ฟอร์แมตไดรฟ์หลัก ย่อไดรฟ์ที่มี ฟอร์แมตไดรฟ์รอง ฟอร์แมตไดรฟ์แบบหมดจด
ฟอร์แมตไดรฟ์แล้ว ข้อมูลทั้งหมดในนั้นจะถูกลบหายไป รวมถึงระบบปฏิบัติการด้วย เพราะงั้นต้อง backup ไฟล์สำคัญแยกไว้ เช่น ใส่ external drive หรืออัพเข้าเว็บ cloud ถ้าจะล้างข้อมูลทั้งหมดในไดรฟ์ก่อนทิ้งคอม ให้เลื่อนลงไปอ่านวิธีการ "ฟอร์แมตไดรฟ์แบบหมดจด" ให้ใช้แผ่นติดตั้ง Windows ฟอร์แมตไดรฟ์ เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการฟอร์แมตไดรฟ์หลัก เพราะทำจากในตัว Windows ไม่ได้ ไม่จำเป็นต้องใช้แผ่นติดตั้งเก่า เพราะไม่จำเป็นต้องใส่ product key (เว้นแต่จะลง Windows ใหม่อีกรอบ) ถ้าหาไม่เจอแผ่นติดตั้งเดิมไม่เจอ ก็ยังมีวิธีอื่น แล้วแต่ Windows เวอร์ชั่นที่ใช้  Windows 7 - ให้ดาวน์โหลดไฟล์ ISO ของ Windows 7 โดยกรอก product key ที่เว็บนี้ แล้วจะมีให้เซฟไฟล์ ISO ลงแผ่น DVD หรือ USB ว่าง ด้วย Windows 7 USB/DVD Download Tool ดาวน์โหลดได้ที่เว็บนี้  Windows 8 - ให้ดาวน์โหลด Windows 8 Media Creation tool จากเว็บ Microsoft เว็บนี้ จากนั้นเซฟไฟล์ติดตั้ง Windows ในแผ่น DVD หรือ USB ว่าง (4GB ขึ้นไป) เสร็จแล้วใช้ tool นี้ และทำตามขั้นตอนที่ปรากฏ เพื่อสร้างแผ่นหรือ USB สำหรับติดตั้ง Windows 10 - ให้ดาวน์โหลด Windows 10 Media Creation tool จากเว็บ Microsoft เว็บนี้ จากนั้นเปิดโปรแกรมเพื่อดาวน์โหลดแล้วเซฟไฟล์ติดตั้ง Windows 10 ในแผ่น DVD หรือ USB ว่าง ส่วนใหญ่คนจะใช้ tool เวอร์ชั่น 64-bit ถ้าไม่แน่ใจว่าคุณใช้เวอร์ชั่นไหน ให้อ่านบทความวิธีการเช็คว่า Windows ของคุณเป็นเวอร์ชั่น 32 bit หรือ 64 bit จะเปิดไฟล์ติดตั้งและฟอร์แมตไดรฟ์ได้ ต้องตั้งค่าให้คอมบูทเครื่องจากไดรฟ์นั้น (หรือก็คือแผ่น DVD หรือ USB) แทนฮาร์ดไดรฟ์ซะก่อน ขั้นตอนนี้จะต่างกันไปตามคอมที่ใช้ ว่าเป็น Windows 7 (หรือเก่ากว่า) หรือ Windows 8 (หรือใหม่กว่า)  Windows 7 (หรือเก่ากว่า) - ให้รีสตาร์ทคอม แล้วกดปุ่ม BIOS, SETUP หรือ BOOT ตามที่ขึ้นตอนเปิดคอม ส่วนใหญ่จะเป็นปุ่ม F2, F11, F12 และ Del ในเมนู BOOT ให้ตั้งค่าไดรฟ์ติดตั้งเป็นอุปกรณ์หลักที่ใช้บูทเครื่อง Windows 8 (หรือใหม่กว่า) - ให้คลิกปุ่ม