วิธีเลือกยา จัดระเบียบตัวเอง ข้อควรใช้ยา วิธีแก้ เมื่อลืมทานยา
การคุมกำเนิดแม้จะมีอยู่หลายวิธีด้วยกัน หากแต่ด้วยราคาที่ย่อมเยา จึงทำให้ยาเม็ดเป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากกว่าวิธีอื่น  อย่างไรก็ตาม การจะดูว่าคุณเหมาะสมกับการคุมกำเนิดวิธีใดมากที่สุด ขึ้นอยุ่กับปัจจัยด้านสุขภาพของคุณเองด้วย ดังนั้น อย่าเพิ่งด่วนตัดสินใจ หากยังไม่ได้ปรึกษาแพทย์  ในส่วนของยาเม็ดทั่วๆ ไป มีอยู่ 2 ประเภท คือ ยาคุมผสม ซึ่งประกอบด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสติน ผสมกัน ส่วนอีกประเภทคือ มินิพิลส์ หรือยาคุมเดี่ยว จะมีโปรเจสตินเพียงอย่างเดียว   ยาคุมผสม ยังแตกย่อยได้อีกเป็น 2 ประเภท คือแบบ Monophasic ซึ่งมีส่วนผสมของเอสโตเจนและโปรเจสตินเท่าๆ กัน ส่วนอีกแบบ คือ Multiphasic ซึ่งมีส่วนผสมของฮอร์โมนทั้งสองตัวต่างกันไปตามสูตร ยาคุมแบบฮอร์โมนผสม อาจทำออกมาเป็นสูตรส่วนผสมน้อย (Low-dose) โดยมีตัวยา Ethinyl Estradiol ไม่เกิน 50 ไมโครกรัม ยาเม็ดประเภทนี้จึงเหมาะกับผู้หญิงที่ไวต่อปฏิกิริยาของเอสโตรเจน แต่ก็มีรายงานว่าผู้ใช้ยาประเภทนี้ ยังเกิดอาการเลือดออกทางช่องทางคลอดได้อยู่ดี ยาคุมแบบผสม อาจจะเป็นที่นิยมกันมากในหมู่สตรี แต่ไม่ได้หมายความว่า มันจะเหมาะสมกับคุณมากที่สุด ซึ่งหากคุณมีเงื่อนไขทางร่างกายดังต่อไปนี้ แพทย์ก็มักจะไม่แนะนำยาดังกล่าวให้:  กำลังอยู่ในช่วงให้นมบุตร อายุมากกว่า 35 ปี และติดบุหรี่ มีความดันโลหิตสูง เคยมีภาวะหลอดเลือดขาและปอดอุดตัน เคยตรวจพบมะเร็งปากมดลูก เคยมีอาการของโรคหัวใจและหลอดเลือดสมอง มีอาการของโรคเบาหวาน เคยมีอาการเกี่ยวกับตับและไต เคยมีเลือดออกในช่องคลอดหรือทางเดินปัสสาวะ เคยมีอาการเลือดเป็นลิ่มหรือแข็งตัว มีอาการของโรคแพ้ภูมิตัวเอง คุณมีอาการของไมเกรน แบบเห็นแสงจ้าร่วมด้วย คุณอาจต้องเข้ารับการผ่าตัดใหญ่ ที่ต้องพักฟื้นนานๆ คุณกำลังรับประทานยาสกัดจากต้นเซนท์จอห์นสเวิร์ท  (St. John’s wort) และยาต้านลมชัก รวมถึงยาต้านวัณโรค แพทย์ยังอาจไม่แนะนำยาคุมเดี่ยวให้คุณด้วย หากคุณเข้าเป็นมะเร็งทรวงอก มีเลือดออกในช่องคลอดหรือทางเดินปัสสาวะ และกำลังรับประทานยาต้านลมชัก หรือยาต้านวัณโรค อยู่ในปัจจุบัน ยาคุมแบบฮอร์โมนผสม เป็นที่นิยมในหมู่สตรีเพราะมีประโยชน์หลายแง่ หากแต่ย่อมมีผลข้างเคียงที่ต้องคำนึงถึงเช่น ดังนั้น คุณควรศึกษาและชั่งน้ำหนักดูว่า ยาประเภทไหนจึงเหมาะแก่คุณ โดยประโยชน์ของยาคุมผสมก็อย่างเช่น :  ได้ผลประมาณ 99% หากใช้อย่างถูกวิธี ผู้หญิงประมาณ 8 