ทำยังไงไม่ให้ติดพยาธิเข็มหมุด รู้จักวงจรชีวิตของพยาธิเข็มหมุด
นี่แหละวิธีป้องกันการติดพยาธิได้ดีที่สุด เพราะมือของคุณคืออวัยวะที่เสี่ยงเป็นพาหะนำไข่พยาธิมากที่สุด เพราะงั้นต้องสะอาดอยู่เสมอ ไข่พยาธิจะได้ถูกล้างลงท่อหายต๋อม ทั้งคุณและคนในบ้านต้องล้างมือก่อนกินอาหารหรือเตรียมอาหารทุกครั้ง รวมถึงหลังเข้าห้องน้ำ และหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมให้ลูกด้วย  ล้างมือด้วยน้ำอุ่นและสบู่อ่อนๆ ถูมือให้แรงๆ เร็วๆ สัก 30 วินาที ประมาณว่าร้องเพลง "Happy Birthday" หรือ "ท่อง ABC" จบ 2 รอบน่ะ ล้างมือก่อน ระหว่าง และหลังทุกอย่างที่คุณทำให้หรือทำร่วมกับเพื่อน ญาติ หรือเพื่อนร่วมงานที่ป่วยอยู่ในโรงพยาบาล เวลาอยู่ในโรงเรียนหรือโรงพยาบาล ห้ามเอามือไปโดนแถวๆ ปากเด็ดขาด ถ้าไปจับเนื้อต้องตัวหรือดูแลเด็กที่มีพยาธิเข็มหมุดมา ต้องรีบล้างมือด่วน อย่าไปกัดเล็บ ท่องไว้ว่านั่นแหละแหล่งกบดานของพยาธิเข็มหมุด ทุกครั้งที่คุณไปแตะต้องโดนพยาธิหรือคุ้ยแคะแกะเกาตรงที่ที่พยาธิซ่อนอยู่ (เช่น ตามเสื้อผ้า หรือตามตัว) มันก็จะโยกย้ายมาติดอยู่ในซอกเล็บคุณแทน  แต่อย่าตัดเล็บสั้นเกินไป เพราะเดี๋ยวจะกลายเป็นโรคอื่นแทน ทั้งคุณและคนใกล้ชิดนั่นแหละ ตอนล้างมือหรือตอนอาบน้ำ ต้องล้างซอกเล็บให้สะอาด ฝึกไว้ให้เป็นนิสัยเลย ถ้าเป็นเด็ก ให้เขาใส่ชุดนอนกับกางเกงชั้นในที่แน่นหนาหน่อย อย่าลืมถุงมือแบบไม่มีนิ้วด้วย เด็กจะได้เผลอเกายากๆ ตอนนอน ไม่เสี่ยงติดพยาธิในซอกเล็บ ทุกคนในบ้านต้องอาบน้ำทุกเช้า และเปลี่ยนชุดชั้นในทุกวัน (อาบฝักบัวดีกว่า เพราะเดี๋ยวพยาธิจะปนอยู่ในน้ำในอ่าง) ระหว่างที่รักษาพยาธิ ต้องอาบทั้งเช้า-เย็น ไข่พยาธิที่วางตอนกลางคืนจะได้ถูกกำจัดไป เพราะจะไปเพิ่มความเสี่ยงการติดพยาธิเข็มหมุด แต่จริงๆ แล้วเพื่อกันไว้ก่อน ก็ซักและอบ "ทุกอย่าง" ด้วยน้ำร้อนนั่นแหละดี แต่ระวังเรื่องสีตกด้วยก็ดี ตอนคุณจัดการกับเครื่องนอน เสื้อผ้า และผ้าเช็ดตัวของคนที่มีพยาธิ (หรือสงสัยว่าจะมี) ต้องระวังให้มากๆ อย่าสะบัดและให้ซักของพวกนี้ (ชุดชั้นใน ผ้าปูที่นอน ชุดนอน และผ้าเช็ดตัว) แยกจากคนอื่นไปเลย เปิดม่านหรือมู่ลี่ไว้ทั้งวัน เพราะไข่พยาธิเข็มหมุดนั้นทนแสงแดดไม่ค่อยได้ ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ก็มีพยาธิเข็มหมุดได้ทั้งนั้น