ศึกษาและรู้อาการของบาดทะยัก รักษาโรคบาดทะยัก รู้ว่าเมื่อไหร่ควรฉีดวัคซีนบาดทะยัก
การติดเชื้อบาดทะยักแทบทุกกรณีเกิดในคนที่ไม่เคยฉีดวัคซีนบาดทะยัก หรือผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ฉีดกระตุ้นบาดทะยักในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา แต่โรคนี้ไม่ได้แพร่จากคนสู่คน ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้โรคนี้ต่างจากโรคที่สามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีนโรคอื่นๆ บาดทะยักจะแพร่กระจายโดยสปอร์แบคทีเรียที่โดยทั่วไปจะเข้าสู่ร่างกายผ่านทางบาดแผลที่เป็นรอยเจาะ ทำให้เกิดพิษต่อระบบประสาทที่ทำให้เกิดการชักเกร็งและการเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อ  ภาวะแทรกซ้อนจากบาดทะยักจะเกิดขึ้นได้มากที่สุดในกลุ่มคนที่ไม่เคยฉีดวัคซีนเลยหรือผู้สูงอายุที่ได้รับการก่อภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอในประเทศอุตสาหกรรม  นอกจากนี้คุณยังมีความเสี่ยงที่จะติดเชื้อบาดทะยักมากขึ้นหลังจากเกิดภัยพิบัติธรรมชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพราะประเทศไทยเป็นประเทศกำลังพัฒนา ทันทีที่คุณได้รับบาดเจ็บหรือเป็นแผล ให้ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อทันที ถ้าคุณปล่อยทิ้งไว้ไม่ยอมฆ่าเชื้อแผลใหม่เกิน 4 ชั่วโมง ก็จะยิ่งเพิ่มโอกาสในการติดเชื้อบาดทะยักมากยิ่งขึ้น ซึ่งการฆ่าเชื้อสำคัญมากหากบาดแผลเกิดจากการถูกสิ่งของตำลงไปในผิวที่จะทำให้แบคทีเรียและสิ่งสกปรกเข้าลึกลงไปในแผล ทำให้เกิดเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะแก่การเจริญเติบโตของแบคทีเรีย สังเกตว่าสิ่งที่ทำให้เกิดบาดแผลสะอาดหรือสกปรกเพื่อพิจารณาว่าคุณควรฉีดวัคซีนกระตุ้นบาดทะยักหรือไม่ สิ่งของที่สกปรกหรือมีการปนเปื้อนจะมีสิ่งสกปรก/ดิน น้ำลาย หรืออุจจาระ/มูลสัตว์อยู่บนสิ่งของนั้นๆ ในขณะที่สิ่งของสะอาดจะไม่มี จำไว้ว่าคุณไม่มีทางรู้ได้เลยจริงๆ ว่าสิ่งของชิ้นนั้นมีแบคทีเรียหรือไม่ ระยะเวลาฟักตัวของบาดทะยักจะอยู่ระหว่าง 3-21 วัน โดยเฉลี่ยจะอยู่ที่ 8 วัน ความรุนแรงของบาดทะยักจะแบ่งออกเป็นระดับ 1 ถึง 5 ยิ่งอาการออกช้าเท่าไหร่ การติดเชื้อก็มีแนวโน้มที่จะไม่รุนแรงมากขึ้นเท่านั้น อาการที่พบบ่อยของโรคบาดทะยัก (เรียงลำดับตามการอาการที่ปรากฏ) ได้แก่  การชักเกร็งที่กล้ามเนื้อขากรรไกร (มักเรียกทั่วไปว่า “ขากรรไกรค้าง”) อาการเมื่อยล้าที่ลำคอ กลืนยาก (การกลืนลำบาก) การแข็งเกร็งเป็นแผ่นของกล้ามเนื้อหน้าท้อง การวินิจฉัยโรคบาดทะยักอยู่ที่การสังเกตอาการเท่านั้น ไม่มีการตรวจเลือดที่สามารถวินิจฉัยโรคบาดทะยักได้ เพราะฉะนั้นคุณต้องสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด นอกจากนี้คุณอาจสังเกตได้ว่ามีไข้ เหงื่อออก ความดันโลหิตสูงขึ้น หรืออัตราการเต้นของหัวใจสูงขึ้น (ภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ) และเข้าใจภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้ ดังนี้  กล่องเสียงหดเกร็ง หรืออาการเกร็งที่เส้นเสียง ซึ่งอาจทำให้หายใจลำบาก กระดูกหัก ลมชัก/อาการชัก หัวใจเต้นผิดจังหวะ การติดเชื้อขั้นที่ 2 เช่น โรคปอดบวม ที่เป็นผลมาจากการเข้าโรงพยาบาลเป็นเวลานาน ลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดปอด หรือการมีก้อนเลือดติดอยู่ในปอด เสียชีวิต (10% ของกรณีที่มีการรายงานถึงขั้นเสียชีวิต) ถ้าคุณคิดหรือแม้กระทั่งสงสัยว่าตัวเองอาจติดเชื้อบาดทะยัก ให้เข้ารับการรักษาจากแพทย์โดยทันที เพราะถือเป็นการรักษาฉุกเฉินและจะต้องรักษาตัวในโรงพยาบาลเนื่องจากโรคบาดทะยักมีอัตราการเสียชีวิตสูง (10%) ที่โรงพยาบาลคุณจะได้รับสารต้านพิษบาดทะยัก เช่น วัคซีนบาดทะยักชนิดอิมมูโนโกลบูลิน ซึ่งจะยับยั้งพิษที่ยังเข้าไปไม่ถึงเนื้อเยื่อประสาท จะมีการล้างแผลอย่างสะอาดและคุณก็ยังจะได้รับวัคซีนบาดทะยักที่ป้องกันการติดเชื้อในอนาคตอีกด้วย การติดเชื้อบาดทะยักไม่ได้ทำให้คุณมีภูมิคุ้มกันการติดเชื้อในอนาคต แต่คุณจะต้องได้รับวัคซีนเพื่อไม่ให้ติดเชื้ออีก เนื่องจากไม่มีการตรวจเลือดที่สามารถวินิจฉัยโรคบาดทะยักได้ การทดสอบในห้องทดลองจึงไม่มีประโยชน์ต่อการประเมินโรค ด้วยเหตุนี้แพทย์ส่วนใหญ่จึงไม่รอดูก่อนว่าจะรักษาอย่างไร แต่จะใช้การรักษาเชิงรุกไปเลยถ้าหากสงสัยว่ามีการติดเชื้อ  แพทย์จะสันนิษฐานจากอาการและอาการพิษที่ปรากฏเป็นหลัก ยิ่งอาการรุนแรงมากเท่าไหร่ ยิ่งต้องลงมือรักษาเร็วมากขึ้นเท่านั้น เนื่องจากไม่มียารักษาโรคบาดทะยัก การรักษาจึงเน้นไปที่รักษาอาการและภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นแทน คุณจะได้รับยาปฏิชีวนะโดยการฉีดเข้าเส้นเลือดหรือทางปาก และคุณก็จะได้รับยาที่ควบคุมการชักเกร็งของกล้ามเนื้อด้วย   ยาบางตัวที่ใช้ควบคุมการชักเกร็งของกล้ามเนื้อได้แก่ยาระงับประสาทจากกลุ่มยานอนหลับและยาคลายเครียด เช่น ไดอะซีแพม (ยาแวเลียม) ลอราซีแพม (ยาแอติเวน) ยาอัลปราโซแลม (ซาแน็กซ์) และมิดาโซแลม (เวอร์เซ็ด)  