ดูแลให้กำลังใจกัน พฤติกรรมต้องห้าม
สิ่งที่คุณจะทำให้เพื่อนที่เคยคิดสั้นได้ดีที่สุด ก็คือคอยอยู่เคียงข้างและให้กำลังใจ แค่กอดปลอบเพื่อนเวลาร้องไห้ รับฟังเพื่อนระบายความในใจ เพื่อนก็น่าจะรู้สึกดีขึ้นแล้ว บอกให้เพื่อนรู้ว่าโทรหาคุณได้ทุกเมื่อ อยากเจอกันเมื่อไหร่ให้บอก ถึงเพื่อนจะไม่อยากพูดถึงเรื่องที่เคยคิดสั้นก็ไม่เป็นไร ในเวลาแบบนี้เพื่อนอาจไม่เปิดใจเหมือนเคย หรืออาจไม่ค่อยพูดคุย ก็อย่าเพิ่งถอดใจ คอยอยู่ใกล้ๆ ไปก่อน เท่านี้เพื่อนก็น่าจะรู้สึกดีขึ้นบ้างแล้ว  ไม่จำเป็นต้องคุยกันเรื่องที่เกิดขึ้นก็ได้ แต่ถ้าเพื่อนอยากเล่าอยากคุยขึ้นมาก็ให้คอยรับฟัง ถ้าเหตุการณ์เพิ่งเกิดสดๆ ร้อนๆ ให้คุณเลียบๆ เคียงๆ ถามว่าอยากให้คุณช่วยอะไรไหม และบอกให้เพื่อนรู้ว่าดีใจแค่ไหนที่เพื่อนยังมีชีวิตอยู่ บางทีเราก็ไม่เข้าใจหรอก ว่าทำไมเพื่อนถึงคิดหรือลงมือทำอะไรแบบนั้นไป คุณอาจเกิดความรู้สึกหลายๆ อย่างต่อเรื่องที่เกิดขึ้น เช่น โกรธ อาย หรือรู้สึกผิด ที่คุณทำได้คือเห็นใจเพื่อนหน่อย ลองคิดดูว่าเพื่อนคงจะเจ็บปวดหรือเศร้าไม่น้อย ถึงได้ตัดสินใจทำอะไรแบบนั้นลงไป ไม่ว่าจะเป็นเพราะซึมเศร้า เคยเจอเรื่องกระทบใจ สิ้นหวัง เพิ่งเจอเรื่องสูญเสีย หรือเครียดจัด รวมถึงอาการเจ็บป่วย และภาระล้นตัว การเสพติดและความรู้สึกแปลกแยกก็มีผลเหมือนกัน ถึงคุณจะไม่รู้สาเหตุแน่ชัด แต่ก็ต้องเข้าใจว่าเพื่อนทำไปเพราะกระทบกระเทือนใจเรื่องอะไรแน่นอน บางทีคุณก็ไม่มีทางเข้าใจชัดเจนว่าเพื่อนต้องเจออะไรมาบ้าง คิดอะไรอยู่ ถึงได้ทำแบบนั้น แต่ถ้าคุณเป็นห่วงเพื่อนจริงๆ และเรื่องเพิ่งเกิดไป แค่คุณรับรู้ว่าเพื่อนเพิ่งเจอเรื่องกระทบกระเทือนจิตใจมาก็พอแล้ว บางทีสิ่งที่คุณทำได้ก็คือนั่งลงแล้วรับฟังเท่านั้น ให้เพื่อนได้เป็นฝ่ายเปิดใจเองเมื่อพร้อม ฟังเฉยๆ อย่าไปขัดหรือพยายาม "แก้" ปัญหา อย่าคิดเอาเรื่องเพื่อนไปเปรียบกับตัวเอง หรือยกเรื่องใครขึ้นมาพูด เพราะมีแค่คนที่เคยคิดสั้นเองเท่านั้นถึงจะเข้าใจ ให้คุณรับฟังอย่างจริงจังเต็มที่ อย่าวอกแวก เพื่อนจะได้รู้ว่าคุณแคร์ ถึงได้ใส่ใจ  บางทีไม่ต้องสรรหาคำพูดสวยหรูมาปลอบโยน แค่รับฟังเฉยๆ ก็พอแล้ว ตอนคุณฟังเพื่อนเปิดใจ อย่าไปแนะนำสั่งสอนหรือพยายามคิดหาเหตุผล แต่ให้ความสำคัญกับความรู้สึกของเพื่อน และว่าคุณจะทำอะไรให้เพื่อนได้บ้าง บางทีคุณอาจรู้สึกเหมือนเพื่อนอยากจะคุยแต่เรื่องนี้ตลอด ก็เป็นเรื่องธรรมดาเพราะเพื่อนกำลังทำความเข้าใจกับเรื่องที่เกิดขึ้น