ปัญหาด้านสุขภาพและพฤติกรรมที่อาจเกิด ทำให้แมวฉี่เป็นที่เป็นทาง ปัญหาการใช้กระบะทรายที่พบบ่อย
จุดที่คุณวางกระบะทรายอาจพลุกพล่าน ทั้งเด็กและสัตว์เลี้ยงอื่นชอบเดินผ่านไปมา จนแมวเครียดแล้วพาลไม่ใช้กระบะทรายนั้นไปเลย เพราะฉะนั้นที่ตั้งของกระบะทรายก็สำคัญ พยายามเลือกจุดที่ไม่มืดหรือสว่างไป เงียบสงบหน่อย ที่สำคัญคือเป็นมุมลับตา ถ้าไปตั้งซะกลางห้องหรือในห้องนั่งเล่น แมวก็คงไม่ใช้แน่นอน ลองใช้ Feliway หรือสเปรย์ฟีโรโมนให้แมวคลายเครียด พอฉีดพ่นแล้วแมวบางตัวก็รู้สึกดี ไม่ค่อยระแวง ประวัติการรักษาของแมวจะบอกได้ว่าทำไมแมวไม่ใช้กระบะทราย ถ้าสงสัยว่าแมวกำลังป่วย ให้รีบพาไปหาหมอทันที ถ้ารีบรักษาแต่เนิ่นๆ จะแก้ปัญหาแมวไม่ใช้กระบะทรายได้ แมวจะได้สบายตัวขึ้น หายเจ็บปวด โรคที่พบบ่อยและอาจทำให้แมวฉี่นอกกระบะทราย ก็เช่น โรคระบบทางเดินปัสสาวะอักเสบติดเชื้อ (urinary tract infection) และภาวะปัสสาวะลำบากในแมว (feline interstitial cystitis)  โรคระบบทางเดินปัสสาวะอักเสบติดเชื้อจะทำให้แมวไม่ใช้กระบะทราย กระทั่งหลังรักษาแล้วก็เถอะ เพราะไปเชื่อมโยงกระบะทรายกับความเจ็บปวด จนขยาดไปโดยปริยาย ภาวะปัสสาวะลำบากในแมวก็เป็นอีกสาเหตุทำให้แมวหลีกเลี่ยงการใช้กระบะทราย หรืออีกทีคือเข้ากระบะทรายเพราะรู้สึกปวดฉี่บ่อยๆ ถ้าแมวเป็นนิ่วหรือท่อปัสสาวะอุดตัน ก็ทำให้เลิกใช้กระบะทรายได้เหมือนกัน แมวอาจจะร้องหรือครางตอนทำธุระ และกลัวเจ็บกระทั่งหลังรักษาแล้ว ถ้าแมวไม่ค่อยใช้กระบะทรายต้องรีบพาไปตรวจเช็คร่างกายทันที อย่าทิ้งไว้นานเพราะแมวจะเลิกใช้กระบะทรายในระยะยาว Urine marking คือพฤติกรรมที่แมวพ่นฉี่เป็นฝอยใส่เฟอร์นิเจอร์หรือพื้นผิวต่างๆ เพื่อกำหนดอาณาเขตของตน ปริมาณของเหลวที่ฉีดพ่นจะน้อยกว่าตอนฉี่จริงๆ เยอะ ถ้าจับได้ว่าแมวทำพฤติกรรมพ่นอาณาเขต ให้ลองใช้วิธีต่างๆ ที่แนะนำในบทความนี้ดู รวมถึงขั้นตอนเพิ่มเติมที่น่าจะช่วยให้แมวเลิกพ่นอาณาเขตได้  แมวตัวผู้ที่ยังไม่ทำหมันมักพ่นอาณาเขตเป็นเรื่องปกติ แต่ก็อาจพบบ้างในแมวตัวเมียที่ยังไม่ทำหมัน เพราะงั้นไม่ว่าตัวผู้หรือตัวเมีย ก็ให้เอาไปทำหมัน จะช่วยได้มาก การฉีดพ่นอาณาเขตยิ่งพบบ่อยถ้าคุณเลี้ยงแมวไว้ในบ้าน 10 ตัวขึ้นไป เพราะงั้นพยายามเลี้ยงแมวไม่เกิน 10 ตัวจะดีที่สุด ถ้าแมวเริ่มฉี่ตามพรมหรือที่พื้นตามจุดต่างๆ ของบ้าน ให้ทำเนียนยกกระบะทรายไปวางทับจุดนั้นซะเลย แมวจะได้ใช้กระบะทรายแทน พอแมวฉี่เป็นที่เป็นทางไปได้ 1 เดือนเต็ม ก็ค่อยๆ ขยับกระบะทรายออกห่างจากจุดเดิมวันละ 1 นิ้ว (2.5 ซม.) จนมาอยู่ในจุดที่คุณต้องการให้แมวทำธุระในที่สุด แมวชอบอึฉี่ในที่มืดๆ เพราะงั้นจุดที่แมวน่าจะชอบก็เช่นตามตู้หรือซอกมุมต่างๆ ถ้าแมวไปฉี่ใส่พื้นของห้องมืดๆ ให้เปิดไฟจ้าๆ หรือติด motion light (ไฟจับการเคลื่อนไหว) ซะเลย แมวจะได้ไม่มาฉี่ซ้ำที่เดิมอีก บางทีแมวก็ฉี่เพราะชอบผิวสัมผัสบางชนิด ถ้าพลิกพรมกลับด้าน แมวอาจจะไม่คุ้นเคยหรือขยะแขยงเท้าจนเลิกฉี่ไปเลย ลองกลับด้านพรมดูสัก 2 - 3 วัน ถ้าช่วยได้ก็ดีไป ผิวสัมผัสเหนียวหนึบของเทปกาวอาจทำให้แมวขยาดอุ้งตีนจนเลิกมาวอแว (และฉี่) แถวเฟอร์นิเจอร์ชิ้นนั้น ให้ติดเทปกาวตามขอบเฟอร์นิเจอร์ รวมถึงจุดที่แมวชอบฉี่ ให้รีบทำความสะอาดทันทีที่จับได้ว่าแมวฉี่ จะได้ไม่หลงเหลือคราบและกลิ่นติดทนนานให้แมวมาฉี่ซ้ำอีก โดยใช้ enzymatic cleaner หรือน้ำยาทำความสะอาดผสมเอนไซม์ จะดีกว่าแบบผสมแอมโมเนีย อย่างหลังอาจทำให้แมวฉี่ทับที่บ่อยกว่าเดิม เพราะนึกว่าเป็นกลิ่นฉี่ของแมวตัวอื่นที่ต้องกำจัด! ถ้าเป็นแมวขนยาว เวลาอึฉี่อาจเลอะเทอะจนแมวรู้สึกขยะแขยง พาลไม่ชอบใช้กระบะทราย แบบนี้ต้องหมั่นเล็มขนที่ยาวเกินไปจะช่วยได้ รวมถึงอาบน้ำเพื่อขจัดกลิ่นอึฉี่ด้วย ถ้าไม่อยากอาบน้ำให้แมว หรือกลัวอาบเองแล้วจะได้แผล ก็พาไปร้านอาบน้ำตัดขนแถวบ้านได้ ถ้าพาแมวไปเล่นให้สบายใจแถวๆ กระบะทราย อาจทำให้แมวเลิกเชื่อมโยงความรู้สึกลบได้ เริ่มจากเล่นกับแมวห่างจากกระบะทราย 2 - 3 ฟุต (ไม่เกิน 1 เมตร) 2 - 3 ครั้งต่อวันก่อน เพื่อเสริมสร้างความรู้สึกดีๆ กับกระบะทราย   อย่าให้รางวัลแมวเป็นขนมเวลาแมวยอมใช้กระบะทราย เพราะแมวไม่ชอบให้ใครมารบกวนเวลาทำธุระส่วนตัว  วางขนมหรือของเล่นแถวกระบะทรายได้ แต่ห้ามวางชามน้ำชามอาหารเด็ดขาด เพราะแมวขี้รังเกียจ จะไม่กินอาหารแถวห้องน้ำของตัวเอง กว่าแมวจะยอมใช้กระบะทรายอาจต้องพยายามและใช้เวลาหน่อย แต่ถ้าโชคร้ายก็อาจไม่สำเร็จเลย สัตวแพทย์บางคนผ่านการฝึกฝนเฉพาะทาง สามารถช่วยคุณแก้ปัญหาต่างๆ เช่น แมวฉี่นอกกระบะทราย ได้ เพราะงั้นถ้าทำทุกวิถีทางและรอเวลาก็แล้ว แต่แมวยังไม่เปลี่ยนพฤติกรรม ก็ควรพาแมวไปพบคุณหมอประจำตัวหรือนักปรับพฤติกรรมสัตว์โดยเฉพาะ แมวเกลียดนักกระบะทรายสกปรก เลยพาลไปทำธุระส่วนตัวที่อื่นซะงั้น ถ้าคุณไม่เก็บอึฉี่แมวออกจากกระบะทุกวัน ก็อาจเป็นสาเหตุทำแมวขยาด จนหนีไปอึฉี่ที่อื่นแทน  นอกจากเก็บอึฉี่ทุกวันแล้ว ต้องเปลี่ยนทรายและล้างทำความสะอาดกระบะทราย ด้วยน้ำอุ่นกับสบู่ไร้กลิ่นหรือเบคกิ้งโซดาอาทิตย์ละครั้งด้วย จากนั้นเอาไปผึ่งให้แห้ง แล้วเติมทรายใหม่ ถ้างบมากหน่อย ก็มี "ห้องน้ำแมวอัจฉริยะ" แบบทำความสะอาดตัวเองได้ ไม่ต้องดูแลมาก สำคัญมากว่าต้องมีกระบะทรายมากกว่าจำนวนแมวที่เลี้ยง 1 กระบะ เช่น ถ้าเลี้ยงแมว 3 ตัว ก็ต้องมี 4 กระบะทราย