Die Joodse mans wat gedwing is om Auschwitz te help bestuur - GESKIEDENIS - Geskiedenis Podcasts - 2021
Lesław Dyrcz leun oor 'n hoop puin en vuil, heeltemal onbewus daarvan dat hy op die punt was om 'n ontdekking te maak wat lig sou werp op een van die donkerste oomblikke in die geskiedenis. Dit was 1980, en die bosboustudent was besig om die oorspronklike woud te help herstel rondom wat vroeër Auschwitz-Birkenau was, een van die Nazi's se berugste doodskampe. Dyrcz was daar om die uitwerking wat dekades van lugbesoedeling op die bos gehad het, te verminder, en probeer om sy oorspronklike dennebome weer te laat groei. Maar die student was op die punt om die geskiedenis te verander.
Terwyl hy grawe, ontdek Dyrcz 'n leer aktetas wat in die grond begrawe is. Hy maak dit oop en vind 'n termosfles. Binne die houer was bladsye handgeskrewe papier. Alhoewel Dyrcz die teks nie kon lees nie - dit was in Grieks geskryf - het hy pas een van die belangrikste getuienisse van die Holocaust ontdek: ooggetuieverslae van Nazi -misdade, geskryf deur Marcel Nadjary, 'n Joodse man uit Griekeland wat verslaaf was met ongeveer 2 000 ander en gedwing om die Nazi's te help terwyl hulle hul uiters doeltreffende moordmasjiene gebruik.
Nadjary was een van die Sonderkommando - 'n groep mans, die meeste van hulle Jode, wat die taak was om die slagoffers van die Nazi's uit die gaskamers te neem en die lyke te verwyder. Op die hoogtepunt van Auschwitz se operasies is tot 6 000 Jode per dag deur die Nazi's vergas. Toe begin die ondenkbare taak van die Sonderkommando.
Die mans van die Sonderkommando het meer gedoen as om die slagoffers van die Nazi's te ontslae te raak: hulle het ook kritiese dokumentasie van die misdade van hul gevangenes verskaf. Hoewel historici van die Sonderkommando geweet het, het die geheimhouding van hul werk en die feit dat so baie die Holocaust nie oorleef het nie, getuienis soos Nadjary s'n nog meer kosbaar gemaak.
Selfs op die hoogtepunt van die Holocaust was die werk van die Sonderkommando in geheimsinnigheid gehul en uitgevoer onder bedreiging van die dood. Aangesien die mense wat na die gaskamers gebring is, almal vermoor is, was die Sonderkommando die enigste getuies wat oorleef het. En omdat hulle die geheime van die Nazi's uit die eerste plek geken het, was hul lewens in Auschwitz gekenmerk deur vrees en isolasie.
Die woord Sonderkommando beteken "spesiale eenheid" in Duits, en van die begin af het die mans die taak gehad om die Nazi's te help met 'n ander lewe as dié van ander gevangenes in Auschwitz. Jong gevangenes-almal wat sterk is-is gekies vir die eenheid toe hulle by die kamp aankom en moes gedien word sonder dat hulle 'n inligtingsessie gegee het oor wat hul take sou wees. Aangesien die mans lyke moes oplig, het hulle beter rantsoene gekry as ander gevangenes. Hulle is ook in isolasie gehou; die meeste het nooit met ander gevangenes in die kamp omgegaan nie, behalwe ander lede van die eenheid en diegene wat op die punt staan ​​om vermoor te word.
LEES MEER: gruwels van Auschwitz: die getalle agter die dodelikste konsentrasiekamp van die Tweede Wêreldoorlog
Die pligte van Sonderkommando was uiteenlopend, maar alles het behels dat hulle die Nazi's help om hul Jode uit te wis. Nazi's het die moord gedoen en Zyklon B -korrels in gaskamers laat val, maar die Sonderkommando was genoodsaak om byna alles te doen. Hulle het gehelp om die orde te handhaaf onder gevangenes wat op die punt staan ​​om doodgemaak te word, te lieg en vir hulle te sê dat hulle moet stort voordat hulle weer by hul gesinne aansluit. Hulle het die naakte lyke uit die gaskamer gehaal, dit opgetel vir goue tande en versteekte waardevolle items, en hulle hare afgesny om aan Duitse maatskappye te verkoop om vir doek, ammunisieverpakking en ander doeleindes te gebruik. Hulle het die klere en persoonlike besittings wat hulle agtergelaat het, gesorteer. Hulle het die lyke na die krematoria gebring en in die oonde gestop. Daarna het hulle die oorblywende bene gemaal en die as na verskillende stortingsterreine geneem om die bewyse te verberg.
Die werk van die Sonderkommandos het die Nazi's uiteindelik gehelp, maar is uitgevoer onder voortdurende bedreiging van die dood en met die verstandhouding dat hulle as materiële getuies van die Nazi's se misdade ook op 'n stadium sou vermoor word. Baie is selfs gedwing om van die lyke van hul eie geliefdes ontslae te raak.
Maar die nabyheid van die Sonderkommando aan die Nazi's se misdade het hulle ook spesiale toegang tot bewyse gegee van die massamoord en volksmoord wat in Auschwitz gepleeg is. Aan die einde van 1944, toe die oorlog naby sy einde lyk, het 'n groep Sonderkommando in opstand gekom in 'n kortstondige muitery wat geëindig het met die ontploffing van een van die krematoria en die moord op die meeste samesweerders. Baie lede van die eenhede het die dringende behoefte gevoel om die woord te versprei oor wat hulle gesien het.
"Oorlewendes van Auschwitz het herhaaldelik berig dat lede van die Sonderkommando hulle geroep het: 'As u die kamp verlaat, praat, skryf en skree sodat die wêreld kan leer wat hier gebeur!' ', Skryf Hermann Langbein, wat in Auschwitz gevange gehou is. in 1942.
Nog 'n poging om die geskiedenis van die moordoperasie in Auschwitz op te teken, het in 1944 plaasgevind toe 'n groep Sonderkommando 'n kamera na hul werksplek gesmokkel het en 'n groep naakte vroue afgeneem het wat op die beurt in die gaskamers wag. Hulle het ook 'n toevallige foto geneem van 'n paar bome in die bos waar die gaskamers geleë was en twee foto's van lyke wat in die oopte verbrand is, wat 'n noodsaaklikheid geword het weens oorvol oonde.
Die vier foto's, wat in 'n tandepasta -buis uit die kamp gesmokkel is en aan Poolse versetstryders afgelewer is, is die enigste foto's wat bestaan ​​wat dokumenteer wat gebeur het naby die gaskamers in Auschwitz.
Hierdie beelde - en die getuienis van mense soos Nadjary, wat besonderhede van die gaskamers opgeteken het saam met sy begeerte om wraak te neem op sy ma, pa en suster, wat almal in Auschwitz vermoor is - het die moord nie gestuit nie. Hulle kon ook nie die Sonderkommando red nie: slegs ongeveer 100 het oorleef. Maar hierdie dokumente bly 'n belangrike bewys van wat tydens die Holocaust gebeur het, sowel as 'n bewys van die geweldige fisiese en sielkundige tol wat die Nazi's geëis het van die mans wat hulle gedwing het om hul misdade uit te voer.
'Ek is nie hartseer dat ek sal sterf nie,' het Nadjary in die begrawe briewe geskryf, 'maar ek is hartseer dat ek nie wraak kan neem soos ek sou wou nie.' Nadjary het nooit die kans gekry om wraak te neem nie - maar deur sy gedwonge werk namens die finale oplossing van die Nazi's te dokumenteer, lewer hy kritiese bewyse van die omvang van die Nazi's se moorde, wat die begrip van hierdie tydperk van die geskiedenis vir ewig gevorm het.
Luister na HISTORY This Week Podcast: Aflevering 4: 27 Januarie 1945 Oorlewing van Auschwitz
Geskiedenis van die Jode in Engeland
Die geskiedenis van die Jode in Engeland gaan terug na die bewind van Willem die Veroweraar. Alhoewel dit waarskynlik is dat daar 'n mate van Joodse teenwoordigheid in die Romeinse tyd was, is daar geen definitiewe bewyse nie en is daar geen rede om aan te neem dat daar 'n gemeenskap gedurende die Angelsaksiese tyd was nie. Die eerste geskrewe verslag van die Joodse nedersetting in Engeland dateer uit 1070. Die Joodse nedersetting het voortgeduur tot koning Edwert I se uitwerpingsbevel in 1290. Na die uitdrywing was daar geen openlike Joodse gemeenskap (in teenstelling met individue wat Judaïsme in die geheim beoefen) totdat die heerskappy van Oliver Cromwell. Alhoewel Cromwell nooit Jode amptelik weer tot die Statebond van Engeland toegelaat het nie, is 'n klein kolonie Sefardiese Jode wat in Londen woon, in 1656 geïdentifiseer en toegelaat om te bly.
Die Jewish Naturalization Act van 1753, 'n poging om die Joodse teenwoordigheid in Engeland te wettig, het slegs 'n paar maande van krag gebly. Geskiedkundiges dateer gewoonlik die Joodse emansipasie tot 1829 of 1858, terwyl Benjamin Disraeli, gebore Joods, maar tot bekering tot Anglikanisme, in 1868 en in 1874 twee keer tot premier van die Verenigde Koninkryk verkies is. Op aandrang van die Ierse leier Daniel O'Connell , in 1846 is die Britse wet "De Judaismo", wat 'n spesiale drag vir Jode voorgeskryf het, herroep. [1] As gevolg van die gebrek aan anti-Joodse geweld in Brittanje in die 19de eeu, het dit 'n reputasie gekry vir godsdienstige verdraagsaamheid en het dit 'n beduidende immigrasie uit Oos-Europa gelok. [2] In die 1930's en 1940's het sommige Europese Jode, waaronder byna 10 000 kinders, na Engeland gevlug om aan die Nazi's te ontsnap.
Jode het antisemitisme en stereotipes in Brittanje in die gesig gestaar, en antisemitisme het "in die meeste gevalle gepaard gegaan met Germanophobia" tydens die Eerste Wêreldoorlog in die mate dat Jode gelykgestel is aan Duitsers, ondanks die Engelse self, sowel as die koninklike familie, met gedeeltelike Duitse etniese oorsprong . Dit het daartoe gelei dat baie Ashkenazi-Joodse gesinne hul dikwels Duits-klinkende name verengels. [3]
Jode in Brittanje tel nou ongeveer 275 000, met byna almal (meer as 260 000) in Engeland, wat die tweede grootste Joodse bevolking in Europa (agter Frankryk) en die vyfde grootste Joodse gemeenskap wêreldwyd bevat. [4] Die meerderheid van die Jode in Engeland woon in en om Londen, met byna 160 000 Jode in Londen self, en 'n verdere 20 800 net in Hertfordshire, meestal in die suidwestelike Hertfordshire. Die volgende grootste bevolking is in Greater Manchester, 'n gemeenskap van effens meer as 25,000, hoofsaaklik in Bury (10,360), [5] Salford (7,920), [6] Manchester proper (2,725) [7] en Trafford (2,490). [8] Daar is ook belangrike gemeenskappe in Leeds (6,760), [9] Gateshead (3,000), [10] Brighton (2,730), [11] Liverpool (2,330), [12] Birmingham (2,150) [13] en Southend (2 080). [14] Dorpe en dorpe in Hertfordshire met 'n groot absolute bevolking sluit Bushey (4,500), Borehamwood (3,900) en Radlett (2,300) in. Daar word algemeen geglo dat Jode onder tellings is as gevolg van die feit dat sommige lede van die gemeenskap nie daartoe in staat is om hul etnoreligieuse agtergrond en praktyk bekend te maak nie.
Toe die beroemde Auschwitz -ontsnap Kazimierz Piechowski uit die kamp vlug, is hy vergesel deur drie ander mans wat baie minder bekend is. Eugeniusz Bendera was een van hierdie mans. Alhoewel baie besonderhede van sy vroeë lewe onbekend is, toon hy net soveel moed as Piechowski om die ontsnapping te koördineer.
Bendera was 'n Oekraïense man wat as motorwerktuigkundige in Auschwitz gewerk het, waar hy en Piechowski vriende geword het. Toe 'n weerstandswerker in die kamp vir Bendera sê dat hy tereggestel moet word, gaan hy na sy vriend Piechowski, 'n voormalige Boy Scout en 'n ander versetslid.
Saam het die twee mans 'n ontsnappingsplan bedink. [1]
Op 20 Junie 1942 het Piechowski en Bendera, saam met twee ander mans, 'n kar vol vullis deur die hoofkamp gestoot en in 'n opbergingsblok. Terwyl drie van die mans polisiebeamptes en uniforms gesteel het, het Bendera met 'n dubbelsleutel na die motorhuis gegaan, agter die stuur van die vinnigste motor in die kamp gaan sit en gery waar sy vriende weggekruip het.
Toe die motor by die hoofhek kom, skree Piechowski op die SS -wagte om die hek oop te maak. Toe die wagte daaraan voldoen, het die vier mans uit die kamp gery. Hulle het ure lank op landpaaie gery. Daarna het hulle die motor verlaat en in 'n Poolse woud ontsnap. Uiteindelik vestig Bendera hom in Warskou, waar hy bly totdat hy in die 1980's sterf.
Dit is moontlik dat sommige Jode na die vernietiging van die Eerste Tempel in die sesde eeu vC of die vernietiging van die Tweede Tempel in die eerste eeu nC na Noord -Afrika gevlug het. [4] Dit is ook moontlik dat hulle op Fenisiese bote aangekom het (1500 BCE - 539 BCE). [4] Daar is ook 'n teorie, ondersteun deur Ibn Khaldun, dat Marokkaanse Jode inheemse Imazighen (Berbers) was wat hulle tot Judaïsme bekeer het, hoewel die vraag wie hulle bekeer het nog steeds bestaan, en die teorie is deur die meeste geleerdes verwerp. [4] Die Joodse gemeenskap van Ifran, uit die Tamazight -woord ifri Dit beteken dat dit uit 361 vC dateer, en word beskou as die oudste Joodse gemeenskap in die huidige Marokko. [4]
Onder die Romeine Edit
Die eerste onweerlegbare bewys van Jode in die huidige Marokko, in die vorm van grafskrifgrafieke in Hebreeus in Volubilis en die ruïnes van 'n sinagoge uit die derde eeu, dateer uit die laat oudheid. [4] Emily Gottreich beweer dat Joodse migrasie na Marokko voorafgaan aan die volledige vorming van Judaïsme, aangesien die Talmoed 'tussen 200 en 500 nC geskryf en opgestel is'. [5]
Die Hebreeuse of Aramese tale wat deur Jode gebruik is, was nou verwant aan die Puniese taal van die Kartagoërs, en baie Jode het hulle ook onder Berbers gevestig en hul tale aangeneem. [ aanhaling nodig ] Later, onder die heerskappy van die Romeine en (na 429) die Vandale, het Mauretaanse Jode na berig word in getal toegeneem en floreer. [ aanhaling nodig ]
Aangesien die Christendom deur die Romeinse staat aangeneem is, het die kerkrade van Kartago beleid aanvaar wat die aanhangers van die Judaïsme gediskrimineer het. Die justiniese vervolgingsopdrag vir Noord -Afrika, uitgereik nadat die heerskappy van die Vandaal omvergewerp is en Mauretanië onder die heerskappy van die Bisantyne gekom het (534), was gerig teen die Jode sowel as die Ariane, die Donatiste en ander meningsverskeurders. [6]
In die 7de eeu het die Joodse bevolking van Mauretanië as 'n verdere toetreding van die Iberiese Skiereiland diegene ontvang wat van die Visigotiese wetgewing wou ontsnap. Aan die einde van dieselfde eeu, ten tyde van die groot Arabiese verowerings in Noordwes -Afrika, was daar volgens die Arabiese historici baie Jode in Mauretanië.
Arabiese verowering en die Idrisids (703–1146) Redigeer
Sedert die stad Fez in 808 gestig is, het dit 'n uiteenlopende bevolking van oral in die gebied gelok, onder die nuwe nuwelinge het die Jode gekom wat hul kommersiële vermoëns tot die nuwe ontwikkelde ekonomie bygedra het. Hulle vestig hulle in die medina van Fez en vorm 'n stabiele gemeenskap wat 'n integrale deel van die stadslewe was. [7] Die goue era van die Joodse gemeenskap in Fez het byna driehonderd jaar geduur, van die 9de tot die 11de eeu. Sy yeshivot (godsdienstige skole) het briljante geleerdes, digters en grammatikas gelok. Hierdie tydperk is bederf deur 'n pogrom in 1033, wat deur die Joodse virtuele biblioteek beskryf word as 'n geïsoleerde gebeurtenis, hoofsaaklik as gevolg van politieke konflik tussen die Maghrawa- en Ifrenid -stamme. [8]
Onder die Almoravids Edit
Die Almoravids (Arab. Al-Murābiṭūn "Warrior-Monks"), konfederasie van Berber-stamme van die Sanhajah-groep wat in die Marokkaanse Sahara-woestyn gewoon het. Hulle godsdienstige ywer en vegvermoëns het hulle in staat gestel om in die 11de en 12de eeu 'n formidabele ryk in die Marokko en Moslem -Spanje te vestig. Hulle teologiese Islamitiese ywer word toegeskryf aan Yahya ibn Ibrahim, hul geestelike leier, sowel as aan die 'alim (godsdienstige geleerde)' Abd Allah ibn Yasin. Deurspek met Islamitiese ywer, verower die Almoravids Marokko en groot dele van Wes -Algerië tussen 1054 en 1092. In 1062 verander hulle Marrakesh in hul basis van bedrywighede en godsdienstige hoofstad. Voortaan het hul hoofleiers die titel van Amir al-Muslimin ("bevelvoerder van die Moslems") omhels, maar het steeds die legitimiteit van 'n nog hoër gesag in Islam erken: die Abbasid-kalief in Irak op wie die titel Amir al-Mu ' minīn ('bevelvoerder van die gelowiges') gegee is. Teen die einde van die 11de eeu het die Castiliaanse Christene wat dele van Spanje vasgehou het, begin om die gesag van die Almoravids uit te daag en hul gebiede in te dring. Die Almoravid -leierskap het daarin geslaag om die Christene tydelik af te weer en hul planne om belangrike stede soos Córdoba en Toledo te verower, te verydel.
Met die uitsondering van Valencia, het Moslem -Spanje onder Almoravid -beheer gebly. Die swakste aspek van die Almoravid-bewind in Spanje en die Magreb is egter die feit dat hulle 'n Moslem-Berber-minderheid was wat aan die hoof was van 'n Spaans-Arabiese ryk. Met verloop van tyd het dit vir hulle al hoe moeiliker geword om al hul territoriale besittings te beskerm teen die Christelike herowering, veral in die nasleep van die val van Saragossa in 1118. Boonop het die Almohads (diegene wat die 'eenheid van Allah' bepleit) in 1125 ), 'n konfederasie van mededingende Berberstamme, in die Atlasberge teen hulle begin rebelleer. Na 'n uitgerekte stryd en meedoënlose gevegte, verslaan die Almohads die Almoravids in 1147. Hulle verander Marrakesh in hul eie hoofstad en brei hul gesag uit tot Moslem -Spanje.
Die posisie van die Jode onder Almoravid -oorheersing was blykbaar vry van groot vergrype, hoewel daar berigte is oor toenemende sosiale vyandigheid teen hulle - veral in Fes. [9] Anders as die probleme wat die Jode ondervind het tydens die heerskappy van die Almohads (die Almoravids se opvolger -dinastie), is daar nie veel feitelike klagtes oor oordrewe, dwang of kwaadwilligheid van die owerheid teenoor die Joodse gemeenskappe nie. Dit is egter bekend dat Yusuf Ibn Tashfin Jode verbied het om in die hoofstad Marrakesh te woon. Dit is vir hulle toegelaat om daar handel te dryf, maar as 'n Jood gedurende die nag in die stad gevang word, is dit met die dood strafbaar. [10]
Onder die Almoravids het sommige Jode voorspoedig geword (hoewel baie meer onder Ali III, as onder sy vader Yusuf ibn Tashfin). Onder diegene wat die titel "vizier" (وزير) of "nasih" (ناصح) in Almoravid-tye gehad het, was die digter en dokter Abu Ayyub Solomon ibn al-Mu'allam, Abraham ibn Meïr ibn Kamnial, Abu Isaac ibn Muhajar en Salomo ibn Farusal.
Onder die Almohads (1146–15de eeu) Redigeer
Die Dhimmi-status, wat vereis dat Jizya (belasting vir nie-Moslems) betaal word in ruil vir 'n sekere mate van beskerming vir godsdienstige minderhede, het onder die streng militante dinastie van die Almohads, wat in 1146 aan bewind gekom het, tot 'n einde gekom. In plaas daarvan het die Almohads Jode gedwing om te kies tussen bekering tot Islam of die dood, en het baie Jode gedwing om tot bekering te kom, of ten minste voor te gee. As gevolg van die baie ooreenkomste tussen Joodse en Islamitiese praktyk, het Jode gevoel asof hulle hul Joodse praktyke onder die dekmantel van Islam klandestien kon handhaaf. [11] Byvoorbeeld, name soos Benchekroun (aanvanklik Chokron of Choukroun of Chekroun afhangende van die uitspraak), El Kohen en Kabbaj was Joods van oorsprong. Na bewering het Maimonides, wat saam met sy vader in Fez gebly het, aan die gemeenskappe geskryf om sy broers en medegelowiges te troos en aan te moedig in hierdie tyd van onderdrukking [12] In die bogenoemde elegie van Abraham ibn Ezra, wat blykbaar is geskryf aan die begin van die tydperk van die Almohads, en dit word aangetref in 'n Jemen -siddur onder die kinot wat voorgeskryf is vir die negende van Ab, die Marokkaanse stede Ceuta, Meknes, die Draa -vallei, Fez en Segelmesa word veral beklemtoon blootgestel aan groot vervolging. Joseph ha-Kohen [13] vertel dat daar geen oorblyfsel van Israel van Tanger na Mehdia oorgebly het nie.
As gevolg van die aard van die gedwonge bekerings, was die latere Almohads nie meer tevrede met die herhaling van 'n blote formule van geloof in die eenheid van God en in die profetiese roeping van Mohammed nie. Die derde Almohad-prins, Abu Yusuf Ya'qub al-Mansur, het hieroor gepraat en gesê: "As ek seker was oor die opregtheid van hul Islam, sou ek hulle met die Moslems laat meng. en as ek seker was van hulle ongeloof, sou ek hulle mans doodmaak, hulle nageslag verslaaf en hulle eiendom vir die Moslems buit laat verklaar. Maar ek is onseker oor hul saak. " [11] Al-Mansur het dus 'n poging aangewend om die neo-Moslems te onderskei van die 'ware' Moslems. Hy het hulle gedwing om onderskeidende kledingstukke te dra, met 'n baie opvallende geel doek vir 'n hoofbedekking vanaf daardie tydstip, die klere van die Jode was 'n belangrike onderwerp in die wetlike regulasies daaroor.
Die bewind van die Almohads het in die geheel 'n rampspoedige en blywende invloed op die posisie van die Marokkaanse Jode uitgeoefen. Reeds deur hul klere as ongelowiges gebrandmerk, het hulle voorts 'n bespotting geword en 'n gewelddadige despotiese geilheid waaruit daar geen ontsnapping was nie.
'N Verslag van Solomon Cohen van Januarie 1148 CE beskryf die verowerings van Almohad:
"Abd al-Mumin. Die leier van die Almohads na die dood van Mohammed Ibn Tumart, die Mahdi. Het Tlemcen [in die Magreb] gevange geneem en almal wat daarin was, doodgemaak, insluitend die Jode, behalwe diegene wat Islam omhels het. [In Sijilmasa] Honderd -en -vyftig mense is gedood omdat hulle aan hul [Joodse] geloof vasgehou het ... Honderdduisend mense is by die geleentheid in Fez vermoor, en 120 000 in Marrakesh. Die Jode in alle [Maghreb] plekke [verower]. die swaar juk van die Almohads is baie gedood, baie ander het tot bekering gekom, en niemand kon as Jode in die openbaar verskyn nie. " [14]
Onder die Marinids Edit
Die Mariniede dinastie (Berber: Imrinen, Arabies: Marīniyūn) was 'n dinastie van Zenata Berber -afkoms wat in die 13de tot die 15de eeu in Marokko geheers het. [15] [16]
Die Mariniede het die Almohads wat Marokko beheer het in 1244 ingehaal, [17] en het die hele Maghreb in die middel van die 14de eeu kortliks beheer. Hulle ondersteun die koninkryk Granada in Al-Andalus in die 13de en 14de eeu, maar 'n poging om 'n direkte voet aan die Europese kant van die Straat van Gibraltar te kry, is egter verslaan tydens die Slag van Salado in 1340 en eindig na die Castiliaanse verowering van Algeciras van die Marinids in 1344. [18]
Tydens die Marinid -bewind kon die Jode terugkeer na hul godsdiens en gebruike, terwyl hulle hul Judaïsme weer uiterlik bely onder die beskerming van die dhimmi -status. Hulle kon hul lewens en gemeenskappe hervestig en terugkeer na 'n gevoel van normaliteit en veiligheid. Hulle het ook sterk vertikale betrekkinge met die Marinid -sultans gevestig. [19] Toe die steeds fanatiese skares hulle in 1275 aanval, het die Merinid-sultan Abu Yusuf Yaqub ibn Abd Al-Haqq persoonlik ingegryp om hulle te red. Die heersers van hierdie dinastie het die Joodse ambassadeurs van die Christelike konings van Spanje welwillend ontvang en Jode onder hul naaste hofdienaars toegelaat. Van hierdie Jode het Khalifa b. Waqqāsa (Ruqqasa) het bestuurder geword van die huishouding van die sultan Abu Yaqub Yusuf an-Nasr en sy intieme raadgewer. Hy is 'n slagoffer van paleisintriges en is in 1302 doodgemaak. Sy neef, wat ook Khalifa genoem is, het dieselfde amp beklee en dieselfde lot gely (1310). Daar was egter geen gevolge vir die Marokkaanse Jode as gevolg van die teregstelling van hul magtige korelioniste nie. Dit was die belangrikste faktore in die welvaart van die land. Die Sahara -goudhandel, wat uiters belangrik was, en die uitruil met die Christelike lande was heeltemal onder hulle beheer. Hulle familielede en medewerkers in die koninkryk Aragon het, indien nodig, die vloot gefinansier wat die Marokkaanse hawens verdedig het. Benewens die jizya (belasting betaal deur nie-Moslems), betaal hulle enorme bedrae aan die tesourie in doeaneregte vir hul in- en uitvoer. In die buitegebiede, veral in die Atlas -streek, waar daar groot konsentrasies Jode van vroeë oorsprong was, het die Jode 'n groot invloed uitgeoefen op sowel die politieke as die geestelike gebied. Joodse dokters het welverdiende bekendheid geniet. Die studie van Kabbalah, sowel as filosofie, was toe in die mode. Die laaste Marokkaanse filosoof van die Middeleeue was Juda b. Nissim ibn Malkah, wat in 1365 nog gelewe het.
Die laaste heerser van die Marinid-dinastie, Abd al-Haqq II, het baie Jode in hoë posisies aangestel. Die aanstelling van Jode in hoë posisies, soos vizier, het baie Moslems kwaad gemaak, aangesien hulle sulke toenames in Joodse mag as die oortreding van die dhimmi -status beskou het. Abd al-Basit b. Khalil, 'n Middeleeuse Marokkaanse skrywer, beweer dat Jode arrogant geword het met hul nuutgevonde aansien en hul mag gebruik het om Moslems te beveel. Dit is 'n duidelike ontwrigting van die gevestigde sosiale orde. Sodra 'n gerug begin versprei het dat die Joodse vizier in Fez, Aaron Batash, 'n Moslemvrou tref, was daar openbare uitroepe onder die Moslem -bevolking van Fez. Hulle het die Mufti (Islamitiese regskenner) geëis om 'n Fatwa (regsmening) uit te reik om die dood van Jode in die naam van Allah toe te laat. Die Mufti het geen ander keuse gehad as om hierdie moorde toelaatbaar te maak nie. So begin die Marokkaanse opstand in 1465, een van die ergste pogroms in die geskiedenis van Marokko. [20]
Die Spaanse verdrywing van die Jode Edit
Teen 1249 het die Spaanse Reconquista sy hooffase afgehandel het. Tydens die moorddadige tonele wat in 1391 in Spanje, die Spaans-beheerde Sevilla en Mallorca uitgevaardig is, het die Sefardiese Jode van Spanje die geleentheid aangegryp om na Noord-Afrika te emigreer om vervolging te vermy. Honderd jaar later het koning Ferdinand II van Aragon en koningin Isabella I van Kastilië die Alhambra -besluit uitgevaardig - 'n bevel wat die uitsetting van praktiserende Jode uit Spanje gelas. Gevolglik is die Jode in 1492 uit Spanje verdryf en later in 1496 uit Portugal na 'n soortgelyke besluit deur koning Manuel I van Portugal. Die skielike binnekom van Jode in Marokko en die hele Noord -Afrika is daarna op 'n veel groter skaal herhaal.
