ยอมรับผลกระทบที่เกิดจากอดีตอันเลวร้าย เปลี่ยนนิสัยเสียใหม่ ฟันฝ่าช่วงเวลาวิกฤติ
ประสบการณ์อันเลวร้ายในอดีตอาจส่งผลกระทบต่อร่างกาย และจิตใจของคุณเป็นเวลายาวนาน ดังนั้น คุณควรพยายามตั้งสติแล้วไตร่ตรองดูว่า มันส่งผลต่อมุมมองและนิสัยของคุณในปัจจุบันอย่างไร   ก่อนอื่นคุณต้องเลิกเสแสร้งทำเป็นว่าอดีตเหล่านั้น มันไม่ได้มีผลอะไรต่อคุณ เพราะคุณต้องยอมรับมันก่อน จึงจะสามารถสลัดมันทิ้งได้ โดยหากมีเหตุการณ์อะไรที่มากระทบคุณในปัจจุบัน อันทำให้คุณหวนนึกไปถึงความทรงจำอันเลวร้ายเหล่านั้น คุณก็ควรตั้งสติและเผชิญหน้ากับมัน ซึ่งเราจะแนะนำวิธีการให้ในลำดับต่อไป ตัวอย่างเช่น หากคุณกำลังพบปะสังสรรค์กับผู้คนทั่วไป จู่ๆ เกิดมีอะไรหรือใครที่ทำให้คุณหวนไปนึกถึงความหลังขึ้นมา หากมันเป็นเรื่องเศร้าเสียน้ำตา ก็ขอให้ปลีกตัวออกจากวงสนทนาสักพัก และใช้เวลาสักครู่ในการทบทวนว่า เหตุใดคุณจึงยังรู้สึกบางอย่างเกี่ยวกับเหตุการณ์นั้น ก่อนที่จะกลับเข้าไปในวงสนทนาตามเดิม ผลกระทบจากอดีต จะยิ่งเลวร้ายลงอีก หากคุณขาดกลุ่มคนหรือคู่คิด ที่จะคอยให้กำลังใจและรับฟัง  บ่อยครั้งที่คนเรามักปล่อยให้เหตุการณ์เลวร้ายในอดีต มาส่งผลกระทบทำให้ความสัมพันธ์ในปัจจุบันกับคนรอบข้าง ต้องพลอยแย่ตามไปด้วย เช่น มันอาจจะเหนี่ยวรั้งคุณไว้ ไม่ให้เปิดใจใกล้ชิดกับใครอีก นอกจากนี้ มันยังมักทำให้คุณรู้สึกยึดติดกับความผิดหวังในอดีต จนเกิดอาการท้อแท้สิ้นหวังที่จะเผชิญหน้ากับปัญหาในปัจจุบันด้วย แน่นอนว่า มันสามารถทำให้สารเคมีในสมองของเปลี่ยนไป และในบางกรณี ยังอาจส่งผลต่อโครงสร้างระบบประสาทของเราด้วย  อย่าคิดแค่ว่าคุณจะ "ก้าวข้ามอดีต" ตอนไหนก็ย่อมทำได้ เพราะมันไม่ง่ายแบบนั้น เนื่องจากมันส่งผลต่อการทำงานบางอย่างในสมองของเราด้วย ดังนั้น ต้องใช้เวลาเป็นเครื่องช่วยไม่มากก็น้อย ผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ด้านระบบประสาท ชี้ให้เห็นว่าสมองของคนเรา มีการทำงานคล้ายคลึงกับ “หุ่นยนต์” ในบางแง่มุม กล่าวคือ มันจะถูกครอบงำและชี้นำให้ทำในสิ่งที่เหนือความคาดหมายได้ หากถูกกระตุ้นด้วยเหตุการณ์หรือเงื่อนไขบางอย่าง พูดอีกอย่างก็คือ สมองของคุณสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา เพราะนอกจากพันธุกรรมแล้ว