Explained: താലിബാനുമായി ചൈന അടുക്കുന്നതിന്റെ കാരണമെന്ത്? അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള ബന്ധമെന്താകും? അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് വീണ്ടും താലിബാന് ഭരണം നേടുകയാണ്. രണ്ടു പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട യുദ്ധത്തിനൊടുവില് യു എസ് സൈന്യം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് നിന്ന് പിന്വാങ്ങാന് തീരുമാനിച്ചതാണ് താലിബാന് സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നേറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയത്. ഞായറാഴ്ച മുന് അഫ്ഗാന് പ്രസിഡന്റ് അഷ്റഫ് ഗനി രാജ്യം വിടുകയും താലിബാന് പ്രസിഡന്റിന്റെ കൊട്ടാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തതോടെ താലിബാന്റെ വിജയം സമ്ബൂര്ണമായി. രണ്ട് ആഴ്ചകള്ക്ക് മുമ്ബ് താലിബാന് കാണ്ഡഹാര് പിടിച്ചെടുത്ത അവസരത്തില് ചൈന താലിബാനെ അംഗീകരിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകള് നല്കുകയും താലിബാന് പ്രതിനിധികളുമായി ചൈനീസ് നേതാക്കള് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ സുപ്രധാനശക്തി എന്നാണ് ചൈന താലിബാനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. താലിബാന് അധികാരത്തോടടുത്ത ഈ സാഹചര്യത്തില് ചൈനയും താലിബാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് നമുക്കൊന്ന് വിലയിരുത്താം.താലിബാനോട് ചൈ ന കാണിക്കുന്ന ചായ്വിനു പിന്നിലെ കാരണമെന്ത്? പാശ്ചാത്യ ശക്തികളുടെ പിന്തുണയോടെ ഭരിക്കുന്ന പൗര സര്ക്കാരിനെ അട്ടിമറിച്ചുകൊണ്ട് താലിബാന് അധികാരത്തിലെത്തിയാല് അവരെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ഭരണകര്ത്താക്കള് എന്ന നിലയില് ചൈന അംഗീകരിക്കുമെന്ന് മുമ്ബ് തന്നെ റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. താലിബാന് ഭരണത്തില് വരുന്നതിനെ കലാപകലുഷിതമായ പ്രദേശങ്ങളില് നടത്തുന്ന ഇടപെടലിലൂടെ അമേരിക്ക എന്നും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ള സ്വാധീനശേഷി ക്ഷയിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് ചൈന കാണുന്നത് എന്നതാണ് അതിനൊരു കാരണമായി പറയപ്പെടുന്നത്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് അധികാരം പിടിച്ചെടുത്താല് താലിബാനെ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം അംഗീകരിക്കില്ല എന്ന മുന്നറിയിപ്പ് യു എസ് സമാധാന പ്രതിനിധി സല്മയ് ഖലീല്സാദ് താലിബാന് നല്കിയതായി റിപ്പോര്ട്ടുകള് വന്നിരുന്നു. എന്നാല്, താലിബാനുമായി സൗഹൃദം പുലര്ത്താനുള്ള ചൈനയുടെ നീക്കം അമേരിക്കന് ഭീഷണികള്ക്ക് പ്രസക്തി നഷ്ടപ്പെടുന്നതിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്.താലിബാന്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളില് ഒരാളായ മുല്ല അബ്ദുല് ഗാനി ബറദാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രതിനിധികളുമായി ചൈനയിലെ ടിയാന്ജിന് നഗരത്തില് വെച്ച് ചൈനീസ് നേതാക്കള് നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ച ഈ ഇസ്ലാമിക സംഘവുമായി സഹകരിക്കാനുള്ള ചൈനയുടെ സന്നദ്ധത വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് താലിബാന് ഭരണം യാഥാര്ഥ്യമാകാന് പോകുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തില് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ പ്രതിസന്ധിയ്ക്ക് സമാധാനപരമായ പരിഹാരം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് താലിബാനുമായി സഹകരിക്കാന് ചൈന കാണിച്ച സന്നദ്ധത ദീര്ഘദൃഷ്ടിയോടെയും യാഥാര്ഥ്യബോധത്തോടെയും കൈക്കൊണ്ട നിലപാടായിരുന്നു എന്ന് കാണ്ടേണ്ടി വരും.ചൈനയ്ക്കായി താലിബാന് എന്താണ് ചെയ്യാന് കഴിയുക? ചൈനയെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്ന പല കാര്യങ്ങളും താലിബാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലനില്ക്കുന്നുണ്ട്. പത്തു ലക്ഷത്തിലധികം മുസ്ലീങ്ങളെ ക്യാമ്ബുകളില് പാര്പ്പിച്ചതായി ആരോപണങ്ങള് ഉയരുന്ന ചൈനയുടെ ഷിന്ജിയാങ് പ്രവിശ്യ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായി അതിര്ത്തി പങ്കിടുന്നത് ചൈനയ്ക്ക് തലവേദന സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകള് ഇതൊരു സാധ്യതയായി കരുതി ചൈനയില് പ്രശ്നം സൃഷ്ടിക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക ചൈനീസ് ഭരണകൂടത്തിനുണ്ട്.