Na die Marokkaanse opstand in 1465 onder die Marinid -dinastie, het die inheemse Joodse gemeenskap in Marokko aansienlik gekrimp nadat hulle vermoor en gemarginaliseer is. Die Marokkaanse Jood het begin herstel van die pogroms van 1465 onder die Wattasid -dinastie, 'n regerende groep Zenata Berbers wat beheer gekry het tydens die val van die Marinid in 1472. Die Joodse gemeenskap in Marokko het toe opgeswel met die golwe vlugtelinge wat uit Spanje aankom en Portugal na 1492, wat die kulturele en ekonomiese mag van die Marokkaanse Joodse gemeenskap aansienlik verhoog het. Inkomende Sephardi -Jode was ekonomies beter daaraan toe as hul inheemse eweknieë, en het spesifieke idees van kultuur meegebring wat gevorm is deur eeue se lewe op die Iberiese Skiereiland. As gevolg hiervan was die Sephardiese wetenskaplike handelselite vinnig besig om die Joodse gemeenskaplike lewe in Marokko te oorheers. [21]
'N Aantal inboorlinge uit Fez het in die loop van die vyftiende eeu na Spanje gevlug en na 1492 na Fez teruggekeer, wat as 'n unieke brug gedien het tussen die inheemse Jode van Marokko en die pas aangekomde Sephardim. Onder die groep was die Ibn Danan -familie die uitstaande verteenwoordigers. Die Ibn Danans het in 1438 of 1465 vir Fez gevlug en hulle in Granada gevestig waar Rabbi Moses Maimon Ibn Danan en sy seun Saadiah bekendheid verwerf het. Saadiah keer terug na Fez na die Spaanse verdrywing en dien as 'n geestelike gids vir ander ballinge, terwyl hy hom met die inheemse Jode identifiseer. Die Ibn Danan -familie was eeue lank onder die intellektuele en finansiële elite van Fez en het alliansies aangegaan oor Sephardi -gesinne en 'n prominente sinagoge in Fez gehou. [22]
Die koms van Spaanse Joodse vlugtelinge het belangrike veranderinge in die stadslewe en binne die bestaande Joodse gemeenskap meegebring. Die Joodse lewe in die Moslem -binneland van Marokko word oorheers deur die Sefardiese plutokrasie wat tot in die moderne tyd die beheer oor die Marokkaanse Joodskap behou het. Elke plaaslike gemeenskap het 'n rigied, of shaykh al-Yahud, wat deur die regering aangestel is. Die belangrikste figuur in die groter Joodse gemeenskap was die Nagid van die hoofstad, wat altyd 'n hof Jood was. [21] Regdeur die Marokkaanse Joodse gemeenskap was daar beroemde Sefardies dayyanim soos die Ibn Danans wie se gesag grootliks deur die Jode in die hele land erken is. [7] [23] Die toestroming van vlugtelinge veroorsaak egter ook oorbevolking in die groter stede van Marokko en wek onrustigheid by beide die Moslems, wat 'n styging in die prys van benodigdhede vrees, en die Jode wat hulle reeds daar gevestig het, wat tot dusver skaars daarin geslaag om 'n bestaan ​​te skep in handwerk en kleinhandel.
Terwyl baie Spaanse Joodse ballinge na Marokko deels suksesvol in die groter gemeenskap kon integreer weens hul relatiewe rykdom, het die probleem van armoede onder ballinge steeds 'n aansienlike aantal Joodse vlugtelinge kwesbaar gelaat. [24] Baie sterf aan honger en sommige keer terug na Spanje [25] die meeste vlug na Fez, waar nuwe uitdagings op hulle wag. Meer as 20 000 Jode sterf in en om Fez na 'n vreeslike brand en daaropvolgende hongersnood in die Joodse wyk van die stad. [24]
Ondanks die beproewinge wat Jode in Marokko ondervind het, het talle "nuwe Christene" - ook na verwys as "Marranos" - wat nog in Spanje en Portugal gebly het na die uitsettings wat probeer is om na Noord -Afrika te kom. In reaksie hierop het koning Manuel I in 1499 'n aantal verordeninge uitgevaardig wat die emigrasie van nuwe Christene verbied sonder uitdruklike koninklike toestemming. Nietemin, met geldelike en transportiewe hulp van figure wat reeds in die Joodse diaspora gevestig was, het baie nuwe Christene daarin geslaag om na Noord -Afrika te immigreer. [26]
'N Nuwe groep nuwe Christene het na Marokko gekom deur die stigting van die Inkwisisie in Portugal onder pous Paulus III in 1536. [27] In 1508 het Portugal dele van Marokko beset, en daarin geslaag om die ou hawestad Safi, wat het 'n groot aantal Joodse inwoners gehad en het daarna 'n belangrike handelsentrum geword. [28] In 1510 is Safi beleër deur 'n groot Moorse leër. Hierna het sommige Portugese Jode hulp aan die beleërdes gebring met skepe wat deur godsdienstiges beman is en op eie koste toegerus is. [28]
In Safi is die Jode toegelaat om as sodanig te lewe met toestemming van koning Manuel I, benewens Asilah na 1533, wat lank reeds 'n Portugese besitting was. [24] In die rusies wat daarna tussen die Moors en die goewerneurs van Azamur plaasgevind het, het die Wattasid-sultans sommige van die goed gekoppelde immigrante as kommersiële en diplomatieke tussen die Portugese kroon gebruik. Mans soos Rabbi Abraham b. Zamiro van Safi, en Jacob Rosales en Jacob Rute van Fez, was net soveel agente van Portugal as Marokko. Die Wattasids het ook 'n paar Joodse ambagsmanne en tegnici in diens geneem wat oor strategiese militêre vaardighede beskik. Hierdie mans was in dieselfde gees as Christelike huursoldate werksaam, en word oor die algemeen nie as regeringsamptenare beskou met administratiewe gesag oor Moslems nie. [21]
Onder Saadi -dinastie Redigeer
Die Saadi -dinastie of Saadiese dinastie was 'n dinastie van Arabiese afkoms wat van 1554 tot 1659 in Marokko regeer het.
Van 1509 tot 1554 het hulle slegs in die suide van Marokko geheers. Terwyl die Wattasids tot 1528 steeds die Wattasids as Sultans erken het, het Saadian se groeiende mag daartoe gelei dat die Wattasids hulle aanval en, na 'n besluitlose stryd, hul heerskappy oor die suide van Marokko erken [29] deur die Verdrag van Tadla.
Hulle heerskappy oor Marokko het begin met die bewind van Sultan Mohammed ash-Sheikh in 1554, toe hy die laaste Wattasids in die Slag van Tadla oorwin het. Die Saadiese bewind eindig in 1659 met die einde van die bewind van Sultan Ahmad el Abbas. Toe die jong koning Sebastian met byna sy hele leër in 1578 die dood ontmoet en Portugal die einde van haar glorie sien, in die Slag van Alcazarquivir, is die paar edeles wat oorgebly het, gevange geneem en aan die Jode in Fez en Marokko verkoop. Die Jode het die Portugese ridders, hul voormalige landgenote, baie gasvry in hul huise ontvang en baie van hulle vrygelaat op die belofte dat hulle hul losprys uit Portugal sou terugstuur. [30]
Samuel Pallache van die Sephardi Pallache-familie, wat die vertroue van Zaydan An-Nasser verdien het, speel 'n belangrike rol in die betrekkinge tussen Marokko en Nederland, en dien as tolk vir sy ambassadeur Hammu ben Bashir tydens 'n reis na die Nederlandse Republiek, dan weer saam met Ahmad ben Abdallah al-Hayti al-Maruni, wat gelei het tot die ondertekening van die Nederlands-Marokkaanse verdrag van vriendskap en vrye handel in 1611. [31]
Megorashim en toshavim Edit
As gevolg van die Pogroms van 1391, die Alhambra -dekreet van 1492 en die Spaanse Inkwisisie, het talle Sefardiese Jode - sprekers van Spaanse dialekte: Ladino en Haketia - van Iberia na Marokko gemigreer, waarna hulle verwys as die megorashim (מגורשים "ballinge") of die rūmiyīn (روميين "Romeine", dit wil sê "Europeërs"), in teenstelling met die ouer outonome Amazigh- en ver Arabiseerde Joodse gemeenskappe in Marokko, na verwys as die toshavim (תושבים "inwoners") of die bildiyīn (بلديين "inboorlinge"). [32] Die Sefardiese megorashim is amptelik verwelkom deur die sultan Mohammed al-Shaykh, hoewel hulle probleme ondervind het om hulle in Marokko te vestig. [32] Aangekom met hul rykdom en nie in staat was om hulself in die nuwe land te verdedig nie, was hulle beskou as maklike teikens vir misdadigers en het hulle diefstal, verkragting en geweld opgedoen. [32]
Met hul vaardigheid in Europese handel, kuns en handwerk, wat tot dusver grotendeels onbekend was vir die More, en met hul rykdom, was die megorashim Jode het opvallend bygedra tot die opkoms en ontwikkeling van die Alaouite-dinastie sedert die begin daarvan in 1666. [33] Aanvanklik was die Sa'di's fanatiese godsdienstige yweraars wat onverdraagsaam teenoor nie-Moslems was. Hulle het swaar belasting op die plaaslike Joodse gemeenskap opgelê. Namate hulle hul gesag in die land konsolideer, het hulle geleidelik groter verdraagsaamheid teenoor die Joodse minderheid bewys. Net soos hul Wattasid -voorgangers, het die Sa'di -sultans nou Jode as dokters, diplomatieke afgevaardigdes en tolke in diens geneem. Vanaf 1603 dien Abraham bin Wach en later Juda Levi as ministers van die tesourie. Lede van die Joodse aristokratiese Cabessa- en Palache -families is deur die sultanhof gewerf as agente en onderhandelaars met Europese handelaars wat die land binnegekom het. Terwyl die owerhede toenemend vriendelik teenoor die Jode was, kon dieselfde ook nie gesê word van die Moslem -massas sowel as die plaaslike stads- en plattelandse hoofmanne en goewerneurs nie. [34]
Onder Moulay Rashid en Moulay Ismail Edit
Die Jode het baie gely tydens die groot verowerings van Moulay Rashid, wat die afsonderlike dele van Marokko in een enkele staat verenig het, en wou dit alles in die noordweste van Afrika toevoeg. Volgens Chénier, toe Al-Raschid die stad Marrakech in 1670 inneem, het hy op versoek van die inwoners veroorsaak dat die Joodse raadgewer en goewerneur van die regerende prins Abu Bakr, tesame met laasgenoemde en sy hele gesin, in die openbaar verbrand is, om terreur onder die Jode aan te wakker. [35] Hy het ook die sinagoges van die stad afgebreek, baie Jode uit die Berberstreek Sus verdryf en hulle tirannies behandel. Sy eise aan die Jode ten opsigte van belasting was geweldig, en hy het dit laat insamel deur Joshua ben Hamoshet, 'n ryk Jood, aan wie hy onder meer verpligtinge was vir verskillende dienste en wat hy as hoof van die Jode aangestel het. Hy het selfs die Jode beveel om wyn aan die Christelike slawe te verskaf.
In 1668 vestig die Joodse gemeenskap van Chaouya in Fez nadat Mulai Rashid die stad Chaouya aangeval het. Hulle het drie dae tyd gekry om te vertrek en vertrek saam met hul rabbi Maimon Aflalo. Hulle het ongeveer 1300 huishoudings getel en beskik oor groot rykdom. Nadat hulle na Fez verhuis het, het hulle hul eie sinagoge gekry. [23]
Moulay Rashid se opvolger was sy broer Ismail (Moulay Ismail) (1672), een van die wreedste tiranne. By sy toetreding het Ismail sy Joodse adviseur Joseph Toledani, seun van Daniel Toledani, die raadgewer van Moulay Raschid, as sy minister aangestel, in watter hoedanigheid 'n vrede tussen Marokko en Holland gesluit is. Onder Ismail se bewind is die verwoeste sinagoges herbou, hoewel sy belasting op Jode onderdrukkend was. Op 'n dag het hy gedreig om hulle te dwing om Islam te aanvaar as hul Messias nie binne 'n bepaalde tyd kom nie. Die Jode het die wenk verstaan ​​en sy vroom ywer met 'n baie groot som geld tevrede gestel. [36] Die Jode, wat as tollenaars aan die hele kus gedien het, het vir Ismail 'n jaarlikse 'present' 'n goue uitrusting gegee-'n aansporing om hulle in die amp te hou-en 'n hen en 'n dosyn hoenders wat in die mode was goud as belastingbetaling vir die hele Joodse gemeenskap. [37] Ismail het 'n ander manier gehad om geld te bekom: vir 'n sekere bedrag sou hy aan 'n aspirant verkoop om die posisie en rykdom van een van sy gunstelinge te vereer. In een so 'n transaksie het Maimaran, wat die opperheerser oor die Jode van die koninkryk was, 'n mededinger in Moses ibn 'Attar gevrees en die sultan 'n sekere bedrag vir sy kop aangebied. Ismail laat toe vir Moses ibn 'Attar weet hoeveel vir sy kop aangebied is, waarna Ibn' Attar dubbel die bedrag vir die kop van sy teenstander aangebied het. Die sultan neem die geld van albei, noem hulle dwase en versoen hulle met mekaar, waarna Ibn 'Attar met 'n dogter van Maimaran trou en met sy skoonvader oor die Jode deel. Dieselfde Moses ibn 'Attar was 'n Moorse gevolmagtigde in die opstel van 'n kompakte met Groot -Brittanje in 1721.
