ป้องกันพยาธิตัวตืด วินิจฉัยโรคพยาธิตัวตืด กำจัดพยาธิตัวตืด
เนื้อสัตว์ที่กินแล้วมักติดพยาธิตัวตืดก็เช่น วัว/ควาย หมู ปลา แกะ แพะ และกระต่าย วิธีป้องกันที่ง่ายที่สุด ก็คืออย่าพยายามกินเนื้อดิบหรือปรุงไม่สุกดี พยาธิในสัตว์ปีกก็มีเช่นกัน แต่ไม่ค่อยพบในฟาร์มเป็ดไก่สมัยใหม่แล้ว เพราะขาดแมลงที่เป็นโฮสต์ตัวกลาง (intermediate insect host) อย่างไส้เดือนหรือด้วง ถ้าจะทำอาหารด้วยเนื้อชิ้นใหญ่ เช่น สเต็กหรือพอร์คชอป ต้องปรุงจนอุณหภูมิภายในสูง 63 °C (145 °F) ขึ้นไป ส่วนถ้าเป็นเนื้อบด ต้องให้อุณหภูมิภายในสูง 71 °C (160 °F) ขึ้นไป ถ้าแช่แข็งเนื้อและปลาที่อุณหภูมิต่ำกว่า -10 °C (14 °F) เป็นเวลา 48 ชั่วโมงขึ้นไป จะช่วยกำจัดไข่กับตัวอ่อนของพยาธิตัวตืดได้ เดี๋ยวนี้มีน้ำยาสำหรับล้างผักผลไม้โดยเฉพาะ แต่จะล้างน้ำ (ที่ต้มแล้ว) จนสะอาดก็ได้เหมือนกัน จะได้ไม่มีไข่หรือตัวอ่อนพยาธิติดอยู่ที่มือจนลามไปติดอาหาร เข้าสู่ระบบย่อยอาหาร รวมถึงไม่แพร่ไปยังคนรอบตัวด้วย ล้างมือนาน 20 วินาทีขึ้นไป ง่ายๆ คือให้ร้องเพลง "Happy Birthday" 2 รอบ แค่นี้ก็ล้างมือสะอาดเพียงพอแล้ว พยาธิตัวตืดพบได้ทั่วโลก ซึ่งอัตราการติดพยาธินั้นก็แตกต่างกันไปตามแต่ละประเทศ แต่ละปีมีคนติดพยาธิตัวตืดมากกว่า 10 ล้านคน แต่ในอเมริกาพบไม่ถึง 1,000 คนต่อปี ถ้าเป็นในประเทศไทยจะพบมากในภาคอีสาน ซึ่งพยาธิตัวตืดในสัตว์แต่ละชนิด ก็จะต่างสายพันธุ์กันไปด้วย  พยาธิตืดหมู (pork tapeworms) กับพยาธิตืดวัว (beef tapeworms) พบมากที่สุดในบรรดาประเทศกำลังพัฒนาอย่างบ้านเรา ประเทศเพื่อนบ้านในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไปจนถึงแอฟริกา ตะวันออกกลาง ยุโรปตะวันออก และอเมริกากลาง/ใต้ โดยเฉพาะประเทศที่เลี้ยงหมูปล่อยทุ่ง  พยาธิตืดวัวจะพบมากในประเทศแถบยุโรปตะวันออก รัสเซีย แอฟริกาตะวันออก และลาตินอเมริกา เพราะมีการบริโภคเนื้อวัวดิบ  พยาธิตืดปลา (fish tapeworms) มักพบในแถบที่คนนิยมกินปลาดิบ เช่น ยุโรปตะวันออก สแกนดิเนเวีย และญี่ปุ่น  พยาธิตืดแคระ (dwarf tapeworms) จะแพร่จากคนสู่คน โดยเฉพาะในเด็ก มักพบในแถบที่สุขอนามัยไม่ค่อยดี หรือแถบที่คนอยู่กันหนาแน่นเป็นพิเศษ พยาธิตืดสุนัข (dog tapeworms) นานๆ ทีถึงจะเจอในคน คนเรามักติดพยาธิตัวตืดจากการกินเนื้อดิบหรือปรุงไม่สุกดี แล้วสัตว์ชนิดนั้นบังเอิญมีพยาธิ และพยาธิตัวตืดจะติดต่อผ่านทางเนื้อสัตว์ได้เช่นกัน ถ้าคนปรุงอาหารมีพยาธิ  ช่วงนี้กินเนื้อดิบหรือปรุงไม่สุกดีหรือเปล่า? ไปอยู่ในสถานที่เตรียมอาหารที่ไม่ค่อยถูกสุขลักษณะหรือเปล่า? หลักฐานที่ชัดเจนที่สุด คือปล้องหรือท่อนของพยาธิตัวตืดที่พบในอึของคุณเอง มองผ่านๆ จะเหมือนเมล็ดข้าวเล็กๆ สีขาวๆ บางทีก็ติดอยู่ที่ทิชชู่หรือกางเกงชั้นใน  ท่อนของพยาธิตัวตืดจะไม่โผล่มาในของเสียของเรา จนกว่าจะผ่านไป 2 - 3 เดือน หลังพยาธิโตเต็มวัย อยู่ดีมีสุขในร่างกายเราแล้ว  