Gooya, Goya ko Gooya woni nokkuure archaeological, wuro jamanuure e nder dammugal e kooseeje ɗuuɗɗe, e nder fukuje e nder fukaare Fika, nder Diiwal Yobe, lesdi Naajeeriya.  

Ɗum laatii go'o nder nokkuuje hawtaade yimɓe nder Yobe.

Ɗum woni ɓurɗo ɓurugo nder lesdi Nigeria.  

Luttudu ɗo ɗo dabbaaji feere feere bana Pobbi e baaɗi.

Ɗum huutori ngam ɓeydaago ngam yimɓe Karai-Karai ngam haɓugo bee lenyol haɓɓugo nder konu. 

Fuuji do'a holli wonde ɗum leydi arandeeji yimɓe Karai-Karai ngam daliila wonde yimɓe nder nokkuure nden holli bana no ɓesngudi berniwol arandeeji e cuuɗi ɗi laatii laaɓɗi ɗon yi'a haa jooni.

Taariiha 
Taariha bolle ɗon wi'a bana nde caggal laamu Ayam, Dakau e laamiiɓe feere feere, habaruuji ngari haa Mai Idris Alooma  (1580 - 1617) dow ardiiɓe maako, ɗum woni yimɓe Karai-karai. Ngam maajum, haala wi'i, Alooma yahdi haa lesdi Karai-karai ha hirnaange Kanem Borno ngam daliila tan yahugo yimɓe Karai-Karai haa nokkuure ɓadi maako. Habaru dow jaayɗe maako e yiɗi maako wari haa yimɓe Karai-Karai. Yimɓe nder feere waɗi anniya yaaki Gooya (goorgal ɓurngal) ngal Karai-karaiɓe ɓurna ɓe ngari nder Gongola poolugo heɓii bana nokkuure ɓurɗum ɓeydaago ngam ɓe ɗonno ɓe ɗonno wakkati haa ɓe ɗonno haani hokki yimɓe maɓɓe e yimɓe maɓɓe ha nder nokkuuje feere feere ha warugo haɗugo.

Mai Gireema woni ardiiɗo mo ardiiɓe Karai-Karai to Gooya.

Firooji 

Joogaraafiwol Naajeeriya
Naajeeriya
Naajeeriya woyla
Afirik