ดูแลตัวเองหลังรักษา รักษากับคุณหมอ
คุณหมออาจจ่ายยาแก้ให้คุณกินช่วง 2 - 3 อาทิตย์แรกหลังกลับบ้าน แล้วแต่ว่าอาการคุณรุนแรงแค่ไหน ประวัติการรักษาเป็นยังไง และแพ้อะไรหรือเปล่า  อย่ารอจนปวดมาก รีบกินยาดักไว้ก่อนตั้งแต่ตอนเริ่มปวดตะหงิดๆ เพราะตอนยังปวดเบาบางจะบรรเทาอาการง่ายกว่าตอนที่ปล่อยจนรุนแรงไปแล้ว  ช่วง 48 - 72 ชั่วโมงแรกจะปวดแบบหาคำบรรยายไม่ได้ หลังจากนั้นทั้งอาการปวดและระคายเคืองต่างๆ จะลดลง แต่กว่าจะฟื้นตัวเต็มที่ก็ต้องหลายอาทิตย์ไปแล้ว ถึงจะอาการไม่รุนแรงแล้วก็เถอะ ใจเย็นๆ คอยกินยาตามที่หมอสั่งไปนั่นแหละ ถึงเป็นภาวะปอดแตกก็ไม่จำเป็นต้องติดเตียงตลอดวัน พักได้แต่ต้องคอยลุกขึ้นมานั่ง และออกกำลังกายเบาๆ ที่ไม่ทำให้กระทบกระเทือน อย่างการเดินเป็นต้น  กว่าคุณจะหายสนิทจากภาวะปอดแตกก็ต้อง 1 - 2 อาทิตย์นู่นแหนะ เพราะฉะนั้นให้เตรียมใจนอนพักยาวๆ ได้เลย อย่าดื้อจะทำอะไรตามเดิมให้ได้เร็วๆ เพราะเดี๋ยวจะปอดแตกซ้ำ รอให้คุณหายใจได้ตามปกติและอาการปวดหายไปก่อน ค่อยกลับมาทำงานบ้าน ออกกำลังกายหนักๆ หรือทำกิจกรรมที่ต้องใช้แรงตามเดิม ช่วงรักษาภาวะปอดแตกจะหายใจค่อนข้างลำบาก ถ้ากึ่งนั่งกึ่งนอน ไม่นอนราบ จะทำให้หายใจได้ง่ายกว่า  ถ้าคุณกึ่งนั่งกึ่งนอนบนเก้าอี้ยาว จะช่วยลดแรงกดที่ช่องอกและปอดได้ ท่าทางแบบกึ่งนั่งกึ่งนอนยังช่วยให้คุณจะลุกจะนอนก็สะดวก เพราะระหว่างรักษาตัวทำอะไรก็เจ็บไปหมด แบบนี้ร่างกายค่อยสบายหน่อย  หนุนหมอนฝั่งที่ปอดแตกด้วยก็ดี จะได้นอนบนเก้าอี้ได้สบายขึ้น สำคัญมากว่าอย่าเอาอะไรมากดทับแถวซี่โครงหลังเกิดภาวะปอดแตก คนมักหาอะไรมาหนุนรองไว้ให้หายเจ็บ แต่ต้องระวังให้มาก เพราะถ้าทำผิดวิธีหรือกดทับจะทำให้บาดเจ็บได้  ถ้าอยากคลายปวดสบายตัวขึ้น ให้ลองกอดหรือหนุนหมอนแนบกับอกไว้ จะช่วยให้หายใจแล้วเจ็บน้อยลง  อย่าหาอะไรมาพันหรือรัดอกหรือซี่โครงไว้ เพราะจะหายใจไม่สะดวก แล้วอาการจะแย่กว่าเดิม  ใส่เสื้อผ้าหลวมๆ ใน 2 - 3 วันแรก. ถ้าคุณต้องใส่บรา ให้เลือกเป็น sports bra หรือบราที่ใหญ่กว่าไซส์ปกติของคุณ ถ้าคุณเป็นสิงห์อมควันก็ต้องทำใจ เพราะการสูดควันไม่ว่าชนิดไหนเข้าไประหว่างพักฟื้น จะทำให้ปอดคุณยิ่งทำงานหนัก ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องหลีกเลี่ยงถึงจะหายดีได้  งดบุหรี่จนกว่าจะหายสนิท ลองปรึกษาคุณหมอดู บางทีอาจอนุญาตให้ใช้แผ่นแปะนิโคติน หรือยาที่ทำให้คุณอยู่ได้โดยไม่ต้องสูบบุหรี่ สูบบุหรี่แล้วอาจทำให้ปอดแตกซ้ำได้ เพราะงั้นนี่อาจเป็นเวลาดีๆ ให้คุณได้เลิกบุหรี่ซะเลย ลองปรึกษาคุณหมอเรื่องวิธีการเลิกบุหรี่ หรือจะหากลุ่มบำบัดที่คุณเข้าร่วมได้สะดวกก็ได้ อากาศที่เปลี่ยนแปลงจะทำให้ปอดรับภาระหนัก จนอาจแตกซ้ำได้อีก เพราะฉะนั้นระวังให้ดีช่วงกำลังฟื้นตัว  อย่าเพิ่งนั่งเครื่อง ถ้าต้องเดินทาง ให้ไปทางรถ รถไฟ หรือรถเมล์แทน แต่ถ้าจำเป็นจริงๆ ก็คงต้องเลื่อนทริปออกไปก่อน แล้วค่อยไปใหม่ตอนที่คุณหมอบอกว่าอาการปลอดภัยแล้ว อย่าเพิ่งไปที่สูงๆ อย่างตึกระฟ้า ภูเขา พวกเดินป่าปีนเขานี่งดไปก่อนเลยจนกว่าจะหายดี งดว่ายน้ำและโดยเฉพาะดำน้ำลึกระหว่างรักษาตัว คนเกิดภาวะปอดแตกมักมีเวลาปฏิกิริยาตอบสนอง (Reaction time) หรือพูดง่ายๆ ก็คือการตอบสนองต่อสิ่งต่างๆ ช้าลง เป็นผลมาจากอาการเจ็บปวดและฤทธิ์ของยา รวมถึงผลกระทบจากการผ่าตัดและการรักษาอื่นๆ ด้วย รอจนคุณหายเจ็บและตอบสนองต่ออะไรๆ ดีขึ้นแล้วค่อยกลับไปขับรถดีกว่า ถ้าไม่แน่ใจว่าปลอดภัยเมื่อไหร่ ให้ลองปรึกษาคุณหมอดีที่สุด โดยทั่วไปหลังภาวะปอดแตกหายดีแล้ว ก็จะไม่ส่งผลระยะยาวต่อสุขภาพของคุณ แต่ก็มีความเสี่ยง ว่าถ้าเคยปอดแตกแล้ว ก็อาจปอดแตกได้อีก  ผู้ป่วยมากถึง 50% เลยที่เกิดภาวะปอดแตกซ้ำอีก โดยมักเกิดหลังจากครั้งแรก 2 - 3 เดือน เพราะฉะนั้นให้คอยสังเกตอาการให้ดี  ถ้าคุณคิดว่ากำลังเกิดอาการปอดแตกซ้ำอีก ให้รีบหาหมอทันที หลังเกิดภาวะปอดแตก คุณอาจหายใจแล้วรู้สึกแปลกๆ และอาจรู้สึกอึดอัดหรือตึงๆ ในอกได้ช่วง 2 - 3 เดือนหลังการรักษา พวกนี้ถือเป็นเรื่องปกติ และไม่ได้เป็นสัญญาณของภาวะปอดแตกซ้ำแต่อย่างใด รีบไปหาหมอหรือตรงดิ่งไปแผนกฉุกเฉินทันทีที่อยู่ๆ ก็รู้สึกเจ็บหน้าอก หรืออาการอื่นๆ ของภาวะปอดแตก เช่น หายใจลำบาก หายใจแล้วจมูกบาน แน่นหน้าอก และเหนื่อยง่าย  ถ้าคุณถูกของแข็งไม่มีคมทุบหรือกระแทกเข้าที่หน้าอก ควรไปหาหมอทันทีถ้ามีอาการหายใจหอบถี่และเจ็บหน้าอก หรือไอเป็นเลือด  ภาวะปอดแตกอาจเกิดได้จากหลายปัจจัย แต่ที่พบบ่อยที่สุด คือเป็นผลมาจากการถูกกระแทกที่อกหรือซี่โครง นอกจากนี้ก็อาจเป็นเพราะความดันอากาศเปลี่ยนแปลง หรือบางโรคที่คุณเป็นอยู่แล้ว อย่างโรคหอบหืด โรค cystic fibrosis และวัณโรค  โทรแจ้งตำรวจหรือเรียกรถพยาบาลทันทีถ้าเจ็บหน้าอกจนทนไม่ไหวหรือหายใจไม่ออก อาการของภาวะปอดแตกจะทรุดลงได้อย่างรวดเร็ว เพราะฉะนั้นยิ่งถึงมือหมอเร็วเท่าไหร่ก็ยิ่งดี  พอถึงแผนกฉุกเฉินแล้ว คุณหมอจะตรวจร่างกายคุณด้วยวิธีต่างๆ เพื่อวินิจฉัยว่าปอดแตกจริงหรือเปล่า คุณหมอจะขอตรวจหน้าอก ฟังเสียงด้วย stethoscope พร้อมทั้งวัดความดัน ซึ่งก็จะออกมาต่ำเพราะภาวะปอดแตก รวมถึงสังเกตจ้ำเขียวตามตัว ส่วนการตรวจวินิจฉัยขั้นสุดท้ายก็คือการเอ็กซเรย์นั่นเอง คุณหมอจะแนะนำเองว่ารักษายังไงถึงจะเหมาะสมกับคุณที่สุด โดยอ้างอิงจากชนิดและความรุนแรงของภาวะปอดแตก  