"NDIMA YA 6. SIANGANE YA MATSHILISANO SIANI ḼA POḼITIKI NA YA MVELELE ZWA NYITO YA 13 TSHIBVELEDZWA NA MUṄWALI Hu ḓo nekedzwa athikiḽi ya ḽitheretsha ya magazine kha khanedzano Vhalani ATHIKILI: tsumbo ya u ṱaṱa 6.1.Ni pfesesa mini nga siangane ya matshilisano na poḽitiki na ya mvelele ya tshibveledzwa Khethani Athikili ya Ḽitheretsha ya Magazini: tsumbo ya khanedzano? na ya muṅwali. U rangela u vhala Vhudavhidzani ha vhathu tshifhinga tshoṱhe vhu itea kha nyimele, nga kha tshidavhidzi, nahone vhukati  Ṱhoho i amba nga ha mini? ha vhathu kana zwigwada zwe zwa vhekanywa nga maitele a ḓivhazwakale, a ikonomi, a mvelele na  Muṅwali ndi nnyi, nahone ndalukanyo dzawe ndi dzifhio? a matshilisano.  Datumu ye mushumo wa ganḓisiwa ngayo ndi ifhio?  Ndi zwifhio zwe nda vha ndi tshi vho ḓivha nga hazwine zwa khou ambiwa ngahazwo U pfesesa nyimele dza matshilisano na poḽitiki khathihi na dza mvelele zwa muṅwali hu ṋea kuvhonele kwavhuḓi kwa zwo nyanyulaho na u ṱuṱuwedza muṅwali kha mushumo wawe. Ndi zwa ndeme u dzhiela nṱha zwiitisi zwa nga nnḓa ha vhutshilo ha ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ha muṅwali u itela u ḓo kona nga Musi hu tshi khou vhaliwa na nga murahu ha u vhala vhuronwane u sengulusa zwishumiswa zwa thero na zwa zwiga zwo shumiswaho kha tshibveledzwa. 1. Vhalani athikili luthihi u itela u wana muhumbulo muhulwane. Musi ni tshi vhala athikili lwa u Nyimele dza matshilisano, dza poḽitiki, dza ḓivhazwakale na mvelele dzi nga ṱaluswa sa nyimele thoma, ni tea u lingedza u pfesesa khanedzano yoṱhe nga u ngaredza ya zwine muṅwali a (circumstances), ṱhuṱhuwedzo, khaidzo, milaedza ine nyimele ya nga ḓisa kha tshivhumbeo tsha khou i ita. Wanani khanedzano/mbilo dza muṅwali. tshibveledzwa. 2. Vhalani athikili lwa vhuvhili, ni pfesese zwine tshibveledzwa tsha amba zwone. Tshiṅwe tshifhinga zwi a thusa u shumisa peni tswuku u sumbedza/talela zwa ndeme.Ḓivhudziseni Ḽitheretsha i dzhiiwa sa tshithu tshi imaho nga tshoṱhe nga nṱhani ha uri tshi bvisela khagala mbudziso idzi musi ni tshi khou vhala lwa vhuvhili: aidioḽodzhi/kuvhonele. Zwi nga sumbedziwa uri zwibveledzwa zwa tshaka dzo fhambanaho – i. Muṅwali u khou amba nga ha mini (khanedzano)? zwibveledzwa zwa ḽitheretsha sa nganea, matambwa na vhurendi, vhunzhi ha maṅwalwa a si a fikishini ii. Ndivho ya muṅwali musi a tshi amba (ita khanedzano) iyi ndi ifhio? na zwoṱhe zwibveledzwa zwa media – zwi ambiwa nga nḓila i tendiseaho uri zwi shuma zwi kha vhuimo iii. Vha ṱanganedzaho mafhungo (audience) vhawe ndi vhafhio? ha aidioḽodzhi. Izwi zwi tou amba fhedzi uri zwi shuma nga nḓila dzo fhambanaho – nahone tshifhinga iv. Athikili yo kona u swikelela odientsi nga nḓila i fushaho? tshoṱhe nga nḓila i re khagala (zwi amba uri, a zwi sokou tou dzhiiwa zwo sokou tou ralo) – u tikedza v. Muṅwali u na vhuṱanzi vhunzhi nahone vhu shumaho? kana u khwaṱhisedza nḓila nkene ya kuhumbulele nga ha kuvhonele kwa zwithu shangoni. vi. Hu na vhuṅwe vhuṱudzeṱudze kha khanedzano ya muṅwali? Media na yone i na mushumo muhulu kha u tikedza na u khwaṱhisedza kuvhonele kuṅwe kwa ndeme. vii. Muṅwali o shumisa vhuṱanzi nga nḓila i si yone kana o engedza u dzhia sia kha vhuṱanzi? 6.2. NYIMELE YA MVELELE NDI MINI? viii. Muṅwali u sumbedza kuhumbulele/kuvhonele ku hanedzanaho nga nḓila i re khagala Ḓivhudziseni mbudziso dzi fanaho na: nahone i sa dzhii sia?  Muṅwali o ṱuṱuwedzwa nga mvelele ine a dzula khayo? ix. Muṅwali u hanedza kuhumbulele ku hanedzaho nga vhuṱanzi vhu pfeseseaho nahone  Mvelele ya tshifhinga tsha musi a tshi khou ṅwala yo mu thivhela u ṅwala zwiṅwe? ho teaho?  Ho vha na milayo ya zwa matshilisano kana mitsiko ya zwa poḽitiki zwe zwa kombetshedza x. Muṅwali u shumisa mbambedzo kana anaḽodzhi – u fulufhedzea ha vhuṱanzi zwi bva muṅwali u ṅwala nga maitele makene, kana u sa dzhiela nṱha zwithu? kha u yelanesa na nyimele.  Kana zwo fhamabanaho na izwi zwi nga vha ngoho? Muṅwali o zwi ita nga khole u itela u xi. Muṅwali o shumisa zwikwengweledzi zwa nyanyuwo?( kha hu sedzwe luambo lwa bvisela khagala vhupfiwa hawe, u itela khaedu kana u tshuwisa? nyanyuwo) xii. Muṅwali o shumisa hani tsumbo: 6.3. NYIMELE YA ḒIVHAZWAKALE/MATSHILISANO NA POḼITIKI NDI MINI?  Nyimele ya Ḓivhazwakale ndi nyimele, zwiwo, nz, zwe zwa vha zwi tshi khou itea nga tshifhinga tsha musi tshibveledzwa tsha ḽitheretsha tsha ṅwalwa kana tsha ganḓiswa ngatsho. Nyimele ya Ḓivhazwakale ndi muḓi, maime, na nyimele (conditions) dze dza vha dzi hone nga tshiṅwe tshifhinga. Nyimele ndi ""fhethuvhupo"" ha tshiwo tshine tsha khou itea, nahone i vha na zwine ya ḓisa kha u tea ha tshiwo.  Nyimele ndi tshithu tsha ndeme tshi teaho u dzhielwa nṱha musi hu tshi ṱalusiwa zwiṅwe zwithu kha ḓivhazwakale. 51 GAIDI YA U ḒIGUDISA YAKUSHUMISELE KWO KHETHEAHO KWA LUAMBO (KKL) | TSHIVENḒA"