2 1 Die 2016-proefvertaling getoets(2) Dr AH Bogaards 1. Inleidend Op die tuisblad van die vertalingsprojek ( van die Bybelgenootskap word uitdruklik gestel dat dit die bedoeling is om n direkte, bronteksgeoriënteerde Afrikaanse vertaling van die Bybel te skep. Juis in die vertalers se hantering van Messiaanse gedeeltes kom dit egter uit dat die vertaling: nie direk is nie en ook nie Messiaans nie. 2. Maleagi 3:1 2.1 n Doelbewuste keuse Ek kies doelbewus Maleagi 3:1 as voorbeeld, omdat ons hier n teks het wat selfs los van die Nuwe Testament net Messiaans vertaal kan word. As dit nie so vertaal word nie, is die vertaling duidelik: nié direk en nié Messiaans nie. Ek kies doelbewus Maleagi 3:1 as voorbeeld, omdat die vertalers hulle in hulle verweer beroep op tekste wat n dubbele betekenis kan hê, wat dus sowel na Dawid/Israel as na die Messias verwys. n Voorbeeld is Hosea 11:1. Dit word dan misbruik as begronding vir die weglaat van hoofletters. In hulle dokument Die bewering dat Christus in hierdie beplande vertaling uit die Ou Testament wegvertaal gaan word skryf die Bybelgenootskap dat al daardie gevalle waar die Nuwe Testament 'n verwysing na Christus in 'n teks of woorde uit die Ou Testament sien, in die Ou Testament met 'n voetnoot te merk. Sodoende word die leser se aandag pertinent gevestig op die Nuwe-Testamentiese verstaan van die bepaalde teks of woorde en dít sonder verlies van die betekenis in die Ou-Testamentiese verband. (Kursiverings van my AHB). Ons het hier egter n teks wat op sigself al duidelik net Messiaans verstaan kan word. 2.2 Vergelyking van die en 2016-vertaling Ek gee die twee vertalings weer en onderstreep waar die 2016-vertaling ernstig verskil van die 1953-vertaling.
3 2 Die 1953-vertaling van die teks lui: Kyk, Ek stuur my boodskapper wat die weg voor My uit sal baan; dan sal skielik na sy tempel kom die Here na wie julle soek, naamlik die Engel van die verbond, na wie julle n begeerte het. Kyk, Hy kom, sê die Here van die leërskare. Die 2016-vertaling van Maleagi 3:1 daarteenoor: Kyk, Ek stuur binnekort my boodskapper en hy sal 'n pad voor My oopmaak. Onverwags sal hy na sy tempel kom, die heer na wie julle soek, die boodskapper van die verbond na wie julle uitsien. Kyk, hy is op pad, sê die HERE, Heerser oor alle magte. 2.3 Beoordeling van die 2016-vertaling Binnekort Ek wonder waar kom die binnekort van die 2016-vertaling vandaan? Dit staan nie in grondteks nie. Onverwags Is skielik (1953-vertaling) dieselfde as onverwags (2016-vertaling)? Ek dink nie so nie: Vir almal (gelowiges en ongelowiges) sal sy koms skielik wees, maar vir die gelowiges kom Hy sekerlik nie onverwags nie, maar as die lank Verwagte. Daar is tog sprake van die Here na wie julle soek en die Engel van die verbond, na wie julle n begeerte het. Hy kom dus nie onverwags nie, maar wel skielik. Dit kan vergelyk word met en toegelig word met die wederkoms van Christus: Hy kom nie onverwags nie. Immers, dit word verkondig dat Hy kom. Ons verwag Hom. Hy sal egter wel skielik kom, want Hy sal kom soos n dief in die nag. Nie Here nie, maar here Wat veral opval in hierdie 2016-vertaling, is die feit dat here met n kleinletter geskryf word. Dit kan egter bewys word dat met die woord Here (in die Hebreeus staan hâ âdōn) God (die Seun van God) bedoel word. Dit is duidelik uit die volgende: 1. Die ha- adoon (die Here) word nog 5x in die OT gebruik en steeds net van God, maar 2016 vertaal heer (kleinletters).