คุณหมออาจแนะนำให้พักผ่อนเพื่อสังเกตอาการแทน ถ้าภาวะปอดแตกไม่รุนแรงมากและหายได้เอง ซึ่งต้องสังเกตอาการกันประมาณ 1 - 2 อาทิตย์ รวมถึงการพักฟื้น และนัดตรวจติดตามผล  แต่ถ้าภาวะปอดแตกนั้นรุนแรง ก็ต้องมีการเจาะท่อเพื่อระบายอากาศ เข็มที่เสียบอยู่กับกระบอกฉีดยาจะถูกเจาะเข้าไปในช่องอก จากนั้นคุณหมอจะดูดอากาศส่วนเกินออกมา แบบเดียวกับเวลาที่ใช้เข็มฉีดยาดูดเลือดขึ้นมานั่นแหละ สุดท้ายก็สอดท่อเข้าไปที่ช่องอก เพื่อเติมอากาศกลับเข้าไปในปอดประมาณ 2 - 3 วัน ถ้าใช้วิธีเจาะท่อรักษาแล้วไม่ได้ผล คุณหมออาจแนะนำให้ผ่าตัดต่อไป ปกติแล้วก็ไม่ใช่การผ่าตัดใหญ่อะไร จะกรีดแค่นิดเดียว กล้องจิ๋วแบบไฟเบอร์ออพติกจะถูกสอดเข้าไปในรอยผ่าเล็กๆ นั้น ให้คุณหมอได้เห็นภาพตอนสอดอุปกรณ์ผ่าตัดแบบด้ามแคบยาวเข้าไปในตัวของคุณ ศัลยแพทย์จะหาจุดที่ปอดแตกจนรั่วให้เจอแล้วเย็บปิด แต่บางเคสก็อาจต้องตัดเนื้อเยื่อส่วนที่ตายแล้วของปอดออกไปด้วย ระยะเวลาในการรักษานั้นแตกต่างกันไปตามระดับความรุนแรงของภาวะปอดแตก แต่ก็ต้องเตรียมใจไว้เลย ว่าต้องพักฟื้นอยู่โรงพยาบาลยาวหน่อย บางทีก็แค่ต้องทิ้งท่อที่หน้าอกไว้ 2 - 3 วันแล้วก็เอาออกได้ แต่ในเคสที่ต้องผ่าตัด ส่วนใหญ่ต้องพักฟื้นต่อในโรงพยาบาลนาน 5 - 7 วันนู่นแหนะ ระหว่างคุณอยู่ในโรงพยาบาลรอกลับบ้าน ร่างกายของคุณก็จะค่อยๆ ฟื้นตัว ทั้งคุณหมอและพยาบาลจะดูแลคุณเอง ทำใจให้สบาย  ตอนอยู่ในโรงพยาบาล คุณต้องฝึกการหายใจเยอะพอตัว รวมถึงการลุกขึ้นนั่งและเดินไปมาเพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงให้ปอดของคุณด้วย  ถ้าคุณเพิ่งผ่าตัดมา ก็จะมีการฉีดยาเพื่อป้องกันไม่ให้เลือดจับตัวกันเป็นลิ่ม และอาจต้องใส่ถุงน่องพิเศษคลุมเท้าคลุมขาเพื่อป้องกันเลือดแข็งตัวเช่นเดียวกัน  คุณหมอจะอธิบายและแนะนำเอง ว่ากลับบ้านไปแล้วต้องดูแลตัวเองยังไง รวมถึงการใช้ยา และการกลับไปทำงานตามปกติด้วย ตั้งใจฟังคุณหมอให้ดี ถ้าสงสัยตรงไหนก็รีบถามเลย คุณต้องรู้ให้เยอะเข้าไว้ว่าอะไรดีที่สุดต่อการฟื้นตัวของทั้งร่างกายและจิตใจ
กินยาตามหมอสั่งอย่างเคร่งครัด. พักผ่อนให้มากๆ แต่ต้องบริหารร่างกายบ้าง. ช่วง 2 - 3 วันแรกให้นอนเอนหลังบนเก้าอี้ยาว. ระวังหน่อยเวลาเลือกเสื้อผ้าหรือหาอะไรมาหนุน. งดสูบบุหรี่. อย่าให้ความดันอากาศเปลี่ยนแปลงกะทันหัน. ถ้ายังไม่หายสนิทอย่าเพิ่งขับรถ. ระวังการเกิดซ้ำ. รีบไปแผนกฉุกเฉินเลย. รับการรักษา. พักฟื้นในโรงพยาบาล.
https://www.wikihow.com/Heal-from-a-Collapsed-Lung https://www.wikihow.com/Heal-from-a-Collapsed-Lung
Understanding At-Home Treatment Seeking Medical Care