ദുരന്തമുഖത്ത് നിന്ന് നാം എന്തു പഠിച്ചു വീണ്ടും നാം ദുരന്തമുഖത്താണ്. ഹൃദയം പിളര്ക്കുന്ന സങ്കടക്കാഴ്ചകള്. ആറംഗ കുടുംബം അപ്പാടെ മണ്ണിന് അടിയിലായി ജീവന് പൊലിയുന്നത് ആരെയാണ് സങ്കടപ്പെടുത്താത്തത്. കൊക്കയാര് പൂവഞ്ചിയില് ഒരു കുടുംബത്തിലെ അഞ്ചു പേരാണ് ഒരുമിച്ച് മണ്ണിനടിയില് ആയത്. അതില് മൂന്നു പിഞ്ചോമനകള് പരസ്പരം കെട്ടിപ്പിടിച്ച നിലയിലും. ആര്ക്കാണു ഇതു സഹിക്കാനാവുക. മരണം ഇതുവരെ 24 ആണ്. കാണാതായവര്ക്കു വേണ്ടിയുള്ള തെരച്ചില് തുടരുന്നു. വെള്ളപ്പൊക്ക ദുരന്തങ്ങള് നമുക്ക് അപരിചിതമല്ല. എന്നാല് അതു ദിവസങ്ങള് നീണ്ട പേമാരി കൊണ്ട് സംഭവിക്കുന്നതാണ്. ഇവിടെ അതും വഴി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഒറ്റ ദിവസം, ഏതാനും മണിക്കൂറുകള് പെയ്ത മഴ കൊണ്ട് പ്രളയവും ഉരുള്പൊട്ടലും. റോഡുകളും മറ്റും പുഴയായി മാറുന്ന അവസ്ഥാവിശേഷം. ഈ പ്രതിഭാസമാണ് ഈ ദുരന്തമുഖത്ത് നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നത്. കാരണം മേഘവിസ്ഫോടനം ആണെന്നും അല്ലെന്നുമുള്ള വാദം ശക്തമായി തന്നെ ഉണ്ട്. അതെന്തായാലും നാം അഭിമുഖീകരിച്ചത് വന് പ്രളയവും വന്ദുരന്തവും. മണിക്കൂറില് 10 സെന്റീമീറ്റര് മഴപെയ്യുന്നതിനെയാണ് പൊതുവേ മേഘവിസ്ഫോടനം എന്ന് പറയുന്നത്. കേരളത്തില് ഇത് ഉണ്ടാകാറില്ല. എന്നാല്, ഏതാനും മണിക്കൂറിനുള്ളില് 10 സെന്റീമീറ്റര് വരെ മഴപെയ്യുന്നത് ആണ് ലഘു മേഘവിസ്ഫോടനം ആയി കണക്കാക്കുന്നത്. ഇവിടെ അത് ഉണ്ടായതാണ് ഈ നിഗമനത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. മുണ്ടക്കയത്തെ ജലസേചനവകുപ്പിന്റെ മഴമാപിനിയില് അടയാളപ്പെടുത്തിയത് 347 മില്ലിമീറ്റര് മഴയാണ്. 204.5 മില്ലിമീറ്ററില് മുകളിലുള്ള മഴയെ അതിതീവ്ര വിഭാഗത്തിലാണ് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. വളരെക്കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളില് പെയ്ത അതിവര്ഷമാണ് ഉരുള്പൊട്ടലിനും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനും ഇടയാക്കിയതെന്ന് വ്യക്തം. 2014ല് ജമ്മുവിലും തെഹ്തയിലും 2017ല് ഉത്തരഖണ്ഡിലും കഴിഞ്ഞവര്ഷം കര്ണാടകയിലും ഈ വര്ഷം വീണ്ടും ഉത്തരാഖണ്ഡിലും മേഘവിസ്ഫോടനം ഉണ്ടായത് ഉരുള്പൊട്ടലിലാണ് കലാശിച്ചത്. 2019ല് കവളപ്പാറയിലും പുത്തുമലയിലും ഉണ്ടായ ഉരുള്പൊട്ടലിനും കാരണമായത് മേഘവിസ്ഫോടനം ആയിരുന്നുവെന്നാണ് കാലാവസ്ഥാ വിദഗദര് കണ്ടെത്തിയത്. 