เลือกและเลี้ยงปลากัด ตีซี้กับปลาของคุณ
ถ้าดูแลดีๆ ปลากัดสามารถอยู่ได้ถึง 2 - 4 ปีทีเดียว ดีไม่ดีอาจถึง 10 ปีด้วยซ้ำ ถ้าอยากอยู่กันไปนานๆ ละก็ ต้องเริ่มจากการเลือกปลากัดที่แข็งแรงสมบูรณ์ แล้วดูแลเอาใจใส่ให้เหมาะสม  ร้านขายสัตว์เลี้ยงส่วนใหญ่มักมีแต่ปลากัดตัวผู้ เพราะสีสวยสดและครีบใหญ่อลังการกว่าตัวเมีย แต่ไม่ว่าคุณจะเลือกตัวผู้หรือตัวเมีย ให้เลือกที่สีสดๆ (ไม่ตุ่น) เข้าไว้ และต้องเป็นปลาที่ดูสมบูรณ์แข็งแรง ครีบไม่พิการ คุณอาจคิดว่าคุณต้องเลือกปลากัดที่ร่าเริงสดใสไว้ก่อน ตัวไหนนิ่งๆ ซึมๆ อย่าไปเลือก แต่จริงๆ แล้วพฤติกรรมของปลาตอนอยู่ในร้านสัตว์เลี้ยงนั้นบอกบุคลิกลักษณะจริงๆ ของปลากัดไม่ค่อยได้หรอก บางทีที่เห็นซึมๆ อาจเพราะมีคนมาคอยเคาะกระจกเล่นทั้งวันจนเซ็งก็ได้ พอรู้วิธีเลือกคร่าวๆ แล้ว คุณสามารถไปหาข้อมูลอ่านเพิ่มเติมได้ ถ้าไม่จากหนังสือก็ตามเว็บหรือเว็บบอร์ดในอินเทอร์เน็ต เผื่อจะได้สอบถามความคิดเห็นและคำแนะนำจากคนที่เขาเลี้ยงเชี่ยวชาญแล้ว คุณคงเคยเห็นสินะ คนที่เลี้ยงปลากัดไว้ในโหลแก้วหรือแย่หน่อยก็แก้วน้ำ แล้วปล่อยให้ว่ายวนไปมาอย่างนั้นในบ้านหรือที่ทำงานของเขา นั่นเป็นเพราะปลากัดมีนิสัยรักสันโดษ คนเลยชอบเข้าใจผิดว่าไม่ต้องเลี้ยงในที่กว้างๆ ก็ได้  คุณอาจเคยได้ยินที่คนเขาพูดกันว่า ปลากัดชอบที่แคบๆ เพราะถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ (แถวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือบ้านเรานี่เอง) ก็เป็นแค่แอ่งน้ำเล็กๆ ตามทางควายผ่านเท่านั้น แต่จริงๆ แล้วที่ว่าปลากัดอยู่ในน้ำปริมาณน้อยๆ ได้ ก็เพราะมันทนทายาดในช่วงหน้าแล้งไงล่ะ แต่ไม่ได้หมายความว่ามันอยากจำกัดตัวเองอยู่แต่ในที่แคบๆ ซะที่ไหน  ถ้าอยากเอาใจปลากัด ต้องเผื่อที่ไว้ให้มันว่ายเล่นสักหน่อย เพราะงั้นให้ลองเลือกตู้ปลาที่จุน้ำอย่างน้อย 3 แกลลอน ไปจนถึง 10 แกลลอนกันเลยทีเดียว ฟังดูใหญ่นะสำหรับปลากัดตัวกระจิดริด แต่รับรองเลยว่าถูกใจน้องปลาของคุณ จนคราวนี้ได้แข็งแรงสุขภาพดีทั้งกายใจแน่นอน  น้ำในตู้ปลาควรจะอุ่นประมาณ 24 - 27 องศาเซลเซียส และมีที่กรองน้ำที่ไม่หมุนเวียนอากาศในตู้ปลาจนฟองฟอด (ปลากัดชอบน้ำนิ่งๆ มากกว่า) อย่าลืมหมั่นเปลี่ยนน้ำทำความสะอาดตู้ปลาบ่อยๆ ลองหาหนังสือมาอ่าน หรือจะศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมดูในเน็ตก็ได้ ว่าต้องจัดเตรียมและบำรุงรักษาตู้ปลายังไง