4 3 2. Dit (dat dit oor die Here, oor God gaan) word ook bevestig deur die feit dat die Here na sy tempel die tempel van die HERE kom.... die Here na sy tempel 3. Dit is ook duidelik uit die sin wat julle soek. Hierdie woorde wys terug na die vraag: waar is anders die God van die reg? (Mal 2:17) Die 2016-vertaling gaan teen ons belydenis in. Ons Heidelbergse Kategismus gebruik Maleagi 3:1 in vraag en antwoord 18 as n bewys van die Godheid van Christus. Die boodskapper van die verbond Onder die Engel van die Verbond is deur gereformeerdes altyd Christus in sy Ou Testamentiese verskyning verstaan. Die Here kom na sy tempel as die God en Koning van Israel om daar te woon vir ewig (Eseg 43:7; 37:26-27). En Hy kom as die Engel van die Verbond, na Wie die volk verlang. Dat die Engel van die Verbond dieselfde Persoon is as die Here (hâ âdōn), kan nie betwyfel word nie in die lig van die parallelisme van die sinne nie. Die Engel van die Verbond is die Here en sy Godheid word hier geleer. 3. Galasiërs 2: Vergelyking Galasiërs 2:16 lui in die 1953 vertaling so: Terwyl ons weet dat die mens nie geregverdig word uit die werke van die wet nie, maar alleen deur die geloof in Jesus Christus, selfs ons het in Christus Jesus geglo, sodat ons geregverdig kan word uit die geloof in Christus en nie uit die werke van die wet nie; omdat uit die werke van die wet geen vlees geregverdig sal word nie. In die 2016-vertaling word dit so vertaal: En tog weet ons dat n mens nie op grond van nakoming van die wet vrygespreek word nie, maar slegs deur die geloof in Jesus Christus. Ook ons het in Christus Jesus geglo, sodat ons vrygespreek kon word op grond van die geloof in Christus en nie op grond van die nakoming van die wet nie, omdat geen mens op grond van wetsgehoorsaamheid vrygespreek sal word nie. 3.2 Kritiek teen die 2016-vertaling Vryspreek Vrygespreek word en geregverdig word, is nie dieselfde nie. Vryspreek is n groot verarming (vgl HK v/a 60-61). Ons word nie net vrygespreek nie, maar ons word regverdig verklaar, d.w.s. dat ons in lyn is met die wet, deur die toerekening van die werke van n Ander. Ek weet nie van n vertaling wat regverdig so vertaal soos die en 2016-vertalings nie.
5 4 Ek verstaan wel dat die vertaler van Galasiërs hom nie aan ooreengekome riglyne gehou het nie. Mens In die oorspronklike staan aan die einde uitdruklik vlees en nie mens nie. Paulus kon weer die woord mens gebruik het, maar hy doen dit nie, maar hy gebruik pertinent n ander woord, naamlik vlees. 4. Twee, drie uitgawes? Vanweë hewige diskussie rondom die saak van hoofletters of kleinletters in Messiaanse tekste het die vertalers besluit om twee uitgawes van die 2016-vertaling te laat verskyn: een met en een sonder hoofletters. Dit is nie n bevredigend oplossing nie. n Paar besware kan geopper word: 1. Dit gaan om die eer van God. Sy Naam moet verheerlik word in alle uitgawes van die 2016-vertaling. 2. n Mens kan redeneer: Nou het ek my hoofletter-vertaling en die ander weergawe en mense wat dit verkies is nie my probleem nie. Ons is egter ons broeders se hoeders. Ons mag nie toelaat dat ons broeders en susters blootgestel word aan onsuiwer vertalings nie. 3. Dit gaan nog meer verdeeldheid in die kerke bring: kerke wat die 1983-vertaling gebruik en ander wat die 1953-vertaling gebruik, kerke met n vertaling met hoofletters en kerke wat dit nie wil hê nie. 4. Ons geld word gebruik vir hierdie vertaling en ons moet toesien dat die geld reg gebruik word. Afgesien van die twee Protestantse uitgawes gaan daar ook n Roomse uitgawe wees, wat die Deutero-kanonieke boeke bevat.
TORAH (WET) EN GENADE LES 3: ONDER DIE WET OF ONDER DIE GENADE
Inleiding TORAH (WET) EN GENADE LES 3: ONDER DIE WET OF ONDER DIE GENADE 1. Vir eeue reeds is n wanbegrip van die betekenis van die wet, asook die betekenis van nie onder die wet nie, of soos algemeen