คนจากหนึ่งร้อยคน ยังตั้งครรภ์หลังจากใช้ยาประเภทนี้ เนื่องจากใช้ผิดวิธี    ลดอาการปวดเกร็งจากการมีประจำเดือน อาจช่วยป้องกันโรคเชิงกรานอักเสบด้วย ลดโอกาสเป็นมะเร็งเยื่อบุมดลูก และมะเร็งรังไข่ ช่วยลดความถี่และความรุนแรงของการมีประจำเดือน สิวลดลง มีส่วนช่วยเสริมสร้างมวลกระดูกให้หนาแน่น ช่วยลดการผลิตฮอร์โมนแอนโดรเจนในร่างกาย อันเกิดจากภาวะรังไข่ทำงานผิดปกติ ป้องกันการเกิดภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูก ลดความเสี่ยงของภาวะพร่องธาตุเหล็ก อันเกิดจากประจำเดือนไหลออกมากเกินไป ป้องกันการเกิดก้อนซีสท์ บริเวณทรวงอกและรังไข่ มีปัจจัยเสี่ยงมากมายจากใช้ยาประเภทนี้ ซึ่งบางอย่างอาจรุนแรงมาก ดังนั้น คุณควรปรึกษาแพทย์ให้แน่ใจก่อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณกำลังใช้ยาบางประเภท หรือติดบุหรี่ความเสี่ยงของการใช้ยาคุมแบบฮอร์โมนผสม ได้แก่:  ไม่ช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ รวมถึงโรคเอดส์ด้วย (คุณต้องใช้ถุงยางอนามัย) เพิ่มโอกาสในการเกิดหัวใจวายและหลอดเลือดสมองแตก ทำให้เกิดลิ่มเลือดได้ง่าย ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้นได้ เพิ่มโอกาสเกิดนิ่วในถุงน้ำดี เนื้องอกที่ตับ และภาวะดีซ่าน มีอาการเจ็บเต้านม มีอาการคลื่นไส้และอาเจียน น้ำหนักเพิ่ม ปวดศีรษะ มีอาการซึมเศร้า เลือดออกผิดปกติ ยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยว หรือมีแต่โปรเจสตินนั้น มีข้อดีน้อยกว่ายาคุมผสม แต่ก็มีข้อเสียน้อยกว่าด้วยเช่นกัน และคุณก็ควรปรึกษาแพทย์เช่นเคย ก่อนที่จะตัดสินใจว่า ยาคุมแบบไหนเหมาะกับคุณมากกว่า:  บางครั้งคุณสามารถทานยาคุมประเภทนี้ได้ ถึงแม้จะมีอาการทางสุขภาพ เช่น ภาวะเลือดเป็นลิ่ม ความดันโลหิตสูง ไมเกรน หรือมีภาวะเสี่ยงต่อโรคหัวใจก็ตาม สามารถทานได้ แม้ในช่วงให้นมบุตร ลดอาการปวดเกร็งช่วงมีประจำเดือน ลดความรุนแรงของประจำเดือน ช่วยป้องกันโรคเชิงกรานอักเสบ ถึงแม้จะมีผลเสียน้อยกว่า แต่การทานยาคุมเดี่ยว ก็อาจก่อให้เกิดภาวะที่มีโอกาสเกิดขึ้นได้ยาก ดังนั้น คุณควรพูดคุยกับแพทย์ว่า ข้อดีของมันคุ้มค่ากว่าข้อเสียดังต่อไปนี้หรือไม่:  ไม่ช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ รวมถึงโรคเอดส์ด้วย (คุณต้องใช้ถุงยางอนามัยเหมือนเคย) มีประสิทธิภาพน้อยกว่ายาคุมผสม Potentially less effective than combination pills อาจต้องใช้ยาคุมอื่นๆ ร่วมด้วย หากคุณลืมทานยาตัวนี้ภายใน 3 ชั่วโมง ตามเวลาปกติที่ทานในแต่ละวัน เลือกออกทางช่องคลอด