മകനിലൂടെ വായിക്കാം , മാര്ക്കേസിനെ... അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയസ്പന്ദനം നിലച്ചു... അച്ഛനെ പരിചരിച്ചിരുന്ന നഴ്സ് ഇത് പറയുമ്ബോള് വീടിന്റെ മുകളിലത്തെ നിലയില് അച്ഛന് കിടന്നിരുന്ന മുറിയിലേക്ക് ഞാന് നോക്കി. എപ്പോഴുമെന്നപോലെ ആ മുഖത്ത് യാതൊരു ഭാവമാറ്റവുമില്ലെന്നാണ് തോന്നിയത്. എന്നാല് ആ ധാരണ തെറ്റായിരുന്നു. ഒരു മിന്നലേറ്റിട്ടോ ട്രക്കോ തീവണ്ടിയോ ഇടിച്ചോ യാതൊരു പരിക്കുമേല്പിക്കാതെ ആ ജീവന് പരിപൂര്ണമായി കവര്ന്നെടുത്തതു പോലെ, വല്ലാത്തൊരു ശൂന്യത അച്ഛന്റെ മുഖത്ത് അപ്പോള് പ്രകടമായിരുന്നു. താഴേക്ക് ഞാന് ഫോണില് വിളിച്ചു. അമ്മയാണ് ഫോണെടുത്തത്. ഹൃദയം നിലച്ചുവെന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞു. ഒന്നും അമ്മ കേട്ടുവെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. സഹോദരനും കൊച്ചുമക്കള്ക്കുമൊപ്പം മെല്ലെ പടികയറി മുറിയിലേക്ക് വന്നു. ഇൗയൊരു നിമിഷത്തെ എങ്ങനെ അഭിമുഖീകരിക്കണമെന്ന് ഞാനും സഹോദരനും അമ്മയുമായി നേരത്തെ പലവട്ടം ചര്ച്ച ചെയ്തിരുന്നു. അന്പത്തിയേഴ് വര്ഷവും ഇരുപത്തിയെട്ട് ദിവസവും നീണ്ടുനിന്ന ഒരു ബന്ധത്തിന്റെ ഒടുക്കമായിരുന്നു അത്. അയല്ക്കാരായിരുന്നു അവര്. അമ്മയ്ക്ക് പത്തുവയസുള്ളപ്പോള് പതിന്നാലുകാരനായ അച്ഛന് വിവാഹാഭ്യര്ത്ഥന നടത്തിയതും അമ്മ കരഞ്ഞുകൊണ്ടോടിയതും അച്ഛന് തന്നെ എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അച്ഛനരികിലേക്ക് ചെല്ലുമ്ബോള് അമ്മയുടെ മുഖത്ത് ഒരു നിസംഗത തോന്നിച്ചു. അച്ഛന്റെ നെഞ്ചോളം പുതപ്പ് വലിച്ചിട്ടിട്ട് ആ കരംകയ്യിലെടുത്ത് മുഖത്തേക്ക് സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി. നെറുകയില് തലോടി. ഒരു നിമിഷം അഗാധമായ ദു:ഖത്തിലേക്ക് അമ്മ ആണ്ടുപോയി. പിന്നെ പതിയെ വിതുമ്ബി. കണ്ണീര്തുളുമ്ബി. വികാരവിക്ഷോഭത്തോടെ അച്ഛനെ നോക്കി പറഞ്ഞു. പാവം കുട്ടി.അല്ലേ..? അമ്മ കരയുന്നത് ജീവിതത്തില് ആകെ മൂന്നുതവണ മാത്രമേ ഞാന് മുന്പ് കണ്ടിട്ടുള്ളൂ. പെട്ടെന്നുതന്നെ അമ്മ സ്വയമടക്കി മുറിയില് നിന്നിറങ്ങി. ഇടനാഴിയില് പോയിരുന്ന് ഏറെനാളത്തെ ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം ഒരു സിഗരറ്റിന് തീകൊളുത്തി. എ ഫെയര്വെല് ടു ഗാബോ ആന്ഡ് മെഴ്സിഡസ് , എ സണ്സ് മെമ്മയര് ഗാബോയ്ക്കും മെഴ്സിഡസിനുമൊരു യാത്രാമൊഴി , ഒരു മകന്റെ ഓര്മ്മക്കുറിപ്പുകള് ആധുനിക ലോകം ഏറ്റവും കൂടുതല് വായിച്ച എഴുത്തുകാരന് ഗബ്രീയേല് ഗാര്സ്യ മാര്ക്കേസിന്റെ മകനും ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനുമായ റോഡ്രിഗോ ഗാര്സ്യ എഴുതിയ പുസ്തകത്തിലെ വരികളാണ് മുകളില് ഉദ്ധരിച്ചത്. മാര്ക്കേസിന്റെ അവസാന നാളുകളെക്കുറിച്ച് മൂത്തമകന് കൂടിയായ റോഡ്രിഗോ എഴുതിയ ഈ പുസ്തകം ഒരര്ത്ഥത്തില് അമ്മ മെഴ്സിഡസിനു കൂടിയുള്ള അഞ്ജലിയാണ്. അച്ഛന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്തും പിന്തുണയും അമ്മയായിരുന്നുവെന്ന് റോഡ്രിഗോ പറയുന്നുണ്ട്. ജീവിതത്തില് താന് കണ്ടവരില് ഏറ്റവും വിസ്മയിപ്പിച്ചത് ഭാര്യ മെഴ്സിഡസ് ആയിരുന്നുവെന്ന് മാര്ക്കേസ് തുറന്നു പറഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്. ഏകാന്തതയുടെ നൂറുവര്ഷങ്ങള് വായനാലോകത്തിന് സമ്മാനിച്ച മാര്ക്കേസ് അവസാനകാലം മറവി രോഗത്തിനടിമപ്പെട്ടതും ആ സന്ദര്ഭങ്ങളില് അദ്ദേഹം പ്രകടമാക്കിയ വികാരങ്ങളുമെല്ലാം റോഡ്രിഗോ തുറന്നെഴുതുന്നു. അച്ഛന് മരണത്തെ ഏറ്റവും വെറുത്തതിന്റെ കാരണം അതേക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് എഴുതാന് കഴിയില്ലല്ലോയെന്ന് ഓര്ത്തായിരുന്നു. ജീവിച്ചതും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചതുമായ എല്ലാ കാലത്തെക്കുറിച്ചും അച്ഛന് എഴുതിയിരുന്നു. ചിലപ്പോള് സാഹിത്യമായും അല്ലാതെയും. അച്ഛന്റെ അവസാന നാളുകളെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നതെന്തും അതിന്റെ ഗുണനിലവാരം നോക്കാതെ വേഗം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമെന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. എന്റെ മരണശേഷം നിങ്ങള്ക്ക് തോന്നുതെന്തും ചെയ്തോളൂ എന്ന അച്ഛന്റെ വാക്കുകളാണ് ഇൗ പുസ്തകമെഴുതാന് എനിക്ക് ശക്തിപകര്ന്നത്. റോഡ്രിഗോയുടെ വാക്കുകള്. മാര്ക്കേസിനും മെഴ്സിഡസിനും രണ്ട് മക്കളായിരുന്നു. റോഡ്രിഗോയും ഗോണ്സാലോയും. ഏറ്റവും മര്യാദക്കാരായ മക്കളാണ് തങ്ങളെന്ന് അച്ഛനും അമ്മയും പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് റോഡ്രിഗോ അഭിമാനത്തോടെ അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. ഓര്മ്മകളാണ് തന്റെ പണിയായുധങ്ങളെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുള്ള മാര്ക്കേസ് ഒരിക്കല് തന്റെ തന്നെ പുസ്തകം തുറന്നുനോക്കിയിട്ട് ഇതെല്ലാം എവിടെനിന്ന് വന്നുവെന്ന് ചോദിച്ചു. പേജുകള് മറിച്ചുനോക്കി അവസാനം തന്റെ ചിത്രം കണ്ട് വീണ്ടും വായിച്ചു. അമ്മയെക്കണ്ടപ്പോഴും തിരിച്ചറിയാതെ, ഈ സ്ത്രീ എന്തിനാണ് ഇത്ര നിര്ദ്ദേശങ്ങള് നല്കുന്നതെന്ന് ചോദിച്ചു. മറവിരോഗം തന്നെ കീഴ്പ്പെടുത്തുമെന്ന് അച്ഛന് മനസിലാക്കിയിരുന്നു. എനിക്കെന്റെ ഓര്മ്മകള് നഷ്ടമാകുന്നു. ഭാഗ്യവശാല് അത് നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഞാന് മറന്നുപോകുന്നുവെന്നും ഒരിക്കല് പറയുകയുണ്ടായി. അച്ഛന്റെ പ്രായം എഴുപതോട് അടുത്തപ്പോള്, രാത്രി ഉറങ്ങാന് പോകുമ്ബോള് അച്ഛന് എന്താണ് ആലോചിക്കുന്നതെന്ന് ഞാന് ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാം ഏറെക്കുറെ പൂര്ത്തിയായിയെന്ന് തോന്നാറുണ്ടെന്നും എന്നാല് ഇനിയും സമയമുണ്ടെന്നുമായിരുന്നു മറുപടി. എണ്പതാമത്തെ വയസില് ചോദ്യം ആവര്ത്തിച്ചപ്പോള്. അവസാനമാകാറായി. ഇപ്പോഴത്തെ കാഴ്ച അത്ഭുതകരമാണെന്നും, ഭയമുണ്ടോ? എന്ന ചോദ്യത്തിന് വല്ലാതെ വിഷാദവാനാകുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞു. 2014 ലായിരുന്നു മാര്ക്കേസിന്റെ മരണം . കഴിഞ്ഞ വര്ഷം മെഴ്സിഡസും മരിച്ചു. അച്ഛന് പറയുമായിരുന്നു. ഒരു വ്യക്തിക്ക് മൂന്നുതരം ജീവിതമുണ്ടെന്ന്. പൊതുജീവിതവും സ്വകാര്യജീവിതവും രഹസ്യ ജീവിതവും...യാത്രാമൊഴി നേരാനെത്തിയവരില് അച്ഛന്റെ രഹസ്യ ജീവിതത്തിലെ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടായിരിക്കാമെന്ന് ആ നിമിഷം താന് കൗതുകത്തോടെ ഓര്ക്കാതിരുന്നില്ലെന്ന് സഹോദരന് ഗോണ്സാലോയ്ക്ക് സമര്പ്പിച്ച രചനയില് റോഡ്രിഗോ പറയുന്നു. മാര്ക്കേസിനെ വായിച്ചവര്ക്ക് മകനെ വായിക്കാതിരിക്കാനാവില്ല.