b'\n_START_ARTICLE_\nSamuel Hirszenberg\n_START_SECTION_\nOkres edukacji\n_START_PARAGRAPH_\nJego rodzicami byli Sura (Sara) Perla Awner (ur. 1845 w Tuszynie, zm. 26 kwietnia 1906 w \xc5\x81odzi) oraz Dawid (ur. 1844 w Zgierzu, zm. 4 sierpnia 1907 w \xc5\x81odzi) Hirszenbergowie. By\xc5\x82 najstarszym z jedena\xc5\x9bciorga rodze\xc5\x84stwa. W rodzinnym mie\xc5\x9bcie, w latach 1877\xe2\x80\x931880, ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do Szko\xc5\x82y Rzemios\xc5\x82a. Talent m\xc5\x82odego artysty dostrzeg\xc5\x82 dyrektor \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego Szpitala im. Pozna\xc5\x84skich, dr Maksymilian Cohn. To dzi\xc4\x99ki niemu Samuelowi Hirszenbergowi uda\xc5\x82o si\xc4\x99 otrzyma\xc4\x87 od \xc5\x82\xc3\xb3dzkich przemys\xc5\x82owc\xc3\xb3w stypendium (m.in. od Izraela Pozna\xc5\x84skiego), dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3remu w latach 1881\xe2\x80\x931883 m\xc3\xb3g\xc5\x82 wyjecha\xc4\x87 do Szko\xc5\x82y Sztuk Pi\xc4\x99knych w Krakowie, gdzie kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w pracowniach Feliksa Szynalewskiego, Izydora Jab\xc5\x82o\xc5\x84skiego i W\xc5\x82adys\xc5\x82awa \xc5\x81uszczkiewicza. Od 1883 nauki pobiera\xc5\x82 w akademii monachijskiej, pod kierunkiem Alexandra Wagnera (do 1887), i nast\xc4\x99pnie w Pary\xc5\xbcu w Akademii Colarossiego (1888\xe2\x80\x931889). W 1885 na monachijskiej akademii zosta\xc5\x82 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniony srebrnym medalem. W 1887 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 obraz Jeszybot (\xe2\x80\x9eSzko\xc5\x82a Talmudyst\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d), za kt\xc3\xb3ry otrzyma\xc5\x82 pierwsze wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia (m.in. w 1889 srebrny medal na Wystawie \xc5\x9awiatowej w Pary\xc5\xbcu), a na zam\xc3\xb3wienie rodziny Pozna\xc5\x84skich namalowa\xc5\x82 Hamana i Ester\xc4\x99 (1889).\n_START_SECTION_\nPraca tw\xc3\xb3rcza\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu edukacji, na prze\xc5\x82omie 1889 i 1890, powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 w \xc5\x81odzi, gdzie zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z tamtejszym \xc5\x9brodowiskiem artystycznym (m.in. z Natanem Altmanem, Henrykiem Glicensteinem czy Leopoldem Pilichowskim). W 1891 wyjecha\xc5\x82 do Monachium, w kt\xc3\xb3rym otworzy\xc5\x82 pracowni\xc4\x99. W\xc3\xb3wczas powsta\xc5\x82y m.in. obrazy Wszech\xc5\x9bwiat oraz Cmentarz \xc5\xbcydowski. Dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ponownie do \xc5\x81odzi. Tutaj wynaj\xc4\x85\xc5\x82 pracowni\xc4\x99 i mieszkanie w kamienicy Pinkusa, namalowa\xc5\x82 Konferencyjk\xc4\x99 oraz skupi\xc5\x82 wok\xc3\xb3\xc5\x82 swojej osoby tworz\xc4\x85ce si\xc4\x99 \xc5\x9brodowisko artystyczne. W 1894 wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wystawie tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do Secesji Monachijskiej (Sjesta sobotnia). W latach 1895\xe2\x80\x931904 wielokrotnie bywa\xc5\x82 go\xc5\x9bciem plener\xc3\xb3w oraz letnich wakacji Teresy Silberstein w Lisowicach, podczas kt\xc3\xb3rych portretowa\xc5\x82 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w rodziny fundatorki oraz okoliczne pejza\xc5\xbce. W drugiej po\xc5\x82owie 1896 przebywa\xc5\x82 w Monachium. Prace prezentowa\xc5\x82 na wystawie Secesji Monachijskiej oraz w Towarzystwie Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Sztuk Pi\xc4\x99knych w Krakowie. 