ป้องกันแผลเป็นแต่แรก รักษารอยด่างดำและแผลเป็นจากสิวแต่เนิ่นๆ รักษาแผลเป็นเก่าที่เห็นเด่นชัด
ถ้าตากแดดนานๆ หรือโดนแดดจัดๆ ระวังแผลเป็นจากสิวจะเข้มขึ้น (hyper-pigmentation) แถมทำให้หายช้าลง เพราะงั้นอย่าอาบแดดหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งนานๆ พยายามอย่าโดนแดดตรงๆ โดยเฉพาะช่วงแดดจัดอย่างตอนกลางวัน  ทาครีมกันแดด (broad-spectrum SPF 30) ทุกครั้งก่อนออกจากบ้าน แล้วทาใหม่ในอีก 2 ชั่วโมงถัดมา โดยเลือกยี่ห้อที่ไม่ทำให้รูขุมขนอุดตัน ใส่หมวกปีกกว้างและแว่นกันแดดเพื่อการปกป้องอีกขั้น ถ้าแผลเป็นอยู่ที่แขน คอ หรือหลัง ก็ต้องใส่เสื้อผ้าปกปิดให้มิดชิดด้วย แผลเป็นส่วนใหญ่จะเป็นคอลลาเจน เพราะเป็นการรักษาตัวตามธรรมชาติของร่างกาย ถ้าไปคุ้ยแคะแกะเกาสิวหรือรอยแผลเป็นจากสิว ก็อาจทำให้เนื้อเยื่อระคายเคืองและหายช้ากว่าเดิมได้  ให้ล้างหน้าด้วย cleanser สูตรอ่อนโยน เพื่อขจัดความมันและสิ่งสกปรกตกค้างอันเป็นต้นเหตุของสิว จะใช้ผลิตภัณฑ์รักษาสิวโดยเฉพาะที่ขายกันตามร้านขายยาและเครื่องสำอางก็ได้ โดยเลือกที่มี benzoyl peroxide เป็น active ingredient หรือส่วนผสมหลัก  ระวังทุกอย่างที่แตะต้องใบหน้า อย่างผมก็ต้องสะอาด ไม่ปรกระใบหน้า และอย่าเอามือเท้าคาง ส่วนหน้าจอมือถือก็ต้องเช็ดให้สะอาด อย่าล้างหน้าอาบน้ำบ่อยไปหรือน้อยไป ถ้าน้อยไปจะเหลือเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้ว รวมถึงน้ำมันส่วนเกิน แบคทีเรีย และสะเก็ดผิวหนังสะสม จนอุดตันรูขุมขน เกิดสิวและรอยด่างดำ แต่ถ้าล้างหน้าอาบน้ำบ่อยไป จะทำให้ผิวแห้ง ระคายเคือง ร่างกายยิ่งขับน้ำมันส่วนเกิน สิวเลยเห่อกว่าเดิม สรุปแล้วคืออย่าอาบน้ำล้างหน้าเกิน 2 ครั้งต่อวัน และใช้น้ำยาและ cleanser ต่างๆ ที่เป็นสูตรอ่อนโยน สลับกับสครับเพื่อผลัดเซลล์ผิวที่ตายแล้วบ้าง แต่อย่าเลือกที่ขัดหยาบเกินไป เช่น พวกสครับเศษอัลมอนด์หรือเปลือกแอพริคอท เพราะระคายเคืองหรือทำผิวเสียได้  ถ้าออกกำลังกายและ/หรือทำกิจกรรมอะไรมาเหงื่อโชก ก็ต้องอาบน้ำเพื่อป้องกันแบคทีเรียเจริญเติบโตบนผิวหนัง  ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งที่สกปรก และอย่าแตะต้องใบหน้าหรือจุดอื่นๆ ที่มีปัญหาผิวหนัง เพราะอาจทำให้แบคทีเรียและสิ่งสกปรกต่างๆ เข้าไปในรากผม/ขน จนเกิดสิวได้ ผลิตภัณฑ์ที่มี isopropyl alcohol จะลอกหนังกำพร้า ทำผิวแห้งได้ ต่อมไขมันเลยยิ่งขับน้ำมันส่วนเกินออกมา ทำให้สิวเก่าลุกลาม และสิวใหม่เห่อขึ้นมา คนเป็นสิวหรือรอยแผลเป็นจากสิว