วางแผน มุ่งมั่นตั้งใจจริง เลิกให้สนิท
อย่าพูดลอยๆ แค่ว่าจะเลิกพรุ่งนี้ เว้นแต่คุณจะใจแข็งหักดิบวันพรุ่งนี้ได้จริง แต่ก็อย่าผัดวันประกันพรุ่งไปเลิกซะเดือนหน้าหรือนานกว่านั้น เพราะป่านนั้นคุณก็หมดไฟถอดใจไปแล้ว ให้กำหนดวันชัดเจนภายใน 1-2 อาทิตย์ข้างหน้า อย่างน้อยก็มีเวลาเตรียมตัวเตรียมใจก่อน  เลือกวันที่มีความหมายต่อคุณ จะได้ยิ่งเป็นแรงบันดาลใจ เช่น วันเกิดตัวเอง วันพ่อ วันที่ลูกเรียนจบ และอื่นๆ ทำเครื่องหมายวันที่ว่าไว้ที่ปฏิทิน แล้วป่าวประกาศให้คนใกล้ตัวรู้โดยทั่วกัน แบบนั้นจะได้กลัวเสียหน้าหรือกลัวผิดคำพูด ไม่เปลี่ยนใจเมื่อถึงวันจริง ที่สำคัญคือตั้งใจแน่วแน่ว่านั่นคือวันที่คุณจะเริ่มต้นชีวิตใหม่ ตอนนี้อาจจะยังไม่รู้สึก แต่จะรู้สึกว่าอยากได้กำลังใจเยอะๆ เองในช่วงเปลี่ยนผ่าน ไม่ได้มีคุณที่กำลังต่อสู้กับการเสพติดคนเดียว เพราะงั้นก็มีหลายหน่วยงานหรือสถาบันที่คอยให้คำแนะนำปรึกษา ให้กำลังใจ และชี้เคล็ดลับแนวทางไปสู่การเอาชนะการเสพติดได้อย่างเห็นผล แม้กระทั่งการเริ่มต้นใหม่เมื่อเลิกครั้งแรกแล้วไม่สำเร็จ   หาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับกลุ่มบำบัดตามสถาบันหรือออนไลน์ ที่เน้นช่วยคนที่ต้องการเอาชนะการเสพติดสิ่งเดียวกันคุณ หลายที่ก็ให้คำแนะนำและสิ่งอำนวยความสะดวกฟรีๆ นัดรับคำปรึกษาจากนักบำบัดผู้เชี่ยวชาญด้านรักษาเยียวยาอาการเสพติด เลือกนักบำบัดที่คุณสะดวกใจจะพูดคุย เพราะต้องทำงานร่วมกันอีกเป็นเดือนๆ ถึงเป็นปี เทคนิคที่พิสูจน์แล้วว่ารักษาอาการเสพติดได้อย่างเห็นผล ก็คือความคิดและพฤติกรรมบำบัด (Cognitive Behavioral Therapy (CBT)), พฤติกรรมบำบัด (behavioral therapy), การสัมภาษณ์สร้างแรงจูงใจ (Motivational Interviewing), เทคนิคเกสตัลท์ (Gestalt techniques) และการฝึกทักษะต่างๆ ที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิต ข้อดีของการไปหานักจิตบำบัด คือมีความเป็นส่วนตัว และเลือกเทคนิคการรักษาได้เฉพาะเจาะจงตรงตามความต้องการและเป้าหมายของคุณ ปรึกษาและหากำลังใจจากเพื่อนและคนรัก ให้เขารู้ว่าเขาและคำพูดของเขามีความหมายต่อคุณแค่ไหน ถ้าปัญหาของคุณคือสารเสพติด เช่น เหล้า บุหรี่ ก็ขอร้องให้คนใกล้ตัวอย่าใช้ต่อหน้าคุณ แต่ละคนก็มีสิ่งเร้าที่คอยกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมเสพติดแตกต่างกันไป เช่น ถ้าคุณติดเหล้า เวลาไปนั่งกินข้าวตามร้านอาหารจะอดรนทนไม่ไหว อยากจะหาอะไรมากระดกทุกที หรือถ้าคุณติดการพนัน เวลาไปเที่ยวเมืองนอกคงไม่ปลอดภัยถ้าเลือกพักโรงแรมแบบมีคาสิโนในตัว