Ken jou Nooitie
Wat is die Nooitgedachter?
Die Nooitgedachter is die oudste geregistreerde Perderas van Suid-Afrika.
Wanneer het die ras ontstaan?
Die ras het offisieel ontstaan in 1952. Die genetika van die teeldiere wat aanvanklik gebruik was kan egter hulle voorsate terug trek na die Basoetoe ponie en weer op sy beurt na die legendariese Kaapse Perd.
Hoe hoog kan 'n Nooitgedachter wees?
Nooities kan tussen 13.3hh en 16.2hh wees. Daar word dus duidelik voorsiening gemaak vir 'n perd-en ponie-weergawe van die ras. Dus kan almal in die gesin 'n opregte Nooitie geniet.
Waarvoor kan 'n Nooitgedachter aangewend word?
Die Nooitgedachter word geklassifiseer as 'n ligte ry- en/of harnasperd met warmbloedige eienskappe. Nie so vurig (hotblooded) soos 'n Volbloed of arabier nie en ook nie dieselfde temperament as die swaar trekperd rasse (cold blooded) nie. Omdat die Nooitgedachter egter die inteligensie en reaksietyd van 'n Arabier en Berber het, met die betroubaarheid en kalmte van die Iberiese bloed; word die Nooitgedachter maklik vir vele verskillende perdesport en aktiwiteite aangewend. Hulle doen baie goed op medium tot kort-afstand Uithouwedrenne (40-80km), Engelse Skou, as ligte trekperde, Dresseer, Skouspring, Working Equitation, Eventing, EETO, patrollie-perde, kinderperde, Perde Boogskiet, Pensteek/Gymkhana en Western dissiplienes.
Watter kleure kan mens verwag by Nooitgedachters?
Alle soliede kleure, met swart gepigmenteerde velle en bruin oë word toegelaat. M.a.w. Bruin met swart punte (Bay), Vos (chestnut), skimmelgrys (grey), geel met swart punte (buckskin), geel met wit punte (palomino) en swart (black).
Blou oë, ongepigmenteerde velle (double dilutes), bont, LP-gene (soos by Appaloosa) en Oormatige wit merke (Splashed White) is diskwalifiserende kleurverskynsels. Tans is daar geen ware Pearl, Silver of dienooreenkomstige kleurgene te vinde in die Nooitgedachter nie.
Wat is kenmerkend en uniek van die Nooitgedachter?
Die Nooitgedachter moet mensliewend wees, met 'n sterk werksetiek en moet noemenswaardig maklik geskool kan word. By keurings word 'n swak temperament as 'n diskwalifiserende eienskap getakseer. Dus teeldiere met swak temperamente word eenvoudig nie mee geteel nie en hulle nageslag kan nie geregistreer word nie. Verdere kenmerkende eienskappe lui soos volg: gehardheid, voer-ekonomies, weerstand teen siektes, goeie gewig-dra-kapasiteit, sterk beenstruktuur, uithouvermoë, rygemak, langslewend en betroubaar. In kort aangepas vir Suid-Afrikaanse omstandighede en ook die beste ryperd vir enige dis
sipliene vir alle vlakke van ruiters.
Watter rasse maak die voorsate van die Nooitgedachter op?
Die Javaanse ponie , Berber, Arabier en Spaanse perde was die rasse wat aanvanklik uitgevoer is na Suid-Afrika en is deur natuurlike seleksie gevorm tot die Kaapse Perd, wat die oorwegende genetika aan die Basoetoe ponie voorsien het. Daar was egter in 'n klein mate Volbloed, Warmbloed en Arabier toevoegings gemaak tydens die ontwikkelling van die ras.
Waar kom die naam Nooitgedachter vandaan?
Alhoewel daar stories rondloop wat die naam verklaar deur te verwys na die engelse vertaling "Never imagined" wat dui op die onverwagse sukses van die perde ras; is die waarheid egter veel minder romanties. Die naam word verleen van die Proefplaas Nooitgedacht, buite Ermelo, waar die ras sy ontstaan gehad het. In dieselfde asem is dit ook interessant om te verneem dat die perde aanvanklik genoem was die Basoetoe-ponie Projek, toe die Nooitgedacht Ponie en daarna Nooitgedacht Ponieperd. Vandag staan die ras egter as die Nooitgedachter bekend en die telersvereniging as die Nooitgedachter Perdetelers Genootskap. Maar in die algemene spreektaal word die troetelnaam, Nooities, algemeen gebruik.
Waarvoor staan die verskillende letters wat toegeken word op registrasie dokumente?
FLB – vulboek geregistreer
REG – ten volle gekeur en Lewens-registrasie
Basis – ongeregistreerde dier wat keuring geslaag het, waarvan die nageslag by 'n SP dier in aanmerking kan kom om geregistreer te word in die Hulpstamboek A
Hulpstamboek A – alle deelsgeteelde diere wat ten minste een geregistreerde SP ouer het, waarvan die nageslag by 'n SP dier in aanmerking kan kom vir registrasie in die Hulpstamboek B.