Na 1700 het Fez nie meer soveel Jode aangetrek as in die vorige eeue nie, terwyl ander steeds aangehou het om te bly, terwyl ander in Fez bly, terwyl hulle hul tyd elders deurbring. [23]
In 1703 het 'n polemiek plaasgevind tussen die Jode van Chaouya wat in Fez gewoon het met die res van die Joodse gemeenskap. Hulle eis van hul kommunale leiers dat die belasting op die regering afsonderlik vir hulle beoordeel word. Verder het hulle 'n slegte verhouding met die res van die gemeenskap gehad en probeer om afsonderlike ooreenkomste met die regering te sluit. Die twee gebeure het uiteindelik nie oorgegaan nie. [23]
Die twee gemeenskappe, diegene wat uit Spanje (megorashim) en die inwoners gekom het, het uiteindelik saamgesmelt. Arabies was die hooftaal, terwyl unieke Spaanse rituele gehou en beoefen is. Die aantal lede van die gemeenskap het deur die daaropvolgende jare gewissel. Daar was tye van relatiewe vrede en tye van epidemies en verskillende krisisse. Byvoorbeeld, in 1723 het 'n uitgebreide droogte die mellah in 'n spookdorp verander, aangesien baie Jode ontsnap en die gebied verlaat het."Die huise van die rykes is leeg, hul inwoners het verdwyn, die poorte van die binnehowe is gesluit, onkruid word groot en rowers kom in, wat die deure en die beddings steel. Baie huise is afgebreek, hul klippe en balke weggeneem. Die meeste van die strate van die Mela is verlate. " Honger het meer as 2000 mense se lewens geëis en nog 1000 het hulle bekeer van die Judaïsme. [38] [23]
In die 18de eeu Edit
Die toestand van die Joodse gemeenskap was onveranderd onder Mohammed III (1757–89), wat hom onderskei het deur sy poging om die Europese kultuur in sy koninkryk in te voer. Die Jode-raadslede van Mohammed Ben Abdelah het die Verenigde State tussen 1776 en 1783 gehelp deur intelligensie-operasies wat deur Luis de Unzaga 'le Conciliateur' en sy swaers Antonio en Matías de Gálvez via die Kanariese Eilande en Louisiana gekoördineer is. [39] Die oudste seun van die sultan, Moulay Ali, goewerneur van Fez, het moedig gekant teen die voorstel van sy vader om 'n belasting op die stad op te lê ten gunste van sy ander broers, wat die belasting deur die Joodse gemeenskap sou betaal. Hy het gesê dat die Jode van Fez reeds so arm was dat hulle nie die huidige belasting kon dra nie en dat hy nie bereid was om hul ellende nog verder te verhoog nie. [40] Sy predikant was die Jood Elijah ha-Levi, wat op 'n tyd in skande verval het en as slaaf aan 'n smokkelaar van Tunis gegee is, maar in gunstigheid herstel is. [41] Die toetreding tot die troon van Yazid, by die dood van Mohammed III in 1789, het gelei tot 'n vreeslike slagting van die Marokkaanse Jode, nadat hy hom hul steun geweier het in sy stryd met sy broer om die opvolging. As straf was die ryker Jode van Tetouan by sy intog in die stad aan die sterte van perde vasgemaak en deur die stad gesleep. Baie is op ander maniere doodgemaak of beroof. Joodse vroue is verkrag. Die Spaanse konsul, Solomon Hazzan, is tereggestel weens beweerde verraad, en die Jode van Tanger, Asilah en Alcazarquivir is veroordeel om 'n groot som geld te betaal. Elia, die minister van die voormalige koning, wat Yazid altyd in die raad gekant het, het Islam vinnig omhels om te voorkom dat hy vervolg word. Hy is kort daarna oorlede. Die wreedheid van die vervolgers bereik sy hoogtepunt in Fez. In Rabat, net soos in Meknes, is die Jode sleg behandel. In Mogador het daar aan die een kant twis ontstaan ​​tussen die Jode en die stadsregter, en die Moorse burgers aan die ander kant was die geskil oor die kwessie van Joodse gewaad. Uiteindelik is die Jode beveel om 100,000 piasters en drie skeepsvrage buskruit te betaal, en die meeste van hulle is daagliks gearresteer en geslaan totdat die betaling betaal is. Baie het vooraf gevlug na Gibraltar of ander plekke, sommige het as martelare gesterf en sommige het Islam aanvaar. [42] Die bekendes en die Moslem -massas het toe opgestaan ​​om namens die Jode in te gryp. Hulle het baie van hulle in hul huise weggesteek en baie ander gered. In Rabat het die goewerneur Bargash die gemeenskap van die ergste gered. [43] Die sanguinêre gebeure van die jaar 1790 is poëties beskryf in twee kinot vir die negende van Ab, deur Jacob ben Joseph al-Mali? en deur David ben Aaron ibn Husain. [44]
Vanaf die tweede helfte van hierdie eeu bestaan ​​daar verskillende verhale oor reise wat inligting gee oor die eksterne posisie van die Jode. Chénier beskryf dit byvoorbeeld soos volg:
"Die Jode besit nie landerye of tuine nie, en kan ook nie hul vrugte in stilte geniet nie. Hulle moet slegs swart dra, en is verplig om by die moskees of deur strate waarin heiligdomme is, kaalvoet te loop. Die laagste onder die Moors verbeel hom dat hy die reg het om 'n Jood sleg te behandel, en hy durf hom nie verdedig nie, want die Koran en die regter staan ​​altyd ten gunste van die Mohammedaan. Om die handelsgees beter te verstaan, tree hulle op as agente en makelaars, en hulle trek voordeel uit hul eie listigheid en deur die onkunde van die More. ander is werktuigkundiges, soos goudsmede, kleermakers, wapensmede, meulenaars en messelaars. Meer ywerig en kunstig en beter ingelig as die More, word die Jode deur die keiser in diens geneem by die ontvangs van die doeane, in muntstukke geld, en in alle aangeleenthede en omgang wat die monarg met die Europese handelaars het, sowel as in al sy onderhandelinge met die verskillende Europese regerings. " [45]
Daar was inderdaad heelwat sulke Joodse amptenare, onderhandelaars, tesouriere, raadslede en administrateurs by die Marokkaanse hof, wat die Europeër geneig is om "ministers" te noem, maar wat die heerser in werklikheid slegs as tussengangers gebruik het om geld af te dwing van die mense, en ontslaan sodra hul nut in hierdie rigting op 'n einde was. Hulle was veral Jode uit Spanje, die megorashim, wie se rykdom, opvoeding en staatsmanskap hul weg gebaan het na die hof hier, soos vroeër in Spanje. Een van die eerste van sulke predikante was Shumel al-Barensi, aan die begin van die 16de eeu in Fez, wat die 'staatsloopbaan' geopen het vir 'n lang opeenvolging van godsdienstiges wat in die 19de eeu eindig met Masado ben Leaho, premier en verteenwoordiger raadslid van die keiser in buitelandse sake. Dit sou verkeerd wees om te veronderstel dat hierdie Joodse hooggeplaastes van die staat daarin geslaag het om die posisie en die invloed van hul medegelowiges te verhoog, of dat hulle dit selfs probeer het. Hulle was gewoonlik baie bly as hulle self tot die einde van hul lewe in die amp kon bly.
Marokkaanse Jode is ook as ambassadeurs by buitelandse howe aangestel. Aan die begin van die 17de eeu Pacheco in Nederland Shumel al-Farrashi op dieselfde plek in 1610 na 1675 Joseph Toledani, wat, soos hierbo genoem, vrede gesluit het met Holland sy seun Hayyim in Engeland in 1750 'n Jood in Denemarke. In 1780 word Jacob ben Abraham Benider as minister uit Marokko gestuur na koning George III in 1794 'n Jood met die naam Sumbal en in 1828 word Meïr Cohen Macnin as Marokkaanse ambassadeurs na die Engelse hof gestuur. [46] [47]
'N Ander gebeurtenis wat veroorsaak is deur 'n bevolkingsafname onder die gemeenskap was die twee jaar lange ballingskap van die Jode uit die mellah in 1790–1792, tydens die kort bewind van sultan Malawy Yazid. Die hele gemeenskap moes noodgedwonge na Qasba Shrarda, aan die ander kant van Fez, vertrek. Hierdie keer was die bevolking van die Jode rondom die mellah in die laagste stadium van alle tye, en kon dit nie regkry nie. 'N Moskee is op die terrein van die belangrikste sinagoge gebou, in die orde van yazid, is grafstene van 'n nabygeleë Joodse begraafplaas gebruik om die moskee te bou, en die begraafplaas self is na die ingang van die Moslemkwartier saam met die bene van die heilige rabbi's. Die ballingskap duur twee jaar lank, en eers na die dood van yazid het die qadi van Fez beveel dat die moskee afgebreek moet word en die Jode toegelaat word om terug te keer na hul woonbuurt. [7] [8] [38]
Historiese agtergrond: die Jode van Hongarye tydens die Holocaust
Nadat Adolf Hitler in 1933 aan bewind gekom het, het die Hongaarse regering belang gestel om 'n alliansie met Nazi -Duitsland te sluit. Die Hongaarse regering was van mening dat so 'n alliansie vir hulle goed sou wees, omdat die twee regerings soortgelyke outoritêre ideologieë handhaaf, en dat die Nazi's Hongarye kon help om grond te herwin wat hulle in die Eerste Wêreldoorlog verloor het. In die volgende vyf jaar het Hongarye nader beweeg na Duitsland.
'N Hongaarse gendarme kontroleer 'n vrou wat die Munkács -getto binnegaan
Duitse soldate wat toesig hou oor die deportasie van Jode, Hongarye, 1944
Die München -konferensie van September 1938 het Duitsland toegelaat om die Sudeten -streek van Tsjeggo -Slowakye te annekseer. In November het Duitsland 'n stuk Tsjeggo -Slowakye en mdash -gebied gesny wat voorheen aan Hongarye behoort het en dit aan Hongarye teruggegee om die verhouding tussen die twee nasies te versterk. In Augustus 1940 gee Duitsland Hongarye besit van Noord -Transsilvanië. In Oktober 1940 sluit Hongarye by Duitsland, Italië en Japan aan by die as -alliansie.
Hongarye het in Maart 1941 meer grond toegeken toe, ondanks sy alliansie met die Joegoslaviese regering, Hongarye by sy nuwe bondgenoot, Duitsland, aangesluit het om Joegoslavië binne te val en te verdeel. Teen daardie tyd, met al sy nuwe gebiede, het die Joodse bevolking in Groter Hongarye 725 007 bereik, insluitend ongeveer 100,000 Jode wat hulle tot die Christendom bekeer het, maar steeds as ras beskou is as & jdquo -Jode. & Rdquo Ongeveer die helfte van die Joodse bevolking van Hongarye het gewoon Boedapest, waar hulle baie gewild was en deel was van die middelklas.
Deportasie van die Boedapest -Jode na die Ghetto
Deportasie van Jode van Dunaszerdahely, Hongarye, na Auschwitz, 15 Junie 1944
Hongarye het kort ná die Anschluss in Maart 1938 begin met die uitreiking van anti-Joodse wetgewing. Hongarye het 'n wet aanvaar waarin Joodse deelname aan die ekonomie en die beroepe met 80 persent verminder is. In Mei 1939 beperk die Hongaarse regering die Jode verder op die ekonomiese gebied en onderskei Jode as 'n & quotracial, & quot eerder as 'n godsdienstige groep. In 1939 het Hongarye 'n nuwe soort arbeidsdiensontwerp opgestel, waarby Joodse mans van militêre ouderdom gedwing is om aan te sluit (sien ook Hongaarse Arbeidsdiensstelsel). Later sou baie Joodse mans sterf binne die raamwerk van die dwangarbeid wat hulle ingevolge hierdie konsep verrig het. In 1941 het die Hongaarse regering 'n rassewet aanvaar, soortgelyk aan die Neurenberg -wette, wat amptelik bepaal het wie as Joods beskou moet word.
Budapest, Hongarye, 'n Hawelose Joodse man in die ghetto
Soltvadkert, Hongarye, Joodse gedeporteerdes voordat hulle op die deportasietrein klim, Junie 1944
Alhoewel hierdie anti-Joodse wette baie ontberinge veroorsaak het, het die meeste Jode van Hongarye die grootste deel van die oorlog in relatiewe veiligheid geleef. Ondanks hierdie relatiewe veiligheid het die tragedie egter plaasgevind in die somer van 1941. Ongeveer 18 000 Jode wat deur die Hongaarse owerhede lukraak aangewys is as "Joodse buitelanders" is uit hul huise geskop en na Kamenets-Podolsk in die Oekraïne gedeporteer, waar die meeste vermoor is. Vroeg in 1942 is nog 1 000 Jode in die deel van Hongarye wat nuut uit Joego -Slawië verkry is, deur Hongaarse soldate en polisie vermoor in hul agtervolging van partisane. & Rdquo
Namate die oorlog vorder, het die Hongaarse owerhede al hoe meer gevestig geraak in hul alliansie met Duitsland. In Junie 1941 besluit Hongarye om by Duitsland aan te sluit in sy oorlog teen die Sowjetunie. Uiteindelik, in Desember 1941, het Hongarye by die asmoondhede aangesluit om oorlog teen die Verenigde State te verklaar, wat hulle heeltemal van enige verhouding met die Weste afgesny het.
Na die nederlaag van Duitsland by Stalingrad en ander gevegte waarin Hongarye tienduisende van sy soldate verloor het, het die Regent van Hongarye, Miklos Horthy, probeer om uit die alliansie met Duitsland te kom. Dit was natuurlik nie vir Hitler aanvaarbaar nie. In Maart 1944 het Duitse troepe Hongarye binnegeval om die land met geweld lojaal te hou. Hitler het onmiddellik 'n nuwe regering op die been gebring wat volgens hom getrou sou wees, met Dome Sztojay, die voormalige ambassadeur in Duitsland in Hongarye, as premier.
Jode het op die laaste minuut in Boedapest, Hongarye, November 1944, van die deportasie gered
Jode vergesel van Hongaarse gendarmes voordat hulle aan boord gegaan het van die vervoer na Auschwitz-Birkenau, Soltvadkert, Hongarye, Junie 1944
Saam met die Duitse besettingsmagte was a Sonderkommando eenheid onder leiding van Adolf Eichmann, wie se taak was om die & ldquoFinal Solution & rdquo in Hongarye te begin implementeer. Bykomende anti-Joodse bevele is in groot haas uitgevaardig. Judenräte is in Hongarye gevestig, met 'n sentrale Judenrat genoem die Zsido Tanacs gestig in Boedapest onder Samu Stern. Die Nazi's het die Joodse bevolking van die buitewêreld geïsoleer deur hul beweging te beperk en hul telefone en radio's te konfiskeer. Joodse gemeenskappe moes die Yellow Star dra. Daar is beslag gelê op Joodse eiendom en besighede, en van middel tot einde April is die Jode van Hongarye in ghetto's gedwing. Hierdie ghetto's was van korte duur. Na twee tot ses weke is die Jode van elke ghetto op treine gesit en gedeporteer. Tussen 15 Mei en 9 Julie is ongeveer 430 000 Hongaarse Jode gedeporteer, hoofsaaklik na Auschwitz, waar die meeste met hul aankoms vergas is. Vroeg in Julie het Horthy die deportasies gestaak en was hy steeds van plan om die bande van Hongarye met Duitsland te verbreek. Teen daardie tyd was die hele Hongarye sonder Jode, behalwe die hoofstad Boedapest. Gedurende die lente van 1944 het Israel Kasztner, Joel Brand en ander lede van die Hulp- en Reddingskomitee van Boedapest begin onderhandel met die SS om lewens te red. Hierdie onderhandelinge word hieronder in meer diepte bespreek. Baie Jode (miskien tot 8 000) het uit Hongarye gevlug, meestal na Roemenië, baie met die hulp van lede van die Sionistiese jeugbeweging.
