കാറ്റില് പറന്ന കേരളത്തിന്റെ പ്ലാസ്റ്റിക് നിരോധനം 22 മാസങ്ങള്. ഏകദേശം രണ്ടുവര്ഷമാകുന്നു കേരളത്തില് ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലസ്റ്റിക്കിന് നിരോധനമേര്പ്പെടുത്തിയിട്ട്. എന്നാല് എന്താണ് നിലവിലെ സ്ഥിതി. ഗുരുതര രോഗങ്ങള്ക്ക് ഉള്പ്പെടെ കാരണമാകുന്ന നോണ്വൂവണ് കാരി ബാഗുകള് ഉള്പ്പെടെ 120 മൈക്രോണില് കുറഞ്ഞ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് നിരോധനം കടലാസില് മാത്രമായി ചുരുങ്ങി എന്നതാണ് വാസ്തവം. കേരളത്തിലെ ഓരോ തെരുവുകളിലും ഓരോ കടകളിലും ഇപ്പോഴും ഇത്തരം പ്ലാസ്റ്റിക് ഉത്പന്നങ്ങള് സുലഭമാണ്. 2020 ജനുവരി ഒന്നു മുതലായിരുന്നു സംസ്ഥാനത്ത് ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് ഉത്പന്നങ്ങള്ക്കന് നിരോധനം ഏര്പ്പെടുത്തിയത്. തുടക്കത്തില് കര്ശന പരിശോധനയുമായി മുന്നോട്ട് പോയിരുന്ന സര്ക്കാര് പിന്നീട് ഇതില് നിന്ന് പിന്നാക്കം പോയി. പരിശോധന നിര്ത്തിയതിന് പറയാന് കാരണമായി കോവിഡ് ഉണ്ട് എന്നതാണ് സര്ക്കാരിന് ആശ്വാസം നല്കുന്ന ഘടകം. എന്നാല് കോവിഡിനൊപ്പം മനുഷ്യര് ജീവിക്കാന് തുടങ്ങിയിട്ട് നാളേറെയാവുകയും സര്ക്കാര് വകുപ്പുകള് സാധാരണ നിലയിലാവുകയും ചെയ്തു. പക്ഷെ പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ കാര്യം എല്ലാവരും മറന്നു. രാജ്യത്ത് ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ 60 മാത്രമാണ് നിലവില് പുനരുപയോഗിക്കുന്നത്. ബാക്കി വരുന്നവ കടലിലും ജലാശയങ്ങളിലും മണ്ണിലും കിടന്ന് പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇവയില് നല്ലൊരു പങ്കും കേരളത്തിലാണ്. കോവിഡ് കാലത്തെ മാറ്റി നിര്ത്തിയാല്, നമ്മുടെ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങള് ഉള്പ്പെടെ പ്ലാസ്റ്റിക് ഉത്പന്നങ്ങള് കൊണ്ട് മലിനമായിരുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകള്, പ്ലാസ്റ്റിക് സ്ട്രോ, ഭക്ഷണ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ കവറുകള് തുടങ്ങി 120 മൈക്രോണില് താഴെയുള്ള ഉപകരണങ്ങള് എല്ലായിടത്തും വീണ് കിടക്കുന്നത് സാധാരണമായ കാഴ്ചയായിരുന്നു. ആകര്ഷകമാകേണ്ട ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങളിലെ അവസ്ഥ ഇതായിരുന്നെങ്കില് മറ്റുള്ള ഇടങ്ങളിലെ അവസ്ഥ അതിലും പരിതാപകരമായിരുന്നു എന്ന് പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. കേരളം നിരോധിച്ച് രണ്ട് വര്ഷം കഴിയാറായെങ്കിലും പ്ലാസ്റ്റിക് നിരോധിക്കാനുള്ള ബുദ്ധി കേന്ദ്രത്തിന് വന്നത് കഴിഞ്ഞ സെപ്റ്റംബര് 30 ഓടെയാണ്. സെപ്റ്റംബര് 30 മുതല് ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കുകള്ക്ക് കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് നിരോധനം ഏര്പ്പെടുത്തി. 