ปรับมุมมอง ลับคมทักษะการตั้งคำถาม นำทุกอย่างมารวมกัน
การตัดสินของมนุษย์เป็นความคิดส่วนบุคคล เปราะบาง และมุ่งร้าย งานวิจัยเมื่อไม่นานมานี้พบว่า พ่อแม่ที่มีความรู้เกี่ยวกับความปลอดภัยของวัคซีนที่ถูกต้องมีแนวโน้มที่จะให้ลูกฉีดวัคซีนน้อยกว่า ทำไมน่ะเหรอ สมมติฐานคือพ่อแม่ที่รู้ข้อมูลนี้ยอมรับว่าข้อมูลเป็นความจริง แต่ต่อต้านคนอื่นเพราะว่ามันทำลายความภูมิใจในตนเองไป ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญมากสำหรับคนส่วนใหญ่ การเข้าใจว่าอคติของตัวเองคืออะไรและอยู่ที่ไหนอาจมีผลต่อวิธีจัดการกับข้อมูลของคุณ อย่าคิดแค่ 1 หรือ 2 ก้าวข้างหน้า แต่ให้คิดไปอีกหลายๆ ก้าว จินตนาการว่าตัวเองเป็นเซียนหมากกระดานที่กำลังดวลกับคนที่มีความสามารถในการคิดได้ถึงหลายสิบก้าวข้างหน้าและมีวิธีเรียงสับเปลี่ยนอีกหลายร้อยวิธี คุณต้องให้สติปัญญาของคุณเทียบเท่าของเขาให้ได้ พยายามจินตนาการถึงอนาคตที่เป็นไปได้ว่าปัญหาที่คุณกำลังรับมืออยู่นี้จะเป็นอย่างไร Jeff Bezos CEO แห่ง Amazon.com เล็งเห็นประโยชน์ของการคิดไกลไปหลายก้าว โดยเขาบอกกับ Wired Magazine ในปี 2011 ว่า "ถ้าทุกสิ่งที่คุณทำต้องใช้เวลา 3 ปีติดต่อกัน ก็แสดงว่าคุณกำลังแข่งกับคนมากมาย แต่ถ้าคุณเต็มใจที่จะลงทุนไปกับเวลา 7 ปีติดต่อกัน ตอนนี้คุณก็จะแข่งกับคนจากกลุ่มนั้นเพียงไม่เท่าไหร่ เพราะมีไม่กี่บริษัทที่เต็มใจทำแบบนั้น" ตอนที่ Kindle วางขายครั้งแรกในปี 2007 ต้องใช้เวลากว่า 3 ปีในการพัฒนา ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ไม่มีใครคิดถึงเครื่องอ่านแบบอิเล็กทรอนิกส์มาก่อนเลย ไม่มีอะไรเอาชนะการเปลี่ยนแปลงของหนังสือดีๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นโมบิดิกหรือ ฟิลิป เค. ดิก งานเขียนที่ยิ่งใหญ่มีพลังในการวางเค้าโครงการถกเถียง (วรรณกรรม) ให้ความกระจ่าง (สารคดี) หรือปลดปล่อยอารมณ์ (กวีนิพนธ์) และการอ่านหนังสือก็ไม่ใช่สำหรับหนอนหนังสือเท่านั้น Elon Musk ยักษ์ใหญ่แห่งวงการเทคโนโลยีได้กล่าวไว้ว่า เขาสามารถสร้างจรวดอวกาศได้โดยมากเพราะเขา "อ่านหนังสือและตั้งคำถาม" การเข้าอกเข้าใจผู้อื่นช่วยให้คุณได้พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนากลยุทธ์การเจรจาหรือการเข้าใจวรรณกรรมได้ดียิ่งขึ้น การเอาตัวเองเข้าไปอยู่ในบทบาทของผู้อื่นยังช่วยให้คุณสามารถจินตนาการได้ถึงแรงจูงใจ แรงบันดาลใจ และความสับสนในใจ คุณสามารถใช้ข้อมูลนี้ในการได้มาซึ่งผลประโยชน์ โน้มน้าวใจคนอื่น หรือแค่เป็นคนที่ดีขึ้น การเข้าอกเข้าใจไม่ได้หมายความว่าคุณจะต้องไร้หัวใจไปเลย เจียดเวลา 30 นาทีจากวันอันแสนยุ่งของคุณมาลับสมองให้แหลมคมและทรงพลังมากยิ่งขึ้น