\xc3\xb3ry przekona\xc5\x82 do siebie du\xc5\xbc\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 armii zimuj\xc4\x85cej w Taszkencie i w marcu 1405 roku zaj\xc4\x85\xc5\x82 Samarkand\xc4\x99 zanim dotar\xc5\x82 do niej ze swojej odleg\xc5\x82ej prowincji Pir Muhammad. Szahruch wyruszy\xc5\x82 z wojskiem nad Amu-Dari\xc4\x99, ostatecznie jednak nie zaatakowa\xc5\x82 Chalila, niew\xc4\x85tpliwie dlatego, \xc5\xbce od strony zachodu zagra\xc5\xbca\xc5\x82a mu armia prowadzona przez jego ojca. Pir Muhammad m\xc3\xb3g\xc5\x82 przeprowadzi\xc4\x87 atak na Chalila Sultana jedynie z terytorium Szahrucha. Pod koniec 1405 roku Pir Muhammad przyby\xc5\x82 do Balchu i za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 od niego pomocy, w odpowiedzi na co jego stryj przys\xc5\x82a\xc5\x82 mu armi\xc4\x99 na czele z jego emirem Szahmalikiem i synem U\xc5\x82ug Begiem. Sytuacja Chalila Sultana by\xc5\x82a w tym momencie nader skomplikowana, poniewa\xc5\xbc Chorezm zaatakowa\xc5\x82 Edygej ze Z\xc5\x82otej Ordy, stepy kontrolowa\xc5\x82 emir Bardi Beg, a Fergan\xc4\x99, Chud\xc5\xbcand i Taszkent inni buntownicy, emirowie Chudajdad i Szajch Nur ad-Din. Mimo to dysponuj\xc4\x85cy znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 dawnej armii Timura Chalil Sultan w lutym 1406 roku pokona\xc5\x82 po\xc5\x82\xc4\x85czone si\xc5\x82y Pir Muhammada i Szahrucha pod Karszi w dzisiejszym Uzbekistanie. W lutym 1407 roku Pir Muhammad zosta\xc5\x82 zamordowany z inicjatywy swojego najpot\xc4\x99\xc5\xbcniejszego emira, Pir Ali Taz Suldusa. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Szahruch najecha\xc5\x82 Balch oraz pokona\xc5\x82 i pojma\xc5\x82 Pir Ali Taza, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 skazany na \xc5\x9bmier\xc4\x87. W ten spos\xc3\xb3b popieraj\xc4\x85c Pir Muhammada Szahruch zyska\xc5\x82 opini\xc4\x99 osoby, kt\xc3\xb3ra uszanowa\xc5\x82a testament swojego ojca, a jednocze\xc5\x9bnie nic nie straci\xc5\x82 z punktu widzenia ewentualnej pr\xc3\xb3by przej\xc4\x99cia jego dziedzictwa dla siebie.\n_START_SECTION_\nZaj\xc4\x99cie Mawarannahru\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1405\xe2\x80\x931408 Szahruch musia\xc5\x82 si\xc4\x99 zmierzy\xc4\x87 z szeregiem rebelii, kt\xc3\xb3re wzniecali niepos\xc5\x82uszni emirowie chc\xc4\x85cy skorzysta\xc4\x87 z og\xc3\xb3lnego zam\xc4\x99tu jaki panowa\xc5\x82 po \xc5\x9bmierci Timura. Dzi\xc4\x99ki temu, \xc5\xbce w\xc5\x82ada\xc5\x82 swoj\xc4\x85 dzielnic\xc4\x85 ju\xc5\xbc od kilku lat, mia\xc5\x82 w niej jednak stosunkowo silne oparcie i uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 st\xc5\x82umi\xc4\x87 wszystkie rebelie. Co wi\xc4\x99cej, karz\xc4\x85c poszczeg\xc3\xb3lnych buntownik\xc3\xb3w, Szahruch nie rozci\xc4\x85ga\xc5\x82 swojej nie\xc5\x82aski na ich krewnych, tak \xc5\xbce uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 zachowa\xc4\x87 lojalno\xc5\x9b\xc4\x87 w stosunku do siebie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci miejscowych elit._NEWLINE_Tymczasem w\xc5\x82adza Chalila Sultana w Mawarannahrze opiera\xc5\x82a si\xc4\x99 nie na poparciu lokalnej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci, ale armii z\xc5\x82o\xc5\xbconej w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci z ludno\xc5\x9bci przesiedlonej przez Timura do Mawarannahru z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych zak\xc4\x85tk\xc3\xb3w jego imperium. \xc5\xbbo\xc5\x82nierze ci nie odczuwali \xc5\xbcadnej szczeg\xc3\xb3lnej lojalno\xc5\x9bci w stosunku do Timuryd\xc3\xb3w i Chalil Sultan musia\xc5\x82 kupowa\xc4\x87 ich poparcie za pomoc\xc4\x85 szczodrych donacji rujnuj\xc4\x85cych skarb zgromadzony przez jego dziada. Kiedy pieni\xc4\x85dze zacz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 ko\xc5\x84czy\xc4\x87, ludzie tworz\xc4\x85cy jego armi\xc4\x99 zacz\xc4\x99li powraca\xc4\x87 do swoich macierzystych region\xc3\xb3w, przez co jego militarna si\xc5\x82a znacznie spad\xc5\x82a. Zajmuj\xc4\x85c Samarkand\xc4\x99 Chalil Sultan stara\xc5\x82 si\xc4\x99 zachowa\xc4\x87 chocia\xc5\xbc pozory