ลดปวดโดยปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต ลดปวดด้วยยาและอาหารเสริม ลดปวดด้วยอาหารการกิน
ลักษณะของโรคโดยทั่วไปอาจคล้ายคลึงกัน แต่จริงๆ แล้วมีสาเหตุต่างกัน ถ้าคุณเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ แสดงว่าอาการปวดข้อเกิดจากโรคแพ้ภูมิตัวเอง ส่วนโรคข้อเสื่อม จะปวดข้อเพราะการใช้งานหนัก ชนิดของโรคข้ออักเสบจะส่งผลต่อการรักษาที่แตกต่างกัน   โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์เกิดได้กับคนทุกช่วงอายุ แต่โรคข้อเสื่อมมักเกิดกับผู้สูงอายุ เพราะข้อผ่านการใช้งานมายาวนาน โดยอาการจะปรากฏเฉียบพลัน ไม่ได้ค่อยๆ เป็นตามเวลาที่ผ่านไป  จุดเด่นของโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ก็คือมีอาการอื่นร่วมด้วย (นอกจากปวดข้อ) เช่น อ่อนเพลีย ไม่สบายตัว  โดนอาการเจ็บปวดจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์จะเป็นได้ทั้งข้อเล็กและใหญ่ แต่มักเกิดขึ้นพร้อมกันทั้ง 2 ด้านของร่างกาย และช่วงเช้าอาจปวดได้นานเป็นชั่วโมงแต่ถ้าเป็นโรคข้อเสื่อม ตอนเช้าก็อาจปวดบ้าง แต่มักเกิดหลังคุณใช้งานข้อที่อักเสบ ถ้าอ้วนเกินพิกัดอาจทำให้เกิดหรือยิ่งเพิ่มอาการแทรกซ้อนของโรคข้ออักเสบ และทำให้ปวดข้อกว่าเดิม ให้คุณพยายามลดน้ำหนักแบบค่อยเป็นค่อยไป เช่น ออกกำลังกายและควบคุมอาหารจุดสำคัญคือต้องเสริมสร้างกล้ามเนื้อรอบข้อ โดยที่ไม่สร้างความเสียหายเพิ่มเติม   ให้เน้นยืดเหยียดและออกกำลังกายเพิ่มพิสัยของข้อ (range of motion exercise) เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงแบบค่อยเป็นค่อยไป อย่าไปวิ่ง กระโดด เล่นเทนนิส หรือออกกำลังกายแบบแอโรบิกหนักๆ  ให้ออกกำลังกายช่วงสายเป็นต้นไป เพราะช่วงเช้าเพิ่งตื่นอาจจะยังข้อยึดอยู่ ควรปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตในระยะยาว จะได้น้ำหนักคงที่อยู่ตลอด สุขภาพร่างกายก็แข็งแรง ลดอาการปวดข้อได้ชะงัดถ้าน้ำหนักตัวน้อย พออายุมากขึ้น ข้อก็จะเสื่อมน้อยกว่าคนที่น้ำหนักตัวเยอะ นอกจากออกกำลังกายแล้ว อย่าเอาแต่นั่งๆ นอนๆ ตลอดวัน เพราะถ้ายิ่งอยู่เฉย พอขยับขึ้นมาทีจะปวดทรมานกว่าเดิม เวลาอยู่ที่ทำงานให้ลุกไปเดินยืดเส้นยืดสายอย่างน้อยทุก 1 ชั่วโมง และเปลี่ยนท่าบ่อยๆ เช่น เอียงคอไปมา ขยับมือ และยืดขาหดขา  ถ้าปวดขามากเพราะโรคข้ออักเสบ ให้ลุกไปเดินทุก 30 นาที ถ้าเริ่มขยับข้อไม่ได้ คุณหมออาจแนะนำให้ทำกายภาพบำบัดเพิ่มเติม