"hu nga vha nga khole kana hu si nga khole, dzi bviselwaho khagala nga maitele a si a u tou shumisa Luambo lwa muvhili lu katela ngafhadzo, kuimele, u tshimbidzwa ha ṱhoho na zwanḓa kana ha muvhili maipfi. woṱhe.Luambo lwa muvhili lu nga shumiswa kha u khwaṱhisa kana u khwaṱhisedza zwine muthu a khou Vhudavhidzani vhu sa shumisiho maipfi vhu katela, luambo lwa muvhili, thouni na pitshi ya ipfi, amba khathihi na u ṋea mafhungo nga ha nyanyuwo kana maime a muthu. Honeha, zwi a konadzea ngafhadzo dzi sumbedzwaho nga kha luambo lwa muvhili (kinesics) na tshikhala tsha muvhili vhukati uri luambo lwa muvhili lu fhambane na zwine zwa khou ambiwa nga mulomo. Muṱaleli a re na vhusedzi ha vhadavhidzani (proxemics). Izwi zwiga zwa luambo lu sa shumisi maipfi zwi nga ṋea phindulo na a nga kone u vhona vhuṱudzeṱudze uvhu kha matshilele a vhu shumisa kha u wana phindulo kha zwine mafhungo maṅwe khathihi na ṱhalutshedzo kha zwoṱhe zwi yelanaho na mafhungo a vhudavhidzani o muṅwe muthu a khou pfa. ambiwaho. Gestures Milaedza ya u sa amba nga maipfi i tendela vhathu :  U khwaṱhisedza kana u shandukisa zwo ambiwaho nga maipfi. Tsumbo: vhathu vha nga tenda nga ṱhoho vha tshi khou ri “Ee” hu u ombedzela uri vha khou tendelanana na muṅwe muthu, fhedzi ha ngafhadzo ya shaḓa na vhuḓinyanyuli ha u ṱungufhala musi vha tshi ri “ ndi hone” zwi nga amba uri a zwo ngo dzula zwavhuḓi na luthihi!  U fhirisa mafhungo nga ha vhuimo ha nyanyuwo yavho.  U ṱalutshedza kana u khwaṱhisedza vhushaka vhukati ha vhathu. Embulemu (Emblems): Ngafhadzo dzi itaho mushumo muthihi na ipfi dzi vhidzwa u pfi embulemu.  U ṋea vhupfiwa kha muṅwe muthu. Tsumbo: ngafhadzo dzi ambaho 'OK', 'Iḓani hafha!', kana zwi itwaho nga tshanḓa musi muthu a tshi khou imisa ḽifuthi. Honeha, kha zwi dzhielwe nzhele uri naho dziṅwe embulemu dzi tshi ḓihwa nga  U laula u elela ha nyambedzano, Tsumbo: nga u sumbedza ngafhadzo vhaṅwe vhathu uri vho nḓila i fanaho kha dzitshakatshaka (internationally), dziṅwe dzi nga tea u tou ṱalutshedzelwa kha fhedza u amba kana vha khou tama u amba zwiṅwe. nyimele ya mvelele yadzo.  9.4.3 Mbonalo dza vhudavhidzani vhu sa shumisiho maipfi  Nyambedzano ya u sa amba yo katela, u sudzuluwa ha tshanḓa na ḽiṱo, maimele na u amba nga Zwikhwaṱhisedzi (Illustrators): zwiga zwine zwa tea u ṱalutshedzwa zwo livhana na u amba ( nyambedzano ya u amba)  Tshaka dza vhudavhidzani ha matshilisano hune ha si sumbedzwe nga u tou amba hu vhidzwa u pfi vhudavhidzani ha u sa amba. Hezwi zwi katela:  Mitshimbilo ya muvhili (Kinesics)  Kuimele  U ṱanganya maṱo  Luambo lwa phara  Vhushaka ha tsinisa kana tshikhala tsha vhuṋe (Proxemics)  Luambo lwa tshifhaṱuwo Ngafhadzo dzi fhelekedzaho maipfi u khwaṱhisedza mulaedza wa maipfi dzi vhidzwa u pfi Luambo lwa muvhili kana Mutshimbilo wa Muvhili (Kinesics) zwikhwaṱhisedzi. Tsumbo: maitele a tshitendeledzi a itwaho nga tshanḓa a fhelekedzaho ḽifurase ‘over and over again’, kana u kunamisela ṱhoho kha sia ḽi kwameaho musi u tshi khou ri ‘hafhaḽaa! Zwiṱana Vhupfa (Affect Displays): Ulwu ndi luambo lwa khofheni kana ngafhadzo dzi sumbedzaho nyanyuwo dzine ra dzi pfa. Ngafhadzo idzi kanzhi dzi itea u so ngo humbula nahone dzi nga ḓi hanedzana na zwine zwa khou ambiwa. Kuambele uku ku ṋea lusevhedzi lwo khwaṱhaho nga ha nyimele ya nyanyuwo ya vhukuma ya muthu. 75 GAIDI YA U ḒIGUDISA YAKUSHUMISELE KWO KHETHEAHO KWA LUAMBO (KKL) | TSHIVENḒA"