หาหมอ ดูแลตัวเองเมื่อเป็นหลอดลมอักเสบ ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคหลอดลมอักเสบ
ถ้ามีอาการของโรคหลอดลมอักเสบนานเกิน 1 อาทิตย์ โดยไม่หาย ไม่ดีขึ้น ก็คือถึงเวลาต้องไปหาหมอ โดยเฉพาะถ้าอาการหนักขึ้น   หาหมอเลยถ้าไอติดต่อกันนานเป็นเดือน หาหมอเลยถ้าไอเป็นเลือด หายใจติดขัด มีไข้ หรืออ่อนแรง อ่อนเพลีย ไม่สบายตัวเป็นพิเศษ รวมถึงถ้าเท้าบวม เพราะภาวะหัวใจล้มเหลว (congestive heart failure) จะทำให้น้ำท่วมปอดได้ จนไอเรื้อรัง บางคนเลยเข้าใจว่าตัวเองเป็นแค่หลอดลมอักเสบ หาหมอเลยถ้าไอแล้วมีรสแปลกๆ ในปาก เพราะมักเป็นกรดในกระเพาะ ที่ไหลย้อนขึ้นมาในปอดตอนคุณหลับ แบบนี้คุณหมอจะจ่ายยาลดกรดให้ คุณหมออาจจ่ายยาปฏิชีวนะให้ ถ้าสันนิษฐานว่าคุณน่าจะติดเชื้อแบคทีเรีย แต่ถ้าเป็นโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันจากไวรัส ก็ไม่มีอะไรรับรองได้ ว่าใช้ยาปฏิชีวนะแล้วจะรักษาแล้วเห็นผล  ถ้าเป็นเคสปกติ คุณหมอจะไม่จ่ายยาปฏิชีวนะให้ เพราะโรคหลอดลมอักเสบมักเกิดจากไวรัส ซึ่งยาปฏิชีวนะเอาไว้ต้านแบคทีเรีย ถ้าเริ่มไอแบบมีเสมหะเยอะกว่าเดิม หรือเสมหะเหนียวข้นขึ้น เป็นไปได้ว่าติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งก็เข้าข่ายที่คุณหมอจะจ่ายยาปฏิชีวนะให้ คุณก็ต้องกินไปจนครบตามที่คุณหมอสั่ง หรือก็คือประมาณ 5 - 10 วัน ปกติจะใช้กับคนเป็นหอบหืด แต่คุณหมอก็อาจจ่ายให้ในกรณีที่คุณเป็นหลอดลมอักเสบจนหายใจไม่สะดวก  ยาขยายหลอดลมมักมาในรูปของยาที่ใช้ฉีดพ่นแล้วสูดดมเข้าไป โดยพ่นเข้าหลอดลมโดยตรง ช่วยขยายหลอดลม ให้เสมหะหายเหนียวข้น หายใจสะดวก ถ้าคุณเป็นโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง ก็ต้องบำบัดรักษากันในระยะยาว เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงให้ปอดที่อ่อนแอ การฟื้นฟูสมรรถภาพปอด เป็นโปรแกรมบริหารฝึกลมหายใจ นักบำบัดระบบหายใจ (respiratory therapist) จะทำงานร่วมกันกับคุณ เพื่อออกแบบโปรแกรมบริหารให้เหมาะสมตรงจุด ค่อยๆ ปรับให้คุณหายใจสะดวกขึ้น และปอดกลับมาทำงานได้เต็มประสิทธิภาพตามเดิม ดื่มน้ำเยอะๆ ตอนป่วยนี่แหละ ที่ช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้ดีและกลับมาทำงานเต็มประสิทธิภาพตามเดิม ให้ดื่มน้ำ 8 ออนซ์ (250 มล. หรือก็คือ 1 ถ้วยตวง) ทุก 1 - 2 ชั่วโมง   ดื่มน้ำเยอะๆ แล้วช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้น ช่วยเรื่องการทำงานของร่างกาย  ถ้ามีโรคประจำตัวหรือโรคแทรกซ้อน แล้วคุณหมอจำกัดปริมาณน้ำที่จะดื่มได้ในแต่ละวัน ก็ต้องทำตามอย่างเคร่งครัด เครื่องดื่มประจำวันควรเน้นน้ำเปล่าเป็นหลัก หรือเครื่องดื่มอื่นๆ ที่แคลอรี่ต่ำ ไม่มากเกินไปสำหรับร่างกาย ซุปใส