สิ่งหนึ่งที่กำหนดพฤติกรรมของมันก็คือ ประสบการณ์ในชีวิต ผลกระทบทางกายและใจ อาจทำให้ยากที่คุณจะปรับตัวในปัจจุบันได้ แต่ขอให้เข้าใจด้วยว่า ร่างกายและสมองของคนเรา สามารถปรับตัวได้ตลอดเวลา โดยอาศัยเหตุการณ์และประสบการณ์ใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ร่างกายและสมองของคุณมันเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลานั่นล่ะ ซึ่งคุณสามารถช่วยปรับทิศให้มันเปลี่ยนไปในเชิงบวกได้ แต่สิ่งที่คุณพอจะทำได้แน่ๆ การปรับเปลี่ยนมุมมองที่คุณมีและวิธีการจัดการกับมัน  หากคุณไม่ปรับ ความเจ็บปวดทางอารมณ์จะยิ่งดึงดูดเหตุการณ์เลวร้ายแบบเดิมๆ เข้ามาในชีวิตคุณ   จากนี้ต่อไป สิ่งเดียวที่คุณควรพยายามทำก็คือ ยอมรับเหตุการณ์เลวร้ายที่เกิดขึ้น และให้อภัยแก่บรรดาคนที่มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหมด โดยพยายามปล่อยให้อารมณ์ทางลบต่างๆ เกิดขึ้นอย่างเต็มที่ เพื่อรู้สึกถึงมันและปล่อยวางลงเสีย   เมื่อความรู้สึกโกรธแค้นและเจ็บปวดเกิดขึ้น คุณต้องเตือนตัวเองว่า ความโกรธจะทำร้ายตัวคุณเองเป็นอันดับแรก และไม่ว่าจะความโกรธจะรุนแรงแค่ไหน มันก็ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงอดีตได้ พยายามใช้พลังแห่งความเมตตา ในการฝึกให้อภัยและเสริมสร้างกำลังใจเพื่อปล่อยวาง  ขั้นตอนต่างๆ ที่กล่าวมา อาจจะใช้เวลามากบ้างน้อยบ้าง ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล แต่วิธีการต่างๆ ในบทความนี้ ก็พอที่จะเร่งให้คุณปล่อยวางได้เร็วขึ้นบ้าง การจมจ่อมอยู่กับอดีต มักก่อให้เกิดปัญหาโดยที่คุณไม่รู้ตัวและไม่ได้ตั้งใจ ปัจจุบันมีหลากหลายวิธีฝึก ในลักษณะที่เป็นการรวมศูนย์อยู่ที่กาย ซึ่งจะช่วยให้จิตใจคุณสงบลงได้ อย่างเช่นการทำสมาธิและโยคะ อันจะทำให้คุณตระหนักว่าอารมณ์ทางลบ ส่งผลต่อส่วนต่างๆ ของร่างกายคุณอย่างไรในปัจจุบัน  การฝึกโยคะจะได้ผลดีที่สุด หากมีผู้เชี่ยวชาญคอยให้คำแนะนำ คุณควรลองหาตามเว็บไซท์ต่างๆ ที่มีอาจารย์ฝึกสอนให้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย หรืออาจไปสมัครเรียนในคอร์สที่ไม่แพงเกินไปนัก การทำสมาธิ มีข้อดีตรงที่คุณสามารถทำอยู่กับบ้านได้ โดยหามุมสงบๆ นั่งหลังตรง เอาขาไขว้กัน วางมือไว้บนตักหรือในท่าทางที่ผ่อนคลาย จากนั้น หลับตาและคอยสังเกตจังหวะการหายใจของตัวเองไปเรื่อยๆ ในช่วงเริ่มแรก คุณอาจเปิดซีดีฟังเพื่อนำคุณเข้าสมาธิด้วยก็ได้  การฝึกปฏิบัติในรูปแบบต่างๆ ที่กล่าวมา จะช่วยให้จิตใจคุณสงบนิ่ง กระทั่งมองเห็นอย่างชัดเจน ถึงอารมณ์ทางลบต่างๆ จากเหตุการณ์ในอดีต และจะค่อยๆ หาทางปรับตัว หรือรับมือกับมันได้เอง การจดเรื่องราวเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ทั้งในอดีตและปัจจุบัน จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการก้าวข้ามอดีตของตัวเอง  คุณอาจเริ่มคืนนี้เลยก็ได้ โดยเอาง่ายๆแค่เริ่มจากเขียนเรื่องอะไรก็ได้ ที่เกิดขึ้นกับคุณในระหว่างวัน พยายามอย่าคิดมาก เขียนไปตามความรู้สึก ในเวลาไม่นานคุณจะค่อยๆ เคยชินกับการเขียนไปเอง เมื่อคุณเริ่มรู้สึกเขียนคล่องขึ้นแล้ว ทีนี้ลองหวนถึงเหตุการณ์ต่างๆ ในอดีต และเขียนบันทึกความรู้สึกต่างๆ ที่เกิดขึ้นลงไป ไม่ต้องเขียนให้ถูกไวยากรณ์หรือใช้คำสละสลวยนัก พยายามเน้นไปที่การปลดปล่อยความคิดและความรู้สึก  การเขียนบันทึกในลักษณะดังกล่าว จะช่วยให้คุณตระหนักถึงผลกระทบของอารมณ์ทางลบต่างๆ ซึ่งเกิดจากเหตุการณ์ในอดีต อันอาจก่อให้เกิดปัญหาในชีวิตประจำวันของคุณในช่วงที่ผ่านมา แถมยังช่วยให้สมองคุณโล่งและนอนหลับสบายขึ้นด้วย  กระบวนการเขียนบันทึกดังกล่าว จะไม่เห็นผลลัพธ์ในทันที แต่คุณจะค่อยๆ รู้สึกถึงประโยชน์อันมหาศาลของมันมากขึ้นเรื่อยๆ เหตุการณ์แย่ๆในอดีต อาจทำให้คุณหมดความเชื่อใจในตัวผู้อื่น และไม่อยากสนิทกับใครอีก ซึ่งจะส่งผลให้คุณพลาดโอกาสสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น โดยเฉพาะกลุ่มคนที่พร้อมเป็นแรงใจให้คุณอีกมากมาย  แน่นอนว่า แรกๆ คุณอาจจะรู้สึกระแวงผู้คนสักนิด แต่คุณสามารถค่อยเป็นค่อยไปได้ โดยอาจเริ่มจากนัดเพื่อนใหม่ไปทานข้าว หรือคุยกันที่ร้านกาแฟ การไปร่วมกลุ่มจิตอาสาต่างๆ ก็เป็นอีกวิธี ที่จะช่วยให้คุณกล้ากับเข้าไปในสังคม และสร้างความสัมพันธ์ใหม่ๆ อีกครั้ง และคุณอาจจะมีความกรุณาต่อผู้อื่นมากขึ้น เมื่อคุณเห็นว่าพวกเขาต่างก็มีอดีตที่เจ็บปวดเหมือนกัน หากอารมณ์ของคุณท่วมท้นจนรู้สึกสิ้นหวัง โดยขั้นตอนต่างๆ ที่กล่าวมา ไม่สามารถช่วยบรรเทาอาการคุณได้ ให้รีบติดต่อเพื่อขอเข้ารับการปรึกษาหรือบำบัดกับผู้เชี่ยวชาญ  