โดยนักกายภาพบำบัดจะแนะนำท่าออกกำลังกายที่ช่วยผ่อนคลายและเสริมสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อและข้อของคุณ ไม่ให้ยึดจนขยับไม่สะดวก  รวมถึงทำแผนออกกำลังกายเฉพาะตัว โดยผสมผสานทั้งคาร์ดิโอและการเล่นเวท เพื่อลดอาการปวดข้อและคงน้ำหนักตัวอยู่ในเกณฑ์ ให้สุขภาพโดยรวมแข็งแรง เล่นโยคะแล้วได้ฝึกทั้งการหายใจเข้าออกลึกๆ การทำสมาธิ และการจัดท่าทางของร่างกาย ช่วยลดอาการปวดข้อและข้อยึดได้ รวมถึงช่วยคลายเครียดอีกต่างหาก เวลาเล่นโยคะห้ามฝืน ขอให้ทำเฉพาะท่าที่ทำได้ไม่เจ็บข้อ ฝึกแบบค่อยเป็นค่อยไป แล้วค่อยขยับขยายหลังคุ้นเคยกับท่าต่างๆ ถ้าปวดข้อมาก คงต้องใช้เครื่องช่วยพยุง จะได้เดินเหินสะดวกขึ้นแบบไม่เป็นภาระให้ข้อเกินไป ให้ใช้ไม้เท้าหรือวอล์คเกอร์เวลาที่ปวดจนเดินเองไม่ไหว จะช่วยลดแรงกดทับที่ข้อ ทำให้ลดปวดบวม  ถ้าปวดมากหรือเคลื่อนไหวไม่สะดวก ให้ใช้ฐานเสริมรองนั่งชักโครกพร้อมที่จับยึด (raised toilet seat) และอ่างอาบน้ำพิเศษแทน อย่าใช้ข้อหนัก และรู้จักลดแรงกดทับที่ข้อ โดยเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์หรือกิจวัตรประจำวัน เช่น ปากกาด้ามหนาๆ จะได้จับและเขียนสะดวก พยายามใช้อุปกรณ์ต่างๆ ที่มีด้ามจับยาวและใหญ่ขึ้น จะได้ไม่ต้องเกร็งมือเวลาใช้งาน   หยิบของด้วยข้อใหญ่ๆ ที่แข็งแรงกว่า เช่น เวลาหิ้วกระเป๋าหนักๆ ให้หิ้วไว้ที่ข้อพับของข้อศอก แทนที่จะเป็นข้อมือหรือนิ้ว เปลี่ยนมาใช้จานพลาสติกเพราะเบาและล้างสะดวกกว่า เวลาปวดเพราะข้ออักเสบ วิธีที่ช่วยบรรเทาได้ดีที่สุดวิธีหนึ่งก็คือการใช้ความร้อน เพราะช่วยคลายกล้ามเนื้อและลดปวดชั่วคราว ให้ลองประคบร้อนด้วยกระเป๋าน้ำร้อนหรือแผ่นประคบร้อน อาบหรือแช่น้ำอุ่น ไม่ก็ใช้ขี้ผึ้งพาราฟินพอกบริเวณที่ปวด   ระวังอย่าให้ร้อนจนลวก ห้ามประคบร้อนเกิน 20 นาทีต่อครั้ง  หรือประคบเย็นที่กล้ามเนื้อแทนก็ได้ จะได้ "ชา" จนหายปวดชั่วคราว เพราะมีแมกนีเซียมซัลเฟต แร่ธาตุตามธรรมชาติที่คนนิยมใช้แก้ปวดมาแต่โบราณ ถ้าแมกนีเซียมในน้ำสูงก็จะช่วยลดอาการปวดข้อได้เวลาแช่   ให้คุณเทน้ำอุ่นใส่ชามแล้วเติมดีเกลือลงไป 1/2 ถ้วยตวง จากนั้นเอาข้อที่ปวดลงไปแช่ ทิ้งไว้แบบนั้น 15 นาทีขึ้นไป ถ้าข้อใหญ่กว่าชาม เช่น หัวเข่า ให้ผสมดีเกลือในอ่างอาบน้ำแทน แล้วค่อยลงไปแช่ แค่วิตามินดีในอาหารนั้นไม่พอ ต้องได้รับวิตามินดีจากแสงแดดด้วย ลองออกไปอาบแดดเช้านอกบ้านโดยไม่ทาครีมกันแดดสักวันละ 10 - 15 นาที วันเว้นวัน ให้ผิวได้รับวิตามินดีตามธรรมชาติโดยไม่เสี่ยงเป็นโรคผิวหนังจากรังสี UV ในแดดจัดจ้า  ถ้ากลัวผิวเสียก็ทากันแดดแล้วเว้นไว้เฉพาะมือก็ได้ แค่นั้นก็พอให้ผิวดูดซับวิตามินดีแล้ว การสูบบุหรี่นอกจากจะอันตรายต่อร่างกายแล้ว ยังทำให้ยิ่งปวดข้อด้วย เพราะร่างกายได้รับสารที่ทำให้เนื้อเยื่อเกี่ยวพันตึงเครียด จนปวดข้อที่อักเสบมากกว่าเดิม  ลองเลิกบุหรี่โดยใช้แผ่นนิโคติน หมากฝรั่ง หรือหักดิบเลยถ้าใจแข็งพอ คุณซื้อยาแก้ปวด (analgesics) กินเองได้ เช่น acetaminophen หรือ tramadol พวกนี้ช่วยเรื่องลดปวด แต่ไม่แก้อักเสบ ยาที่คนนิยมใช้กันก็เช่น Tylenol และ Ultram  ถ้าปวดรุนแรงอาจต้องใช้ยาแก้ปวดที่คุณหมอสั่งจ่ายจึงจะเห็นผล เช่น ยาแก้ปวดชนิดเสพติด (narcotics) ที่มีส่วนผสมของ oxycodone หรือ hydrocodone โดยคุณหมอนิยมสั่งจ่าย Percocet, Oxycontin และ Vicodin ให้ พวกนี้หาซื้อได้ตามร้านขายยา ช่วยลดปวดเพราะโรคข้ออักเสบได้เหมือนกัน ที่คนนิยมก็เช่น ibuprofen และ naproxen พวกนี้บรรเทาปวดได้ชั่วคราว ทั้งจากโรคข้ออักเสบและกล้ามเนื้อล้าจนปวดข้อปวดตัว นอกจากนี้ยังใช้ลดอาการอักเสบที่เป็นอาการสำคัญของโรคข้ออักเสบได้  ปรึกษาคุณหมอถ้าพบว่าตัวเองใช้ยาพวกนี้บ่อยๆ เพราะอาจเป็นอันตรายได้ เช่น ไตหรือตับพัง ลองใช้ยา ibuprofen ยี่ห้อดังๆ อย่าง Advil หรือ Motrin และยา naproxen อย่าง Aleve ยาทาแก้ปวดบางชนิดก็หาซื้อได้ทั่วไป ใช้บรรเทาอาการปวดจากโรคข้ออักเสบได้ มักเป็นครีมที่ผสมเมนทอลหรือแคปไซซิน (สารสกัดจากพริก) ที่พอทาผิวบริเวณที่ปวดข้อแล้วจะช่วยลดปวดได้ โดยทำให้ชาๆ เย็นๆ อาการปวดข้อส่งไปไม่ถึงสมอง   มีงานวิจัยที่ชี้ว่าแคปไซซิน (capsaicin) ช่วยลดปวดได้มากถึง 50% หากใช้ต่อเนื่องกัน 3 อาทิตย์ขึ้นไป  ยา NSAIDs แบบครีมก็มีเหมือนกัน  จะใช้ยาทาอย่างเดียวหรือใช้ควบคู่ไปกับยากินก็ได้ คุณหมอจ่ายสเตียรอยด์ (corticosteroids) ลดอาการปวดบวมรุนแรงจากโรคข้ออักเสบให้คุณได้ ทั้งแบบฉีดและยากิน ถ้าฉีดก็หายเร็วหน่อย แต่ฉีดได้ไม่เกิน 2 - 3 ครั้งต่อปีเท่านั้น เพราะเป็นอันตรายต่อกระดูกและกระดูกอ่อน  ไม่ว่าจะได้รับสเตียรอยด์รูปแบบไหน คุณหมอจะดูแลอย่างใกล้ชิด เพราะมักมีผลข้างเคียงน่าเป็นห่วง เช่น ภาวะขาดวิตามินดี ที่จะทำให้กระดูกพรุนได้ หรือชื่อเต็มคือ S-adenosylmethionine เป็นอาหารเสริมที่มีสรรพคุณช่วยต้านอักเสบและเสริมสร้างกระดูกอ่อน รวมถึงส่งผลต่อสารสื่อประสาทด้วย เช่น serotonin ที่ช่วยลดความรู้สึกเจ็บปวด  มีหลายงานวิจัยเลยที่ชี้ว่า SAM-e ช่วยบรรเทาอาการต่างๆ ของโรคข้ออักเสบได้ดีพอๆ กับยา NSAIDs