ചെമ്ബൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതര് നിലയ്ക്കാത്ത ചെമ്ബൈ നാദം സംഗീതജ്ഞന് ചെമ്ബൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുടെ ജന്മവാര്ഷികദിനമാണ് ഇന്ന്. 1896 സെപ്തംബര് ഒന്നിന് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കോട്ടായി പഞ്ചായത്തിലെ ചെമ്ബൈ അഗ്രഹാരത്തില് ജനനം. മൂന്നാം വയസില് കര്ണ്ണാടക ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം അഭ്യസിക്കുവാന് ആരംഭിച്ചു. തുടര്ന്ന് വയലിനും ഓടക്കുഴലും അഭ്യസിക്കാന് തുടങ്ങി. ഒറ്റപ്പാലത്തായിരുന്നു അരങ്ങേറ്റം. 1907ല് വൈക്കത്തും ഗുരുവായൂരും കച്ചേരികള് നടത്തി. 1913നും 27നും ഇടയില് അനേകം കച്ചേരികള് നടത്തി. ഉയര്ന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയായിരുന്നു. സ്വരശുദ്ധിയോടൊപ്പം അഗാതമായ പാണ്ഡിത്യവും മധുരമായ ശബ്ദവുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തിയിലേയ്ക്ക് ഉയര്ത്തി. 70 വര്ഷത്തോളം കര്ണ്ണാടകസംഗീത ലോകത്തെ ചക്രവര്ത്തിയായി അദ്ദേഹം വിരാജിച്ചു. തന്റെ ഉയര്ച്ചയ്ക്കെല്ലാം കാരണം ഗുരുവായൂരപ്പനാണെന്ന് ചെമ്ബൈ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഭാഗവതര് എന്ന നിലയില് നൈമിഷികമായി ധര്മ്മം പ്രകടിപ്പിക്കുവാനും അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. ജാതിമത ചിന്തകള്ക്കതീതമായി ശിഷ്യഗണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുവാനും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ യേശുദാസ്, ജയവിജയന്മാര്, പി. ലീല എന്നിവരൊക്കെ ചെമ്ബൈയുടെ ശിഷ്യഗണത്തില്പ്പെട്ടവരാണ്. അരിയക്കുടി രാമാനുജ അയ്യങ്കാര്, മഹാരാജപുരം വിശ്വനാഥ അയ്യര്, ചെമ്ബൈ എന്നിവരെ കര്ണ്ണാടകസംഗീതത്തിലെ അഭിനവ ത്രിമൂര്ത്തികളായി വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. 1940ല് കല്ക്കി കൃഷ്ണമൂര്ത്തി ഗാനഗന്ധര്വ്വ എന്ന വിശേഷണം അദ്ദേഹത്തിനു നല്കി. കര്ണ്ണാടകസംഗീതത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയര്ന്ന അംഗീകാരമായ സംഗീതകലാനിധി പുരസ്കാരം 1951, സംഗീതനാടക അക്കാദമി അവാര്ഡ് 1958, സംഗീത കലാശിഖാമണി ബിരുദം 1964 എന്നിവയെല്ലാം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1973ല് പത്മഭൂഷണ് ബഹുമതി നല്കി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. 1974 ഒക്ടോബര് 16ന് ഒറ്റപ്പാലം പൂഴിക്കുന്ന് ശ്രീ കൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തില് നവരാത്രി സംഗീതോത്സവകച്ചേരി കഴിഞ്ഞശേഷം ശിഷ്യരുമായി സംസാരിച്ചിരിക്കെ പെട്ടെന്നദ്ദേഹം കുഴഞ്ഞുവീണു മരിച്ചു. ഗുരുവായൂര് ക്ഷേത്രത്തില് ചെമ്ബൈയോടുള്ള ആദരസൂചകമായി എല്ലാ വര്ഷവും ഗുരുവായൂര് ഏകാദശി നാളില് സംഗീതോത്സവം സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ഗുരുവായൂര് ദേവസ്വം ബോര്ഡ് ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പന് ചെമ്ബൈ പുരസ്കാരം ഏര്പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മികച്ച സംഗീത കലാകാരന്മാര്ക്കാണ് ഈ പുരസ്കാരം നല്കിവരുന്നത്.