กล่าวสุนทรพจน์ เขียนสุนทรพจน์ เลือกสิ่งที่จะพูด
การเขียนสุนทรพจน์เป็นเพียงด้านหนึ่งของการนำเสนอทั้งหมด แต่คุณยังต้องฝึกพูดสุนทรพจน์ออกมาดังๆ ด้วย เพราะหลายครั้งสิ่งที่เราเขียนลงไปอาจจะพูดออกมาจริงๆ แล้วลิ้นพันกันก็ได้  ทบทวนส่วนที่ฟังแล้วสับสนหรือไม่ค่อยลื่นไหล เขียนโน้ตหรือปรับเปลี่ยนสิ่งที่มีประโยชน์เวลากล่าวสุนทรพจน์จริงๆ ขณะท่องสุนทรพจน์ก็ให้จับเวลาไปด้วย ซ้อมกล่าวสุนทรพจน์หน้ากระจกเพื่อให้คุณเห็นว่า คุณสามารถเงยหน้าขึ้นมาจากกระดาษโดยที่พูดไม่สะดุดได้บ่อยแค่ไหน นอกจากนี้คุณก็อาจจะซ้อมพูดสุนทรพจน์ต่อหน้าเพื่อนสนิทแล้วขอคำติชมจากเขาก็ได้ คุณอาจจะมีเรื่องราวต่างๆ มาเล่าให้ฟังมากมายแล้วแต่ระยะเวลาที่คุณทำงานอยู่ที่นี่และที่นี่มีความหมายกับคุณมากแค่ไหน แต่อย่าลืมว่าสุนทรพจน์นี้ไม่ใช่เวลาที่คุณจะมาเล่ารายละเอียดยิบย่อย จำไว้ว่าคนอื่นเขาต้องกลับไปทำงาน หรือมีอย่างอื่นที่เขาอยากกลับไปทำมากกว่า ถ้าคุณทำทุกอย่างได้อย่างถูกต้อง คุณก็จะสามารถกล่าวสุนทรพจน์ที่ทรงพลังได้ภายในระยะเวลาสั้นๆ โดยทั่วไปสุนทรพจน์อำลาควรจะยาวประมาณ 5 นาที ในบางสถานการณ์ 10 นาทีก็พอรับได้ แต่ถ้ามากกว่านั้นจะต้องเป็นโอกาสที่พิเศษมากๆ เช่น การเกษียณราชการของผู้ว่าราชการจังหวัด หลายคนประหม่าเวลาพูดต่อหน้าคนเยอะๆ มีเคล็ดลับต่างๆ มากมายที่จะช่วยให้คุณต่อสู้กับอาการสติแตกถ้าคุณรับมือกับมันไม่ได้จริงๆ อย่าลืมซ้อมกล่าวสุนทรพจน์เยอะๆ จากนั้นก็เตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการยืนต่อหน้าคนเป็นกลุ่ม  รู้ว่าตัวเองอาจจะทำอะไรผิดพลาด เตรียมใจรับความผิดพลาด อย่าด่าทอตัวเองถ้ามันเกิดขึ้น รับรู้ถึงความผิดพลาดแล้วไปต่อ หรือคุณอาจจะหัวเราะตัวเองก็ได้เพื่อให้คนฟังรู้สึกผ่อนคลายขึ้น สนใจคนที่ดูเหมือนจะเข้าถึงสุนทรพจน์ของคุณ ถ้าพวกเขาพยักหน้า ยิ้ม หรือจ้องคุณตาไม่กระพริบ ก็ให้พุ่งความสนใจไปที่พวกเขา เพราะพลังงานเหล่านี้จะช่วยเพิ่มความมั่นใจให้คุณได้ พอคุณเขียนเนื้อหาขึ้นมาแล้ว ก็ได้เวลาจัดลำดับเพื่อให้สุนทรพจน์ของคุณลื่นไหลไม่มีสะดุด ซึ่งวิธีที่ดีที่จะช่วยคุณได้ก็คือการเขียนโครงร่าง โครงร่างเป็นวิธีจัดระเบียบเนื้อหาเพื่อให้เป็นไปตามลำดับเหตุและผลที่ผู้ฟังหรือผู้อ่านสามารถติดตามได้  โครงร่างของคุณจะละเอียดแค่ไหนก็ได้ โครงร่างควรประกอบด้วยพื้นที่สำหรับบทพูดเปิด เนื้อหาของสุนทรพจน์ และบทสรุปแบบกระชับ โครงร่างไม่ได้ประกอบไปด้วยเนื้อหาในสุนทรพจน์ทั้งหมด แต่จะมีแค่บุลเล็ตพอยต์กับบทสรุปในแต่ละส่วนเท่านั้น สุนทรพจน์ที่เริ่มจากมุกตลกหรือคำพูดตลกๆ จะดึงความสนใจของคนฟังได้ในทันที โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสุนทรพจน์อำลาที่คนฟังคิดว่ามันจะต้องแห้งแล้งและจริงจังมากๆ แม้ว่างานจะค่อนข้างเป็นพิธีการสักหน่อย แต่ให้พยายามเริ่มจากอะไรตลกๆ วิธีนี้จะเป็นการสร้างบรรยากาศที่ดีและช่วยให้คนอื่นๆ ฟังสุนทรพจน์ของคุณจนจบ  บทพูดเปิดอาจจะเป็นมุกตลกที่รู้กันภายในหรือคำพูดปลุกใจที่ทุกคนที่อยู่ที่นั่นรู้อยู่แล้วว่ามันคืออะไร และสามารถสนุกไปกับเรื่องราวนี้ได้ ถ้าหนึ่งในเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่คุณเขียนลงไปตลกหรือเจ๋งมากๆ อยู่แล้ว คุณก็สามารถใช้สิ่งนั้นเป็นบทพูดเปิดได้เช่นกัน บางครั้งคำคมหรือคำพูดสร้างแรงบันดาลใจก็เหมาะใช้เป็นบทพูดเปิดเช่นเดียวกัน แม้ว่าคุณอาจจะอยากเก็บไว้เป็นบทพูดปิดท้ายมากกว่าก็ตาม เนื้อหาของสุนทรพจน์คือการที่คุณเล่าเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยและสรุปช่วงเวลาที่อยู่ที่นั่นให้คนอื่นฟังตามความเหมาะสม คุณอาจจะเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับบุคคลและประสบการณ์ที่เฉพาะเจาะจง รวมถึงเล่าความรู้สึกกว้างๆ ที่คุณมีต่อผู้คนและสถานที่ได้ด้วย  เวลาที่พูดโดยทั่วไปหรือสรุปความ อย่าลืมว่าคุณจะต้อง “ทำให้เขาเห็น ไม่ใช่เล่าให้เขาฟัง” หมายความว่าโดยทั่วไปแล้วการเล่าแบบเจาะจงและให้รายละเอียดหรือยกตัวอย่างนั้นมักจะทำให้ผู้ฟังประทับใจได้มากกว่าการพูดแบบรวมๆ ตัวอย่างของการ “ทำให้เขาเห็น ไม่ใช่เล่าให้เขาฟัง” ก็คือ “วันที่ฉันมาทำงานวันแรก ฉันสังเกตเห็นว่าคนในออฟฟิศครึ่งนึงอยู่ต่ออีกครึ่งชั่วโมงหลังเลิกงานเพื่อทำรายงานให้เสร็จ” แทนที่จะพูดว่า “ทุกคนที่นี่ทำงานหนักเป็นพิเศษเสมอ” วิธีการจบสุนทรพจน์เป็นสิ่งที่คนจะจดจำไปอีกนานแสนนานหลังจากสุนทรพจน์จบลงแล้ว ตัดสินใจเอาว่าคุณอยากจะจบสุนทรพจน์แบบตลกๆ หรือจริงจัง และแม้ว่าสุนทรพจน์ของคุณจะเป็นการเป็นงานเสียเป็นส่วนใหญ่ แต่มุกตลกก็เป็นตัวเลือกที่ดีในการพูดปิดท้ายเช่นกัน เพราะถือเป็นสิ่งที่ช่วยคลายความตึงเครียดได้เป็นอย่างดี  คุณสามารถค้นหาคำคมดีๆ ในอินเทอร์เน็ตได้ตามหัวข้อ ซึ่งในนั้นจะมีคำคมสำหรับเกือบทุกโอกาส ถ้าคุณมีฝีมือมากๆ คุณก็อาจจะปิดท้ายสุนทรพจน์ด้วยคำพูดตลกๆ ที่เชื่อมโยงกับมุกตลกหรือเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่คุณเล่าในตอนต้นไว้ด้วยกัน เช่น ถ้าคุณเริ่มต้นสุนทรพจน์ด้วยการพูดว่า “ดิฉันไม่มีทางลืมวันแรกที่ดิฉันมาที่นี่ได้อย่างแน่นอน ดิฉันคิดในใจว่าซวยแล้วตอนที่ดิฉันเปิดประตูเข้าไปแล้วเห็นว่าตัวเองมาสายไป 20 นาที” และคุณก็อาจจะปิดท้ายสุนทรพจน์ว่า “ดิฉันคิดว่าหมดเวลาสำหรับดิฉันแล้ว ดูสิ ห้าปีผ่านไป ดิฉันก็ยังสาย 20 นาทีเหมือนเดิม” ลองคิดถึงประสบการณ์โดยรวมที่คุณมี ณ สถานที่ที่คุณกำลังจะจากไป ไม่ว่าจะเป็นที่ทำงาน โรงเรียน ตำแหน่งอาสาสมัคร หรือสถานที่ที่คุณเคยใช้ชีวิตอยู่ที่นั่นมาเป็นเวลานาน พยายามคิดทบทวนว่าตอนที่อยู่ที่นั่นคุณเคยทำอะไรมาบ้าง และคุณจะเล่าเรื่องราวในช่วงเวลาที่คุณอยู่ที่นั่นตั้งแต่ต้นจนจบอย่างไร  ลองเขียนประวัติศาสตร์ช่วงเวลาที่คุณอยู่ที่นั่นออกมาเป็นเรื่องราว ไม่จำเป็นต้องเขียนแบบสละสลวยเพื่อให้สมกับเป็นสุนทรพจน์ แค่เขียนลงไปก่อนเพื่อช่วยให้คุณนึกถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่คุณเคยทำมาได้ และช่วยให้คุณรู้ว่าอะไรที่มีความหมายกับคุณมากที่สุด เรื่องราวของคุณอาจจะเริ่มต้นจาก “ผมเข้ามาทำงานที่นี่ตั้งแต่เรียนจบใหม่ๆ และผมก็ไม่เคยย้ายออกมาอยู่ตัวคนเดียวมาก่อน ตอนนั้นผมขี้อายมากจนผมไม่มีเพื่อนเลยสักคนอยู่ 9 เดือน ปีต่อมาผมก็ได้เลื่อนตำแหน่งและมีความผูกพันที่แน่นแฟ้นกับคนในแผนกใหม่ของผม” คุณจะใส่ช่วงเวลาที่ยากลำบากลงไปด้วยก็ได้ แล้วค่อยแก้ไขทีหลัง คุณอาจจะเขียนลงไปว่า “ผมไม่ชอบเลยตอนที่เราต้องย้ายไปออฟฟิศใหม่” เวลาที่คุณแก้ไขสุนทรพจน์ เรื่องนี้ก็อาจจะกลายเป็นเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยตลกๆ หรือคุณก็อาจจะพูดประมาณว่า “แม้ในตอนนั้นที่เราต้องย้ายไปออฟฟิศใหม่ ผมก็อดสังเกตไม่ได้ว่าเพื่อนร่วมงานของผมก็พยายามทำตัวร่าเริงแม้ในช่วงเวลาที่ยากลำบาก” พอคุณเขียนสรุปทั้งหมดออกมาแล้ว ให้นึกว่ามีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยอะไรที่คุณจำได้จากช่วงเวลาที่คุณอยู่ที่นี่หรือเปล่า เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่ว่านี้จะเป็นเรื่องตลกหรือซึ้งใจก็ได้ แต่ควรเป็นเรื่องสั้นที่เฉพาะเจาะจงที่ช่วยให้ผู้ฟังเห็นภาพชีวิตประจำวันพร้อมกับสื่อความคิดหรือความรู้สึกโดยรวมออกมาได้ด้วย  เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่ว่านี้อาจจะเริ่มต้นประมาณว่า: “ผมจำวันที่ 3 ของการไปโรงเรียนได้แม่นเลย ครูจัดที่นั่งให้สกลกับผมนั่งติดกันบนรถโรงเรียน แต่พอถึงวันที่ 3 คุณย่าผมก็เดินตามขึ้นไปบนรถโรงเรียนแล้วประกาศว่า ท่านมีเรื่องต้องคุยกับสกล…” เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเป็นวิธีที่ดีที่คุณสามารถแสดงความขอบคุณต่อบุคคล หรือเพื่อยกตัวอย่างสิ่งที่คุณประทับใจเกี่ยวกับสถานที่นี้โดยรวมได้ เช่น เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยในข้างต้นอาจจะปิดท้ายด้วย “...