บ่อยครั้งที่อดีตส่งผลทางลบกับคุณมากเสียจนเกินรับไหว ดังนั้น ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญในการให้คำปรึกษา รวมถึงนักบำบัดซึ่งมีประสบการณ์ในการรับมือกับคนเช่นคุณมาก่อน มาช่วยแก้ไขสถานการณ์ หากคุณไม่แน่ใจว่าควรเข้ารับการบำบัดที่ไหนดี ลองสอบถามจากศูนย์ให้บริการข้อมูลด้านสุขภาพจิตต่างๆ รวมถึงจากแพทย์ผู้ให้คำปรึกษาในเบื้องต้น หากไม่มั่นใจว่าประกันสุขภาพของคุณ ครอบคลุมค่าใช้จ่ายด้านนี้ให้หรือเปล่า ควรสอบถามกับทางบริษัทโดยตรง หากใครชอบพูดเรื่องอดีตหรือทำให้คุณรู้สึกแย่ ก็พยายามถอยห่างออกมา เพราะคนที่คุณคบหา จะบ่งบอกความเป็นตัวคุณ  แถมยังส่งผลต่อท่าทีของคุณ ที่มีต่อเรื่องร้ายๆ ในอดีตด้วย  หาเวลาเพื่อตรึกตรอง (หรือเขียนลงในบันทึก) เกี่ยวกับผู้คนรอบข้างแต่ละคนว่า ใครมักทำให้คุณรู้สึกเช่นไรบ้าง หากพบว่าคนไหนมักทำให้คุณรู้สึกแย่ หรือยุยงให้คุณมีนิสัยเสีย พยายามใช้เวลากับเขาหรือเธอน้อยลงกว่าเดิม ตัวอย่างเช่น คนที่ทำให้คุณรู้สึกต่ำต้อย คุณก็ไม่ควรเก็บไว้คบหาอีกต่อไป หรือเพื่อนคนไหนที่ไม่ช่วยให้คุณรับมือกับอดีตได้ ก็พยายามอย่าไปสุงสิงมากนัก คุณควรลองหาเพื่อนใหม่ๆ หรือเปลี่ยนวงสังคมดูบ้าง. แน่นอนว่านี่ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่การทำอะไรยากๆ ดูบ้าง จะช่วยให้คุณเติบโตอย่างแข็งแกร่ง พยายามหากิจกรรมอดิเรกไปพร้อมๆ กับกลุ่มเพื่อนใหม่ ไม่ว่าจะเป็นด้านศิลปะหรือการกีฬาก็ตาม มันจะช่วยให้คุณค้นพบเส้นทางและเป้าหมายใหม่ๆ ในชีวิตได้เร็วขึ้น อย่ามัวแต่ไปใส่ใจกับพวกที่คอยซ้ำเติม หรือขาดความเห็นใจคุณ แต่พยายามเก็บรักษาคนดีๆ เอาไว้ และบอกพวกเขาด้วยว่าคุณซาบซึ้งเพียงใด  พยายามบอกตัวเองเอาไว้ว่า ถึงแม้อดีตจะยังตามหลอกหลอนอยู่ แต่คนที่คู่ควรกับการใส่ใจของคุณ ก็คือเหล่าคนที่คอยให้กำลังใจคุณนี่ล่ะ พยายามอยู่ใกล้เพื่อนดีๆ เอาไว้ ตลอดช่วงเวลานี้ พวกเขาจะคอยให้ความเชื่อมั่น และทำให้คุณเกิดกำลังใจในการเอาชนะอดีต รวมถึงจัดการกับปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น หากคุณกำลังกลัวว่าตนเองอาจพลาดพลั้งทำอะไรลงไป พยายามอยู่ใกล้กับคนที่คุณให้ความไว้วางใจ ในการช่วยเหลือคุณ  