Saak no: 417/99
IN DIE HOOGSTE HOF VAN APPéL
IN SUID-AFRIKA
RAPPORTEERBAAR
In die saak van:
C H J BARNARD N.O.
Appellant
en
DIE REGSPERSOON VAN AMINIE
Eerste Respondent
PRO ADMIN EIENDOMSBESTUUR
(EDMS) BPK
Tweede Respondent
CORAM:
Marais AR, Brand en Mthiyane Wnd ARR
Verhoor datum:
5 Maart 2001
Datum gelewer:
27 Maart 2001
Wet op Deeltitels 95 van 1986 (“die Wet”).  Sluit “alle gelde” soos
bedoel in art 15 B (3)(a)(i)(aa) van die Wet regskoste in?  Is bydraes
betaalbaar in terme van die Wet “belasting” soos bedoel in art 89 (1) en
(4) van die Insolvensiewet, 24 van 1936?
U I T S P R A A K

BRAND WND AR
[1] Appellant is die kurator in die insolvente boedel van die egpaar Smit
(“die insolvent”).   Ten tyde van sekwestrasie was die insolvent die
geregistreerde eienaar van ’n eenheid wat deel vorm van ’n deeltitelskema
bekend as Aminie in Pretoria.   Eerste respondent is die regspersoon van
Aminie soos bedoel in art  36 van die Wet op Deeltitels 95 van 1986 (“die
Wet”).   Tweede respondent tree op as bestuursagent van eerste respondent.
Die feite wat tot die geskilpunte tussen die partye aanleiding gegee het, kan heel
kort saamgevat word.
[2] Uit hoofde van sy amp as kurator het appellant die insolvent se eenheid
in Aminie op ’n openbare veiling verkoop.   Daar was ’n verband op die
eiendom.   Die verhandhouer was nie tevrede met die hoogste bod op die
veiling nie en het self die eenheid ingekoop.
[3] Bygevolg wou appellant die eenheid aan die koper laat oordra.

Ingevolge 15 B (3) (a) (i) (aa) van die Wet (“die wetsbepaling) kan die oordrag
van ’n deeltiteleenheid slegs geskied indien die regspersoon van die
deeltitelskema sertifiseer dat “alle gelde wat aan die regspersoon deur die
transportgewer verskuldig is ten opsigte van die eenheid, betaal is of dat
voorsiening vir die betaling daarvan tot bevrediging van die regspersoon
gemaak is”.   Die aangehaalde deel van die wetsbepaling word onderstreep
omdat, soos aanstons sal blyk, dit belangrik is vir wat volg.   Ten einde
oordrag aan die koper te bewerkstellig het appellant dus ’n sertifikaat soos
bedoel in die wetsbepaling (’n “uitklaringsertifikaat”), by respondente
aangevra.  Respondente se antwoord was dat die uitklaringsertifikaat verskaf
sou word teen betaling van ’n bedrag van R19 183,17.   Blykens respondente
se aangehegte staat sluit hierdie bedrag die volgende in:
(a)
bydraes - soos in art 37 van die Wet bedoel - wat deur die

insolvent verskuldig is en waarvan sommige reeds meer as twee
jaar agterstallig was op datum van die insolvent se sekwestrasie.
(b)
regskoste wat deur eerste respondent aangegaan is ter invordering
van die agterstallige bydraes
(c)
rente op al hierdie bedrae.
[4] Die eerste geskilpunt tussen die partye spruit voort uit appellant se
standpunt dat die “gelde” waarna in die wetsbepaling verwys word slegs slaan
op agterstallige bydraes - tesame met rente daarop - en nie op enige ander
verpligtings wat die transportgewer teenoor die regspersoon het nie.
Ooreenkomstig hierdie standpunt was respondente dus nie geregtig om die
betaling van regskostes as voorwaarde vir uitreiking van die uitklaringsertifikaat
te stel nie.
[5] Die tweede geskilpunt tussen die partye het betrekking op bydraes wat

op datum van die insolvent se sekwestrasie reeds meer as twee jaar uitstaande
was.   Volgens appellant mag die betaling van sodanige bydraes ook nie as
voorwaarde vir die uitreiking van die uitklaringsertifikaat gestel word nie.   As
basis vir hierdie standpunt steun appellant op die bepalings van art 89 van die
Insolvensiewet 24 van 1936 (“die Insolvensiewet”) waarna binnekort meer
volledig verwys sal word.
[6] Ten aansien van beide geskilpunte is respondente se teenoorstaande
standpunt dat by ’n behoorlike uitleg van die wetsbepaling, saamgelees met art
89 van die Insolvensiewet, hulle geregtig was om die uitklaringsertifikaat te
weerhou totdat betaling geskied het van alle bydraes wat deur die insolvent
verskuldig is, insluitende dié wat by sekwestrasie reeds meer as twee jaar
uitstaande was, sowel as van die regskoste wat aangegaan is om agterstallige
bydraes te verhaal.

[7] In ’n aansoek na die Transvaalse Provinsiale Afdeling het appellant gevra
vir ’n verklarende bevel wat in wese sy uitleg van die wetsbepaling en  art 89
van die Insolvensiewet onderskryf.   Daarop het respondente ’n teenaansoek
gebring vir ’n bevel wat verklaar dat hulle uitleg van die twee  wetsartikels die
juiste is.   Die hof a quo (De Villiers R) het respondent gelyk gegee, met die
gevolg dat die appellant se aansoek van die hand gewys is terwyl die
respondente se teenaansoek geslaag het.   Teen dié beslissing kom appellant
nou, met verlof van die van die hof a quo in hoër beroep na hierdie Hof.   Die
uitspraak van die hof a quo, is intussen gerapporteer onder die verwysing
Barnard NO v Regspersoon van Aminie en ’n Ander 2000 (1) 213 (T).
[8] Ek handel vervolgens eers met die geskilpunt rakende regskoste wat,
soos aangedui, wentel om ’n behoorlike uitleg van die wetsbepaling.
[9] In Nel NO v Body Corporate of the Seaways Building and Another

1996 (1) SA 131 (A) (die “Nel-saak”) het hierdie Hof geleentheid gehad om te
beslis oor die uitwerking van die wetsbepaling in die geval waar die eienaar van
’n deeltiteleenheid gesekwestreer (of gelikwideer) word.   Volgens  hierdie
beslissing kan die regspersoon, ingevolge die wetsbepaling,  in geval van die
eienaar se sekwestrasie daarop aandring dat  bydraes wat deur die insolvent
verskuldig is ten volle betaal word alvorens hy ’n uitklaringsertifikaat uitreik.
Hiervolgens verleen die wetsbepaling dan, wat agterstallige bydraes betref, in
effek, aan die regspersoon ’n voorkeureis wat voorrang geniet selfs teenoor ’n
versekerde skuldeiser wat ’n verband oor die eenheid hou.
[10] In die Nel-saak het dit slegs gegaan oor uitstaande bydraes.   Die vraag
in hierdie saak is of die regspersoon se effektiewe voorkeur beperk is tot
agterstallige bydraes, soos wat appellant beweer.   Hierdie vraag draai om  die
uitleg wat aan die sinsnede “alle gelde wat aan die regspersoon deur die

transportgewer verskuldig is ten opsigte van die bedoelde eenheid” soos vervat
in die wetsbepaling, gegee word.
[11] Deur die woorde “alle gelde” gooi die wetgewer duidelik die net so wyd
as moontlik.   Die beperking kom in die sinsnede “ten opsigte van die bedoelde
eenheid”.   In die uitspraak van die hof a quo (219 E-H) word daarop gewys
dat, volgens vorige beslissings van hierdie Hof, die uitdrukking “ten opsigte
van” (“in respect of”) een van onpresiese betekenis is wat, afhangende van die
samehand waarin dit gebruik word, ’n enger of ’n wyer strekking kan hê.
Volgens sy enger betekenis dui die uitdrukking op ’n onmiddellike of direkte
verhouding terwyl dit, volgens sy wyer betekenis, min of meer sinoniem is met
“betreffende”.   Die slotsom waartoe die hof a quo na sorgvuldige oorweging
gekom het, was dat daar in die samehang van die wetsbepaling, eerder ’n wyer
as ’n enger betekenis aan die uitdrukking “ten opsigte van” toegeken moet