โดยติดกันได้ทางอุจจาระ หรือที่เรียกว่า fecal-oral ถ่ายทอดกันไปจากคนหนึ่งถึงอีกคนเพราะล้างมือไม่สะอาด จนมีไข่พยาธิติดมือ เครื่องนอน เสื้อผ้า และสิ่งของอื่นๆ เช่น เด็กติดพยาธิเข็มหมุดได้เพราะเอามือไปเกาก้น ไข่พยาธิเลยติดมือหรือซอกเล็บมา พอไปหยิบจับอะไรหรือใครก็ถ่ายทอด หรือกระทั่งติดกลับเข้าไปในตัวเอง อย่างที่คุณกลัวเลย ยิ่งคุณอยู่ใกล้คนที่สกปรก ไม่รักษาความสะอาดของตัวเองเท่าไหร่ ก็ยิ่งเสี่ยงติดพยาธิเข็มหมุด   เสี่ยงสุดๆ: เด็กประถมหรืออนุบาล คนป่วย ครอบครัว สมาชิกในครอบครัว และผู้ดูแลของคน 2 กลุ่มแรก ถ้าเป็นเด็ก จะชอบหยิบจับไปทั่วแถมไม่ค่อยล้างมือ เสร็จแล้วก็เอามือหรือนิ้วใส่เข้าปากอีกต่างหาก พวกของเล่น โต๊ะ หรือเพื่อนเด็กด้วยกันก็จับไปหมด ยังไม่นับที่เช็ดมือกับเสื้อผ้าตัวเองและอื่นๆ คนป่วยก็เหมือนกัน สำหรับคน 2 กลุ่มนี้ ทั้งตัวเองและบริเวณแวดล้อมเรียกได้ว่าเป็นแหล่งเพาะเชื้อดีๆ นี่เอง  เสี่ยง: ต่อจากกลุ่มเสี่ยงสุดๆ ข้างบน กลุ่มเสี่ยงถัดมาก็คือคนที่ไปเกี่ยวข้องกับกลุ่มข้างบนนั่นเอง ถือเป็นความเสี่ยงระดับปานกลาง ทำอะไรไม่ได้นอกจากพยายามรักษาความสะอาดเข้าไว้ เพราะยังไงก็ต้องติดต่อแตะต้องกับคนกลุ่มบนอย่างเลี่ยงไม่ได้ ทางเดียวคือต้องดูแลตัวเองให้ดีที่สุด  ไม่ค่อยเสี่ยง: ก็คือคนอื่นๆ นอกจาก 2 กลุ่มข้างบน ผู้ใหญ่ทั่วไปที่ไม่ได้หรือแทบจะไม่ได้เกี่ยวข้องพบปะกับกลุ่มเสี่ยงสุดๆ หรือเกี่ยวข้องกับกลุ่มเสี่ยงปานกลางแค่เล็กน้อย ก็แทบจะไม่เสี่ยงติดพยาธิเข็มหมุดเลย พอร่างกายได้รับไข่ของพยาธิเข็มหมุดเข้าไปแล้ว ก็จะมีระยะฟักตัวประมาณ 1 - 2 เดือน แต่กว่าพยาธิตัวเมียจะโตในลำไส้เล็กจะใช้เวลานานกว่านั้น  พอโตเต็มวัยแล้ว พยาธิตัวเมียจะอพยพไปที่ลำไส้ใหญ่ แล้ววางไข่แถวๆ รูก้นตอนกลางคืน ตอนที่คุณกำลังนอนอยู่ พอวางไข่แล้ว ไข่จะติดแน่นทนนานอยู่กับก้นของคุณด้วย "กาว" หรือก็คือสารที่ทำให้คุณรู้สึกคันคะเยอขึ้นมานี่แหละ ทีนี้ไม่สงสัยแล้วใช่ไหมว่าทำไมถึงคันเป็นพิเศษตอนกลางคืน ก็เพราะพยาธิจะเคลื่อนตัวไปที่ลำไส้ใหญ่ส่วนปลายเพื่อวางไข่ยังไงล่ะ การคุ้ยแคะแกะเกาทำให้ไข่พยาธิเล็กจิ๋วติดไปกับเล็บของคุณ จากนั้นก็เล็ดลอดเข้าปากหรือเยื่อเมือกของคุณ การติดต่อจากการปนเปื้อนที่มือไปสู่ปากบางทีก็เป็นไปโดยไม่ตั้งใจ ไข่พยาธิอาจติดไปกับผิวหน้าของสิ่งของต่างๆ อย่างเสื้อหรือโต๊ะ และจะมีชีวิตอยู่ได้นาน 2 - 3 อาทิตย์ จนมีมือใครสักคนมาแตะต้อง ไม่ล้างมือ แล้วเอาใส่ปากในที่สุด นอกจากอาการคันแถวก้นแบบเห็นๆ แล้ว บางทีคนที่มีพยาธิเข็มหมุดก็ไม่ได้แสดงอาการอื่นใด แต่ถ้า มีอาการ เมื่อไหร่ ก็จะออกมาประมาณนี้  นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย ทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ฉี่รดที่นอน เกิดอาการต่างๆ ตอนนอน (เช่น นอนกัดฟัน) ผู้หญิงอาจมีตกขาว ผิวหนังติดเชื้อจากแบคทีเรีย ถ้าคุณหรือใครมีอาการข้างบน ให้รีบหาตัวพยาธิโดยด่วน มองด้วยตาเปล่าก็เห็น ด้วยวิธีต่อไปนี้  พยาธิจะอยู่แถวๆ รูก้น โดยเฉพาะถ้าลองแอบดูตอน 2 - 3 ชั่วโมงหลังคนที่มีพยาธินอนหลับไปแล้ว ลองเอาไฟฉายส่องดู จะได้เห็นชัดๆ พยาธิอาจตกค้างอยู่ในชักโครกหลังคนที่มีพยาธิเข้าห้องน้ำ ลองสังเกตให้ดีว่าในอึมีพยาธิกระดุกกระดิกอยู่หรือเปล่า เพราะพยาธิเข็มหมุดตัวเล็กมาก ตัวแค่นี้เอง ___ เหมือนเป็นแค่เศษด้ายสีขาวๆ น่ะ เวลาเด็กถอดกางเกงชั้นในหลังตื่นนอน ก็อาจมีพยาธิติดอยู่ได้ ถ้าคุณคิดว่ามีพยาธิแน่แล้ว คุณหมออาจขอติดเทปใสที่รูก้นเพื่อเก็บตัวอย่างไข่พยาธิเข็มหมุดที่จะติดมากับตัวเทป คุณหมอจะเห็นไข่พยาธิได้อย่างชัดเจนเลยตอนเอาไปส่องกล้องจุลทรรศน์  คุณหมออาจเก็บตัวอย่างจากซอกเล็บด้วย เพื่อหาไข่พยาธิ บางทีคุณหมออาจเก็บตัวอย่างด้วย pinworm paddle หรืออุปกรณ์หน้าตาเหมือนไม้ไอติม ที่เอาไว้ “ตัก” ตัวอย่างบริเวณนั้น แล้วเอาด้านที่เหมือนไม้ไอติมนั้นใส่ลงไปในหลอดพลาสติกเก็บตัวอย่าง
ฝึกล้างมือให้ถูกวิธี อย่าลืมสอนคนอื่นด้วย. เล็บต้องสั้นและสะอาดอยู่เสมอ. อย่าไปคุ้ยแคะแกะเกาแถวๆ ก้น. อย่ากินอาหารในห้องนอน. เวลาอบผ้าปูที่นอน ผ้าเช็ดตัว กับเสื้อผ้าของคนที่คุณสงสัยหรือรู้แน่ว่ามีพยาธิ ให้ใช้ความร้อนสูงหน่อย. เปิดให้แดดส่องเข้าห้องแรงๆ. พยาธิเข็มหมุดติดกันได้ยังไง. ประเมินความเสี่ยง. ทำความรู้จักกับวงจรชีวิตของพยาธิเข็มหมุด. แล้วติดต่อกันได้ยังไง. เฝ้าระวังอาการติดเชื้ออื่นๆ. หาพยาธิให้เจอ. เก็บตัวอย่างจากบริเวณที่มีพยาธิ.
https://www.wikihow.com/Recognize-and-Prevent-a-Pinworm-Infection https://www.wikihow.com/Recognize-and-Prevent-a-Pinworm-Infection
Preventing Pinworm Infections Studying the Life Cycle of Infestation