มักร้อนใจจนไม่เลือกวิธีการรักษาให้ถ้วนถี่ แต่นอกจากไม่ได้ผลแล้ว ยังอาจลุกลามเป็นอันตราย เพราะงั้นต้องปรึกษาคุณหมอโรคผิวหนัง เพื่อรักษาให้ตรงจุด ทำตามที่คุณหมอสั่งอย่างเคร่งครัด และรักษาอย่างต่อเนื่อง  วิธีรักษาก็เช่น กินยาปฏิชีวนะ ทายาเรตินอยด์ และ fade cream นอกจากนี้คุณหมออาจรักษาด้วยวิธีอื่นเพิ่มเติม เพื่อป้องกันสิวในระยะยาวต่อไป ทำตามที่คุณหมอสั่งอย่างเคร่งครัด แต่หลักๆ คืออย่าใจร้อน เพราะการรักษาโรคผิวหนังต้องใช้เวลา คุณแก้รอยแดงได้โดยใช้ครีมคอร์ติโซน ปกติคอร์ติโซน (cortisone) ใช้ต้านการอักเสบ เลยช่วยลดรอยแดงรอบๆ แผลเป็นได้ ทำให้ดูจางลง  คุณหาซื้อครีมคอร์ติโซนได้ตามร้านขายยาโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ราคาไม่กี่ร้อย  เลือกครีมที่เขียนว่า “non-comedogenic” คือไม่ใช้ส่วนผสมที่อุดตันรูขุมขนได้ เช่น โกโก้บัตเตอร์ น้ำมันดิน isopropyl myristate ไปจนถึงพิกเมนต์และสีย้อมต่างๆ เพราะไม่มีใครอยากรักษาแผลเป็นจากสิวเก่าไปพร้อมๆ สิวที่ขึ้นใหม่แน่นอน อีกตัวที่ช่วยได้มาก คือ fade cream หรือครีมขจัดรอยด่างดำ ที่มีส่วนผสมของกรดโคจิกหรืออาร์บูติน ช่วยปรับความเข้มของเม็ดสีที่แตกต่าง เลยทำให้รอยด่างดำและแผลเป็นดูจางลง  ครีมแบบนี้หาซื้อได้ตามร้านขายยาและเครื่องสำอางทั่วไปในราคาไม่แพง ระวังไฮโดรควิโนน ปกติ hydroquinone เป็นครีมทาเฉพาะจุดให้เม็ดสีจางลง แต่หลังๆ คนไม่ค่อยนิยมเพราะมีข่าวว่าอาจก่อมะเร็งได้ retinoids มีทั้งแบบทาและกิน จะช่วยปรับสมดุลของผิว ไม่ให้เกิด “hyperkeratinisation” คือมีเซลล์ผิวเสื่อมสภาพในชั้นหนังกำพร้ามากเกินไปจนรูขุมขนอุดตัน พอผลัดผิวเรื่อยๆ รูขุมขนก็ไม่อุดตันแถมไม่เกิดสิวด้วย นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณต้านการอักเสบ ทำให้ผิวฟื้นตัว ดูเนียนสวยขึ้น  ยาเรตินอยด์แบบทา เช่น Retin-A หรือ Tazorac ปกติใช้รักษาทั้งสิวและรอยแผลเป็น แต่ถ้าเป็น AHA (Alpha-hydroxy acids) กับ BHA (Beta-hydroxy acids) จะเป็น chemical peels คือใช้ผลัดเซลล์ผิวที่ตายแล้วจากชั้นหนังกำพร้า เผยให้เห็นผิวใหม่ไร้รอยด่างดำข้างใต้ คุณซื้อยาเรตินอยด์แบบทา ทั้งครีมและเซรั่ม ได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งจากแพทย์ หญิงตั้งครรภ์อย่าเพิ่งใช้เรตินอยด์ เพราะไม่ปลอดภัยต่อตัวอ่อนในครรภ์ วิตามินซี (Ascorbic acid) ส่วนใหญ่จะใช้รักษารอยแผลเป็นจากสิวให้จางลงได้ คุณหาวิตามินซีมาใช้ได้ง่ายๆ เช่น น้ำเลมอน นอกจากมีสารต้านอนุมูลอิสระและสารต้านอักเสบแล้ว