word (sien 220 H van die verslag).
[12] In hierdie Hof is die korrektheid van die voorgenoemde slotsom waartoe
die hof a quo gekom het nie werklik deur appellant bevraagteken nie.   Ek is
ook van oordeel dat dit in beginsel suiwer is.   Die betoog namens appellant
was egter dat, watter wye betekenis ookal aan die uitdrukking “ten opsigte van”
gegee word, die wetsbepaling steeds ’n direkte verbintenis vereis tussen die
transportgewer se eienaarskap van die betrokke eenheid aan die eenkant, en aan
die aanderkant, dit wat hy aan die regspersoon verskuldig is.  Anders gestel,
dat die wetsbepaling slegs betrekking het op dit wat die transportgewer in sy
hoedanigheid as eienaar van die eenheid wat oorgedra staan te word, verskuldig
is.
[13] Na my mening moet appellant se advokaat gelyk gegee word in hierdie
vertrekpunt.   Hy het dit ook gelyk in sy betoog dat uit sommige van die

voorbeelde wat in die uitspraak van die hof a quo gegee word dit, met respek,
blyk dat hierdie verbintenis tussen die betrokke skuld en die betrokke eenheid
soms uit die oog verloor is.   So word as voorbeeld verwys na die geval waar
die eienaar van ’n eenheid ’n gedeelte van die gemeenskaplike eiendom by die
regspersoon huur.   Desbetreffende laat De Villiers R hom soos volg uit (te
221 H-I):
“Sou gelde wat aldus deur sodanige eienaar aan die regspersoon verskuldig
word, ook gelde wees wat ten opsigte van die eenheid verskuldig is, soos bedoel
in die bepaling wat in geskil is?   Myns insiens, sou dit die geval wees.”
[14] Ek is dit met appellant se advokaat eens dat die hof a quo in die gegewe
voorbeeld die toepassingsveld van die wetsbepaling te wyd stel.   Die  term
“eenheid” word in art 1 van die Wet omskryf as “’n deel tesame met sy
onverdeelde aandeel in gemeenskaplike eiendom wat ooreenkomstig die kwota
van daardie deel aan die deel toegeken is”.   Hiervolgens is dit verkeerd om te

sê dat die huurgeld vir ’n aparte gedeelte, wat nie deel vorm van die eenheid
nie, “ten opsigte van die bedoelde eenheid” verskuldig is.
[15] Dit bring my dan terug by die vraag wat pertinent in geskil is, naamlik of
regskoste wat deur die regspersoon aangegaan is ter verhaling van verskuldigde
bydraes,  binne die kader van die wetsbepaling val.  As uitgangspunt by
beantwoording van hierdie vraag is dit ’n geregverdigde afleiding dat die
wetgewer deur die wetsbepaling aan die regspersoon ’n effektiewe regsmiddel
wou verleen om dit te verhaal wat die eienaar van ’n eenheid aan hom
verskuldig is.   Veral in geval van insolvensie waar die regspersoon sodanige
regsmiddel die nodigste het.   Hierdie benadering tot die uitleg van die
wetsbepaling is reeds in die Nel-saak deur hierdie Hof aanvaar (te 139 I - 140
G van die verslag).   Die rede vir hierdie behoefte aan effektiewe beskerming
is te verstane.   Die regspersoon is eintlik maar ’n versameling van eienaars van