Hulpstamboek B – alle diere waarvan een van die ouers 'n A dier en een 'n B dier is, een ouer 'n A dier en een 'n SP dier is, of beide ouers
B diere is.
SP - Studbook Proper word toegeken aan suiwer Nooitgedachter diere waarvan die ouers keurings geslaag het.
Is die Nooitgedachters se stamboek dan steeds oop?
Die Nooitgedachter maak gebruik van 'n opgradering-teelsisteem soos wat algemeen in die teel van Europese Warmbloede aangetref word. Die "nuwe"genetika wat egter ingebring word, neem 3 generasies om tot op SP-vlak te vorder mits elke generasie se nageslag die keuringsproses slaag. Die hoeveelheid van die "nuwe"genetika wat egter oorbly in opvolgende generasies is dus baie min, maar tog waardevol om as teenvoeter op te tree teen inteling. Om die genetiese diversiteit van die Nooitgedachter in stand te hou kan telers dus gebruik maak van SA-Boerperd, Basoetoes, PRE/Andalsian, Lusitanos of enige ras wat 'n bydrae kan lewer tot die verbetering van die ras sonder om van on kenmerkende eienskappe prys te gee. Die genoemde rasse word erken as waardevolle donor-rasse, maar word steeds aan dieselfde rasstandaard gemeet sodat die Nooitegedacht-tipe en gesogde Nooitgedachter eienskappe bewaar bly.
Wat behels keurings?
In die geval van merries en reunperde word slegs een senior keurder benodig om 'n dier te keur. Indien daar egter hingste gekeur word moet daar ten minste twee senior keurders die perd evalueer. Diere word punte toegeken vir temperament, tipe, konformasie, beweging en algemene indruk om te
verseker dat alle teeldier aan 'n minimum standaard vereiste voldoen.
Wat beteken dit as my perd Meriete Keuring behaal het?
Meriete keuring word aangevra deur telers wat voel 'n betrokke dier het sulke uitsonderlike eienskappe dat hulle aan boonste persentiel keuringspunte sal behaal. Twee keurders word weereens gebruik om die keurings te doen. 'n Perd wat meriete keuring behaal het, het tydens keurning 'n gemiddeld van 8 uit 9 vir al die eienskappe wat bepunt word tydens behaal en word gereken as top verteenwoordigers van die ras.
Hoe raak mens betrokke by Keurings?
Kontak gerus die Voorsitter van die Keurders om uit te vind wanneer daar weer keuringsopleiding sal wees. Gewoonlik is daar elke tweede jaar met die AJV 'n keurings-opleiding en elke alternatiewe jaar 'n opknappingskursus by dieselfde geleentheid. Daar word egter van tyd tot tyd keuringskursusse aangebied in ander provinsies soos die behoefte ontstaan. Hierdie kursus is egter net die intreevlak en word daar na afloop van die kursus 'n eksamen afgelê om te kan kwalifiseer as junior-Keurder. Daarna moet die junior-keurder bereidwillig wees om saam met senior-keurders te gaan op keuringstoere, soos jaarliks toegeken word. Elke junior moet vir 'n periode van minstins drie jaar as junior waarneem en of minstins 70 perde keur. Nadat 'n junior-keurde aan al die vereistes voldoen het word 'n skriftelike en praktiese eksamen afgelê waarna die Keurderkomitee sal besluit of die betrokke Junior keurder opgegradeer kan word na Senior-keurder status. Daar kan dan 'n aanbeveling gemaak word vanaf Keurkomitee na die Raad dat 'n junior keurder in aanmerking kom om genomin
eer te word as Senior keurder. Die opdoen van kennis rondom die ras, konformasie en beweging asook die interaksie van keurder met die publiek moet deeglik ontwikkel word onder die leiding van Senior-keurders. Hierdie funksie binne die genootskap is krities om te verseker dat die rasstandaarde nagekom word.
Is my perd 'n Nooitgedachter?
Slegs diere waarvoor 'n geboortesertifikaat uitgereik is en daarna gekeur en gebrandmerk is met die Nooitgedachter brandmerk op die linker blad, kan aanspraak maak op die Nooitgedachter ras naam. Enige ander diere kan hoogstens hulself as Nooitgedachter-tipe of Nooitgedachter-kruise benoem. Indien jy wel ouerskap kan bewys of 'n dier wil keur en registreer as Deelsgeteelde/Basis perde, kontak gerus die Genootskap om die moontlikheid daarvan te bespreek. Daar is vereistes aan verbonde, maar daar is wel gevalle waar diere nie deur telers geregistreer is nie, maar die perd kom wel in aanmerking vir registrasie.
