ประเมินสุขภาพจิตของน้องหมา ประเมินสุขภาพกายของน้องหมา
หมั่นสังเกตลักษณะโดยทั่วไปของน้องหมา จะได้รู้ทันทีเวลามีอะไรผิดปกติ สังเกตจนรู้แน่ว่าปกติน้องหมาเดินเล่นไกลแค่ไหน ต้อนรับขับสู้ยังไงตอนคุณเลิกงานกลับมาบ้าน ปกติเป็นหมาดุหรือขี้เล่น ชอบดื่มน้ำมากแค่ไหน อึน้องหมาหน้าตายังไง อึบ่อยแค่ไหนต่อวัน ในหูสะอาดแค่ไหนสีอะไร หรือปากเหม็นประมาณไหน เป็นต้น  เช่น หมาบางตัวกินจุ แต่หมาอีกตัวนั้นเลือกกิน ถ้าปกติน้องหมาของคุณกินได้กินดี แสดงว่ามีอะไรผิดปกติแล้วล่ะน้องหมาถึงไม่ยอมกินข้าว แต่ถ้าปกติน้องหมาสุดรักสุดบูชาของคุณเลือกกินแต่สเต็กเนื้อสัน เผลอให้อาหารปกติแล้วมันไม่กินก็อย่าไปแคร์ให้มากเลย ถ้าคุณหมั่นสังเกตและจดจำเรื่องพวกนี้จนขึ้นใจแล้วละก็ วันดีคืนดีเกิดมีอะไรผิดปกติกับน้องหมาขึ้นมา คุณต้องรู้ทันทีแน่นอน หมาก็มีหัวใจ เศร้า เครียด เบื่อ แล้วก็กังวลเป็นเหมือนคุณ ในฐานะเจ้าของคุณต้องหมั่นสังเกตและจดจำอารมณ์เหล่านี้ของน้องหมาไว้ จุดสำคัญที่ควรระวังคือถ้าอยู่ๆ น้องหมาเกิดเปลี่ยนท่าทีหรือพฤติกรรมแบบหน้ามือเป็นหลังมือ  เช่น ผิดปกติมากถ้าหมาที่เคยร่าเริง คอยคุณหน้าประตูเสมอ กลายเป็นหมาเก็บตัว ไม่ยอมลุกจากที่นอนมาต้อนรับคุณ เรียนรู้ลักษณะท่าทางประจำตัวของน้องหมา น้องหมาหูลู่ หางตกผิดปกติไหม เดินหนีหรือยืนจังก้าเวลาคนเข้ามาใกล้หรือเปล่า? พวกนี้ถือเป็นภาษากายที่บ่งบอกว่าอาจมีอะไรผิดปกติ  อาการที่บอกได้ว่าหมาเบื่อหรือกังวล ก็เช่น ก้าวร้าว ขุดคุ้ย เห่าหอน หรือครวญคราง ถ้าเป็นกรณีนี้หมาอาจมีพฤติกรรมระบายอารมณ์ร่วมด้วย เช่น กัดแทะเฟอร์นิเจอร์ เพื่อถ่ายเทความกังวลออกไป ทำเล่นไป มีหมาเยอะแยะที่แสดงอารมณ์ทางสีหน้าสีตาได้ อย่างเวลาซึมเศร้า หน้านี่บอกมาเลย ถ้าปกติน้องหมาของคุณไม่ได้ตาละห้อย หน้าอมทุกข์เป็นนิจ แล้วอยู่ๆ เกิดทำหน้าตาแบบนั้นขึ้นมา แปลว่าอาจมีอะไรทำให้หมารู้สึกไม่สบายตัวสบายใจแล้วล่ะ รูปร่างหน้าตาที่เปลี่ยนแปลงไปอาจเป็นผลจากความเครียดหรืออาการซึมเศร้า เช่น ให้คุณลองสังเกตดูว่าน้องหมาเลิกเลียตัวแต่งขนหรือเปล่า สัตว์ที่ป่วยหรือเศร้าซึมมักเลิกดูแลตัวเอง จนทำให้ขนด้านไม่เงางาม ดูแห้งแข็ง ชี้โด่ชี้เด่ ถ้าหมาท่าทางเศร้าหรือดูผิดแปลกไป คุณต้องหาให้เจอว่าต้นตอคืออะไร แล้วพยายามแก้ไขสถานการณ์ให้ดีที่สุด จริงอยู่ว่าบ้างเรื่องก็เกินความสามารถคุณ แต่ยังไงก็ช่วยน้องหมาก่อนเถอะ! เช่น ถ้าน้องหมาของคุณเครียดเพราะกิจวัตรประจำวันที่เปลี่ยนไปหรือเพิ่งย้ายบ้าน ก็ถือเป็นเรื่องที่คุณไปแก้ไขอะไรไม่ได้ แต่อย่างน้อยก็คอยปลอบโยน ค่อยๆ สร้างความเคยชินให้น้องหมาได้ ในฐานะเจ้าของ คุณมีหน้าที่คอยดูแลขนให้น้องหมาเป็นประจำ ให้ขนสวยเงางามไม่พันกัน แถมยังเปิดโอกาสให้คุณได้ตรวจร่างกายน้องหมาเล็กๆ น้อยๆ ด้วยตัวเอง คุณจะได้รู้จักร่างกายของน้องหมา ว่าเวลาสุขภาพดีแล้วเป็นยังไง ถ้าอยู่ๆ มีอะไรเปลี่ยนแปลงไป คุณจะได้สังเกตเห็นความผิดปกติและแก้ไขได้แต่เนิ่นๆ เวลาตรวจสอบและดูแลร่างกายน้องหมา ขอให้คุณกำหนดแล้วทำเป็นขั้นเป็นตอนเหมือนเดิมทุกๆ ครั้ง จะได้ไม่พลาดหรือข้ามจุดไหนไป อย่างคุณหมอเขาก็มักจะเริ่มจากหัวแล้วค่อยๆ ไล่ไปตามตัว สังเกตว่าท่ายืนหรือท่านั่งของน้องหมาเป็นยังไง ดูสบายๆ ผ่อนคลาย หรือว่าเดินเหินลุกนั่งลำบาก? สังเกตการหายใจด้วย แล้วคอยนับว่าปกติใน 1 นาทีน้องหมาหายใจกี่ครั้ง หมาทั่วไปจะหายใจประมาณ 20 - 30 ครั้งต่อนาที  เวลาอยู่ในอุณหภูมิห้อง ไม่ได้ร้อนเกินจนหมาหอบหายใจเพื่อคลายร้อน หมาควรหายใจช้าๆ ตามปกติ จนดูแทบไม่รู้ว่าหายใจอยู่ การที่หมาหายใจหอบจนตัวโยน โดยเฉพาะการเกร็งท้องหอบอากาศเข้าออกปอด เป็นสัญญาณว่าหมากำลังหายใจลำบาก ควรพบแพทย์โดยด่วน  แล้วน้ำหนักตัวของหมาล่ะ? หมาหนักขึ้นหรือผอมลง และสัมพันธ์กันกับการกินอาหารมากขึ้นหรือน้อยลงหรือเปล่า เวลาน้ำหนักหมาเปลี่ยนแปลงไม่เสียหายถ้าคุณจะลองพาไปหาหมอตรวจสุขภาพ เพราะอาจเป็นสัญญาณบอกโรคได้ หมาตื่นตัว ตาใสปิ๊ง กระดิกหาง หรือเซื่องซึม คอตก หางซุกหว่างขา? ให้คุณใช้นิ้วชี้กับนิ้วโป้งค่อยๆ เผยอเปลือกตาของน้องหมา ถ้าตาใสสะอาด มีเงาสะท้อน แปลว่าปกติดี แต่ถ้าป่วย ตาขาวจะเปลี่ยนเป็นสีออกเหลือง (โรคดีซ่าน) ตาขาวอักเสบ (เนื่องจากภูมิแพ้หรือการติดเชื้อ) หรือตาฝ้าขุ่น (มีแผลที่กระจกตาหรือเป็นไปได้ว่าความดันตาสูงขึ้น)  ขี้ตาก็สำคัญ ถ้าหมามีขี้ตาเหนียวข้นสีเหลืองหรือเขียว แสดงว่าตาติดเชื้อแล้วล่ะ ตาเป็นจุดบอบบาง ถ้าคุณสงสัยว่าน้องหมาตาอักเสบหรืออะไรก็ตาม ให้รีบพาไปหาหมอด่วน ถ้าปล่อยไว้ระวังจะลุกลามจนน้องหมาตาบอดได้ เผยอปากของน้องหมาให้เห็นฟัน ปกติฟันหมาที่สะอาดสุขภาพดีก็จะดูเหมือนฟันของคนนั่นแหละ (แค่รูปร่างต่างออกไป) คือเหงือกชมพูฟันขาวเงา ถ้าเห็นคราบเหลืองออกน้ำตาลเกาะอยู่ตามผิวฟัน มีเหงือกอักเสบหรือเลือดออก (gingivitis) หรือกลิ่นปากเหลือจะทน แปลว่าน้องหมามีปัญหาในช่องปาก ต้องรีบรักษาด่วน คนชอบบอกกันใช่ไหม ว่าหมาสุขภาพดีต้องจมูกเย็นๆ เปียกๆ แต่จริงๆ แล้วน้องหมาแข็งแรงดีจมูกจะอุ่นๆ แห้งๆ เพราะฉะนั้นถ้าจับแล้วจมูกแห้งก็อย่าแตกตื่นไป เอาจริงๆ คุณควรจะสังเกตดูเองมากกว่าว่าปกติน้องหมาคุณจมูกเปียกหรือแห้ง แต่ถ้าเป็นโรคผิวหนังจากภูมิคุ้มกันผิดปกติ จมูกตรงที่เป็นหนังจะอักเสบ แตกลอก หรือเลือดไหล ให้รีบพาไปหาหมอด่วน ลองมองเข้าไปในรูหูของน้องหมา แล้วเปรียบเทียบกับอีกตัวดู มันควรจะหน้าตาคล้ายๆ กัน