หากคุณกลัวว่าตนเองอาจหมกมุ่นกับอดีตและเริ่มทำตัวสิ้นหวังอีก พยายามนัดเจอกับเพื่อนคนที่ทำให้คุณสบายใจบ่อยๆ เทคนิคดังกล่าวคือกระบวนการที่สามารถช่วยให้คุณค่อยๆ ปรับตัว และหาทางรับมือกับความเครียดที่เกิดขึ้น ด้วยการรู้จักผ่อนคลายอย่างเป็นระบบ  มันเป็นหลักการที่จะช่วยให้คุณรู้สึกผ่อนคลายได้ แม้ในสถานการณ์ที่น่าวิตกกังวล คุณอาจเริ่มจากเทคนิคง่ายๆ เช่น การฝึกหายใจอย่างเป็นระบบ หรือการทำสมาธิสักพัก จากนั้น ลองทดสอบตัวเองด้วยการเข้าไปอยู่ในสถานการณ์บางอย่าง ที่เคยทำให้คุณรู้สึกอึดอัด ลองดูว่าคุณจะสงบสติอารมณ์ได้หรือไม่ ค่อยๆ เริ่มจากสถานการณ์เล็กๆ ก่อน กุญแจสำคัญคือ การแข่งกับตัวเอง และดึงตัวเองกลับมาให้เข้ารูปเข้ารอย ก่อนที่จะสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติต่อไป สมมุติว่า คุณเพิ่งถูกสุนัขดุร้ายรุมกัดมา คุณอาจจะกลัวที่จะเข้าใกล้สุนัขไปหมดทุกตัว ดังนั้น คุณควรเริ่มจากการไปหาเพื่อน หรือใครก็ตามที่เลี้ยงสุนัขเอาไว้ และค่อยๆ ใช้เวลากับมันบ่อยขึ้น จะช่วยให้คุณค่อยๆ ลืมความเจ็บปวดที่เกิดจากการถูกสุนัขรุมกัดได้ นิสัยบางอย่างที่เกิดขึ้นหลังประสบเหตุการณ์ร้ายๆ มันรังแต่จะทำให้คุณคอยหลบเลี่ยงการเผชิญหน้ากับปัญหาในปัจจุบัน ซึ่งการที่จะปรับตัวได้นั้นคุณต้องเริ่มจากการดัดนิสัยตัวเอง เพื่อเผชิญหน้ากับความเจ็บปวดให้ได้ก่อน  ลองมาดูตัวอย่างกรณีถูกสุนัขรุมกัดอีกครั้ง หากคุณยังหวาดผวากับเหตุการณ์ถูกสุนัขรุมกัด คุณก็มักจะเดินหลีกห่างๆ เวลาที่เห็นสุนัขริมถนน หรือบางครั้งคุณอาจจะยอมเดินข้ามไปอีกฝั่งเลยด้วยซ้ำ ซึ่งดูผิวเผินแล้ว มันอาจเป็นวิธีรับมือที่ดี แต่ในระยะยาว มันจะทำให้คุณยิ่งฝังใจไปอีกนาน เมื่อนั้นชีวิตคุณก็จะไม่สะดวกสบายอย่างที่ควรจะเป็น ดังนั้น คุณควรค่อยๆ ฝืนใจเอาไว้ อย่าเดินหนีสุนัขอีกในครั้งต่อไป (แต่ไม่ต้องถึงกับเดินปรี่เข้าไปหามันล่ะ) จากนั้น จึงอาจค่อยๆ พัฒนาความกล้า ไปเป็นลูบหัวมันเล่นในโอกาสต่อๆ ไป จนกระทั่งความทรงจำอันเลวร้ายคลี่คลายลง การทำใจกล้าแข็งอย่างเป็นระบบ สามารถช่วยให้คุณเลิกนิสัยที่ก่อให้เกิดผลเสียมากกว่าผลดี บ่อยครั้งที่เราอาจไม่รู้ตัว หรือมองไม่เห็นพฤติกรรมแย่ๆ ของตนเอง ดังนั้น คุณอาจขอให้คนรอบข้างช่วยสังเกต และบอกคุณว่า มีอะไรบ้างที่พวกเขารู้สึกผิดสังเกตในพฤติกรรมของคุณ   