"Tsumbo dza nḓila dzine maanḓa a nga shumisiwa kha zwibveledzwa/tshaka dza nyambedzano zwo fhambanaho (Nyambedzano dza u ṅwala, dza u amba na dzi sa shumisiho Mbudziso dzi tevhelaho dzi nga thusa kha u ḓivhadza vhagudi kha ngugo ya vhushaka maipfi) vhukati ha luambo na maanḓa: 1.Ndi nnyi we a ni vhudza uri ni ḓe tshikoloni ni dovhe ni ṱuwe nga zwifhinga izwo zwo ṋewaho Luambo, maanḓa na khungedzelo 2.Bulani milayo miṱanu (5) ine na fanela u i tevhedza ni hayani?  Maanḓa a khungedzelo a ḓisendeka kha zwishumiswa zwa ikonomi, zwa masheleni, kana, 3.Midia (athikiḽi dza gurannḓa, khungedzelo dza magazini, TV, thwitha, Face books) dzi a nga u angaredza, zwishumiswa zwa koporasi kana zwa tshiimiswa, nahone a shumisea nga u ṱuṱuwedza kutshilele kwaṋu na kuvhonele kwaṋu kwa vhutshilo, tsumbo, kunangele kwaṋu kona u swikelela media nnzhi kana na nga u ḓivhadza tshitshavha ho ṱanḓavhuwaho. kwa zwiambaro, khonani, zwiḽiwa,mbonalo ya tshivhumbeo tshaṋu?  Kha u kungedzela, bindu ḽi rumela mulaedza thwii kha vhashumisi vha tshibveledzwa 4. Mbudziso idzi dzi a sumbedza vhushaka vhukati ha luambo na maanḓa? Ṱalutshedzani. tshenetsho.  U tendelana na khungedzelo zwi bva kha kulundelwe kwa rithoriki yo shumiswaho; tsumbo, 2.4. Zwivhumbeo zwa luambo zwi na mushumo ḓe kha u shumiswa ha maanḓa? nga ndovhololo, khanedzano, maipfi a nyanyuwo (kha hu sedziwe luambo lwa u fhuredzela na KKL ku sengulusa nḓila dzine zwivhumbeo zwa luambo zwa shumiswa ngadzo kha u langa na u lwa nyanyuwo). ṱuṱuwedza vhathu; ndi ngazwo vhashumisi vha luambo vha tshi tea u nanga maipfi/ḓivhaipfi na  Khungedzelo dzi shumisa maitele a rithoriki u ṱavha muya wa kuhumbulele kukene (kuvhonele zwivhumbeo zwa mafhungo kana girama u itela u swikelela ndivho dzavho dza vhudavhidzani. kwa ḽifhasi). ( kha hu sedzwe kha ndima ya 3) Nḓivho ya zwi ḓiswaho nga zwivhumeo zwo fhambanaho zwa luambo i ḓo thusa sa tshishumiswa  Khungedzelo dzi shumisa maitele a ndangulo ya maraga. (Kha hu sedzwe thekhiniki dza u tsha u sengulusa nyambedzano dzoṱhe dza u tou amba na dzo tou ṅwaliwaho. Kha ri sedze kha kwengweledza) mishumo miṅwe ya zwivhumbeo zwa luambo kha u ḓisa ṱhalutshedzo na ndivho. Ḽimudi ḽa muano/Ḽimudi ḽa tsumbo  Khungedzelo kanzhi i shumisa zwibveledzwa zwipfufhi - zwi nga vha zwo tou ṅwaliwa kana Ḽi shumiseswa kha zwitatamennde. zwo hashiwaho kha media - hune ipfi ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽa tea u shuma nga maanḓa (nga hei Tshitatamennde, ngauralo, tshi anzela u itwa u itela uri muṅwe muthu a ṱanganedze lutendo lu nḓila, zwa nga kha vhurendi). bviselwaho khagala nga tshitatamennde nṱha ha zwine a tenda khazwo kha vhutshilo hawe. Arali zwo  Muambi/Mukungedzeli u shumisa masala a vhuṋe a ngaho ‘inwi , riṋe’ , nz, tsumbo, ri nga vha tshimbila zwavhuḓi lutendo ulwu lu ḓo wela kha thendo dzi langaho kuhumbulele na kutshilele kwa thusa hani?’ muthu onoyo. Mudzulatshidulo vho bva gwalani ḽa mafhungo.  