Hoe lyk die Nooitgedachter rasbrandmerk?
Die brandmerk is 'n lynskets van 'n Basoetoe-hoed en lyk met die eerste oogopslag soos 'n omgekeerde martini-glasie.
Word alle Nooities gebrandmerk met hulle toegekende brandmerknommers op die nek?
Alhoewel dit in vervloeë dae praktyk was om die betrokke Stoet brandnommer op die linkerkant van die nek te brand, het die praktyk amper verdwyn. Meeste stoete verkies deesdae om eerder mirko-skyfies te implanteer as identifikasie middel. Tatoëering van die binnekant van die lippe of tandvleise word egter ook toegelaat as identifikasie middel.
Hoeveel aktiewe telers is daar en waar word hulle aangetref?
Aldot Vrede, Vrystaat
Arop Grootvlei, Vrystaat
Bellissimi Cavalli Crissiesmeer, Mpumalanga
Breivilo Frankfort, Vrystaat
Cherubiam Windhoek, Namibia
Clifford Oos-London, Ooskaap
Daydream Hekpoort, Gauteng
Destalsmit Pretoria, Gauteng
Gillroy Nauwpoort, Noordkaap
Jourdan Porterville, Weskaap
Kleinwitberg Groblershoop, Noordkaap
Karorado Piketberg, Weskaap
Lovedale Helmeringhausen, Namibie
Marmari Hekpoort, Gauteng & Upington Noordkaap
New England Underberg, Natal
Strotramu Grabouw, Weskaap
Suikerbosrand Suikerbosrand Natuurreservaat, Gauteng
Wat is die verskil tussen ander SA Perde Rasse en die Nooitgedachter?
Om die vraag te antwoord moet gekyk word na die genetiese oorsprong en ontwikkelling van die ras, die teeldoelwitte en die tipe perd wat 'n toonbeeld van die ras is. Die Nooitgedachter was ontwikkel in opdrag van die destydse Landboudepartement, en dus 'n staatsprojek om die eg Suid-Afrikaanse perde-genetika te bewaar. Vir hierdie doel is baie spesifieke diere geïdentifiseer (Cloete-perde en Willemse perde) wat die mees betroubare suiwer genetika bevat van die Basoetoe. Die rekordhouding en seleksiebeleid word op 'n wetenskaplike manier hanteer.
Hoekom was hierdie diere uitgesoek? Natuurlike seleksie het die genetika gesif en gelouter vir die moeilikste omstandighede in Suider Afrika (Hooglande van Lesotho) en was die beste moontlike beginpunt om die basis van die ras te vorm. Die Willemse- en Cloete perde is geïdentifiseer as diere wat aan hierdie vereistes voldoen en vorm die hoeksteen van genetiese materiaal waaruit die moderne Nooitgedachter bestaan.
Die eienskappe wat onlosmaaklik van die projek was/is sien soos volg daarna uit: Gehardheid, siekte weerstand, voer-/wiedingsekonomie, uitstaande temperament, mensliewendheid, uithouvermoë, werksetiek, integriteit van struktuur, veelsydige aanwending, vlugvoetig selfs in onherbergsame terrain, uitstekende hoef en been kwaliteit, verhoogde dra-kapasiteit.
Daar is egter byvoorbeeld SA Boerperd bloedlyne (Cloete, A2 en Streicher) wat baie goed versoenbaar is met die Nooitgedachter omdat hulle 'n gemeenskaplike genetiese oorsprong deel.
In kort, die eienskappe van die Arabier, Berber, Javaanse Ponie en Iberiese rasse was so uniek saamgesmelt is tydens natuurlike seleksie in Suid-Afrikaanse omstandighede sedert die koms van perde na Suider-Afrika, en word in die Nooitgedachter veredel.
Hoekom is daar 'n Iberiese-projek binne die Genootskap?
Die Nooitgedachter het uit 'n baie klein genetiese poel aanvanklik ontwikkel en selfs met pogings in die verlede om diversiteit te verbeter is ons steeds op 30 geneties verskillende individue, waar ons meer as 50 geneties verskillende individue behoort te hê ten einde 'n volhoubare genepoel te hê. Maar as gevolg van sekere natuur en sosio-ekonomiese faktore was daar 'n groot verlies aan genetika in die vroeë 1900s, wat dus 'n genetiese bottelnek effek op die inheemse perde genetika tot gevolg gehad het. Die gebruik van arabier en arabierkruis-hingste tydens die ontwikkellingsfase van die Nooitgedachter het die genootskap egter genoodsaak om die herbalansering met invoeging van Iberiese bloed (PRE Andalusian en Lusitano) te inisieer. Vandaar is die Iberiese-projek binne die Nooitgedachter gebore. Sekere SAB lyne is egter ook 'n natuurlike pasmaat, a.g.v. gemeenskaplike genetiese voorouers, hier word veral verwys na die Cloete en A2-lyne. Juis vir hierdie rede word hierdie bloedlyne wel toegelaat as donor-diere om die Nooitgedachter se genetiese diversiteit te verbeter. Dit moet net hier benadruk word dat enige "nuwe"genetika wat ingebring word vir die risiko van die teler is en kan ter enige tyd uit die Stamboek verwyder word as dit blyk dat dit die Ras-egtheid van die Nooitgedachter in gedrang bring. Dieselfde keuringsproses word gebruik om hierdie dier te keur ten einde te kwalifiseer om wel 'n bydrae te kan maak tot die ras.
