การเรียนรู้เกี่ยวกับโรคไบโพลาร์
ช่วงอารมณ์ที่แสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงจากอารมณ์ปกติอย่างมีนัยสำคัญ หรือบางทีถึงขั้นรุนแรง นิยมเรียกกันว่า “อารมณ์แปรปรวน” คนที่เป็นโรคไบโพลาร์อาจสลับระหว่างช่วงอารมณ์ไปมาได้อย่างรวดเร็วหรือไม่บ่อยเท่าไหร่นัก  ช่วงภาวะทางอารมณ์มี 2 ประเภทพื้นฐานคือ ช่วงที่มีอารมณ์ดีพลุ่งพล่านมากผิดปกติหรือช่วงภาวะ “แมเนีย” และช่วงอารมณ์หดหู่มากผิดปกติหรือช่วงภาวะ “ซึมเศร้า” นอกจากนี้ยังมีบุคคลที่อาจมีช่วงภาวะ “ผสม” ซึ่งมีอาการของภาวะแมเนียและซึมเศร้าปรากฏในเวลาเดียวกัน  คนที่ป่วยเป็นไบโพลาร์อาจมีช่วงภาวะ “ปกติ” อยู่ระหว่างช่วงภาวะทางอารมณ์เหล่านี้ด้วย โรคไบโพลาร์มี 4 ประเภทพื้นฐานที่ได้รับวินิจฉัยอยู่เป็นประจำคือ ไบโพลาร์ประเภท1 ไบโพลาร์ประเภท2 ไบโพลาร์ประเภทไม่สามารถระบุได้ (Bipolar Disorder Not Otherwise Specified) และไบโพลาร์ประเภทไซโคลไธเมีย (Cyclothymia) ประเภทของโรคไบโพลาร์จะถูกวินิจฉัยโดยพิจารณาจากความรุนแรงและระยะเวลาของโรค เช่นเดียวกับวงจรของช่วงภาวะทางอารมณ์ว่าเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วแค่ไหน ผู้เชี่ยวชาญด้านการฝึกฝนสุขภาพจิตจะเป็นผู้วินิจฉัยโรคไบโพลาร์ ซึ่งคุณไม่สามารถทำมันได้ด้วยตัวเองและไม่ควรพยายามทำเช่นนั้น  โรคไบโพลาร์ประเภท1 จะเกี่ยวข้องกับช่วงภาวะแมเนียหรือผสมซึ่งเป็นเวลาอย่างน้อย 7 วัน นอกจากนั้นคนที่เป็นภาวะแมเนียรุนแรงอาจทำให้เขา/เธอตกอยู่ในภาวะอันตรายพอที่จะต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์โดยทันที นอกจากนั้นช่วงภาวะซึมเศร้ายังเกิดขึ้นเป็นเวลานานอย่างน้อย 2 สัปดาห์อีกด้วย  โรคไบโพลาร์ประเภท2 เกี่ยวข้องกับช่วงภาวะทางอารมณ์ที่รุนแรงน้อยกว่าที่เรียกว่า ไฮโปแมเนีย (Hypomania) คือสภาวะแมเนียที่รุนแรงน้อยกว่า ซึ่งผู้ป่วยจะรู้สึก “ดีมาก” ทำให้เกิดผลดีสูงสุดและสามารถทำงานได้อย่างดีเยี่ยม สภาวะแมเนียประเภทนี้อาจพัฒนาไปสู่แมเนียประเภทรุนแรงได้หากไม่ได้รับการรักษา นอกจากนั้นช่วงภาวะซึมเศร้าในไบโพลาร์ประเภท2 จะรุนแรงน้อยกว่าช่วงภาวะซึมเศร้าในไบโพลาร์ประเภท1 ไบโพลาร์ประเภทไม่สามารถระบุได้ (BP-NOS) คือ การวินิจฉัยที่ทำขึ้นเมื่อมีอาการของโรคไบโพล่าร์แต่ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ของเกณฑ์การวินิจฉัยทางจิตเวช (DSM-5) กระนั้น อาการเหล่านี้ยังคงไม่ใช่ “ภาวะปกติ” ตามมาตรฐานของบุคคลทั่วไป ไบโพลาร์ประเภทไซโคลไธเมียหรือสภาวะไซโคลไธเมียเป็นไบโพลาร์ชนิดอ่อน เป็นระยะเวลาของช่วงไฮโปมาเนียสลับกับช่วงภาวะซึมเศร้าชนิดสั้นและอ่อน ไบโพลาร์ชนิดนี้จะแสดงอาการอย่างน้อย 2 ปีตามเกณฑ์การวินิจฉัย  คนที่เป็นไบโพลาร์อาจพบกับ “วงจรสลับเร็ว (rapid cycling)” ซึ่งเธอ/เขาอาจพบกับช่วงภาวะทางอารมณ์ 4 แบบ คือ มีทั้งภาวะซึมเศร้า ภาวะแมเนีย ภาวะไฮโปแมเนีย ภาวะผสมหรือมากกว่านั้นภายในช่วงเวลา 12 เดือน วงจรสลับเร็วในไบโพลาร์นี้ดูเหมือนจะส่งผลกระทบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายเล็กน้อยและสามารถเป็นๆ หายๆ ได้ วิธีการปรากฏของช่วงภาวะแมเนียอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล อย่างไรก็ตามมันจะแสดงถึงอารมณ์ที่พลุ่งพล่านหรือ “เร่งขึ้น” อย่างเห็นได้ชัดมากกว่า “ภาวะปกติ” ของบุคคลหรือสภาวะทางอารมณ์ขั้นพื้นฐาน บางอาการของภาวะแมเนียอาจรวมถึง   รู้สึกมีความสุขเบิกบานหรือตื่นเต้นอย่างสุดขีด คนที่อยู่ในช่วงภาวะแมเนียอาจรู้สึก “เคลิบเคลิ้ม” หรือมีความสุขแม้แต่เรื่องแย่ๆ ก็ไม่สามารถทำลายอารมณ์ของเขา/เธอได้ ความรู้สึกของความสุขอย่างสุดขีดนี้จะยังคงอยู่แม้จะไม่มีสาเหตุที่แน่ชัด มีความมั่นใจในตัวเองมาก มีความรู้สึกว่าตัวเองแข็งแกร่งมีอำนาจและมีอาการหลงผิดคิดว่าตนเองยิ่งใหญ่ คนที่อยู่ในช่วงภาวะแมเนียอาจมีอีโก้เหลือล้นและความรู้สึกภาคภูมิใจในตนเองสูงกว่าปกติ เธอ/เขาอาจเชื่อว่าสามารถทำอะไรได้เกินตัวราวกับว่าไม่มีสิ่งใดสามารถขัดขวางเขา/เธอได้ และเธอ/เขาอาจจินตนาการว่าตนมีการติดต่อพิเศษกับบุคคลสำคัญหรือปรากฏการณ์เหนือธรรมชาติได้ หงุดหงิดและโกรธเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คนที่อยู่ในช่วงภาวะแมเนียอาจตะคอกใส่ผู้อื่นแม้จะไม่มีสิ่งใดมายั่วยุ เธอ/เขามีแนวโน้มที่จะ “ขี้โมโห” หรือโกรธง่ายกว่าปกติ มีอาการสมาธิสั้นหรือไฮเปอร์ คือคนที่อาจทำอะไรหลายๆ อย่างพร้อมกันในเวลาเดียวหรือวางแผนกำหนดสิ่งที่ต้องทำในแต่ละวันมากเกินกว่าจะสามารถทำได้อย่างเหมาะสม เธอ/เขาอาจเลือกทำกิจกรรมมากมายแม้จะดูเป็นสิ่งที่เลื่อนลอยไม่มีจุดหมายแทนการนอนหลับหรือรับประทานอาหาร ช่างพูดช่างคุย พูดจาไม่ปะติดปะต่อหรือมีความคิดมากมายแข่งกันในหัวเพิ่มขึ้น คนที่อยู่ในช่วงภาวะแมเนียมักจะมีปัญหาในการรวบรวมความคิด แม้ว่าเธอ/เขาจะพูดคุยมากกว่าปกติ เธอ/เขาอาจเปลี่ยนจากความคิดหรือสิ่งที่ทำอยู่ไปอย่างใดอย่างหนึ่งไปสู่อีกอย่างหนึ่งอย่างรวดเร็ว มีความรู้สึกกระสับกระส่ายหรือปั่นป่วน คนที่อาจรู้สึกปั่นป่วนหรือร้อนใจจนไม่สามารถอยู่นิ่งได้นั้นอาจมีจิตใจวอกแวกได้ง่าย มีพฤติกรรมที่อยู่ในภาวะเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างฉับพลัน คนที่อาจทำสิ่งผิดปกติไปจากเดิมหรือทำตัวอยู่ในภาวะเสี่ยง เช่น มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ปลอดภัย เพลิดเพลินกับการจับจ่ายซื้อของโดยไม่ยับยั้งหรือเล่นการพนัน กิจกรรมที่ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่างๆ เช่น การเล่นหรือการแสดงความสามารถทางกีฬาที่รุนแรงและอันตรายโดยเฉพาะคนที่ไม่ได้เตรียมตัวให้พร้อมมากพอนั้นก็อาจเกิดขึ้นได้เช่นกัน มีความต้องการนอนลดลง คนที่ใช้เวลานอนน้อยมากแต่ยังรู้สึกว่าไม่จำเป็นที่จะต้องพักผ่อนนั้น เธอ/เขาอาจประสบกับภาวะนอนไม่หลับหรือรู้สึกราวกับว่าเธอ/เขาไม่จำเป็นต้องนอน ถ้าหากช่วงภาวะแมเนียทำให้คนที่เป็นไบโพลาร์รู้สึกราวกับว่าเธอ/เขาเป็น “คนที่ยืนอยู่บนจุดสูงสุดของโลกใบนี้” ช่วงภาวะซึมเศร้าอาจเป็นความรู้สึกของการถูกบดขยี้ในจุดต่ำสุดก็ได้ อาการอาจแตกต่างกันออกไปในแต่ละคน แต่มีบางอาการร่วมกันที่ต้องระวังคือ  รู้สึกเศร้าหรือสิ้นหวังอย่างรุนแรง ความรู้สึกเหล่านี้ไม่ได้ปรากฏสาเหตุแน่ชัดเช่นเดียวกับรู้สึกมีความสุขหรือตื่นเต้นในช่วงภาวะแมเนีย คนป่วยอาจรู้สึกสิ้นหวังหรือไร้ค่าถึงแม้ว่าคุณจะพยายามให้กำลังใจเธอ/เขาก็ตาม มีภาวะสิ้นยินดี (Anhedonia) นี่เป็นวิธีการพูดที่ฟังดูดีถึงคนที่ไม่แสดงความสนใจหรือความเพลิดเพลินในสิ่งที่เธอ/เขาเคยมีความสุขที่จะทำอีกต่อไป นอกจากนั้นแรงขับทางเพศอาจลดต่ำลงอีกด้วย ความเมื่อยล้าเป็นเรื่องที่พบบ่อยในคนป่วยเป็นภาวะซึมเศร้าซึ่งจะรู้สึกเหนื่อยตลอดเวลา นอกจากนี้เธอ/เขาอาจคร่ำครวญถึงความเจ็บหรือปวดอีกด้วย รูปแบบการนอนถูกรบกวน นอกจากภาวะซึมเศร้าแล้ว พฤติกรรมการนอนหลับใน “ภาวะปกติ” ของคนเรานั้นถูกรบกวนในทางใดทางหนึ่ง บางคนนอนมากเกินไปขณะที่คนอื่นๆ อาจนอนน้อยเกินไป ทั้งสองวิธีนี้แสดงให้เห็นว่าพฤติกรรมการนอนของพวกเขาแตกต่างอย่างชัดเจนจาก “ภาวะปกติ” การเปลี่ยนแปลงของความอยากอาหาร คนที่อยู่ในช่วงภาวะซึมเศร้าอาจน้ำหนักลดลงหรือเพิ่มขึ้น พวกเขาอาจกินมากเกินไปหรือกินอาหารไม่เพียงพอซึ่งความผันแปรเหล่านี้ขึ้นอยู่กับบุคคลและแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงจากสิ่งที่เป็น “ภาวะปกติ” ไม่มีสมาธิ ภาวะซึมเศร้าสามารถสร้างปัญหาในการตั้งใจจดจ่อหรือแม้แต่ตัดสินใจในเรื่องเล็กๆ น้อยๆ คนป่วยอาจรู้สึกว่าเกือบจะไม่สามารถทำสิ่งใดได้เมื่อเธอ/เขากำลังตกอยู่ในช่วงภาวะซึมเศร้า มีความคิดหรืออยากฆ่าตัวตาย อย่าสันนิษฐานว่าการแสดงออกของความคิดหรือความตั้งใจใดๆ ก็ตามเป็นแค่ “การเรียกร้องความสนใจ” การฆ่าตัวตายคือความเสี่ยงอย่างแท้จริงสำหรับคนที่ป่วยเป็นไบโพลาร์ โทรแจ้งเหตุด่วนเหตุร้ายได้ที่ 191 ทันทีหากคนรักของคุณคิดหรือตั้งใจที่จะฆ่าตัวตาย คุณดำเนินการขั้นตอนแรกได้อย่างดีเยี่ยมในการค้นหาข้อมูลจากบทความนี้ไปแล้ว ยิ่งคุณรู้เกี่ยวกับโรคไบโพลาร์มากเท่าไหร่ คุณจะสามารถช่วยเหลือคนที่คุณรักได้ดีขึ้นเท่านั้นและข้างล่างนี้คือแหล่งข้อมูลบางส่วนที่คุณอาจนำไปพิจารณาได้  กรมสุขภาพจิตคือสถานที่ที่ดีเยี่ยมในการเริ่มต้นหาข้อมูลเกี่ยวกับโรคไบโพลาร์ อาการของมันและสาเหตุที่เป็นไปได้ในการเกิดโรค ตัวเลือกในการรักษาและวิธีที่จะใช้ชีวิตกับอาการป่วยนี้   กลุ่มที่ให้การสนับสนุนโรคซึมเศร้าและไบโพลาร์ เช่น “ชมรมเพื่อนไบโพลาร์” (Bipolar Friend Club) ของสมาคมสายใยครอบครัวหรือเพจ “Better together” ใน Facebook​ ได้จัดหาข้อมูลไว้ให้สำหรับผู้ที่ป่วยเป็นไบโพลาร์และคนรักของพวกเขา  ในบันทึกของ มาร์ยา ฮอร์นบาเกอร์เรื่อง “Madness: A Bipolar Life” เล่าเกี่ยวกับการต่อสู้กับโรคไบโพลาร์ตลอดช่วงชีวิตของผู้เขียนและในบันทึกของดร.เคย์ เรดฟิลด์ เจมิสันเรื่อง “An Unquiet Mind” ก็ได้เล่าเกี่ยวกับชีวิตผู้เขียนซึ่งเป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้ที่ป่วยเป็นไบโพลาร์เช่นกัน ในขณะที่ประสบการณ์ของแต่ละคนสร้างความเป็นเอกลักษณ์ให้กับพวกเขา หนังสือเหล่านี้อาจช่วยคุณให้เข้าใจว่าคนรักของคุณกำลังก้าวผ่านสิ่งใดอยู่ก็เป็นได้ เป็นเรื่องธรรมดาที่โรคทางจิตเวชอาจถูกตราหน้าว่าเป็น “สิ่งผิด” แต่เธอ/เขาสามารถจะ “ปลดปล่อยความรู้สึกนี้ออกไป” ได้หากเธอ/เขา “พยายามอย่างหนักมากพอ” หรือ “คิดแง่บวกมากขึ้น”ความจริงคือความคิดเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องจริง โรคไบโพลาร์มีผลมาจากปัจจัยการปฏิสัมพันธ์ที่ซับซ้อนรวมไปถึงลักษณะทางพันธุกรรม โครงสร้างสมอง ความไม่สมดุลของสารเคมีในร่างกายและความกดดันทางสังคมและวัฒนธรรม คนที่เป็นโรคไบโพลาร์ไม่สามารถหายขาดได้แต่อย่างไรก็ตามมันยังสามารถรักษาได้  คิดถึงวิธีที่คุณจะพูดกับใครสักคนที่ป่วยเป็นโรคแตกต่างกันให้ดี เช่น ผู้ป่วยมะเร็ง ซึ่งคุณอาจจะถามเขาว่า “คุณเคยพยายามที่จะหายขาดจากโรคมะเร็งไหม?” การบอกใครสักคนที่เป็นไบโพลาร์เพื่อให้ “พยายามให้หนักขึ้น” เป็นวิธีที่ไม่ถูกต้องพอๆ กัน  มีการเข้าใจผิดว่าไบโพลาร์เป็นโรคที่พบได้น้อยมาก แต่ในความเป็นจริงนั้นมีผู้ใหญ่ชาวอเมริกันประมาณ 6 ล้านคนที่ป่วยเป็นโรคไบโพลาร์บางประเภท แม้แต่บุคคลที่มีชื่อเสียงเช่น สตีเฟ่น ฟราย แคร์รี่ ฟิชเชอร์และฌองคล็อด แวนแดมม์ ต่างก็เคยเปิดเผยเรื่องราวการถูกวินิจฉัยว่าเป็นไบโพลาร์  อีกเรื่องเล่าต่อกันมาบ่อยๆ คือช่วงภาวะอารมณ์แมเนียหรือซึมเศร้าเป็น “ภาวะปกติ” หรือเป็นเรื่องที่ดี แม้เป็นเรื่องจริงที่ว่าทุกคนมีทั้งวันที่ดีและวันแย่ๆ แต่โรคโบโพลาร์ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ที่รุนแรงและสร้างความเสียหายได้มากกว่า “อารมณ์แปรปรวน” หรือ “วันแย่ๆ” ปกติทั่วไป พวกมันอาจทำให้เกิดความผิดปกติที่มีผลต่อชีวิตประจำวันของผู้ป่วย  ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือการสร้างความสับสนระหว่างโรคจิตเภทกับโรคไบโพลาร์ พวกมันไม่ใช่โรคเดียวกันแม้ว่าจะมีอาการบางอย่าง (เช่น อาการซึมเศร้า) เหมือนกัน โรคไบโพลาร์เป็นลักษณะเฉพาะ โดยจะมีการเปลี่ยนแปลงระหว่างช่วงภาวะทางอารมณ์ที่รุนแรง ส่วนมากแล้วโรคจิตเภททำให้เกิดอาการเหล่านี้ เช่น อาการประสาทหลอน อาการหลงผิดและอาการพูดไม่รู้เรื่องหรือไม่สามารถสื่อสารให้คนอื่นเข้าใจได้ซึ่งมักจะไม่ปรากฏในโรคไบโพลาร์  หลายคนเชื่อว่าคนที่ป่วยเป็นโรคไบโพลาร์หรือซึมเศร้านั้นเป็นอันตรายต่อคนอื่น สื่อข่าวต่างๆ เป็นตัวการที่ร้ายกาจอย่างยิ่งในการส่งเสริมความคิดนี้ ในความเป็นจริงนั้นมีงานวิจัยแสดงให้เห็นว่าคนที่ป่วยเป็นโรคไบโพลาร์ไม่ได้กระทำการรุนแรงใดๆ ไปมากกว่าคนปกติ อย่างไรก็ตามคนที่ป่วยเป็นไบโพลาร์อาจมีแนวโน้มที่จะตัดสินใจหรือพยายามฆ่าตัวตายมากกว่าคนปกติเช่นกัน
มองหา “ช่วงภาวะทางอารมณ์” ที่รุนแรงผิดปกติ. หาความรู้เกี่ยวกับโรคไบโพลาร์หลากหลายประเภท. รู้จักวิธีการรับรู้ถึงช่วงภาวะแมเนีย. รู้จักกับวิธีการรับรู้ถึงช่วงภาวะซึมเศร้า. อ่านบทความทั้งหมดเกี่ยวกับโรคไบโพลาร์. ไม่ยอมรับเรื่องเล่าต่อกันมาบ่อยๆ เกี่ยวกับการป่วยทางจิต.
https://www.wikihow.com/Tell-if-Someone-Is-Bipolar
Learning About Bipolar Disorder