ซ่อมแซมเคลือบฟัน รักษาสุขภาพช่องปาก
มีหลายสาเหตุทำเคลือบฟันคุณสึกได้ เช่น นิสัยการกินผิดๆ หรือโรคบางอย่าง ถ้าหาสาเหตุได้ ก็จะรู้ว่าต้องปกป้องเคลือบฟันของคุณยังไง  เครื่องดื่มที่มีฤทธิ์เป็นกรด เช่น น้ำผลไม้รสเปรี้ยว และน้ำอัดลม จะกัดกร่อนเคลือบฟัน  อาหารหนักแป้งและน้ำตาลก็ทำเคลือบฟันสึกได้เช่นกัน  โรคต่างๆ เช่น กรดไหลย้อน, ปากแห้ง, โรคที่ได้รับถ่ายทอดทางพันธุกรรม, น้ำลายน้อย หรือโรคระบบทางเดินอาหาร ก็มักทำให้เคลือบฟันสึก  ยาที่ใช้ เช่น แอสไพริน และยาแก้แพ้ บางตัวก็ไปกัดกร่อนเคลือบฟัน  เหตุจากการใช้งาน เช่น การเสื่อมสภาพตามเวลา การบดเคี้ยวหรือเสียดสีมากๆ แปรงฟันแรงไป หรือแปรงฟันตอนเคลือบฟันอ่อน  ไม่ค่อยดูแลสุขภาพในช่องปาก ฟันเริ่มเหลือง เพราะเคลือบฟันบางลงจนเนื้อฟัน (dentin) โผล่มาให้เห็น เสียวฟันมากเวลาอุณหภูมิเปลี่ยนแปลง รวมถึงเวลากินอาหารหรือเครื่องดื่มหวานๆ  ฟันมีรอยแตกหรือบิ่น  มีรูหรือรอยหยักในผิวฟัน  เป็นคราบบนผิวฟันแบบเห็นได้ชัด ฟลูออไรด์จะช่วยให้ฟันทนทานต่อกรด แถมรักษาฟันที่เพิ่งผุใหม่ๆ ได้ ถ้าแปรงฟันด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ 2 ครั้งต่อวัน จะช่วยรักษาเคลือบฟันที่เสียไปได้ และป้องกันการสึกกร่อนในอนาคต  ยาสีฟันส่วนใหญ่ที่โฆษณากัน ก็จะมีฟลูออไรด์อยู่แล้ว เพราะงั้นหาซื้อได้ทั่วไปเลย ปรึกษาคุณหมอเรื่องใช้ฟลูออไรด์ เพราะถ้าฟลูออไรด์เยอะไปก็อันตราย เช่น ฟันตกกระหรือขรุขระ (enamel fluorosis) โดยเฉพาะในเด็ก คุณหมอจะมียาสีฟันที่ผสมฟลูออไรด์เข้มข้นกว่าที่ขายกันทั่วไป ถ้ายาสีฟันผสมฟลูออไรด์แรงไปสำหรับคุณ ให้เปลี่ยนมาใช้น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์แทน เพราะช่วยฟื้นสภาพเคลือบฟัน หรือป้องกันการสึกกร่อนเพิ่มเติม  น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์มีขายทั้งตามร้านขายยาและซูเปอร์มาร์เก็ตทั่วไป คุณหมอจะมีน้ำยาบ้วนปากที่ผสมฟลูออไรด์เข้มข้นกว่าที่ขายกันทั่วไป สอบถามได้ถ้าน้ำยาบ้วนปากธรรมดาใช้ไม่ได้ผลสำหรับคุณ ถ้าจะใช้ฟลูออไรด์ให้ได้มีประสิทธิภาพที่สุด ต้องให้คุณหมอเป็นคนทำ ไม่ว่าจะเคลือบลงไปที่ฟัน หรือใช้ถาดฟลูออไรด์ก็ตาม บางทีคุณหมอก็แนะนำให้ใช้เจลฟลูออไรด์เองที่บ้านแทน เหล่านี้จะช่วยป้องกันไม่ให้เคลือบฟันสึกไปกว่าเดิม แถมป้องกันฟันผุ ช่วยให้สุขภาพช่องปากดีด้วย เคลือบฟลูออไรด์แล้วทำให้เคลือบฟันแข็งแรง ถ้าอุดฟันหรือบูรณะฟันมา ก็จะช่วยยืดอายุได้ นอกจากรักษาความสะอาดตามปกติแล้ว ก็ลองเพิ่มแร่ธาตุให้กลับไปสะสมที่ผิวฟันดู จะช่วยคืนสภาพเคลือบฟันที่สึกกร่อนไปได้  กินไขมันดี เช่น เนยเหลวชนิดหมัก (cultured butter) และน้ำมันมะพร้าว พวกนี้ช่วยสะสมแร่ธาตุกลับไปที่ผิวฟัน ฟื้นฟูสภาพเคลือบฟัน อีกเมนูที่น่าสนใจก็คือน้ำซุปกระดูกนั่นเอง  กินอาหารเสริมเพิ่มวิตามินดีและแคลเซียมก็ช่วยคืนสภาพเคลือบฟันได้  