eenhede wat in sommige van mekaar se uitgawes deel.   As een van hulle
versuim om sy verpligtinge na te kom, val die las op die ander.   Daarbenewens
kan die individuele eienaars ingevolge art 47 van die Wet ook nog direk
aanspreeklik gehou word vir ’n pro rata van die regspersoon se verpligtinge.
Vandaar die behoefte aan ’n effektiewe regsmiddel vir die regspersoon,
oftewel vir die ander eienaars, teen die eienaar wat sy finansiële plig versuim.
In ooreenstemming hiermee verwys die wetsbepaling dan ook nie net na
“bydraes” nie maar na alle gelde wat ten opsigte van die eenheid  verskuldig is.
Die term bydraes word op ander plekke in die Wet gebruik.   As die wetgewer
derhalwe die toepassingsgebied van die wetsartikel tot “bydraes” wou beperk,
was hierdie term reeds beskikbaar.
[16] Die inslag van die betoog namens appellant was dat regskoste buite die
trefwydte van die wetsbepaling val omdat die eienaar se aanspreeklikheid vir

regskoste nie voortspruit uit eienaarskap van sy eenheid nie maar uit sy
halstarrigheid en onredelike optrede.   Luidens hierdie betoog kon daar nouliks
enige noemenswaardige regskoste wees indien die eienaar reëlings getref het vir
betaling van sy agterstallige bydraes of desnoods vrywilliglik aansoek gedoen
het vir die oorgawe van sy boedel
[17] Hierdie betoog getuig egter van ’n fundamentele wanopvatting in sy
vertrekpunt, naamlik dat aanspreeklikheid vir regskoste ’n skuld is wat op sy
eie bene staan.   Volgens ’n suiwer benadering is die posisie juis dat regskoste
nie losgemaak kan word van die skuld ter verhaling waarvan dit aangegaan is
nie.   In hierdie opsig is regskoste analoog met rente.   Soos in geval van rente
ontstaan aanspreekliheid vir regskoste slegs omdat ’n bedrag wat verskuldig
is nie betaal is nie.   Ook van rente op agterstallige bydraes kan dus gesê word
dat dit nie voortspruit uit die eienaar se eienaarskap van sy eenheid nie, maar

uit sy halstarrigheid en sy onredelike versuim om sy bydraes te betaal.  Tog gee
appellant se advokaat - tereg - toe dat rente op agterstallige bydraes deur die
wetbepaling gedek word.   ’n Onderskeid tussen rente en regskoste in die
verband is eenvoudig nie op logiese gronde regverdigbaar nie.  Hiervolgens
moet die vraag, of ’n regspersoon kan weier om ’n uitklaringsertifikaat uit te
reik weens regskoste wat nie betaal is nie,  dus benader word deur te vra of die
eis ter verhaling waarvan die regskoste aangegaan is, deur die wetsbepaling
gedek word.   Indien wel, is die regskoste ook gedek.   Hierdie benadering gee
uiting aan die oogmerk van die wetsbepaling om aan die regspersoon
effektiewe beskerming te verleen.  Ingevolge art 37 (1) (d) van die Wet is die
regspersoon verplig om bydraes in te vorder en in terme van art 37 (2) word
hy spesifiek gemagtig om betaling van sodanige bydraes in ’n bevoegde hof
af te dwing.   In die omstandighede sal die wetsbepaling nouliks effektiewe

beskerming verleen indien dit nie ook vir afdwinging van regskoste aangewend
kan word nie en die regskoste op die end deur die ander eenheideienaars wat
reeds hulle eie verpligtinge nagekom het, gedra moet word.
[18] Die regskoste wat in die onderhawige saak ter sprake is, is aangegaan ter
verhaling van bydraes.   Dit is duidelik dat bydraes deur die wetsbepaling
gedek word.   Ooreenkomstig die benadering wat blyk uit die voorgaande, val
die regskostes wat ter sprake is dus ook binne die kader van die wetsbepaling.
Gevolglik was respondente geregtig om daarop aan te dring dat die regskoste
betaal word alvorens hulle die uitklaringsertifikaat uitreik.
[19] Soos uit die uitspraak van die hof a quo blyk, is daar ongerapporteerde
uitsprake in die Transvaalse Provinsiale Afdeling waarin beslis is dat regskoste
wat aangegaan is ter verhaling van bydraes, nie deur die wetsbepaling gedek
word nie (sien 224 D - G van die verslag).   Aangesien die beslissings waarna