ตัวอย่างเช่น หากคุณเพิ่งถูกแฟนทิ้งมา คุณอาจลองถามเพื่อนสนิทว่า “ระยะหลังๆ มานี้ เธอว่า ฉันมีพฤติกรรมอะไรแปลกๆ ไหม” พยายามนึกถึงสิ่งที่คุณมักหลีกเลี่ยง หรือจดบันทึกสถานการณ์ที่คุณรู้สึกอึดอัด ซึ่งคุณอาจไม่ตระหนักถึงพฤติกรรมและความรู้สึกดังกล่าวในช่วงที่ผ่านมา เมื่อผ่านไปสักพัก คุณอาจจะเริ่มเผชิญหน้ากับมันได้ดีขึ้น  หากคุณมีเพื่อนสนิทหรือคนใกล้ชิด ก็ลองถามพวกเขาเกี่ยวกับพฤติกรรมของคุณดูอีกทาง เมื่อเริ่มเห็นภาพรวมแล้ว ลองนึกถึงวิธีการรับมือสถานการณ์เหล่านั้น ในแบบที่ต่างจากเดิม สมมติว่า ช่วงนี้คุณไม่ค่อยกล้าออกไปพบปะผู้คน ลองเริ่มด้วยการชวนเพื่อนสนิทของคุณมาที่บ้านก่อน หลังจากนั้นสักสองสามครั้ง คุณก็อาจบอกให้พวกเขาพาคนที่คุณไม่รู้จักมาด้วย เพื่อค่อยๆ ปรับตัว อย่ากดดันหรือเร่งรัดตัวเอง ปรึกษาผู้อื่นเมื่อจำเป็น การเห็นพัฒนาการของตัวเองวันละนิด จะช่วยให้คุณเอาชนะเรื่องเลวร้ายในอดีตได้ในที่สุด เมื่อค่อยๆ ปรับตัวรับมือกับปัญหาได้แล้ว นิสัยแย่ๆ จะค่อยๆ จางหายไปเอง และจากนั้น คุณก็จะเริ่มเข้าสู่กระบวนการเริ่มต้นชีวิตใหม่อีกครั้ง ในช่วงแรก คุณอาจเก็บสิ่งของเหล่านั้นไว้ให้มิดชิด โดยหาถุงหรือถังใบใหญ่ๆ โยนมันลงไปเก็บไว้ชั่วคราวก่อน ไม่ว่าจะเป็นรูปภาพ หรือของขวัญบางอย่าง เมื่อผ่านไปสักพัก คุณค่อยมานั่งคิดอีกทีว่า จะทำยังไงกับสิ่งของเหล่านั้น เช่น ขาย ทิ้ง เก็บไว้ หรือบริจาคก็ได้ เพราะในที่สุดแล้ว พวกมันจะไม่มีความหมายต่อคุณอีกต่อไป ก่อนอื่นคุณควรตั้งชื่อความรู้สึก และเหตุการณ์เลวร้ายเหล่านั้น เพื่อให้มันเหมือนสิ่งๆ หนึ่ง ที่คุณจัดการได้อยู่หมัด  คุณควรเขียนแสดงความรู้สึกและความในใจ ส่งผ่านปลายปากกาหรือปลายคีย์บอร์ด ไปถึงคนที่ทำให้คุณต้องพบเจาเรื่องเลวร้าย ซึ่งวิธีการนี้ จะช่วยให้คุณรู้สึกเหมือนได้เผชิญหน้ากับเขาหรือเธอจริงๆ เลยล่ะ   คุณอาจแต่งเป็นบทกลอนหรือบทกวี รวมถึงแต่งเป็นเนื้อเพลงก็ยังได้ ไม่จำเป็นต้องระวังเรื่องการใช้คำให้สวยมากมาย ขอเพียงมันออกมาจากใจ เพื่อช่วยคุณระบายความรู้สึกก็เยี่ยมแล้ว พยายามใช้ชีวิตแต่ละวันอย่างรอบคอบ ระมัดระวังสถานการณ์ที่คุณอาจตอบสนองด้วยความวู่วาม หรือเป็นผลเสียกับคุณอีก โดยเฉพาะเมื่อคุณดูละครที่มีฉากให้นึกถึงเรื่องในอดีต