ในช่วงหมดประจำเดือน (โอกาสเกิดขึ้นมากกว่ายาคุมผสม) มีอาการเจ็บเต้านม มีอาการคลื่นไส้และอาเจียน เพิ่มโอกาสเกิดก้อนซีสท์ บริเวณทรวงอกและรังไข่ มีโอกาสเกิดภาวะตั้งครรภ์นอกมดลูกเล็กน้อย หากเทียบกับยาคุมผสม สิวอาจเพิ่มขึ้น น้ำหนักเพิ่ม มีอาการซึมเศร้า เส้นผมและขนดกผิดปกติ ปวดศีรษะ หากสุขภาพคุณแข็งแรงพอที่จะใช้ยาคุมกำเนิด และเลือกใช้ยาคุมแบบผสม ทีนี้ก็ลองมาดูว่า คุณชอบการที่มีประจำเดือนถี่น้อยลงหรือเปล่า   ยาคุมแบบต่อเนื่อง หรือที่เรียกอีกอย่างว่า ยาคุมขยายรอบเดือน จะช่วยให้ประจำเดือนของคุณมาน้อยลง เหลือประมาณ 4 ครั้งต่อปี ซึ่งในบางราย ประจำเดือนอาจจะไม่มาเลยตลอดทั้งปี  ยาคุมแบบสูตรดั้งเดิม จะไม่ช่วยลดความถี่ของประจำเดือน คุณจะยังมีประจำเดือนมาตามปกติ แพทย์ของคุณจะช่วยวิเคราะห์อีกครั้งว่า ยาที่คุณกำลังใช้อยู่ จะส่งผลต่อยาเม็ดคุมกำเนิดหรือไม่ แต่โดยทั่วไปแล้ว ยาต่อไปนี้ถือว่ามีผล:  ยาแก้อักเสบบางประเภท เช่น เพนนิซิลลิน และเตตระไซคลีน ยาแก้ลมชักบางชนิด ยาต้านโรคเอดส์บางชนิด ยาต้านวัณโรค ผลิตภัณฑ์ยาสกัดจากต้นเซนท์จอห์นสเวิร์ท (St. John’s wort) การบอกแก่แพทย์ไปตามความเป็นจริงว่า คุณเคยใช้หรือกำลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง จะช่วยให้แพทย์หาทางแก้ไขในกรณีที่ยาดังกล่าว อาจมีผลต่อประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกำเนิด และปฏิกิริยาบางอย่างซึ่งก่อให้เกิดผลข้างเคียงร้ายแรงด้วย:  ยาควบคุมฮอร์โมนไทรอยด์ ยาเบ็นโซไดอะซีพีนส์ (Benzodiazepines) หรือไดอะซีแพม (Diazepam) ยาเพร็ดนิโซน (Prednisone) ยาต้านอาการซึมเศร้า กลุ่มไตรไซคลิค ยายับยั้งเบต้า (Beta-blockers) ยาสลายลิ่มเลือด เช่น Warfarin อินซูลีน ยาบางอย่างมีวิธีการใช้อย่างรัดกุม เช่น บางตัวต้องกินตามเวลานั้นนี้ ส่วนบางตัวอาจกินเฉพาะช่วงเวลา พยายามอ่านและฟังคำแนะนำอย่างเคร่งครัด รวมถึงปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้ หากคุณไม่ได้ทานยาเม็ดคุมกำเนิดตามข้อกำหนด มันอาจส่งผลให้ขาดประสิทธิภาพ และคุณก็จะมีโอกาสตั้งครรภ์ได้ การสูบบุหรี่ในช่วงที่ใช้ยาคุมกำเนิด ผู้หญิงที่ติดบุหรี่ และอายุเกิน 35 ขึ้นไปแล้ว ควรหลีกเลี่ยงยาคุมแบบฮอร์โมนผสม เพราะอาจเกิดอาการหลอดเลือดอุดตัน ซึ่งอันตรายถึงชีวิต คุณควรจะงดบุหรี่ให้เด็ดขาดเลย เพราะแม้จะแค่สูบนานๆ ครั้ง ก็อาจฆ่าคุณได้ แต่หากคุณไม่ได้สูบอยู่แล้ว ก็อย่าไปลอง เมื่อได้ยามาจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญแล้ว อย่าลืมเริ่มทานเม็ดแรกตามคำแนะนำ ซึ่งขึ้นอยู่กับแต่ละชนิด แต่โดยทั่วไปแล้ว มักมีข้อกำหนดดังนี้ :  ยาคุมแบบฮอร์โมนผสม ควรเริ่มกินเม็ดแรก ในวันแรกที่ประจำเดือนของรอบนั้นมา หากจะให้จำง่ายๆ คุณก็สามารถเริ่มกินยาคุมแบบฮอร์โมนผสม ในวันอาทิตย์หลังจากประเดือนมาวันแรก หากคุณเพิ่งคลอดลูกตามธรรมชาติมา ต้องรอให้ครบสามสัปดาห์ก่อน ถึงจะกินยาคุมแบบฮอร์โมนผสมได้ หากเป็นกรณีที่คุณมีความเสี่ยงต่อภาวะเลือดเป็นลิ่ม หรือกำลังพักฟื้นอยู่ ก็ให้เว้นช่วงเพิ่มเป็น 6 เดือน หากคุณเพิ่งทำหมันหรือทำแท้งมา ก็ไม่มีปัญหา คุณสามารถเริ่มทานยาคุมแบบฮอร์โมนผสมได้ทันที คุณสามารถเริ่มทานยาคุมแบบฮอร์โมนผสมแผงใหม่ โดยตรงกับวันเดียวกันตอนที่เริ่มทานแผงเดิม ส่วนยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยว สามารถทานเมื่อไรก็ได้ แต่หากคุณจะมีเพศสัมพันธ์ภายใน 48 ชั่วโมงหลังทานยาล่ะก็ ควรจะป้องกันทางอื่นเอาไว้ด้วย คุณควรทานยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยวตามเวลาเดิมทุกวัน โดยอาจเลือกจำง่ายๆ เช่น ก่อนนอนทุกวัน เป็นต้น คุณสามารถทานยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยวหลังทำแท้ง หรือทำหมัน ได้ทันทีเช่นกัน หากคุณเริ่มทานเม็ดแรกในวันอาทิตย์ถัดไป ควรใช้การป้องกันการตั้งครรภ์วิธีอื่นร่วมด้วย  หากคุณเริ่มทานยาเม็ดแรกช้ากว่านั้นอีก มันอาจจะใช้เวลาเป็นเดือน กว่าที่ยาจะเริ่มทำหน้าที่ของมัน หากคุณไม่เริ่มทานยาภายใน 5 วันหลังจากรอบเดือนมาวันแรก คุณควรใช้วิธีอื่นร่วมในการคุมกำเนิดด้วย เป็นเวลาหนึ่งเดือนหรือจนกว่าจะเริ่มยาแผงใหม่ จะเช้าสายบ่ายเย็นก็ได้ แต่ขอให้ตรงเวลาครบ 24 ชั่วโมงนั่นเอง ซึ่งผู้หญิงหลายๆ คน ที่อยากจำเวลาได้ง่ายๆ ก็จะเลือกทานก่อนเข้านอน ในกรณีที่นอนเป็นเวลาเดิมทุกคืน หากใครทานไม่ตรงเวลา ผลก็คืออาจทำให้เลือดหยดในช่องคลอด และการป้องกันก็จะไม่เต็มที่ด้วย  หากทานยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยว ไม่ควรทานแตกต่างจากเวลาเดิมเกิน 3 ชั่วโมง นับจากเวลาปกติที่คุณทานประจำ หากคุณไม่ทานภายในช่วงเวลาดังกล่าว คุณควรใช้ถุงยางอนามัยหรือวิธีคุมกำเนิดแบบอื่นป้องกันไว้ด้วย เพื่อกันเหนียวเอาไว้ ตัวอย่างเช่น หากคุณทานยาเวลา 2 ทุ่มเป็นประจำ แต่วันนี้คุณเพิ่งมานึกได้ตอนเที่ยงคืน ก็ขอให้ทานยาเข้าไปเหมือนเดิม แต่ต้องคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่นไว้ด้วย เ น การใช้ถุงยางอนามัย เป็นต้น  คุณอาจใช้โทรศัพท์เพื่อตั้งเวลาเตือน เมื่อถึงเวลาทานยาแล้ว กรณีที่คุณขี้ลืม แอพพลิเคชันของสมาร์ทโฟนบางตัว