สลายนิ่วในไต ป้องกันการเกิดนิ่วในไต
ดื่มน้ำเยอะจะทำให้ฉี่บ่อย ยิ่งฉี่ก็ยิ่งชะนิ่วในไตออกมา ถ้าดื่มน้ำเปล่าได้จะดีที่สุด แค่ดื่มน้ำไปเรื่อยๆ นิ่วก็สลายจนเหลือแค่ 1/10 - 2/10 ของทั้งหมดแล้วเพราะงั้นถือเป็นวิธีสลายนิ่วเบื้องต้นที่ทำได้เองและปลอดภัย   สถาบันการแพทย์แห่งสหรัฐอเมริกา (The Institute of Medicine) แนะนำให้ผู้หญิงดื่มน้ำประมาณ 9 แก้ว (2.2 ลิตร) ต่อวัน ส่วนผู้ชายให้ดื่มประมาณ 13 แก้ว (3 ลิตร) ต่อวัน   ดื่มน้ำให้เพียงพอ ถ้าฉี่สีเหลืองอ่อนหรือใสแปลว่าดื่มน้ำกำลังดี จริงๆ แล้วน้ำอะไรก็ได้ที่น้ำตาลน้อยๆ ถ้าคั้นเองได้ก็ยิ่งดี ที่แนะนำเลมอน มะนาวเขียว และแครนเบอร์รี่เพราะกรดซิตริกสูงมาก ช่วยป้องกันไม่ให้ผลึกแร่ธาตุจับตัวเป็นก้อนใหญ่จนกลายเป็นนิ่วในไตอีก อย่าดื่มเบียร์ดำ (dark beer) เพราะมีออกซาเลต (oxalate) ที่นานไปก็สะสมกลายเป็นนิ่วในไตได้ กินยากลุ่ม NSAIDs (nonsteroidal anti-inflammatory drugs) คือยาต้านอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์ เช่น ibuprofen (หรือ Motrin ก็ได้), naproxen (Aleve) และแอสไพริน พวกนี้เป็นยา NSAIDs ที่คนนิยมใช้กันมากที่สุด ถ้าอายุต่ำกว่า 18 ปี อย่ากินยาแอสไพริน เพราะวิจัยกันมาแล้วว่าทำให้เกิดโรคร้ายแรงอย่าง Reye's Syndrome ได้ โดยจะทำให้สมองบาดเจ็บเฉียบพลัน ถ้ามีนิ่วในไตขนาดใหญ่จนเจ็บมาก คงต้องพึ่งยาแก้ปวดแรงๆ จากคุณหมอ พูดง่ายๆ คือถ้าถึงขั้นเจ็บจนทนไม่ไหว หาหมอจะดีที่สุด ปกติถ้าเป็นนิ่วในไต กินน้ำเยอะๆ สักพักก็ดีขึ้นเอง แต่จะมีนิ่วในไตประมาณ 15% ที่ต้องให้คุณหมอจัดการ โดยเฉพาะถ้ามีอาการดังต่อไปนี้  ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (urinary tract infections (UTIs)) บ่อยๆ เพราะจะทำให้อาการหนักกว่าเดิมเวลามีนิ่วในไตร่วมด้วย  เพิ่งปลูกถ่ายไต ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ หรือมีไตแค่ข้างเดียว กำลังตั้งครรภ์ ปกติการรักษานิ่วต้องพิจารณาจากไตรมาสในการตั้งครรภ์เป็นหลัก คิดว่านิ่วในไตอาจจะอุดตันทางเดินปัสสาวะ สัญญาณบอกก็คือแต่ละครั้งฉี่น้อยลง ต้องลุกมาฉี่ตอนกลางคืน และเจ็บสีข้าง ถ้านิ่วในไตไม่สลายไปเอง อาจจะต้องกินยาหรือใช้วิธีอื่นในการกำจัด   การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก (shock wave lithotripsy (SWL)) เหมาะสำหรับนิ่วในไตที่เล็กกว่า 2 ซม. แต่เป็นการรักษาที่ไม่เหมาะกับหญิงตั้งครรภ์ เพราะต้องเอกซเรย์หาตำแหน่งนิ่ว รวมถึงอาจใช้สลายนิ่วขนาดใหญ่ไม่ได้ผล  ถ้านิ่วอยู่ในท่อไตหรือหลอดไต (ureter) คุณหมออาจจะต้องทำ ureteroscopy คือสอดกล้องขนาดจิ๋วเข้าไปในท่อไต จะได้เห็นนิ่วแล้วเอาออกได้ โดยสอดตะกร้าลวดผ่านกระเพาะปัสสาวะไปจนถึงท่อไต แล้วคล้องดึงเอานิ่วออกมา  ถ้านิ่วมีขนาดใหญ่ (ใหญ่กว่า 2 ซม.) หรือรูปร่างผิดปกติ คุณหมออาจจะต้องทำ percutaneous nephrolithotomy หรือ percutaneous nephrolithotripsy เริ่มจากวางยาสลบ แล้วผ่ารอยเล็กๆ ที่หลังเพื่อเอานิ่วออก (nephrolithotomy) หรือสลายนิ่ว (nephrolithotripsy)  ถ้านิ่วในไตเกิดจากภาวะแคลเซียมสูงในปัสสาวะ (hypercalciuria) แปลว่าไตของคุณผลิตแคลเซียมเยอะเกินไป คุณหมอมักจ่ายยาขับปัสสาวะ, ออโธฟอสเฟต (orthophosphates) หรือบิสฟอสโฟเนต (bisphosphonates) ให้ บางทีก็เป็นสารยึดเหนี่ยวแคลเซียม (calcium-binding agents) แทน แต่ไม่ค่อยพบบ่อยๆ  ถ้าคุณเป็นโรคเกาต์ด้วย ก็มักจะได้ยายาอัลโลพูรินอล (allopurinol) มา น้ำตาลทำให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมและแมกนีเซียมได้น้อยลง เลยเป็นตัวการก่อนิ่วในไต โดยฟรุกโตสที่พบในน้ำตาลกับน้ำเชื่อมข้าวโพด (corn syrup) เป็นสาเหตุเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดนิ่วในไต ถ้าอยากแข็งแรงสุขภาพดีกว่าเดิม แถมป้องกันนิ่วในไตไปพร้อมๆ กัน ก็ต้องแข็งใจลดน้ำตาลในอาหารประจำวัน  พวกน้ำอัดลมรสออกเปรี้ยวอย่าง 7UP กับสไปรท์ จะมีกรดซิตริกสูง ถึงเราจะแนะนำให้เลี่ยงน้ำหวานน้ำอัดลม แต่น้ำอัดลมสีใสพวกนี้บางทีก็มีประโยชน์ เพราะช่วยเพิ่มกรดซิตริกได้ ออกกำลังกาย 30 นาทีต่อวัน เขาวิจัยกันมาแล้วว่าการออกกำลังกายหนักปานกลางจะช่วยลดความเสี่ยงการเกิดนิ่วในไตได้มากถึง 31% ออกกำลังกายแบบแอโรบิกหนักปานกลางให้ได้อย่างน้อย 150 นาทีต่ออาทิตย์ เช่น เดิน จ็อกกิ้ง หรือทำสวน เนื้อสัตว์ โดยเฉพาะเนื้อแดง กินแล้วเพิ่มความเสี่ยงการเกิดนิ่วในไต โดยเฉพาะนิ่วที่เกิดจากกรดยูริก พยายามอย่ากินเนื้อสัตว์เกิน 6 ออนซ์ต่อวัน (ขนาดประมาณ 1 ฝ่ามือหรือไพ่ 1 สำรับ) ก็จะช่วยลดโอกาสเกิดนิ่วในไตชนิดต่างๆ ได้  เนื้อแดง เครื่องใน และ สัตว์ทะเลที่มีเปลือกแข็ง จะมีสารพิวรีน (purine) สูง สารนี้จะทำให้ร่างกายผลิตกรดยูริกเพิ่มขึ้น เลยเสี่ยงเป็นนิ่วในไต ไข่กับปลาก็มีพิวรีน แต่น้อยกว่าเนื้อแดงและสัตว์ทะเลที่มีเปลือกแข็ง  บริโภคโปรตีนจากแหล่งอื่นแทน เช่น ผลิตภัณฑ์นมแคลเซียมสูง หรือถั่วฝัก อย่างหลังมีไฟเบอร์และไฟเตต (phytate) สารประกอบที่ช่วยป้องการสะสมจนเกิดนิ่วในไต ที่ต้องระวังคือถั่วเหลือง เพราะมีออกซาเลต (oxalate) สูง พอได้ยินว่านิ่วในไตมาจากแคลเซียมสะสมเกินพิกัด คุณเลยอาจจะกำลังคิดลดแคลเซียม แต่จริงๆ แล้วมีงานวิจัยที่ชี้ว่าถ้าคุณบริโภคแคลเซียมน้อยเกินไปต่างหาก ถึงจะเสี่ยงเป็นนิ่วในไต มากกว่าเดิม ให้คุณกินผลิตภัณฑ์นมชนิดต่างๆ เช่น นม โยเกิร์ต และชีส ก็จะได้แคลเซียมในปริมาณที่ควรได้รับในแต่ละวัน  เด็กอายุ 4 - 8 ขวบควรได้รับแคลเซียม 1,000 มก. ต่อวัน และเด็กโต 9 - 18 ปี ควรได้รับแคลเซียม 1,300 มก. ต่อวัน ส่วนผู้ใหญ่ 19 ปีขึ้นไปควรได้รับแคลเซียมอย่างน้อย 1,000 มก. ต่อวัน ถ้าเป็นผู้หญิงอายุ 50 ปีขึ้นไป