2022 ജനുവരി 1 മുതല് നിരോധനം നടപ്പില് വരും. 120 മൈക്രോണില് താഴെയുള്ള കാരി ബാഗുകള്, 60 ജിഎസ്എം, 240 മൈക്രോണില് താഴെയുള്ള ബാഗുകള് എന്നിവ നിരോധിക്കുമെന്നും കേന്ദ്ര മന്ത്രി അറിയിച്ചു. ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കിന്റെ നിര്മാണം, ഇറക്കുമതി, സംഭരണം, വിതരണം, വില്പന, ഉപയോഗം എന്നിവയാണ് നിരോധിക്കുന്നത്. പ്ലാസ്റ്റിക് സ്റ്റിക്കുകളുള്ള ഇയര്ബഡുകള്, ബലൂണുകള്ക്കുള്ള പ്ലാസ്റ്റിക് സ്റ്റിക്കുകള്, പ്ലാസ്റ്റിക് പതാകകള്, മിഠായി സ്റ്റിക്കുകള്, ഐസ്ക്രീം സ്റ്റിക്കുകള്, അലങ്കാരത്തിനുള്ള തെര്മോകോള് എന്നിവ വരുന്ന ജനുവരി 1ന് അകം നിരോധിക്കാനാണ് കേന്ദ്ര തീരുമാനം. രണ്ടാം ഘട്ടമായി 2022 ജൂലൈ 1 മുതല് പ്ലാസ്റ്റിക് പാത്രം, കരണ്ടി, കോരികള്, കപ്പുകള്, കത്തി, ട്രേ തട്ട്, ഗിഫ്റ്റ് പൊതിയുന്ന ചരടുകളും, കടലാസും, പാനീയങ്ങള് ഇളക്കാനുള്ള കോലുകള്, തെര്മോകോള്, പ്ലാസ്റ്റിക്ക് പിവിസി ബാനറുകള് തുടങ്ങി ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിച്ച് വലിച്ചെറിയുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്ക് വസ്തുക്കളും നിരോധിക്കും. ഈ നിരോധനം ഏറെ അത്യാവശ്യമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലാണ് എന്ന് പറയാതിരുന്നകൂടാ. കാരണം, 201819 കാലയളവില് രാജ്യത്ത് 33 ലക്ഷം മെട്രിക് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യമുണ്ടായി എന്നാണ് സെന്ട്രല് പൊല്യൂഷന് കണ്ട്രോള് ബോര്ഡ് തന്നെ റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുന്നത്. യഥാര്ത്ഥ കണക്ക് ഒരുപക്ഷെ ഇതിനേക്കള് ഭീമമായിരിക്കും. കണക്ക് പ്രകാരം 9,200 ടണ് പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യമാണ് പ്രതിദിനം ഇന്ത്യയില് ഉല്പ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തെ 5.56.5 കോടി ടണ് ഖര മാലിന്യങ്ങളില് 5 മുതല് 6 വരെ പ്ലാസ്റ്റിക്കാണ്. 2020 മുതല് ഭാഗികമായ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് നിരോധനം നടപ്പിലാക്കുവാന് തുടങ്ങിയ കേരളം വിഷയത്തില് ഒട്ടും തന്നെ മുന്നോട്ടു പോയിട്ടില്ല. ഈ അവസരത്തിലാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിരോധനവും വരുന്നത്. ഇത് എത്രത്തോളം മുന്നോട്ട് പോകുമെന്ന ആശങ്ക നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ആശ്വസിക്കാന് നമുക്ക് മുന്നില് ഉദാഹരണങ്ങളായി മഹാരാഷ്ട്രയും ഹിമാചലും ഉണ്ട്. ഈ സംസ്ഥാനങ്ങള് പ്ലാസ്റ്റിക് നിരോധനത്തില് തുടരുന്ന ജാഗ്രത കേരളവും കേന്ദ്രവും പഠിക്കേണ്ടതാണ്.