วิธีการใช้ปฏิทิน (หรือจังหวะร่างกาย) การใช้วิธีสังเกตอาการและวัดอุณหภูมิ การบันทึกอุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อน(BBT) การใช้อุปกรณ์คาดการณ์ระยะตกไข่ การตรวจสอบมูกช่องคลอด
วิธีนี้เป็นการใช้ปฏิทินในการนับจำนวนวันระหว่างรอบเดือน และคำนวณหาระยะเจริญพันธุ์   ผู้หญิงส่วนใหญ่ ที่มีประจำเดือนสม่ำเสมอ จะมีรอบเดือนรอบละ 26-32 วัน แต่สามารถสั้นที่สุดได้ถึง 23 วันและนานที่สุดได้ถึง 35 วัน ส่วนใหญ่แล้วระยะรอบเดือนจะเป็นไปตามนี้ วันแรกที่นับ คือวันที่เริ่มรอบเดือน และวันสุดท้าย หมายถึงวันที่สิ้นสุดรอบเดือนถัดไป จำไว้ว่า รอบเดือนของคุณมักจะบวกลบต่างไปในแต่ละเดือน คุณอาจมีรอบเดือน 28 วันติดกันสองรอบ แต่แล้วกลับนานขึ้นเล็กน้อยในเดือนถัดไป เอาปฏิทินทั่วไปมาดู เขียนวงกลมรอบวันแรกของแต่ละวัฏจักร (วันแรกของแต่ละรอบเดือน) เอาไว้  นับจำนวนวันในระหว่างแต่ละรอบเดือน (อย่าลืมนับวันแรกด้วย) บันทึกจำนวนวันทั้งหมดในแต่ละรอบ หากคุณพบว่า ทุกๆ รอบเดือนของคุณ มีจำนวนน้อยกว่า 27 วัน ก็อย่าใช้วิธีนี้ เพราะมันจะไม่แม่นยำ เอารอบเดือนที่มีจำนวนวันน้อยที่สุด มาลบด้วย 18   เขียนผลลัพธ์ที่ได้ลงไป จากนั้น ระบุวันแรกของรอบเดือนปัจจุบันลงในปฏิทิน ใช้ตัวเลขที่ได้มา เริ่มนับไปจากวันแรกของรอบเดือนล่าสุด ตามจำนวนตัวเลขนั้น และกากบาทไว้ว่าตรงกับวันไหน วันที่กากบาทไว้ คือ วันที่เริ่มช่วงเจริญพันธุ์ ไม่ใช่ช่วงการตกไข่ เช็คดูว่ารอบเดือนใดที่คุณบันทึกไว้ มีจำนวนวันยาวนานที่สุด จากนั้น เอาจำนวนวันดังกล่าวมาลบด้วย 11  เขียนผลลัพธ์ที่ได้ลงไป จากนั้น ระบุวันแรกของรอบเดือนปัจจุบันลงในปฏิทิน ใช้ตัวเลขที่ได้มา เริ่มนับไปจากวันแรกของรอบเดือนล่าสุด ตามจำนวนตัวเลขนั้น และกากบาทไว้ว่าตรงกับวันไหน วันที่กากบาทไว้ คือ วันที่สุดท้ายของช่วงเจริญพันธุ์ และสามารถยึดถือเป็นวันที่มีการตกไข่ วิธีนี้จำเป็นต้องได้รับการจดบันทึกอย่างต่อเนื่องและใส่ใจ จึงอาจเกิดความผิดพลาดจากน้ำมือตัวเองได้  รอบเดือนของคุณอาจมีการเปลี่ยนแปลง จึงยากที่จะระบุวันตกไข่ได้ด้วยวิธีนี้ วิธีนี้จะได้ผลดีขึ้น หากใช้ร่วมกับวิธีอื่นๆ ในการติดตามระยะตกไข่ วิธีนี้อาจจะคาดการณ์ให้แม่นยำได้ยาก หากประจำเดือนของคุณไม่สม่ำเสมอ วิธีนี้อาจเป็นปัญหาในช่วงที่คุณมีอาการเครียดร่วมด้วย รวมถึงมีอาการป่วย เดินทาง หรือการนอนหลับเปลี่ยนไป ซึ่งล้วนแต่ทำให้ BBT เปลี่ยนแปลง เช่นเดียวกับการทำงานกะดึกและดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์  วิธีนี้จำเป็นต้องทำอย่างรอบคอบและละเอียดในการติดตามบันทึก และผู้ที่ใช้วิธีการนี้ในการคุมกำเนิด มีโอกาสที่จะเกิดการตั้งครรภ์โดยไม่ตั้งใจได้ถึงร้อยละ 18 หรือมากกว่านั้น จึงไม่ค่อยแนะนำให้ใช้วิธีนี้คุมกำเนิด วิธีสังเกตอาการและวัดอุณหภูมิ (STM) เป็นวิธีที่ผสมระหว่างการติดตามอาการทางกายและ BBT เพื่อค้นหาระยะตกไข่ การติดตาม BBT ก็คือขั้นตอนในส่วนการวัดอุณหภูมินั่นเอง ซึ่งคุณจำเป็นต้องติดตามดู BBT ทุกวัน  การที่ BBT มักจะมีการเพิ่มสูงขึ้นอย่างคงที่ 2-3 วันก่อนระยะตกไข่ การสังเกต BBT จึงสามารถช่วยให้คุณรู้วัฏจักรการตกไข่ของตนเอง (อ่านเรื่องการบันทึกอุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อน สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม) คุณต้องติดตามผลทุกวันเป็นเวลาหลายเดือน เพื่อที่จะหารูปแบบระยะตกไข่ ขั้นตอนนี้คือส่วนของอาการทางกายที่ระบุไว้ในชื่อมัน ซึ่งประกอบด้วยการคอยสังเกตอาการทางกายของตนเองเพื่อหาระยะตกไข่   ในแต่ละวัน คอยสังเกตและบันทึกมูกช่องคลอด (อ่านการตรวจสอบมูกช่องคลอด สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม) รวมถึงอาการช่วงมีประจำเดือนของคุณด้วย เช่น คัดหน้าอก ตะคริว หรืออารมณ์แปรปรวน ฯลฯ   แผนผังสำหรับคอยบันทึกอาการของคุณ สามารถปริ๊นท์ออกมาได้ทางอินเตอร์เน็ต หรือคุณจะออกแบบเองก็ได้ คุณต้องติดตามผลทุกวันเป็นเวลาหลายเดือน เพื่อที่จะหารูปแบบระยะตกไข่ ใช้ข้อมูลทั้งจากการสังเกตติดตาม BBT และอาการทางกาย เพื่อตรวจสอบระยะตกไข่   ถ้าจะให้ดี ข้อมูลควรจะสอดคล้องกัน เพื่อระบุระยะการตกไข่ หากข้อมูลขัดแย้งกัน ก็ต้องคอยติดตามผลไปเรื่อยๆ จนกว่าจะได้ข้อมูลที่เริ่มสอดคล้องกัน วิธีนี้จะใช้ดีที่สุด ในกรณีที่อยากรู้ภาวะเจริญพันธุ์ของตัวเอง และมีข้อจำกัดบางประการ  หลายๆ คู่ ใช้วิธีนี้ในการคุมกำเนิดตามธรรมชาติ โดยหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ระหว่างช่วงเจริญพันธุ์ของฝ่ายหญิง (ช่วงก่อนและระหว่างระยะการตกไข่) อย่างไรก็ดี การใช้วิธีคุมกำเนิดแบบนี้ ไม่แนะนำให้ใช้ เนื่องจากต้องอาศัยความละเอียดและแม่นยำในการบันทึกอย่างใส่ใจ   ผู้ที่ใช้วิธีการนี้ในการคุมกำเนิด มีโอกาสที่จะเกิดการตั้งครรภ์โดยไม่ตั้งใจได้ถึงร้อยละ 10  วิธีนี้อาจเป็นปัญหาในช่วงที่คุณมีอาการเครียดร่วมด้วย รวมถึงมีอาการป่วย เดินทาง หรือการนอนหลับเปลี่ยนไป ซึ่งล้วนแต่ทำให้ BBT เปลี่ยนแปลง เช่นเดียวกับการทำงานกะดึกและดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อุณหภูมิร่างกายของคุณหลังพักผ่อน หรือเรียกง่ายๆ ว่า BBT เป็นอุณหภูมิขั้นต่ำที่สุดของร่างกายในรอบ 24 ชม.   หากต้องการวัดและจดบันทึก BBT คุณจำเป็นต้องหาเทอร์โมมิเตอร์สำหรับ BBT มาใช้โดยเฉพาะ เทอร์โมมิเตอร์แบบนี้ มีขายตามร้านขายยาชั้นนำ โดยจะมีแถมชาร์ทแผนผังมาไว้สำหรับจดบันทึกถัดไปอีกหลายเดือนด้วย เพื่อให้การบันทึก BBT เป็นไปอย่างแม่นยำ คุณจะต้องบันทึกอุณหภูมิเป็นเวลาเดียวกันของทุกวัน ซึ่งก็คือทันทีที่ตื่นนอน ก่อนจะลุกจากเตียงด้วยซ้ำ:  วางเทอร์โมมิเตอร์ BBT เอาไว้ข้างเตียง พยายามตื่นนอนมาวัดอุณหภูมิในเวลาเดิมทุกเช้า คุณสามารถวัด BBT ได้ทั้งทางปาก ทางทวารหนัก หรือทางช่องคลอดก็ได้ แต่ไม่ว่าคุณจะเลือกวัดบริเวณใด ก็ขอให้วัดบริเวณนั้นไปตลอดเพื่อให้ข้อมูลมีความแม่นยำ ทั้งนี้ การวัดทางทวารหนักและช่องคลอด ย่อมจะบอกอุณหภูมิได้ตรงตามความจริงมากกว่า   จดบันทึกอุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อนทุกเช้าลงบนแผนผัง BBT หรือสมุดกราฟ ซึ่งมีการทำกราฟมาให้ล่วงหน้าเพื่อให้คุณบันทึกได้สะดวก คุณจำเป็นต้องบันทึกและติดตาม BBT ทุกวัน เป็นเวลาหลายเดือนติดต่อกัน จนกว่าจะเริ่มเห็นรูปแบบ ผู้หญิงส่วนใหญ่จะมี BBT เพิ่มขึ้นเป็นระยะเวลาประมาณอย่างน้อย 3 วัน ในช่วงที่มีการตกไข่ดังนั้น การที่คุณคอยติดตามตัวเลขอุณหภูมิทุกวัน ก็เพื่อหาช่วงเวลาที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้นในแต่ละเดือน และนำมากะระยะเวลาช่วงของการตกไข่ หลังจากบันทึกและติดตาม BBT ของคุณมาหลายเดือนทุกเช้า ลองเอาแผนผังมากางดูเพื่อกะระยะช่วงเวลาตกไข่ของคุณ หลังจากที่คุณมองออกแล้วว่าช่วงไหนที่ BBT สูงขึ้นในแต่ละเดือน คุณจะสามารถนำมาคำนวณหาช่วงของการตกไข่ได้ โดยทำดังนี้:  ระบุช่วงเวลาที่อุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อนเพิ่มขึ้นอย่างสม่ำเสมอกันทุกเดือน