മോസ്കോ ഫോര്മാറ്റ് ചര്ച്ചയിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ ക്ഷണിച്ച് റഷ്യ ഇന്ത്യയെ ഒഴിവാക്കി അഫ്ഗാന്, താലിബാന് വിഷയങ്ങള് ചര്ച്ച ചെയ്യാനാകില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ചര്ച്ചയിലേക്കുള്ള ക്ഷണമെന്ന് വിദേശകാര്യ വിദഗ്ധര് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് വിഷയം ചര്ച്ച ചെയ്യുവാന് റഷ്യ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന യോഗത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ ക്ഷണിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇത് ഇന്ത്യയെ സംബന്ധച്ചിടത്തോളം പ്രാധാന്യമര്ഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.പാകിസ്ഥാന് കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പും. ഈ ക്ഷണം നയതന്ത്ര വിജയമെന്ന വിലയിരുത്തല് നടത്തിയിരിക്കുകയാണ് ഇപ്പോള്. ഇന്ത്യയെ ഒഴിവാക്കി അഫ്ഗാന്, താലിബാന് വിഷയങ്ങള് ചര്ച്ച ചെയ്യാനാകില്ല എന്ന തിരിച്ചറിവാണ് മോസ്കോ ഫോര്മാറ്റ് ചര്ച്ചയിലേക്കുള്ള ക്ഷണമെന്നാണ് വിദേശകാര്യ വിദഗ്ധര് പറയുന്നത് . ഒക്ടോബര് 20ന് മോസ്കോയില്വച്ചാണ് യോഗം നടക്കുന്നത് . ചര്ച്ചയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചതോടെ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് ഇന്ത്യ നല്കിയിട്ടുള്ള സംഭാവനകള് റഷ്യ വിലമതിക്കുന്നതായി വിദേശകാര്യമന്ത്രാലയം കരുതുന്നു . അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് താലിബാന് അധികാരമുറപ്പിച്ചതോടെ പാക്കിസ്ഥാന് ഗൂഢ ലക്ഷ്യത്തോടെ ഈ രാജ്യത്തിന് ചുറ്റും വരിഞ്ഞ് മുറുക്കുകയാണ് . താലിബാന്റെ പല നിര്ണായക തീരുമാനങ്ങളും പാകിസ്താന്റെ അറിവോടെയാണ് നടക്കുന്നത് . അതുകൊണ്ട് റഷ്യയുടെ ഈ ക്ഷണം പാക്കിസ്ഥാനുള്ള മറുപടിയായും ഇന്ത്യ കണക്കാക്കുന്നുണ്ട് .എന്നാല് ഇത് എത്രത്തോളം ഗുണമാകുമെന്ന് പൂം ഇപ്പോള് മനസിലാക്കാന് സാധിക്കില്ല . എങ്കിലും ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി വച്ച് ഇത് അതിനിര്ണായക ചുവടുവയ്പാണെന്ന് വിദഗ്ധര് പറയുന്നു. . ഇന്ത്യ ബോണ് കോണ്ഫറന്സ് ഉള്പ്പെടെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പല ബഹുരാഷ്ട്ര വേദികളുടെയും ഭാഗമാണ് . ഇപ്പോഴത്തെ ക്ഷണം ഈ കാര്യങ്ങളില് ഗുണം ചെയ്യും . അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് പുതുതായി രൂപീകരിച്ച താലിബാന് സര്ക്കാരുമായി ഇന്ത്യ മുഖാമുഖം വരുന്ന ആദ്യ യോഗമാണ് മോസ്കോ ഫോര്മാറ്റ്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് മണ്ണില്നിന്ന് ഉയര്ന്നുവരുന്ന ഭീകരതയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകള് ഇല്ലാതാക്കാനും താലിബാനുമായി ചര്ച്ച നടത്താനും ഇന്ത്യ ശ്രമിക്കുമെന്ന സൂചനകള് കിട്ടുന്നുണ്ട്. തടസ്സങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജനതയ്ക്ക് സഹായം കിട്ടുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താന് രാജ്യാന്തര സമൂഹത്തിനു ബാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ജി20 രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്മേളനത്തില് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി കഴിഞ്ഞ ദിവസം പറഞ്ഞിരുന്നു. . കഴിഞ്ഞ 20 വര്ഷത്തിനിടെ ആ രാജ്യം നേടിയെടുത്ത വികസനം നിലനിര്ത്താനും തുടരാനും എല്ലാവര്ക്കും പങ്കാളിത്തമുള്ള സര്ക്കാര് അവിടെ വരേണ്ടതുണ്ടെന്നും മോദി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയുണ്ടായി. കേന്ദ്രസര്ക്കാരിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് അഫ്ഗാനിസ്ഥാന് വിഷയത്തില് ഇന്ത്യ ഇനി വെറുമൊരു നിശബ്ദ കാഴ്ചക്കാരനായി തുടരില്ലെന്നതിന്റെ സൂചനയാണ് മോദിയുടെ വാക്കുകളെന്നാണ് . ഭീകരവാദം ഉള്പ്പെടെഇവര് നേരിടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് താലിബാന് സര്ക്കാരുമായി ചര്ച്ച ചെയ്യാനും അഫ്ഗാന് ജനതയുടെ പ്രയോജനത്തിനായി ഇന്ത്യ ഇടപെടുമെന്നു തറപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യ ശ്രമം നടത്തും . താലിബാന് അധികാരത്തില് വന്നതോടെ പാക്കിസ്ഥാനും ചൈനയും വളരെ വേഗം അവരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചപ്പോള് ഇന്ത്യ കരുതലോടെ നീങ്ങിയിട്ടുണ്ട് .അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില്നിന്നുള്ള രക്ഷാദൗത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി താലിബാനുമായി ചില പിന്വാതില് ചര്ച്ചകള് നടന്നിട്ടുണ്ട് . അത് ഒഴിവാക്കിയാല് ഇന്ത്യ ഒരു കാഴ്ചക്കാരെനെപ്പോലെയാണ് ഈ വിഷയത്തില് നിലകൊണ്ടത് . ഇനി അധികനാള് അങ്ങനെ തുടരാനാകില്ലെന്നും ഇന്ത്യ മനസിലാക്കി . അതുകൊണ്ടുതന്നെ 20ന് മോസ്കോയില് നടക്കുന്ന യോഗം താലിബാനുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴുകാനുള്ള ആദ്യ അവസരമാണ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് .