കാലം മറന്ന കര്മ്മധീരന് ലാല് ബഹദൂര് ശാസ്ത്രി ലേഖനം 1904 ഒക്ടോബര് 2 ന് ഉത്തര്പ്രദേശ്, മുഗള്സരായിയില് ശാരദ പ്രസാദ് ശ്രീവാസ്തവയുടെയും രാംദുലാരി ദേവിയുടെയും മകനായി ശാസ്ത്രി ജനിച്ചു, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഒരു ഇന്ത്യന് രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു .ലാല് ബഹാദൂര് ശാസ്ത്രി. ഹരീഷ് ചന്ദ്ര ഹൈസ്കൂളിലും , ഈസ്റ്റ് സെന്ട്രല് റെയില്വേ ഇന്റര് കോളേജിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം പൂര്ത്തിയാക്കിയ ശാസ്ത്രിജി സ്വാതന്ത്ര സമര പ്രവര്ത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗം ആകുകയുമായിരുന്നു. ഗാന്ധിജി, സ്വാമി വിവേകാനന്ദന്, ആനിബസന്റ് എന്നിവരുടെ സ്വാതന്ത്ര സമര പ്രവര്ത്തനങ്ങളില് ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി. മുസാഫര്പൂരിലെ ഹരിജനങ്ങളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി പ്രവര്ത്തിച്ച അദ്ദേഹം ജാതിയില്നിന്നുള്ള ശ്രീവാസ്തവ എന്ന കുടുംബപ്പേര് ഉപേക്ഷിച്ചു മാത്തുകയായി മാറി. ഗാന്ധിജിയുടെ പ്രവര്ത്തനങ്ങളും,ചിന്തകളും ശാസ്ത്രിയില് അതീവ സ്വാധീനം ചെലുത്തുക ഉണ്ടായി. 1920ല് തന്റെ പതിനാറാമത്തെ വയസ്സില് സ്വാതന്ത്ര സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായ അദ്ദേഹം, ലാലാ ലജ്പത് റായ് സ്ഥാപിച്ച ഇന്ത്യന് നാഷണല് കോണ്ഗ്രസിലെ പ്രമുഖ സ്ഥാനങ്ങള് വഹിക്കുകയും, സെര്വന്റ്സ് ഓഫ് പീപ്പിള് സൊസൈറ്റിയുടെ ലോക് സേവക് മണ്ഡല് പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു. 1947 ലെ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ദിയ്ക്കു ശേഷം, പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്രുവിന്റെ പ്രധാന കാബിനറ്റ് സഹപ്രവര്ത്തകരില് ഒരാളായും , റെയില്വേ മന്ത്രി 195156, തുടര്ന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രി ഉള്പ്പെടെ നിരവധി പ്രമുഖ സ്ഥാനങ്ങളില് പ്രാഗല്ഭ്യം തെളിയിച്ചു. ഗുജറാത്തിലെ ആനന്ദിലെ അമുല് പാല് സഹകരണ സംഘത്തെ പിന്തുണച്ചും ദേശീയ ക്ഷീര വികസന ബോര്ഡ് രൂപീകരിച്ചും പാലിന്റെ ഉല്പാദനവും വിതരണവും വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ദേശീയ പ്രചാരണമായ ധവള വിപ്ലവത്തെഅദ്ദേഹം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ ഭക്ഷ്യോത്പാദനം ഉയര്ത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത മനസ്സിലാക്കിയ ശ്രീ.ശാസ്ത്രിജി 1965 ല് ഇന്ത്യയില് ഹരിതവിപ്ലവത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഇത് പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഉത്തര്പ്രദേശ്,ഗുജറാത്ത് എന്നിവിടങ്ങളില് ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉത്പാദനം വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് കാരണമായി. 