legalizmu, ustanawiaj\xc4\x85c jako nominalnego chana nie ksi\xc4\x99cia z rodu Czagataja, ale dziewi\xc4\x99cioletniego Muhammada D\xc5\xbcahangira, syna zmar\xc5\x82ego Muhammada Sultana (syna D\xc5\xbcahangira), kt\xc3\xb3ry jako pierwszy by\xc5\x82 desygnowany na nast\xc4\x99pc\xc4\x99 Timura. Ostatecznie Chalil Sultan zniech\xc4\x99ci\xc5\x82 do siebie miejscow\xc4\x85 arystokracj\xc4\x99, wydaj\xc4\x85c \xc5\xbcony Timura i Muhammada Sultana za emir\xc3\xb3w o ni\xc5\xbcszej od nich pozycji, co by\xc5\x82o odbierane jako obelga zar\xc3\xb3wno dla za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela dynastii, jak i dla samych \xc5\xbcon. Kiedy dodatkowo wybuch\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3d, wykorzystuj\xc4\x85c sprzyjaj\xc4\x85ce im nastroje ludno\xc5\x9bci i wsparcie mogolskie i ojrackie, w roku 1408/1409 Chudajdad i Szajch Nur ad-Din zaatakowali Samarkand\xc4\x99. Miasto zosta\xc5\x82o zdobyte, a Chalil pojmany przez buntownik\xc3\xb3w._NEWLINE_Kiedy Chudajdad walczy\xc5\x82 z Chalilem Sultanem, przeci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 na swoj\xc4\x85 stron\xc4\x99 Muhammada D\xc5\xbcahangira i przysi\xc4\x85g\xc5\x82, \xc5\xbce w\xc5\x82adza w Mawarannahrze znajdzie si\xc4\x99 w jego r\xc4\x99ku. P\xc3\xb3\xc5\xban\xc4\x85 zim\xc4\x85 1409 roku zaprosi\xc5\x82 on do Mawarannahru Szahrucha, prawdopodobnie spodziewaj\xc4\x85c si\xc4\x99, \xc5\xbce ten poprze Muhammada D\xc5\xbcahangira, tak jak wcze\xc5\x9bniej zgodnie z testamentem Timura popiera\xc5\x82 jego wuja, Pir Muhammada. Szahruch jednak odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 poparcia Muhammadowi i 13 maja 1409 roku wkroczy\xc5\x82 do opuszczonej przez Chudajdada Samarkandy. Ten ostatni zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 si\xc4\x99 o pomoc do w\xc5\x82adcy Mogolistanu Muhammada-chana (1408\xe2\x80\x931415), kt\xc3\xb3ry pocz\xc4\x85tkowo przys\xc5\x82a\xc5\x82 mu posi\xc5\x82ki pod wodz\xc4\x85 swojego brata, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak oceni\xc5\x82, \xc5\xbce w tym konflikcie wi\xc4\x99ksze szanse na zwyci\xc4\x99stwo ma Szahruch, i zabi\xc5\x82 Chudajdada. Chalil Sultan, kt\xc3\xb3rego ukochana \xc5\xbcona Szad al-Mulk wpad\xc5\x82a w r\xc4\x99ce Szahrucha, zda\xc5\x82 si\xc4\x99 teraz na jego \xc5\x82ask\xc4\x99. Jego wuj uczyni\xc5\x82 go namiestnikiem Reju, w kt\xc3\xb3rym ten\xc5\xbce zmar\xc5\x82 w roku 1411. Namiestnikiem Mawarannahru z ramienia Szahrucha zosta\xc5\x82 jego 15-letni syn, U\xc5\x82ug Beg (1447\xe2\x80\x931449), kt\xc3\xb3remu ojciec przyda\xc5\x82 jako mentora s\xc5\x82awnego emira Szahmalika. U\xc5\x82ug Beg nie rz\xc4\x85dzi\xc5\x82 jednak w ca\xc5\x82ym regionie. Tocharystan i Szadman otrzyma\xc5\x82 Muhammad D\xc5\xbcahangir, w Badachszanie pozostawiono rodzim\xc4\x85 dynasti\xc4\x99 szach\xc3\xb3w pod kuratel\xc4\x85 Id\xc5\xbcila, syna Miranszaha, Balch otrzyma\xc5\x82 Kajdu, syn Pir Muhammada, a rejon Andi\xc5\xbcanu i Kaszgaru \xe2\x80\x93 Amirak Ahmad, syn Umara Szajcha. Osobnego namiestnika otrzyma\xc5\x82 tak\xc5\xbce region Chuttalianu. Tak wi\xc4\x99c Szahruch zdecentralizowa\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w regionie, natomiast swoj\xc4\x85 stolic\xc4\x99 pozostawi\xc5\x82 w Heracie, do kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 bardzo przywi\xc4\x85zany._NEWLINE_W\xc5\x82adza Szahrucha w Mawarannahrze nie by\xc5\x82a pewna, poniewa\xc5\xbc Szajch Nur ad-Din, mimo \xc5\xbce pocz\xc4\x85tkowo zaprzysi\xc4\x85g\xc5\x82 pos\xc5\x82usze\xc5\x84stwo U\xc5\x82ug Begowi, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zacz\xc4\x85\xc5\x82 przygotowywa\xc4\x87 atak przeciwko niemu. 