താലിബാന് പാകിസ്ഥാന് ചൈന അച്ചുതണ്ട് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഭീഷണിയായേക്കും അമേരിക്ക ഏകപക്ഷീയമായി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് നിന്ന് പിന്മാറുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോള്ത്തന്നെ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളാണ് ഇതുവരെ കണ്ടത്. അമേരിക്കയുടെ അജന്ഡ ഭീകരവാദത്തെ തകര്ക്കുക എന്നതു മാത്രമാണെന്നും അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ വികസനത്തിലോ അവിടത്തെ ഗവണ്മെന്റിന്റെ കാര്യത്തിലോ താത്പര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും അവര് തെളിയിച്ചു. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളില് ഒരു രാജ്യത്തു നിന്ന് ഒരു വന്ശക്തി പിന്മാറുമ്ബോള് ആ രാജ്യത്തോട് ചെയ്യേണ്ട ന്യായം അനുസരിച്ച് മറ്റൊരു ഗവണ്മെന്റിനെ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സോവിയറ്റ് യൂണിയന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് വിട്ടുപോയപ്പോഴും അമേരിക്ക വിയറ്റ്നാമില് നിന്ന് പിന്വാങ്ങിയപ്പോഴും താത്കാലിക സര്ക്കാരിനെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. അത്തരം സംവിധാനം ഇവിടെ സൃഷ്ടിക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ് അരക്ഷിതാവസ്ഥ രൂപംകൊണ്ടത്. അമേരിക്ക പിന്വാങ്ങുമ്ബോള് ഉണ്ടാക്കേണ്ട സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് കഴിഞ്ഞ കുറെ വര്ഷങ്ങളായി ചര്ച്ചകള് ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ചര്ച്ചകളില് താലിബാന് മാത്രമല്ല, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഗവണ്മെന്റും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രതിനിധികളും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. പക്ഷേ, ആ ചര്ച്ചകള് വിജയകരമായില്ല. ദോഹയില് നടന്ന ചര്ച്ചകളില് പല നിര്ദ്ദേശങ്ങളും ഉയര്ന്നുവെങ്കിലും, രാജ്യം തങ്ങളുടെ കൈയിലേക്ക് എത്തുമെന്ന് അറിയാവുന്നതിനാല് താലിബാന് അതൊന്നും അംഗീകരിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് അമേരിക്കയുടെ പിന്മാറ്റം അക്ഷന്തവ്യമായ കുറ്റമാണെന്നും അമേരിക്കയുടെ ഭാവിയെത്തന്നെ ബാധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള സംഭവമാണെന്നും നിരീക്ഷകര് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. കാബൂളില് അധികാരത്തിലിരുന്ന ഘനിയുടെ ഗവണ്മെന്റിനും സൈന്യത്തിനും അമേരിക്ക സഹായം നല്കിയിരുന്നെങ്കിലും അവര് പിന്വാങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാല് നിലനില്ക്കാനുള്ള കഴിവ് ആ ഗവണ്മെന്റിനില്ല എന്ന യാഥാര്ത്ഥ്യം അമേരിക്ക വിസ്മരിച്ചതായി തോന്നുന്നു. പ്രസിഡന്റ് ബൈഡന്റെ പല പ്രസ്താവനകളിലും അഫ്ഗാന് ഗവണ്മെന്റിന് കുറെനാളെങ്കിലും പിടിച്ചുനില്ക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. 90 ദിവസം മുതല് ആറുമാസം വരെയായിരുന്നു പ്രതീക്ഷ. അത് ബൈഡന്റെ തെറ്റിദ്ധാരണയായിരുന്നെന്ന് പറയാന് കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് അമേരിക്കയില് തന്നെ പ്രസിഡന്റ് ബൈഡന് എതിരായുള്ള വികാരം ശക്തമാകുന്നത്. ബൈഡന് രാജി വയ്ക്കണമെന്നുവരെ ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. അമേരിക്കന് പിന്വാങ്ങലിന് കുറച്ചു ദിവസങ്ങള്ക്ക് മുമ്ബ് ഇന്ത്യ സന്ദര്ശിച്ച അമേരിക്കന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ആന്റണി ബ്ലിങ്കന് സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള നയപരിപാടിയുമായാണ് വന്നതെന്ന് ഇന്ത്യ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഇറാനിലും റഷ്യയിലും താഷ്കന്റിലുമൊക്കെ സഞ്ചരിച്ച് ഒരു ഇടക്കാല സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കാന് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അവരൊന്നും താല്പര്യം കാണിച്ചില്ല. അതിന്റെ ഫലമായിട്ടാണ് താലിബാന് ഒരു യുദ്ധം പോലും നടത്താതെ കുറഞ്ഞ ദിവസങ്ങള് കൊണ്ട് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് കീഴടക്കിയത്. അധികാരം ഒരു കൗണ്സിലിനെ കുറേനാളത്തേക്ക് താലിബാന് ഏല്പിക്കും എന്നൊരു പ്രതീക്ഷ ഏറ്റവും അവസാന നിമിഷങ്ങളില് ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ കൗണ്സിലില് മുമ്ബത്തെ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന കര്സായിയും മറ്റൊരു പ്രധാന നേതാവായ അബ്ദുള്ള അബ്ദുള്ളയും ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വാര്ത്ത ഉണ്ടായിരുന്നത്. അത് സംഭവിച്ചിരുന്നെങ്കില് താലിബാന് ബലം പ്രയോഗിച്ചാണ് ഇപ്പോള് അധികാരം ഏറ്റതെന്നുള്ള പ്രതീതി ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല. അങ്ങനെ ആയിരുന്നെങ്കില് ഒരുപക്ഷേ, മറ്റുരാജ്യങ്ങളും പുതിയ ഗവണ്മെന്റിനെ അംഗീകരിക്കുമായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതിയില് ചൈന മാത്രമാണ് താലിബാന് ഗവണ്മെന്റിനെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇനി പാകിസ്ഥാന് ചൈന താലിബാന് അച്ചുതണ്ടായിരിക്കും അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് നയിക്കുക എന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ടത്. താലിബാന് ഭീകരവാദികളെ ഉപയോഗിച്ച് കാശ്മീരില് പാകിസ്ഥാന് പ്രശ്നങ്ങള് ഉണ്ടാക്കി ഇന്ത്യയ്ക്ക് എതിരായുള്ള അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട് .അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും പൊതുവേ പശ്ചിമേഷ്യയിലും ചൈന അവരുടെ ശക്തിവര്ദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെയുള്ള അക്രമങ്ങള് തുടരുകയുംചെയ്യും. ഇന്നത്തെ സ്ഥിതിയില് താലിബാനെ അംഗീകരിക്കാന് പ്രയാസമായതുകൊണ്ട് മറ്റു രാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാടിനെ വീക്ഷിച്ചിട്ടായിരിക്കും ഇന്ത്യ തീരുമാനമെടുക്കുക. താലിബാനോട് ഇന്ത്യ സംഭാഷണം തുടങ്ങിയെങ്കിലും അതു തുടരാന് ഇപ്പോള് പ്രയാസമാകും. മറ്റുരാജ്യങ്ങള് താലിബാന് ഗവണ്മെന്റിനോട് കാണിക്കുന്ന സമീപനത്തെ ആധാരമാക്കിയാകും ഇന്ത്യ ഇനിയൊരു നിലപാടെടുക്കുക.