อาการที่บอกว่าแมวมีพยาธิ รู้จักพยาธิสายพันธุ์ต่างๆ
แมวที่มีพยาธิเยอะๆ มักพุงป่อง ทั้งๆ ที่มีไขมันบริเวณสันหลังกับเชิงกรานนิดหน่อย ท้องป่องหรือพุงโลที่ว่า จะเต่งๆ ออกกลม บางตัวก็ห้อยต่ำ จนนึกว่าท้อง ข้อแตกต่างระหว่างแมวพุงโลกับแมวอ้วน ก็คือมีพยาธิเยอะแล้วแมวจะเต่งแต่ที่ท้อง ส่วนร่างกายผอมโทรม  ถ้าแมวพุงโล มักเป็นเพราะพยาธิตัวกลม (roundworms) แต่บางทีก็พบพยาธิชนิดอื่นได้เช่นกัน เวลาเอานิ้วลูบไปตามกระดูกสันหลังของแมวสุขภาพดี จะเจอกระดูกสันหลังเป็นคลื่นๆ เล็กน้อย แต่ไม่ถึงกับแข็งทิ่มเป็นข้อๆ ชัดเจน เพราะมี fat pad หรือชั้นไขมันซ้อนอยู่ แต่ถ้าแมวมีพยาธิเยอะ จะไม่เจอชั้นไขมันนี้ มีแต่กระดูกปูดโปนตามสันหลังและเชิงกราน  แมว "โทรม" หรือปกติ ดูได้จากไขมันที่หุ้มกระดูกตามตัว จุดสังเกตคือตามสันหลัง สะโพก และเชิงกราน พยาธิจะดึงสารอาหารไปจนแมวได้รับวิตามิน แร่ธาตุ และโปรตีนไม่เพียงพอจะมาบำรุงร่างกายและขน เลยมีอาการ   ขนหยาบ ขนไม่เงางาม ขนด้าน พยาธิจะไประคายเคืองผนังกระเพาะและลำไส้ ทำให้แมวท้องเสียและอาเจียน ยิ่งถ้าพยาธิเยอะเป็นพิเศษ อาจถึงขั้นอุดตันจนแมวขับถ่ายไม่ออก และอาเจียนหนักจนเป็นอันตรายต่อชีวิต ในอ้วกแมวจะมีพยาธิปนออกมาเป็นกระจุก เหมือนเส้นสปาเก็ตตี้กระดุกกระดิกได้ ถ้าแมวอ้วกหนักไม่ยอมหยุด ให้รีบพาไปหาหมอทันที พยาธิบางชนิด โดยเฉพาะพยาธิปากขอ (hookworm) จะทำให้เลือดตกในได้ แมวเลยค่อยๆ เสียเลือด เกิดภาวะโลหิตจาง แมวจะถึงขั้นเฉื่อย อ่อนแรง ถ้าเป็นมาก และถ้าเกิดในลูกแมวก็ถึงตายได้เลย วิธีสังเกตภาวะโลหิตจาง คือเผยอปากแมวขึ้น ให้เห็นสีเหงือก ถ้าเหงือกแข็งแรงสุขภาพดี จะเป็นสีชมพู แต่ถ้ามีภาวะโลหิตจาง เหงือกจะขาวซีด ออกเทา หรือสีชมพูตุ่นๆ แมวที่มีพยาธิมักเชื่องช้าเฉื่อยชา ร่างกายไม่ค่อยเจริญเติบโต ยิ่งถ้าเป็นลูกแมวจะเห็นได้ชัดว่าแตกต่างจากพี่น้องร่วมครอก ตัวจะเล็ก ไม่ซน ขนหยาบด้าน พุงโล และไม่ค่อยมีไขมันตามซี่โครงและกระดูกสันหลัง   ถ้าไม่มีลูกแมวตัวอื่นให้เปรียบเทียบ ก็ยากจะบอกได้ชัดเจน แต่รวมๆ คือแมวที่สุขภาพแข็งแรงจะร่าเริง เล่นซน ตัวอวบ และขนนุ่มเงางาม ถ้ามีพยาธิเยอะเป็นพิเศษ อาจส่งผลให้ลูกแมวโตมาแบบไม่แข็งแรง หรือกลับมาเจ็บป่วยเรื่อยๆ ตลอดชีวิต เพราะหมัดเป็นพาหะของไข่พยาธิตัวตืด (tapeworm) เวลาแมวเลียขนตัวเอง ก็อาจเผลอกินหมัดเข้าไปไม่รู้ตัว ไข่พยาธิตัวตืดเลยเข้าสู่ร่างกาย   ขี้หมัดจะหาง่ายกว่าตัวหมัดเอง โดยจะเป็นจุดเลือดแห้งจากตัวหมัด มักพบตามขนของแมวที่หมัดไปอาศัยอยู่ วิธีหาขี้หมัด คือให้แปรงแบบทวนแนวขน จะเห็นจุดดำๆ เล็กๆ ที่ขนหรือผิวหนังของแมว ถ้าอยากรู้ให้แน่ ว่าจุดที่เจอเป็นขี้หมัดหรือแค่ฝุ่นผงและสะเก็ดผิวหนัง ให้เอาจุดนั้นวางบนทิชชู่สีขาวชื้นๆ อยากที่บอกว่าขี้หมัดเป็นจุดเลือดแห้ง เพราะฉะนั้นพอเจอทิชชู่เปียกน้ำ ก็จะละลายกลายเป็นคราบสีส้มหรือแดง ถ้าเจอหมัดหรือขี้หมัดที่ตัวแมว ต้องรีบกำจัดหมัดทั้งที่ตัวแมวและในบ้าน รวมถึงเบาะนอน ไม่งั้นหมัดเพิ่มจำนวนแน่ ถ้าสงสัยว่าแมวจะมีพยาธิ ขั้นต่อไปคือต้องรู้ว่าเป็นพยาธิชนิดไหน เพราะจะช่วยให้หายากำจัดพยาธิแบบเห็นผลต่อไปได้ ยกหางแมวสำรวจแถวก้น เพราะมักมีไข่พยาธิตัวตืดเป็นแพโผล่มาตามรูก้นหรือขนรอบๆ ไข่พยาธิจะสีขาวครีม บางคนก็ว่าเหมือนเมล็ดข้าว เมล็ดแตงกวา หรือเมล็ดงา  ไข่พยาธิอาจติดอยู่ตามเบาะนอนของแมว เพราะงั้นต้องสำรวจด้วย ถ้าเจอไข่พยาธิ ให้รีบพาแมวไปหาหมอ จะได้กำจัดพยาธิตัวตืด ถ้าแมวใช้กระบะทรายจะหาเจอง่ายมาก เพราะจะติดอยู่กับก้อนอึเลย บางทีก็โผล่มาให้เห็นในกระบะตื้นๆ แต่ส่วนใหญ่ต้องใส่ถุงมือแล้วใช้อุปกรณ์ (แบบใช้แล้วทิ้ง) เขี่ยๆ หรือหั่นก้อนอึเพื่อมองหาพยาธิตัวตืดที่อาจซ่อนอยู่ด้านใน   พยาธิตัวตืดจะแบนๆ เป็นท่อนๆ สีขาวครีม ส่วนใหญ่จะยาวประมาณ 4 - 28 นิ้ว (10 - 70 ซม.)   Dipylidium caninum: แมวติดพยาธิตัวตืดชนิดนี้ได้จากการกินหมัดที่มีไข่พยาธิตัวตืดเข้าไป   Taenia taeniaeformis: แมวติดพยาธิตัวตืดชนิดนี้ได้จากการจับหนูที่มีพยาธิตัวตืดแล้วกินเข้าไป roundworm หรือพยาธิตัวกลม จะพบบ่อยที่สุด หน้าตาเหมือนเส้นสปาเก็ตตี้หรือเส้นก๋วยเตี๋ยว ปกติจะยาวประมาณ 2 - 4 นิ้ว (5 - 10 ซม.) แต่บางทีก็ยาวได้ถึง 5 นิ้ว (13 ซม.) เลยทีเดียว พยาธิตัวกลมมี 2 ชนิดด้วยกัน แต่ละแบบก็ติดมาได้ต่างวิธีกัน    Toxocara cati: เป็นพยาธิที่ลูกแมวติดมาจากนมแม่ ส่วนใหญ่ลูกแมวมักมีพยาธิชนิดนี้ตั้งแต่เกิด ลูกแมวบางตัวถึงได้พุงโล อ้วก และท้องเสีย  Toxascaris leonine: เป็นพยาธิตัวกลมที่ติดมาหลังคลุกคลีกับแมวหรือขี้หนูที่มีพยาธิ บางทีแมวก็อ้วกเอาพยาธิออกมาทั้งตัว