Power ในหน้าหรือเมนู Start กดปุ่ม ⇧ Shift ค้างไว้ แล้วคลิก Restart เพื่อ reboot เข้าเมนู "Advanced startup" เลือก "Troubleshoot" จากนั้นเลือก "Advanced options" คลิก "UEFI Firmware Settings" แล้วเปิดเมนู BOOT สุดท้ายกำหนดให้ไดรฟ์ติดตั้งเป็นอุปกรณ์หลักที่ใช้ในการบูทเครื่อง Windows จะโหลดไฟล์ติดตั้ง แล้วเริ่มขั้นตอนติดตั้ง จะมีให้เลือกภาษา และยอมรับข้อตกลงการใช้งานก่อน เพื่อฟอร์แมตฮาร์ดไดรฟ์ระหว่างติดตั้ง พอทำไปตามขั้นตอนติดตั้งเบื้องต้น จะเห็นฮาร์ดไดรฟ์และพาร์ทิชั่นทั้งหมด ปกติคอมจะมีหลายพาร์ทิชั่น อันนึงสำหรับระบบปฏิบัติการ อีกอันสำหรับกู้คืนข้อมูล (recovery) และที่เหลือเป็นพาร์ทิชั่นเพิ่มเติม หรือไดรฟ์ที่ติดตั้งไป  คุณลบพาร์ทิชั่นในไดรฟ์เดียวกันได้ เพื่อรวมทั้งหมดเป็น unallocated partition เดียว. ข้อมูลทั้งหมดในพาร์ทิชั่นนั้นจะถูกลบไป ให้คลิกปุ่ม "Drive options" แล้วจะเห็นตัวเลือก "Delete" ของพาร์ทิชั่น ถ้าลบพาร์ทิชั่นทั้งหมดไป ต้องสร้างพาร์ทิชั่นใหม่ก่อนถึงจะฟอร์แมตได้ ให้เลือก unallocated space แล้วคลิก "New" เพื่อสร้างพาร์ทิชั่นใหม่ จะมีให้กำหนดขนาดพาร์ทิชั่นจากพื้นที่ว่างที่มี แต่ปกติจะสร้างได้ไม่เกิน 4 พาร์ทิชั่นในไดรฟ์เดียว คลิกปุ่ม "Format" หลังเลือกพาร์ทิชั่นหรือไดรฟ์ ถ้าไม่เจอปุ่ม Format ให้คลิกปุ่ม "Drive options" แล้วจะมีขึ้นเตือนว่าฟอร์แมตแล้วข้อมูลทั้งหมดในพาร์ทิชั่นนั้นจะหายไป ถ้าตกลง ก็จะฟอร์แมตอัตโนมัติ รอสักพักก็เสร็จ ฟอร์แมตไดรฟ์หลักแล้ว ระบบปฏิบัติการจะหายไป ก็จะใช้คอมไม่ได้ จนกว่าจะลงระบบปฏิบัติการใหม่ พอฟอร์แมตไดรฟ์แล้ว ก็ลง Windows ใหม่ได้เลย หรือติดตั้งระบบปฏิบัติการอื่น อย่าง Linux ถ้าจะติดตั้ง Windows ให้ทำตามขั้นตอนที่ปรากฏในโปรแกรมติดตั้งไปเรื่อยๆ หลังฟอร์แมตไดรฟ์ แต่ถ้าจะติดตั้ง Linux ต้องมีอุปกรณ์ติดตั้งซะก่อน ลองอ่านวิธีการติดตั้ง Linux ดู ถ้าอยากรู้ขั้นตอนการติดตั้ง Linux เวอร์ชั่นต่างๆ คุณย่อไดรฟ์ไหนที่มีก็ได้ เพื่อแปลงที่ว่างเป็นพาร์ทิชั่นใหม่ เหมาะสำหรับเวลามีที่ว่างในไดรฟ์เยอะๆ แล้วอยากสร้าง dedicated drive สำหรับบางประเภทไฟล์ เช่น media กด ⊞ Win+R แล้วพิมพ์ diskmgmt.msc