3മണിക്കൂറിനിടെയായിരുന്നു 16നു പെയ്ത മഴയുടെ വലിയൊരു ഭാഗവും എന്നതാണ് ലഘു മേഘ വിസ്ഫോടനം എന്ന വിലയിരുത്തലിലേക്ക് കാലാവസ്ഥ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ എത്തിച്ചത്. എന്നാല് അങ്ങനെയല്ലെന്നും അറബിക്കടലിലെ ന്യൂനമര്ദവും കാറ്റുമാണ് അതി വര്ഷത്തിന് കാരണമായതെന്നുമാണ് കേന്ദ്ര കാലാവസ്ഥ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ഡയറക്റ്റര് ജനറല് ഡോ. മൃത്യുഞ്ജയ മഹാപത്രയുടെ വാദം. കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെ റിപ്പോര്ട്ടുകള് പ്രകാരം കേരളത്തില് ഇതുവരെ കാലവര്ഷം പിന്വാങ്ങുകയോ തുലാവര്ഷം തുടങ്ങുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. എന്നാല് ഒക്റ്റോബര് ഒന്നുമുതല് പെയ്യുന്ന മഴയെ തുലാവര്ഷ കണക്കിലാണ് ഉള്പ്പെടുത്തുന്നത്. 17 ദിവസത്തിനിടെ കേരളത്തില് ലഭിക്കാറുള്ള ശരാശരി മഴ 173. 4 മില്ലിമീറ്ററാണ്. ഇത്തവണ പെയ്തത് 412. 2 മില്ലിമീറ്റര്. 138 അധിക മഴ. കോഴിക്കോട് പത്തനംതിട്ട ജില്ലകളില് അത് 200നു മുകളിലും. അപകടസാധ്യത പതിയിരിക്കുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചന. ഒപ്പം ഡാമുകള് എല്ലാം നിറഞ്ഞു. ഇടുക്കിയും കക്കിയും പമ്ബയുമെല്ലാം തുറന്നു കഴിഞ്ഞു. റൂള് കര്വ് പ്രകാരമാണ് തുറന്നത്. കൃത്യമായ ഇടവേളകളില് അണക്കെട്ടില് നിലനിര്ത്തേണ്ട ജലത്തിന്റെ അളവാണ് റൂള് കര്വ്. കേന്ദ്ര ജല കമ്മിഷന് വിദഗ്ധസമിതിയാണ് റൂള് കര്വ് നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഓരോ അണക്കെട്ടിനും റൂള് കര്വ് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഡാമിലേക്ക് എത്തിയ ജലത്തിന്റെ അളവ്, മുന്വര്ഷങ്ങളില് നിശ്ചിതസമയത്തെ ഡാമിലെ ജലനിരപ്പ്, വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തെ മഴ, ബാഷ്പീകരണ തോത്, വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങള് പരിശോധിച്ചാണ് റൂള് കര്വ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഡാമുകള് തുറന്നു ജലനിരപ്പ് കുറയ്ക്കാന് സര്ക്കാര് തീരുമാനിച്ചത് 2018 ലെ മഹാ പ്രളയകാലത്തെ പിഴവ് ആവര്ത്തിക്കാതിരിക്കാനാണ്. അത്രയും നന്ന്. അനുഭവങ്ങളില് നിന്ന് പാഠം പഠിക്കുന്നതാണ് ഔചിത്യപൂര്വമായ സമീപനം. പക്ഷേ അത് എത്രത്തോളം? ഇത്രയൊക്കെയായിട്ടും നാം എവിടെ നില്ക്കുന്നു. ദുരന്തങ്ങളില് നിന്ന് നാം എന്തു പഠിച്ചു? കേരളത്തില് ഉരുള്പൊട്ടല് സാധ്യത പ്രദേശങ്ങള് ഓരോവര്ഷവും വര്ധിക്കുന്നു എന്നാണ് ജിയോളജിക്കല് സര്വെ ഒഫ് ഇന്ത്യ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്. നേരത്തെ 13,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററായിരുന്നു ഉരുള്പൊട്ടല് സാധ്യതാ മേഖലയെങ്കില് ഇപ്പോളത് 18,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററായി വര്ധിച്ചു. അതീവ അപകട സാധ്യത മേഖലയായി കണക്കാക്കിയിരുന്ന 1640 ച.