നാരദനും മായയും ഒരിക്കല് നാരദമഹര്ഷി മഹാവിഷ്ണുവിനെ സന്ദര്ശിച്ച് പ്രഭോ, ദയവായി മായ എന്താണെന്ന് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നാലും. എന്നപേക്ഷിച്ചു. വിഷ്ണു ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു. നാരദരേ, ജീവിതത്തില് നമുക്ക് ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നതൊക്കെ തന്നെയാണ് മായ. എല്ലാം സംഭവിക്കുന്നു എന്നു തോന്നുന്നത് മായ കൊണ്ടാണ്. യഥാര്ത്ഥത്തില് ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും എന്തൊക്കെയോ സംഭവിച്ചതായോ സംഭവിക്കുന്നതായോ നമുക്ക് തോന്നാം. മായ കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ തോന്നുന്നത്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വിശദീകരണം നാരദര്ക്ക് അത്ര തൃപ്തികരമായില്ല. പ്രഭോ, എനിക്ക് കുറച്ചുകൂടി വിശദീകരിച്ചു പറഞ്ഞുതന്നാലും. നമുക്ക് ഒരു ചെറിയ യാത്ര പോയി വരാം. യാത്ര കഴിയുമ്ബോള് നാരദര്ക്ക് എല്ലാം ബോദ്ധ്യമാകും. മഹാവിഷ്ണു നാരദനേയും ഗരുഡന്റെ പുറത്തേറ്റി ഒരു യാത്ര ചെയ്യാനൊരുങ്ങി. പോകുന്ന വഴിയില് താഴെ ഭൂമിയില് നഗരങ്ങളും വനങ്ങളും മലകളും പുഴകളും മറ്റും കണ്ടു. ഒരുചെറിയ പൊയ്കയുടെ മുകളിലെത്തിയപ്പോള് വിഷ്ണു ഗരുഡനോട് താഴെയിറക്കാന് അപേക്ഷിച്ചു. ഗരുഡന് സാവകാശം പൊയ്കയുടെ കരയില് പറന്നിറങ്ങി. നാരദനും വിഷ്ണുവും താഴെയിറങ്ങി. മഹാവിഷ്ണു നാരദനോട് പറഞ്ഞു. നാരദരേ അങ്ങ് പൊയ്കയിലിറങ്ങി ഒന്നു കുളിച്ചുവരൂ. മുങ്ങി നിവര്ന്ന നാരദരുടെ രൂപം സുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീയുടേതായി മാറി. എന്നു മാത്രമല്ല താന് നാരദനായിരുന്നു എന്ന ബോധവും നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. കുളികഴിഞ്ഞ സുന്ദര കരയ്ക്കുകയറിയപ്പോള് താലധ്വജന് എന്നുപേരായ ഒരു രാജാവ് അവിടെയെത്തി. ഒറ്രനോട്ടത്തില് തന്നെ താലധ്വജന് സുന്ദരിയോട് അനുരാഗം തോന്നുകയും തന്റെ ആഗ്രഹം തുറന്നു പറയുകയും ചെയ്തു. സുന്ദരിക്ക് തിരിച്ചും അനുരാഗം തോന്നുകയാല് ഇരുവരും ഭാര്യാഭര്ത്താക്കന്മാരായി പുതിയ ദാമ്ബത്യജീവിതമാരംഭിച്ചു. വര്ഷങ്ങളോളം തുടര്ന്ന ദാമ്ബത്യജീവിതത്തില് അവര്ക്ക് ധാരാളം സന്താനങ്ങളും അവര് വിവാഹം കഴിച്ച് അനേകം ചെറുമക്കളുമായി അവരുടെ കുടുംബം അതിവിപുലമായി. ഇങ്ങനെ കഴിയവേ ഒരു നാള് മറ്റൊരു രാജാവ് താലധ്വജന്റെ രാജ്യം ആക്രമിക്കുകയും അവരുടെ പുത്രകളത്രാദികളെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രാണരക്ഷാര്ത്ഥം താലധ്വജന് ഒരു മാളത്തില് കയറി രക്ഷപ്പെട്ടു. തിരിച്ചു കൊട്ടാരത്തിലെത്തിയപ്പോള് സുന്ദരി ഭയന്ന് നില്ക്കുകയായിരുന്നു. താലധ്വജന് പറഞ്ഞതുകേട്ട് സുന്ദരി