ยาปฏิชีวนะโดยทั่วไปไม่ได้มีผลในการต้านเชื้อบาดทะยัก แต่แพทย์อาจสั่งยานี้เพื่อไม่ให้แบคทีเรียคลอสตริเดียมเตตานิขยายพันธุ์ ซึ่งอาจช่วยชะลอการสร้างพิษได้ โดยทั่วไปพิษแบคทีเรียจะเข้าสู่ร่างกายทางรอยแผลบนผิวผ่านทางสิ่งของที่มีเชื้อบาดทะยักอยู่ ถ้าคุณมีอาการบาดเจ็บต่อไปนี้หนึ่งอย่างหรือมากกว่า หรือมีบาดแผลที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อบาดทะยัก คุณก็ควรไปฉีดยากระตุ้นบาดทะยัก อาการบาดเจ็บที่ว่านี้ได้แก่   แผลที่เห็นได้ชัดว่ามีดิน ฝุ่น หรือมูลม้าเปราะอยู่ แผลรอยเจาะ สิ่งที่อาจก่อให้เกิดแผลประเภทนี้ได้แก่เศษไม้ ตะปู เข็ม แก้ว และรอยกัดของคนหรือสัตว์  แผลไหม้ แผลไหม้ระดับที่ 2 (การไหม้ชั้นหนังกำพร้าทั้งชั้นและหนังแท้หรืออาจมีแผลพุพอง) และระดับที่ 3 (การไหม้ที่ชั้นของหนังแท้ส่วนลึก) เป็นแผลไหม้ที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากกว่าแผลไหม้ระดับที่ 1 (ชั้นหนังกำพร้า)  บาดแผลจากการกระแทกที่ทำลายเนื้อเยื่อที่เกิดจากการถูกวัตถุหนัก 2 ชิ้นบีบอัดผิวหนัง ซึ่งอาจเกิดจากการที่มีวัตถุหนักหล่นใส่บางส่วนของร่างกายได้เช่นกัน  บาดแผลที่เกี่ยวกับเนื้อเยื่อตายบางส่วนหรือเนื้อเยื่อตาย  เนื้อเยื่อประเภทนี้ไม่มีเลือดไปหล่อเลี้ยง จึงเพิ่มโอกาสเสี่ยงที่จะติดเชื้อ (ร่วมกับเนื้อเยื่อที่บกพร่องอย่างรุนแรง) เช่น บริเวณเนื้อตายเน่า (เนื้อเยื่อของร่างกายส่วนที่ตายไปแล้ว) ก็จะเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้น  บาดแผลที่มีสิ่งของแปลกปลอมอยู่ข้างใน บาดแผลที่มีสิ่งของแปลกปลอม เช่น เศษไม้ เศษแก้ว ก้อนกรวด หรือสิ่งของอื่นๆ อยู่ข้างในมีโอกาสเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากขึ้น ถ้าคุณไม่เคยฉีดบาดทะยักชุดแรก (ชุดวัคซีนพื้นฐาน) หรือคุณไม่แน่ใจว่าตัวเองฉีดบาดทะยักครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ คุณก็ควรไปฉีดบาดทะยัก แต่ถ้าคุณได้รับบาดเจ็บและสงสัยว่าตัวเองจะต้องไปฉีดกระตุ้นบาดทะยักหรือเปล่า คุณจะต้องฉีดบาดทะยักหาก  บาดแผลของคุณเกิดจากสิ่งของที่ “สะอาด” และคุณฉีดบาดทะยักครั้งสุดท้ายเกิน 10 ปีแล้ว บาดแผลของคุณเกิดจากสิ่งของที่ “สกปรก” และคุณฉีดบาดทะยักครั้งสุดท้ายเกิน 5 ปีแล้ว คุณไม่แน่ใจว่าแผลเกิดจากสิ่งของที่ “สะอาด” หรือ “สกปรก” และคุณฉีดบาดทะยักครั้งสุดท้ายเกิน 5 ปีแล้ว เพื่อถ่ายทอดภูมิคุ้มกันบาดทะยักไปสู่ลูกในท้อง คุณควรฉีดวัคซีนบาดทะยักระหว่างตั้งครรภ์ 27-36 สัปดาห์  แพทย์จะแนะนำให้คุณฉีดวัคซีนชนิดเนื้อตาย