മൂല്യങ്ങള് വീണ്ടെടുക്കാന് ജാഗ്രതയോടെ മുന്നേറാം ലോകശ്രദ്ധ ആകര്ഷിച്ച പോരാട്ടത്തിലൂടെ കൊളോണിയല് ഭരണത്തിന് അറുതിവരുത്തി നാം സ്വതന്ത്രരായിട്ട് ഏഴരപ്പതിറ്റാണ്ടാകുന്നു. രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യമെന്ന മുഖ്യ മുദ്രാവാക്യത്തിനൊപ്പം ദേശീയപ്രസ്ഥാനം ഊന്നല്നല്കി മുന്നോട്ടുവച്ചത് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ എന്തായിരിക്കണമെന്ന വ്യക്തമായ ധാരണകൂടിയാണ്. സാമൂഹ്യവളര്ച്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും അസമത്വം, ദാരിദ്ര്യം തുടങ്ങിയ സാമൂഹ്യവിപത്തുകളെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതുമായ ജനാധിപത്യ, മതനിരപേക്ഷ, ഫെഡറല് രാഷ്ട്രമായിരിക്കണം സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യ എന്നതായിരുന്നു ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്. 1920കളുടെ തുടക്കത്തില്ത്തന്നെ പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അസ്തിത്വം ചര്ച്ചാവിഷയമായിരുന്നു. 1931ലെ കോണ്ഗ്രസിന്റെ കറാച്ചി സമ്മേളനത്തില് ആവിഷ്കരിച്ച സാമ്ബത്തികപരിപാടി ഒരു സമത്വ സമൂഹത്തിലേക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നതായിരുന്നു. അന്ന് കോണ്ഗ്രസിനുള്ളില് ശക്തമായ പ്രാതിനിധ്യമുണ്ടായിരുന്ന സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളും കമ്യൂണിസ്റ്റുകളും പൂര്ണസ്വരാജ് എന്ന ലക്ഷ്യമാണ് ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ചത്. ദേശീയപ്രസ്ഥാനം ഊന്നല് നല്കിയ ഫെഡറല് സംവിധാനം ഉള്പ്പെടെയുള്ള മൂല്യങ്ങള് സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ മഹാരഥന്മാര് നേതൃത്വം നല്കിയ ആദ്യത്തെ സര്ക്കാര് തങ്ങളുടെ നയങ്ങളുടെ ഭാഗമാക്കി. ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിനായി പിന്നീടും കഠിനമായ പരിശ്രമം വേണ്ടിവന്നു. ഭരണഘടന ഫെഡറല് തത്ത്വങ്ങള് ഉള്ക്കൊള്ളുമ്ബോഴും പ്രായോഗികതലത്തില് നിരന്തരം പ്രശ്നങ്ങള് ഉടലെടുക്കുന്നു. നാനാത്വത്തില് ഏകത്വമെന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ അനന്യ സവിശേഷതയാണ്. എന്നാല്, ഏകത്വമെന്ന സങ്കല്പ്പത്തിന് അര്ഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചില്ലായെന്ന ഗൗരവമായ വിമര്ശം നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്. കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന, തദ്ദേശ സര്ക്കാരുകള് പിരമിഡിന്റെ ഘടനയിലാണ് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. അത് അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിന് സഹായകമാണ്. ആ ഘടന വൃത്തരൂപത്തിലാകണം. ഭരണഘടനയുടെ 356ാം അനുച്ഛേദംപോലുള്ള വ്യവസ്ഥകള് ഗവര്ണറുടെ ശുപാര്ശയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാന് കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന് അധികാരം നല്കുന്നുണ്ട്. ചര്ച്ചകളില്ലാതെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അതിര്ത്തി പുനര്നിര്ണയിക്കുക, ആഭ്യന്തര അടിയന്തരാവസ്ഥ, സാമ്ബത്തിക കാര്യങ്ങളിലെ അസന്തുലിതാവസ്ഥ തുടങ്ങിയവ അധികാരശ്രേണിയെ അര്ധ ഫെഡറല് സ്വഭാവമുള്ളതാക്കുന്നു. ജീവനില്ലാത്ത അക്ഷരമെന്നാണ് ഡോ. ബി ആര് അംബേദ്കര് അനുച്ഛേദം 356നെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഒരിക്കലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടരുതെന്ന അര്ഥത്തില് ഭരണഘടനാ ശില്പ്പി വിശേഷിപ്പിച്ച അതേ ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥയാണ് ഏറ്റവും അമിതമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് എന്നതാണ് വൈചിത്ര്യം. സ്റ്റേറ്റ്, കണ്കറന്റ് ലിസ്റ്റുകളില് ഉള്പ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളിലുള്ള കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇടപെടലുകള് രാജ്യത്തിന്റെ ഫെഡറല് സംവിധാനത്തിന്റെ സത്തയ്ക്കെതിരാണ്. ഫെഡറല് സംവിധാനത്തിന്റെ ഘടന കൂടുതല് അര്ഥവത്താകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങള്ക്കെതിരെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരവും ഇതര രൂപങ്ങളിലുള്ളതുമായ ആക്രമണങ്ങള് വര്ധിച്ചുവരുന്ന ഘട്ടംകൂടിയാണ് ഇത്. ഭരണഘടന ഉറപ്പുനല്കുന്ന ജനാധിപത്യം, മതനിരപേക്ഷത, സോഷ്യലിസം, പരമാധികാരം എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാന് ജനങ്ങളാകെ അതീവ ജാഗ്രത പാലിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. പൊതുമേഖലയെ കൈവിട്ട് ഉദാരവല്ക്കരണത്തെ അനുകൂലിക്കുകയും സേവനമേഖലകളില്നിന്ന് ഉള്പ്പെടെ സര്ക്കാരിനെ പിന്തിരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആശയങ്ങള് ബോധപൂര്വം അടിച്ചേല്പ്പിക്കപ്പെടുകയാണ്. രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടായി ആസൂത്രിതമായ നീക്കമാണുണ്ടാകുന്നത്. ആ നയങ്ങളുടെ വക്താക്കള് അവകാശപ്പെട്ട നേട്ടങ്ങള് ഒരു ഘട്ടത്തിലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല. 1991 മുതല് നടപ്പാക്കിവരുന്ന ഉദാരവല്ക്കരണത്തെ തുടര്ന്ന് സമ്ബദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അവര് അവകാശപ്പെട്ട വളര്ച്ച എവിടെയും കാണാനാകില്ല. കുറേ വര്ഷങ്ങളായി കൂടുതല് പ്രതിസന്ധികളിലേക്ക് സമ്ബദ്ഘടന കൂപ്പുകുത്തുകയാണുണ്ടായത്. ഈ ദുഃസ്ഥിതിക്ക് കാരണം സമ്ബദ്വ്യവസ്ഥയുടെ ചാക്രികസ്വഭാവം മാത്രമല്ല, അതിന്റെ ഘടനാപരമായ പ്രശ്നങ്ങള്കൂടിയാണ്. സാമൂഹ്യ, സാമ്ബത്തിക മേഖലകളില് ഭരണകേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇടപെടല് ഉണ്ടാകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത സുപ്രധാനമാണ്. തൊഴിലാളി വിഭാഗങ്ങളുടെ 92 ശതമാനവും അസംഘടിത മേഖലയിലായതിനാല് സാമ്ബത്തിക സമത്വത്തിന്റെ കാര്യത്തിലുള്ള നേരിയ അശ്രദ്ധപോലും അപകടകരമാണ്. ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ സാമൂഹ്യസുരക്ഷ ഭരണഘടനാ ദത്തമായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. അത് ഫലപ്രദമായി നിറവേറ്റുന്നതിന്, കേന്ദ്രസംസ്ഥാന സാമ്ബത്തികബന്ധങ്ങള് പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും തദ്ദേശഭരണ സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് അവശ്യംവേണ്ട ഫണ്ടുകളും മറ്റു സംവിധാനങ്ങളും അനുവദിക്കുകയും വേണം. സാമ്ബത്തിക അസമത്വത്തിന്റെ അനന്തരഫലമായ ഡിജിറ്റല് വിഭജനം മറികടക്കാന് ബോധപൂര്വമായ ശ്രമം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മേഖലകളില് നാം വലിയ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ നേട്ടങ്ങളുടെ ഫലം എല്ലാ ജനങ്ങളിലും എത്തുന്നിടത്താണ് ഫലപ്രാപ്തി. തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ എല്ലാവരും നേട്ടങ്ങളുടെ ഗുണഭോക്താക്കളാകേണ്ടതുണ്ട്. സ്വപ്നേപി കരുതാത്ത തലങ്ങളിലേക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യ നമ്മെ നയിക്കുകയാണ് ഇപ്പോള്. അതിനോടൊപ്പംതന്നെ ചില ചതിക്കുഴികളുമുണ്ട്. സ്വകാര്യതയിലേക്കും പൗരാവകാശങ്ങളിലേക്കുമുള്ള കടന്നുകയറ്റമെന്ന പ്രശ്നം ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഉരുത്തിരിയുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കൂടുതല് ജാഗ്രത പാലിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. സര്ക്കാര് സേവനങ്ങള് പൊതുജനങ്ങളിലേക്കെത്തുന്ന രീതിയില് വലിയ മാറ്റം ആവശ്യമാണ്. കൊളോണിയല് മനോഭാവത്തിന്റെ അവസാനത്തെ അവശിഷ്ടംപോലും തച്ചുടച്ചു നീക്കപ്പെടണം. നല്കുന്നവനും ലഭിക്കുന്നവനും എന്ന മനോഭാവം സര്ക്കാരിന്റെയും അധികാരികളുടെയും മനസ്സില്നിന്ന് മായ്ച്ചുകളയണം. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യക്ക് ഇതില് വളരെയധികം സഹായിക്കാനാകും. മനോഭാവത്തില് ഉണ്ടാകേണ്ട മാറ്റമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം. വികേന്ദ്രീകൃത ജനാധിപത്യഭരണം ഈ പ്രക്രിയക്ക് വലിയ ഉത്തേജനം നല്കും. ദരിദ്രരും പാര്ശ്വവല്ക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ് സര്ക്കാരില്നിന്നുള്ള സേവനത്തെയും പിന്തുണയെയും കൂടുതല് ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതിനാല് അധികാരികളുടെ സമീപനത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റം അവരെ ശാക്തീകരിക്കുകയും ഇന്ത്യന് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെ സമ്ബന്നമാക്കുകയും ചെയ്യും. രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണഘടനയില് പ്രതിഫലിക്കുന്നത് ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങളാണ്. അവ സംരക്ഷിക്കുകയും സാര്ഥകമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്യേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം നമുക്കുണ്ട്. കൂടുതല് പ്രവര്ത്തനക്ഷമമായ പ്രാദേശിക ഭരണസംവിധാനവും അര്ഥം കൈമോശം വരാത്ത ഫെഡറല് സംവിധാനവും യാഥാര്ഥ്യമാകണം. എല്ലാത്തിലും ഉപരിയായി പൗരസ്വാതന്ത്ര്യവും സമ്മതിദാനാവകാശവും നിര്ഭയമായി ആസ്വദിക്കാന് കഴിയുന്ന ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ട പൗരന്മാരാണ് ഉണ്ടാകേണ്ടത്. ഇവയെല്ലാം ചേര്ന്നാല് സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയുടെ 75ാം വാര്ഷികത്തെ മഹത്വത്തിന്റെ ആഘോഷമാക്കി മാറ്റാനാകും. പ്രഥമ പ്രധാനമന്ത്രി ജവാഹര്ലാല് നെഹ്റു ആദ്യ സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിലെ പ്രസംഗത്തില് പറഞ്ഞതുപോലെ നമ്മുടെ മൂല്യങ്ങളെ പരിപൂര്ണമായി വീണ്ടെടുക്കുമെന്നും സ്ഥിരതയോടെ നിലനിര്ത്തുമെന്നും ഈ സന്ദര്ഭത്തില് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം. 19 മാസം നീണ്ട അടിയന്തരാവസ്ഥ തീര്ത്ത പ്രതിസന്ധികളില് ദുര്ബലമായിപ്പോയ ജനാധിപത്യത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാന് ആവശ്യമായ കരുത്തുകാണിച്ച ജനതയാണ് നമ്മള്. നാനാത്വത്തില് ഏകത്വമെന്ന മഹത്തായ ആശയത്തില് വിശ്വസിക്കുന്ന രാജ്യത്തെ ജനങ്ങള് സ്വാംശീകരിച്ച സാമൂഹ്യവും സാമ്ബത്തികവും മതനിരപേക്ഷവും ജനാധിപത്യപരവുമായ മൂല്യങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും അവയ്ക്കെതിരായ നീക്കങ്ങളെ ചെറുക്കുകയും ചെയ്തില്ലെങ്കില് മഹാദുരന്തമാകും ഫലമെന്ന ബോധം ഓരോരുത്തരിലും ഉണ്ടാകണം. സാമ്ബത്തികവും സാമൂഹ്യവുമായ സമത്വം സൃഷ്ടിക്കാന് കഴിഞ്ഞാല് മാത്രമേ നമ്മുടെ ജനാധിപത്യത്തിന് ശോഭനമായ ഭാവി ഉറപ്പിക്കാന് സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഈ മഹാമാരിയുടെ കാലത്ത് ജനങ്ങളുടെ ജീവനും ജീവനോപാധികളും സംരക്ഷിക്കാന് സജീവമായി ഇടപെടേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം നിറവേറ്റുകയാണ് പ്രധാനമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ വഴിയില് അവിശ്രമം പ്രവര്ത്തിക്കുകയാണ് നാമാകെ. ഈ സവിശേഷമായ വേളയില്, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ 75ാം വാര്ഷികം നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്ത നിര്വഹണത്തിന്റെ ആഘോഷം കൂടിയാകണമെന്ന് ഓര്മിപ്പിക്കുന്നു. നാടിനുവേണ്ടി പൊരുതി മുന്നേറുകയും വീരമൃത്യു വരിക്കുകയും ചെയ്ത ധീരരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു.