เตรียมตัวสำหรับการคลอด ดูแลสุนัขระหว่างและหลังการคลอด ดูแลลูกสุนัขเกิดใหม่ ดูแลแม่สุนัข
นัดกับสัตวแพทย์เพื่อให้ตรวจสุนัขที่กำลังตั้งท้องอยู่ สัตวแพทย์จะยืนยันการตั้งท้องได้ และตรวจดูว่ามีปัญหาอะไรหรือไม่ สร้างพื้นที่พักให้สุนัขอย่างน้อย 1 สัปดาห์ก่อนที่คุณคิดว่ามันจะคลอดลูก คุณควรสร้างพื้นที่ที่มันต้องการโดยให้มันอยู่ในเตียงหรือกล่องที่มีผ้าขนหนูหรือผ้าห่ม เพื่อให้สบาย เลือกจุดที่ไม่มีคนเดินพลุกพล่าน อย่างเช่นห้องแยกอีกห้องหนึ่ง เพื่อที่สุนัขจะได้อยู่เป็นส่วนตัวอย่างเงียบๆ วางอาหารและน้ำไว้ใกล้ๆ สุนัข มันจะได้เข้าถึงได้ง่ายๆ รวมถึงทำให้มันไม่ต้องแยกตัวจากลูกสุนัขเพื่อกินอาหารและดื่มน้ำอีกด้วย สุนัขที่ตั้งท้องควรกินอาหารสำหรับลูกสุนัขที่มีคุณภาพดี มีโปรตีนและแคลเซียมสูง ซึ่งจะทำให้ร่างกายของมันพร้อมที่จะผลิตนมจำนวนมาก ให้สุนัขของคุณกินอาหารลูกสุนัขจนกว่าลูกๆ ของมันจะหย่านม หากสุนัขไม่ได้ประหม่าเมื่อคุณอยู่ด้วย ก็ให้คอยดูมันไว้ระหว่างที่มันเริ่มเจ็บท้องคลอด ไม่ต้องเข้าไปใกล้มากก็ได้ สุนัขจะไม่สบายตัวเมื่อมดลูกหดรัดตัวเหมือนกับคนนั่นแหละ นี่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการคลอด หลายครั้งที่ลูกสุนัขจะเกิดตอนกลางคืนระหว่างที่คุณหลับอยู่ พยายามสร้างนิสัยคอยไปดูสุนัขของคุณทันทีที่คุณตื่นในช่วงที่สุนัขใกล้คลอดแล้ว แม่สุนัขควรทำความสะอาดลูกทันทีที่เกิด ให้เวลามันซัก 1-2 นาทีเพื่อเอาถุงน้ำคร่ำออกจากตัวลูกสุนัขและเริ่มเลียลูกเพื่อทำความสะอาด หากสุนัขของคุณใช้เวลามากกว่านั้น คุณสามารถเข้าไปช่วยโดยการเอาถุงน้ำคร่ำออกและถูตัวลูกสุนัขไปมาเพื่อให้ตัวมันแห้ง และกระตุ้นให้มันหายใจ หากจำเป็น คุณก็สามารถค่อยๆ ผูกปมสายสะดือให้ห่างจากตัวลูกสุนัขประมาณ 1 นิ้ว แล้วตัดสายออกก็ได้ ลูกสุนัขควรเริ่มดูดนมแม่ภายใน 1-3 ชั่วโมงหลังคลอด คุณอาจต้องจับลูกสุนัขวางหน้าหัวนมของแม่และค่อยๆ บีบนมออกมา ลูกสุนัขจะได้เข้าใจว่าต้องทำอะไร  หากลูกสุนัขไม่ยอมดูดนม หรือสุนัขของคุณไม่ยอมให้ลูกดูดนม ลูกสุนัขอาจมีอะไรผิดปกติ อย่างเช่นเพดานโหว่ ให้จับลูกสุนัขอ้าปากแล้วมองดูเพดานปากของมัน เพดานปากควรมีพื้นผิวเป็นแผ่นเต็มอัน ไม่มีรูในโพรงอากาศข้างจมูก (sinus) คุณอาจต้องชงนมให้ลูกสุนัขแล้วป้อนผ่านสายให้อาหารหรือขวดนมหากมันไม่สามารถดูดนมได้ทั้งที่สุขภาพแข็งแรงสมบูรณ์ เมื่อลูกสุนัขคลอดแล้ว ให้นับจำนวน คุณจะได้รู้ว่ามีลูกสุนัขอยู่กี่ตัว ทำให้คอยดูแลพวกมันได้ แม่สุนัขอาจอยากกินรก ซึ่งไม่เป็นอันตราย หากมันกินรก มันจะได้รับสารอาหารทั้งหมดที่ร่างกายใช้ไปสำหรับการตั้งท้องคืนมา ฉะนั้นอย่าพยายามนำรกไปทิ้งทันที หากแม่สุนัขไม่กิน ค่อยนำไปทิ้งถังขยะ  ในบางกรณี เมื่อแม่สุนัขกินรกแล้วอาจอาเจียนออกมาภายหลัง จำไว้นะว่าลูกสุนัขทุกตัวจะมีรกของตัวเอง ลูกสุนัขไม่สามารถปรับอุณหภูมิร่างกายได้ดีนัก คุณจึงต้องคอยดูแลให้พวกมันอุ่น ในช่วง 2-3 วันแรกหลังคลอด ให้รักษาอุณหภูมิในส่วนหนึ่งของกล่องที่สุนัขคลอดลูกไว้ที่ประมาณ 29.5 องศาเซลเซียส จากนั้นค่อยๆ ลดลงเป็น 24-26.5 องศาเซลเซียสได้ ใช้โคมไฟให้ความร้อนเพื่อสร้างอุณหภูมิเพิ่มเติมในมุมหนึ่งของกล่องคลอด เมื่อลูกสุนัขหนาว มันจะไม่ค่อยขยับตัว คุณต้องคอยตรวจสอบให้แน่ใจว่าบริเวณที่สุนัขคลอดลูกนั้นอุ่น และลูกสุนัขอยู่ใกล้แม่และพี่น้องตัวอื่นๆ นัดกับสัตวแพทย์เพื่อพาเหล่าสุนัขไปตรวจหลังจากที่ลูกสุนัขคลอดแล้ว สัตวแพทย์จะได้ตรวจดูการฟื้นตัวของแม่สุนัขและการเจริญเติบโตของลูกสุนัข หากคุณเลี้ยงสุนัขตัวพ่ออยู่ด้วย ต้องคอยกันให้มันอยู่ในพื้นที่แยกกับแม่และลูกสุนัข สุนัขอื่นๆ ในบ้านก็ไม่ควรได้เข้าไปกวนแม่และลูกสุนัขด้วย เพราะมีความเสี่ยงว่าสุนัขผู้ใหญ่จะตีกันเอง และอาจเสี่ยงต่อลูกสุนัขด้วย แม่สุนัขอาจมีท่าทางดุร้ายเพื่อปกป้องลูกของมัน นี่เป็นเรื่องปกติ และคุณไม่ควรลงโทษมัน เพราะมันทำไปตามสัญชาตญาณ แม่สุนัขอาจแสดงท่าทีดุร้ายต่อคนด้วยก็ได้ ฉะนั้นคุณควรกันไม่ให้เด็กเข้าไปยุ่งกับลูกสุนัขเช่นกัน ถ้าหากแม่สุนัขไม่ได้สกปรกมากๆ ให้รอ 2-3 สัปดาห์ก่อนจะอาบน้ำให้มันโดยใช้แชมพูข้าวโอ๊ตอ่อนๆ สำหรับสุนัข อาบน้ำมันให้สะอาดหมดจด จะได้ไม่มีสารตกค้างที่ลูกสุนัขจะเจอได้ระหว่างดูดนม คอยดูให้ลูกสุนัขดูดนมแม่ทุก 2-3 ชั่วโมงในช่วง 2-3 อาทิตย์แรก พวกมันควรได้อะไรกินอย่างน้อยทุก 2-4 ชั่วโมง ลูกสุนัขที่มีความสุขคือลูกสุนัขที่นอนหลับ หากมันส่งเสียงร้องเยอะ อาจเป็นเพราะมันไม่ได้รับสารอาหารเพียงพอ สัญญาณว่าลูกสุนัขได้รับการดูแลอย่างดีคือพุงน้อยๆ กลมๆ และขนที่สะอาด  ลองชั่งน้ำหนักลูกสุนัขบนตาชั่งดิจิตอล เพื่อตรวจดูให้มั่นใจว่าน้ำหนักมันเพิ่มขึ้นทุกวัน น้ำหนักลูกสุนัขควรเพิ่มขึ้น 2 เท่าในช่วงสัปดาห์แรก  อย่าเมินลูกสุนัขที่ดูผอมหรือขยับตัวน้อยกว่าตัวอื่นๆ ให้พามันไปหาสัตวแพทย์ทันที มันอาจต้องได้รับอาหารเพิ่มเติมหรือต้องได้รับความช่วยเหลืออื่น หากในช่วง 2-3 วันแรก คุณเห็นว่าลูกสุนัขส่วนใหญ่ตัวโตขึ้น แต่มีตัวหนึ่งที่ตัวเล็กและผอม อาจเป็นสัญญาณว่ามันได้รับอาหารไม่เพียงพอ หรือมีปัญหาอื่น ให้พาลูกสุนัขไปหาสัตวแพทย์เพื่อตรวจร่างกายทันที ลูกสุนัขเกิดใหม่ก็เหมือนเด็กทารกเกิดใหม่ คืออาจป่วยและขาดน้ำได้เร็ว เมื่อลูกสุนัขโตขึ้นและเริ่มเคลื่อนไหวมากขึ้น บริเวณที่คุณกันไว้ก็จะเละเทะมากขึ้น คุณจะต้องทำความสะอาดพวกลูกสุนัขอย่างน้อยวันละ 2-3 ครั้งเพื่อรักษาความสะอาดในกล่องคลอดเอาไว้ ลูกสุนัขจะต้องได้รับการขัดเกลาทางสังคมอย่างถูกต้อง ซึ่งรวมถึงการเริ่มมีปฏิสัมพันธ์กับคน ให้อุ้มลูกสุนัขวันละหลายๆ ครั้ง ทำให้ลูกสุนัขชินกับการถูกสัมผัสที่ร่างกายทุกส่วน มันจะได้ไม่รู้สึกว่าเป็นเรื่องแปลกเมื่อโตขึ้น หากคุณจะขายลูกสุนัขหรือยกมันให้คนอื่น ต้องรอจนมันอายุ 8 สัปดาห์ก่อนจะส่งตัวให้เจ้าของใหม่ ในบางรัฐ อย่างเช่นแคลิฟอร์เนีย การขายหรือยกลูกสุนัขให้คนอื่นก่อนอายุ 8 สัปดาห์ถือเป็นเรื่องผิดกฎหมาย  ลูกสุนัขควรหย่านมเด็ดขาด และสามารถกินอาหารสุนัขเองได้ก่อนจะออกไปอยู่บ้านใหม่ คุณควรเริ่มถ่ายพยาธิและฉีดวัคซีนให้ลูกสุนัขก่อนมันจะออกจากบ้านไป ให้ปรึกษาและทำตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ แม่สุนัขที่กำลังให้นมลูกต้องกินอาหารสำหรับลูกสุนัขคุณภาพดี มีโปรตีนและแคลเซียมสูง แบบนี้มันจะได้ผลิตนมได้เยอะๆ ควรให้แม่สุนัขกินอาหารสำหรับลูกสุนัขจนกว่าลูกของมันจะหย่านม  ให้แม่สุนัขกินอาหารมากเท่าที่ต้องการ ซึ่งอาจจะเยอะเป็น 4 เท่าของปริมาณอาหารที่มันกินตอนที่ไม่ได้ตั้งท้อง ทำยังไงคุณก็ไม่สามารถให้มันกินอาหารเยอะเกินไปได้ช่วงนี้ เพราะการผลิตนมให้ลูกสุนัขนั้นต้องใช้แคลอรี่เยอะมาก จำไว้ว่าในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกหลังคลอดลูก แม่สุนัขจะไม่ค่อยอยากกินอะไรเท่าไหร่ อย่าเพิ่มแคลเซียมในอาหารของแม่สุนัขโดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์ก่อน หากแม่สุนัขได้รับแคลเซียมมากเกินไป มันอาจเป็นไข้น้ำนม (milk fever) ทีหลังได้  ไข้น้ำนมเกิดจากการที่ระดับแคลเซียมในเลือดลดลงมากๆ มักเกิดหลังสุนัขให้นมลูกไปแล้ว 2-3 สัปดาห์ อาจทำให้สุนัขชักได้เพราะระดับแคลเซียมในเลือดต่ำเกินไป หากคุณคิดว่าสุนัขเป็นไข้น้ำนม ให้รีบติดต่อสัตวแพทย์ทันที ในช่วง 2-4 อาทิตย์แรก คุณแม่มือใหม่จะยุ่งกับการจับตาดูแลลูกสุนัขมากๆ มันจะไม่อยากอยู่ห่างลูกสุนัขเป็นเวลานาน มันจะต้องอยู่ใกล้ๆ ลูกเพื่อให้ลูกสุนัขอุ่น ท้องอิ่ม และสะอาด ให้พาแม่สุนัขออกไปเข้าห้องน้ำแค่ทีละ 10-15 นาที หากสุนัขของคุณมีขนยาว ให้เล็มขนบริเวณหาง ขาหลัง และเต้านมเพื่อรักษาความสะอาดหลังจากที่คลอดลูกแล้ว ช่างตัดขนหรือสัตวแพทย์ก็สามารถตัดขนให้ได้หากคุณไม่สบายใจที่จะตัดขนสุนัขเอง หรือไม่มีอุปกรณ์ อาการเต้านมอักเสบ (mastitis) อาจเกิดขึ้นได้ และอาจทำให้อาการของแม่สุนัขแย่ลงได้อย่างรวดเร็ว หากคุณเห็นว่าเต้านมของแม่สุนัขแดง (หรือม่วง) แข็ง ร้อน หรือดูท่าทางจะเจ็บ แสดงว่ามีปัญหาแล้ว ในบางกรณี เต้านมอักเสบอาจทำให้แม่สุนัขที่อยู่ในช่วงให้นมเสียชีวิตได้ หากคุณคิดว่าสุนัขอาจเต้านมอักเสบ ให้รีบพามันไปหาสัตวแพทย์ทันที แม้ว่าจะต้องพาไปฝ่ายฉุกเฉินที่โรงพยาบาลสัตว์ ก็ต้องรีบพาไปทันทีเลย, , เป็นเรื่องธรรมดาหากคุณเห็นของเหลวไหลจากอวัยวะเพศของแม่สุนัขหลังคลอด 2-3 สัปดาห์ (อาจนานถึง 8 สัปดาห์) ของเหลวนี้อาจเป็นสีน้ำตาลแดงและดูเหนียวๆ เป็นเส้น บางครั้งก็อาจมีกลิ่นนิดหน่อย หากคุณเห็นของเหลวสีเหลือง เขียว หรือเทา หรือสังเกตว่ามีกลิ่นเหม็นๆ ให้พาสุนัขไปพบสัตวแพทย์ เพราะมันอาจติดเชื้อในมดลูก
พาสุนัขไปหาสัตวแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพ. สร้างพื้นที่เหมือนเป็นรังให้สุนัข (nesting area). เตรียมอาหารและน้ำไว้ในที่พักหรือไว้ใกล้ๆ ที่พัก. ให้สุนัขที่ตั้งท้องกินอาหารลูกสุนัข. คอยสังเกตสุนัขไว้ระหว่างที่มันกำลังคลอดลูก. ให้สุนัขทำความสะอาดลูกสุนัขทันที. ดูให้แน่ใจว่าลูกสุนัขดูดนมแม่. นับจำนวนลูกสุนัข. อย่ากำจัดรกทันที. รักษาอุณหภูมิบริเวณคลอดให้อุ่นเข้าไว้. พาแม่และลูกสุนัขไปตรวจสุขภาพกับสัตวแพทย์. กันให้สุนัขตัวอื่นอยู่ห่างจากแม่และลูกสุนัข. อย่าอาบน้ำแม่สุนัขทันทีหลังคลอด. ดูแลลูกสุนัขระหว่างดูดนม. คอยสังเกตดูลูกสุนัขว่ามีความผิดปกติอะไรหรือไม่. รักษาความสะอาดในกล่องที่สุนัขคลอดลูก. อุ้มลูกสุนัขเพื่อให้มันชินกับคน. รอให้ลูกสุนัขอายุ 8 สัปดาห์ก่อนจะยกให้คนอื่น. เอาอาหารลูกสุนัขให้แม่สุนัขกิน. อย่าให้แม่สุนัขกินแคลเซียมเสริมอาหาร. ปล่อยให้แม่สุนัขจัดเวลาของตัวเอง. เล็มขนให้สุนัขหากมันขนยาว. คอยตรวจดูต่อมน้ำนมของสุนัขระหว่างให้นมลูกทุกวัน. เตรียมตัวเจอของเหลวไหลออกจากอวัยวะเพศของสุนัข.
https://www.wikihow.com/Help-Your-Dog-After-Giving-Birth https://www.wikihow.com/Help-Your-Dog-After-Giving-Birth https://www.wikihow.com/Help-Your-Dog-After-Giving-Birth https://www.wikihow.com/Help-Your-Dog-After-Giving-Birth
Preparing for the Birth Monitoring Your Dog During and After the Birth Caring for the Newborn Puppies Caring for the New Mother