17 kwietnia 1410 roku pokona\xc5\x82 on armi\xc4\x99 U\xc5\x82ug Bega dowodzon\xc4\x85 przez Szahmalika, kt\xc3\xb3ry uciek\xc5\x82 w g\xc3\xb3ry, pozostawiaj\xc4\x85c Samarkand\xc4\x99 niebronion\xc4\x85. Kiedy jednak Szajch Nur ad-Din dotar\xc5\x82 do niej, miejscowi notable, kt\xc3\xb3rzy przygotowali miasto do obrony, odm\xc3\xb3wili mu wst\xc4\x99pu. Jego nast\xc4\x99pnym krokiem by\xc5\x82o przeci\xc4\x85gni\xc4\x99cie na swoj\xc4\x85 stron\xc4\x99 Muhammada D\xc5\xbcahangira (wed\xc5\x82ug Hafiza-i Abru zosta\xc5\x82 on do tego zmuszony przez dawnych emir\xc3\xb3w swojego ojca). Przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 teraz do niego grupa nowych zwolennik\xc3\xb3w, lecz kiedy Szajch Nur ad-Din przyby\xc5\x82 pod bramy Samarkandy razem z Muhammadem D\xc5\xbcahangirem te znowu pozosta\xc5\x82y przed nim zamkni\xc4\x99te. 12 lipca 1410 roku Szahruch pokona\xc5\x82 Szajch Nur ad-Dina i spl\xc4\x85drowa\xc5\x82 jego ziemie, jednak st\xc5\x82umienie buntu plemienia Su\xc5\x82dus w rejonie Hisar-i Szadman wymaga\xc5\x82o osobnej ekspedycji._NEWLINE_Si\xc5\x82a Szajch Nur ad-Dina mia\xc5\x82a swoje \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o w poparciu Czagataid\xc3\xb3w rz\xc4\x85dz\xc4\x85cych w Mogolistanie, z kt\xc3\xb3rymi \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y go osobiste wi\xc4\x99zy. Po jego kl\xc4\x99sce Muhammad-chan przys\xc5\x82a\xc5\x82 mu armi\xc4\x99 pod wodz\xc4\x85 swojego brata. Szajch Nur ad-Din znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak w konflikcie z synem Chudajdada Abd al-Chalikiem, kt\xc3\xb3ry reprezentowa\xc5\x82 znaczn\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x99 w regionie, co pozwoli\xc5\x82o Szahmalikowi na prze\xc5\x82omie 1410/1411 roku zmusi\xc4\x87 buntownika wraz z Mogo\xc5\x82ami do ucieczki. Przez kr\xc3\xb3tki czas ci ostatni wspierali jeszcze jego spraw\xc4\x99, jednak wkr\xc3\xb3tce zawarli pok\xc3\xb3j z Szahruchem. Pozbawiony ich wsparcia Szajch Nur ad-Din stanowi\xc5\x82 daleko mniejsze zagro\xc5\xbcenie i Szahmalik w imieniu Szahrucha rozmawia\xc5\x82 z nim na temat okazania przez niego pos\xc5\x82usze\xc5\x84stwa. Kiedy Szahmalik zorientowa\xc5\x82 si\xc4\x99, \xc5\xbce Szajch Nur ad-Din wcale nie zamierza dokonywa\xc4\x87 tego aktu podst\xc4\x99pnie, zabi\xc5\x82 swojego dawnego koleg\xc4\x99 z rady przybocznej Timura, kt\xc3\xb3ry teraz wybra\xc5\x82 inn\xc4\x85 stron\xc4\x99 wojny pomi\xc4\x99dzy Timurydami. 16 wrze\xc5\x9bnia 1411 roku Szahmalik przywi\xc3\xb3z\xc5\x82 g\xc5\x82ow\xc4\x99 Szajch Nur ad-Dina do Samarkandy i okaza\xc5\x82 j\xc4\x85 przebywaj\xc4\x85cemu w mie\xc5\x9bcie Szahruchowi. Od tej pory w\xc5\x82adza U\xc5\x82ug Bega w Mawarannahrze nie spotka\xc5\x82a si\xc4\x99 ju\xc5\xbc z powa\xc5\xbcn\xc4\x85 opozycj\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPodporz\xc4\x85dkowanie sobie pozosta\xc5\x82ych Timuryd\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nJeszcze przed zaj\xc4\x99ciem Mawarannahru Szahruch opanowa\xc5\x82 Gurgan i Mazandaran, a poniewa\xc5\xbc w roku 1408 Miranszah zgin\xc4\x85\xc5\x82 z r\xc4\x85k Kara Jusufa (1389\xe2\x80\x931420), w\xc5\x82adcy turkme\xc5\x84skiej federacji Kara Kojunlu, Szahruch zosta\xc5\x82 jedynym \xc5\xbcyj\xc4\x85cym synem Timura. W tej sytuacji synowie Umara Szajcha w\xc5\x82adaj\xc4\x85cy w po\xc5\x82udniowo-zachodnim Iranie formalnie uznali jego zwierzchno\xc5\x9b\xc4\x87. Logicznym dalszym krokiem w kierunku przej\xc4\x99cia ca\xc5\x82ego dziedzictwa Timura by\xc5\x82o odbicie jego dawnych terytori\xc3\xb3w zaj\xc4\x99tych przez Kara Kojunlu, tj. Azerbejd\xc5\xbcanu i Iraku. W roku 1413 Szahruch wezwa\xc5\x82 do udzia\xc5\x82u w kampanii przeciwko Kara Kojunlu swojego bratanka i pasierba, Iskandara Sultana, panuj\xc4\x85cego z Isfahanu nad zachodnim Iranem. Jego wys\xc5\x82annik powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 jednak z wiadomo\xc5\x9bci\xc4\x85, i\xc5\xbc Iskandar og\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 su\xc5\x82tanem, zacz\xc4\x85\xc5\x82 bi\xc4\x87 monety we w\xc5\x82asnym imieniu i przesta\xc5\x82 wymienia\xc4\x87 imi\xc4\x99 Szahrucha w chutbie, tym samym kwestionuj\xc4\x85c jego zwierzchno\xc5\x9b\xc4\x87. W tej sytuacji w roku 1414 Szahruch wyruszy\xc5\x82 przeciwko Iskandarowi i 21 lipca po kr\xc3\xb3tkim obl\xc4\x99\xc5\xbceniu zdoby\xc5\x82 Isfahan. Iskandar uciek\xc5\x82, zosta\xc5\x82 jednak z\xc5\x82apany i wydany w r\xc4\x99ce swojego brata, Rustama. W roku 1411/1412 Iskandar