verwys word direk in stryd is met die onderhawige beslissing van hierdie Hof,
kan hulle  uiteraard nie meer as goeie gesag beskou word nie.
[20] Die verdere vraag wat deur die appèl te berde gebring word, is of
respondente die uitklaringsertifikaat kon weerhou totdat betaling gemaak is van
bydraes wat op datum van die insolvent se sekwestrasie reeds meer as twee
jaar uitstaande was.   Appellant se betoog, dat respondente nie geregtig was
om dit te doen nie, is gebasseer op die bepalings van art 89 (1),  (4) en (5) van
die Insolvensiewet.   Ten einde die strekking van appellant se betoog te
verstaan, is dit ongelukkig nodig om die spesifike bewoording van hierdie
subartikels redelik volledig aan te haal.  Vir sover ter sake, lui dit as volg:
“89.    Koste wat ten laste van sekuriteit kom. -  (1)  Die koste van
instandhouding, bewaring en tegeldemaking van goed word uit die opbrengs van
daardie goed betaal ... Die kurator se vergoeding met betrekking tot sodanige
goed ..., ’n eweredige deel van die Meester se fooie en as die goed onroerend
is, enige belasting soos omskryf in subartikel (5), wat daarop verskuldig is of sal
word ten opsigte van enige termyn van hoogstens twee jaar onmiddellik

voorafgaande aan die datum van die sekwestrasie van die betrokke boedel en
ten opsigte van die termyn vanaf daardie datum tot die datum van die transport
van daardie goed deur die kurator van daardie boedel, met enige rente of boete
wat verskuldig is op bedoelde belasting ten opsigte van enige sodanige termyn,
maak deel uit van die koste van die tegeldemaking.
(4)   Nieteenstaande die bepalings van een of ander wet wat die transport van
onroerende goed verbied tensy enige daarop verskuldigde belasting soos
omskryf in subartikel (5) betaal is, belet daardie wet die kurator van ’n insolvente
boedel nie om enige onroerende goed in daardie boedel te transporteer ten einde
die boedel te likwideer nie, indien hy die belasting betaal het wat verskuldig mog
gewees het op daardie goed ten opsigte van die in subartikel (1) bedoelde
termyne en geen voorrang word verleen nie aan ’n vordering weens so ’n
belasting ten opsigte van enige ander termyn.
(5)   By die toepassing van subartikels (1) en (4) beteken “belasting” met
betrekking tot onroerende goed ’n bedrag wat periodiek op daardie goed
verskuldig is aan die Staat of ten bate van ’n provinsiale administrasie of aan ’n
liggaam, deur of kragtens een of ander wet ingestel, tot voldoening aan ’n
verpligting om sodanige periodieke betalings te maak, indien daardie verpligting
voortspruit uit die eiendomsreg op daardie goed.”
[21] Die betoog namens appellant is dat “belasting” (Engels - “tax”) in art 89
(1) en (4) ’n uitgebreide betekenis dra, welke uitgebreide betekenis uit subart
(5) blyk.   Ooreenkomstig hierdie betoog, kwalifiseer ’n regspersoon, soos
eerste respondent, as “’n liggaam deur of kragtens een of ander wet ingestel”.

