"Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2016 NSC KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO POTSO 1 1.1 Buisa temana e e latelang, mme morago o arabe dipotso. SETLHANGWA A (TEMANA) 1 Mmangwana o tshwara thipa ka fa bogaleng. Mmaphefo ena o ne a nnetse go thikga keledi fela. Barutabana ba gagwe ba itsisiwe, le maotlana a mmuso a tlhagisediwa ka ga tiragalo e. Ba itelekela ka bonako, basimane ba mmuso, matlho a le majakajaka. Ba feretlha dikgwa le makgabana, ba tshela dinoka le dinokana le 5 magaga ba eta ba ntse ba a perula. 2 Kwa kgotleng ya kgosi lepatata la letswa, mephato ya gasagasana le lenyaokana go phuruphutsha dithabana. Botlhe ba itaya sefololetse. O ne a sa tshameka, a nole mowa mosimane wa Kgatleng a re, 'ba tlaa mpotsa mokadi-wa-thola'. Morago ga 10 ditshipi di le tharo ba mo utlwaletse kwa ga Rasegokgo. O ne a iphile naga, mosimane, a leka go somola tlhogo mo ditlamong tsa melao ya batsadi le barutabana. O ne a lemoga fa a kgoreletsega mo go ineng maikutlo le mogopolo wa gagwe mo botshelong jwa segompieno jo bo bofefo, jo bo gwetlhang bo sa batle 15 kgoreletsego epe. 3 Rasegokgo e ne e le mogwebi wa Mojuta yo o neng a itsege thata mo kgaolong eo, a na le badiri ba sa balwe, e bile a ba duela mo go kgotsofatsang. Ba mo latela, ba fitlhela a theogetse, lekau la rona a sa fisiwe ntshi ke sepe, fa e se letsapa la tiro fela. Ga ba ka 20 ba mmotsa dipotso dipe, fa e se go mo pega e nkgwe le go mo latlhela mo koloing ya mmuso e e sa lefiweng ke ope. Ba feta ka ena fa ga gabo, ba mo ngapangapa go se nene mo maragong. A ngaa jaaka kolobe ya mokodue e bolailwe ke tlala. Ba mo isa kwa go rraagwe yo o neng a setse a tlhotlhoregile maikutlo. 25 4 Rraagwe o fetile a ba leboga thata, a ba a ba kopa gore ba mo ngwaye fa pele ga gagwe, mme ba mo tlhagisetsa fa ba setse ba ikgotsofaditse ka ena. Balelapa ba mo phuthaganela jaaka motho a bina pina e ntšhwa e e monate e e sa itsegeng. 5 'Mathaithai ngwanaka, tota o tsenwe ke eng se se kalokalo?' Ga 30 botsa rre Tshikari ka pelo e e botlhoko. 'Ntate, nna ga ke tlhole ke batla go tsena sekolo ka gope, ke batla go ya go itirela, gore le nna ke bone sengwe le sengwe se ke se batlang.' Ga rialo lekawana la rona. Batsadi ba ema madi, ba ota ditlhogo, ga rena tidimalo e ntshonyana, ba utswana ka matlho, e kete go tsene 35 pegi ya tatolo ya botshelo. Kana motho yo, Mathaithai, o ne a le rasetu. Puelontle ga se masenya-diagela. Motho yo o didimetseng o bolotsana go feta yo o buang. Puo-phaa! e a tlhalefisa. Kwalololo e ileditswe Phetla"