Die Munkács-baksteenfabriek waarheen die Jode van die stad gebring is voor hul deportasie na Auschwitz-Birkenau.
Deportasie van Jode uit die stad Koszeg, Hongarye, 1944
Van Julie tot Oktober 1944 leef die Jode van Boedapest nog steeds in relatiewe veiligheid. Op 15 Oktober het Horthy egter in die openbaar aangekondig dat hy klaar is met die alliansie van Hongarye met Duitsland en dat hy vrede met die geallieerdes gaan sluit. Die Duitsers het hierdie stap geblokkeer en eenvoudig die regering van Horthy omvergewerp en aan Ferenc Szalasi en sy fascistiese, gewelddadige antisemitiese Arrow Cross Party mag gegee. Die Arrow Cross het onmiddellik 'n skrikbewind in Boedapest ingestel. Byna 80 000 Jode is in Boedapest self doodgemaak, op die oewer van die Donau geskiet en daarna in die rivier gegooi. Duisende ander is op doodsoptogte na die Oostenrykse grens gedwing. In Desember, tydens die Sowjet -beleg van die stad, is 70 000 Jode in 'n ghetto gedwing. Duisende sterf aan koue, siektes en hongersnood.
Tydens die terreurregering van die Arrow Cross is tienduisende Jode in Boedapest gered deur lede van die Hulp- en Reddingskomitee en deur ander Joodse aktiviste, veral lede van die Sionistiese jeugbeweging, wat identiteitsdokumente vervals het en van voedsel voorsien het. Hierdie Jode het saamgewerk met buitelandse diplomate soos die Sweedse Raoul Wallenberg, die Switserse Carl Lutz en ander wat baie Jode internasionale beskerming gebied het.
Hongarye is in April 1945 deur die Sowjet -leër bevry. Tot 568 000 Hongaarse Jode het tydens die Holocaust omgekom.
Die kontroversie van Kasztner
Dr. Israel (ook bekend as Rudolf of Rezso) Kasztner was 'n Hongaarse Sionistiese leier in sy geboorteland, Transsilvanië, en daarna in Boedapest nadat Transsilvanië in 1940 deur Hongarye geannekseer is. Aan die einde van 1944 het hy gehelp om die Hulp- en Reddingskomitee van Boedapest te stig. Tot die lente van 1944 het die komitee vlugtelinge uit Pole en Slowakye suksesvol na Hongarye gesmokkel.
Nadat Duitsland Hongarye in Maart 1944 binnegeval het, het Kasztner geglo dat die beste manier om die Hongaarse Jood te red en die laaste Joodse gemeenskap in Europa te red, was om met die Duitse owerhede te onderhandel. Die Reddingskomitee het dus kontak gemaak met die SS -offisiere wat verantwoordelik was vir die implementering van die & quotFinal Solution & quot in Hongarye. Kort daarna het Adolf Eichmann sy aanbod gemaak om "Bloed vir goedere" te ruil, waardeur 'n sekere aantal Jode gespaar sou word in ruil vir groot hoeveelhede goedere, insluitend vragmotors. Kasztner het direk met Eichmann en later met Kurt Becher, 'n Nazi -amptenaar, onderhandel.
Hongaarse Jode uit Carpatho-Ruthenia ondergaan keuring op die oprit by Birkenau.
Einde Junie 1944 het Kasztner Eichmann oortuig om ongeveer 1700 Jode vry te laat. Kasztner en ander Joodse leiers het 'n lys opgestel van Jode wat vrygelaat moet word, waaronder vooraanstaande welgestelde Jode, Sioniste, rabbi's, Jode uit verskillende godsdienstige gemeenskappe en Kasztner se eie familie en vriende. Hulle is uit Hongarye vervoer oor wat bekend staan ​​as die & quotKasztner-trein. & Quot; Nadat hulle in Bergen-Belsen aangehou is, het die lede van die & quotKasztner Train & quot uiteindelik die veiligheid in Switserland bereik.
Kasztner en Becher het voortgegaan om te onderhandel vir 'n einde aan die moord en later vir die oorgawe van verskillende Nazi -kampe aan die Geallieerdes. Hierdie onderhandelinge het moontlik gelei tot die bevel om die moord in Auschwitz te stop en die deportasies uit Boedapest in die herfs van 1944 te stop.
Na die oorlog verhuis Kasztner na Palestina en word 'n staatsamptenaar wat in die Israeliese regering werk. Hy is daarvan beskuldig dat hy saamgewerk het met die Nazi's deur 'n joernalis met die naam Malkiel Grunwald. Die Israeliese regering het Grunwald namens Kasztner gedagvaar om die naam van Kasztner skoon te maak, maar die advokaat van Grunwald het die verhoor in 'n aanklag van Kasztner verander. Die regter het die verhoor opgesom deur te sê dat Kasztner sy siel aan die duiwel verkoop het deur te onderhandel met die Nazi's, deur sy vriende en familie op die Kasztner -trein te bevoordeel, en deur nie genoeg te doen om Hongaarse Jode oor hul lot te waarsku nie.
Kasztner het teen hierdie uitspraak appelleer, en uiteindelik het die Israeliese hooggeregshof Kasztner van alle oortreding vrygespreek. Voordat die nuwe besluit aangekondig kon word, is Kasztner egter vermoor deur uiterste regse nasionaliste.
Voor 1095 Redigeer
Dit is nie beslis bekend wanneer die Jode hulle die eerste keer in Hongarye gevestig het nie. Volgens oorlewering het koning Decebalus (regeer in Dacia 87-106 CE) die Jode wat hom in sy oorlog teen Rome gehelp het, toegelaat om in sy gebied te kom woon. [13] Dacia het 'n deel van die hedendaagse Hongarye sowel as Roemenië en Moldawië en kleiner gebiede van Bulgarye, Oekraïne en Serwië ingesluit. Gevangenes uit die Joodse oorloë is moontlik teruggebring deur die seëvierende Romeinse legioene wat normaalweg in Provincia Pannonia (Wes -Hongarye) gestasioneer was. Marcus Aurelius het beveel dat sommige van sy opstandige troepe in 175 nC van Sirië na Pannonia oorgeplaas moet word. Hierdie troepe is deels gewerf in Antiochië en Hemesa (nou Homs), wat op daardie stadium nog 'n aansienlike Joodse bevolking gehad het. Die Antiochiese troepe is na Ulcisia Castra (vandag Szentendre) oorgeplaas, terwyl die Hemesiese troepe hulle in Intercisa (Dunaújváros) gevestig het. [14]
Volgens Raphael Patai is klipopskrifte wat na Jode verwys, gevind in Brigetio (nou Szőny), Solva (Esztergom), Aquincum (Budapest), Intercisa (Dunaújváros), Triccinae (Sárvár), Dombovár, Siklós, Sopianae (Pécs) en Savaria ( Szombathely). [14] 'n Latynse inskripsie, die grafskrif van Septima Maria, wat in Siklós (suidelike Hongarye naby die Kroaties grens) ontdek is, verwys duidelik na haar Joodsheid ("Judaea"). [13] Die Intercisa -tablet is ingeskryf namens "Cosmius, hoof van die Spondilla -gewoonte, archisynagogus Iudeorum [hoof van die sinagoge van die Jode] "tydens die bewind van Alexander Severus. In 2008 ontdek 'n span argeoloë 'n amulet uit die 3de eeu nC in die vorm van 'n goue boekrol met die woorde van die Joodse gebed waarop Shema 'Yisrael ingeskryf is dit in Féltorony (nou Halbturn, Burgenland, in Oostenryk). [15] Hongaarse stamme het die gebied 650 jaar later gevestig.In die Hongaarse taal is die woord vir Jood zsidó, wat uit een van die Slawiese tale aangeneem is. [13] [16]
Die eerste historiese dokument met betrekking tot die Jode van Hongarye is die brief wat ongeveer 960 CE aan koning Josef van die Khazars geskryf is deur Hasdai ibn Shaprut, die Joodse staatsman van Córdoba, waarin hy sê dat die Slawiese ambassadeurs belowe het om die boodskap aan die koning oor te dra van Slavonië, wat dieselfde sou oorhandig aan Jode wat in die "Hongaarse land" woon, wat dit op sy beurt verder sou oordra. Ongeveer dieselfde tyd sê Ibrahim ibn Jacob dat Jode vir sakedoeleindes van Hongarye na Praag gegaan het. Daar is niks bekend oor die Jode gedurende die tydperk van die groot vorste nie, behalwe dat hulle in die land gewoon het en daar handel gedryf het. [13]
In 1061 beveel koning Béla I dat markte op Saterdae plaasvind in plaas van die tradisionele Sondae (Hongaars het die vorige gebruik, "Sondag" = behou vasárnap, aangesteek. "markdag"). In die regering van St. Ladislaus (1077–1095) het die Sinode van Szabolcs (20 Mei 1092) besluit dat Jode nie toegelaat moet word om Christenvroue te hê of om Christelike slawe te hou nie. Hierdie besluit is sedert die 5de eeu in die Christelike lande van Europa afgekondig, en St. Ladislaus het dit bloot in Hongarye ingebring. [13]
Die Jode van Hongarye het aanvanklik klein nedersettings gevorm en het geen geleerde rabbi's gehad nie, maar hulle het alle Joodse wette en gebruike streng nagekom. Een tradisie vertel die verhaal van Jode uit Ratisbon (Regensburg) wat met goedere uit Rusland na Hongarye kom, op 'n Vrydag breek die wiel van hul wa naby Buda (Ofen) of Esztergom (Gran) en teen die tyd dat hulle dit herstel en binnegekom het die stad, was die Jode net besig om die sinagoge te verlaat. Die onbedoelde Sabbatsbrekers is swaar beboet. Die ritueel van die Hongaarse Jode weerspieël getroue hedendaagse Duitse gebruike. [13]
1095–1349 Wysig
Coloman (1095–1116), die opvolger van St. Ladislaus, het die Szabolcs -dekreet van 1092 hernu, met verdere verbod op die aanstelling van Christelike slawe en huishoudings. Hy het die Jode ook beperk tot stede met biskoplike sienings - waarskynlik om dit onder voortdurende toesig van die Kerk te hê. Kort na die bekendmaking van hierdie besluit het kruisvaarders na Hongarye gekom, maar die Hongare het nie simpatie met hulle gehad nie, en Coloman het hulle selfs gekant. Die woedende kruisvaarders het sommige stede aangeval, en as Gedaliah ibn Yaḥya geglo moet word, het die Jode 'n lot gely soos dié van hul godsdienstige in Frankryk, Duitsland en Bohemen. [13]
Die wreedhede wat die Jode van Boheme toegedien het, het baie van hulle laat skuil in Hongarye. Dit was waarskynlik die immigrasie van die ryk Boheemse Jode wat Coloman kort daarna veroorsaak het om kommersiële en banktransaksies tussen Jode en Christene te reguleer. Hy het onder meer bepaal dat as 'n Christen by 'n Jood of 'n Jood by 'n Christen leen, beide Christelike en Joodse getuies by die transaksie moet wees. [13]
Tydens die bewind van koning Andrew II (1205–1235) was daar Joodse kamerheren en munt-, sout- en belastingamptenare. Die edeles van die land het die koning egter in sy Goue Bul (1222) aangespoor om die Jode hierdie hoë ampte te ontneem. Toe Andrew in 1226 geld nodig gehad het, het hy met die koninklike inkomste aan Jode geboer, wat baie rede tot klagte gegee het. Die pous (pous Honorius III) het hom daarop uitgesluit totdat hy in 1233 die pouslike ambassadeurs met eed beloof het dat hy die bevele van die Goue Bul teen die Jode en die Sarasene sou afdwing (teen hierdie tyd het die pousdom verander, en die pous was nou pous Gregorius IX, hy sou veroorsaak dat beide volke deur middel van kentekens van Christene onderskei word en sou Jode sowel as Sarasene verbied om Christen slawe te koop of aan te hou. [13]
Die jaar 1240 was die laaste van die vyfde millennium van die Joodse era. Op daardie tydstip het die Jode die koms van hulle Messias verwag. Dit lyk asof die Mongoolse inval in 1241 aan die verwagting voldoen, aangesien die Joodse verbeelding verwag het dat die gelukkige Messiaanse tydperk deur die oorlog van Gog en Magog ingelui sou word. Béla IV (1235–1270) het 'n Joodse man genaamd Henul aangestel in die kantoor van hofkamerheer (Teka het hierdie amp onder Andrew II gevul) en Wölfel en sy seuns Altmann en Nickel het die kasteel by Komárom gehou met sy domeine in pand. Béla het ook aan die Jode die munt en Hebreeuse muntstukke van hierdie tydperk toevertrou, wat nog steeds in Hongarye voorkom. In 1251 a voorreg is deur Béla toegestaan ​​aan sy Joodse onderdane, wat in wese dieselfde was as wat deur hertog Frederik II in 1244 aan die Oostenrykse Jode toegestaan ​​is, maar wat Béla aangepas het om aan die omstandighede van Hongarye te voldoen. Hierdie voorreg bly van krag tot en met die Slag van Mohács (1526). [13]
Op die Sinode van Buda (1279), gehou tydens die bewind van koning Ladislaus IV van Hongarye (1272–1290), is daar in die teenwoordigheid van die pouslike ambassadeur besluit dat elke Jood wat in die openbaar verskyn aan die linkerkant van sy bo -kleed 'n stukkie rooi lap wat 'n Christen wat met 'n Jood nie so gemerk is nie, of saam met 'n Jood in 'n huis of op die grond woon, toegang tot die kerkdienste moet weier en dat 'n Christen 'n amp aan 'n Jood moet uitgesluit word. Andrew III (1291–1301), die laaste koning van die Árpád -dinastie, verklaar in die voorreg deur hom aan die gemeenskap van Posonium (Bratislava) verleen, dat die Jode in die stad alle vryhede van die burgers moet geniet. [17]
Onder die buitelandse konings wat die troon van Hongarye beset het toe die huis van Arpad uitsterf, het die Hongaarse Jode baie vervolgings gely. Gedurende die tyd van die Swart Dood (1349) is hulle uit die land verdryf. Alhoewel die Jode onmiddellik weer toegelaat is, is hulle weer vervolg en is hulle weer in 1360 deur koning Lodewyk die Grote van Anjou verdryf (1342–1382). [18] Alhoewel koning Louis aanvanklik verdraagsaamheid aan die Jode getoon het gedurende die vroeë jare van sy bewind, na sy verowering van Bosnië, waartydens hy probeer het om die plaaslike bevolking te dwing om van die 'ketter' Bogomil -Christendom tot Katolisisme te bekeer, het koning Louis het ook probeer om bekering op Hongaarse Jode af te dwing. Hy het egter misluk in sy poging om hulle tot Katolisisme te bekeer, en hulle verdryf. [19] Hulle is ontvang deur Alexander die Goede van Moldawië en Dano I van Wallachia, laasgenoemde wat hulle spesiale kommersiële voorregte gebied het. [18]