จากนั้น กำหนดให้ช่วงประมาณ 2-3 วันก่อนหน้านั้น เป็นช่วงของวันที่มีโอกาสตกไข่มากที่สุด   แผนผังนี้ยังมีประโยชน์และสามารถนำไปให้หมอสูติฯ ของคุณดู ในกรณีที่คุณเกรงว่าจะมีภาวะตั้งครรภ์ลำบาก แม้ว่า BBT จะเป็นวิธีที่มีประโยชน์ แต่มันก็มีข้อจำกัดที่คุณควรรับทราบไว้  คุณอาจจะมองไม่เห็นรูปแบบอุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อนก็ได้ หากผ่านไปหลายเดือนแล้ว คุณยังหารูปแบบของอุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อนตัวเองไม่ได้ ก็ควรพิจารณาทางเลือกอื่นๆ ควบคู่ไปกับวิธี BBT นี้ด้วย และใช้วิธีการเหล่านั้นแทรกลงไปในตารางกิจวัตรประจำวัน BBT อาจจะถูกก่อกวนโดยการเปลี่ยนแปลงของนาฬิการ่างกายคนเรา ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนมาทำงานกะดึก การอดนอนหรือนอนมากเกินไป การเดินทางไกล รวมถึงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ด้วย BBT ยังอาจถูกก่อกวนได้จากภาวะความเครียดที่เพิ่มขึ้น เช่น ช่วงที่วันหยุดยาวหรือช่วงที่ป่วยหนัก รวมถึงความเครียดอันเกิดจากการกินยาบางประเภท รวมถึงปัจจัยทางนรีเวชอื่นๆ ด้วย อุปกรณ์ช่วยคาดการณ์ระยะตกไข่ หรือ OPK มีจำหน่ายตามร้านขายยาชั้นนำ และตรวจหาระดับฮอรโมนต่อมไร้ท่อหรือ LH จากปัสสาวะของคุณ ปกติแล้วระดับฮอร์โมนต่อมไร้ท่อหรือ LH นี้ จะอยู่ในระดับต่ำเสมอ แต่หากอยู่ในระยะ 24-48 ชม. ก่อนตกไข่ มันจะเพิ่มขึ้นสูงอย่างชัดเจน   อุปกรณ์ OPK สามารถช่วยระบุระยะตกไข่ของคุณได้แม่นยำกว่าการจด BBT หรือการตามดูมูกช่องคลอด โดยเฉพาะหากคุณมีประจำเดือนมาสม่ำเสมอ ระยะตกไข่มักจะเกิดขึ้นในช่วงครึ่งรอบประจำเดือนพอดี (เฉลี่ยประมาณ 12-14 วันก่อนประจำเดือนมา) คุณจะรู้ได้ว่า คุณเหลือเวลาอีกสองสามวันจึงจะเริ่มตกไข่ ทันทีที่เห็นมูกช่องคลอดไข่ขาว เมื่อคุณเริ่มเห็นมูกช่องคลอดไข่ขาว ก็เริ่มใช้ OPK ได้เลย การที่อุปกรณ์นี้มีจำนวนแผ่นทดสอบจำกัด คุณจึงควรรอให้ถึงช่วงดังกล่าวนี้ก่อนจึงค่อยเริ่มทำการทดสอบ ไม่งั้นแผ่นทดสอบจะหมดลงก่อนที่จะถึงช่วงตกไข่ ทำตามคำแนะนำข้างกล่อง OPK และคุณควรทดสอบปัสสาวะในเวลาเดียวกันของทุกวันด้วย พยายามอย่าให้ร่างกายขาดน้ำหรือกินน้ำมากไป เพราะมันจะส่งผลให้ค่า LH ผิดเพี้ยนไปจากความเป็นจริงได้ อุปกรณ์ OPK