อาจจะต้องส่งตรวจตัวอย่างอุจจาระเพื่อหาท่อนของพยาธิตัวตืดให้ชัดเจนยิ่งขึ้น อาการที่พบบ่อยคือมีปัญหาเรื่องการย่อยอาหาร เช่น ปวดท้อง อ่อนแรง ไม่อยากอาหาร น้ำหนักลด ท้องเสีย และคลื่นไส้ อาการที่ว่าอาจจะเป็นสัญญาณบอกโรคอื่นก็ได้ แถมบางติดพยาธิตัวตืดแล้วไม่แสดงอาการก็มี ถึงจะไม่ค่อยพบบ่อย แต่ถ้าติดพยาธิตัวตืดแล้ว ก็อาจมีอาการร้ายแรงต่อไปนี้ได้ เช่น มีไข้ ก้อนหรือถุงซีสต์ อาการแพ้ตัวอ่อนพยาธิ ติดเชื้อแบคทีเรีย หรืออาการทางประสาท เช่น ชักเกร็ง มักเป็นอาการหลังติดเชื้อแล้วไม่รีบรักษา เพราะงั้นถึงจะมีอาการแค่เล็กน้อยแต่ถ้าเข้าข่ายก็ควรรีบไปตรวจร่างกาย จะรู้แน่ชัดว่ามีพยาธิตัวตืดหรือเปล่า คุณหมอจะขอตรวจตัวอย่างอุจจาระ เพื่อตัดอาการจากพยาธิชนิดอื่นๆ ไป จะได้รู้ว่าควรรักษาด้วยยาตัวไหน  นอกจากบอกได้ว่ามีพยาธิตัวตืดแล้ว การตรวจตัวอย่างอุจจาระยังช่วยบอกปัญหาในระบบย่อยอาหาร เช่น การติดเชื้อ ภาวะพร่องสารอาหาร และมะเร็งได้ด้วย  ถ้าตรวจเลือดก็น่าจะบอกเรื่องสารภูมิต้านทาน (antibodies) ในเลือดของคนที่ติดพยาธิตัวตืดได้ด้วย พอคุณหมอวินิจฉัยแล้วว่าคุณมีพยาธิตัวตืด ก็จะจ่ายยาให้มากิน ปกติยาแก้พยาธิตัวตืดมี 3 ตัว คือ praziquantel, albendazole และ nitazoxanide ส่วนหมอจะจ่ายยาตัวไหนให้นั้นก็แล้วแต่ลักษณะการติดเชื้อ นอกจากกินยาในปริมาณและเวลาตามที่คุณหมอสั่งแล้ว ยังต้องป้องกันไม่ให้ตัวเองกลับไปติดพยาธิ (หรือทำให้คนอื่นติดพยาธิ) ด้วย ปกติยาจะไม่มีผลต่อไข่ของพยาธิตัวตืด เพราะงั้นถ้าไม่ดูแลสุขอนามัยของตัวเองในห้องน้ำและห้องครัวให้ดีๆ ก็อาจติดพยาธิกลับไปใหม่ได้ ถ้าอาการร้ายแรง เช่น เป็นโรคพยาธิตืดหมูในเนื้อเยื่อ (cysticercosis) คุณหมอจะให้รักษาตัวนานและหลายวิธีกว่า เช่น กินยาแก้พยาธิ ยาแก้อักเสบ และยากันชัก หรือผ่าตัด คุณหมอจะนัดตรวจติดตามผลหลังกินยาไปได้สักพัก อันนี้แล้วแต่ว่าอาการรุนแรงแค่ไหน แต่ส่วนใหญ่จะหลังรักษาไปได้ 1 - 3 เดือน ยากินจะช่วยได้ 85 - 100% เลยทีเดียว ส่วนจะเห็นผลแค่ไหนก็ขึ้นอยู่กับชนิดของพยาธิตัวตืดด้วย รวมถึงตำแหน่งที่พยาธิอยู่
อย่ากินเนื้อดิบ. ปรุงเนื้อสัตว์ให้ถูกวิธี. ฆ่าเชื้อผักผลไม้ก่อนถ้าอยู่ไปยังที่ที่พบพยาธิตัวตืดได้บ่อย. ล้างมือให้สะอาดก่อนทำหรือกินอาหาร และหลังแตะต้องเนื้อหรือปลาดิบ. สำรวจบริเวณโดยรอบ และสถานที่ที่ไปมาช่วงนี้. สำรวจอาหารที่กินช่วงนี้. สำรวจของเสีย. สำรวจอาการอื่นๆ เมื่อติดพยาธิตัวตืด. ไปหาหมอ. หมอจะจ่ายยาให้. กินยาตามที่หมอสั่ง. ตรวจซ้ำว่าไม่เหลือพยาธิแล้ว.
https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Tapeworms-in-Humans https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Tapeworms-in-Humans https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Tapeworms-in-Humans
Preventing Tapeworms Diagnosing a Tapeworm Infection Treating Tapeworms