"Mbudziso nṱha ha mbudziso (Tag Questions)  Ḽimudi ḽa ndaela ḽi a shumiseswa kiḽasi  U fana na hedzhisi, Mbudziso nṱha ha mbudziso dzi sumbedza u vha na ṱhoḓea ya u  Mudededzi tshifhinga tshoṱhe u shumisa madzina musi a tshi ita khumbelo ngeno vhana sumbedza vhundeme kana khwaṱhisedzo. kiḽasini vha tshi ri mudededzi/mudededkadzi  Zwitatamennde zwa magumoni zwi re na Mbudziso nṱha ha mbudziso dzi fanaho na “a si?” kana “zwi nga si?” zwi ita uri ni vhe muthu a timatimaho na u vha muthu a si naho vhuḓifulufheli, zwenezwo zwa sia zwine na amba zwi sa dzhielwi nṱha. Nyambedzano vhukati ha vhaaluwa na vhana  Mbudziso nṱha ha mbudziso dzi ṱavha mbeu ya u shaya fulufhelo mihumbuloni ya vha Nthihi ya phambano dza maanḓa dzi re khagala kha mvelele nnzhi ndi iḽa i re vhukati ha vhabebi na ṱanganedzaho mafhungo (audience) vhaṋu nga ha u tendisea ha zwine na amba na vhana. nga vhukoni haṋu. Hu nga ḓi vha na phambano ya mvelele vhukati ha vhokhotsi na vhomme.  Lingedzani nga hune na kona u sa dzi shumisa musi ni tshi khou amba. Vhuimo ha fhasi ha vhana tshitshavhani tshi re na mirafho yo fhambanaho; vhana vha nga itwa uri vha si ambe tshithu nahone vha nga hanelwa u thoma kana u amba nga ha ṱhoho dziṅwe dza Thinyambofho (Disclaimers) mafhungo, vha nga kha ḓi hanelwa u dzhenelela kana vha nga ṱoḓiwa uri vha shumise zwipitshi zwo  Thinyambofho dzi sumbedza ṱhoḓea ya u sumbedzwa ha ndeme na khwaṱhisedzo kha khetheaho zwofhambanaho zwa u fhambanya (zwa ṱhonifho) tsumbo, Ndi matsheloni Vhafuwi, Ee zwi mbiwaho. U rangela zwitatamennde zwaṋu nga thinyambofho dzi fanaho na “Ni so Baba, ngo mpfela thungo, hone …” kana “Ndi a ḓivha uri a zwi pfali, hone...”zwi itisa uri Vhaaluwa ‘vho tendeliwa’ u pfuka milayo ya u amba nga u sielisana. Vha nga dzhenelela, sema, vhathetshelesi vhaṋu vha ni pfele thungo na uri mafhungo aṋu a si pfale. shushedza, ṋea muthetho, kana u khakhulula vhana musi hu tshi khou ambiwa. Khaseledzo Iinga  Thinyambofho i dovha ya ṱavha mbeu ya u timatima mihumbuloni ya vhathetshelesi dzhia tshivhumbeo tsha tsivhudzo, khumbelo, kana ṱhuṱhuwedzo nga kha phuluphedziso. vhaṋu nga ha u tendisea ha mafhungo aṋu na vhukoni haṋu.  Thinyambofho i dovha ya pfukisela u shaya haṋu vhuḓifulufheli kha kuvhonele kwaṋu kwa zwithu. Maanḓa kha nyambedzano dza zwa Poḽitiki  Nyangaredzo na zwo livhiwaho khazwo. Ṱhaluso ya nyito dzi si dzavhuḓi dza 2.6 Zwiṱaluli zwa Vhulenda zwigwada zwiṅwe zwa poḽitiki zwi lwiwaho nazwo zwi nga dzhia tshivhumbeo tsha Vhudavhidzani hoṱhe ha musi vhathu vho sedzana zwifhaṱuwo vhu a shushedza. Ni fanela u ita nyangaredzo kha sia ḽa luvhengela mbiluni; zwiito zwivhi zwazwo zwi vhonala zwo iniferentsi nga ṱhoḓea dza hoyo muṅwe dza u funiwa na u ṱhonifhiwa na dovha na dzi tsireledza. vha tea nahone ndi