เพื่อเปิด Disk Management utility ทันที หรือคลิกขวาที่ปุ่ม Start ใน Windows 8 และ 10 เพื่อเลือก Disk Management จากในเมนู คุณย่อพาร์ทิชั่นไหนก็ได้ที่มีที่ว่าง โดยเลือกที่อย่างน้อยมีหลาย GB เพื่อให้ใช้ประโยชน์พาร์ทิชั่นใหม่นั้นได้สูงสุด อย่าลืมเผื่อที่ว่างไว้ให้พาร์ทิชั่นที่มีด้วย โดยเฉพาะพาร์ทิชั่นที่ต้องใช้ boot เครื่อง เพราะ Windows จะทำงานได้ดีที่สุด ถ้ามีพาร์ทิชั่นว่างอย่างน้อย 20% เพื่อเปิดหน้าต่างใหม่หลัง Disk Management ระบุแล้วว่าเหลือพื้นที่ว่างสำหรับสร้างพาร์ทิชั่นใหม่ได้เท่าไหร่ หน้าต่างจะแสดงพื้นที่ว่างที่พอให้ย่อไดรฟ์ที่มีได้ ในหน่วย megabytes (MB) 1024 MB ก็เท่ากับ gigabyte (GB) เดียว ให้กรอกขนาดที่ต้องการย่อไดรฟ์ลง (ขนาดของพาร์ทิชั่นใหม่ที่จะสร้าง) คลิก "Shrink" เพื่อแบ่งที่ว่างขนาดที่ระบุจากไดรฟ์ที่มี แล้วจะไปโผล่ใน Disk Management ในฐานะ Unallocated space ในไดรฟ์เดียวกันกับพาร์ทิชั่นเก่า คลิกขวาที่ unallocated space แล้วเลือก "New simple volume" เพื่อเปิด Simple Volume Wizard จะมีให้เลือกขนาด Unallocated space ที่จะใช้ในพาร์ทิชั่นใหม่ รวมถึงตั้งตัวอักษรประจำไดรฟ์ได้ด้วย ระหว่างทำตามขั้นตอนใน wizard จะมีให้ฟอร์แมตพาร์ทิชั่นด้วย จะฟอร์แมต file system ตอนนี้ หรือทำตามขั้นตอนในวิธีการที่ผ่านมาทีหลังก็ได้ พอเสียบ external drive หรือติดตั้งฮาร์ดไดรฟ์ใหม่แล้ว ก็ต้องฟอร์แมตก่อน ถึงจะโผล่มาใน Windows Explorer ทำได้โดยใช้ Disk Management utility  กด ⊞ Win+R แล้วพิมพ์ diskmgmt.msc เพื่อเปิด Disk Management ถ้าใช้ Windows 8 กับ 10 ให้คลิกขวาที่ปุ่ม Start แล้วเลือก "Disk Management" อาจจะต้องรอหน่อย ฮาร์ดไดรฟ์ที่ติดตั้งไปทั้งหมดถึงจะโผล่มา ถ้าจะลบข้อมูลในไดรฟ์เก่าแบบหมดจดก่อนทิ้ง ให้อ่านวิธีการ "ฟอร์แมตไดรฟ์แบบหมดจด" ที่ด้านล่างของบทความนี้แทน ถ้าเปิด Disk Management ครั้งแรกหลังติดตั้งไดรฟ์ใหม่ มักจะมีขั้นตอนการเริ่มต้นใช้ไดรฟ์ แต่ถ้าไม่มีหน้าต่างนี้ก็ไม่เป็นไร ให้เลือก "GPT" ถ้าไดรฟ์ใหม่ใหญ่ 2 TB ขึ้นไป และเลือก "MBR" ถ้าไดรฟ์ใหม่เล็กกว่า 2 TB จะเห็นรายชื่อไดรฟ์และพาร์ทิชั่นทั้งหมดใน Disk Management