1965 ലെ ഇന്ത്യപാക്കിസ്ഥാന് യുദ്ധത്തില് അദ്ദേഹം രാജ്യത്തെ നയിച്ചു. ജയ് ജവാന്, ജയ് കിസാന് സൈനികന് അഭിവാദ്യം കര്ഷകന് അഭിവാദ്യം എന്ന മുദ്രാവാക്യം യുദ്ധസമയത്ത് ഭാരതത്തിലുടനീളം വളരെ പ്രചാരത്തിലായി. 1966 ജനുവരി 10 ന് താഷ്കെന്റ് ഉടമ്ബടി ഒപ്പു വച്ച് യുദ്ധം അവസാനിച്ചു. എങ്കിലും ഭാരതത്തിനു തീരാ നഷ്ടം നല്കി കൊണ്ട് തൊട്ടടുത്ത ദിവസം അദ്ദേഹം നാടുനീങ്ങി. ഇപ്പോഴും ദുരൂഹതകള് വിട്ടുമാറാത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം താഷ്കന്റ് സമരത്തിന്റെ ഭാഗം ആണെന്നും, ഹൃദയാഘാതം എന്നത് ഒരു ചുവരെഴുത്തു മാത്രമാണെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബാഗങ്ങളും, ചില രാജ്യസ്നേഹികളും ഇപ്പോഴും വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. സ്വതന്ത്ര ഭാരതവും,വിഭജന ഇന്ത്യയും അതിന്റെ പ്രാരംഭ ദശയില് നേരിട്ട ദാരിദ്രം,പട്ടിണി,തൊഴിലില്ലായ്മ യാത്രാ ക്ലേശം എന്നിവയെ മറികടക്കുന്നതിനായി ധവള വിപ്ലവവും,റയില്വേ വികസനവും,ഹരിത വിപ്ലവവും,എല്ലാം സമ്മാനിച്ച കര്മ്മ ധീരനായ ശാസ്ത്രിജി യെ ഭാരത രഗ്ന നല്കി ആദരിച്ചു എങ്കിലും ഇന്ത്യന് ചരിത്ര പഠനത്തിലും, മാധ്യമ പ്രചാരണത്തിലും, ഓര്മ്മ പുതുക്കലുകളിലും പ്രാധാന്യ മര്ഹിയ്ക്കാത്ത ഏടുകളില് ഇന്നും അദ്ദേഹവും കുടി കൊള്ളുന്നു എന്നത് ഒരു ദുഃഖ സത്യമാണ്. ഗന്ധിജി നല്കിയ അമൂല്യ സന്ദേശമായ സ്വദേശിവത്കരണം ശാസ്ത്രിജി തന്റെ ജീവിതത്തില് പകര്ത്തിയിരുന്നു, ഖദര് വസ്ത്രവും,ഗാന്ധി തൊപ്പിയും,സ്വദേശി വിദ്യാഭ്യാസവും, ദേശ ഭക്തിയും. നമ്മുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാരത ശില്പികള് എന്ന് ചരിത്രം വാഴ്ത്തുന്ന പല നേതാക്കളും, വിദേശ പഠനവും, ആംഗലേയ വേഷവും, ഭാഷയും ജീവിത രീതിയും ആണ് നയിച്ചിരുന്നത് എന്നത് ഒരു നഗ്ന സത്യമായി തുടരുന്നു. ഉത്തര്പ്രദേശ് പോലീസ് സേനാ മന്ത്രി ആയും, കേന്ദ്ര ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിറയില്വേ, ട്രാന്സ്പോര്ട്, കോമേഴ്സ് ആന്ഡ് വ്യവസായം, ഹോം അഫേഴ്സ്, മന്ത്രിയായും, നെഹ്രുവിനു ശേഷം ഇന്ത്യന് പ്രധാന മന്ത്രിയായും തന്റെ ചുരുങ്ങിയകാല രാഷ്ട്രീയ ഭരണ നൈപുണ്യം ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങള്ക്ക് കാഴ്ചവച്ച ലാല് ബഹാദൂര് ശാസ്ത്രിയെ തന്റെ സഹയാത്രികര് പോലും മറന്നു കഴിഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നു. ജന്മദിനവും, ഓര്മ്മ പുതുക്കലുകളും ചുരുക്കം ചില മഹാന്മാരുടെ ആഘോഷ ദിനങ്ങളും അനുസ്മരണ ദിനങ്ങളും മാത്രമായി ഭാരത ചരിത്രത്തില്, രേഖപ്പെടുത്തുകയും, നിരന്തരമായി ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുകയും, ചെയ്യുമ്ബോള്, ഭാരത ജനത എന്നും അറിയേണ്ടതും സ്മരിയ്ക്കപ്പെടേണ്ടതുമായ ശാസ്ത്രിജിയെ പോലുള്ള മഹത് വ്യക്തികളില് പലരും വിസ്മരിയ്ക്കപ്പെടുകയോ, എഴുതി മാറ്റപ്പെട്ട ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗ വിസ്മരിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു എന്നത് ഒരു ദുഖകരമായ നഗ്ന സത്യമാണ് എന്ന് അടിവരയിടുന്നു. ജയശങ്കര്.പി