'N Paar jaar later, toe Hongarye in finansiële nood verkeer het, is die Jode herroep. Hulle het gevind dat die koning tydens hul afwesigheid die gebruik van Tödtbriefedit wil sê, deur die penning op sy pen te kanselleer, op versoek van 'n onderdaan of 'n stad, die aantekeninge en verbandakte van die Jode. 'N Belangrike amp wat deur Louis geskep is, was die "regter van al die Jode wat in Hongarye woon", wat uit die hooggeplaastes van die land, die palatines en tesouriere gekies is, en 'n adjunk gehad het om hom te help. Dit was sy plig om die belasting van die Jode in te vorder, om hul voorregte te beskerm en te luister na hul klagtes, wat laasgenoemde sedert die bewind van Sigismund Luxembourg (1387–1437) meer gereeld geword het. [18]
Die opvolgers van Sigismund: Albert (1437–1439), Ladislaus Posthumus (1453–1457) en Matthias Corvinus (1458–1490) bevestig almal ook voorreg van Béla IV. Matthias het die kantoor van die Joodse prefek in Hongarye geskep. Die tydperk na die dood van Matthias was vir die Hongaarse Jode hartseer. Hy is skaars begrawe, toe die mense op hulle val, beslag lê op hul eiendom, weier om hulle te betaal en hulle in die algemeen vervolg het. Die voorgee John Corvinus, Matthias se buite -egtelike seun, het hulle uit Tata verdryf, en koning Ladislaus II (1490–1516), wat altyd geld nodig gehad het, het swaar belasting op hulle gelê. Tydens sy bewind is Jode vir die eerste keer op die brandstapel verbrand; [18]
Die Hongaarse Jode het uiteindelik by die Duitse keiser Maximilian aansoek gedoen om beskerming. By die huwelik van Lodewyk II en die aartshertogin Maria (1512) neem die keiser, met toestemming van Ladislaus, die prefek, Jacob Mendel van Buda, saam met sy gesin en al die ander Hongaarse Jode onder sy beskerming, volgens hulle al die regte wat sy ander onderdane geniet. Onder Ladislaus se opvolger, Louis II (1516–1526), ​​was vervolging van die Jode 'n algemene verskynsel. Die bittere gevoel teen hulle is deels aangevul deur die feit dat die gedoopte Emerich Szerencsés, die adjunk -tesourier, die openbare fondse verduister het. [18]
Die Ottomane het die Hongare oorwin tydens die Slag van Mohács (29 Augustus 1526), ​​by watter geleentheid Louis II sy lewe op die slagveld verloor het. Toe die nuus van sy dood die hoofstad bereik, vlug Buda, die hof en die edeles saam met 'n paar ryk Jode, onder wie die prefek. Toe die groot vizier, Ibrahim Pasha, voor Sultan Suleiman I, met sy leër in Buda aankom, verskyn die verteenwoordigers van die Jode wat in die stad gebly het, voor hom bedroef, en smeek genade en gee hom die sleutels van die verlate en onbeskermde kasteel as teken van onderwerping. Die sultan self het Buda op 11 September binnegegaan en op 22 September het hy besluit dat al die Jode wat in Buda, Esztergom en elders in beslag geneem is, meer as 2000 in getal, onder die stede van die Ottomaanse Ryk versprei moet word. [18] Hulle is na Konstantinopel, Plevna (Pleven) en Sofia gestuur, waar hulle hul afsonderlike gemeenskap etlike dekades lank onderhou het. In Sofia bestaan ​​daar vier Joodse gemeenskappe in die tweede helfte van die 16de eeu: Romaniote, Ashkenazi, Sephardi en "Ungarus". Die oorloop van Hongaarse Jode uit Sofia het later ook in Kavala gevestig.
Alhoewel die Ottomaanse weermag na die geveg teruggedraai het, val dit in 1541 weer Hongarye binne om 'n Oostenrykse poging om Buda te neem, af te weer. Teen die tyd dat die Ottomaanse leër opdaag, is die Oostenrykers verslaan, maar die Ottomane het Buda met geweld beslag gelê.
Terwyl sommige van die Jode van Hongarye na Anatolië gedeporteer is, het ander, wat gevlug het by die nader van die sultan, skuiling buite die grens of in die vrye koninklike dorpe van Wes -Hongarye gesoek. Die weduwee van Lodewyk II, die koningin -regent Maria, het die vyande van die Jode begunstig. Die burgers van Sopron (Ödenburg) het vyandelikheid begin deur die Jode van die stad te verdryf, hul besittings in beslag te neem en die ontruimde huise en die sinagoge te plunder. Die stad Pressburg (Bratislava) het ook toestemming van die koningin (9 Oktober 1526) gekry om die Jode wat op sy grondgebied woon, te verdryf, omdat hulle voornemens was om voor die Turke te vlug. Die Jode het Pressburg op 9 November verlaat. [18]
Op dieselfde dag is die dieet by Székesfehérvár geopen, waarna János Szapolyai (1526–1540) gekies en tot koning gekroon is in teenstelling met Ferdinand. Tydens hierdie sitting is besluit dat die Jode onmiddellik uit elke deel van die land verdryf moes word. Zápolya het hierdie wette egter nie bekragtig nie en die dieet wat in Desember 1526 op Pressburg gehou is, waarop Ferdinand van Habsburg tot koning gekies is (1526–1564), vernietig alle bevele van die van Székesfehérvár, insluitend die verkiesing van Zápolya as koning. [18]
Aangesien die heer van Bösing (Pezinok) in die skuld van die Jode was, is 'n bloedbeskuldiging teen hierdie ongemaklike skuldeisers in 1529 gemaak. Hoewel Mendel, die prefek en die Jode in Hongarye protesteer, is die beskuldigdes op die brandstapel verbrand. Vir eeue daarna is Jode verbied om in Bösing te woon. Die Jode van Nagyszombat (Trnava) het spoedig 'n soortgelyke lot gedeel, eers gestraf vir beweerde rituele moord en daarna uit die stad gesit (19 Februarie 1539). [18]
Die Jode wat in die dele van Hongarye wat deur die Ottomaanse Ryk beset was, is baie beter behandel as diegene wat onder die Habsburgers gewoon het. Gedurende die tydperke 1546-1590 en 1620–1680 het die gemeenskap van Ofen (Buda) floreer.
Die volgende tabel toon die aantal Joodse hoofde van huishoudelike betalings in Buda tydens die Ottomaanse bewind:
Aan die einde van die Ottomaanse era het die ongeveer duisend Jode wat in Buda gewoon het, in drie sinagoges aanbid: 'n Ashkenazi, 'n Sephardi en 'n Siriese een.
Terwyl die Ottomane in Hongarye die botoon gevoer het, het die Jode van Transsilvanië (destyds 'n onafhanklike prinsdom) ook goed gevaar. In die geval van Abraham Sassa, 'n Joodse geneesheer van Konstantinopel, verleen prins Gabriel Bethlen van Transsilvanië 'n brief van voorregte (18 Junie 1623) aan die Spaanse Jode uit Anatolië. [20] Maar die gemeenskap van Judaiserende Szekler Sabbatarians, wat sedert 1588 in Transsilvanië bestaan ​​het, is in 1638 vervolg en ondergronds gedryf. [21]
Op 26 November 1572 was koning Maximiliaan II (1563–1576) van plan om die Jode van Pressburg (Bratislava) te verdryf, en verklaar dat sy bevel slegs herroep sou word indien hulle die Christendom aanvaar. Die Jode het egter in die stad gebly sonder om hul godsdiens te laat vaar. Hulle was voortdurend in konflik met die burgers. Op 1 Junie 1582 het die munisipale raad besluit dat niemand Jode mag huisves nie, of selfs sake met hulle moet doen nie. Die gevoel teenoor die Jode in die deel van die land wat nie onder die Turkse heerskappy is nie, word getoon deur die dekreet van die dieet van 1578, dat Jode dubbel die bedrag belas sou word wat aan ander burgers opgelê is. [20]
Volgens artikel XV van die wet wat deur die dieet van 1630 afgekondig is, is Jode verbied om die doeane aan te neem, en hierdie besluit is bevestig deur die dieet van 1646 op grond daarvan dat die Jode uitgesluit was van die voorregte van die land, dat hulle ongelowiges en het geen gewete gehad nie (veluti jurium regni incapaces, infideles, et nulla conscientia praediti). [20] Die Jode moes 'n spesiale oorlogsbelasting betaal toe die keiserlike troepe teen die einde van die 16de eeu op pad was om Buda van die Ottomane te verower. Die Buda -gemeenskap het tydens hierdie beleg baie gely, net soos dié van Székesfehérvár toe die keiserlike troepe daardie stad in September 1601 inneem, en baie van sy lede is óf gedood óf as gevange geneem en in slawerny verkoop, terwyl die verlossing daarvan deur die Duitser, Italiaan , en Ottomaanse Jode. Na die sluiting van die vrede, wat die Jode gehelp het om te bewerkstellig, is die gemeenskappe gedeeltelik herbou, maar verdere ontwikkeling op die gebied van die Habsburgers is in hegtenis geneem toe Leopold I (1657–1705) die Jode verdryf het (24 April 1671). Hy het sy besluit egter 'n paar maande later (20 Augustus) herroep. Tydens die beleg van Wene, in 1683, is die Jode wat na daardie stad teruggekeer het, weer mishandel. Die Ottomane het sommige gemeenskappe in die weste van Hongarye geplunder en die lede as slawe gedeporteer. [20]
Verdere vervolging en uitsettings (1686–1740) Redigeer
Die keiserlike troepe het Buda op 2 September 1686 herower, die meeste Joodse inwoners is vermoor, sommige gevange geneem en later vir losprys vrygelaat. In die daaropvolgende jare val die hele Hongarye nou onder die bewind van die Huis van Habsburg. Aangesien die verwoeste land herbevolk moes word, het biskop graaf Leopold Karl von Kollonitsch, later aartsbiskop van Esztergom en Primate van Hongarye, die koning aangeraai om die voorkeur aan die Duitse Katolieke te gee, sodat die land mettertyd Duits en Katoliek kon word. Hy was van mening dat die Jode nie dadelik uitgeroei kan word nie, maar dat hulle geleidelik verwyder moet word, aangesien geleidelik munt uit die sirkulasie onttrek word. Die dekreet wat deur die Dieet van Pressburg (1687–1688) aangeneem is, het dubbele belasting op die Jode opgelê. Jode is nie toegelaat om landbou te beoefen, eiendom te besit of Christenknegte te behou nie. [20]
Hierdie advies het gou vrugte afgewerp en is deels gevolg. In Augustus 1690 beveel die regering in Wene Sopron om sy Jode, wat uit die Oostenrykse provinsies immigreer het, te verdryf. Die regering wou die bevel van die laaste dieet toepas, het kort daarna besluit dat Jode uit die amp van versamelaar verwyder moet word. Die bevel was egter ondoeltreffend en die diens van Joodse doeane -amptenare is voortgesit. Selfs die tesourier van die koninkryk het die voorbeeld gestel in die oortreding van die wet deur (1692) Simon Hirsch as doeaneboer te Leopoldstadt (Leopoldov) aan te stel en by die dood van Hirsch het hy die kantoor oorgeplaas na die skoonseun van Hirsch. [20]
Die opstand van die Kuruc, onder Francis II Rákóczi, het groot skade aan die Jode van Hongarye veroorsaak. Die Kuruc het die Jode gevange geneem en doodgemaak, wat hul woede opgedoen het deur aan die kant van die koning te kom. Die Jode van Eisenstadt, vergesel van dié uit die gemeenskap van Mattersdorf, het hul toevlug gesoek by Wene, Wiener-Neustadt en Forchtenstein, dié van Holics (Holíč) en Sasvár (Šaštín) het na Göding (Hodonín) versprei terwyl ander, wat nie hul besigheid in hierdie tyd van nood, hul gesinne na veilige plekke gestuur en het self die gevaar trotseer. Alhoewel nie baie Jode tydens hierdie opstand hul lewens verloor het nie, het dit groot skade aan hul rykdom veroorsaak, veral in die provinsie Sopron, waar 'n aantal ryk Jode gewoon het. Die koning verleen beskermingsbriewe aan diegene wat deur die opstand verwoes is en eis tevredenheid vir diegene wat beseer is, maar in ruil vir hierdie gunste beveel hy die Jode om die bedrae te verstrek wat nodig is om die opstand te onderdruk. [20]
Na die herstel van die vrede is die Jode uit baie stede verdryf wat hul mededinging vrees, en Esztergom verdryf hulle in 1712, omdat die stad wat die heilige Stefanus gebaar het, nie deur hulle ontheilig mag word nie. Maar die Jode wat in die land woon, op die landgoedere van hul eienaars, is oor die algemeen alleen gelaat. [20]
Die lot van die Jode is nie verbeter tydens die bewind van Leopold se seun, Charles III (1711–1740). Hy het die regering in kennis gestel (28 Junie 1725) dat hy van plan was om die aantal Jode in sy gebied te verminder, en die regering het die provinsies daarop aangesê om statistieke van die Hebreeuse inwoners te verstrek. In 1726 het die koning besluit dat in die Oostenrykse provinsies, vanaf die dag van publikasie van die besluit, slegs een manlike lid van elke Joodse gesin toegelaat mag word om te trou. Hierdie besluit, wat die natuurlike toename van die Jode beperk, het die Joodse gemeenskappe van Hongarye wesenlik geraak. Al die Jode in die Oostenrykse provinsies wat nie daar kon trou nie, het na Hongarye gestig om gesinne te stig, en sodoende het die Oostenrykse Jode in Hongarye oorstroom. Hierdie immigrante vestig hulle hoofsaaklik in die noordwestelike provinsies, in Nyitra (Nitra), Pressburg (Bratislava) en Trencsén (Trenčín). [22]