Derhalwe is bydraes wat per definisie voortspruit uit die eiendomsreg van ’n
eenheid en wat periodiek betaalbaar is “belasting” soos in subart (5) omskryf.
Gevolglik, so voer appellant aan, is hy ingevolge subart (1) en (4) geregtig om
die betrokke eenheid oor te dra teen betaling van bydraes, oftewel belasting,
wat nie by sekwestrasie vir ’n tydperk van meer as twee jaar agterstallig was
nie.
[22] Sowel in die hof a quo as in hierdie Hof gaan respondente se antwoord
op hierdie betoog uit van die premis hierdie Hof reeds in die Nel-saak beslis het
dat bydraes aan ’n regspersoon nie “belasting” is soos in art 89 (1) en (4)
bedoel nie.   Ter ondersteuning van hierdie betoog beroep respondente hulle
veral op die volgende opmerkings deur EM Grosskopf AR op  139 J - 140 B
van die verslag:
“It was argued on behalf of the appellant that serious anomalies would arise
from the interpretation I have suggested.   Thus the protection granted to a body

corporate would be considerably more extensive than that accorded, for
instance, to municipalities for rates.   Section 89 (1) of the Insolvency Act
provides for a preference in respect of pre-sequestration taxes on immovable
property only for a maximum period of two years prior to sequestration.   On the
above interpretation of the contested provision the body corporate will have a
de facto preference for an unlimited period, subject only to the law of
prescription.   And the type of debt due by a transferor which is protected by the
contested provision would be wider than that owing to a municipality for rates.”
[23] Appellant se repliek hierop was dat die aangehaalde opmerkings obiter
was aangesien die bydraes in die Nel-saak inderdaad vir minder as twee jaar
voor sekwestrasie agterstallig was.   In die hof a quo wou De Villiers R egter
nie aanvaar dat die aangehaalde opmerkings obiter was nie (sien 223 in fine -
244B van die verslag).   Volgens sy siening was dit wel vir hierdie Hof nodig
om te beslis of bydraes as “belasting” beskryf moet word ten einde die
aangevoerde anomalie waarna in die aangehaalde dictum verwys word, te
beoordeel.
[24] Ek is, met respek, geneig om  De Villiers R se siening te deel.

Onderliggend aan die aangevoerde anomalie is die veronderstelling dat bydraes
nie “belasting” is vir doeleindes van artikel 89 nie.   Indien bydraes ook
“belasting” is kan daar immers geen sprake wees van die beweerde anomalie
nie.   Ten einde die argument van ’n anomalie op sy meriete te beslis moes
hierdie Hof dus noodwendig aanvaar dat bydraes nie “belasting” is nie.
Nietemin is ek bereid om ten gunste van appellant te aanvaar dat die vraag, of
bydraes aan ’n regspersoon vir doeleindes van art 89 as “belasting” beskou
moet word, nog nie deur hierdie Hof beslis is nie.
[25] Dit behoef nouliks enige betoog dat volgens sy algemeen aanvaarde
betekenis, die begrip “belasting” nie bydraes aan ’n regspersoon insluit nie.
In die eerste plek is dit omdat “belasting” (Engels - “tax”) gewoonlik verstaan
word as synde ’n verpligte betaling aan ’n owerheidsliggaam.   Dit word
bevestig deur die mees elementêre leksikografiese ondersoek. (Sien bv die

Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT) en The Concise
Oxford Dictionary of Current English, 7de Uitgawe.)   Daarbenewens het die
begrip “belasting” volgens sy gewone betekenis ook nog ’n ander faset
waaraan bydraes aan ’n regspersoon nie voldoen nie.   Hierdie faset blyk uit
die volgende verduideliking deur Ramsbottom R in Permanent Estate and
Finance Co Ltd v Johannesburg City Council 1952 (4) SA 249 (W) 259 A.
“To require any person who carries on a business or who owns a dog or a
motor car to pay a prescribed fee is, I think, to impose a tax.   The money paid
is taken into general revenue and is used for general purposes; the person who
pays receives no specific services in return for his payment.”
[26] Die betoog namens appellant was dan ook nie dat bydraes aan ’n
regspersoon  “belasting” is volgens die gewone betekenis van die woord nie,
maar dat dit val binne die uitgebreide betekenis  wat in art 89 (5) aan die term
“belasting” gegee word.   Die veronderstelling waarop die betoog fundeer is,
is derhalwe dat daar by die uitleg van art 89 (5) ’n bedoeling aan die kant van