ปลากัดบางตัวไม่ว่าอะไรเวลาต้องแชร์ตู้กันกับปลาตัวอื่น แต่ปลากัดส่วนใหญ่ โดยเฉพาะตัวผู้ มักเกิดอาการวิตกจริต หงุดหงิดงุ่นง่าน จนก้าวร้าวขึ้นมาได้เวลาถูกปลาตัวอื่นรุกรานความเป็นส่วนตัวเข้าน่ะ  ถึงปลากัดชื่อก็บอกอยู่ว่าเป็น “fighting fish” หรือปลานักสู้ แต่จริงๆ แล้วปลากัดตัวผู้ก็แค่หวงถิ่นซะมากกว่าจะจ้องทำร้ายตัวอื่น ถึงอย่างนั้นการหวงถิ่นที่ว่าก็ทำให้มักเกิดปัญหาหรือการบาดเจ็บขึ้นได้เวลาคุณเอาปลากัดตัวผู้ 2 ตัวขึ้นไปมาไว้ในตู้เดียวกัน ปลาชนิดอื่นก็ไม่เว้นนะ เพราะงั้นทางที่ดีที่สุดคือจับแยกตู้กันไว้ตัวเดียวแต่แรกจะดีกว่า ปลากัดตัวเมียก็ขึ้นชื่อใช่เล่นเรื่องไม่ลงรอยกัน แต่แปลกว่าถ้าอยู่เป็นกลุ่มใหญ่ประมาณไม่เกิน 10 ตัว ไม่ใช่แค่สองต่อสอง กลับอยู่กันได้ซะอย่างงั้น (เหมือน “หอหญิง” ในมหาวิทยาลัยอะไรประมาณนั้น) เพราะงั้นถ้าคุณเลี้ยงปลากัดตัวเมีย ถ้าไม่เลี้ยงรวมกันเป็นฝูงก็แยกเดี่ยวไปเลยดีกว่า ปลากัดมีอาหารเฉพาะเจาะจงที่คุณควรให้ตามนั้นเพื่อสุขภาพที่ดี รวมๆ แล้วมี 3 อย่างด้วยกัน คืออาหารปลากัดแบบเม็ด หนอนแดง (bloodworm) แล้วก็ baby brine shrimp หรือไรทะเล (2 อย่างหลังส่วนใหญ่จะเป็นแบบแช่แข็ง) ให้ปลากัดกินอาหาร 2 ครั้งต่อวัน จะเป็นอาหาร 3 - 4 เม็ด (บิให้เล็กอีกก็ได้ถ้าปลาของคุณตัวเล็ก) หรือไรทะเลไม่ก็หนอนแดง 6 - 7 ตัวก็พอแล้ว ถ้าคุณให้เยอะ ปลากัดก็กินเยอะตาม ทีนี้ล่ะเสียสุขภาพ เพราะปลากัดท้องผูกได้ (ตัวจะบวมฉุน่าดู) บางคนที่เลี้ยงเขาว่าบรรเทาได้ด้วยการให้ปลากัดกินถั่วลันเตาแช่แข็งที่ละลายแล้วเอามาสับละเอียดสักเม็ดนึง Betta หรือปลากัดนั้น ฝรั่งเขาเรียกกันว่า Siamese fighting fish เพราะมีถิ่นกำเนิดมาจากบ้านเราซึ่งอยู่แถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไงล่ะ ปกติปลากัดตัวผู้มักมีนิสัยก้าวร้าว ออกจะโหดกับปลาตัวอื่นอยู่สักหน่อย  ปลากัดนี่อึดชะมัด ปรับตัวได้ทุกสถานการณ์ ในบ้านเรานี่พบได้ง่ายมากตามทุ่งนา แถมปรับตัวพร้อมรับทั้งหน้าฝนที่น้ำท่วมและหน้าแล้งที่แห้งผากได้เสร็จสรรพ ปลากัดเป็นตัวอย่างชั้นดีของปลาที่เป็น “labyrinth fish” หรือปลาที่มีอวัยวะพิเศษช่วยหายใจ ซึ่งแปลว่าปลากัดสามารถหายใจได้ทั้งในน้ำและบนบก เพราะฉะนั้นขอแค่ยังพอมีความชื้นอยู่ ถึงหลุดไปอยู่นอกน้ำครู่สั้นๆ ปลากัดก็เอาตัวรอดได้สบาย หรือจะอยู่ในบ่อน้ำกร่อยเล็กๆ นานหน่อยก็ไม่ว่ากัน (อย่างช่วงหน้าแล้ง) ปลากัดชอบอยู่ตัวเดียวก็จริง แต่ก็ขี้เบื่อ สรุปคือเป็นพวก “บ้านข้าใครอย่าแตะ” แต่ก็ยังอยากรู้อยากเห็นเรื่องคนนู้นคนนี้ “ไม่ชอบตกข่าว” อยู่ดี  ให้คุณวางตู้ปลาไว้ในที่ที่พลุกพล่านหน่อย เป็นส่วนของบ้านที่คนเดินผ่านไปมาทำกิจกรรมบ่อยๆ อย่างห้องนั่งเล่น หรือแถวๆ ครัว ปลากัดชอบดูอะไรที่เคลื่อนไหวไปมา ถึงสิ่งนั้นจะไม่ได้มายุ่งเกี่ยวกับมันโดยตรงก็เถอะ  ถึงจะในห้องเดียวกันก็ต้องหมั่นเปลี่ยนมุมที่คุณวางตู้ปลา ปลากัดจะได้เปลี่ยนบรรยากาศ สิ่งใหม่ๆ จะทำให้ปลากัดตื่นตาตื่นใจ มุ่งความสนใจไปที่กิจกรรมต่างๆ ของคุณ คุณจะผูกพันกับอะไรที่ไม่มีชื่อได้ยังไง เพราะงั้นรีบตั้งชื่อเหมาะๆ ให้น้องปลาของคุณเร็ว จะตั้งตามหน้าตาหรือบุคลิกลักษณะของมันก็ได้ หรือจะจริงจังถึงขั้นไล่รายชื่อเด็กเกิดใหม่ที่คุณหาจากอินเทอร์เน็ตก็ได้ไม่ว่ากัน ง่ายดีด้วย  ปลากัดนั้นอ่อนไหวต่อแรงสั่นสะเทือนของน้ำ อย่างคลื่นเสียงเวลาคุณพูดกับมัน เพราะฉะนั้นปลากัดก็น่าจะจำเสียงคุณและชื่อของมันเองได้ ลองสังเกตดูว่าปลากัดชอบทำท่ายังไงเวลาคุณเรียกชื่อมัน แต่ถึงจะจำได้หรือไม่ได้ การพูดคุยกับปลากัดก็ช่วยผูกสัมพันธ์ระหว่างคุณกับมันได้เป็นอย่างดี อย่างที่บอกว่าปลากัดชอบให้คนมาสนใจ คุณเองก็จะได้สัตว์เลี้ยงแสนรักด้วยไงล่ะ เอาจริงๆ เพื่อนที่คอยรับฟังสารพัดเรื่องของคุณแบบไม่มีปากเสียงนี่หาง่ายซะที่ไหนกัน? หมั่นเปลี่ยนมุมวางตู้ปลาอย่างที่บอก ปลากัดจะได้เห็นวิวใหม่ๆ แต่จริงๆ แค่คุณโผล่หน้ามาทักทายมันทุกวันก็เหมือนเป็นสิ่งใหม่ให้มันได้สนใจจนกลายเป็นจำได้แล้ว  ปลากัดตัวผู้ขึ้นชื่อเรื่องการ “รำแพน” ครีบ ซึ่งเป็นวิธีแสดงออกเวลาเจอหน้าปลาอีกตัว หรือกระทั่งตอนเห็นตัวเองในกระจก ตอนนี้ก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ ว่าการปล่อยให้ปลากัด “รำแพนครีบใส่เงาตัวเอง” บ่อยๆ นั้นตกลงมันดี (ในฐานะสิ่งกระตุ้น) หรือร้าย (เพราะทำให้เครียด) กันแน่ เพราะงั้นก็คอยดูแลให้พอดีๆ แล้วกัน นอกจากการปล่อยให้ปลาเล่นกับกระจก (แล้วแต่คุณ) คุณจะเอาปากกาเมจิกแบบลบออกได้มาวาดเล่นที่ตู้ปลา หรือเอาโพสต์อิทตัดเป็นรูปต่างๆ แล้วมาติดไว้ที่ตู้ก็ได้ ไม่ก็หาอะไรใหม่ๆ น่าสนใจมาวางไว้ใกล้ๆ ตู้ปลา อย่าลืมคอยสังเกตท่าทีที่ปลากัดใช้สำรวจและโต้ตอบกับสิ่งใหม่ๆ พวกนี้ด้วยล่ะ คนเราชอบเผลอเอานิ้วเคาะตู้ปลาอยู่เรื่อย ซึ่งผู้เชี่ยวชาญบางคนเขาบอกว่าอย่าทำดีกว่า