Die Morawiese Jode bly in Hongarye woon as Morawiese onderdane, selfs diegene wat daarheen gegaan het om te trou en af ​​te handel, het op eed belowe dat hulle dieselfde belasting sou betaal as die wat in Moravië woon.In 1734 het die Jode van Trencsén hulself verbind met 'n geheime eed dat hulle in al hul gemeenskaplike aangeleenthede slegs aan die Joodse hof in Ungarisch-Brod (Uherský Brod) sou onderwerp. Mettertyd het die immigrante geweier om belasting aan die Oostenrykse provinsies te betaal. Die Morawiese Jode, wat swaar onder die emigrasie gely het, het toe 'n klag ingedien en Maria Theresa het beveel dat alle Joodse en Christelike onderdane wat na 1740 geëmigreer het, uitgelewer moet word, terwyl diegene wat voor die datum geëmigreer het, van hul Morawiese trou vrygelaat moet word. . [23]
Die regering kon egter nie die groot immigrasie kontroleer nie, hoewel streng wette in 1727 opgestel is, maar dit kon nie toegepas word nie weens die welwillendheid van die magnate teenoor die Jode. Die graafskappe het óf glad nie geantwoord nie, óf verslae gestuur oor genade eerder as vervolging. [23]
Intussen het die koning probeer om die myndorpe van die Jode te bevry-'n werk wat Leopold I reeds in 1693 begin het. die hof, het hulle selfs 'n gietery in Ság (Sasinkovo) opgerig. Toe koning Charles hulle beveel om te vertrek (Maart 1727), is die koninklike mandaat op sommige plekke geïgnoreer op ander wat die Jode so stadig gehoorsaam dat hy sy bevel drie maande later moes herhaal. [23]
Maria Theresa (1740–1780) Redigeer
In 1735 is 'n ander sensus van die Jode in die land geneem om hulle getalle te verminder. Daar het destyds 11 621 Jode in Hongarye gewoon, waarvan 2 474 gesinshoofde en sewe en vyftig vroulike hoofde was. Van hierdie gesinshoofde verklaar 35,31 persent dat hulle Hongare is, die res het geïmmigreer. Van die immigrante kom 38,35 persent uit Morawië, 11,05 persent uit Pole en 3,07 persent uit Bohemen. Die grootste Joodse gemeenskap, met 770 mense, was dié van Pressburg (Bratislava). Die meeste van die Jode was besig met handel of nywerheid, die meeste was handelaars, handelaars of winkeliers, maar slegs 'n paar het die landbou gevolg. [23]
Tydens die bewind van koningin Maria Theresa (1740–1780), dogter van Charles III, is die Jode uit Buda verdryf (1746), en die "verdraagsbelasting" is op die Hongaarse Jode opgelê. Op 1 September 1749 vergader die afgevaardigdes van die Hongaarse Jode, behalwe dié uit Szatmár County, op Pressburg en ontmoet 'n koninklike kommissie wat hulle in kennis stel dat hulle uit die land verdryf sou word as hulle nie hierdie belasting betaal nie. Die bang Jode het dadelik ingestem om dit te doen en die kommissie eis toe 'n jaarlikse belasting van 50 000 gulden. Aangesien hierdie bedrag buitensporig was, protesteer die afgevaardigdes, en hoewel die koningin 30.000 gulden as minimum belasting vasgestel het, kon hulle uiteindelik 'n kompromie aangaan oor die betaling van 20.000 gulden per jaar vir 'n tydperk van agt jaar. Die afgevaardigdes sou hierdie bedrag verdeel tussen die distrikte, die onderskeie somme tussen die gemeenskappe en die gemeenskappe, hulle onder die individuele lede. [23]
Die koningin het hierdie ooreenkoms van die kommissie bevestig, behalwe die klousule van agt jaar, wat die tydperk verander het na drie jaar, wat sy daarna vyf gemaak het. Die ooreenkoms, wat deur die koningin bekragtig is, is op 26 November voor die howe gebring, wat die Jode nie van die betaling kon onthef nie. Malkegeld (koningin se geld), soos hulle dit genoem het. [24]
Die Jode, wat dus deur nuwe belasting belas is, het gedink dat die tyd ryp is om stappe te neem om hul onderdrukkende gestremdhede te verwyder. Terwyl hulle nog op Presburg was, het die afgevaardigdes hul griewe voor die gemengde kommissie gebring delegata in puncto tolerantialis taxae et gravaminum Judeorum commissio mixta. Hierdie klagtes beeld die nood van die Jode van destyds uit. Hulle mag nie in Kroasië en Slavonië, in die provinsies Baranya en Heves, of in verskeie gratis koninklike dorpe en plekke woon nie, en mag ook nie die markte daar besoek nie. By Stuhlweissenburg (Székesfehérvár) moes hulle 'n poll-belasting van 1 gulden, 30 kreuzer, betaal as hulle gedurende die dag die stad binnekom, al was dit net vir 'n uur. Op baie plekke kan hulle nie eers oornag nie. Daarom het hulle toestemming gevra om hulle in Kroatië en Slavonië en op die plekke waarvandaan hulle verdryf is, te vestig, of ten minste om die beurse te besoek, as gevolg van die jaloesie van die Grieke en die handelaars. [25]
Die Jode moes ook swaarder brug- en veertol betaal as die Christene in Nagyszombat (Trnava) wat hulle drie keer die gewone bedrag moes betaal, naamlik vir die bestuurder, die voertuig en die dier wat dieselfde trek en in drie dorpe wat uit dieselfde distrik behoort, moes hulle tol betaal, hoewel daar geen tolhek was nie. Jode wat op die boedels van die edeles woon, moes hul vrouens en kinders as belofte vir agterstallige belasting gee. In Bo-Hongarye het hulle gevra dat die verdraagsbelasting wat deur die kamer van Zips County (Szepes, Spiš) opgelê is, herroep word, op grond daarvan dat die Jode wat daar woon, twee sulke belasting moet betaal, en hulle vra ook om onthef te word 'n soortgelyke belasting betaal aan die dieet. Uiteindelik het hulle versoek dat Joodse ambagsmanne ongestoord hul ambagte in hul huise mag volg. [25]
Die kommissie het hierdie klagtes by die koningin ingedien, met aanduiding van die manier waarop hulle verlig kan word, en die voorstelle is daarna deur die koningin ingestel en in die wet gestel. Die koningin onthef die Jode slegs van die belasting van verdraagsaamheid in Bo -Hongarye. Met betrekking tot die ander klagtes het sy gelas dat die Jode dit in detail moet spesifiseer en dat die regering dit moet regstel vir sover dit onder sy jurisdiksie val. [25]
Die verdraagsbelasting was skaars ingestel toe Michael Hirsch 'n versoekskrif aan die regering versoek het om as primaat van die Hongaarse Jode aangestel te word om probleme wat onder hulle mag ontstaan, op te los en belasting in te vorder. Die regering het Hirsch nie aanbeveel nie, maar het besluit dat as die Jode sou weier om te betaal, dit raadsaam is om 'n primaat aan te stel om die saak aan te pas. [25]
Voor die einde van die tydperk van vyf jaar ontmoet die afgevaardigdes van die Jode weer die kommissie op Pressburg (Bratislava) en bied aan om die belasting van die belasting te verhoog tot 25.000 gulden per jaar as die koningin sou beloof dat dit op daardie bedrag moet bly vir die volgende tien jaar. Die koningin het ander planne, maar sy het nie net die hernieude ontslaan nie gravamina van die Jode, maar eerder strenger regulasies daaroor opgelê. Hulle belasting van 20 000 gulden is verhoog tot 30 000 gulden in 1760 tot 50 000 in 1772 tot 80 000 in 1778 en tot 160 000 in 1813. [25]
Joseph II (1780–1790) Redigeer
Joseph II (1780–1790), seun en opvolger van Maria Theresa, het onmiddellik by sy toetreding getoon dat hy van voorneme was om die toestand van die Jode te verlig en hierdie voorneme reeds op 13 Mei 1781 aan die Hongaarse kanselier, graaf Franz Esterházy, oorgedra. Gevolglik het die Hongaarse regering (31 Maart 1783) 'n bevel uitgereik wat bekend staan ​​as die Systematica gentis Judaicae regulatio, wat die bevele wat die Jode eeue lank onderdruk het, in een slag uitgewis het. Die koninklike vrydorpe, behalwe die myndorpe, is oopgemaak vir die Jode, wat toegelaat is om op hul gemak in die hele land te woon. Die regulasie besluit dat die regsdokumente van die Jode nie meer in Hebreeus of in Jiddies opgestel moet word nie, maar in Latyn, Duits en Hongaars, die tale wat destyds in die land gebruik is, en wat die jong Jode binne twee jaar. [25]
Dokumente wat in Hebreeus of in Jiddies geskryf was, was nie wettige nie Hebreeuse boeke moes tydens aanbidding gebruik word, slegs die Jode moes laerskole organiseer wat die bevele van die keiser, wat in die belang van die Jode was, in die sinagoges en die rabbi's aangekondig moes word sou die heilsame gevolge van hierdie dekrete aan die mense verduidelik. Die vakke wat in die Joodse skole geleer moes word, moes dieselfde wees as in die nasionale skole, dieselfde handboeke moes in alle laerskole gebruik word, en alles wat die godsdienstige sentiment van nie-konformiste kan beledig weggelaat. [25]
Gedurende die beginjare sou Christenonderwysers in die Joodse skole aangestel word, maar hulle het niks te doen met die godsdienstige aangeleenthede van sulke instellings nie. Na verloop van tien jaar sou 'n Jood dalk 'n besigheid stig of handel dryf, slegs as hy kon bewys dat hy 'n skool bygewoon het. Die gewone skoolinspekteurs moes toesig hou oor die Joodse skole en aan die regering verslag doen. Die Jode sou 'n fonds stig vir die organisering en instandhouding van hul skole. Joodse jeug kan die akademies betree en enige vak aan die universiteite behalwe teologie studeer. Jode kan slegs plase huur as hulle dieselfde kan bewerk sonder die hulp van Christene. [25]
Jode is toegelaat om in verskillende nywerheidsberoepe op te tree, en in die gildes toegelaat te word. Hulle is ook toegelaat om robbe te graveer en buskruit en soutpeter te verkoop, maar die uitsluiting daarvan uit die myndorpe bly van krag. Christenmeesters is toegelaat om Joodse vakleerlinge te hê. Alle kenmerke wat tot dusver deur die Jode gedra is, moet afgeskaf word, en hulle kan selfs swaarde dra. Aan die ander kant moes hulle die kenmerke wat hul godsdiens voorskryf, weggooi en hul baard skeer. Keiser Joseph beskou hierdie besluit so ernstig dat hy niemand toegelaat het om dit te oortree nie. [25]
Die Jode het in 'n petisie van 22 April 1783 hul dank uitgespreek teenoor die keiser vir sy guns en herinner hom aan sy beginsel dat godsdiens nie ingemeng moet word nie, toestemming gevra om baard te dra. Die keiser het die gebed van die versoekers toegestaan, maar herbevestig die ander dele van die besluit (24 April 1783). Die Jode het skole op verskillende plekke georganiseer: Pressburg (Bratislava), Óbuda, Vágújhely (Nové Mesto nad Váhom) en Nagyvárad (Oradea). 'N Dekreet is deur die keiser (23 Julie 1787) uitgevaardig dat elke Jood 'n Duitse van moet kies en 'n verdere bevel (1789) beveel, tot konsternasie van die Jode, dat hulle voortaan militêre diens moet verrig. [26]
Na die dood van Josef II het die koninklike vrystede 'n baie vyandige gesindheid teenoor die Jode getoon. Die burgers van Pest versoek die munisipale raad dat die Jode na 1 Mei 1790 nie meer in die stad mag woon nie. Die regering het ingemeng en die Jode is bloot verbied om in die stad te gaan roei. Sewe dae vantevore is 'n bevel van uitsetting by Nagyszombat (Trnava) uitgevaardig, wat op 1 Mei vasgestel is as die datum van die Jode se vertrek. Die Jode het 'n beroep op die regering gedoen en in die daaropvolgende Desember is die stadsowerhede van Nagyszombat ingelig dat die dieet die voormalige regte van die Jode bevestig het, en dat laasgenoemde nie uitgesit kon word nie. [27]
Tydlyn: Die geskiedenis van Auschwitz-Birkenau
WARSAW, Pole — Die Nazi-Duitse doodskamp Auschwitz-Birkenau is 'n blywende simbool van die Holocaust.
Die kamp was 'n deel van die Nazi -diktator Adolf Hitler se plan vir die volksmoord op Europese Jode en het tussen Junie 1940 en Januarie 1945 in die besette Oswiecim in die suidelike Poolse stad bedryf.
Van die meer as 1,3 miljoen mense wat daar in die gevangenis was, het 1,1 miljoen — hoofsaaklik Jode omgekom, óf versmoor in die gaskamers óf weens honger, uitputting en siektes.
Die wêreld het Maandag die 75ste herdenking van die bevryding van Auschwitz deur Sowjet -troepe op 27 Januarie 1945 gevier.
Hier is die geskiedenis daarvan, gebaseer op inligting uit die Auschwitz-Birkenau-gedenkteken en museum:
1 September: Nazi -Duitse inval in Pole begin die Tweede Wêreldoorlog in Europa. Nazi's vermoor Poolse Jode of dwing hulle in ghetto's, begin die elite van Pole uitwis en probeer weerstand stuit.
27 April: Heinrich Himmler, leier van Schutzstaffel (SS), kies 'n perseel by 'n kaserne in Oswiecim, in die suide van Pole, herdoop tot Auschwitz.
14 Junie: Die eerste 728 Poolse politieke gevangenes arriveer.
Herfs: Weerstand stel die ballingskap in ballingskap in kennis oor die kamp, ​​vertel die geallieerdes.