ถ้าเพิ่งลงไดรฟ์ใหม่ จะขึ้นอยู่ในแถวแยก เขียนว่า "Unallocated" ให้ขยายคอลัมน์ "Status" เพื่อดูรายละเอียดของแต่ละพาร์ทิชั่นเพิ่มเติม  คุณฟอร์แมตพาร์ทิชั่น "Boot" ใน Windows ไม่ได้ เพราะพาร์ทิชั่นนี้ใช้ลง Windows ฟอร์แมตแล้วข้อมูลทั้งหมดในไดรฟ์จะหายไป เพราะงั้นต้องเลือกให้ถูกไดรฟ์ ถ้าไดรฟ์เป็น unallocated ต้องคลิกขวาที่ไดรฟ์ แล้วเลือก "New Simple Volume" จากนั้นทำตามขั้นตอนในหน้าจอ เพื่อสร้างพาร์ทิชั่นจาก Unallocated space เพื่อเปิดหน้าต่าง Format คุณตั้งชื่อไดรฟ์ใหม่ได้ (Volume label) รวมถึงเลือก file system ถ้าใช้ Windows ให้เลือก file system เป็น "NTFS" เพื่อให้ใช้ได้ครอบคลุมที่สุด โดยจะเลือก quick format หรือไม่ก็ได้ ให้เอาติ๊กออกจากตัวเลือกนี้เฉพาะถ้ากลัวไดรฟ์เสียเท่านั้น คลิกปุ่ม Format เมื่อพอใจกับ settings แล้ว ขั้นตอนฟอร์แมตจะใช้เวลาไม่กี่นาที พอฟอร์แมตเสร็จ ก็เซฟไฟล์หรือติดตั้งโปรแกรมในไดรฟ์นั้นได้เลย DBAN เป็น tool ฟอร์แมตฮาร์ดไดรฟ์ฟรี ใช้ overwrite หรือเซฟทับข้อมูลแบบกู้คืนไม่ได้ เหมาะสำหรับคนที่จะเอาคอม/ไดรฟ์ไปบริจาค ขายต่อ หรือรีไซเคิล จะได้ไม่เสี่ยงข้อมูลรั่วไหล  คุณดาวน์โหลด DBAN ได้ที่ dban.org ถ้าเป็นผู้ใช้ทั่วไป ก็ใช้เวอร์ชั่นฟรีได้เลย คุณใช้ DBAN ล้างข้อมูลใน solid state drive (SSD) แบบหมดจดปลอดภัยหายห่วงไม่ได้ ต้องใช้โปรแกรมเสียเงินอย่าง Blancco ถึงจะชัวร์ ไฟล์ของ DBAN เล็ก ไม่เกินพื้นที่แผ่น CD หรือ DVD แน่นอน ถ้าใช้ Windows 7 หรือใหม่กว่า ให้คลิกขวาที่ไฟล์ISO ที่ดาวน์โหลดมา แล้วเลือก "Burn to Disc" เพื่อไรท์ลงแผ่นเปล่าในไดรฟ์ ต้องตั้งค่าให้คอมบูทเครื่องจากไดรฟ์ที่มีแผ่น ถึงจะเปิด DBAN ได้  Windows 7 (หรือเก่ากว่า) - ให้รีสตาร์ทคอม แล้วกดปุ่ม BIOS, SETUP หรือ BOOT ที่ขึ้นในหน้าโลโก้ยี่ห้อคอม ปกติปุ่มนี้จะเป็น F2, F11, F12 หรือ Del พอเปิดเมนู BOOT แล้วให้ตั้งไดรฟ์ที่มีแผ่นเป็นอุปกรณ์หลักที่ใช้บูทเครื่อง Windows 8 (หรือใหม่กว่า) - คลิกปุ่ม Power ในหน้าหรือเมนู Start กด ⇧ Shift ค้างไว้ แล้วคลิก Restart เพื่อเปิดเครื่องกลับมาเจอเมนู "Advanced startup" เลือก "Troubleshoot" แล้วเลือก "Advanced