เลย แถมผลข้างเคียงน้อยกว่าด้วย ASU เป็นอาหารเสริมช่วยยับยั้งสารต่างๆ ในร่างกายที่ก่อให้เกิดการอักเสบ และป้องกันการเสื่อมสภาพของเซลล์เนื้อเยื่อรอบข้อ รวมถึงฟื้นฟูเนื้อเยื่อเกี่ยวพันของข้อด้วยอาหารเสริมชนิดนี้เป็นการผสมผสานระหว่างน้ำมันอะโวคาโด 1/3 กับน้ำมันถั่วเหลืองอีก 2/3  อาหารเสริมชนิดนี้จะเป็น soft gel ให้กินวันละ 1 เม็ด (300 มก.) หรือก็คือกรดไขมันโอเมก้า-3 EPA และ DHA น้ำมันปลานั้นเป็นอาหารเสริมที่คนนิยมใช้และมีการค้นคว้าวิจัยกันมาอย่างยาวนาน โดยโอเมก้า-3 จะไปยับยั้งสาร cytokines และ prostaglandins ที่ก่อให้เกิดการอักเสบ ให้ร่างกายเปลี่ยนสารพวกนี้เป็นสารต้านอักเสบแทน   แถมยังช่วยลดอาการกดเจ็บตามข้อและข้อยึด เขาวิจัยกันมาแล้วว่าช่วยลดการใช้ยา NSAIDs หรือไม่ต้องใช้อีกต่อไป  หรือจะใช้กรดไขมันโอเมก้า 6 ก็ได้ เรียกว่า gamma linolenic acid (GLA) ช่วยลดข้ออักเสบได้เหมือนกัน กล้วยช่วยเรื่องข้ออักเสบได้มาก เพราะช่วยให้ร่างกายแข็งแรง ต้านโรคอันเป็นสาเหตุของอาการ กล้วยมีโพแทสเซียมสูง ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของเซลล์ แถมยังมีวิตามินซี วิตามินบี 6 และโฟเลต ทั้งหมดนี้ทำให้ภูมิคุ้มกันของร่างกายแข็งแรงขึ้น  กินกล้วยหลังอาหาร หรือกินแทนของว่างซะเลย ขมิ้นชัน (turmeric) เป็นเครื่องเทศที่ใช้ปรุงรสอาหารแก้ปวดข้อได้ เพราะมี curcumin ที่เป็นสารช่วยลดอาการปวดบวม โดยไปปิดกั้นสาร cytokines และเอนไซม์ที่ก่อให้เกิดการอักเสบ  มีหลายสูตรอาหารที่ใช้ขมิ้นชันเป็นส่วนผสม ตั้งแต่มื้อหลักไปจนถึงของหวานเลย งานวิจัยล่าสุดชี้ว่าขิงมีสรรพคุณต้านการอักเสบพอๆ กับ ibuprofen และสารสกัดจากขิงออกฤทธิ์ดีพอๆ กับสเตียรอยด์ทีเดียว คุณทำอาหารที่มีขิงเป็นส่วนผสมได้มากมายหลายสูตร ตั้งแต่เมนูไก่ไปจนถึงของหวานเลย  น้ำขิงก็ชงดื่มแก้ปวดได้ดี คนที่ปวดข้อ ข้ออักเสบ ต้องหมั่นดูแลกระดูกให้แข็งแรง แปลว่าต้องเน้นวิตามินดี ยิ่งถ้าใช้สเตียรอยด์ยิ่งต้องได้รับมากกว่าคนทั่วไป เพราะจะไปทำให้วิตามินดีในร่างกายคุณน้อยลง พยายามกินปลา โดยเฉพาะปลาแซลมอน แมคเคอเรล และเฮอร์ริ่ง แค่กินเนื้อปลาพวกนี้แค่ 3 ออนซ์ก็เท่ากับวิตามินดีที่ควรได้รับในแต่ละวันแล้ว   ยิ่งปลาดิบยิ่งได้รับวิตามินดีมากกว่าปลาที่ปรุงสุกแล้ว กินผลิตภัณฑ์นมที่วิตามินดีสูง เช่น นม ชีส และโยเกิร์ต ให้มากขึ้นในแต่ละมื้อ หรือก็คือแบคทีเรีย "ดี" นั่นเอง พวกนี้ช่วยลดปวดได้ มีงานวิจัยไม่นานมานี้ที่ชี้ว่าอาหารอย่างโยเกิร์ตที่มีแบคทีเรียดี