zaj\xc4\x85\xc5\x82 nale\xc5\xbc\xc4\x85cy poprzednio do Rustama Isfahan, a teraz ten go o\xc5\x9blepi\xc5\x82._NEWLINE_Szahruch przekaza\xc5\x82 zarz\xc4\x85d Isfahanu Rustamowi, za\xc5\x9b Hamadanu i Lorestanu jego m\xc5\x82odszemu bratu, Bajkarze. Kom otrzyma\xc5\x82 syn Muhammada Sultana, Sa\xe2\x80\x99d-i Wakkas, za\xc5\x9b Fars syn Szahrucha, Ibrahim Sultan. Krewniacy pozostawieni przez Szahrucha w Iranie nie przestali jednak sprawia\xc4\x87 k\xc5\x82opot\xc3\xb3w. Kiedy jeden z emir\xc3\xb3w Kara Jusufa, Bistam Czakir, uciek\xc5\x82 do Sa\xe2\x80\x99d-i Wakkasa, ten zaku\xc5\x82 go w \xc5\x82a\xc5\x84cuchy. Szahruch skarci\xc5\x82 go za takie potraktowanie go\xc5\x9bcia, w odpowiedzi na co Sa\xe2\x80\x99d-i Wakkas wraz ze swym zak\xc5\x82adnikiem uciek\xc5\x82 do Kara Kojunlu. Powsta\xc5\x82e w zwi\xc4\x85zku z tym zamieszanie postanowili wykorzysta\xc4\x87 Iskandar i Bajkara, kt\xc3\xb3rzy wyrzucili Ibrahima Sultana z Farsu. Iskandar zosta\xc5\x82 szybko schwytany i zabity przez Rustama, jednak przeciwko Bajkarze Szahruch musia\xc5\x82 wyruszy\xc4\x87 osobi\xc5\x9bcie. Dopiero w pa\xc5\xbadzierniku 1415 roku otoczy\xc5\x82 on Sziraz i pod naciskiem mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta Bajkara podda\xc5\x82 si\xc4\x99. Dzi\xc4\x99ki wstawiennictwu syna Szahrucha, Bajsunkura, Bajkara uzyska\xc5\x82 przebaczenie i zosta\xc5\x82 odes\xc5\x82any do Kandaharu pod kuratel\xc4\x99 syna Pir Muhammada, Kajdu._NEWLINE_Na wiosn\xc4\x99 roku 1416 Szahruch przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x85\xc5\x82 karn\xc4\x85 ekspedycj\xc4\x99 przeciwko Kermanowi, kt\xc3\xb3rego namiestnik nie stawi\xc5\x82 si\xc4\x99 na wezwanie. W tym samym roku wygna\xc5\x82 te\xc5\xbc kilku niepos\xc5\x82usznych ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t, w tym Amiraka Ahmada, kt\xc3\xb3ry jako namiestnik Andi\xc5\xbcanu sprzeciwia\xc5\x82 si\xc4\x99 U\xc5\x82ug Begowi. Nied\xc5\x82ugo potem problemy zacz\xc4\x85\xc5\x82 sprawia\xc4\x87 Kajdu. Mia\xc5\x82 on wok\xc3\xb3\xc5\x82 siebie wielu by\xc5\x82ych emir\xc3\xb3w swojego ojca, w tym pot\xc4\x99\xc5\xbcnego Buhlula Barlasa, kt\xc3\xb3ry niegdy\xc5\x9b popiera\xc5\x82 Szajcha Nur ad-Dina, potem za\xc5\x9b uzyska\xc5\x82 przebaczenie. Teraz zaproponowa\xc5\x82 on innym emirom, by Kajdu zast\xc4\x85pi\xc4\x87 jego bratem Sand\xc5\xbcarem i ten pierwszy wezwa\xc5\x82 Szahrucha na pomoc. Akcja nie przynios\xc5\x82a jednak spokoju, a Kajdu wydawa\xc5\x82 si\xc4\x99 nie by\xc4\x87 szczeg\xc3\xb3lnie lojalny, co przejawi\xc5\x82o si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy innymi w proponowaniu Su\xc5\x82tanowi Delhi Chizr Chanowi (1414\xe2\x80\x931421), by ten czyta\xc5\x82 chutb\xc4\x99 w jego imieniu. W roku 1417/1418, dowiedziawszy si\xc4\x99 o niepokojach w\xc5\x9br\xc3\xb3d Hazar\xc3\xb3w i innych lud\xc3\xb3w zamieszkuj\xc4\x85cych terytorium rz\xc4\x85dzone przez Kajdu, Szahruch zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 uda\xc4\x87 tam osobi\xc5\x9bcie. Kiedy dotar\xc5\x82 do Kandaharu i wezwa\xc5\x82 Kajdu do przy\xc5\x82\xc4\x85czenia si\xc4\x99 do niego, ten uciek\xc5\x82. Po negocjacjach zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 przyby\xc4\x87 do Heratu, ale wkr\xc3\xb3tce zawr\xc3\xb3ci\xc5\x82 na po\xc5\x82udnie. Armia Szahrucha pod wodz\xc4\x85 Bajsunkura do\xc5\x9bcign\xc4\x99\xc5\x82a go jednak i Kajdu zosta\xc5\x82 uwi\xc4\x99ziony w Heracie. Namiestnikiem Kabulu zosta\xc5\x82 syn Szahrucha, Sojurgatmysz. W rebelii Kajdu wzi\xc4\x85\xc5\x82 tak\xc5\xbce udzia\xc5\x82 Bajkara, kt\xc3\xb3ry w jej wyniku straci\xc5\x82 \xc5\xbcycie w niejasnych okoliczno\xc5\x9bciach. \xe2\x80\x9eTeraz wszystkie wi\xc4\x99ksze namiestnictwa by\xc5\x82y w r\xc4\x99kach syn\xc3\xb3w i emir\xc3\xb3w Szahrucha\xe2\x80\x9d, a on sam sta\xc5\x82 si\xc4\x99 \xe2\x80\x9eabsolutnym w\xc5\x82adc\xc4\x85 kr\xc3\xb3lestwa Timura\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nKara Kojunlu\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1419 Kara Jusuf zaj\xc4\x85\xc5\x82 Soltanije, Tarom, Kazwin i Sawe w Iraku Perskim, w odpowiedzi na co w roku 1420 Szahruch wyruszy\xc5\x82 przeciwko niemu. Zdaj\xc4\x85c sobie spraw\xc4\x99 z pot\xc4\x99gi przeciwnika, zebra\xc5\x82 si\xc5\x82y z ca\xc5\x82ego kr\xc3\xb3lestwa. Namiestnik Kazwinu zbieg\xc5\x82 przed si\xc5\x82ami Timuryd\xc3\xb3w i miasto zosta\xc5\x82o \xc5\x82atwo zaj\xc4\x99te, jednak syn Kara Jusufa D\xc5\xbcahanszah przygotowa\xc5\x82 Soltanije do obrony. 