เห็นใจเพื่อนหน่อย ปล่อยให้เขาระบายเต็มที่เลย ไม่ว่าเรื่องเล็กหรือเรื่องใหญ่ ถ้าเพื่อนต้องการอะไรแล้วคุณช่วยได้ก็ช่วยเลย เอาความต้องการของเพื่อนเป็นหลัก ถามเลยว่าเพื่อนอยากได้อะไรหรืออยากให้คุณทำอะไรแล้วก็จัดไปตามนั้น แต่ก็ต้องรู้ด้วยว่าเพื่อนไม่ชอบอะไร จะได้ไม่ทำอีก  เช่น ถ้าเพื่อนต้องไปบำบัดแต่กลัว คุณอาจเสนอตัวไปเป็นเพื่อน หรือถ้าทุกเรื่องมันประดังประเดเข้ามาหาเพื่อนเต็มไปหมด ก็ให้คุณอาสาทำกับข้าว ดูแลลูก ช่วยทำการบ้าน หรืออะไรก็ได้ที่แบ่งเบาภาระให้เพื่อน แค่เรื่องเล็กๆ ก็ถือว่าช่วยเพื่อนได้มากแล้ว อย่าไปมองว่าบางเรื่องมันดูเล็กน้อยเกินกว่าจะช่วย ทำให้เพื่อนสบายใจลืมเรื่องกังวล ก็ถือว่าเป็นการช่วยอีกแบบหนึ่ง ถ้าเพื่อนไม่อยากพูดถึงเรื่องที่เกิดขึ้นแล้ว ก็ลองชวนเพื่อนไปกินข้าวดูหนังแทน ถ้าเพื่อนเพิ่งพยายามฆ่าตัวตายไปไม่นานนี้แล้วคุณกลัวเพื่อนจะทำอีก ก็ต้องทำทุกวิถีทางให้เพื่อนปลอดภัย รู้ว่าควรโทรหาหรือขอความช่วยเหลือจากใคร เช่น ครูที่ปรึกษา พ่อแม่ หรือกระทั่งโทรแจ้งตำรวจ ในกรณีที่เพื่อนดูแลตัวเองให้ปลอดภัยไม่ได้ พวกสายด่วนไว้โทรไปปรึกษาปัญหาชีวิตก็เช่น สายด่วนสุขภาพจิต 1667 หรือ 1323  หรือจะแวะไปที่ห้อง "สวนลุมพินี" ของเว็บ Pantip เพื่อพูดคุยขอคำปรึกษาก็ได้ รวมถึงเว็บไซต์สุขภาพจิตอื่นๆ ด้วย  แต่แค่คุณคนเดียวไม่พอหรอก ต้องระดมความช่วยเหลือจากพ่อแม่พี่น้องของเพื่อนรวมถึงเพื่อนของคุณสองคนด้วย ให้แน่ใจว่าเพื่อนจะไม่กลับไปเกี่ยวข้องกับอะไรที่อาจทำให้คิดสั้นอีก ถ้าหลังจากเกิดเรื่องแล้วเพื่อนเข้าโรงพยาบาลหรือรับการบำบัด ก็น่าจะเริ่มมีแผนรับมือกับชีวิตตัวเองแล้ว ให้คุณลองถามว่าเล่าให้ฟังหน่อยได้ไหม เผื่อจะมีอะไรที่คุณช่วยได้ แต่ถ้าเพื่อนไม่ได้คิดวางแผนอะไรไว้ ให้คุณลองศึกษาข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญหรือทางออนไลน์ แล้วแนะนำเพื่อนไป เลียบๆ เคียงๆ ถามว่าเวลาเพื่อนซึมเศร้าหรือสติแตกแล้วเป็นยังไง จะให้คุณช่วยยังไง ถามเพื่อนว่ารู้สึกปลอดภัยสบายใจหรือยัง ถ้าเพื่อนมีปัญหาขึ้นมาอยากให้คุณทำยังไง เช่น เพื่อนอาจบอกว่าถ้าเห็นเขานอนทั้งวันแถมไม่โทรหาไม่รับสาย แปลว่าเขาอาจจะจิตตกขึ้นมาอีก ให้คุณรีบโทรขอความช่วยเหลือ เพื่อนควรเข้ารับการบำบัดจากคุณหมอหรือนักจิตบำบัด และอาจกินยาร่วมด้วย นอกจากการดูแลให้กำลังใจให้เพื่อนฟื้นตัวแล้ว คุณยังสามารถเปลี่ยนแปลงเรื่องเล็กๆ น้อยๆ เพื่อพัฒนาชีวิตของเพื่อนได้ด้วย อย่าไปเร่งให้เพื่อนเปลี่ยนอะไรแบบปุบปับ ค่อยๆ ทำไปทีละอย่างดีกว่า  เช่น ถ้าเพื่อนหดหู่เพราะรักล่ม คุณช่วยดึงความสนใจไปเรื่องอื่นได้โดยหากิจกรรมสนุกๆ ให้เพื่อนทำ แล้วค่อยแนะนำคนดีๆ ให้เมื่อถึงเวลา หรือถ้าเพื่อนเศร้าเอามากๆ เพราะทำยังไงก็ไม่โตในสายงานที่ทำ ให้คุณลองปรับปรุง resume ของเพื่อนให้ดีขึ้น หรือแนะนำให้เพื่อนลงเรียนเพิ่มเติมดู อย่าคิดว่าการขอให้คนอื่น (อย่างเพื่อนๆ ครอบครัว หรือหมอและผู้เชี่ยวชาญ) ช่วยเพื่อนร่วมกับคุณนั้นเป็นเรื่องเห็นแก่ตัว แบบนี้งานจะได้ไม่ล้นมือคุณไงล่ะ ถ้าคุณเริ่มรับไม่ไหว บอกเพื่อนไปตามตรงว่าขอพักหน่อย ขอเวลาส่วนตัวบ้าง หรือใช้เวลากับเพื่อนๆ และครอบครัวเพื่อดูแลตัวคุณเอง บอกเพื่อนว่าขอเติมพลังแล้วจะกลับมาดูแลเพื่อนอีกรอบ ถ้าอยากให้ชัดเจนไปกว่านั้นก็ต้องบอกกันแต่แรกเลยว่าอะไรที่คุณทำได้ และอะไรที่คุณคงไม่ทำ  เช่น บอกเพื่อนว่าอยากไปกินข้าวด้วยอาทิตย์ละครั้ง แต่ห้ามเก็บอาการจิตตกเป็นความลับ แล้วคุณจะช่วยดูแลให้เพื่อนปลอดภัยเอง ห้ามปล่อยให้เพื่อนบังคับคุณไม่ให้ปรึกษาเรื่องเพื่อนจิตตกกับคนอื่น สำคัญมากว่าพอถึงเวลาจำเป็นแล้วคุณมีคนที่ไว้ใจให้ปรึกษาเรื่องเพื่อน หรือก็คือทำให้เพื่อนรู้สึกว่ามีอะไรดีๆ รออยู่ในอนาคต เป็นเหมือนการป้องกันกลายๆ ไม่ให้เพื่อนคิดสั้นอีก ชวนเพื่อนคิดและคุยเรื่องความหวังและความฝันหน่อย ถามด้วยว่าพอมีความหวังแบบนี้แล้วรู้สึกยังไงบ้าง อาจจะถามทำนองว่า  เพื่อนอยากคุยกับใครที่จะทำให้รู้สึกดีมีความหวังในเวลาแบบนี้? อะไรทำให้เพื่อนเกิดความหวัง - ความรู้สึก รูปภาพ เสียงเพลง สีสัน หรือสิ่งของ? แล้วเพื่อนจะทำให้ความหวังนั้นเข้าใกล้ความจริงหรือรักษาความหวังนั้นไว้ได้ยังไง? อะไรที่บั่นทอนกำลังใจเพื่อน? ถ้าให้ลองจินตนาการถึงความหวัง ภาพที่เพื่อนเห็นเป็นยังไง? ถ้าสิ้นหวังมากๆ เพื่อนจะทำยังไงให้มีความหวัง? พยายามย้ำให้เพื่อนรู้ ว่าถึงไม่ได้เจอกันหรือตัวติดกันตลอดเวลา คุณก็ยังคิดถึงและห่วงใยเพื่อน ถามเพื่อนว่าอยากคุยกันไหม แล้วอยากคุยกันบ่อยแค่ไหน จะถามละเอียดกว่านั้นก็ได้ ว่าเพื่อนอยากคุยทางไหน โทรไป ไลน์คุยกัน หรืออยากเจอกันตัวเป็นๆ เวลาคุยกันก็อย่าไปสะกิดแผลเก่า เว้นแต่เพื่อนมีท่าทีสุ่มเสี่ยงจริงๆ ถ้าไม่ ก็แค่ไถ่ถามสารทุกข์สุกดิบ และถามว่าเพื่อนอยากให้ช่วยอะไรไหม ห้ามชะล่าใจเด็ดขาด