มีวิธีต่างๆ มากมายหลายสิบวิธีที่คุณสามารถนำมาใช้ในการพัฒนาการทำงานของสมอง ตัวอย่าง 2-3 วิธีที่ว่านี้ได้แก่ :   แก้ปัญหาวันละ 1 ปัญหา ใช้เวลาสักเล็กน้อยในการคิดค้นปัญหาและพยายามแก้ไขมันให้ได้ ปัญหาที่ว่านี้อาจเป็นปัญหาในทางทฤษฎีหรือเป็นปัญหาส่วนตัวก็ได้ หาเวลาออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ออกกำลังกายแบบแอโรบิก 30 นาทีอย่างแค่การเดินรอบๆ ละแวกบ้านสามารถช่วยพัฒนาการการทำงานของสมองได้  รับประทานอาหารให้ถูกต้อง อะโวคาโด บลูเบอร์รี่ แซลมอนธรรมชาติ ถั่วเปลือกแข็งและเมล็ดพืช รวมถึงข้าวกล้องมีบทบาทสำคัญต่อการรักษาสุขภาพสมองให้แข็งแรง เราตั้งสมมติฐานมากมายเกือบจะทุกเรื่อง เพราะนั่นเป็นวิธีที่สมองของเราประมวลข้อมูลต่างๆ และเป็นวิธีที่เราใช้ดำเนินชีวิตในแต่ละวัน คุณอาจจะบอกว่ามันเป็นรากฐานของกรอบการวิเคราะห์ แต่ถ้าสมมติฐานเหล่านั้นมันผิดหรืออย่างน้อยก็ไม่ได้ถูกทั้งหมดล่ะ เพราะฉะนั้นรากฐานทั้งหมดจึงจำเป็นต้องสร้างขึ้นมาใหม่จากล่างขึ้นบน  แล้วการตั้งคำถามต่อสมมติฐานมันเป็นอย่างไรล่ะ ไอสไตน์ตั้งคำถามต่อสมมติฐานที่ว่ากฎการเคลื่อนที่ของนิวตันสามารถอธิบายโลกได้อย่างถูกต้อง เขาพัฒนากรอบความคิดว่าด้วยการมองโลกขึ้นมาใหม่ทั้งหมดด้วยการอธิบายใหม่ว่าเขาคิดว่ามันเกิดอะไรขึ้น โดยเริ่มตั้งแต่แรกเลย เราอาจจะตั้งคำถามต่อสมมติฐานด้วยวิธีการเดียวกันนี้ ทำไมเราถึงต้องรับประทานอาหารเช้าแม้ว่าเราจะยังไม่หิว ทำไมเราถึงคิดว่าเราจะล้มเหลวทั้งที่ยังไม่ได้ลอง สมมติฐานอื่นๆ อะไรอีกที่เรามองข้ามไปที่อาจจะแตกเป็นเสี่ยงๆ หากเราวิเคราะห์ให้มากขึ้น เช่นเดียวกับสมมติฐาน การรับข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญก็อาจเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ แทนที่จะเช็กข้อมูลทุกครั้งที่ใครพูดอะไร เรามักจะแปะป้ายข้อมูลว่ามาจากคนที่เชื่อถือได้หรือแหล่งที่มาที่เชื่อถือได้ ซึ่งทำให้เราไม่ต้องเช็กข้อมูลทุกอย่างที่เข้ามาหาเรา เป็นการประหยัดพลังงานและเวลา แต่มันก็ปิดกั้นไม่ให้เราลงลึกไปถึงต้นตอของสิ่งที่เรารับรู้ว่ามันมาจากแหล่งที่มาที่เชื่อถือได้ แม้ว่าที่จริงแล้วมันอาจจะไม่ได้เป็นอย่างนั้นก็ตาม แค่เพราะมันเผยแพร่ในนิตยสารหรือถ่ายทอดทางโทรทัศน์ก็ไม่ได้หมายความว่ามันจริงเสมอไป  สร้างนิสัยการใช้สัญชาตญาณตรวจสอบข้อมูลที่น่าสงสัยต่างๆ ถ้าใจคุณยังไม่พอใจกับคำอธิบาย ขอให้อีกฝ่ายอธิบายเพิ่มเติม ถ้าคุณไม่ได้ตั้งคำถามกับข้อเท็จจริง ให้อ่านเกี่ยวกับข้อมูลนั้นหรือทดสอบด้วยตัวเอง ไม่นานนักคุณก็จะได้สร้างความสามารถในการรับรู้ว่าอะไรที่ต้องค้นคว้าเพิ่มเติมและอะไรที่คุณคิดว่าจริงจากวิจารณญาณของตัวเองได้ค่อนข้างดี คุณได้อ่านเกี่ยวกับการตั้งคำถามต่อสมมติฐานและตั้งคำถามต่อผู้เชี่ยวชาญแล้ว ตอนนี้คุณกลับถูกบอกให้ตั้งคำถามเกี่ยวกับ...