17 pa\xc5\xbadziernika 1420 roku Kara Jusuf zmar\xc5\x82, a Kara Kojunlu wpadli w panik\xc4\x99. W tej sytuacji Szahruch zaj\xc4\x85\xc5\x82 Soltanije bez trudu i uda\xc5\x82 si\xc4\x99 na zimowe pastwiska w Karabachu. W ci\xc4\x85gu zimy wielu miejscowych w\xc5\x82adc\xc3\xb3w, m.in. Szyrwanu, Szeki, Gruzji i Ak Kojunlu, a tak\xc5\xbce szereg tureckich naczelnik\xc3\xb3w plemiennych z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82o mu ho\xc5\x82d. W mi\xc4\x99dzyczasie Kara Kojunlu skupili si\xc4\x99 jednak wok\xc3\xb3\xc5\x82 syna Kara Jusufa Iskandara (1421\xe2\x80\x931438), pokonali Ak Kojunlu i rzucili wyzwanie Szahruchowi. Ten pokona\xc5\x82 ich dopiero po trzydniowej bitwie stoczonej na r\xc3\xb3wninie Alaszgird w dniach 29 lipca do 1 sierpnia 1421 roku. Zadowolony z tego zwyci\xc4\x99stwa Szahruch wyruszy\xc5\x82 w drog\xc4\x99 powrotn\xc4\x85 do Heratu, nie zatrzymuj\xc4\x85c si\xc4\x99 w celu zabezpieczenia regionu._NEWLINE_W rezultacie Azerbejd\xc5\xbcan pozosta\xc5\x82 w r\xc4\x99kach Kara Kojunlu. W sierpniu/wrze\xc5\x9bniu 1422 roku dow\xc3\xb3dcy Iskandara zaatakowali Soltanije, zostali jednak pokonani przez jej namiestnika, Iliasa Chod\xc5\xbc\xc4\x99. Po tym wydarzeniu Szahruch przys\xc5\x82a\xc5\x82 posi\xc5\x82ki dla wzmocnienia obrony regionu. Wiosn\xc4\x85 1427 roku U\xc5\x82ug Beg wraz ze swoim bratem Muhammadem D\xc5\xbcukim wbrew zakazowi Szahrucha wyruszy\xc5\x82 przeciwko pl\xc4\x85druj\xc4\x85cemu jego terytorium chanowi Z\xc5\x82otej Ordy Borakowi (1422\xe2\x80\x931427). Bracia ponie\xc5\x9bli dotkliw\xc4\x85 pora\xc5\xbck\xc4\x99 i ich armia powr\xc3\xb3ci\xc5\x82a w nie\xc5\x82adzie do Samarkandy. Nied\xc5\x82ugo potem Szahruch przyby\xc5\x82 do Mawarannahru i czasowo odwo\xc5\x82a\xc5\x82 U\xc5\x82ug Bega z jego namiestnictwa. W roku 1428 Iskandar spl\xc4\x85drowa\xc5\x82 terytoria Timuryd\xc3\xb3w, a w nast\xc4\x99pnym zaj\xc4\x85\xc5\x82 szereg ich zachodnich miast, w\xc5\x82\xc4\x85cznie z Soltanije i Kazwinem. W odpowiedzi Szahruch wyruszy\xc5\x82 przeciwko niemu z wielk\xc4\x85 armi\xc4\x85 i pokona\xc5\x82 go w dwudniowej bitwie stoczonej 17 i 18 wrze\xc5\x9bnia pod Salmas. Zda\xc5\x82 on sobie jednak spraw\xc4\x99, \xc5\xbce nie pokona ca\xc5\x82kowicie Kara Kojunlu, i ustanowi\xc5\x82 najm\xc5\x82odszego syna Kara Jusufa, Abu Sa\xe2\x80\x99ida, namiestnikiem Azerbejd\xc5\xbcanu w swoim imieniu. Nied\xc5\x82ugo po tym, jak Szahruch wiosn\xc4\x85 1430 roku wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 z Azerbejd\xc5\xbcanu, Iskandar pokona\xc5\x82 i zabi\xc5\x82 Abu Sa\xe2\x80\x99ida. Niemniej walki pomi\xc4\x99dzy synami Kara Jusufa zapewni\xc5\x82y Szahruchowi kilka lat pokoju. W latach 1433 i 1434 walcz\xc4\x85cy z Iskandarem bracia, Szah Mehmed, Isfahan i D\xc5\xbcahanszah (1438\xe2\x80\x931467), kolejno uznawali si\xc4\x99 za wasali Szahrucha. W roku 1434 uzna\xc5\x82 on D\xc5\xbcahanszaha za przyw\xc3\xb3dc\xc4\x99 Kara Kojunlu i wyruszy\xc5\x82 przeciwko Iskandarowi. Ten wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 w kierunku Erzurumu i po krwawej cho\xc4\x87 zwyci\xc4\x99skiej bitwie z Ak Kojunlu uciek\xc5\x82 na terytorium Osman\xc3\xb3w, co pozwoli\xc5\x82o Szahruchowi zainstalowa\xc4\x87 D\xc5\xbcahanszaha w Azerbejd\xc5\xbcanie. W pa\xc5\xbadzierniku 1436 roku Szahruch powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Chorasanu. Iskandar zaatakowa\xc5\x82 D\xc5\xbcahanszaha, jednak w roku 1438 zosta\xc5\x82 przez niego pokonany w bitwie w pobli\xc5\xbcu Tebrizu. Obl\xc4\x99\xc5\xbcony przez swojego brata w niedost\xc4\x99pnej twierdzy Alind\xc5\xbcak Iskandar zgin\xc4\x85\xc5\x82 z r\xc4\x99ki w\xc5\x82asnego syna Szah Kubada w tym samym roku. D\xc5\xbcahanszah uznawa\xc5\x82 nominaln\xc4\x85 zwierzchno\xc5\x9b\xc4\x87 Szahrucha a\xc5\xbc do jego \xc5\x9bmierci.