แกงจืด เครื่องดื่มเกลือแร่เจือจาง หรือน้ำมะนาวอุ่นๆ ผสมน้ำผึ้ง นี่แหละดี นอกจากร่างกายชุ่มชื้นแล้ว เครื่องดื่มร้อนยังช่วยบรรเทาอาการระคายคอจากการไอนานๆ อย่าดื่มอะไรที่ผสมคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ เพราะมีฤทธิ์ขับปัสสาวะ ทำให้ร่างกายขาดน้ำได้ พยายามนอนพักให้มากที่สุด หรือก็คืออย่างน้อย 7 ชั่วโมงต่อวัน แต่ถ้าป่วย ไม่สบายตัว จนนอนไม่ค่อยหลับ ก็ขอให้ได้นอนเหยียดยาวพักผ่อนหน่อย  นอนหลับพักผ่อนเยอะๆ จะช่วยให้ภูมิคุ้มกันแข็งแรงขึ้นเยอะเลย ถ้าพักผ่อนไม่เพียงพอ ร่างกายจะแข็งแรงไม่พอที่จะสู้กับไวรัส ถ้าแค่ทำกิจวัตรประจำวันนั้นไม่เป็นไร แต่อย่าเพิ่งออกกำลังกายปานกลางหรือหนัก เพราะจะไปกระตุ้นให้ไอหนักกว่าเดิม เป็นภาระของระบบภูมิคุ้มกัน ใครเปิดแอร์ตลอดจนอากาศแห้ง ก่อนนอนให้เปิดเครื่องทำความชื้น แล้วทิ้งไว้ตลอดคืน จากนั้นหายใจเอาอากาศอุ่นๆ ชื้นๆ เข้าไป เสมหะก็จะเหนียวข้นน้อยลง หายใจสะดวกขึ้น ไม่ทรมานเวลาไอ   เวลาทำความสะอาดเครื่องทำความชื้น ให้ทำตามขั้นตอนในคู่มือ ถ้าไม่ทำความสะอาด ระวังแบคทีเรียและเชื้อราจะขยายพันธุ์อยู่ในที่ใส่น้ำ แล้วกระจายออกมาในอากาศ แบคทีเรียและเชื้อราในอากาศนี่แหละที่ทำให้หลอดลมอักเสบหนักกว่าเดิม หรือเกิดโรคแทรกซ้อน หรือถ้าไม่ใช้เครื่องทำความชื้น ก็ปิดประตูห้องน้ำ เปิดน้ำร้อนจากฝักบัวสัก 30 นาที แล้วนั่งอบไอน้ำในนั้นแทน ไอร้อนที่คละคลุ้งอยู่ในห้องจะช่วยให้หายใจสะดวกขึ้นเหมือนเวลาใช้เครื่องทำความชื้นเลย มลภาวะและอากาศเย็นจัด จะทำให้อาการคุณแย่ลง ถึงจะเป็นไปไม่ได้ที่จะกำจัดหรือหลีกเลี่ยงฝุ่นผงต่างๆ ในอากาศได้ทั้งหมด แต่อย่างน้อยให้ลองทำตามวิธีง่ายๆ ต่อไปนี้ดู    เลิกสูบบุหรี่ และอย่าไปอยู่ใกล้คนที่สูบ เพราะควันบุหรี่นี่แหละตัวระคายเคืองปอดลำดับต้นๆ เลย นอกจากนี้พวกสิงห์อมควัน ก็เป็นกลุ่มเสี่ยงของโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังด้วย สวมหน้ากากป้องกันกลิ่นสีทาบ้าน น้ำยาทำความสะอาด น้ำหอม หรือกลิ่นควันฉุน เสียดแทงจมูก ถ้าต้องออกจากบ้านตอนอากาศหนาว (ที่นานๆ มาที) หรือต้องอยู่ในห้องแอร์เย็นจัด ให้ใส่หน้ากากอนามัย เพราะอากาศเย็นจัดจะทำให้หลอดลมหดตัว ไอหนักกว่าเดิม จนหายใจไม่สะดวก พอใส่หน้ากากอนามัยแล้วจะทำให้ลมหายใจอุ่นก่อนหายใจกลับเข้าไป ยาน้ำแก้ไอตามร้านขายยา อย่ากินพร่ำเพรื่อ ให้ใช้เฉพาะตอนที่ไอหนักมากจนทำอะไรไม่สะดวก แต่ถ้ามีอาการทั่วไป การไอจะช่วยขับเสมหะตามธรรมชาติ ไม่ให้คั่งค้างอยู่ในปอดจนติดเชื้อหนักกว่าเดิม เลยไม่แนะนำให้กินยาแก้ไอหรืออะไรที่ไปยับยั้งกระบวนการตามธรรมชาติของร่างกาย ระหว่างพักรักษาตัว   ปกติยาแก้ไอจะเป็น suppressant หรือยายับยั้งอาการ โดยจะไปหยุดหรือลดอาการไอ ทำให้ไอน้อยลงและลดเสมหะ ถ้าไอหนักจนนอนไม่ได้ หรือไอแรงจนเจ็บหน้าอก ให้บรรเทาอาการชั่วคราวด้วยยาตัวอื่นแทนยาแก้ไอ ปกติคุณซื้อยาแก้ไอกินเองได้ แต่แนะนำให้ปรึกษาคุณหมอก่อน ยาขับเสมหะที่ขายกันทั่วไป กินแล้วจะไอมากขึ้นเพื่อขับเสมหะ คนที่เป็นโรคหลอดลมอักเสบ จะเสี่ยงเป็นโรคปอดบวมหรือติดเชื้อรุนแรงมากกว่าคนปกติ เพราะเสมหะเยอะเป็นพิเศษ คุณหมอมักแนะนำให้กินยาขับเสมหะ โดยเฉพาะถ้าคุณไอแห้ง ไม่ได้ขับเสมหะออกมาเอง แต่ถึงจะศึกษาแล้วก็ควรปรึกษาคุณหมอก่อนใช้ เพราะยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์มารองรับ ว่าใช้สมุนไพรแล้วรักษาโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันได้ผลไหม มีประสิทธิภาพแค่ไหน แค่ว่าหลายคนใช้กันแล้วไม่เกิดอันตราย แต่ก็มีงานวิจัยเบื้องต้นที่ชี้ว่าใช้ South African geranium (Pelargonium sidoides) แล้วผู้ป่วยอาการดีขึ้น ส่วนอีกงานวิจัยก็พบว่าผู้ป่วยฟื้นตัวเร็วขึ้นหลังใช้สมุนไพร เมื่อเทียบกับการใช้ placebo (ยาหลอก) หวัดธรรมดาเป็นแล้วก็อาจลามไปเป็นโรคหลอดลมอักเสบได้ เพราะงั้นอย่างน้อยการใช้สมุนไพรก็ช่วยป้องกันไม่ให้คุณเป็นหวัด เลยช่วยป้องกันโรคหลอดลมอักเสบไปด้วยในตัว บางสมุนไพรมีคนศึกษาวิจัยแล้วว่าใช้แล้วเห็นผลกว่าชนิดอื่น เช่น echinacea (300 มก. 3 ครั้งต่อวัน), กระเทียม และโสม (400 มก. ต่อวัน) เป็นโรคที่พบได้ทุกเพศทุกวัย อาการที่เห็นเด่นชัดของโรคหลอดลมอักเสบ ก็คือมีการอักเสบในหลอดลมและหลอดลมฝอย (bronchioles) จากการติดเชื้อหรือสารเคมีที่ทำให้เกิดการระคายเคือง เชื้อที่ว่าเป็นได้ทั้งไวรัสและแบคทีเรีย อีกทีคือสารเคมีที่เป็นตัวกระตุ้น  บทความนี้เน้นให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันที่ไม่ร้ายแรง เพราะอาการของโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรังก็จะแตกต่างออกไป และต้องพบแพทย์เพื่อตรวจรักษาโดยเร็ว โรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันจะพบบ่อยกว่า เรียกว่าทุกคนต้องเคยเป็นสักครั้งในชีวิต และเป็นโรคที่แทบทุกเคสจะดูแลตัวเองได้จนหายขาด แต่ต้องพักผ่อน ดูแลตัวเองอย่างถูกวิธี และอาศัยเวลา อย่างที่บอกว่าโรคนี้ปกติหายเองได้ ไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ แต่ในบางราย อาจจะไอต่อเนื่องหลายอาทิตย์ การรักษาโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันจะเน้นบรรเทาอาการ แล้วพักผ่อนช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวเองจนหายดี  ปกติเป็นโรคหลอดลมอักเสบแล้วไม่ต้องตรวจร่างกายเพิ่มเติมเป็นพิเศษ โดยคุณหมอจะวินิจฉัยจากอาการที่เป็น ปกติเป็นโรคหลอดลมอักเสบแล้วคุณดูแลตัวเองจนหายได้ ไม่ต้องหาหมอ เว้นแต่มีการติดเชื้อหรือโรคแทรกซ้อน ผู้ป่วยโรคหลอดลมอักเสบเฉียบพลันมักมีอาการไอบ่อยกว่าปกติ โดยไม่มีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น หอบหืด, โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง (COPD), โรคปอดบวม (pneumonia) หรือไข้หวัดธรรมดา  อาการไอตามปกติของโรคหลอดลมอักเสบ จะเป็นไอแห้ง แล้วค่อยเปลี่ยนเป็นไอมีเสมหะตามระยะของโรค นอกจากนี้ก็มีอาการเจ็บคอและปอด (เจ็บแน่นหน้าอก) เพราะระคายคอหรือมีเสมหะจนไอแรง ไอบ่อย  นอกจากคอแดง (คอหอยติดเชื้อ) แล้ว ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการอื่นเพิ่มเติมด้วย เช่น หายใจลำบาก (Dyspnea), มีเสียงวี้ดตอนหายใจเข้าหรือออก, มีไข้สูงเกิน 38°C (101°F) และมีอาการอ่อนเพลีย นอกจากอาการทั่วไปแล้ว ยังมีหลายปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงการเกิดหลอดลมอักเสบได้ เช่น เป็นผู้สูงอายุหรือเด็กอ่อน, มลพิษทางอากาศ, การสูบบุหรี่หรือควันบุหรี่มือสอง, สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง, ไซนัสอักเสบเรื้อรัง (chronic Sinusitis), โรคภูมิแพ้ในระบบทางเดินหายใจ (bronchopulmonary allergy), มีเชื้อ HIV, เป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง หรือโรคกรดไหลย้อน (gastroesophageal reflux disease (GERD)) ในคนที่สุขภาพแข็งแรงดี เป็นโรคหลอดลมอักเสบแล้วเดี๋ยวก็หายเอง ไม่ต้องไปหาหมอ ซึ่งแนวทางในการรักษาส่วนใหญ่ก็ไม่แนะนำให้ใช้ยาปฏิชีวนะ แต่ถ้ามีหลายอาการและเป็นต่อเนื่องนานเกิน 1 เดือน หรือกังวลเรื่องอะไร ก็ควรไปหาหมอเพื่อเอ็กซเรย์หรือส่งตัวอย่างทดสอบในห้องแล็บต่อไป
เมื่อไหร่ควรหาหมอ. ปรึกษาคุณหมอเรื่องใช้ยาปฏิชีวนะ. ปรึกษาคุณหมอเรื่องใช้ยาพ่นขยายหลอดลม (bronchodilator). ปรึกษาคุณหมอเรื่องฟื้นฟูสมรรถภาพปอด (pulmonary rehabilitation). ดื่มน้ำเยอะๆ. นอนหลับพักผ่อนเยอะๆ. ตอนเป็นหลอดลมอักเสบ อย่าเพิ่งออกแรง. ใช้เครื่องทำความชื้น (humidifier). หลีกเลี่ยงสารที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง. กินยาแก้ไอเฉพาะตอนที่จำเป็นจริงๆ. ใช้ยาขับเสมหะ (expectorant). ศึกษาการบรรเทาอาการด้วยสมุนไพร. รู้จักโรคหลอดลมอักเสบ. วิธีรักษาโรคหลอดลมอักเสบ. รู้จักอาการของโรคหลอดลมอักเสบ. รู้จักปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดลมอักเสบ.
https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Bronchitis https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Bronchitis https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Bronchitis
Getting Professional Medical Treatment Treating Bronchitis at Home Understanding Bronchitis