หรือเกิดบังเอิญไปเจอคนที่เคยทำร้ายคุณเข้าแบบกะทันหัน   หากเกิดกรณีดังกล่าวขึ้น พยายามนึกถึงเทคนิคต่างๆ ที่คุณเพิ่งได้อ่านมา อย่าปล่อยตามสัญชาตญาณเดิมอีก แต่จงทำในสิ่งที่ต่างออกไป นอกจากนี้ คุณต้องหลีกเลี่ยงการทำในสิ่งที่อาจเสียใจภายหลัง เช่น การส่งข้อความไปด่าคนที่บอกเลิกคุณ หรือการตัดขาดกับคนในสายเลือดตระกูลเดียวกัน และหากเป็นกรณีที่คิดจะลาจากสิ่งใดสักอย่าง เช่น ลาออกจากงาน ก็ขอให้คิดดีๆ ก่อน นอกจากจะเป็นการฝึกควบคุมสติแล้ว ยังช่วยให้คุณเลือกทำในสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับตัวเองด้วย อย่าลืมว่า นักบำบัดและให้คำปรึกษา ก็ยังเป็นตัวช่วยที่จะสามารถให้คำแนะนำคุณได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากรู้สึกท้อแท้สิ้นหวัง ขอให้จำไว้ว่า คุณยังมีพรุ่งนี้ที่ดีกว่ารออยู่ ขอแค่ค่อยๆ ตัดนิสัยทางลบและเพิ่มนิสัยทางบวก เพื่อปูทางและรับผิดชอบต่ออนาคตของตัวเอง อย่าคาดหวังว่าจะฟื้นใจได้ในเร็ววัน เรื่องแบบนี้ต้องใช้เวลาในการปรับตัว และเตรียมตัวเพื่อหาวิธีเริ่มต้นหนทางชีวิตใหม่  คนเรามีระยะเวลาในการฟื้นฟูจิตใจต่างกัน หากคุณเกิดความคิดในทำนองว่า “ป่านนี้ฉันยังจมปลักอยู่อีกเหรอ” ลองเปลี่ยนวิธีคิดใหม่เป็น “ฉันกำลังรู้สึกดีขึ้นเรื่อยๆ และกำลังก้าวต่อไปข้างหน้า”
ตระหนักในปัญหาที่เกิดขึ้น. ตระหนักว่า เหตุการณ์เลวร้ายส่งผลต่อสมองอย่างไร. พยายามยอมรับว่า คุณไม่มีทางย้อนเวลากลับไปเปลี่ยนแปลงอดีตได้แน่นอน. ฝึกสมาธิและโยคะ. เขียนบันทึกส่วนตัว. สังสรรค์กับผู้คนบ้าง. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ. ประเมินค่าวงสังคมของคุณใหม่. จงสำนึกในความดีงามของคนที่คอยให้กำลังใจคุณ. ฝึกทำใจให้กล้าแข็งอย่างเป็นระบบ. ปรับนิสัยและเผชิญหน้ากับความกลัว. จดบันทึกเพื่อสังเกตตัวเอง. เอาสิ่งของสะกิดใจไปให้พ้นสายตา. บันทึกความรู้สึก และเปล่งเสียงเรียกมันดังๆ. ตัดสินใจอย่างมีสติ. ก้าวช้าแต่ว่ามั่นคง.
https://www.wikihow.com/Leave-the-Past-Behind https://www.wikihow.com/Leave-the-Past-Behind https://www.wikihow.com/Leave-the-Past-Behind
Coming to Terms with the Effects of Past Experiences Forming New Habits Getting Through Hard Times