പ്രവാസത്തിലെ സാഹിത്യ സഞ്ചാരങ്ങള്: ചേതന പുസ്തകാസ്വാദന പരിപാടി റിയാദ്: റിയാദിലെ നാല് മലയാളി എഴുത്തുകാരുടെ പുസ്തകങ്ങളുടെ വായനാസ്വാദനവുമായി ചേതനാ ലിറ്റററി ഫോറം സാഹിത്യചര്ച്ച സംഘടിപ്പിച്ചു. ചേതനയുടെ മുഖ്യ സംഘടകരിലൊരാളായിരുന്ന ജാബിര് പയ്യന്നൂരിെന്റ ചരമവാര്ഷികത്തിെന്റ ഓര്മ പുതുക്കലോടെയാണ് പരിപാടിക്ക് തുടക്കമായത്. പത്രപ്രവര്ത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായ സാജിദ് ആറാട്ടുപുഴ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. എെന്റ പേര് പോലും പേടിയാവുന്നു എന്ന കാലത്ത് ശരികള് ശരിയല്ലാതാവുകയും കേട്ടത് വിളിച്ചു പറയുകയും ചെയ്യുമ്ബോള് എഴുത്തും വായനയും ശക്തമായ ഒരു പ്രതിരോധമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അസത്യങ്ങള് കെട്ടിഗ്ഘോഷിക്കപ്പെടുകയും ഇരുട്ട് പരത്താന് ബോധപൂര്വം ശ്രമിക്കുകയുമാണ് ചിലര്. ഈ ദുരവസ്ഥയില് കലയും സാഹിത്യവും മനസ്സിെന്റ നിര്മലതയെ ഉണര്ത്തുമെന്നും സാജിദ് പറഞ്ഞു. പ്രവാസത്തിെന്റ പാദുകങ്ങളില് കയറി നിന്നല്ലാതെ പ്രവാസത്തെ മനസ്സിലാക്കാന് കഴിയില്ലെന്നും അതിനാല് പ്രവാസികളായ എഴുത്തുകാരുടെ വരികള് കാമ്ബില്ലാത്തതാണെന്ന ആക്ഷേപം നിരര്ഥകമാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജോസഫ് അതിരുങ്കല് രചിച്ച പാപികളുടെ പട്ടണം എന്ന കൃതിയുടെ ആസ്വാദനം നിഖിലാ സമീര് നിര്വഹിച്ചു. മനുഷ്യന് സര്വലോകവും നേടിയാലും ജീവിതം ഒടുങ്ങുമ്ബോള് കരയാനൊരാളില്ലെങ്കില് ഈ ജീവിതം കൊണ്ടെന്തു പ്രയോജനം. സമകാലിക സാമൂഹിക പ്രസക്തിയുള്ള വാര്ധക്യകാല ഒറ്റപ്പെടലെന്ന കയ്ക്കുന്ന ജീവിത യാഥാര്ഥ്യെത്തയാണ് പതം പറഞ്ഞു കരയാന് ഒരാളെന്ന കഥ പകരുന്ന വെളിച്ചം. ആന്തരിക ഭാവങ്ങളെ തൊട്ടുഴിയുന്ന അക്ഷരവഴക്കത്തിെന്റ അനുഭവതലമാണ് ജോസഫ് അതിരുങ്കലിെന്റ പാപികളുടെ പട്ടണം എന്ന കഥാസമാഹാരമെന്ന് നിഖില പറഞ്ഞു. റഹ്മത്ത് തിരുത്തിയാട് എം. ഫൈസലിെന്റ പവമൂസ എന്ന നോവല് അവതരിപ്പിച്ചു. പരിചിത പരിസരങ്ങളില്നിന്ന് പകര്ത്തിയെടുത്ത ഒരു മനുഷ്യെന്റ പച്ചയായ ജീവിതമാണ് പാവമൂസ. പ്രതാപത്തില്നിന്ന് പാതാളത്തിലേക്ക് അടിതെറ്റി വീഴുന്ന മനുഷ്യര് എവ്വിധം സ്വന്തം ദൗര്ബല്യങ്ങളുടെയും ഇച്ഛകളുടെയും പാവയായി മാറുെന്നന്ന് ഈ നോവല് അടിവരയിടുന്നു. കഷ്ടനഷ്ടങ്ങളും വെറുപ്പും മാത്രമാണ് ലഹരി നല്കുകയെന്നും അതിന് അടിപ്പെടുന്നേടത്ത് സൗഹൃദങ്ങള്ക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ടെന്നും മൂസയുടെ ജീവിതം നമുക്ക് പറഞ്ഞു തരുന്നു. ജീര്ണതകളിലേക്ക് നടന്ന് നീങ്ങുമ്ബോഴും ക്ഷമ വെടിയാതെ പ്രതീക്ഷയോടെ കൂടെ നിന്ന സഹധര്മിണി മൂസയെ പോലെതന്നെ വായിക്കപ്പെടേണ്ടവളാണ്. മറുനാട്ടില് മാത്രമല്ല, പണിയെടുക്കുന്നവന് സ്വന്തം നാട്ടില് തന്നെ പലതും നേടാന് കഴിയുമെന്ന പാഠം തെന്റ അനുഭവത്തിലൂടെ പിതാവ് മകന് പകര്ന്നു കൊടുക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ലളിത സുന്ദരമായ ആഖ്യാനമാണ് ഫൈസലിേന്റതെന്ന് റഹ്മത്ത് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ലോകത്തിെന്റ വിവിധ കോണുകളില് നിന്നു ഗള്ഫ് എന്ന തൊഴില് സാഹചര്യത്തില് എത്തിച്ചേര്ന്ന മനുഷ്യരുടെ പിടച്ചിലുകളാണു നജിം കൊച്ചുകലുങ്ക് കനല് മനുഷ്യര് എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ കോറിയിടുന്നതെന്ന് പുസ്തകാവതരണം നിര്വഹിച്ച റസാഖ് മുണ്ടേരി പറഞ്ഞു. 18 വര്ഷത്തെ തെന്റ പ്രവാസത്തിനിടയില് സാഹചര്യങ്ങളുടെ നിര്ബന്ധങ്ങള്ക്ക് വഴങ്ങിയും ജോലിയുടെ ഭാഗമായും എഴുതിയ കനലനുഭവങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം. ചെറിയ വിങ്ങലോടെയെല്ലാതെ ഈ പുസ്തകം ആര്ക്കും വായിച്ചു തീര്ക്കാനാവില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അല്ഖര്ജിലെ ഒരു സ്ഥാപനത്തിലെ പരിഭാഷകയായ സുബൈദ കോമ്ബില് രചിച്ച പാറാടന് എന്ന കഥാസമാഹാരം അഷ്റഫ് കൊടിഞ്ഞി പരിചയപ്പെടുത്തി. സുബൈദ കോമ്ബില് എഴുത്തിെന്റ ലോകത്തെ പുതിയ പ്രതീക്ഷയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എഴുത്തുകാരന് ജോസഫ് അതിരുങ്കല്, സുലൈമാന് വിഴിഞ്ഞം, സലീം എന്നിവര് ചര്ച്ചയില് സംബന്ധിച്ചു. എക്സിക്യൂട്ടിവ് അംഗം ഷഫീഖ് തലശ്ശേരി സ്വാഗതവും നൈസി സജ്ജാദ് നന്ദിയും പറഞ്ഞു.