ต้องหา "ตัวล่อ" ให้เจอซะก่อน จะช่วยให้เลิกสิ่งที่ติดได้ง่ายขึ้นอีกเยอะ   ความเครียดมักกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมเสพติดทุกรูปแบบ ในบางสถานการณ์ เช่น งานเลี้ยงหรือปาร์ตี้ ก็อาจกระตุ้นพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ได้ บางบุคคลหรือบางกลุ่ม ถ้าเข้าไปเกี่ยวข้องหรือพบเจอก็เป็นตัวกระตุ้นได้เช่นกัน แทนที่จะหักดิบ (ซึ่งไม่ค่อยมีคนทำสำเร็จ) ให้เริ่มจากลดปริมาณลง แบบนี้ง่ายกว่าเยอะในสายตาหลายคน พยายามเสพสิ่งนั้นให้ห่างขึ้น หรือค่อยๆ ลดปริมาณลงเรื่อยๆ จนเลิกได้ในที่สุด อะไรเตือนใจให้นึกถึงหรือกระตุ้นให้เกิดพฤติกรรมเสพติดต้องรีบกำจัดออกจากบ้าน รถ และที่ทำงาน ของที่ต้องใช้หรือเกี่ยวข้องกับสิ่งที่คุณเสพติดต้องทิ้งให้หมด รวมถึงตัวล่อที่ชวนให้หวนกลับไปวันเก่าๆ ด้วย  เปลี่ยนตัวล่อเป็นของที่ให้กำลังใจคุณลดละเลิก หรือทำให้สงบ สบายใจ เช่น เปิดตู้เย็นมาขอให้เจอแต่อาหารดีๆ มีประโยชน์ หาหนังสือดีๆ อ่าน หาหนังสนุกๆ ดู (แต่เช็คดีๆ อย่าให้มีตัวล่ออีกล่ะ) หรือจุดเทียน ใช้น้ำมันหอมระเหย สร้างบรรยากาศผ่อนคลายในบ้าน ตกแต่งห้องนอนใหม่ซะเลย หรือแค่เปลี่ยนมุมวางเฟอร์นิเจอร์ ไม่ก็ซื้อหมอนอิงลายใหม่มา พอบรรยากาศเปลี่ยน ก็ชวนให้ความคิดและจิตใจเปลี่ยนไปด้วย พร้อมเริ่มต้นใหม่ในทางที่ดี คุณอาจจะรู้สึกอายหรือรู้สึกไม่ดีที่ต้องยอมรับแล้วเขียนข้อเสียหรืออันตรายของสิ่งที่คุณหลงใหลจนเสพติดออกมาเป็นข้อๆ แต่บอกเลยว่าถ้าคุณได้เห็นลิสต์นี้ในกระดาษชัดเจน จะช่วยให้คุณตัดใจ เลิกสิ่งที่เสพติดได้ง่ายและเร็วขึ้น ว่าแล้วก็รีบหยิบปากกากับกระดาษมาระดมสมอง รวบรวมข้อเสียทั้งหลายที่คุณเคยพบเจอตั้งแต่เสพติดสิ่งนั้นมา   การเสพติดส่งผลยังไงต่อสุขภาพร่างกายของคุณ ทำคุณเสี่ยงเป็นมะเร็ง โรคหัวใจ หรือโรคอื่นๆ มากกว่าที่ควรจะเป็นหรือเปล่า? หรือทำคุณเจ็บป่วยเป็นโรคใดโรคหนึ่งไปเรียบร้อยแล้ว ณ ตอนนี้ การเสพติดส่งผลยังไงต่อสุขภาพจิตและความคิดของคุณ คุณอายที่จะบอกใครว่าติดสิ่งนั้นไหม? มีหลายการเสพติดเลยที่ทำให้คนเกิดความอายหรือละอาย ไปจนถึงหดหู่ กังวล และเกิดปัญหาด้านอารมณ์และสุขภาพจิตอื่นๆ การเสพติดส่งผลยังไงต่อความสัมพันธ์ของคุณ ติดแล้วทำให้คุณไม่ได้ใช้เวลากับคนที่รัก หรือไม่มีเวลาผูกสัมพันธ์กับเพื่อนหรือคนรักใหม่หรือเปล่า? การเสพติดส่งผลยังไงต่อการเงินของคุณ ลองไล่ออกมาดู ว่าในแต่ละวัน เดือน ปี คุณหมดเงินไปกับสิ่งที่ติดเท่าไหร่ และที่สำคัญคือการเสพติดสร้างปัญหาให้กับหน้าที่การงานของคุณไหม? การเสพติดส่งผลยังไงต่อชีวิตประจำวันของคุณ เช่น ถ้าคุณเป็นสิงห์อมควัน ลำบากไหมที่ต้องคอยออกนอกออฟฟิศหรือสถานที่ต่างๆ เพื่อไปสูบบุหรี่? พอเราได้ข้อเสียของการเสพติดแล้ว ก็ถึงเวลาคิดพิจารณาว่าชีวิตคุณจะดีขึ้นแค่ไหนหลังเอาชนะการเสพติดได้แล้ว ให้ลองจินตนาการถึงชีวิตในแบบที่คุณต้องการ ว่าจะออกมาเป็นยังไง   อาจจะรู้สึกเป็นอิสระอย่างที่ไม่เคยเป็นมานานหลายปี มีเวลาพบปะพูดคุยกับคนอื่นๆ หรือมีเวลาทำงานอดิเรกและกิจกรรมที่ชอบมากขึ้น กลับมาเก็บเงินได้อีกครั้ง รักตัวเองและดูแลสุขภาพมากขึ้น จริงๆ แค่เลิกเสพติดได้ก็จะรู้สึกสดชื่นแข็งแรงขึ้นทันตาเห็น กลับมาภูมิใจและมั่นใจในตัวเอง ถ้ามีลิสต์ไล่เรียงเหตุผลที่อยากเลิกสิ่งที่เสพติดให้เห็นชัดเจน จะทำให้คุณไม่ล้มเลิกกลางคัน เหตุผลที่อยากเลิกเสพติดต้องสำคัญและจูงใจคุณได้มากกว่าสิ่งที่คุณติด แน่นอนว่าพูดง่ายกว่าทำ แต่ถือเป็นก้าวแรกที่จำเป็น ถ้าอยากเอาชนะการเสพติดแบบเด็ดขาด บอกเลยว่าไม่มีใครช่วยคุณได้นอกจากตัวคุณเอง ให้คุณเขียนเหตุผลที่เป็นข้อเท็จจริงและหนักแน่น จูงใจคุณได้ มีแต่คุณที่จะบอกได้ว่ามีอะไรบ้าง ตัวอย่างก็เช่น   ตัดสินใจจะเลิกเพราะอยากมีแรงกายแรงใจใช้ชีวิตได้เต็มที่อย่างที่ควรจะเป็น ตัดสินใจจะเลิกเพราะไม่มีเงินจะมาใช้จ่ายกับสิ่งที่เสพติดแล้ว ตัดสินใจจะเลิกเพราะอยากเป็นคู่ชีวิตที่ดีและเหมาะสมกว่านี้ ตัดสินใจจะเลิกเพราะอยากเป็นปู่ย่าตายายที่คู่ควรกับหลานๆ และได้พบเจอกันในสักวันหนึ่ง พอถึงวันสำคัญที่เรากำหนดไว้ ก็ย้ำเตือนตัวเองว่าถึงเวลา เลิกให้หายขาด ซะที บอกเลยว่า 2-3 วันแรกจะหนักหนาสาหัสน่าดู ก็ต้องหาอะไรทำให้วุ่นๆ เข้าไว้ และพยายามคิดถึงแต่เรื่องดีๆ นี่แหละก้าวแรกสู่ชีวิตใหม่ใสปิ๊งของคุณ ถ้าอยากได้อะไรดึงดูดความสนใจ ก็ลองออกกำลังกาย หางานอดิเรกใหม่ๆ ทำอาหาร หรือไปเที่ยวกับเพื่อนก็ได้ นอกจากนี้ก็อาจเข้าร่วมชมรมหรือสมาคมสักอย่าง ร่วมทีมกีฬา หรือกลุ่มก้อนอะไรก็ได้ที่ทำให้คุณได้พบเจอคนใหม่ๆ ได้ลองเดินทางใหม่ๆ ที่ไม่มีการเสพติดมาเกี่ยวข้อง ถ้าได้คบหาสมาคมกับคนดีๆ จะกระตุ้นให้สมองหลั่งสารสื่อประสาท (neurochemicals) ทำให้มีความสุขและพึงพอใจได้แบบไม่ต้องใช้สารเสพติดเลย  การออกกำลังกายจะช่วยผลิต endorphin หรือสารความสุข เหมือนเวลาคุณทำอะไรที่เคยเสพติด เขาถึงได้มีสำนวนที่ว่า "runner's high" หรืออาการฟินๆ เคลิ้มๆ หลังได้วิ่งหรือออกกำลังกายเต็มที่ไงล่ะ ออกกำลังกายแล้วจะรู้สึกเลยว่าร่างกายเปลี่ยนไป แข็งแรงและเพิ่มศักยภาพให้คุณทำอะไรได้หลายอย่างมากขึ้น