\n_START_SECTION_\nZmierzch w\xc5\x82adzy\n_START_PARAGRAPH_\nRz\xc4\x85dy Szahrucha opiera\xc5\x82y si\xc4\x99 na wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy szeregu dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w i urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 do siebie przyci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 w trakcie wczesnego okresu swoich rz\xc4\x85d\xc3\xb3w. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich by\xc5\x82a starsza od niego w momencie rozpocz\xc4\x99cia walki o sched\xc4\x99 po Timurze. Poniewa\xc5\xbc tradycyjnie stanowiska przechodzi\xc5\x82y z ojca na syna, wraz z \xc5\x9bmierci\xc4\x85 tego pierwszego na miejsce do\xc5\x9bwiadczonego dow\xc3\xb3dcy lub urz\xc4\x99dnika pojawia\xc5\x82 si\xc4\x99 jego niezbyt kompetentny potomek. Niewielka liczba wielkich kampanii w \xc5\x9brodkowym okresie rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Szahrucha, podczas kt\xc3\xb3rych m\xc5\x82odzi ludzie mogliby zdoby\xc4\x87 do\xc5\x9bwiadczenie, prawdopodobnie przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 do powstania problemu. I tak, na przyk\xc5\x82ad, jedn\xc4\x85 ze szczeg\xc3\xb3lnie wa\xc5\xbcnych popieraj\xc4\x85cych Szahrucha rodzin by\xc5\x82a rodzina jego \xc5\xbcony, Gouharszad. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d jej braci Hamza zmar\xc5\x82 w roku 1416, Husajn Sufi nie jest wspominany przez kronikarzy po roku 1416/1417, Ali zmar\xc5\x82 w roku 1417, Sajjid Ahmad w 1422, Hasan Sufi w 1424, a Muhammad Sufi znikn\xc4\x85\xc5\x82 z kronik po roku 1431/1432. Wiadomo o pojawieniu si\xc4\x99 na ich miejsce dw\xc3\xb3ch ich syn\xc3\xb3w, nie zmienia to jednak faktu, i\xc5\xbc Szahruch w wyniku ich \xc5\x9bmierci straci\xc5\x82 grup\xc4\x99 do\xc5\x9bwiadczonych emir\xc3\xb3w. Dwoma najbli\xc5\xbcszymi wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownikami Szahrucha byli Alika Kukeltasz i Firuzszah, pierwszy zmar\xc5\x82 w roku 1440, a drugi \xe2\x80\x93 w 1444. Znaczn\xc4\x85 pomoc w rz\xc4\x85dzeniu pa\xc5\x84stwem stanowili dla Szahrucha jego synowie, zarz\xc4\x85dzaj\xc4\x85cy w jego imieniu wa\xc5\xbcnymi prowincjami i wype\xc5\x82niaj\xc4\x85cy inne zadania; tylko U\xc5\x82ug Beg prze\xc5\xbcy\xc5\x82 swojego ojca. Sojurgatmysz zmar\xc5\x82 w roku 1426, Bajsunkur w 1433, Ibrahim Sultan w 1435, a Muhammad D\xc5\xbcuki w 1444. Coraz wi\xc4\x99kszy brak kompetentnych wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w wraz z pogarszaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 zdrowiem samego Szahrucha sprawi\xc5\x82y, i\xc5\xbc w ostatnich latach \xc5\xbcycia by\xc5\x82 \xc5\x9bwiadkiem post\xc4\x99puj\xc4\x85cego os\xc5\x82abienia jego w\xc5\x82adzy._NEWLINE_Utrata do\xc5\x9bwiadczonych dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w by\xc5\x82a szczeg\xc3\xb3lnie k\xc5\x82opotliwa w zwi\xc4\x85zku z wzrastaj\xc4\x85cym naciskiem na posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci Timuryd\xc3\xb3w ze strony ich stepowych s\xc4\x85siad\xc3\xb3w. Zim\xc4\x85 1430/1431 roku zjednoczeni niedawno przez Abu al-Chajr-chana Uzbecy zaatakowali Chorezm i rozpocz\xc4\x99li okupacj\xc4\x99 jego p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci, pl\xc4\x85druj\xc4\x85c Urgencz. Latem 1431 Abu al-Chajr opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Chorezm, w roku 1435/1436 ponownie go zaatakowa\xc5\x82 i spl\xc4\x85drowa\xc5\x82. Z kolei w roku 1434/1435 Czagataidzi odbili zaj\xc4\x99ty dwadzie\xc5\x9bcia lat wcze\xc5\x9bniej przez U\xc5\x82ug Bega Kaszgar. W tym samym roku w Chorasanie wybuch\xc5\x82a zaraza, zabijaj\xc4\x85c wielk\xc4\x85 liczb\xc4\x99 ludzi. Po tym, jak w 1440 roku zmar\xc5\x82 Alika Kukeltasz, Uzbecy zaatakowali Mazandaran i pokonali armi\xc4\x99 Szachrucha, zabijaj\xc4\x85c jednego z jego wa\xc5\xbcniejszych dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, Had\xc5\xbcd\xc5\xbci Jusufa D\xc5\xbcalila. W rezultacie Szahruch musia\xc5\x82 co roku wysy\xc5\x82a\xc4\x87 siln\xc4\x85 armi\xc4\x99 w celu obrony tej prowincji. Czagataidzi zacz\xc4\x99li regularnie pl\xc4\x85drowa\xc4\x87 region Andi\xc5\xbcanu, podczas gdy Uzbecy urz\xc4\x85dzali rajdy na p\xc3\xb3\xc5\x82nocne pogranicze Mawarannahru._NEWLINE_Kontrola starego i schorowanego Szahrucha nad pa\xc5\x84stwem zacz\xc4\x99\xc5\x82a s\xc5\x82abn\xc4\x85\xc4\x87. Po \xc5\x9bmierci Ibrahima Sultana w roku 1435 nominalnym namiestnikiem Farsu zosta\xc5\x82 jego dwuletni syn Abdallah. Rzeczywist\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w jego imieniu sprawowa\xc5\x82 Muhibb ad-Din Abu al-Chajr i nadu\xc5\xbcycia, jakich si\xc4\x99 dopu\xc5\x9bci\xc5\x82, doprowadzi\xc5\x82y w roku 1441/1442 do interwencji miejscowych notabl\xc3\xb3w w rz\xc4\x85dzie centralnym. Szachruch odwo\xc5\x82a\xc5\x82 Muhibb ad-Dina, ten jednak za pomoc\xc4\x85 hojnych \xc5\x82ap\xc3\xb3wek doprowadzi\xc5\x82 do tego, \xc5\xbce grupa emir\xc3\xb3w i urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w Szachrucha wynios\xc5\x82a go z powrotem na urz\xc4\x85d. Prawdopodobnie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do dawnych praktyk, gdy\xc5\xbc wiadomo, \xc5\xbce w chwili \xc5\x9bmierci Szahrucha znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w wi\xc4\x99zieniu. Rok 1441/1442 by\xc5\x82 \xc5\x9bwiadkiem wielkiego zam\xc4\x99tu w rz\xc4\x85dzie centralnym. Na skutek informacji o nadu\xc5\xbcyciach Szahruch nakaza\xc5\x82 Firuzszahowi wdro\xc5\xbcy\xc4\x87 dochodzenie przeciwko wezyrowi Ali Szakaniemu, kt\xc3\xb3re zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 zmuszeniem go do ust\xc4\x85pienia pomimo opozycji jego kolegi na urz\xc4\x99dzie, Pir Ahmada Chafiego. Ponadto preferowanie przez Gouharszad Ala ad-Dauli Ibn Bajsunkura ponad innych potomk\xc3\xb3w Szahrucha przybra\xc5\x82o takie rozmiary, \xc5\xbce ten musia\xc5\x82 udzieli\xc4\x87 jej reprymendy. \xc5\x9amier\xc4\x87 Aliki Kukeltasza i innych wa\xc5\xbcnych emir\xc3\xb3w oraz cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w dynastii pozwoli\xc5\x82a Firuzszahowi na sprawowanie coraz wi\xc4\x99kszej kontroli nad starzej\xc4\x85cym si\xc4\x99 w\xc5\x82adc\xc4\x85 i prawdopodobnie zacz\xc4\x85\xc5\x82 on nadu\xc5\xbcywa\xc4\x87 swojej pozycji. W roku 1443/1444 Szahruch nakaza\xc5\x82 swojemu synowi Muhammadowi D\xc5\xbcukiemu przeprowadzenie kontroli wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w z podlegaj\xc4\x85cego Firuzszahowi Balchu. Od maja do czerwca 1444 roku Szahruch by\xc5\x82 tak powa\xc5\xbcnie chory, \xc5\xbce s\xc4\x85dzono, i\xc5\xbc umrze. Gouharszad przekona\xc5\x82a Firuzszaha do zaprzysi\xc4\x99\xc5\xbcenia wierno\xc5\x9bci Ala ad-Dauli, co wzbudzi\xc5\x82o gniew innych Timuryd\xc3\xb3w. Kiedy Szahruch wyzdrowia\xc5\x82, kontrola by\xc5\x82a kontynuowana i wykaza\xc5\x82a nieprawid\xc5\x82owo\xc5\x9bci. Firuzszah nie zni\xc3\xb3s\xc5\x82 utraty \xc5\x82aski Szahrucha i zmar\xc5\x82 kilka dni po przedstawieniu wynik\xc3\xb3w \xc5\x9bledztwa. Muhammad D\xc5\xbcuki zmar\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w tym samym roku.\n_START_SECTION_\nRebelia Sultana Muhammada\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1441/1442 tak\xc5\xbce inne wydarzenie ukaza\xc5\x82o s\xc5\x82abo\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Szahrucha. Namiestnik Soltanije i Komu, Jusuf Chod\xc5\xbca, zosta\xc5\x82 wci\xc4\x85gni\xc4\x99ty w walki, jakie miejscowy w\xc5\x82adca Rustamdaru, Malik Gajomart, prowadzi\xc5\x82 w Gilanie. Jego przeciwnicy poprosili o pomoc armi\xc4\x99 Timuryd\xc3\xb3w, ta jednak w trudnym terenie ponios\xc5\x82a upokarzaj\xc4\x85c\xc4\x85 kl\xc4\x99sk\xc4\x99, a Jusuf Chod\xc5\xbca nied\xc5\x82ugo potem zmar\xc5\x82. Malik Gajomart poprosi\xc5\x82 o pok\xc3\xb3j i uzyska\xc5\x82 przebaczenie, ale Szahruch stwierdzi\xc5\x82 \xc5\xbce region potrzebuje silnego namiestnika. W tym celu w roku 1442/1443 zarz\xc4\x85dc\xc4\x85 Soltanije, Kazwinu, Reju i Komu ustanowi\xc5\x82 swojego wnuka, Sultana Muhammada Ibn Bajsunkura. Do syna Bajsunkura szybko przyby\xc5\x82y delegacje z trybutem, tak\xc5\xbce