Khungedzelo dzi nga shumisa ṱhalutshedzo dza khonothesheni hu si dza dinothesheni Nga u pfukisela mafhungo kha muṅwe muthu nga kha tshitatamennde muthu a nga ḓiwana a tshi kona u langa kuhumbulele kana kuitele kwa zwithu. U langa vhaṅwe vhathu uhu hu si khagala hu vha nahone zwa amba uri zwibveledzwa zwavho zwi na zwivhuya zwo fhambanaho nga nnḓa ha khombo musi vhukoni havho ha u pfukisela vhuṱanzi nga vhone vhaṋe kha avho vhaṅwe vhu tshi u tou zwi bula zwi khagala. thengathenga. Izwi zwi iteesa kha nyimele dzi fanaho na dza u funza, phurophaganda na dza u ita vhathu zwi munguni. Luambo, maanḓa na media (gurannḓa, magazini, khungedzelo, thevishini, radio, web Ḽimudi ḽa ndaela (imeiḽi)  Izwi zwi wanalesa kha ḽimudi ḽi langaho.  Ndaela i shumisiwa arali hu si na ndinganyelo ya maanḓa vhukati ha muambi na muambiwa  Mivhigo ya mafhungo kha media a i tou ṱalusa fhedzi mafhungo ane a khou itea nga nae; lune maanḓa a sendamela kha muambi zwa sia muambi e na vhupfiwa ha u ṋea ndaela tshenetsho tshifhinga na masiandaitwa azwo, fhedzi ndi ane a bvisela khagala zwiito a muambiwa nae ya u ita zwiṅwe zwithu; tsumbo, IMANI! Vhangani, iḓani hafha! Ni so ngo dovha a sumbedza mihumbulo ya zwa poḽitiki, ikonomi, zwa mmbi na maanḓa a kutshilele lenga! kwa vhaṱhonifhei. Ndi nga nḓila hei ine maanḓa o tendelaniwaho khao a sikiwa, nahone  Kanzhi ri wana ndaela kha nyito dzine zwivhumbeo zwa u sa vha na ndinganyelo dza maanḓa ndi nḓila ine vhathu zwavho vha kona u ḓivha uri ndi nnyi a re na maanḓa, na uri avho vha zwa vha khagala sa kha ndaela dza maswole kana tshikoloni kiḽasini, kha ndayotewa, milayoni, na huṅwe hu ngaho henefha. Musi i tshi shumiswa kha u ṋea thendelo, u vhanga, u re na maanḓa zwine vha khou ṱoḓa ndi zwifhio.Hei ndi nyimele i konḓaho kha u bveledzisa humbela na u lulamisa; hoṱhe i nga ita mushumo wonoyu wa ndaela. kuhumbulele kune kwa ḓo tikedziwa nga vhathu, na tshaka dzo fhananaho dza u  Vhathu vha linganaho vha ḓivhaho uri vha na pfanelo dza u ita tshithu vha nga shumisa ndaela hanedza(“ḓivhani maswina aṋu”) kana nyanḓano; tsumbo, valani vothi, vulani maṱo.  Midia i ya nanga uri vhashelamulenzhe vhane mafhungo a amba ngavho vha nga ṱaluswa  Ndaela i nga shumiswa musi hu na nyanyuwo dza maanḓa sa musi ho dinaleiwa: Hei ngayo, nahone maanḓa a nyanyuwo ya maipfi a a shumiswa, tsumbo GURU- muṱhannga, ni ḓigade lulimi lwaṋu!  Midia dzi a kona u dzumba muiti (a dzi buli muthu ane a vha na vhuḓifhinduleli ha zwiitwa.) Maitimatikedzi/Modala (modals) tsumbo, matikedzi sa tea, fanela, nz. a a shumiswa khathihi na Ha dzhiiwa zwiito zwa muiiti zwa isiwa kha zwiitwa, sa DZIMILIONI DZO NGALANGALA ndaela, tsumbo, Ni tea u ṅwala tshuṅwahaya na dovha na i ḓisa kha nṋe matshelo ḽi tshaho! NNS BANK. Muthu a nga vhudzisa uri ndi nnyi o itaho mini kha iyi ṱhoho ya mafhungo a kha gurannḓa, nahone ndi nga mini muṅwali a songo bula muiti wazwo. Ḽivhudzisi (The interrogative) 15 GAIDI YA U ḒIGUDISA YAKUSHUMISELE KWO KHETHEAHO KWA LUAMBO (KKL) | TSHIVENḒA"