เพราะเดี๋ยวปลาจะช็อคได้ถ้าไม่ทันได้ตั้งตัว ถ้าอยากให้ปลาสนใจลองเปลี่ยนไปใช้นิ้วลากที่กระจกดีกว่า แล้วดูซิคราวนี้น้องปลาจะทำท่ายังไง  ปลากัดอาจจะสนใจ ว่ายเข้ามาหานิ้วคุณ ดีไม่ดีจะว่ายตามไปมาเวลาคุณลากนิ้วหนีไปตามกระจกตู้ ลองฝึกดูดีๆ อาจถึงขั้นบิดตัวหรือว่ายตีลังกาได้ด้วยนะ ปลากัดชอบว่ายขึ้นมาที่ผิวน้ำ เพราะงั้นลองหาของเล่นหรืออะไรที่ลอยน้ำได้มาให้เล่นก็น่าจะดี ลูกปิงปองนี่แหละสนุกเลย แต่ต้องทำความสะอาดก่อนนะ ส่วนวิธีการเล่นกับปลากัดแบบอื่นๆ คุณจะลองสรรหาขึ้นมาเองหรือจะลองทำตามเจ้าของปลาคนอื่นๆ ก็ได้ ลองอ่านดูตามเน็ตเลย สัตว์อื่นๆ กระทั่งมนุษย์อย่างคุณเอง ถ้าใครมาสัญญาว่าจะเลี้ยงข้าวเลี้ยงอาหาร แค่ได้ยินก็หูผึ่งแล้วใช่ไหมล่ะ นี่แหละแรงจูงใจที่สามารถใช้ฝึกปลากัดได้เหมือนกัน ขอแค่คุณอดทนและหมั่นฝึกฝน รับรองว่าเพื่อนสีสวยของคุณต้องทำอะไรสนุกๆ ได้แน่นอน  ลองฝึกให้ปลากัดกินอาหารจากมือคุณดู ให้ลองขยับนิ้วเข้าไปใกล้กับเม็ดอาหารที่ลอยอยู่บนผิวน้ำเรื่อยๆ จนกระทั่งปลากัดยอมกินอาหารจากนิ้วของคุณที่คีบอยู่ได้ในที่สุด ฝึกดีๆ นี่เผลอๆ ปลากัดจะกระโดดพ้นน้ำขึ้นมากินจากมือคุณได้เลยนะ  และด้วยอำนาจแห่งอาหารแสนอร่อยนี่แหละ ที่ทำให้คุณอาจฝึกปลาให้ว่ายหรือกระโดดลอดห่วงได้ด้วย (คุณอาจจะทำเองจากลวดกำมะหยี่ก็ได้) และถ้าฝึกดีเข้าไปอีก ปลากัดก็จะดันลูกปิงปองเข้าตาข่ายให้คุณดูได้เลย ว่างๆ ลอง search ในเน็ตเพิ่มเติมดู คุณอาจจะได้ไอเดียหรือทริคที่น่าสนใจมาไว้ฝึกปลากัดก็ได้ สรุปแล้ววิธีผูกมิตรกับปลากัดได้ดีที่สุด ก็คือปฏิบัติต่อมันให้เหมือนมันเป็นเพื่อนคนนึงของคุณนั่นแหละ พบปะพูดคุยกันหน่อยเวลาสุขหรือทุกข์ เครียดหรือสนุก ป่วยหรือสบายดี ก็เหมือนเวลาคุณอยากสนิทกับใครสักคน มันต้องอดทน ทุ่มเท จริงใจ และคอยดูแลห่วงใยกัน
เลือกปลากัดที่แข็งแรง. จัดเตรียมบ้านของน้องปลาให้เหมาะสม. แต่เหงายังไงก็ชอบอยู่ตัวเดียวอยู่ดี. เรื่องอาหารก็สำคัญ. รู้ไว้ใช่ว่าเรื่องสายพันธุ์ของปลากัด. วางตู้ปลาไว้ในที่ที่พลุกพล่านหน่อย. ตั้งชื่อให้ปลากัดแล้วอย่าลืมคุยกัน. กระตุ้นประสาทสัมผัสทางการมองเห็น. เล่นกับปลากัดหน่อย. ฝึกปลากัดกันดีกว่า. น้องปลาเพื่อนรัก.
https://www.wikihow.com/Grow-a-Bond-With-Your-Betta-Fish https://www.wikihow.com/Grow-a-Bond-With-Your-Betta-Fish
Choosing and Caring for Your Betta Bonding With Your Betta