മധ്യേഷ്യയില് വന് തോതില് ആശയവിനിമയ സൗകര്യങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് മാത്രം പ്രാവര്ത്തികമാക്കാന് കഴിയുന്ന ചൈനയുടെ സ്വപ്ന പദ്ധതി ബെല്റ്റ് ആന്ഡ് റോഡ് ഇനീഷ്യേറ്റീവ് സുഗമമായി നടക്കണമെങ്കിലും അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ സഹകരണം അനിവാര്യമാണ്. ചൈനയുടെ മേല് സൂചിപ്പിച്ച താത്പര്യങ്ങളെല്ലാം സംരക്ഷിക്കണമെങ്കില് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ഭരണകക്ഷിയുമായി ചൈനയ്ക്ക് സൗഹൃദപരമായ ബന്ധം സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഷിന്ജിയാങ് പ്രവിശ്യയില് കുഴപ്പങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി ചൈന കരുതുന്ന ഈസ്റ്റ് തുര്ക്കിസ്ഥാന് ഇസ്ലാമിക് മൂവ്മെന്റിനെ ഇ ടി ഐ എം താലിബാന് നിശ്ചയദാര്ഢ്യത്തോടെ നേരിടുമെന്ന പ്രത്യാശയും ചൈന പങ്കുവെയ്ക്കുന്നുണ്ട്.താലിബാന് ചൈന എങ്ങനെയാണ് പ്രയോജനകരമായി മാറുക? അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കുമെന്ന് ഏതാണ്ട് ഉറപ്പിച്ച നിലയില് ഭാവി കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആലോചനകളുടെ ഭാഗമായാണ് താലിബാനും ചൈനയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറായിട്ടുണ്ടാവുക. അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ പുനര്നിര്മാണത്തിനായി ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ സഹകരണവും പിന്തുണയും താലിബാന് കാംക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളില് നേരിട്ട് ഇടപെടാതെ ആവശ്യമായ പിന്തുണ പുറത്തുനിന്ന് നല്കുക എന്ന ചൈനയുടെ നിലപാടാണ് താലിബാന് സ്വീകാര്യമായി മാറിയത്.അഫ്ഗാന് ജനതയെ തുടര്ന്നും സഹായിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത ചൈന ആവര്ത്തിച്ചു പ്രകടമാക്കി. അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളില് ഇടപെടില്ലെന്നും എന്നാല് രാജ്യത്തിന്റെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങള് പരിഹരിക്കാനും സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും വേണ്ട പിന്തുണ നല്കും, താലിബാന് വക്താവ് അറിയിക്കുന്നു. പാശ്ചാത്യ ശക്തികള് താലിബാനോടുള്ള വൈമുഖ്യം പ്രകടമാക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തില് ലോകത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആഗോള ശക്തികളിലൊന്നിന്റെ പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നു എന്നതാണ് ചൈനയുമായി സ്ഥാപിക്കുന്ന സൗഹൃദത്തിലൂടെ താലിബാന് ഉണ്ടാകുന്ന സുപ്രധാന നേട്ടം.ചൈനയുടെ സാമ്ബത്തിക താത്പര്യങ്ങള് ആഗോളശക്തി എന്ന നിലയില് ചൈനയുടെ താത്പര്യങ്ങള് പ്രധാനമായും ആരംഭിക്കുന്നത് ഏഷ്യയില് നിന്നാണ്. അതിനാല്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത ഉണ്ടാകേണ്ടത് ചൈനയുടെ സാമ്ബത്തിക താത്പര്യങ്ങളുടെ ഭാഗം കൂടിയാണ്. ചൈനപാകിസ്ഥാന് സാമ്ബത്തിക ഇടനാഴി ചൈനയുടെ ഏഷ്യയിലെ പ്രധാന പദ്ധതികളില് ഒന്നാണ്. എന്നാല്, പാകിസ്ഥാനില് നിന്നുള്ള തീവ്രവാദ സംഘങ്ങള് അവിടത്തെ ചൈനീസ് പൗരന്മാര്ക്കെതിരെ ആക്രമണം അഴിച്ചുവിടുന്ന പശ്ചാത്തലത്തില് അഫ്ഗാനിലെ താലിബാനുമായി ധാരണ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നത് ഈ മേഖലയില് ചൈനയുടെ സാമ്ബത്തിക താത്പര്യങ്ങള് സംരക്ഷിക്കാന് അനിവാര്യമാണ്.ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥിതി അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ഭാവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അമേരിക്കയുടെ കാഴ്ചപ്പാടാണ് ഇന്ത്യയും പങ്കുപറ്റിയിരുന്നത്. താലിബാന് അധികാരത്തില് വരാതിരിക്കാന് ഇന്ത്യ ശക്തമായി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നെങ്കിലും നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം ഇന്ത്യയുടെ പ്രതീക്ഷകള്ക്ക് മങ്ങലേല്പ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനില് നിന്ന് അമേരിക്ക പൂര്ണമായി അകലം പാലിക്കുകയും ചൈന ശക്തമായ ഇടപെടല് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഒട്ടും ശുഭകരമല്ല. താലിബാന് അധികാരത്തില് വന്നാല് ചൈനയ്ക്ക് നയതന്ത്രപരമായി അത് നേട്ടം ഉണ്ടാക്കുകയും ചൈനയും അവരുടെ ദീര്ഘകാല സഖ്യകക്ഷിയായ പാകിസ്ഥാനും ചേര്ന്ന് പൊതുവായ ശത്രു എന്ന നിലയില് ഇന്ത്യയ്ക്ക് മേലുള്ള സമ്മര്ദ്ദം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുമെന്ന് മുമ്ബ് തന്നെ റിപ്പോര്ട്ടുകള് വന്നിട്ടുണ്ട്.