ว่าแค่เคยทำแล้วไม่สำเร็จเพื่อนจะไม่คิดสั้นอีก เพราะมีคนเยอะถึง 10% เลยที่เคยขู่หรือพยายามจะฆ่าตัวตาย แล้วสุดท้ายทำสำเร็จจริงๆ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าให้คุณจับตาเพื่อนทุกฝีก้าว แค่ให้ระวังเผื่อไว้หรือก็คือคอยสังเกตสัญญาณอันตรายต่างๆ ของคนคิดสั้น ถ้าเพื่อนคุณมีความเสี่ยงสูง ให้คุณลองปรึกษาขอความช่วยเหลือจากคนที่ไว้ใจ โดยเฉพาะตอนที่เพื่อนขู่จะทำร้ายหรือคิดสั้น จริงๆ แค่พูดถึงขึ้นมาก็เสี่ยงแล้ว รวมถึงอยู่ๆ ก็พูดหรือเขียนเรื่องความตายขึ้นมาทั้งที่ปกติไม่เคย หรือพูดทำนองว่า "ไม่อยากอยู่แล้ว" คุณจดจำสัญญาณอันตรายได้ด้วยคำว่า IS PATH WARM  I (Ideation) - พูดเรื่องความตาย S (Substance Abuse) - ใช้สารเสพติด P (Purposelessness) - เลื่อนลอย A (Anxiety) - วิตกจริต T (Trapped) - หมกมุ่น H (Hopelessness) - สิ้นหวัง W (Withdrawal) - ปลีกตัว A (Anger) - ขี้โมโห R (Recklessness) - ไม่ยั้งคิด M (Mood change) - อารมณ์แปรปรวน เพื่อนต้องการความรักและกำลังใจ ไม่ได้อยากให้ใครมาสั่งสอนเรื่องผิดชอบชั่วดี แค่นี้เพื่อนก็อาย รู้สึกผิด และเจ็บปวดมากพออยู่แล้ว สอนเพื่อนไปก็ไม่ได้ทำให้เพื่อนสนิทหรือรักคุณไปกว่าเดิม ดีไม่ดีอาจขาดกันก็คราวนี้ คุณอาจโกรธหรือรู้สึกผิดที่เพื่อนพยายามฆ่าตัวตาย และอยากรู้ว่าทำไมเพื่อนถึงไม่ขอให้คุณช่วย แต่ตอนนี้ถามไปก็ไม่มีประโยชน์ทั้งกับเพื่อนและกับความสัมพันธ์ระหว่างกัน โดยเฉพาะถ้าเพิ่งเกิดเรื่องไปหยกๆ อย่าทำเหมือนไม่เคยมีอะไรเกิดขึ้นหรือทำลืมแล้วคิดว่าทุกอย่างจะกลับมาเหมือนเดิม ถึงเพื่อนไม่เคยพูดถึง คุณก็ห้ามลืมเรื่องที่เกิดขึ้นเด็ดขาด พยายามพูดแต่เรื่องดีๆ ที่ให้กำลังใจ ถึงพูดผิดพูดถูกก็ไม่เป็นไร พูดออกมายังดีกว่านิ่งไปเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น  เช่น คุณบอกได้ว่าคุณเสียใจที่เพื่อนต้องรู้สึกแย่ขนาดนั้น แล้วถามว่ามีอะไรที่คุณพอช่วยได้ไหม ไม่ว่าคุณจะพูดอะไร แค่พูดออกไปก็ทำให้เพื่อนได้รับรู้ว่าคุณก็แคร์ อย่าลืมว่าตอนนี้คุณอยู่ในสถานการณ์กลืนไม่เข้าคายไม่ออก ไม่มีใครรู้แน่หรอกว่าควรพูดหรือทำอะไรเวลาคนใกล้ตัวพยายามฆ่าตัวตาย ไม่น่าเชื่อ แต่ก็ยังมีคนที่คิดว่าคนที่พยายามฆ่าตัวตายก็แค่เรียกร้องความสนใจ เอาเข้าจริงก็ไม่กล้าหรือไม่อยากตายหรอก รู้ไว้เลยว่าการพยายามฆ่าตัวตายนั้นเป็นเรื่องใหญ่มาก เป็นสัญญาณบอกว่ามีปัญหาที่ซับซ้อนกว่าซ่อนอยู่ รวมถึงความเจ็บปวดหรือกระทบกระเทือนจิตใจด้วย ห้ามกล่าวหาเพื่อนว่าทำไปเพราะเรียกร้องความสนใจเด็ดขาด เพราะเหมือนดูถูกเรื่องร้ายแรงในชีวิตของเพื่อน จนเพื่อนอาจมองว่าตัวเองเลวร้ายหรือไม่สำคัญได้  คิดถึงใจเพื่อนให้มากๆ เพราะนี่เป็นเรื่องละเอียดอ่อน ถ้าไปโพล่งบอกเพื่อนว่าที่เขาทำไปก็แค่เรียกร้องความสนใจ แสดงว่าคุณไม่พยายามทำความเข้าใจเรื่องที่เกิดขึ้นเลย บางทีคนเราก็เผลอมองปัญหาคนอื่นเป็นเรื่องเล็กได้ง่ายๆ แต่คิดแบบนี้ไม่ได้ช่วยให้เพื่อนรู้สึกดีขึ้นตรงไหนเลย ถ้าทำให้เพื่อนรู้สึกผิดแสดงว่าคุณเป็นพวกจิตใจหยาบกระด้าง แต่จะอ้างว่าคุณก็เสียใจ รู้สึกเหมือนถูกทรยศที่เพื่อนทำเรื่องแบบนี้ลงไปก็ไม่ได้ แค่นี้เพื่อนก็รู้สึกผิดหรืออายมากพอแล้ว ที่ทำให้คนรอบตัวเขาเดือดเนื้อร้อนใจกันไปหมด แทนที่จะพูดอะไรแบบ "ทำแบบนี้ไม่คิดถึงพ่อแม่หรือเพื่อนมั่งเลยเหรอ?" ให้เปลี่ยนไปพูดอะไรที่เน้นประโยชน์ของเพื่อนแทน ตอนนี้เพื่อนคงจะยังรู้สึกหดหู่หรือไม่มั่นคงอยู่ เพราะฉะนั้นเพื่อนต้องการความรักและกำลังใจจากคุณมากที่สุด ไม่มีวิธีไหนที่คุณทำให้เพื่อนหายได้ง่ายๆ หรืออย่างรวดเร็วหรอก และก็อย่าคิดว่า "ยา" ที่คุณหมอจ่ายให้จะรักษาเพื่อนหายเป็นปลิดทิ้ง วิธีคิดที่นำเพื่อนไปสู่การกระทำแบบนั้นมันยากแท้หยั่งถึง เพราะฉะนั้นเวลารักษาให้หายก็ยากพอกัน ถึงการช่วยเพื่อนจะเป็นเรื่องสำคัญ แต่ก็อย่าคิดว่าปัญหาของเพื่อนคุณจะแก้ได้ง่ายๆ แค่พลิกฝ่ามือ เรารู้คุณอยากเร่งให้เพื่อนหาย เพราะเพื่อนจะได้เลิกเจ็บปวดและทุกอย่างจะได้กลับเป็นเหมือนเดิม แต่บอกเลยว่าความเจ็บปวดขนาดนั้นต้องใช้เวลา ที่คุณทำได้ดีที่สุดคือคอยให้กำลังใจอยู่ข้างๆ และช่วยเหลือเพื่อนเท่าที่จะทำได้
อยู่เคียงข้างเพื่อน. เข้าอกเข้าใจ. เปิดใจรับฟัง. ช่วยได้ช่วยเลย. ศึกษาข้อมูลไว้ช่วยเพื่อน. ถามเพื่อนว่าจะช่วยให้เขารู้สึกปลอดภัยได้ยังไง. ช่วยเพื่อนก้าวไปทีละขั้นเล็กๆ. หากำลังเสริม. ทำให้เพื่อนมีความหวัง. อย่าขาดการติดต่อ. สังเกตสัญญาณอันตราย. อย่าสั่งสอนเพื่อนเรื่องที่เคยคิดสั้น. อย่ากลบเกลื่อนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น. คิดสั้นเป็นเรื่องใหญ่. อย่าทำให้เพื่อนรู้สึกผิด. ให้เวลาเพื่อนบ้าง.
https://www.wikihow.com/Be-Friends-with-Someone-Who-Attempted-Suicide https://www.wikihow.com/Be-Friends-with-Someone-Who-Attempted-Suicide
Offering Support Avoiding Harmful Behavior