ถ้าเลี้ยงแมว 3 ตัวแล้วมีแค่ 2 กระบะ อาจมีของเสียสะสมจนแมวไม่ยอมใช้กระบะทรายได้ ถ้าแมวต้องเดินไกลกว่าจะถึงกระบะทราย หรือปีนเข้า-ออกกระบะทรายได้ยาก ก็ไม่ต้องสงสัยว่าทำไมแมวถึงไปแอบฉี่อึที่อื่น เพราะงั้นต้องจัดวางกระบะทรายในมุมที่แมวใช้งานได้สะดวกรวดเร็ว เช่น วางกระบะทรายไว้ทั้งชั้นบนและชั้นล่างของบ้าน  มุมที่ว่า แมวต้องเห็นคนหรือสัตว์เลี้ยงที่เดินผ่านไปมาได้สะดวก และมีทางหนีทีไล่ เพราะแมวขี้ระแวงเป็นที่สุด ถ้าแมวแก่ยิ่งต้องดูแลเป็นพิเศษ โดยใช้กระบะทรายขอบเตี้ย จะได้เข้า-ออกสะดวก แมวชอบฉี่ตรงไหน หากระบะทรายไปประจำที่ด่วน ที่แมวเบือนหน้าหนีกระบะทรายของคุณ อาจเป็นเพราะไม่ชอบกลิ่นหรือสัมผัสของทรายแมว อีกทีคือคุณเติมทรายแมวเยอะเกินไป ถ้าใช้ทรายละเอียดแบบจับตัวเป็นก้อนง่ายเวลาโดนอึฉี่ แล้วเติมไว้แค่ตื้นๆ ในกระบะจะดีกว่า แต่จริงๆ แล้วจะลองใช้ทรายแมวหลายๆ แบบก็ได้ จนรู้ว่า "เจ้านาย" น่ะเขาชอบแบบไหน  นำเสนอทรายแมวต่างชนิดโดยแบ่งออกเป็น 2 กระบะ จัดวางไว้ข้างกัน พอหมดวันถ้าเห็นกระบะไหนมีของทิ้งไว้ให้ดูต่างหน้า ก็แสดงว่าทรายยี่ห้อนั้นแหละถูกใจ เททรายไว้แค่ตื้นๆ โดยแมวส่วนใหญ่ชอบทรายแมวที่ชั้นหนาประมาณ 1 - 2 นิ้ว (2.5 - 5 ซม.) แมวบางตัวไม่ใช้กระบะทรายเพราะไม่ชอบขนาดหรือรูปทรงของมัน โดยเฉพาะแผ่นบุกระบะทรายหรือฝาครอบกระบะ อาจทำแมวใช้งานไม่สะดวกหรือไม่ชอบได้ ให้ถอดออกไปทีละอย่าง จนรู้ว่าอะไรเป็นสาเหตุ ขนาดของกระบะทรายก็สำคัญ ถ้าเล็กไปแมวก็อาจไม่ใช้เหมือนกัน
อะไรทำแมวเครียดตอนทำธุระ. อาการเจ็บไข้ได้ป่วยทั้งปัจจุบันและที่ผ่านมาก็สำคัญ. ถ้าแมวพ่นอาณาเขต ให้รีบเช็คว่าเป็นเพราะแมวไม่ใช้กระบะทรายหรือเปล่า. ย้ายกระบะทรายแบบค่อยเป็นค่อยไป. เปิดไฟส่องมุมมืดที่แมวไปแอบฉี่. พลิกพรมกลับด้าน. ติดเทปกาว 2 หน้าตามเฟอร์นิเจอร์. ล้างคราบฉี่ด้วยน้ำยาผสมเอนไซม์ (enzymatic cleaner). เล็มขนแถวๆ สะโพกและก้น. ชวนแมวเล่นแถวกระบะทราย. ถ้าทำทุกวิถีทางแล้วไม่ดีขึ้น ก็ถึงเวลาปรึกษาสัตวแพทย์. คุณทำความสะอาดกระบะทรายบ่อยแค่ไหน. ในบ้านมีกระบะทรายกี่จุด. แมวเข้า-ออกกระบะทรายสะดวกไหม. บางทีอาจเป็นที่ทรายแมว. กระบะทรายก็ทำแมวลำบาก (ใจ) ได้.
https://www.wikihow.com/Keep-Your-Cat-from-Urinating-Where-It-Shouldn%27t https://www.wikihow.com/Keep-Your-Cat-from-Urinating-Where-It-Shouldn%27t https://www.wikihow.com/Keep-Your-Cat-from-Urinating-Where-It-Shouldn%27t
Considering Possible Health and Behavior Problems Stopping Your Cat from Urinating Where It Shouldn’t Understanding Common Litter Box Problems