കിലോമീറ്റര് 2400 ച. കി. മീറ്ററായി വര്ധിച്ചു. ഇതിന്റെ കാരണങ്ങളും റിപ്പോര്ട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ 43 ശതമാനം പ്രദേശങ്ങളും മണ്ണിടിച്ചില്, ഉരുള്പൊട്ടല് സാധ്യതാ മേഖലകള് ആണെന്ന് പഠനറിപ്പോര്ട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിനെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി എന്ത് കരുതല് നടപടിയാണ് നാം സ്വീകരിച്ചത്? എന്ത് മാര്ഗനിര്ദേശങ്ങളാണ് നല്കിയത്? ഭൂവിനിയോഗത്തിലും നിര്മ്മാണ രീതിയിലുമൊക്കെ ഈ നിര്ബന്ധിത സാഹചര്യം പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങള് അനിവാര്യമല്ലേ? ഉരുള്പൊട്ടല് സാധ്യത മേഖലകളെ പറ്റി പ്രത്യേകം പഠിച്ച് പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥ വരുമ്ബോള് ജനങ്ങളെ മാറ്റിപ്പാര്പ്പിക്കുകയും പ്രത്യേക ദുരന്തനിവാരണ സംഘത്തെ സജ്ജമാക്കി നിര്ത്തുമെന്നുമൊക്കെ നേരത്തെ പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിന്റെയൊക്കെ അവസ്ഥ ഇന്നെന്താണ്? നിശ്ചയദാര്ഢ്യവും ഇച്ഛാശക്തിയുമുണ്ടെങ്കില് ഇതൊക്കെ സാധ്യമാകും എന്നല്ലേ ഒഡിശ നമ്മോട് പറയുന്നത്. 1999ല് അവിടെ അതിഭീകര ചുഴലിക്കാറ്റ് അടിച്ചപ്പോള് പകച്ചുനിന്ന സംസ്ഥാനത്തിന് നഷ്ടമായത് പതിനായിരത്തിലേറെ ജീവനുകള്. എന്നാല് 2019ല് അതിനേക്കാള് ആപല് ഭീഷണി ഉയര്ത്തിയ ഫോനി ചുഴലിക്കാറ്റില് മരണക്കണക്കിനെ വെറും 64ല് തളച്ചത് അനുഭവപാഠം നല്കിയ കരുത്തും മുന്നൊരുക്കങ്ങളും കൊണ്ടാണ്. നമുക്കെന്തേ ഇത് കഴിയാതെ പോകുന്നു? ശാസ്ത്രീയ സംവിധാനങ്ങള് ഒരുക്കുന്നതില് പോലും നമുക്ക് ജാഗ്രതയില്ല. അതിവര്ഷവും ഉരുള്പൊട്ടലും ദുരന്തങ്ങളും തുടര്ക്കഥയായിട്ടുപോലും.നിസ്സാരമായ മഴമാപിനിയുടെ കാര്യത്തിലും. ബ്യൂറോ ഒഫ് ഇന്ത്യന് സ്റ്റാന്ഡേര്ഡ്സ് പ്രകാരം കേരളത്തില് വേണ്ടത് 256 മഴമാപിനി കേന്ദ്രങ്ങള്. എന്നാല് കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന് ഉള്ളതോ 68 എണ്ണം മാത്രവും. ഇക്കാര്യങ്ങളടക്കം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മധ്യകേരളത്തില് പ്രളയ നിയന്ത്രണത്തിന് ശാസ്ത്രീയ സംവിധാനം ഏര്പ്പെടുത്തേണ്ടതിനെക്കുറിച്ച് മേയ് 23ന് ഞാന് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് നിവേദനം നല്കിയിരുന്നു. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങള് പ്രവചിക്കുന്നതിന് തിരുവനന്തപുരത്തും കൊച്ചിയിലും ഉള്ള ഡോപ്ലര് റഡാറുകളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. 2018ലെ മഹാ പ്രളയകാലത്ത് കൊച്ചിയിലെ റഡാര് പ്രവര്ത്തിച്ചിരുന്നതേയില്ല. ന്യൂനമര്ദങ്ങളും ചുഴലിക്കാറ്റുകളും വര്ധിച്ച സാഹചര്യത്തില് വടക്കന് ജില്ലകള്ക്കായി ഒരു ഡോപ്ലര് റഡാര് കൂടി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ഇതുവരെയും യാഥാര്ഥ്യമായിട്ടില്ല. ന്യൂനമര്ദഭീഷണി പതിവായ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളില് റഡാറിന്റെ ശേഷി കേന്ദ്രം നവീകരിച്ചത്, മുന്നറിയിപ്പുകളുടെ കൃത്യത ഉറപ്പാക്കി എന്ന അനുഭവം നമ്മുടെ മുന്നിലുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയ സംവിധാനങ്ങള് കൂടുതല് നവീകരിച്ചു കുറ്റമറ്റതാക്കിയും നിലനിര്ത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഓരോ ദുരന്തവും നല്കുന്ന പാഠം. പ്രളയ അനുഭവങ്ങളില്നിന്ന് അതിജീവന മന്ത്രം ഉരുവിട്ടു വിജയഗാഥ രചിച്ച, കേരളത്തോട് സാമ്യമുള്ള നെതര്ലന്ഡ്സ് മഹാ പ്രളയത്തിനുശേഷം മുഖ്യമന്ത്രിയും ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥ സംഘവും സന്ദര്ശിച്ചിരുന്നു. റൂം ഫൊര് വാട്ടറിനെക്കുറിച്ചും അനുബന്ധ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചും നിര്മാണ മേഖലയിലെ തെറ്റായ ആസൂത്രണ രീതി മാറ്റി നേതര്ലെന്ഡ്സിനെ മാതൃകയാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അതിനുശേഷം പ്രഖ്യാപനവും ഉണ്ടായി. അതനുസരിച്ച് എന്തെങ്കിലും നടപടി ഉണ്ടായോ? ഇല്ലെന്നു മാത്രമല്ല അതിനു വിപരീതമായി പാടശേഖരങ്ങളും ചതുപ്പുനിലങ്ങളും നികത്തിയും കുന്നുകള് ഇടിച്ചുമുള്ള സില്വര് ലൈന് പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചാണ് നമ്മുടെ നിര്ബന്ധം. എങ്ങനെ പ്രളയക്കെടുതികളും ദുരന്തങ്ങളുമൊഴിയും ! സുനാമി. പിന്നെ ഓഖി. തുടര്ന്നിങ്ങോട്ട് നിരന്തരമായി പ്രളയങ്ങളും ഉരുള്പൊട്ടലും കെടുതികളും. പെട്ടിമുടിയും കൂട്ടിക്കലും കൊക്കയാറും വരെ അതെത്തി നില്ക്കുന്നു. ഇതില് നിന്ന് മാറി സഞ്ചരിക്കാന് കഴിയാത്ത അവസ്ഥ. മധ്യകേരളത്തില് അതിതീവ്ര മഴകള് വര്ധിക്കുന്നതായാണ് പൂനയിലെ ഇന്ത്യന് ഇന്സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ട്രോപ്പിക്കല് മീറ്ററോളജിയുടെ പഠനത്തിലെ കണ്ടെത്തല്. ചൂട് വര്ധിച്ച സാഹചര്യത്തില് ഇനി തീവ്ര മഴയും അതിതീവ്രമഴയുമേ ഉണ്ടാകൂ എന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം. ഈ സാഹചര്യത്തിലും പരിസ്ഥിതി പാഠങ്ങളെ അവഗണിച്ച് മുന്നോട്ട് പോകാനാണോ നമ്മുടെ ഭാവം? പ്രകൃതിയുമായി ഇണങ്ങി ജീവിക്കണമെന്ന തിരിച്ചറിവ് ഇനിയെന്നാണ് നമുക്കുണ്ടാവുക? കര്ഷകര് അടക്കമുള്ള കഴിഞ്ഞ തലമുറ ജീവിതത്തില് അത് ശീലിച്ചവരാണ്. അമിതമായ പണ സമ്ബാദന ത്വരയും കൊള്ളലാഭേച്ഛയും അത്യാര്ത്തിയും ചേര്ന്നൊരുക്കിയ കെണിയില് പെട്ടുഴലുന്നതിന്റെ പ്രതിഫലമാണ് ദുരന്തങ്ങളായി നമ്മെ തുറിച്ചു നോക്കുന്നത്. നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന പാരിസ്ഥിതികാഘാത പഠനം പോലും മാനദണ്ഡമാക്കാതെയുള്ള വികലമായ വികസന സങ്കല്പം തകര്ച്ചയ്ക്ക് വേഗം കൂട്ടി. സുസ്ഥിരവികസനം sustainable development എന്നാവര്ത്തിക്കുമ്ബോഴും അതിനു വിധേയപ്പെടാനുള്ള മര്യാദ പ്രകടിപ്പിക്കാതെ വെല്ലുവിളി നടത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ദുരന്തത്തിനുശേഷം അവിടെയെത്തി നടത്തുന്ന ആശ്വാസവാക്കുകള് അല്ല, മറിച്ച് അത് ഒഴിവാക്കുക ലക്ഷ്യമിട്ടു കൊണ്ടുള്ള ജാഗ്രതയും കരുതലും മുന്നൊരുക്കങ്ങളും നടപടികളുമാണ് ഇന്നിന്റെ ആവശ്യം.