ส่วนใหญ่ใช้แท่งหรือแผ่นทดสอบปัสสาวะ เพื่อตรวจหาค่า LH และแสดงผลออกมาทางสีสันที่ปรากฏ  ส่วนใหญ่แล้ว หากแถบสีที่ปรากฏขึ้น ใกล้เคียงกับแถบสีอ้างอิง ก็จะแสดงถึง LH ที่เพิ่มสูงขึ้น หมายถึงว่า มีโอกาสมากที่จะตกไข่ หากแถบสีที่ปรากฏ สีอ่อนกว่าแถบสีอ้างอ้างอิง ก็แสดงว่ายังไม่น่าจะตกไข่ หากคุณใช้ OPK หลายครั้งแล้ว แต่ยังไม่เห็นผลลัพธ์เชิงบวก ลองไปปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อค้นหาว่า คุณมีภาวะตั้งครรภ์ยากหรือเปล่า แม้ว่ามันจะมีความแม่นยำสูง แต่คุณอาจจะพลาดช่วงตกไข่ไป หากคุณไม่ทดสอบให้ถูกต้องตรงเวลา ด้วยเหตุดังกล่าว คุณจึงควรใช้ OPK ร่วมกับวิธีทดสอบอื่นๆ เช่น BBT และการตรวจดูมูกช่องคลอด เพื่อที่จะได้มีระยะอ้างอิงว่า ควรจะเริ่มทดสอบปัสสาวะวันไหน ควรเริ่มทันทีหลังจากวันที่หมดประจำเดือน คุณสามารถเช็คมูกช่องคลอดในเช้าถัดไปได้เลย  ใช้ทิชชู่เช็ดมันออกมา และใช้นิ้วคุณจับดูมูกช่องคลอดสักเล็กน้อย บันทึกทั้งลักษณะและความสม่ำเสมอของมูก รวมถึง ร่างกายผู้หญิงส่วนใหญ่มักจะผลิตมูกช่องคลอดออกมาหลากหลายแบบ ขึ้นอยู่กับระดับฮอร์โมนในรอบเดือนนั้นๆ ซึ่งมีมูกช่องคลอดบางลักษณะ ที่แสดงว่าเอื้อต่อการตกไข่ โดยอาจมีลักษณะต่างกันดังต่อไปนี้:  ระหว่างการมีประจำเดือน ร่างกายของคุณจะขับเลือดออกมา ซึ่งหลักๆ ประกอบด้วยเศษผนังช่องคลอดและไข่ที่ไม่ได้รับการผสม ระหว่าง 3-5 วันหลังการมีประจำเดือน ร่างกายผู้หญิงส่วนใหญ่จะไม่ขับอะไรออกมา ซึ่งเป็นช่วงที่ไม่น่าจะเกิดการตั้งครรภ์ที่สุด แม้ว่าจะพอมีความเป็นไปได้ก็ตาม  ถัดจากช่วงที่แห้งเหือด คุณอาจจะเริมสังเกตเห็นมูกช่องคลอดสีขุ่นๆ ออกมา  มูกช่องคลอดประเภทนี้ เป็นมูกช่องคลอดที่สร้างผนังบริเวณปากมดลูกมากั้นไม่ให้แบคทีเรียเล็ดลอดเข้าไปได้ ซึ่งทำให้สเปิร์มของผู้ชายเข้าไปได้ยากเช่นกัน ผู้หญิงจึงไม่ค่อยตั้งครรภ์ในช่วงนี้  ถัดจากมูกช่องคลอดเหนียวๆ ดังกล่าว คุณจะเริ่มเห็นมูกช่องคลอดเปลี่ยนเป็นสีขาว เบจ หรือสีเหลืองข้นแบบครีมหรือโลชั่นนั่นเอง ซึ่งในช่วงดังกล่าวนี้ ผู้หญิงส่วนใหญ่จะเริ่มพร้อมผสมพันธุ์มากขึ้น แม้ว่าจะยังไม่ใช่ช่วงพีคก็ตาม   จากนั้น คุณจะเริ่มสังเกตเห็นมูกช่องคลอดแบบน้ำๆ ยืดๆ จางๆ ที่ลักษณะเหมือนไข่ขาว มันจะอมน้ำมากพอที่จะยืดได้หลายนิ้วระหว่างนิ้วโป้งกับนิ้วชี้คุณ ระหว่างหรือหลังจากวันสุดท้ายที่ปรากฏมูกช่องคลอดลักษณะนี้ คุณจะเริ่มตกไข่ มูกช่องคลอดไข่ขาวแบบนี้พร้อมผสมพันธุ์มากที่สุด และเต็มไปด้วยสารอาหารที่ให้คุณค่าแก่สเปิร์ม ช่วงนี้จึงเป็นช่วงพร้อมผสมพันธุ์ที่สุดสำหรับผู้หญิง   หลังจากระยะมูกช่องคลอดนี้และมีการตกไข่แล้ว ต่อไปมูกที่ขับออกมาก็จะไปเริ่มต้นขั้นตอนแรกที่มูกช่องคลอดมีความขุ่นเหนียว และวนกลับมาเหมือนเดิม มันจะต้องใช้เวลาหลายเดือนก่อนที่คุณจะสังเกตเห็นรูปแบบที่ชัดเจนของมูกช่องคลอดได้  บันทึกให้ต่อเนื่องไปอีกหลายเดือน เอาข้อมูลมาทบทวนและพยายามแยกหารูปแบบที่เกิดขึ้น ช่วงก่อนที่จะหมดมูกช่องคลอดไข่ขาวนั่นแหละ ที่ร่างกายคุณกำลังตกไข่ การติดตามูกช่องคลอดมควบคู่ไปกับ BBT จะช่วยให้คุณสามารถระบุระยะตกไข่ได้แม่นยำขึ้น ด้วยการนำข้อมูลทั้งสองด้านมาผสมผสานกัน
เรียนรู้วัฏจักรรอบเดือนของตนเอง. จดบันทึกวัฏจักรรอบเดือนอย่างน้อย 8 รอบ. คาดการณ์วันแรกของระยะเจริญพันธุ์. กะประมาณหาวันเจริญพันธุ์วันสุดท้าย. ตระหนักในข้อจำกัดของวิธีนี้. ติดตามผล BBT ของคุณ. สังเกตอาการทางกาย. ผสานข้อมูลเพื่อสรุประยะตกไข่. ตระหนักในข้อจำกัดของวิธีนี้. ซื้อเทอโมมิเตอร์สำหรับวัดอุณหภูมิร่างกายหลังพักผ่อนโดยเฉพาะ. วัดและจดบันทึก BBT ของคุณทุกวัน ต่อเนื่องถัดไปอีกหลายเดือน. คอยสังเกตช่วงที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้นเป็นระยะเวลาหนึ่ง. ลองกะระยะช่วงเวลาตกไข่. ตระหนักในข้อจำกัดของวิธีการนี้. ซื้ออุปกรณ์ช่วยคาดการณ์ระยะตกไข่มาใช้. สังเกตวัฏจักรรอบเดือนของคุณ. เริ่มทดสอบปัสสาวะของคุณทุกวัน. เข้าใจความหมายของผลทดสอบ. รู้ข้อจำกัดของ OPK. การเริ่มตรวจและทดสอบมูกช่องคลอด. แยกแยะมูกช่องคลอดแต่ละประเภท. วาดผังและบันทึกข้อมูลมูกช่องคลอดของคุณหลายเดือนติดๆ กัน.
https://www.wikihow.com/Know-When-You-Are-Ovulating https://www.wikihow.com/Know-When-You-Are-Ovulating https://www.wikihow.com/Know-When-You-Are-Ovulating https://www.wikihow.com/Know-When-You-Are-Ovulating https://www.wikihow.com/Know-When-You-Are-Ovulating
Using the Calendar (or Rhythm) Method Using the Symptothermal Method Monitoring Your Basal Body Temperature Using Ovulation Predictor Kits Checking Your Cervical Mucus