ngazwo zwi tshi ṱaluswa nga vhuḓalo nahone zwa dovha zwa 2.7 Nyito dza tshipitshi tsha tshutshedzo ya tshifhaṱuwo: tou angaredzwa. Nyito dza tshipitshi tsha tshutshedzo ya tshifhaṱuwo mmbi zwi na tshutshedzo ine ya nga  Phambano, i ḓo shumisiwa tshikolokolo hu tshi khou itelwa u khwaṱhisedziwa u kundisa muambiwa nae kha u vhofholowa kha zwine a khou ita kana zwine a khou ṱoḓa, tsumbo”vha fhandekana hu re na vengo vhukati ha RIṊE na VHONE. nga kona vho u nkoloda R100 u swikela ṅwedzi u tshi fhela?”(arali tshifhaṱuwo tsha muambiwa nae  U shumiswa ha thinyambofho: hu livhiswa kha u tinya u vha na dzina ḽivhi musi hu tsha sumbedza u hana zwi nga shonisa kha muambi. tshi ambiwa zwivhi nga ha vhaṅwe. Nyito dza tshutshedzo ya tshifhaṱuwo mbuya dzi shushedza tshirunzi tsha vhuḓi tsha muambiwa nae nga u sumbedza zwiito zwi si zwavhuḓi kana khanedzano sa tsumbo, “iḽa ripoto yo vha i songo  Khanedzo i re khagala(“a thi na zwiṅwe-vho na Vharema,Vhatshena fhedzi…"") fanela u swika ṋamusi?”.  Thendelani i re khagala(“hu ḓi vha vho na makomonisi a vhuḓi, hone…”)  U dzumba kana u sia nnḓa mafhungo: vha ḓo dzulela u ombedzela zwavhuḓi nga Vhathu vho fhambanaho,zwigwada na “dzimvele”vha na nḓila dzavho dza u ita uri muthu a ha vhone vhaṋe na nga tshigwada tshavho (lushaka, dzangano, idiologi na zwiṅwe) vhofholowe nga u shumisa tshifhaṱuwo.Vha nga shumisa zwiṱirathedzhi zwa vhulenda zwivhuya na u amba mazwifhi nga vhaṅwe musi vha tshi dzumba, u humbela u pfelwa zwine zwa vha ita uri vha vhe tshithu tshithihi, kana thekiniki dza vhulenda mmbi dzi sumbaho u vhuṱungu, u dzhiela fhasi, u sia mafhungo nga khole ane a ḓo ita uri vha vhe na ḓinyadza na u sa amba vhukhakhi. dzina ḽivhi ngeno zwi tshi ḓo fha vhakhaedu vhavho dzina ḽavhuḓi. 2.8 Nyambedzano dza vho radzipfunzo na vhomakone  Vhatikedzi vha madzangano: vhakhaedu kana maswina vha ḓo ṱalusiwa nga nḓila Vho radzipfunzo, vhomakone na vhaṅwali vha dzibugu vha ṱuṱuwedza matshilele a vhathu na zwine mmbi sa zwine ra zwi pfa nga ha zwifheṱashango na (vesus) vhalwelambofholowo. vha ita nga u ṱalusa vhumatshelo na khonadzeo ya zwiitei, nyito, kana nyimele: sa tsumbo u  Mavhuvhisi: zwiito zwivhi, ndaka, zwibveledzwa kana nyito kha zwigwada zwaṋu, humbulela, u pulana, mbekanyamushumo na u kaidza, tshiṅwe tshifhinga zwo ṱangana na tshaka dzo zwi ḓo ṱaluswa nga u shumisa mavhuvhisi sa bomo dzavho dzi vhidzwa ”zwiḓisa fhambanaho dza tsivhudzo, nahone maanḓa avho tshifhinga tshinzhi a langwa nga nḓivho na mulalo” thekhinologi.  Masala, a sumbedzaho u fhandekana hu re na vengo ha madzangano a polotiki: RIṊE vesus VHONE, VHATHU VHASHU. 2.9 Vhushaka ha maanḓa kha vhuṱumani ha nyambedzano Nyambedzano kiḽasini 19 GAIDI YA U ḒIGUDISA YAKUSHUMISELE KWO KHETHEAHO KWA LUAMBO (KKL) | TSHIVENḒA"