ทุกอย่างเลยเหรอ การตั้งคำถามเป็นสิ่งสำคัญต่อการแสดงออกถึงการคิดวิเคราะห์ ถ้าคุณไม่รู้จะถามอะไร หรือไม่ถามเลยตั้งแต่แรก คุณก็อาจจะไม่ได้คำตอบเช่นเดียวกัน การหาคำตอบและการหาคำตอบอย่างชาญฉลาดคือทั้งหมดของการคิดวิเคราะห์   ลูกไฟในอากาศทำงานอย่างไร ปลาตกลงมาจากฟ้าใจกลางประเทศออสเตรเลียได้อย่างไร  เราจะทำตามขั้นตอนที่มีความหมายเพื่อต่อสู้กับความยากจนทั่วโลกได้อย่างไร เราจะรื้อการผลิตอาวุธนิวเคลียร์ทั่วโลกได้อย่างไร เมื่อคุณต้องการให้ทักษะการวิเคราะห์ของคุณทำงาน เพราะปรัชญาที่เกิดจากการถกกับตัวเองอาจใช้ไม่ได้การหากปล่อยไว้นานเกินไป การรู้ว่าตัวเองมีตัวเลือกอะไรบ้างนั้นช่วยคุณได้ วางตัวเลือกทั้งหมดไว้ตรงหน้า แล้วค่อยชั่งน้ำหนักแต่ละตัวเลือก เรามักจะคิดเหมาเอาเองว่าเราติดอยู่แค่กับทางเลือกเดียว ทั้งๆ ที่มีทางเลือกอื่นอีกมากมาย คุณอยากจะเป็นปลาใหญ่ในบ่อน้ำเล็กๆ เพราะมันทำให้อัตตาของคุณพองโต แต่จงโยนอัตตาทิ้งไปซะ ถ้าคุณอยากจะเรียนรู้ ทำอะไรได้ดีขึ้น และพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์จริงๆ ให้คบหากับคนที่ฉลาดกว่าคุณ ไม่เพียงแต่คุณจะมั่นใจได้เลยว่าคนฉลาดเองก็คบหาคนที่ฉลาดกว่าพวกเขาเช่นกัน แต่คุณยังมั่นใจได้อีกว่าสติปัญญาเหล่านั้นจะซึมผ่านเข้าสู่มุมมองของคุณอย่างแน่นอน จงกล้าหาญเมื่อเผชิญหน้ากับความกลัว ความล้มเหลวเป็นเพียงวิธีหนึ่งในการค้นพบว่าอะไรไม่ได้ผล ใช้ความล้มเหลวเป็นข้อได้เปรียบโดยการเรียนรู้จากบทเรียนชีวิต ความเชื่อผิดๆ ทั่วไปคือคนที่ประสบความสำเร็จไม่เคยล้มเหลว ซึ่งในความเป็นจริงแล้วคนที่ประสบความสำเร็จล้มเหลวจนกระทั่งพวกเขาประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นจุดที่คนเห็นแต่สิ่งที่เขาทำสำเร็จเท่านั้น
เข้าใจอคติของตัวเอง. มองไกลไปหลายๆ ก้าว. อ่านหนังสือดีๆ. เอาตัวเองเข้าไปอยู่ในบทบาทของคนอื่น. แบ่งเวลาไว้อย่างน้อยวันละ 30 นาทีเพื่อพัฒนาการทำงานของสมอง. ตั้งคำถามต่อสมมติฐานของคุณ. อย่าเชื่อข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญจนกว่าคุณจะได้วิเคราะห์ด้วยตัวเอง. ตั้งคำถามกับสิ่งต่างๆ. เข้าใจตัวเลือกทั้งหมดของคุณ. อยู่ล้อมรอบคนที่ฉลาดกว่าคุณ. ล้มเหลวจนกว่าจะประสบความสำเร็จ.
https://www.wikihow.com/Improve-Critical-Thinking-Skills https://www.wikihow.com/Improve-Critical-Thinking-Skills https://www.wikihow.com/Improve-Critical-Thinking-Skills
Adjusting Your Perspective Honing Your Questioning Skills Putting It All Together