คือรูหูเป็นหลุมดำๆ ลึกเข้าไป ส่วนข้างในใบหูก็ควรจะดูเหมือนผิวหนังทั่วไป ไม่หนา อักเสบ หรือแห้งแดง ถ้าเป็นแบบนั้น หรือน้องหมามีขี้หู (ขี้หูเหนียวข้นดำปี๋ไปจนถึงหนองเหม็นๆ) ต้องรีบพาไปหาคุณหมอทันที อย่าลืมลองดมกลิ่นดูด้วย! กลิ่นหูต้องเป็นกลิ่น "หมา" เท่านั้น ห้ามเหม็นเน่าเด็ดขาด ถ้ามีกลิ่นไม่พึงประสงค์ แบบคุณดมแล้วผงะละก็ ได้เวลาไปหาหมอแล้ว ขนน้องหมาต้องนุ่มสลวยเงางาม ไม่แห้งตกสะเก็ด (หมายถึงพันธุ์ที่ปกติขนไม่แข็งเป็นลวดนะ) ลองแสกขนตรวจสภาพผิวหนังดู ห้ามจับแล้วเหนียว มัน มีรังแค หรือจุดด่างดำ รวมถึงผิวหนังอักเสบ ตกสะเก็ด หรือสีเปลี่ยนไป ถ้ามีอาการที่ว่าแปลว่าน้องหมาเป็นโรคผิวหนัง ควรพาไปตรวจร่างกายโดยละเอียดกับคุณหมอให้เร็วที่สุด จุดนี้ถูกลืมได้ง่ายๆ แต่จริงๆ แล้วรูก้นก็เป็นจุดสำคัญที่ต้องหมั่นตรวจเช็ค เพราะต่อมข้างก้น (anal glands) หรือ "ต่อมเหม็น" อาจติดเชื้อได้ หรือคุณอาจพบก้อนเนื้องอกแถวก้นที่อาจพัฒนาไปเป็นมะเร็ง ถ้ารู้แต่เนิ่นๆ จะได้รักษาทัน ถ้ารูก้นบิดเบี้ยวไปไม่กลมก็ผิดปกติเหมือนกัน (อย่างข้างหนึ่งบวมเต่งกว่าอีกข้าง) รวมถึงโพรง (channels) ที่มีหนองหรืออะไรไหลออกมา และก้อนปูดโปนใต้ผิวหนังด้วย เช็คดูว่าขนาดอัณฑะ 2 ข้างของน้องหมาเท่ากันไหม ถ้าข้างหนึ่งโตกว่าอีกข้างแปลว่าอาจเป็นมะเร็งอัณฑะ (testicular cancer) ได้ ส่วนถ้าเป็นหมาตัวเมีย ให้คุณลองเอามือลูบแถวๆ เต้านมทั้ง 2 ข้าง ว่ามีก้อนอะไรหรือเปล่า ถ้าคุณเจออะไรผิดปกติให้รีบพาไปตรวจเลย เอามือลูบไปตามตัวน้องหมาเพื่อหาตุ่มหรือก้อนผิดปกติ ถ้าเจอให้รีบพาหมาไปตรวจกับสัตวแพทย์ เพราะแค่ตุ่มหรือก้อนเล็กๆ ที่ดูไม่มีพิษมีภัยก็อาจลุกลามกลายเป็นโรคร้ายได้ ถ้าคุณไม่แน่ใจว่าเล็กน้อยไปไหมที่จะรีบพาไปหาหมอ ก็ให้ลองวัดขนาดของก้อนที่ว่าแล้วจดไว้ จากนั้นพอผ่านไปอาทิตย์สองอาทิตย์ก็กลับมาวัดใหม่ ถ้าก้อนมันใหญ่ขึ้นจนน่าตกใจ อักเสบ หรือเป็นอุปสรรคในการใช้ชีวิตของหมา ให้รีบพาไปหาหมอด่วน
แบบไหนถือว่าปกติ. ประเมินอารมณ์น้องหมาโดยสังเกตจากพฤติกรรมและลักษณะท่าทาง. สังเกตสีหน้าของน้องหมา. สังเกตรูปร่างลักษณะที่เปลี่ยนไป. หาให้เจอ อะไรทำให้น้องหมาเศร้า. หมั่นดูแลขนและตรวจร่างกายของน้องหมาเป็นประจำ. ถอยออกมาเพื่อดูสภาพร่างกายน้องหมาโดยรวม. สังเกตดวงตาของน้องหมา. เช็คฟันกันหน่อย. สังเกตและสัมผัสจมูก. ตรวจหูด้วย. เช็คสภาพขน. ยกหางดูหน่อย. ตรวจอัณฑะหรือต่อมน้ำนม. คลำหาก้อนผิดปกติ.
https://www.wikihow.com/Check-if-Your-Dog-Is-Healthy-and-Happy https://www.wikihow.com/Check-if-Your-Dog-Is-Healthy-and-Happy
Assessing Your Dog's Mental Well Being Assessing Your Dog's Physical Health