ลองเพิ่มน้ำมันมะพร้าว ½ ถ้วยตวงเข้าไปในอาหารประจำวันดูก็ดี ถ้ารักษาตัวเองแล้วฟื้นฟูสภาพเคลือบฟันไม่ได้ผล คงต้องปรึกษาคุณหมอถึงทางเลือกอื่นๆ ซึ่งจะเป็นทางไหนก็ขึ้นอยู่กับระดับการสึกกร่อนและการผุของฟัน แต่วิธีรักษาก็เช่น ครอบฟัน อุดฟัน และทำวีเนียร์ (veneer หรือแปะเคลือบฟันเทียม) ครอบฟันแล้วจะได้รูปทรงเดิมของฟันกลับมา ซึ่งคุณหมอจะทำให้พอดีกับรูปทรงเดิมของฟันอยู่แล้ว ช่วยป้องกันไม่ให้ฟันผุหรือเสียเคลือบฟันไปมากกว่าเดิม  คุณหมอจะกรอเอาฟันที่ผุกับเคลือบฟันที่กร่อนออกไป แล้วครอบฟันทับแทน  ครอบฟันมีทั้งที่ทำจากทอง พอร์ซเลน และเรซิ่น veneer บางทีก็เรียก onlays หรือ inlays เป็นเหมือนแผ่นฟันปลอมขาวๆ เอาไว้ติดกาวทับฟันหน้า ช่วยปกปิดฟันที่กร่อน แตก บิ่น หรือผุได้ แถมป้องกันการสึกกร่อนเพิ่มเติม filling หรือการอุดฟัน จะช่วยซ่อมแซมส่วนที่ผุเป็นรูหรือเป็นโพรง จนเคลือบฟันสึกกร่อน อุดฟันแล้วป้องกันการสึกกร่อนเพิ่มเติมได้ แถมดีต่อสุขภาพฟันโดยรวม วัสดุอุดฟันมีทั้งที่สีเหมือนฟันจริงๆ หรือทำจากอมัลกัมเงินและทอง (amalgam) ไปจนถึงวัสดุคอมโพสิต (composite) อุดฟันแล้วผิวฟันจะเรียบเสมอ แถมลดการเสียวฟัน sealant คือการเคลือบหลุมร่องฟันกรามและฟันกรามหน้า ช่วยป้องกันฟันผุ ถ้าให้คุณหมอเคลือบหลุมร่องฟันให้ จะช่วยป้องกันฟันกรามจากกรดและการเสื่อมสภาพอื่นๆ ได้ยาวนานถึง 10 ปีเลยทีเดียว การบูรณะฟัน (restoration) ไม่ใช่จะทำกันทีเดียวเสร็จ ส่วนใหญ่ต้องกลับไปตามนัดหลายครั้ง กว่าเคลือบฟันจะกลับมาสภาพดี นอกจากต้องไปพบคุณหมอตามนัดแล้ว ยังต้องดูแลรักษาความสะอาดให้สุขภาพช่องปากดีตามที่คุณหมอแนะนำด้วย ถ้าแปรงฟันและขัดฟันทุกวัน รวมถึงหลังอาหาร จะช่วยให้สุขภาพฟันและเหงือกแข็งแรง แถมยังป้องกันการสึกกร่อนเพิ่มเติม ฟันก็ขาวไม่เป็นคราบด้วย พยายามแปรงฟันและขัดฟันให้ได้ทุกครั้งหลังอาหาร เพราะถ้ามีเศษอาหารติดอยู่ตามซอกฟัน จะทำให้เคลือบฟันยิ่งสึกกร่อน ถ้าไม่สะดวกแปรงฟัน ให้เคี้ยวหมากฝรั่งแทน พวกอาหารและเครื่องดื่มที่น้ำตาลสูงและมีความเป็นกรด ทำให้เคลือบฟันสึกกร่อนได้ ถ้าลดปริมาณ จะช่วยให้สุขภาพช่องปากดีขึ้น หรืออีกทีคือต้องแปรงฟันหลังกินอาหารและเครื่องดื่มพวกนี้ ก็จะช่วยป้องกันได้เช่นกัน  กินอาหารมีประโยชน์ ครบหมู่ เน้นโปรตีนไขมันต่ำ ผักและผลไม้ รวมถึงถั่วเมล็ดแห้ง พวกนี้ช่วยให้สุขภาพร่างกายแข็งแรง รวมไปถึงสุขภาพช่องปากด้วย  แต่อาหารที่มีประโยชน์บางชนิดก็เป็นกรด เช่น ผลไม้รสเปรี้ยว ก็ไม่ถึงกับต้องงดไปเลย แต่อย่ากินเยอะเกินพิกัด และต้องแปรงฟันหลังกิน อาหารหวานๆ และเป็นกรด รวมถึงเครื่องดื่มก็เช่น น้ำอัดลม ช็อคโกแลต ท็อฟฟี่ ลูกกวาด ขนมหวานต่างๆ กระทั่งไวน์ เพราะทำให้เคลือบฟันไม่แข็งแรงทนทาน แถมเกิดคราบได้ ให้เลือกที่ไม่มีแอลกอฮอล์ ปกติน้ำยาบ้วนปากหรือยาสีฟันที่ไม่ผสมแอลกอฮอล์ ก็หาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไป แค่ต้องสำรวจฉลากให้แน่ใจ น้ำประปาส่วนใหญ่จะมีฟลูออไรด์ไม่มากก็น้อยผสมอยู่ เขาว่าช่วยลดฟันผุ เสริมสร้างเคลือบฟันได้ถ้าดื่มน้ำประปา อันนี้เมืองนอก เช่น อเมริกา เขาทำกัน แต่บ้านเราคงต้องใช้วิจารณญาณในการเลือกดื่ม อาจใช้วิธีสำรวจน้ำดื่มบรรจุขวดที่มีฟลูออไรด์แทน แต่ปกติขั้นตอนการปรับสภาพน้ำโดยกลั่น กรอง และ reverse osmosis จะกำจัดฟลูออไรด์ตามธรรมชาติในน้ำไป บางแหล่งก็ว่ากินน้ำเปล่าเป็นขวดแล้วทำให้เด็กฟันผุ หรือสูญเสียเคลือบฟัน แต่บางแหล่งก็ว่าน้ำประปานี่แหละ ที่ทำให้เด็กมีปัญหาฟันเหลือง ฟันตกกระ และกระดูกหนาผิดปกติ เพราะฟลูออไรด์ในน้ำประปาที่มากเกินนั่นเอง   แหล่งที่ไม่แนะนำให้ดื่มน้ำบรรจุขวด อ้างว่าเป็นกรดสูง เลยทำร้ายเคลือบฟัน แต่จริงๆ แล้วให้สำรวจฉลาก แล้วสอบถามเพิ่มเติมไปยังผู้ผลิตเลย ว่าน้ำยี่ห้อนั้นมีการเติมฟลูออไรด์หรือเปล่า ซึ่งเป็นนิสัยเสียที่แก้ได้ยากของบางคน จนทำร้ายเคลือบฟันได้ ถ้านอนกัดฟันเป็นประจำ ส่วนใหญ่คุณหมอจะแนะนำให้ใส่ฟันยางเวลานอนแทน  กัดฟันแล้วทำให้เคลือบฟันเสีย เสียวฟัน ถ้าร้ายหน่อยก็ฟันบิ่นหรือแตกได้เลย  กัดเล็บ ใช้ฟันเปิดขวด หรือคาบอะไรหนักๆ ถ้าทำจนติดก็อันตราย ถ้าไม่อยากฟันกร่อน หรือทำฟันที่อุดไว้หลุด ก็ต้องเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ถ้าไปหาหมอฟันเพื่อตรวจเช็คสุขภาพฟัน ขัดฟัน และขูดหินปูนตามนัดเป็นประจำ สุขภาพช่องปากก็ดีแน่นอน ระยะเวลาที่เหมาะสมคือ 2 ครั้งต่อปี หรือบ่อยกว่านั้นถ้ามีปัญหาสุขภาพฟัน โดยเฉพาะเคลือบฟันสึกกร่อน เคี้ยวหมากฝรั่งแล้วน้ำลายจะเยอะขึ้น ป้องกันไม่ให้ฟันผุ โดย Xylitol ช่วยลดการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย ป้องกันฟันผุ เพราะงั้นให้เลือกหมากฝรั่งที่มี Xylitol
หาสาเหตุทำเคลือบฟันสึก. สัญญาณที่บอกว่าเคลือบฟันสึก. ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์. ใช้น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์. ปรึกษาคุณหมอเรื่องเคลือบฟลูออไรด์. สะสมแร่ธาตุกลับไปที่ผิวฟัน (remineralize) ตามธรรมชาติ. ปรึกษาคุณหมอเรื่องทางเลือกในการบูรณะฟัน. ครอบฟันที่ผุหนัก สูญเสียเคลือบฟันไปมาก. ติดกาวแผ่นเคลือบฟันเทียม (veneer). อุดฟันบริเวณที่สึกกร่อน. เคลือบหลุมร่องฟัน. บูรณะฟันจนเสร็จสมบูรณ์. แปรงฟันแล้วใช้ไหมขัดฟันทุกวัน โดยเฉพาะหลังอาหาร. กินอาหารหวานๆ หรือเป็นกรดน้อยลง เครื่องดื่มก็ด้วย. อย่าใช้น้ำยาบ้วนปากหรือยาสีฟันที่ผสมแอลกอฮอล์. ดื่มน้ำประปาดีกว่าน้ำบรรจุขวด. ระวังนอนกัดฟัน. หมั่นตรวจเช็คสุขภาพฟัน. เคี้ยวหมากฝรั่ง sugar-free.
https://www.wikihow.com/Restore-Tooth-Enamel https://www.wikihow.com/Restore-Tooth-Enamel
Repairing Enamel Maintaining Good Oral Health