กินแต่อาหารที่มีประโยชน์ ฝึกวินัยการดูแลสุขภาพฟัน หมั่นตรวจเช็คสุขภาพฟันกับทันตแพทย์
เพราะพอน้ำลายและแบคทีเรียในช่องปากย่อยน้ำตาลแล้ว ก็จะกลายเป็นกรด ซึ่งกัดกร่อนเคลือบฟันได้ วิธีลดความเสียหายง่ายที่สุด ก็คือกินน้ำตาลให้น้อยลง อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงก็คือ  ของหวาน เช่น ลูกอม ลูกกวาด เบเกอรี่ ไอศครีม เค้ก ช็อคโกแลต ไปจนถึงขนมหวานเหนียวหนึบ ซีเรียลที่ผสมน้ำตาล ชา กาแฟ และน้ำอัดลมที่มีน้ำตาล เพราะทำให้เคลือบฟันอ่อนแอ ฟันผุง่าย ถ้าจะดื่ม ก็ต้องดื่มแต่พอประมาณ ปริมาณที่แนะนำในแต่ละวันคือ  1 แก้วต่อวันสำหรับผู้หญิง และ 1 - 2 แก้วต่อวันสำหรับผู้ชาย 1 แก้วที่ว่า จะเป็นเบียร์ ไวน์ หรือเหล้าแรงๆ สักช็อตก็ได้ ผักผลไม้สดกรอบๆ นี่แหละ สุดยอดของว่างที่กินแล้วหายหิวแถมมีประโยชน์ ถึงจะเทียบกับการแปรงฟันไม่ได้ แต่ก็ช่วยขัดผิวฟันให้สะอาดระดับหนึ่ง แถมช่วยนวดเหงือกไปในตัว อาหารว่างที่แนะนำก็เช่น   แอปเปิ้ล บร็อคโคลี่ แครอท ขึ้นฉ่าย พริกไทย ผักกาดหอม แตงกวา เพราะทิ้งคราบน้ำตาลติดฟัน โดยเฉพาะตามซอกฟันนี่ทำความสะอาดยากมาก สุดท้ายเลยฟันผุ อาหารต่อไปนี้ถ้าจะกินจริงๆ ก็ขอให้กินแค่พอประมาณ  ลูกเกด ลูกพรุน มะม่วงอบแห้ง สับปะรดอบแห้ง และผลไม้อบแห้งอื่นๆ โดยเฉพาะพวกที่เคลือบน้ำตาล ทอฟฟี่ เยลลี่หมี ไปจนถึงช็อคโกแลตแท่งเหนียวๆ กราโนล่าบาร์ เคี้ยวหมากฝรั่งแล้วน้ำลายเยอะกว่าเดิม น้ำลายจะไปย่อยและกำจัดเศษอาหารตามซอกฟัน  หมากฝรั่ง sugar-free มีขายทั่วไป ทั้งใน 7-11 ซูเปอร์ และร้านขายยา ถ้าไม่มีหมากฝรั่งแบบ sugar-free ก็อย่าเคี้ยวหมากฝรั่งธรรมดาแบบมีน้ำตาล เพราะจะไปเคลือบฟัน ทำให้ฟันผุได้ วันละ 2 ครั้ง. การแปรงฟันเป็นขั้นตอนการดูแลสุขภาพฟันที่สำคัญมาก ห้ามแปรงลวกๆ หรืองดแปรงฟันเด็ดขาด เวลาแปรงฟันให้แปรง 2 นาทีขึ้นไป เพราะนานพอจะทำความสะอาดฟันซี่ต่างๆ ได้ทั่วถึง  เปลี่ยนแปรงเรื่อยๆ ระยะเวลาที่แนะนำคือหลังใช้ไปประมาณ 3 เดือน ถ้านานกว่านั้นนอกจากสกปรกแล้วขนแปรงยังบาน เวลาแปรงจะบาดเหงือกเลือดออกได้ง่าย ถ้าใช้แปรงใหม่นอกจากนุ่มนวลกับเหงือกและฟันแล้ว ยังทำให้ฟันสะอาดเงางามด้วย ถ้าใช้แปรงสีฟันไฟฟ้า ก็ต้องเปลี่ยนหัวแปรงทุก 3 เดือนเช่นกัน เด็กต้องเริ่มแปรงฟันหลังฟันน้ำนมขึ้น ถึงจะเป็นฟันน้ำนมก็ผุได้ แถมเป็นการฝึกวินัยให้เด็กรู้จักดูแลช่องปากของตัวเอง เตรียมไว้สำหรับฟันแท้ที่จะตามมา  ควรพกแปรงสีฟันไปแปรงหลังอาหารที่โรงเรียนหรือที่ทำงาน จะได้ไม่มีเศษอาหารติดยาวจนเย็น ซึ่งอาจทำให้เกิดกลิ่นปากได้ แต่ก็อย่ารีบแปรงทันทีหลังกินอาหารเสร็จ ให้รอสักครึ่งชั่วโมง เพราะอาหารเป็นกรด ทำให้เคลือบฟันนิ่มชั่วคราว ถ้าแปรงช่วงนั้นอาจทำฟันเป็นรอยได้ ฟลูออไรด์สำคัญเพราะช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้เคลือบฟัน