วิตามินซียังจำเป็นต่อการผลิตคอลลาเจนด้วย ซึ่งร่างกายต้องใช้ตอนซ่อมแซมเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน  หรือจะใช้ครีม/เซรั่มบำรุงผิวที่มีวิตามินซีโดยเฉพาะเลยก็ได้ หาซื้อได้ตามร้านขายยาและเครื่องสำอางทั่วไป ง่ายสุดคือเอาคอตตอนบัดชุบน้ำเลมอนแล้วใช้ทาหน้าหลังล้างทำความสะอาดแล้ว จากนั้นทิ้งไว้ไม่เกินครึ่งชั่วโมง อาจจะรู้สึกแสบๆ หรือไม่สบายหน้าบ้าง หรือหน้าแห้งเป็นพิเศษ เพราะงั้นใช้เสร็จต้องทามอยส์เจอไรเซอร์ด้วย  อีกเวอร์ชั่นของวิธีใช้น้ำเลมอนทาหน้า คือให้ผสมน้ำผึ้งกับนมลงไปด้วย ในอัตราส่วน 1:2:3 (น้ำมะนาว:น้ำผึ้ง:นมสด) แล้วใช้มาสก์หน้าหลังล้างทำความสะอาด จากนั้นล้างออกภายในครึ่งชั่วโมง  อย่าตากแดดนานๆ ถ้าเลือกใช้วิธีทาน้ำเลมอนให้ผิวกระจ่างใสขึ้น เพราะนอกจากโดนแดดนานๆ แล้วไม่ดีต่อแผลเป็นแล้ว น้ำเลมอนยังทำให้ผิวหนังอ่อนแอชั่วคราว อันตรายมากถ้าโดนแดด วิธีนี้ก็เหมือนการใช้ยาทาภายนอกทั่วไป คือไม่เห็นผลทันทีทันใด แต่ก็ถือว่าปลอดภัย ช่วยรักษาและป้องกันสิวได้ เพราะค่อนข้างอันตราย ถึงจะเป็นวิตามินเหมือนกันจนคิดว่าน่าจะดีต่อผิวหน้าหรือใช้ได้ปลอดภัยดี แต่จริงๆ มหาวิทยาลัยไมอามี (University of Miami) เขาวิจัยพบว่าจาก 90% ของกลุ่มตัวอย่าง ใช้วิตามินอีแล้วไม่ได้ทำให้รอยแผลเป็นดีขึ้นหรือแย่ลงแต่อย่างใด และดีขึ้นแค่ 10% ของคนที่เข้าร่วมการทดสอบทั้งหมดเท่านั้น หลายคนแนะนำว่าควรรักษาแผลเป็นนูนหรือเห็นเด่นชัดกับหมอผิวหนังเลยจะเห็นผลกว่า ถึงจะดูยุ่งยากและกลัวแพง รักษาเองที่บ้านก็มีตั้งหลายวิธี แต่บอกเลยว่าหลายวิธีมีความเสี่ยง ถ้าปล่อยเป็นหน้าที่ของผู้เชี่ยวชาญเขาจะดีกว่า  ไปหาคุณหมอโรคผิวหนัง (dermatologist) เพราะจะตรวจวินิจฉัยและรักษาได้ตรงจุดกว่า ถ้าไม่เคยหาหมอผิวหนังมาก่อน ก็ลองให้คุณหมอทั่วไปแนะนำโอนเคสให้ หรือหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับคลินิกผิวหนังดีๆ จากรีวิวในเน็ตก็ได้ ปรึกษาคุณหมอเรื่องใช้สารเคมีที่แรงขึ้นมาหน่อยลอกหน้า (chemical peel) คุณหมอจะใช้สารเคมีที่แรงกว่ากรดผลไม้ทั่วไปมาลอกชั้นหนังกำพร้าออก พอผิวบางลง แผลเป็นก็จะตื้นขึ้น ดูจางลง การใช้สารเคมีลอกหน้าต้องให้คุณหมอผิวหนังผู้เชี่ยวชาญเป็นคนทำเท่านั้น ซึ่งวิธีการลอกและการดูแลตัวเองหลังทำ ก็จะต่างกันไปตามสภาพสิว ประเภทของผิว และปัจจัยอื่นๆ “Dermabrasion” คือการใช้แปรงลวดที่หมุนเร็วจี๋ กรอเอาหนังกำพร้าออกไป ปกติวิธีการนี้จะช่วยขจัดรอยด่างดำและทำให้แผลเป็นตื้นขึ้น