1 Maart: Himmler inspekteer Auschwitz, beveel uitbreiding aan.
22 Junie: Duitsland val die Sowjetunie binne, breek 'n 1939 -verdrag en stuur krygsgevangenes na die kamp.
20 Januarie: Nazi's het planne beraam vir die finale oplossing en die volksmoord op die Jode in Europa.
Januarie: Massagassing van Jode in Auschwitz begin.
1 Maart: "Auschwitz II-Birkenau " kamp open.
Maart: Eerste massadeport van buitelandse Jode na die kamp, ​​69 000 uit Frankryk, 27 000 uit Slowakye.
Mei: 300 000 Jode uit Pole gestuur, 23 000 uit Duitsland en Oostenryk.
4 Mei: Eerste Birkenau " seleksie " van aankomende gevangenes vind plaas, wat die wat vir slawerny bestem is, verdeel van diegene wat vergas moet word.
10 Junie: Birkenau -muitery, sewe gevangenes ontsnap, 300 sterf.
Julie: 60 000 Jode uit Holland gestuur.
Augustus: 25 000 Jode uit België gestuur, 10 000 uit Joego -Slawië.
30 Oktober: Industrial "Auschwitz III-Monowitz " kamp open.
Oktober: 46 000 Jode gestuur vanaf Tsjeggië van vandag af.
Desember: 700 Jode uit Noorweë gestuur.
26 Februarie: Kamp vir Roma word in Birkenau opgerig.
Maart: 55 000 Jode uit Griekeland gestuur.
Oktober: 7.500 Jode uit Italië gestuur.
Mei: Geallieerde vliegtuie fotografeer kamp, ​​vind gaskamers en rook. Brittanje en die Verenigde State bombardeer later Monowitz.
Mei: 438 000 Jode uit Hongarye gestuur.
Augustus: 67 000 Jode uit Lodz -getto in Pole gestuur.
2 Augustus: 3 000 Roma vergas.
Augustus: 13 000 Pole gestuur te midde van die opstand in Warskou.
7 Oktober: Muitery deur "Sonderkommando, " Jode gedwing om liggame uit gaskamers te verbrand. Drie SS -mans, 450 Sonderkommando -gevangenes sterf.
November: Massagassing eindig.
21-26 Januarie: Duitsers blaas Birkenau-gaskamers en krematoria op, trek terug terwyl die Sowjet-verkenners nader.
27 Januarie: Sowjet -troepe arriveer, vind 7 000 oorlewendes.
Bang slagoffers: Wilhelm Brasse het ongeveer 40,000-50,000 foto's in Aushwitz geneem vir die Nazi's, insluitend hierdie skote van Czeslawa Kwoka nadat sy deur 'n wag geslaan is
Spook: die identiteitsfoto's van 'n gevangene in Auschwitz wat Brasse geneem het as deel van die Nazi -Duitse poging om hul aktiwiteite by die kamp te dokumenteer
Erge waarheid: die Poolse gevangene Brasse is onder vele aan die werk gesit om sulke beelde vas te lê
Ontstellend: Brasse het die taak gekry om foto's vir die Nazi's te neem omdat hy 'n professionele fotograaf was voor die oorlog
Na die oorlog het mnr. Brasse probeer om terug te keer na fotografie, maar dit was te traumaties.
Die finale ontruiming en likwidasie van die kamp
Van 17 tot 21 Januarie marsjeer die Duitsers ongeveer 56 duisend gevangenes uit Auschwitz en sy onderkampe in ontruimingskolomme, meestal weswaarts, deur Bo- en Neder-Silezië. Twee dae later het hulle 2 duisend gevangenes per trein uit die subkampe in Świętochłowice en Siemianowice ontruim. Die belangrikste ontruimingsroetes het gelei tot Wodzisław Sląski en Gliwice, waar die baie ontruimingskolomme in spoorvervoere saamgevoeg is. Uit die subkamp in Jaworzno het 3.200 gevangenes een van die langste optogte en mdash250 km gemaak. na die konsentrasiekamp Gross-Rosen in Neder-Silezië.
Die ontruimingskolomme moes slegs bestaan ​​uit gesonde mense wat sterk genoeg is om baie kilometers te stap. In die praktyk het siek en verswakte gevangenes egter ook vrywillig gewerk, omdat hulle gedink het dat die Duitsers diegene wat agtergebly het, sou doodmaak. Minderjarige gevangenes en mdash Joodse en Poolse kinders en mdash het saam met die volwassenes op pad gegaan.
Langs al die roetes het die begeleide SS -wagte sowel die gevangenes wat probeer ontsnap het, geskiet as diegene wat te fisies uitgeput was om tred te hou met hul mede -ongelukkiges. Duisende lyke van die gevangenes wat geskiet is of wat gesterf het as gevolg van moegheid of blootstelling aan die koue, het beide die roetes waarheen hulle te voet of per trein gestap het, gestrek. Net in Opper -Silesië sterf ongeveer 3 duisend ontruimde gevangenes. Na raming het minstens 9 duisend, en waarskynlik meer as 15 duisend Auschwitz -gevangenes met hul lewens betaal vir die ontruimingsoperasie. Na die oorlog staan ​​die ontberings van die ontruimde gevangenes bekend as die & ldquoDeath Marches. & Rdquo
Een van die min bestaande Nazi-dokumente wat na die Doodsmars verwys, is 'n SS-verslag van 13 Maart 1945 oor die aankoms in die Leitmeritz (Litomierzyce) kamp in Bohemen van 58 gevangenes wat uit die subkamp Auschwitz van Hubertush & uumltte ontruim is, hierbo genoem. In die verslag word gesê dat 144 ander gevangenes (meestal Jode) op pad onderweg was.
Slagtings op gevangenes het in sommige van die plekke langs die ontruimingsroetes plaasgevind. By die Leszczyny/Rzęd & oacutewka -treinstasie naby Rybnik het die nag van 21/22 Januarie 1945 'n trein gestop met ongeveer 2,5 duisend gevangenes van Gliwice gestop. Op die middag van 22 Januarie is die gevangenes beveel om te vertrek. Sommige van hulle was te uitgeput om dit te doen. SS -manne van die begeleiding en die plaaslike Nazi -polisie het masjiengewere deur die oop deure van die treinwaens afgevuur. Die Duitsers het toe die oorblywende gevangenes weswaarts opgepak. Nadat hulle weggetrek het, is meer as 300 lyke, van gevangenes wat geskiet is of wat dood is aan uitputting of blootstelling, versamel van die terrein van die stasie en sy omgewing.
Baie Poolse en Tsjeggiese inwoners van plekke langs of naby die ontruimingsroete het na vore gekom om die ontruimdes te help. Hulle gee hulle meestal water en kos, en ook beskutte ontsnaptes.Mense op verskillende plekke is na die oorlog vereer met die Israel Rright among the Nations of the World -medalje omdat hulle ontsnaptes gehelp het om tot die bevryding te oorleef.
Daar is gedetailleerde studies (deur Andrzej Strzelecki, Jan Delowicz en Halina Wr & oacutebel) oor die verloop van die optogte langs die roetes Oświęcim & ndash Pszczyna & minus Wodzisław Śląski, en Leszczyny/Rzęd & oacutewka & ndash Ryz & ndash Kamień & ndash Kamień en het deur die Opole -gebied gegaan (in werke van Stanisław Łukowski en Krzysztof Świerkosz) en die roete van Kamienna G & oacutera na Kowary (deur Hermann F. Weiss), wat deel was van die roete van Mielęcic (Geppersdorf) na Neder -Silezië.
Dokumentêre materiaal in die versamelings van die Auschwitz-Birkenau-staatsmuseum kan ook as basis dien vir 'n presiese beskrywing van die ontruiming van gevangenes op die roetes van Oświęcim en ndash Gliwice (vir gevangenes uit Monowitz en verskeie ander subkampe) en van die Golleschau subkamp in Golesz & oacutew na Wodzisław Śląski. Daar is ook materiaal vir spoorvervoer en vervoer deur Moravië en Bohemen en sommige plekke in Sakse.
Diensknegte: Hongaarse Joodse dwangarbeiders aan die Oosfront tydens die Tweede Wêreldoorlog
Vir die oorgrote meerderheid Hongaarse Jode bevat hul familiegeskiedenis die verhaal van hul vaders, seuns, broers en mans wat by die Arbeidsdiens aangestel is om dwangarbeid te verrig tydens die Holocaust. 'N Groot persentasie Joodse Arbeidsdiensvolk (ongeveer 45 000 uit ongeveer 100 000) is saam met die Hongaarse Tweede Weermag na die besette gebiede van die Sowjetunie gestuur, hoofsaaklik vanaf die lente van 1942 tot die somer van 1944. Onderworpe aan erge brutaliteit aan die voorkant, het die Die lyding van Joodse dwangarbeiders is dikwels eksponensieel toegeneem deur die behandeling wat hulle ontvang het deur die Hongaarse offisiere en soldate wat hul lewens beheer het. Ongeveer 80% van die Joodse dwangarbeiders het nooit teruggekeer huis toe nie; hulle het ten prooi geval aan slag, siektes, Sowjet -gevangenskap en volstrekte moord deur die hand van Hongaarse soldate.
Die doel van hierdie boek is die poging om die verhaal van die manne van die Arbeidsdiens van ooghoogte af te vertel, hoewel dit ook die vestiging van die Arbeidsdiensstelsel uiteensit, die houding van diegene wat dit opgerig het en dit na die Joodse gelei het dwangarbeiders en hul gedrag teenoor hulle. Maar meestal poog dit om te vertel wat die arbeiders self ondergaan het en soveel as moontlik, wat hulle gedink het en hoe hulle reageer.
Die belangrikste dokumentêre basis vir hierdie monografie is persoonlike verslae - getuienisse en memoires, en 'n paar dagboeke en briewe van diegene wat verduur het. Hierdie persoonlike rekeninge is aangevul met 'n unieke stel dokumente uit die oorlog self wat deur Yad Vashem gehou word. Die Hongaarse weermag se kaartindeks van ongevalle onder die dwangarbeiders aan die Oosfront, met verskillende besonderhede oor diegene wat geval het, was 'n integrale instrument vir die bevestiging van inligting wat uit persoonlike rekeninge verkry is en om besonderhede en statistieke by te voeg.
Gebind in die sage van die Hongaarse Joodse dwangarbeiders aan die Oosfront is bykans ondenkbare, verniet haat en wreedheid, afgewissel met af en toe menslikheid en selfs heroïsme. Die arbeiders moes hard werk in die algemeen veeleisende omstandighede en gereeld met die wrede teistering van die Hongaarse offisiere en soldate in beheer van hulle. Selfs werk soos om bome te kap, kan vreeslik wees as die manne baie kilometers met die pas gesnyde hout op hul skouers moet hardloop, terug hardloop en dit op 'n gegewe dag verskeie kere weer moet doen, terwyl hulle onderworpe is aan vloeke en houe. Sommige werksgeleenthede was eenvoudig gevaarlik, soos om dooies op die voorste lyne te begrawe sonder enige beskerming, terwyl koeëls van beide kante van die lyne verby die dwangarbeiders vlieg. Ander werksgeleenthede was eenvoudig moorddadig, soos om mynvelde skoon te maak sonder vorige opleiding en slegs stokke te gebruik om myne wat gevind is, uit te grawe. Die onderliggende idee was dat die mans myne sou onthul deur daarop te trap, met die ooglopende gevolge vir lewe en ledemate.
So wreed as wat hulle behandeling in die algemeen was, was daar uitsonderings. 'N Paar Hongaarse soldate en amptenare het hul bes gedoen om die dwangarbeiders te help, hulle soos mense te behandel en om die diensvoorwaardes te verbeter. Onder hulle is verskeie erken as Regverdig onder die nasies.
Die dwangarbeiders was direkte en indirekte getuies van die vernietiging van die Jode in die gebiede waarin hulle gestasioneer was. Ten spyte hiervan en hul eie lyding, het hulle hulself gewoonlik nie as deel van die ontvouende Holocaust beskou nie. Tog was hulle nie bloot passiewe deelnemers aan geleenthede nie. Soms het hulle probeer om plaaslike Jode wat hulle teëgekom het, veral vroeg in hul diens, te help deur vir hulle kos te gee. Hulle het soms saamgespan om mekaar te help binne hul ondernemings as geheel, of in kleiner ondersteuningsgroepe. 'N Paar wou na die plaaslike partydiges ontsnap, maar onbekendheid met die terrein en taal, sowel as die verwagte straf vir mislukking, het die meeste daarvan weerhou om hierdie weg te volg. Toe die Sowjet -magte nader kom, word baie doelbewus krygsgevangenes in die hoop dat hulle beproewinge en verdrukkings binnekort sou eindig. Die Sowjette het hulle egter as Hongaarse soldate beskou en gevolglik het hulle die Sowjet -krygsgevangestelsel binnegekom. Tragies het slegs ongeveer 'n kwart van die gevangenes oorleef.
Die Arbeidsdiensstelsel was nie 'n instrument vir marteling en moord nie. Dit was bedoel as 'n raamwerk vir diegene wat as onwaardig beskou is om wapens te dra om die Hongaarse nasie in oorlogstyd te dien. Teen die tyd dat Hongarye ten volle betrokke was by die Tweede Wêreldoorlog, was Jode egter gedefinieer as onwaardig om gewone soldate te wees. In die smeltkroes van die oorlog, met 'n hewige antisemitisme in die Hongaarse samelewing as geheel, en veral in die weermag, het dwangarbeid vir Jode aan die Oosfront dodelik geword vir die groot meerderheid.
Anders as die geïndustrialiseerde, ontmenslike, anonieme moord wat ons assosieer met die vernietigingskampe wat die paradigma vir die Holocaust geword het, is die verhaal van die Hongaarse Joodse dwangarbeiders aan die Oosfront 'n verhaal van intieme. Die manne van die Arbeidsdiens het mekaar soms voor die oorlog geken, en die groot meerderheid in die smeltkroes van die oorlog het intensiewe weke, maande en selfs jare saam in dieselfde geselskap deurgebring. Met ander woorde, die slagoffers was nie net abstrakte konstrukte vir die oortreders nie - die "ander" - maar regte mense. Hierdie intimiteit laat baie kwessies ontstaan ​​rakende die aard van die Shoah, die verantwoordelikheid van die oortreders en hul samelewing, hoe 'n mens intiem en 'n 'ander' op dieselfde tyd kan wees, en waarom ons moet streef daarna om samelewings te skep waarin daar geen "Ander."