ಪಂಚಾಯತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹರಾಜು: ಜನತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಚಾರ ಅಧಿಕಾರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಡ್ಡಹಾದಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಇದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು.ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಂಡಂದಿರನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿ ತರುವುದು, ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಬೆದರು ಬೊಂಬೆ ಮಾಡಿಟ್ಟು ತಾವೇ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ದೂರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಎಂಬುದು ಅನೇಕರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ವರ್ಗಗಳ ಮೀಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಅಪಚಾರಗಳು ನಡೆದ ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿಗಿಡುವ ಅನಿಷ್ಟ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅವಿರೋಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿದ್ದ ಸಾಹುಕಾರರನ್ನು ಚುನಾವಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಜನತಂತ್ರ ವಿರೋಧಿ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪಕ್ಷ ರಹಿತವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಂಚು ಪ್ರವೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ತತ್ವ ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕೈವಾಡದಿಂದಾಗಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿಗಿಟ್ಟು ದುಡ್ಡಿದ್ದವನು ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಕೂಗಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಸೀಟನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಯಾರೂ ನಾಮಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಅಲಿಖಿತ, ಅಘೋಷಿತ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ತೀರ್ಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾನ ಖರೀದಿಸಿದವನು ಚುನಾವಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಗೆದ್ದು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಗೆದ್ದು ಬಂದವ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ ಹಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಎಷ್ಟು ಹೊಡೆಯಬೇಕೋ ಅಷ್ಟು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಗ್ರಾಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬುದು ಮಾಯಾ ಜಿಂಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹರಾಜು ಪ್ರಕರಣಗಳ ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುರಗೋಡು ತಾಲೂಕಿನ ಬೈಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಮಾರೆಮ್ಮನ ಗುಡಿಯ ಮುಂದೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ನಡೆದ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಎಲ್ಲ ಹದಿಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳು 2ರಿಂದ 6 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಹರಾಜು ಆಗಿವೆ.ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಸದಸ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಒಟ್ಟು 51.20 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣದಿಂದ ಗ್ರಾಮದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರಂತೆ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ದೇವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 25 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಡ್ರಾಮಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಿಳವಾರ ಗ್ರಾಮದ ನಾಲ್ಕು ಪಂಚಾಯತ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು 26.55 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹರಾಜು ಮಾಡಿದ ವರದಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಹಣವನ್ನೂ ಹನುಮಂತ ದೇವರ ದೇವಾಲಯದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದೆಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಇವು ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮಾತ್ರ. ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಲಂಗು ಲಗಾಮಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿದೆ. ಊರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೇವಾಲಯಗಳ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಹಣ ನೀಡುವವರಿಗೆ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣವಿಲ್ಲದ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನೊಬ್ಬನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಅಪಹರಣ ಮಾಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.ಇದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಗ್ರಾಮದ ಪುಢಾರಿಗಳನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಜನರು ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮುಂದಾದವರ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂತಹ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿರೋಧಿ ಕೃತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದವರನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಿ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅಧಿಕಾರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಉದಾತ್ತ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹರಾಜು ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆದು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಮತ, ಲಿಂಗ, ಬಡವ, ಸಿರಿವಂತ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಹರಾಜು ಕೂಗುವುದರಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬಯಕೆ ಇರುವವರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣವುಳ್ಳ ಸಿರಿವಂತರು ಮಾತ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ ಇದರಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ತಮ್ಮ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಘೋರ ಅಪಚಾರ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಮತದಾರರು ಈ ಅಕ್ರಮವನ್ನು ತಡೆಯಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಈ ಅಕ್ರಮವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.