ก็นำมาช่วยในการเตือนได้ เช่น แอพพลิเคชัน myPill และ Lady Pill Reminder ทานยาครึ่งชั่วโมงหลังรับประทานอาหาร เพื่อป้องกันอาการคลื่นไส้ เพราะยาคุมแบบฮอร์โมนผสม อาจมีอัตราส่วนผสมมากน้อยต่างกันไปในแต่ละเม็ด ดังนั้น หากคุณทานยาประเภทอื่นนอกเหนือจาก Monophasic อาจมีข้อกำหนดเพิ่มเติม ในกรณีที่คุณลืมทานยาในบางวัน  ยาคุมแบบ Monophasic เช่น ยี่ห้อ Ortho-cyclen, Seasonale และ Yaz จะมีอัตราส่วนของฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสตินเท่ากันทุกเม็ด ดังนั้น คุณสามารถทานยาต่อไปได้ตามปกติ ในกรณีที่ลืมและเพิ่งนึกขึ้นได้ภายหลัง ส่วนวันถัดไปก็ทานตามเวลาเดิมเหมือนเคย ยาคุมแบบ Biphasic เช่น ยี่ห้อ Kariva และ Mircette Ortho-Novum 10/11จะมีอัตราส่วนเปลี่ยนไปในช่วงหนึ่งของแผง ยาคุมแบบ Triphasic เช่น ยี่ห้อ Ortho Tri-Cyclen, Enpresse และ Cyclessa จะเปลี่ยนอัตราส่วนของเอสโตรเจนและโปรเจสติน ทุกๆ รอบ 7 วัน ยาคุมแบบ Quadriphasic เช่น ยี่ห้อ Natazia จะมีอัตราส่วนเอสโตรเจนและโปรเจสติน เปลี่ยนไปประมาณ 4 ครั้งในแต่ละแผง อย่าลืมว่า ยาคุมแบบฮอร์โมนผสม ยังแบ่งย่อยออกเป็นประเภทสูตรดั้งเดิม และแบบต่อเนื่อง (หรือสูตรขยายรอบเดือน) ดังนั้น อ่านคำแนะนำให้ตรงตามชนิดแยกย่อยของมัน ดังนี้  ยาคุมแบบต่อเนื่อง 21 วัน คุณต้องทานวันละเม็ด เวลาเดิมทุกวัน และเว้นออกไป 7 วัน จากนั้น จึงเริ่มแผงใหม่ ยาคุมแบบต่อเนื่อง 28 วัน คุณต้องทานวันละเม็ด เวลาเดิมทุกวัน ครบแล้วจึงเริ่มแผงใหม่ทันที ซึ่งยาประเภทนี้บางเม็ด อาจไม่มีส่วนผสมฮอร์โมน ในขณะที่บางเม็ดอาจมีแค่เอสโตรเจนอย่างเดียว และในระหว่างเดือน คุณอาจมีอาการเลือดออกในช่องคลอดประมาณ 4-7 วัน ส่วนยาคุมแบบต่อเนื่อง 3 เดือน คุณก็แค่ทานไปเรื่อยๆ ตามเวลาเดิมทุกวัน จนครอบ 84 วัน และใน 7 วันสุดท้าย ก็ทานเหมือนเดิม เพียงแต่ตัวยาจะไม่มีฮอร์โมนผสมแล้ว หรือมีเพียงเอสโตรเจนเท่านั้น และเช่นกันในระหว่างสามเดือนนี้ คุณอาจมีอาการเลือดออกในช่องคลอดประมาณ 7 วัน ส่วนยาคุมแบบต่อเนื่อง 1 ปี คุณก็ทานไปเรื่อยๆ ตามเวลาเดิมทุกวันจนครบปี ซึ่งระหว่างปี อาจมีประจำเดือนมาบ้าง หรืออาจไม่มีเลยก็ได้ คุณอาจมีอาการเดียวกับคนแพ้ท้องในช่วงแรกๆ เช่น เวียนหัว คัดหน้าอก เจ็บหัวนม ช่องคลอดมีเลือดออกกะปริบกะปรอย รวมถึงมีอาการคลื่นไส้ด้วยอย่างที่บอกไปแล้วว่า ยาคุมบางประเภทอาจทำให้ประจำเดือนหายไปเลยก็ได้ ดังนั้น คุณควรถามแพทย์หรืออ่านให้แน่ใจก่อน จะได้ไม่ตกใจในภายหลัง หากคุณสงสัยว่าอาจตั้งครรภ์ ก็ลองใช้แผ่นเทดสอบการตั้งครรภ์ดู มันค่อนข้างจะแม่นยำทีเดียว หากคุณทานยาคุมประเภทที่ระงับการมีประจำเดือน คุณควรเฝ้าระวังอาการเลือดออกในช่องคลอด ไม่ว่าจะเป็นแบบกะปริบกะปรอย หรือแบบไหลเยอะ (ที่เกิดขึ้นในช่วงรอยต่อระหว่างรอบเดือน) ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติ ซึ่งต่อให้คุณทานยาคุมแบบที่ประจำเดือนยังมาปกติ ก็อาจมีอาการเลือดออกในช่องคลอดลักษณะดังกล่าวได้เหมือนกัน เพราะในระยะแรกๆ ร่างกายคุณยังสับสนและกำลังปรับตัวอยู่ แต่พอเวลาผ่านไปสัก 6 เดือนแล้ว อาการจะเริ่มหายไปเอง   อาการเลือดออกในช่องคลอด ทั้งแบบกะปริบกะปรอย และแบบไหลเยอะ มักเกิดจากยาคุมแบบฮอร์โมนผสม สูตรอัตราส่วนน้อย ง่ายกว่าประเภทอื่นๆ อีกสาเหตุหนึ่งของอาการเลือดออกในช่องคลอด คือ การทานยาขาดช่วง หรือไม่ตรงเวลาเดิม นัดหมอหรือหาซื้อไว้ล่วงหน้า อย่าปล่อยให้สถานการณ์ฉุกละหุก โดยควรเตรียมไว้ติดตัว 2 แผงตลอดเวลา อย่ากลัวที่จะเปลี่ยนยี่ห้อ หรือลองเทคนิคการคุมกำเนิดแบบอื่นๆ คุณควรไปปรึกษาแพทย์ หากพบว่าตนเองได้รับผลข้างเคียงจากการใช้ยา หรือถูกเล่นงานด้วยอาการในกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือน ทั้งนี้ ยังมีวิธีคุมกำเนิดอีกมาก ที่มีผลข้างเคียงน้อยกว่าการทานยาเม็ด  ยาคุมกำเนิดด้วยฮอร์โมนแบบอื่น มีทั้งแผ่นคุมกำเนิด และแบบวงแหวน  ทางเลือกป้องกันที่เน้นผลต่อเนื่องระยะยาว คือ แบบห่วงอนามัย (IUD) รวมถึงยาคุมแบบฝังและแบบฉีด หากคุณมีอาการตัวเหลือง ปวดหัว ปวดตา ปวดเกร็งท้องและหน้าอก รวมถึงบริเวณขา โดยเฉพาะหากคุณสูบบุหรี่ในช่วงดังกล่าวด้วยแล้ว ให้รีบหยุดยาทันที เพราะอาจกำลังเกิดปัญหาเกี่ยวกับหลอดเลือดอุดตัน หากมีอาการต่อไปนี้ คุณควรเริ่มเตรียมตัวเพื่อไปพบแพทย์:  ปวดศีรษะรุนแรง ต่อเนื่อง การมองเห็นผิดปกติ เห็นแสงแว้บหรือจ้า (Aura) มีอาการชา เจ็บหน้าอกรุนแรง หายใจติดขัด ไอเป็นเลือด หน้ามืด เวียนศีรษะ ปวดบริเวณต้นขาและน่อง มีอาการตัวเหลือง หรือดีซ่าน หากเวลากระชั้นชิดกับเม็ดถัดไปแล้ว ก็ทานเม็ดถัดไปตามเวลาเดิม ไม่ต้องเลื่อน ยาคุมประเภท Multiphasic อาจมีข้อกำหนดต่างออกไปเล็กน้อย  หากเป็นยาประเภทอื่นๆ ถ้าคุณลืมทานวันนี้ และไปนึกได้อีกทีวันพรุ่งนี้ แถมยังถึงเวลาทานยาเม็ดใหม่แล้วพอดี ก็ให้ทานเม็ดก่อนหน้าด้วย คู่กันไปเลย  หากไปนึกได้อีกทีวันมะรืน ก็แบ่งออกเป็นทาน 2 เม็ดในวันดังกล่าว และวันถัดไปก็ทานอีก 2 เม็ด   ไม่ว่าคุณจะลืมทานยากี่เม็ดหรือกี่วัน หากจะมีเพศสัมพันธ์ ขอให้ป้องกันด้วยถุงยางอนามัยด้วย จนกว่าจะเริ่มยาแผงใหม่ ยิ่งหากคุณลืมทานยาตั้งแต่สัปดาห์แรกที่เริ่มแผงใหม่ล่ะก็ ยิ่งต้องคุมกำเนิดด้วยวิธีฉุกเฉินอื่นๆ ควบคู่กันไป จนกว่าจะเริ่มแผงใหม่ หากเป็นยาคุมแบบฮอร์โมนผสม ในช่วงที่เม็ดยามีเอสโตรเจนอย่างเดียว คุณยิ่งต้องทานให้ตรงเวลาเดิมทุกวัน ไม่ควรเกินหนึ่งชั่วโมง หากคุณลืมทานยา และลืมเวลาล่าสุดที่ทาน ก็สามารถติดต่อหรือปรึกษาแพทย์ เพื่อจะได้แก้ไขอย่างถูกวิธี วิธีชดเชยยาเม็ดที่ลืมทาน แตกต่างกันไปตามแต่ละชนิด การปรึกษาแพทย์จะทำให้คุณได้รับคำแนะนำที่แน่นอนที่สุด หากคุณป่วยโดยมีอาการท้องเสียและอาเจียนร่วมด้วยแล้ว ยาคมที่คุณทานเข้าไป อาจไม่ได้อยู่ในระบบดูดซึมอาหารนานพอที่จะออกฤทธิ์  หากคุณอาเจียนหรือถ่ายท้อง ภายใน 4 ชั่วโมงหลังทานยาคุม มันอาจจะยังไม่ออกฤทธิ์ ดังนั้น ให้ป้องกันด้วยวิธีคุมกำเนิดแบบอื่นด้วย เหมือนเช่นกรณีที่คุณลืมทานยานั่นเอง   หากคุณมีปัญหาเรื่องการกิน และทานยาถ่ายหรืออาเจียนบ่อย ให้ป้องกันการตังครรภ์ด้วยวิธีอื่น ปรึกษาแพทย์และผู้เชี่ยวชาญอีกครั้ง
สอบถามแพทย์ถึงทางเลือกที่มีอยู่. คำนึงถึงร่างกายตนเอง. ข้อดีของยาคุมผสม. ข้อเสียของยาคุมผสม. ข้อดีของยาคุมเดี่ยว (minipill). ข้อเสียของยาคุมแบบฮอร์โมนเดี่ยว. พิจารณาจากภาวะรอบเดือนที่พึงปรารถนา. ตระหนักว่า ยาบางชนิดส่งผลต่อการออกฤทธิ์ของยาคุม. แจ้งประวัติการใช้ยาของคุณ. ทำตามที่แพทย์แนะนำอย่างเคร่งครัด. งดสูบบุหรี่. เริ่มใช้ยา. บางครั้งต่อให้ทานยาเม็ดคุมกำเนิดแล้ว ก็ยังอาจตั้งครรภ์ได้ ซึ่งหากคุณเริ่มทานเม็ดแรกในวันแรกที่ประจำเดือนมา มันจะช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ได้ดีกว่าหากคุณเริ่มทานยาเม็ดแรกในวันถัดๆ ไป มันจะไม่ค่อยมีประสิทธิภาพเท่าไร
 ทานยาเวลาเดียวกันทุกวัน. จดจำประเภทของยาเม็ดที่ทานให้ดี. ทานยาคุมแบบฮอร์โมนผสมตามชนิดที่เลือก. ปล่อยให้ร่างกายได้ปรับตัวตามฮอร์โมน. เฝ้าระวังอาการเลือดออกในช่องคลอด. เตรียมแผงใหม่ไว้แต่เนิ่นๆ. คุณอาจลองทานยาคุมตัวอื่นๆ ได้ หากแบบที่กำลังทานอยู่ไม่เหมาะกับคุณ. ระวังอาการข้างเคียง. ไปพบแพทย์เมื่อฉุกเฉิน. หากลืมจริงๆ ก็ทานทันทีที่นึกได้. ถามแพทย์เพื่อความมั่นใจ. หากคุณกำลังป่วย ควรพิจารณาใช้ทางเลือกอื่นๆ ในการคุมกำเนิดด้วย.
https://www.wikihow.com/Use-Birth-Control-Pills https://www.wikihow.com/Use-Birth-Control-Pills https://www.wikihow.com/Use-Birth-Control-Pills https://www.wikihow.com/Use-Birth-Control-Pills
Choosing a Pill Starting Your Regimen Taking the Pill Handling a Missed Pill