നടുങ്ങിപ്പോയി. തന്റെ സന്തതികള് ഒന്നോടെ വധിക്കപ്പെട്ടതറിഞ്ഞ് ആ സ്ത്രീ അലമുറയിടാന് തുടങ്ങി. അവരെ അവസാനമായി കാണണമെന്ന് അവര് താലധ്വജനോട് അപേക്ഷിച്ചു. അവര് ഇരുവരും കൊട്ടാരത്തില് നിന്നും പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോള് കണ്ട കാഴ്ച ഭീതിജനകമായിരുന്നു. സന്താനങ്ങള് വികൃതമായ നിലയില് രക്തത്തില് കുളിച്ചു കിടക്കുന്നു. ദുഃഖം സഹിക്കാനാകാതെ അലമുറയിട്ടു കരയുന്ന സുന്ദരിയെ സമാധാനിപ്പിക്കാന് വഴി കാണാതെ താലധ്വജന് ഏറെ വിഷമിച്ചു. ഉടനെ ഒരു വൃദ്ധബ്രാഹ്മണന് അവരുടെ സമീപമെത്തി. ബ്രാഹ്മണന് ചോദിച്ചു. ഈ സ്ത്രീ എന്തിനാണിങ്ങനെ അലമുറയിടുന്നത്? എന്റെ മക്കളും കൊച്ചുമക്കളുമൊക്കെ മരിച്ചു കിടക്കുന്നത് അങ്ങ് കാണുന്നില്ലേ? എനിക്കിതെങ്ങനെ സഹിക്കാന് കഴിയും? എന്നായിരുന്നു സുന്ദരിയുടെ മറുപടി. അങ്ങനെയൊന്നും ഇവിടെ സംഭവിച്ചിട്ടില്ല, എല്ലാം നിങ്ങളുടെ തോന്നലാണ്. ബ്രഹ്മണന് വ്യക്തമാക്കി. എന്നാല് ബ്രാഹ്മണന് പറയുന്നത് വിശ്വസിക്കാന് സുന്ദരികൂട്ടിക്കിയില്ല. അവര് നിലവിളി തുടര്ന്നു. രാഹ്മണന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു. എങ്കില് മരിച്ചുപോയ നിങ്ങളുടെ അച്ഛന്റെ ശ്രാദ്ധ കര്മ്മം ചെയ്യുന്നതിന് ഞാന് നിങ്ങളെ സഹായിക്കാം. നിങ്ങള് പൊയ്കയിലിറങ്ങി കുളിച്ചുവരൂ. ഉടനേ താലധ്വജനും സുന്ദരിയും കിളിക്കാനായി പൊയ്കയിലിറങ്ങി. ഒന്നു മുങ്ങി നിവര്ന്നപ്പോള് താലധ്വജന് സ്വന്തം രൂപത്തിലും സുന്ദരി നാരദന്റെ രൂപത്തിലും ബ്രാഹ്മണന് വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലും മാറിക്കഴിഞ്ഞിരന്നു. നാരദന് നോക്കുമ്ബോള് തന്റെ വീണ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ കൈകളിലിരിക്കുന്നു. ഒരു മന്ദഹാസത്തോടെ മഹാവിഷ്ണു പറഞ്ഞു നാരദരെ ഇതാണ് മായ. ഇവിടെ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല എങ്കിലും പൊയ്കയില് ഒന്നു മുങ്ങി നിവര്ന്നപ്പോള് എന്തൊക്കെയോ സംഭവിച്ചുപോയതുപോലെയുള്ള ഈ തോന്നില് തന്നെയാണ് മായ. പരിസരബോധം വരാതെ നാരദനും താലധ്വജനും പരസ്പരം നോക്കി നിന്നുപോയി. മഹാവിഷ്ണു രണ്ടുപേരോടും ജീവിതത്തിന്റെ യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങള് പറഞ്ഞു മനസിലാക്കി. താലധ്വജനോട് വനത്തില്പോയി തപസ് ചെയ്ത് മോക്ഷം നേടാന് ഉപദേശിച്ചിട്ട് നാരദന്റെ ഗരുഡന്റെ പുറത്തുകയറ്റി വൈകുണ്ഠത്തേക്ക് യാത്രതിരിച്ചു. മായയാല് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട താലധ്വജന് അപ്രത്യക്ഷനായി. നാരായണ! നാരായണ! എന്നു ജപിക്കാന് മാത്രമേ നാരദന് ത്രാണി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.