16 grudnia tego samego roku o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Mari\xc4\x85 Ann\xc4\x85 Paulin\xc4\x85 Chretien._NEWLINE_W 1898 Samuel Hirszenberg przebywa\xc5\x82 w Normandii, gdzie malowa\xc5\x82 sceny rodzajowe oraz pejza\xc5\xbce morskie. W nast\xc4\x99pnym roku uko\xc5\x84czy\xc5\x82 monumentalne dzie\xc5\x82o \xc5\xbbyd wieczny tu\xc5\x82acz. W 1901 przebywa\xc5\x82 kilka miesi\xc4\x99cy we W\xc5\x82oszech (m.in. w Rzymie), gdzie malowa\xc5\x82 pejza\xc5\xbce, sceny rodzajowe i studia portretowe, kt\xc3\xb3re wystawi\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie w \xc5\x81odzi w salonie Jana Grodka (1901) oraz w nast\xc4\x99pnym roku na indywidualnej wystawie w Salonie Krywulta w Warszawie. Tam te\xc5\xbc prezentowa\xc5\x82 \xc5\xbbyda wiecznego tu\xc5\x82acza. W 1903 przebywa\xc5\x82 ponownie w Monachium, przygotowuj\xc4\x85c projekty oraz maluj\xc4\x85c cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 obraz\xc3\xb3w zam\xc3\xb3wionych przez Leoni\xc4\x99 Pozna\xc5\x84sk\xc4\x85 w celu udekorowania sali jadalnej oraz balowej w pa\xc5\x82acu Izraela Pozna\xc5\x84skiego. W 1904 uko\xc5\x84czy\xc5\x82, malowany od 1896, obraz Wychod\xc5\xbacy, a jesieni\xc4\x85 1904 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Krakowa, w kt\xc3\xb3rym skupi\xc5\x82 \xc5\x9brodowisko malarzy \xc5\xbcydowskich (Neuman, Gottlieb, Merkel, Kuna, Hochman) i wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 pod koniec roku w jubileuszowej wystawie krakowskiego Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Sztuk Pi\xc4\x99knych. W 1905 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 Czarny sztandar, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w Salonie Soci\xc3\xa9t\xc3\xa9 des Artistes Fran\xc3\xa7ais w Pary\xc5\xbcu, wystawiaj\xc4\x85c Wychod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Namalowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas \xc5\x9awi\xc4\x99to w getcie oraz Niedziel\xc4\x99. Lato 1906 sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w Rytrze, tworz\xc4\x85c portrety i studia pejza\xc5\xbcowe technik\xc4\x85 pastelow\xc4\x85._NEWLINE_W 1907 zmar\xc5\x82 ojciec malarza, powsta\xc5\x82 Spinoza wykl\xc4\x99ty. W tym samym roku Hirszenberg wyjecha\xc5\x82 do Francji (przebywa\xc5\x82 kr\xc3\xb3tko w Bretanii i Pary\xc5\xbcu), sk\xc4\x85d uda\xc5\x82 si\xc4\x99, na zaproszenie Borysa Schatza, do Jerozolimy, w celu obj\xc4\x99cia posady profesora w Szkole Sztuk Pi\xc4\x99knych i Rzemios\xc5\x82 Besaleela. W Niemczech na wystawie Sztuki \xc5\xbbydowskiej w Berlinie wystawi\xc5\x82 Wychod\xc5\xbac\xc3\xb3w. W 1908 uczy\xc5\x82 rysunku i malarstwa w Besaleel, rysowa\xc5\x82 pejza\xc5\xbce i studia portretowe mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Palestyny. _NEWLINE_Pochowany zosta\xc5\x82 na cmentarzu na G\xc3\xb3rze Oliwnej.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nSamuel Hirszenberg uprawia\xc5\x82 malarstwo realistyczne, stopniowo przechodz\xc4\x85c do impresjonizmu, wiele jego prac nawi\xc4\x85zuje do symbolizmu i wkracza na grunt ekspresjonizmu. Malowa\xc5\x82 melancholijne sceny rodzajowe o tematyce \xc5\xbcydowskiej, du\xc5\xbce alegorie cz\xc4\x99sto inspirowane literatur\xc4\x85. Porusza\xc5\x82 tematyk\xc4\x99 prze\xc5\x9bladowa\xc5\x84 i pogrom\xc3\xb3w \xc5\xbbyd\xc3\xb3w, przedstawia\xc5\x82 \xc5\xbcydowskie obrz\xc4\x99dy i tradycj\xc4\x99, ilustrowa\xc5\x82 ich powolny proces asymilacji. Jednocze\xc5\x9bnie tworzy\xc5\x82 tradycyjne portrety, liczne pejza\xc5\xbce, kompozycje dekoracyjne i sporadycznie akty._NEWLINE_Artysta debiutowa\xc5\x82 w Zach\xc4\x99cie w 1885, cz\xc4\x99sto i systematycznie wystawia\xc5\x82 m.in. w Towarzystwie Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Sztuk Pi\xc4\x99knych w Krakowie, Towarzystwie Zach\xc4\x99ty Sztuk Pi\xc4\x99knych w Warszawie, ponadto w Berlinie, Monachium i Pary\xc5\xbcu. Jego prace uleg\xc5\x82y w znacznej cz\xc4\x99\xc5\x9bci zniszczeniu w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej, zachowana cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 rozproszona w kolekcjach prywatnych. Najbardziej znane obrazy to: \xc5\xbbyd wieczny tu\xc5\x82acz, Urania, Spinoza wykl\xc4\x99ty, Cmentarz \xc5\xbcydowski, Jeszyboth, Pod \xc5\x9bcian\xc4\x85 p\xc5\x82aczu, Synagoga, Czarny sztandar.'