ಹಾಸನ ಕೀಲುಕುದುರೆ ಕುಣಿತವ ನೋಡಿ ಅರಕಲಗೂಡು: ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಕೀಲುಕುದುರೆ ಕಲಾವಿದ ಎಚ್.ಎನ್. ರಾಮಯ್ಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 92 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ರಾಮಯ್ಯ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಎನಿಸಿದ ಕೀಲುಕುದುರೆ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದ 60 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಕೀಲುಕುದುರೆ ರಾಮಯ್ಯ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಲಾಟ, ಕಂಸಾಳೆ, ವೀರಗಾಸೆ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಡೊಳ್ಳುಕುಣಿತ, ಘಟ್ಟಿಮೇಳ ಮುಂತಾದ ಜಾನಪದ ಪ್ರಕಾರಗಳಂತೆ ಕೀಲು ಕುದುರೆ ನೃತ್ಯವೂ ಸಹ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಾ, ರಾಣಿ, ಕೀಲು ನರ್ತನ, ನವಿಲು ನೃತ್ಯ, ಜಿಂಕೆ ನೃತ್ಯ, ಜಿರಾಫೆ ನೃತ್ಯ, ಬಸವ ನೃತ್ಯ, ಕವಾಟಿ ನೃತ್ಯ, ಭೂತಯ್ಯ, ಹಾಗೂ ಬೊಂಬೆ ನೃತ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಮರದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕುಣಿದು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಕೀಲು ಕುದುರೆ ಕಲೆಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ತಂಡ ಕಟ್ಟಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆ ಇದೆ. 1960 ರಲ್ಲಿ ಅರಕಲಗೂಡು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗಣಪತಿ ವಿಸರ್ಜನೆ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರಿ ತಂಡ ಎಂಬ ಕೀಲುಕುದುರೆ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಕರೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಯುವಕ ರಾಮಯ್ಯ ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ತಂಡದ ಹಿಂದೆ ಸುತ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಮೇಕಪ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ತೆರಳಿದ್ದ ಇವರನ್ನು ಹೊರದಬ್ಬಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಛಲ ಬಿಡದೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಲಾವಿದರು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಊರಿಗೆ ಮರಳಿದ ಇವರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಲು ಕುದುರೆ ನೃತ್ಯದ್ದೆ ಗುಂಗು. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕೊಮ್ಮೆ, ತೊಟ್ಟಿಲು ಮುಂತಾದ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕುದುರೆ, ಜಿಂಕೆ, ಮುಂತಾದ ಪ್ರತಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಕಲೆಯ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತುಂಬಿ ತಂಡ ಕಟ್ಟಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀರಾಂಜನೇಯ ಕಲಾ ಸಂಘದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದರು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಗಾರಿ ತಂಡ ಮುಚ್ಚುವ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದವಸ ಧಾನ್ಯ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡು ಕೀಲುಕುದುರೆ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಕೀಲು ಕುದುರೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಲ್ಪನೆಯ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸೇರಿಸಿದರು. ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಅಂಥಹದ್ದೇ ಒಂದು ಚಾರ್ಲಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಇದು ಅಪಾರ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಆಯಿತು. ತಾಲ್ಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ತಂಡ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಭದ್ರಾವತಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ತುಮಕೂರು, ಮಡಿಕೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ 60 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 3 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 81ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಟಿವಿ ಬಾಲ ಗಂಧರ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಲೋಕ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡಿನ ದೃಶ್ಯವೊಂದರಲ್ಲೂ ಈ ತಂಡ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆ. 1961ರಿಂದ ಈ ವರೆಗೂ ತಂಡ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವರ ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಈ ಕುರಿತು ಗಮನಹರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ಬೇರಾವುದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ. ತಂಡದ ರೂವಾರಿ ರಾಮಯ್ಯ ಈಗ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ತಂಡ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗು ವಂತೆ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ತಬಲಾ, ಕೊಳಲು, ಹಾರ್ಮೊನಿಯಂ ನುಡಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ರಾಮಯ್ಯ ನಿಷ್ಣಾತರು. ಪುತ್ರ ಎಚ್.ಆರ್.ದಿವಾಕರ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು 30 ಜನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ತಂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.