die wetgewer ingelees moet word om die begrip “belasting” kunsmatig uit te
brei.   Hierdie veronderstelling is egter ongeldig en daarom gaan die  betoog
mank aan ’n fundamentele gebrek.   By behoorlike uitleg van die art 89 (5) is
dit duidelik dat die wetgewer eerder ’n beperkende as ’n uitgebreide  betekenis
aan die term “belasting” wou gee.   Die bedoeling van die wetgewer is duidelik
dat sommige betalings wat oor die algemeen as “belasting” sal kwalifiseer, nie
vir die doeleindes van subarts (1) en (4) “belasting” sal wees nie.   Subart (5)
gee derhalwe nie voor om ’n selfstandige definisie van belasting te wees nie.
Die vertrekpunt waarvandaan die wetgewer in die subartikel uitgaan is juis dat
’n verskuldigde betaling  reeds volgens algemeen geldende maatstawwe as
“belasting” geïdentifiseer is voordat die verdere beperkende elemente van die
definisie toepassing vind.   As die verpligte betaling nie in algemene terme ’n
“belasting” is nie, cadit quaestio.   Indien dit wel ’n “belasting” is, moet bepaal

word of dit aan die beperkende elemente van die definisie voldoen ten einde
vas te stel of dit ook in die beperkte sin ’n “belasting” is alvorens dit by die
toepassing van subarts (1) en (4) as sodanig beskou moet word.
[27] Om subart (5) as ’n uitbreidende definisie van belasting te beskou sal
onsinnige gevolge meebring.   ’n Liggaam wat “deur of kragtens een of ander
wet ingestel is” sal klaarblyklik ook ’n gewone handelsmaatskappy insluit.
Periodieke betalings aan so ’n maatskappy wat voortspruit uit eiendomsreg op
onroerende goed, soos byvoorbeeld, maandelikse paaiemente op die koopprys
van daardie goed wat nog, na oordrag, aan die verkoper-maatskappy
verskuldig is, sal as “belasting” kwalifiseer en gevolglik die beskerming van
artikel 89 (1) geniet in geval van insolvensie.   Dít kon nie die bedoeling van die
wetgewer gewees het nie.
[28] Daar is ook ander aanduidings in art 89 dat dit “belasting” in sy

algemeen aanvaarde sin is wat die wetgewer as vertrekpunt voor oë gehad het.
So word byvoorbeeld, in art 89 (1) verwys na “’n boete wat verskuldig is op
bedoelde belasting”.   Dit is duidelik dat so ’n boete slegs op “belasting” in sy
gewone sin kan slaan.   Voorts is die twee kategorië waarvan pertinent in subart
(5) melding gemaak word, te wete die Staat en provinsiale owerhede, inderdaad
owerheidsliggame aan wie “belasting” volgens sy gewone betekenis betaalbaar
is.   Dit dui daarop dat volgens ’n sinvolle uitleg die derde kategorie waarna in
die subartikel verwys word ook verstaan moet word om op owerheidsliggame,
soos plaaslike owerhede betrekking te hê.   Die vraag kan immers gevra word,
waar anders plaaslike owerhede in die skema van art 89 sou resorteer.
[29] Hieruit volg dit dat agterstallige bydraes nie “belasting” is vir die
doeleindes van art 89 (1) en (4) nie en dat die twee jaar beperking in hierdie
subartikels vervat is, derhalwe nie op  agterstallige bydraes van toepassing is

nie.   Ook wat betref die tweede geskilpunt moet respondent dus gelyk gegee
word.
[28] Vir hierdie redes word die appèl van die hand gewys met koste.
_______________________
FDJ BRAND
Wnd Appèlregter
STEM SAAM:
MARAIS   AR
MTHIYANE   Wnd AR