spoza obszaru jego w\xc5\x82adzy, ten za\xc5\x9b, zamiast zatrzyma\xc4\x87 go w skarbie, zacz\xc4\x85\xc5\x82 rozdawa\xc4\x87 celem zdobycia popularno\xc5\x9bci. W odpowiedzi Szahruch zabra\xc5\x82 Kazwin i Soltanije spod zarz\xc4\x85du Sultana Muhammada, a namiestnikiem Jazdu mianowa\xc5\x82 do\xc5\x9bwiadczonego D\xc5\xbcalad ad-Dina Czakmaka, kt\xc3\xb3remu kaza\xc5\x82 fortyfikowa\xc4\x87 miasto. Na wiosn\xc4\x99 1444 roku Szahruch by\xc5\x82 z\xc5\x82o\xc5\xbcony chorob\xc4\x85 i niezdolny do dzia\xc5\x82ania. Z kolei wiosn\xc4\x85 roku 1445 Sultan Muhammad pokona\xc5\x82 i zabi\xc5\x82 miejscowego w\xc5\x82adc\xc4\x99 Hamadanu, Had\xc5\xbcd\xc5\xbci Husajna, kt\xc3\xb3ry odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 uznania jego w\xc5\x82adzy. To zwyci\xc4\x99stwo bardzo podnios\xc5\x82o presti\xc5\xbc Sultana Muhammada w regionie. Powiadomiony o nim Szahruch zruga\xc5\x82 swojego wnuka za samowolne zabicie przedstawiciela rodu, kt\xc3\xb3ry dot\xc4\x85d wiernie s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 Timurydom. Wkr\xc3\xb3tce potem bez konsultacji z Sultanem Muhammadem Szahruch ustanowi\xc5\x82 nowym namiestnikiem Isfahanu Sa\xe2\x80\x99adata Ibn Firuzszaha, jego dotychczasowego podw\xc5\x82adnego. Wrogo\xc5\x9b\xc4\x87 pomi\xc4\x99dzy Szahruchem a Sultanem Muhammadem by\xc5\x82a ju\xc5\xbc w\xc3\xb3wczas faktem powszechnie znanym, tote\xc5\xbc, kiedy mieszka\xc5\x84cy Isfahanu nie mogli sp\xc5\x82aci\xc4\x87 d\xc5\x82ugu wobec rz\xc4\x85du centralnego, zwr\xc3\xb3cili si\xc4\x99 o pomoc do syna Bajsunkura. Ten zaj\xc4\x85\xc5\x82 Isfahan 2 maja 1446 roku, a Sa\xe2\x80\x99adat uciek\xc5\x82._NEWLINE_Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 opis\xc3\xb3w post\xc4\x99powania Sultana Muhammada wi\xc4\x85\xc5\xbce moment rozpocz\xc4\x99cia jego otwartego buntu w\xc5\x82a\xc5\x9bnie z tym faktem, poniewa\xc5\xbc zaj\xc4\x85\xc5\x82 on terytorium znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w spos\xc3\xb3b niew\xc4\x85tpliwy poza jego domen\xc4\x85. Nast\xc4\x99pnie wezwa\xc5\x82 on wielu regionalnych w\xc5\x82adc\xc3\xb3w i namiestnik\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce poza swoj\xc4\x85 pierwotn\xc4\x85 domen\xc4\x85, do okazania mu lojalno\xc5\x9bci. Wezwanie to spotka\xc5\x82o si\xc4\x99 z entuzjastycznym poparciem, co naj\xc5\x82atwiej wyt\xc5\x82umaczy\xc4\x87 oczekiwaniem przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 poddanych schorowanego Szahrucha jego \xc5\x9bmierci i wybuchu wojny o dziedzictwo po nim. Mieszka\xc5\x84cy regionu widzieli w Sultanie Muhammadzie naturalnego kandydata do roli obro\xc5\x84cy ich \xc5\xbcycia i mienia podczas nadci\xc4\x85gaj\xc4\x85cego zam\xc4\x99tu. Podporz\xc4\x85dkowania si\xc4\x99 mu odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 Fars, i wkr\xc3\xb3tce wyruszy\xc5\x82 ze swoj\xc4\x85 armi\xc4\x85 przeciwko Szirazowi. Wed\xc5\x82ug \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 to Gouharszad nak\xc5\x82oni\xc5\x82a \xc5\x9bmiertelnie chorego Szahrucha, by ten osobi\xc5\x9bcie wyruszy\xc5\x82 st\xc5\x82umi\xc4\x87 rebeli\xc4\x99. Na wie\xc5\x9b\xc4\x87 o jego pochodzie Sultan Muhammad odst\xc4\x85pi\xc5\x82 od obl\xc4\x99\xc5\xbcenia Szirazu, pozwoli\xc5\x82 odej\xc5\x9b\xc4\x87 tym swoim \xc5\xbco\xc5\x82nierzom, kt\xc3\xb3rzy nie chcieli z nim pozosta\xc4\x87, i uda\xc5\x82 si\xc4\x99 w kierunku Lorestanu. Szahruch zaj\xc4\x85\xc5\x82 Isfahan i kaza\xc5\x82 dokona\xc4\x87 egzekucji na przyw\xc3\xb3dcach miejskich notabli, nie oszcz\xc4\x99dzaj\xc4\x85c przy tym ulem\xc3\xb3w i sajjid\xc3\xb3w, czym zszokowa\xc5\x82 swoich poddanych. Wojn\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy Timurydami wykorzysta\xc5\x82 Abu al-Chajr-chan, kt\xc3\xb3ry podbi\xc5\x82 tereny w \xc5\x9brodkowym biegu Syr-darii wraz z kilkoma miastami stanowi\xc4\x85cymi wa\xc5\xbcne o\xc5\x9brodki handlu Z\xc5\x82otej Ordy z Turkiestanem. Szahruch nie pokona\xc5\x82 ju\xc5\xbc ani jego, ani Sultana Muhammada, zmar\xc5\x82 bowiem 13 marca 1447 roku na kwaterze zimowej w Reju, podczas celebrowania Nouruzu.'