Tdap (บาดทะยัก คอตีบ และไอกรน) ในช่วงไตรมาสที่ 3 ของการตั้งครรภ์  ถ้าคุณไม่ได้ฉีดวัคซีน Tdap มาก่อนและไม่ได้ฉีดระหว่างตั้งครรภ์ คุณควรฉีดทันทีหลังคลอด  ถ้าคุณมีรอยบาดหรือบาดแผลสกปรกระหว่างตั้งครรภ์ คุณต้องฉีดกระตุ้นบาดทะยัก วิธีการ "รักษา" บาดทะยักที่ดีที่สุดก็คือการป้องกันไม่ให้เป็นตั้งแต่แรก คนส่วนใหญ่ไม่มีปฏิกิริยารุนแรงกับวัคซีน แต่ก็มีปฏิกิริยาเล็กน้อย 2-3 อย่างที่พบได้บ่อย ได้แก่ อาการบวมตามจุดเล็กๆ อาการกดเจ็บ และรอยแดงในบริเวณที่ฉีด แต่มักจะหายภายใน 1-2 วันไม่ต้องกังวลเรื่องการฉีดกระตุ้นบาดทะยักเพิ่ม เพราะตามปกติแล้วคุณไม่จำเป็นต้องเว้นระยะห่าง 10 ปีถึงจะฉีดแต่ละเข็มได้ มีวัคซีนหลายตัวที่ป้องกันบาดทะยักได้ ได้แก่  DTaP วัคซีนคอตีบ บาดทะยัก และไอกรน (ไอหอบ) เป็นวัคซีนที่มักฉีดให้เด็กอายุ 2 4 และ 6 เดือน และจะฉีดอีกครั้งเมื่ออายุ 15-18 เดือน DTap เป็นวัคซีนที่มีประสิทธิภาพมากในเด็ก และเด็กจะต้องฉีดกระตุ้นอีกครั้งช่วงระหว่าง 4-6 ขวบ Tdap เมื่อเวลาผ่านไป ประสิทธิภาพในการป้องกันโรคบาดทะยักจะลดลง เพราะฉะนั้นเด็กโตจะต้องไปฉีดกระตุ้น ซึ่งจะเป็นวัคซีนที่ป้องกันโรคบาดทะยักเต็มขนาดแต่จะวัคซีนสำหรับโรคคอตีบกับไอกรนจะลดลง ทุกคนที่อายุระหว่าง 11-18 ปีควรไปฉีดกระตุ้น ซึ่งถ้าจะให้ดีควรเป็นช่วงอายุประมาณ 11 หรือ 12 ปี Td ถ้าคุณเป็นผู้ใหญ่ ให้ฉีดวัคซีนกระตุ้น Td (บาดทะยักและคอตีบ) ทุก 10 ปีเพื่อให้มีภูมิคุ้มกัน เนื่องจากบางคนจะสูญเสียระดับสารภูมิคุ้มกันต่อการติดเชื้อหลังจากผ่านไป 5 ปี เพราะฉะนั้นถ้าหากคุณมีบาดแผลลึกและมีการปนเปื้อนสิ่งสกปรกและไม่ได้ฉีดวัคซีนมากว่า 5 ปี ก็ควรไปฉีดวัคซีนกระตุ้น
รู้ว่าใครเสี่ยงต่อการติดเชื้อบาดทะยักและรู้ว่าโรคบาดทะยักแพร่เชื้ออย่างไร. ลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคบาดทะยัก. สังเกตอาการที่ตามมา. รู้จักอาการอื่นๆ ของบาดทะยัก. รับการรักษาจากแพทย์. ให้แพทย์เป็นผู้กำหนดแนวทางการรักษา. รักษาอาการของโรคบาดทะยัก. ฉีดยากระตุ้นบาดทะยักหลังเกิดการบาดเจ็บ. รู้ว่าเมื่อไหร่ถึงเวลาแล้วที่จะต้องไปฉีดบาดทะยัก. ฉีดบาดทะยักระหว่างตั้งครรภ์. มีภูมิคุ้มกัน.
https://www.wikihow.com/Know-when-You-Need-a-Tetanus-Shot https://www.wikihow.com/Know-when-You-Need-a-Tetanus-Shot https://www.wikihow.com/Know-when-You-Need-a-Tetanus-Shot
Learning About and Recognizing Tetanus Treating Tetanus Knowing When to Get a Tetanus Shot