ดูจางลงได้  แต่ dermabrasion ก็ใช่จะปลอดภัย 100% เพราะอาจทำให้หน้าบวมแดงชั่วคราว รูขุมขนกว้างขึ้น ติดเชื้อ และอาจก่อแผลเป็นเพิ่มเติม (ในเคสที่หายาก) นอกจากนี้ยังอาจทำให้สีผิวเปลี่ยนไปได้ ในคนที่สีผิวเข้มตามธรรมชาติ microdermabrasion จะอ่อนโยนต่อผิวหน้ากว่า โดยคุณหมอจะพ่นผงคริสตัลใส่หนังกำพร้า แล้วดูดกลับขึ้นมาพร้อมเซลล์ผิวที่ตายแล้ว เป็นกระบวนการที่กำจัดเฉพาะผิวหน้าชั้นบนสุด เลยทำให้ไม่รุนแรงเท่าการกรอหน้าตามปกติ laser resurfacing คือการปรับสภาพผิวด้วยเลเซอร์ คุณหมอจะฉายแสงทำลายผิวชั้นนอกหรือหนังกำพร้า (epidermis) ทำให้ผิวชั้นกลางแน่นขึ้น พอผิวหนังฟื้นตัวกลับมาใน 3 - 10 วัน ก็จะดูเรียบเนียนขึ้น บางเคสต้องฉายซ้ำหลายทีกว่าแผลเป็นจากสิวจะดีขึ้น  การทำหน้าด้วยเลเซอร์ไม่เหมาะกับทุกคนเสมอไป และผลที่ได้ก็แตกต่างกัน ซึ่งการที่บางคนใช้แล้วหน้าดีขึ้นแต่บางคนไม่ คุณหมอก็ยังไม่มีสาเหตุทางการแพทย์มาอธิบาย  หลายคนทำเลเซอร์แล้วพอใจในผลที่ได้ แต่ส่วนน้อยเท่านั้นที่รักษาแผลเป็นหาย 100% ถึงทำเลเซอร์แล้วจะทำให้แผลเป็นตื้นขึ้น ดูจางลง แต่ส่วนใหญ่จะไม่ทำให้แผลเป็นหายไปเลย และจะเห็นผลดีก็ต้องใช้วิธีอื่นควบคู่กันไป ทางเลือกสุดท้าย ถ้าทุกวิธีที่ว่ามาไม่ได้ผล ก็คือให้ลองปรึกษาคุณหมอเรื่องผ่าตัดรักษารอยโรคหรือแผลเป็นขนาดใหญ่ โดยคุณหมอจะใช้วิธี punch excision คือตัดหลุมสิวออกแล้วเย็บปิด หรือปลูกถ่ายผิวหนังทดแทน (skin graft) ถ้าเป็นแผลเล็กๆ ตื้นๆ ก็แค่เย็บปิด แต่ถ้าแผลใหญ่ ลึก ก็ต้องปลูกถ่ายผิวหนังทดแทนจากส่วนอื่นของร่างกาย ขอให้วิธีนี้เป็นทางเลือกสุดท้าย และต้องปรึกษาคุณหมอก่อนตัดสินใจ วิธีนี้ถือเป็นการผ่าตัดเล็กเลย เพราะฉะนั้นมีความเสี่ยงแน่นอน บางทีก็ต้องทำในห้องผ่าตัดและมีการวางยาสลบ แถมแพงอีกต่างหาก ที่สำคัญคือกว่าจะหายต้องใช้เวลา
พยายามอย่าออกแดด. อย่าแกะหรือบีบสิว. รักษาความสะอาดของร่างกาย. อย่าใช้เครื่องสำอางที่ผสมแอลกอฮอล์. รักษาให้ตรงจุดและต่อเนื่อง. ลดรอยแดง. ลองใช้ fade cream. ใช้เรตินอยด์. ใช้วิตามินซี. อย่าใช้ครีมที่มีวิตามินอี. ปรึกษาคุณหมอ. ลอกหน้าด้วยสารเคมี. กรอหน้าแบบ dermabrasion หรือ microdermabrasion. ปรึกษาคุณหมอเรื่องทำเลเซอร์. ศัลยกรรมความงาม.
https://www.wikihow.com/Erase-a-Pimple-Scar https://www.wikihow.com/Erase-a-Pimple-Scar https://www.wikihow.com/Erase-a-Pimple-Scar
Practicing Preventative Care Treating Early Acne Blemishes and Scars Treating Late, Pronounced Scars