ช่วยลดอาการปวดจากข้ออักเสบได้อย่างเห็นผล แถมทำให้ขยับเขยื้อนเคลื่อนไหวได้สะดวกขึ้นด้วย  พยายามกินโยเกิร์ตที่มีโปรไบโอติกส์อย่างน้อย 1 ถ้วยต่อวัน จะช่วยได้ เพราะร่างกายต้องใช้ในการขับสารพิษ ซึ่งซัลเฟอร์จะลดลงมากเวลาใช้ยา NSAIDs หรือยาแก้ปวดอื่นๆ คุณคืนซัลเฟอร์ให้ร่างกายได้ โดยกินอาหารที่อุดมซัลเฟอร์อย่าง หัวหอม และกระเทียม  หรือกินผักซัลเฟอร์สูงอย่างบร็อคโคลี่ กะหล่ำดอก กะหล่ำดาว และกะหล่ำปลี เพราะช่วยคลายกล้ามเนื้อและปลายประสาท ช่วยลดปวดได้ดี แถมช่วยเพิ่มแร่ธาตุในกระดูก เพราะงั้นต้องพยายามกินอาหารอุดมแมกนีเซียมให้มากขึ้น เช่น ผักใบเขียวเข้ม และถั่วต่างๆ  จะกินอาหารเสริมด้วยก็ได้ แต่ถ้าแมกนีเซียมตามธรรมชาติจากอาหาร ร่างกายจะย่อยและดูดซึมได้ดีกว่า มันหวานช่วยเรื่องข้ออักเสบได้มาก เพราะอุดมเบต้าแคโรทีน วิตามินเอและซี แร่ธาตุ แอนโทไซยานิน และใยอาหารที่ละลายน้ำได้ ทั้งหมดนี้ช่วยทั้งลดปวด ต้านอักเสบ และบำรุงข้อ  จะเอามันหวานไปต้ม นึ่ง หรืออบก็แล้วแต่ชอบ เพราะมีสารต้านอนุมูลอิสระชื่อ epigallocatechin-3-gallate (EGCG) ที่คอยยับยั้งการสร้างโมเลกุลทำลายข้อ ทำให้ลดปวดเพราะข้อแข็งแรงกว่า  ผลวิจัยแนะนำว่าควรดื่มชาเขียว 2 - 3 แก้วต่อวัน สารต้านอนุมูลอิสระถึงจะออกฤทธิ์เต็มประสิทธิภาพ
โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (rheumatoid arthritis) กับโรคข้อเสื่อม (osteoarthritis) ต่างกันยังไง. อย่าให้น้ำหนักเกินเกณฑ์. อย่าอยู่เฉย. ทำกายภาพ. เล่นโยคะ. ใช้เครื่องช่วยพยุง. ลดแรงกดทับที่ข้อ. แก้ปวดด้วยความร้อน. แช่น้ำผสมดีเกลือ (Epsom salt). รับแสงแดด. เลิกสูบบุหรี่. กินยาแก้ปวด. ใช้ยาต้านอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs)). ใช้ยาทาภายนอก. ปรึกษาคุณหมอเรื่องใช้สเตียรอยด์. กิน SAM-e. กิน avocado-soybean Unsaponifiables (ASU). กินน้ำมันปลา. กินกล้วย. ใช้ขมิ้นชันปรุงอาหาร. เพิ่มขิง. กินอาหารที่มีวิตามินดี. กินอาหารที่มีโปรไบโอติกส์. กินอาหารที่มีซัลเฟอร์. กินอาหารที่มีแมกนีเซียมให้มากขึ้น. กินมันหวานเยอะๆ. ดื่มชาเขียว.
https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Arthritis-Pain https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Arthritis-Pain https://www.wikihow.com/Get-Rid-of-Arthritis-Pain
Lessening Pain by Changing Your Lifestyle Easing Pain with Medication and Supplements Helping Pain with Diet