ป้องกันฟันผุ ให้เลือกยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ 1,350 – 1,500 ppm (ส่วนต่อล้าน) เด็กๆ ก็ใช้ได้ แต่ผู้ใหญ่ควรดูแลไม่ให้เผลอกลืนลงไป ถ้าเด็กอายุ 2 - 6 ขวบ ใช้ยาสีฟันแค่เท่า 1 เมล็ดถั่วก็พอ  ยาสีฟันสำหรับเด็ก บางทีก็มีฟลูออไรด์น้อยไป ป้องกันฟันผุไม่ค่อยได้ ต้องเช็คให้ดีว่ามีฟลูออไรด์อย่างน้อย 1,000 ppm บีบยาสีฟันออกมาก้อนหนึ่ง แล้วแปรงให้ทั่วทุกซี่ สุดท้ายก็บ้วนทิ้ง อย่ากลืนลงไป floss หรือไหมขัดฟัน ช่วยกำจัดเศษอาหาร คราบพลัค และแบคทีเรียสะสมในซอกฟันได้ ตอนเริ่มใช้ไหมขัดฟันแรกๆ อาจมีเลือดออกบ้าง แต่พอผ่านไป 2 - 3 วัน จะหายไปเอง  ให้ขัดฟันก่อนแล้วค่อยแปรงฟัน ซอกฟันจะได้สะอาด แปรงฟันแล้วฟลูออไรด์เข้าไปเสริมสร้างความแข็งแรงให้เคลือบฟันได้ทั่วถึง เวลาใช้ ให้ดึงไหมขัดฟันออกมายาวประมาณ 50 ซม. (18 นิ้ว) จากนั้นพันรอบนิ้วหนึ่งของทั้งสองมือ ดึงให้ตึง แล้วสอดไหมขัดฟันเข้าที่ซอกฟัน ดึงไหมขัดฟันออกข้างฟันให้ตึง จากนั้นดึงขึ้นลง ระวังอย่ากดลงไปลึกเกินโคนฟันที่เห็นโผล่พ้นเหงือกขึ้นมา เวลาขัดฟันต้องไม่เจ็บ แต่อาจมีเลือดออกบ้างนิดหน่อย ถือว่าปกติ ขัดฟันแล้วช่วยป้องกันเหงือกสามเหลี่ยม (papilla) อักเสบ (micro inflammation) ด้วย บางคนไม่ชอบขัดฟันเพราะรู้สึกแปลกๆ หรือกลัวเจ็บ แบบนี้แนะนำให้ใช้ interdental cleaner หรือแปรงซอกฟัน ที่เหมือนไม้จิ้มฟันมีหัวแปรงแทน ใช้ทำความสะอาดซอกฟันแทนไหมขัดฟันได้เลย mouthwash หรือน้ำยาบ้วนปากช่วยกำจัดแบคทีเรียและป้องกันกลิ่นปาก จะซื้อน้ำยาบ้วนปากที่เขาขายกันทั่วไป หรือผสมน้ำเกลือใช้แทนก็ได้ ให้กลั้วในปากอย่างน้อย 2 นาทีแล้วค่อยบ้วนทิ้ง  สูตรผสมน้ำเกลือบ้วนปาก คือให้ละลายเกลือ 1/2 ช้อนชาในน้ำ 1 ถ้วยตวง ถ้าใช้น้ำอุ่นและคนเร็วๆ เกลือจะละลายง่ายขึ้น ถ้าจะใช้น้ำยาบ้วนปากสำเร็จรูป ต้องอ่านส่วนผสมให้ดี ถ้ามีสารต้านแบคทีเรียหรือฟลูออไรด์ รสจะค่อนข้างขมหรือแสบปากกว่า ก็ต้องเลือกที่พอรับได้ ถึงจะใช้น้ำยาบ้วนปากแล้ว ก็ยังต้องแปรงฟันอยู่ดี ถ้ามีเครื่องฉีดซอกฟัน ให้ใส่น้ำยาบ้วนปากเข้าไป จะใช้ทำความสะอาดได้ทั่วถึงยิ่งขึ้น โดยใช้ที่ขูดลิ้น เดี๋ยวนี้แปรงส่วนใหญ่จะมีแผ่นสำหรับขูดลิ้นที่ด้านหลัง หรือจริงๆ ก็ใช้ขนแปรงเลยก็ได้ ทำความสะอาดลิ้นแล้วช่วยกำจัดเศษอาหารและแบคทีเรียที่อาจตกค้างตามผิวของลิ้นได้  ให้ขูดหรือแปรงเบาๆ จากโคนลิ้นมาที่ปลายลิ้น ไม่ต้องแปรงลึกมากก็ได้ เดี๋ยวจะสำลักหรือคลื่นไส้ เสร็จแล้วก็บ้วนปากตามปกติ ระวังอย่าเผลอกลืนแบคทีเรียที่เพิ่งขูดออกมากลับลงไป สูบบุหรี่แล้วทำให้เกิดกลิ่นปาก ฟันเป็นคราบ เกิดโรคเหงือก ไปจนถึงมะเร็งในช่องปากได้ นอกจากนี้ยังทำให้น้ำลายน้อยลง แบคทีเรียเลยยิ่งขยายพันธุ์ในช่องปาก ถ้าปกติสูบบุหรี่อยู่ ให้เลิกซะ จะช่วยให้สุขภาพปากและฟันดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ถ้าอยากเลิกบุหรี่ให้ได้เด็ดขาด ก็ต้องพึ่งพาความช่วยเหลือต่อไปนี้  โทรไปที่สายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 ไปคลินิกเลิกบุหรี่ หรือเข้าร่วมกลุ่มเลิกบุหรี่ ใช้ยาที่คุณหมอจ่ายให้ ใช้นิโคตินทดแทน หรือเข้ารับการรักษาที่สถานบำบัด หลายปัญหาในช่องปาก เริ่มจากความรู้สึกแปลกๆ นิดๆ ในปาก แล้วค่อยลุกลามไปเป็นอะไรที่ร้ายแรงกว่า บางโรคก็จับไม่ค่อยได้ไล่ไม่ค่อยทัน แนะนำให้นัดหมอฟัน ถ้ามีอาการต่อไปนี้  บวมหรือปวดแถวขากรรไกร ฟันแท้โยก เจ็บเหงือก มีเลือดออก หรือเหงือกบวมตอนแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน เหงือกร่น เสียวฟันเวลากินของร้อนหรือเย็น ปากเหม็นไม่หาย กัดแล้วปวดฟันหรือรู้สึกผิดปกติ นัดหมอฟันตรวจสุขภาพและขัดฟันเป็นประจำทุก 6 เดือน ถ้ามีลูกก็ต้องเริ่มพาไปหาหมอฟันตั้งแต่ฟันน้ำนมขึ้น คุณหมอจะ  แนะนำการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธีให้คุณ ขูดหินปูนตามซอกฟันที่แปรงและขัดเองไม่ถึง เช็คสุขภาพเหงือก เช็คฟันผุ เพื่อปกป้องฟันในระยะยาว ทำได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่  ปกติจะเคลือบฟลูออไรด์กันทุกครึ่งปี ทำให้เคลือบฟันแข็งแรงขึ้น เคลือบร่องฟันจะทำทุก 10 ปี โดยเป็นวัสดุคอมโพสิตบางๆ เคลือบแล้วผิวฟันจะเรียบลื่น ป้องกันไม่ให้แบคทีเรียและเศษอาหารติดตามซอกฟันได้ หลายคนต้องออกค่าทำฟันเอง ก็พอมีวิธีหาที่ทำฟันในราคาย่อมเยาได้ เช่น  โทรสอบถามหรือค้นหาในเน็ต ว่าคลินิกหรือโรงพยาบาลไหนค่าบริการถูกหน่อย แต่ต้องเลือกที่สะอาด ปลอดเชื้อ อีกทีคือใช้สิทธิ์บัตรทอง ซึ่งก็จะจำกัดโรงพยาบาล เฉพาะตามที่กำหนด สอบถามคณะทันตแพทยศาสตร์ในมหาวิทยาลัยแถวบ้าน ส่วนใหญ่ค่าบริการจะย่อมเยา และมีให้บริการทำฟันฟรีแก่ประชาชนเป็นโอกาสไป เพราะถือว่าสร้างเสริมประสบการณ์ให้กับนักศึกษาไปในตัว ลองแวะไปสอบถามโดยตรง หรือจะโทรสอบถาม ไม่ก็ค้นหาข้อมูลเบื้องต้นในเน็ตก่อนก็ได้
ลดน้ำตาล. ลดแอลกอฮอล์. กินของว่างช่วยทำความสะอาดฟัน. กินอาหารเหนียวหนึบให้น้อยลง. เคี้ยวหมากฝรั่งแบบไร้น้ำตาล (sugar-free). แปรงฟัน ใช้ยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์. ใช้ไหมขัดฟันทุกวัน. ใช้น้ำยาบ้วนปาก. แปรงลิ้นด้วย. ห้ามสูบบุหรี่. สำรวจฟันหาความผิดปกติ. ไปตรวจและขัดฟัน. ปรึกษาคุณหมอเรื่องเคลือบฟลูออไรด์และเคลือบร่องฟัน. ทำฟันตามงบ.
https://www.wikihow.com/Care-for-Your-Teeth https://www.wikihow.com/Care-for-Your-Teeth https://www.wikihow.com/Care-for-Your-Teeth
Protecting Your Teeth with a Healthy Diet Practicing Good Dental Hygiene Getting Professional Care for Your Teeth