แต่บางทีก็มาแค่บางท่อน hookworm หรือพยาธิปากขอ เป็นพยาธิเล็กๆ ขดๆ (ยาว 0.5 - 1 ซม.) มีปากเหมือนตะขอ มองหาด้วยตาเปล่ายากมากAncylostoma duodenalis มักพบในนมของแม่แมว แต่บางทีลูกแมวก็ติดมาจากการเดินย่ำเบาะนอนที่สกปรก มีพยาธิ  ปากที่เหมือนมีฟันแหลมๆ จะเกาะติดผนังลำไส้เล็กของแมว แล้วปล่อย anticoagulant หรือสารกันเลือดแข็งตัวออกมา ทำให้แมวเลือดตกใน จนเกิดภาวะโลหิตจาง อ่อนแรง ไม่ค่อยเติบโตสมวัย heartworm หรือพยาธิหนอนหัวใจ ปกติพบมากในหมา ไม่ค่อยพบในแมว แต่ก็ใช่ว่าจะไม่พบเลย เป็นพยาธิชนิดที่พบในหลอดเลือด มากกว่าในลำไส้ แบบนี้เลยต้องพาแมวไปหาหมอ เพื่อตรวจเช็คว่ามีพยาธิชนิดนี้หรือเปล่า   Dirofilaria immitis: แมวจะได้รับไข่พยาธิชนิดนี้เข้าสู่กระแสเลือดจากยุง อาการจะไม่ค่อยเห็นชัดเจน โดยอ่อนแรง น้ำหนักลด และไอ แต่ที่น่ากลัวคือแมวหลายตายไปเลย โดยไม่แสดงอาการ เพราะเกิดการอุดตันในเส้นเลือดใหญ่ที่ไปยังหัวใจ วิธีเช็คชนิดพยาธิได้ตรงที่สุด (ยกเว้นพยาธิหนอนหัวใจ) ก่อนจะก่อปัญหาสุขภาพร้ายแรง ก็คือต้องเก็บตัวอย่างอึที่ยังใหม่ๆ ไปให้คุณหมอดู พยาธิโตเต็มวัยจะวางไข่ตอนอยู่ในลำไส้ของแมว ไข่พวกนี้มักออกมากับอึ (ไม่เสมอไป) เลยสังเกตเห็นได้ถ้าเก็บตัวอย่างเร็วและส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์  ไข่ของพยาธิแต่ละชนิด ก็จะหน้าตาแตกต่างกันไป ทำให้ระบุสายพันธุ์ได้ง่ายขึ้น ถ้าสำรวจตามตัวและอึแมวแล้วแต่ไม่เจอ ก็ไม่ได้แปลว่าแมวจะไม่มีพยาธิ แต่แปลว่าพยาธิไม่ออกมากับอึ ยังอยู่ในร่างกาย เพราะพยาธิเยอะจนอุดตัน วิธีเดียวที่จะแน่ใจได้ ก็คือต้องเก็บตัวอย่างอึไปให้คุณหมอตรวจสอบในห้องปฏิบัติการต่อไป
แมวจะพุงโล. คลำตัวแมวหาชั้นไขมัน. สังเกตสภาพขน. แมวอ้วกหรือท้องเสีย. สังเกตสีเหงือก. สังเกตอาการอื่นๆ. สำรวจแมวหาหมัด. ทำไมต้องแยกแยะพยาธิพันธุ์ต่างๆ ได้. สำรวจแมวหากลุ่มก้อนไข่พยาธิตัวตืด. สำรวจอึแมวหาพยาธิตัวตืด. รู้จักพยาธิตัวกลม. รู้จักพยาธิปากขอ. พาแมวไปตรวจหาพยาธิหนอนหัวใจ. เก็บตัวอย่างอึแมวไปให้หมอตรวจ.
https://www.wikihow.com/Identify-Worms-in-a-Cat https://www.wikihow.com/Identify-Worms-in-a-Cat
Looking for Physical Signs That a Cat has Worms Identifying the Type of Worm