และแน่นอนว่าเขาไม่เคยทิ้งผมเลยตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา” หรือ “...ซึ่งทำให้ผมได้รู้ว่า สุดท้ายแล้วชุมชนของโรงเรียนแห่งนี้นี่แหละที่เป็นสถานที่ที่ผมรู้สึกว่ามันคือบ้าน” สุนทรพจน์อำลาของคุณควรจะต้องแสดงถึงการมองโลกในแง่ดีประมาณนึง แต่ก็เป็นช่วงเวลาดีๆ ที่คุณควรจะนั่งคิดทบทวนถึงสิ่งที่คุณได้ทำตลอดระยะเวลาที่คุณอยู่ที่นี้และอะไรที่คุณจะคิดถึง แล้วคนอื่นๆ จะซาบซึ้งที่คุณได้ใคร่ครวญและแบ่งปันความรู้สึกเกี่ยวกับโอกาสนั้นๆ ให้คนอื่นได้รับรู้  คิดถึงสิ่งที่คุณรู้สึกขอบคุณ หรือช่วงเวลาที่ช่วยให้คุณกลายเป็นคุณอย่างทุกวันนี้ สิ่งที่คุณอาจจะเขียนลงไปเพื่อย้ำเตือนความทรงจำก็เช่น “ตอนที่จักรยืดหยัดปกป้องผมตอนปี 1” หรือ “ตอนที่หัวหน้าเอาร่างเสนอโครงการของผมไปให้คณะกรรมการและผมได้รู้ว่า เสียงของผมมีความหมาย” คิดถึงสาเหตุที่ทำให้คุณรู้สึกเศร้าที่ต้องจากไป ซึ่งสิ่งนี้ก็อาจจะเป็น “ผมรู้ว่ากลุ่มคนที่คอยห่วงใยกันและกันเป็นสิ่งที่หาได้ยากมากๆ” หรือ “ผมได้เรียนรู้อะไรหลายๆ อย่างจากทุกคนที่นี่ ผมรู้สึกเสียดายที่จะต้องจากไปโดยที่ไม่มีทุกคนแล้ว” เป็นไปได้ว่าคนอื่นๆ จะยังอยู่ที่เดิมแม้ว่าคุณจะเป็นฝ่ายที่ต้องกล่าวสุนทรพจน์อำลา อวยพรสิ่งดีๆ ให้กับคนที่ยังอยู่ พยายามพูดออกมาอย่างจริงใจ จะหยอดมุกตลกสักมุกสองมุกลงไปด้วยก็ได้ถ้ามันไม่ได้ทำให้ใครไม่พอใจ  คุณอาจจะอวยพรให้คนทั้งกลุ่มแบบรวมๆ เช่น “ผมมั่นใจว่า สุดท้ายแล้วปีหน้าพวกคุณทุกคนจะได้ไปแข่งขันระดับประเทศโดยไม่มีผมอยู่ในทีม” นอกจากนี้คุณยังสามารถอวยพรให้แต่ละคนได้ด้วย “คุณจงกลนี ผมขอให้คุณก้าวไปสู่ตำแหน่งรองประธานได้โดยง่ายนะครับ ผมรู้ว่าคุณเก่งอยู่แล้ว คุณรงคเพท โชคดีกับการดูแลทั้งแผนกอย่างราบรื่นนะครับ” และคุณยังสามารถพูดถึงความหวังและความปรารถนาที่คุณมีให้ตัวเองได้ด้วย เช่น “ผมไม่รู้ว่ามีอะไรรอผมอยู่ข้างหน้า แต่ผมหวังว่าผมจะได้เจอคนที่มีเมตตาต่อผมเหมือนกับทุกคน”
ท่องบทสุนทรพจน์กับตัวเอง. กล่าวสุนทรพจน์ให้กระชับ. พูดด้วยความมั่นใจ. เขียนโครงร่าง. เปิดสุนทรพจน์ด้วยบทพูดสนุกๆ. เขียนเนื้อหา. สรุปด้วยคำคมหรือประโยคที่ทำให้ทุกคนขำ. สรุปรวมประสบการณ์ของคุณ. ใส่เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่น่าประทับใจลงไป. แตะจุดที่จริงจังหรือซาบซึ้ง. กล่าวคำอวยพรที่แสดงความปรารถนาดี.
https://www.wikihow.com/Make-a-Farewell-Speech https://www.wikihow.com/Make-a-Farewell-Speech https://www.wikihow.com/Make-a-Farewell-Speech
Delivering Your Speech Writing Your Speech Choosing What to Say