และถ้าเป็นผู้ชาย 70 ปีขึ้นไป ก็ต้องเป็น 1,200 มก. ต่อวัน  ถ้าคุณหมอไม่ได้แนะนำก็อย่าไปกินแคลเซียมเสริม ปกติแคลเซียมในอาหารจะไม่ส่งผลต่อนิ่วในไต แต่ถ้ากินแคลเซียมเสริมมากไป ก็ระวังเสี่ยงเป็นนิ่วในไตมากกว่าเดิม นิ่วในไตชนิดที่พบบ่อยที่สุด เกิดจาก calcium oxalate ถ้าหลีกเลี่ยงอาหารที่ oxalate สูง ก็จะช่วยป้องกันการเกิดนิ่วในไตได้ พยายามจำกัดปริมาณ oxalate ในแต่ละวันอยู่ที่ 40 – 50 มก.  กินอาหารที่มี oxalate ควบคู่ไปกับอาหารที่มีแคลเซียม เพราะ 2 อย่างจะยึดเหนี่ยวกันก่อนถึงไต ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดนิ่วในไตเพราะอาหารพวกนี้  อาหารที่ oxalate สูง (10 มก. ขึ้นไปต่อ serving หรือ 1 หน่วยบริโภค) ก็เช่น ถั่วเปลือกแข็ง ถั่วฝัก เบอร์รี่ต่างๆ ข้าวสาลี มะเดื่อ องุ่น ส้มเขียวหวาน หัวบีท แครอท ขึ้นฉ่าย มะเขือม่วง เคล กระเทียมต้น มะกอก กระเจี๊ยบเขียว พริกไทย มันฝรั่ง ปวยเล้ง มันหวาน และซูกินี เครื่องดื่มที่มี oxalate สูง (เกิน 10 มก. ต่อ 1 หน่วยบริโภค) เช่น เบียร์ดำ (dark beer), ชาดำ, เครื่องดื่มที่ทำจากช็อคโกแลต, เครื่องดื่มที่ทำจากถั่วเหลือง และกาแฟสำเร็จรูป ร่างกายจะเปลี่ยนวิตามินซีปริมาณมากๆ เช่น ในอาหารเสริม เป็น oxalate เพราะงั้นถ้าคุณหมอไม่ได้แนะนำ ก็อย่ากินวิตามินซีเสริม crash diet หรือการลดน้ำหนักมากๆ ในเวลาสั้นๆ จะทำให้กรดยูริกในกระแสเลือดเพิ่มสูงขึ้น เท่ากับยิ่งเสี่ยงเป็นนิ่วในไต สูตรลดน้ำหนักแบบแอตกินส์ (Atkins diet) ที่เน้นโปรตีนสูงๆ ก็เพิ่มภาระให้ไตเหมือนกัน ควรหลีกเลี่ยง สรุปแล้วถ้าอยากแข็งแรงสุขภาพดี ปราศจากนิ่วในไต ก็คือต้องกินอาหารให้ครบหมู่ในปริมาณที่เหมาะสม เน้นผักผลไม้ ถั่วต่างๆ โฮลเกรน และโปรตีนไขมันต่ำแต่พอดี เขาวิจัยกันมาแล้วว่า ครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยที่เคยเป็นนิ่วในไตแล้ว สุดท้ายจะกลับมาเป็นอีกภายใน 7 ปี เลยต้องรู้จักดูแลตัวเองเพื่อป้องกัน เพราะมีความเสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป
ดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มอื่นเยอะๆ. ดื่มน้ำมะนาว (จะเลมอนหรือมะนาวเขียวก็ได้) หรือน้ำแครนเบอร์รี่. กินยาแก้ปวดถ้าจำเป็น. รู้ตัวว่าเมื่อไหร่ควรจะไปหาหมอ. กินยาหรือหาหมอ ถ้าสุดท้ายแล้วไม่หาย. งดน้ำตาล น้ำอัดลม และน้ำเชื่อมข้าวโพด. ออกกำลังกาย. จำกัดโปรตีนสัตว์เหลือวันละ 6 ออนซ์หรือน้อยกว่า. บริโภคแคลเซียมให้เพียงพอ แต่อย่าพึ่งอาหารเสริม. กินอาหารที่ “ปริมาณออกซาเลตต่ำ”. อย่าลดน้ำหนักเร่งด่วน. ต้องระวังเป็นพิเศษถ้าเคยเป็นนิ่วในไตมาก่อน.
https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Kidney-Stones https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Kidney-Stones
Treating Kidney Stones  Preventing Kidney Stones