แถมไม่ทำให้คุณว่างหรือเหงาจนต้องหวนกลับไปทำอะไรเดิมๆ ที่เคยติดด้วย ใคร ที่ไหน หรืออะไรที่ทำให้นึกถึงพฤติกรรมเก่าๆ หรือกระตุ้นให้อยากกลับไปเสพสิ่งที่เคยติด ต้องหลีกเลี่ยงให้ไกล คงสักพักเลยที่คุณต้องพาตัวเองไปอยู่ในสภาพแวดล้อมหรือเส้นทางใหม่ๆ จนกว่าจะวางใจตัวเองได้ ตอนลงแดง ทั้งร่างกายและจิตใจจะทรมานน่าดู แน่นอนว่าคุณจะเริ่มใจอ่อน ชักแม่น้ำทั้งห้าหาข้ออ้างเข้าข้างตัวเอง ว่ากลับไปทำหรือใช้สิ่งนั้นแค่นิดเดียวไม่เป็นไรหรอก แต่บอกเลยว่าห้ามเผลอตัวเผลอใจเด็ดขาด ถึงจะยากเหลือเกินก็เถอะ ถ้าคุณผ่านช่วงนี้ไปได้ บอกเลยว่าชีวิตดี๊ดีรออยู่   ข้ออ้างที่คนนิยมใช้กันก็เช่น "ใครๆ เขาก็ทำกัน" หรือ "ชีวิตคนเราสั้นจะตาย อยากทำอะไรก็ทำไปเถอะ" ขอให้แข็งใจเข้าไว้ อย่าเอนเอียงไปตามเหตุผลของคุณคนเก่าเลย ย้อนไปดูลิสต์เหตุผลเตือนสติ ว่าทำไมคุณถึงอยากเลิกสิ่งที่เคยติด พยายามฉุกคิดว่าทำไมการหยุดพฤติกรรมนั้นๆ ถึงดีมีประโยชน์และสำคัญกับคุณ รู้สึกสติจะหลุดเมื่อไหร่ให้เข้าร่วมกลุ่มบำบัดหรือปรึกษานักบำบัดตัวต่อตัว ใครๆ ก็เคยทำผิดพลาด อย่าถึงกับสิ้นหวังหรือล้มเลิกแผนทุกอย่างที่วางไว้ แล้วกลับไปปล่อยผี หมกมุ่นกับพฤติกรรมแบบเดิมๆ ถ้าสติหลุดไปบ้างก็พยายามดึงตัวเองกลับมา ฉุกคิดว่าเกิดอะไรขึ้น ทำไมถึงเกิด แล้วคุณจะเปลี่ยนแปลงอะไรเพื่อป้องกันไม่ให้กลับมาเกิดอีกได้บ้าง รู้แล้วก็กลับมามุ่งมั่นตามเดิม  อย่าสติหลุดแล้วตามด้วยความรู้สึกผิดคิดโทษตัวเอง แค่ลุกขึ้นมาเปลี่ยนตัวเองก็เก่งแล้ว พยายามต่อไปเถอะ พอทำได้ตามเป้า ก็ตบรางวัลให้ตัวเองซะหน่อย ถึงจะเป็นเป้าหมายเล็กๆ ระหว่างทางก็เถอะ บอกเลยว่าการเอาชนะการเสพติดก็เหมือนเอาชนะใจตัวเอง ซึ่งทำได้ยากมากและเป็นงานหนัก ถ้าทำได้ก็สมควรฉลองให้สาแก่ใจ
กำหนดวันที่จะเลิกให้ชัดเจน. หาคนให้กำลังใจหรือขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ. อะไรมักกระตุ้นพฤติกรรมเสพติด. ลดพฤติกรรมเสพติด. ทำบรรยากาศให้เอื้ออำนวย. ไล่ผลเสียของการเสพติดสิ่งนั้นออกมาเป็นข้อๆ. ไล่รายชื่อสิ่งดีๆ ที่อยากให้เกิดหลังเลิกเสพติด. เขียนคำสัญญาว่าจะเลิกเสพติดให้ได้. เลิกพฤติกรรมเสพติดให้ได้ตามเวลาที่กำหนด. อย่าปล่อยตัวเองว่าง. อยู่ห่างตัวล่อ. อย่าชักแม่น้ำทั้งห้ามาเข้าข้างตัวเอง. สติหลุดไปแล้วก็ดึงตัวเองกลับมา. ทำได้ต้องมีรางวัล.
https://www.wikihow.com/Overcome-an-Addiction https://www.wikihow.com/Overcome-an-Addiction https://www.wikihow.com/Overcome-an-Addiction
Making a Plan Deciding to Quit Quitting and Handling Withdrawal