options" จากนั้นคลิก "UEFI Firmware Settings" แล้วไปที่เมนู BOOT สุดท้ายตั้งไดรฟ์อ่านแผ่นเป็นอุปกรณ์หลักที่ใช้บูทเครื่อง พอตั้งค่าอุปกรณ์ที่ใช้บูทเครื่องแล้ว ให้รีสตาร์ทคอมเพื่อเปิด DBAN โดยกด ↵ Enter ในหน้าหลักของ DBAN เพื่อเปิดโปรแกรม กดปุ่มลูกศรเลื่อนมาเลือกฮาร์ดไดรฟ์ที่จะล้างข้อมูล แล้วกด Space เพื่อเลือก ระวังอย่าเผลอเลือกไดรฟ์ที่มีข้อมูลสำคัญ เพราะจะแก้ไขหรือกู้คืนมาไม่ได้ ถ้าไม่เช็คให้ดี อาจลบ Windows ที่ติดตั้งไว้ไปด้วย F10 เพื่อเริ่มล้างข้อมูล. เพื่อใช้ค่า default ของ DBAN ในการล้างข้อมูลแบบหมดจด หลังจากนี้ย้ำว่าจะกู้คืนข้อมูลไม่ได้อีก ขั้นตอนการล้างข้อมูลตามค่า default ของ DBAN ปกติจะใช้เวลาหลายชั่วโมงกว่าจะเสร็จสิ้น ถ้าอยากให้ชัวร์ว่าลบข้อมูลแบบหมดจดจริงๆ ให้กด M ในไดรฟ์ที่เลือก แล้วเลือก "DoD 5220.22-M" หรือ "Gutmann Wipe" จะใช้เวลานานกว่า แต่รับรองว่าลบข้อมูลหมดทุกซอกทุกมุม
backup ข้อมูลสำคัญเก็บไว้. ใส่แผ่นติดตั้ง Windows. ตั้งค่าให้คอม boot จากไดรฟ์ติดตั้ง. เริ่มขั้นตอนติดตั้ง. เลือกติดตั้งแบบ "Custom". เลือกพาร์ทิชั่นที่จะฟอร์แมต. ฟอร์แมตพาร์ทิชั่นที่เลือก. ติดตั้งระบบปฏิบัติการ. เปิด Disk Management utility. เลือกพาร์ทิชั่นที่จะย่อ. คลิกขวาที่พาร์ทิชั่น แล้วเลือก "Shrink volume". ระบุขนาดพาร์ทิชั่นใหม่. เริ่มขั้นตอนการย่อไดรฟ์. สร้างพาร์ทิชั่น. ทำตามขั้นตอนที่ปรากฏ เพื่อสร้างพาร์ทิชั่นใหม่. ฟอร์แมตพาร์ทิชั่นใหม่. เปิด Disk Management utility. แบบพาร์ทิชั่นไดรฟ์ใหม่ (ถ้ามีให้ทำ). เลือกไดรฟ์ที่จะฟอร์แมต. สร้างพาร์ทิชั่น (ถ้าจำเป็น). คลิกขวาที่ไดรฟ์หรือพาร์ทิชั่น แล้วเลือก "Format". ตั้งค่าการฟอร์แมต. รอจนฟอร์แมตเสร็จ. ดาวน์โหลด DBAN. ไรท์ DBAN ลงแผ่น DVD หรือ CD เปล่า. กำหนดให้คอม boot จากแผ่น DBAN. เปิด DBAN. เลือกไดรฟ์ที่จะล้างข้อมูล. กด .
https://www.wikihow.com/Format-a-PC https://www.wikihow.com/Format-a-PC https://www.wikihow.com/Format-a-PC https://www.wikihow.com/Format-a-PC
Formatting Your Primary Drive Shrinking an Existing Drive Formatting a Secondary Drive Securely Formatting a Drive