Is die Nooitgedachter 'n skaars/bedreigde ras?
Die Nooitgedachter kan geklassifiseer word as 'n skaars/bedreigde perderas omdat die genepoel klein is, en omdat daar minder as 2000 Nooitgedachter perde ter wêreld tans is. Hierdie unieke wêreldras is baie skaars, maar is baie relevant as ryperd vir oud en jonk, veral in die moderne tyd juis omdat hulle ongekompliseerde, onderhoud-ekonomiese perde is.
In watter lande word die Nooitgedachter aangetref?
Tans is daar slegs geregistreerde/erkende Nooitgedachter stoete in Suid-Afrika, Namibia en Botswana. Daar was egter al in die verlede selfs Nooitgedachter perde uitgevoer na Duitsland, Uganda, Kenia en Tanzanië. Meestal word Nooitgedachters egter uitgevoer vir die gebruik op Wildsplase en Eko-toerisme rite in Sub-Sahara Afrika.
Moet ek my Nooitgedachter beslaan?
Een van die kenmerkendste eienskappe van die Nooitgedachter is hulle hoefkwaliteit. Uit die aard van die saak is die keuse om te beslaan of nie, nie net 'n kwessie van genetika nie. Dit is altyd aan te beveel om 'n goeie gekwalifiseerde hoefsmid (tradisioneel of kaalvoet) as deel van jou perd se bestuur te hê. Indien 'n Nooitgedachter wel ekstensief bestuur word behoort hulle sonder beslag heeldag te kan vee werk byvoorbeeld oor alle terrein. Hulle is geneig om effens hoër hiele te hê, soos by Iberiese rasse ook die geval is, en dien die hoër hiele op 'n kaalvoet hoef om meer beskerming te verleen oor klipperige terrein. Waar die Volbloed geneig is tot plat sole en onderontwikkelde hiele, kan 'n konkawe sool en goed ontwikkelde hiele verwag word by die Nooitgedachter. Die hoefnael moet van goeie kwaliteit wees.
Wat moet ek my Nooitgedachter voer?
Soos met die keuse van 'n hoefsmid en veearts, is dit aan te beveel om 'n perde-dieetkundige te konsulteer in die verband. Daar is egter 'n paar riglyne wat beslis op die Nooitgedachter van toepassing is. Omdat die Nooitgedachter voer-ekonomies behoort te wees vorm die voer van goeie kwaliteit ruvoer die belangrikste komponent van die perde se diet. Mineraal aanvullings dmv 'n goeie gebalanseerde lekblok vir perde behoort genoeg byvoeding te wees. Hulle behoort op geen tot min konsentraat steeds uitstaande werkverrigting te toon en kondisie te hou. Waar hulle 'n tipiese skou-perd dieet sou volg sal jou Nooitgedachter moontlik oorvet word en dan geneig wees tot laminitis. Laasgenoemde opmerking is veral van toepassing op die kleiner Nooitgedachters.
Watter tipe saal sal my Nooitgedachter pas?
Weereens is dit wys om van kundiges gebruik te maak om 'n saal korrek te pas vir die individu, maar daar is tipiese rugvorms wat wel voorkom by die Nooitgedachter. Hulle is gewoonlik breed oor die skof (mw-xw gullet), met klein tot medium grootte skof. Hulle is geneig om kort, en ronde tot plat rûe te hê wat die keuse van saalpanele ietwat beperk. Indien na Western saals gekyk word behoort arab-bars die korrekte tipe wyde en paneel lengte te verskaf.
Wanneer kan ek my Nooitgedachter begin ry?
Alle rasse se been-groeiplate sluit ongeveer teen dieselfde tempo. Die bene van die hoef, kote, pypbene, voorarm en bo-been sluit teen ongeveer 3 jaar oud. Die blad se bene sluit eers teen 4/ 5jaar oud; en die heup, rug en nek teen 6/7 jaar oud. Dit is raadsaam om grondwerk te begin doen met 'n perd tussen 3 en 4 jaar oud en dan ligte werk vanaf 4 jaar oud, teen 6 jaar oud behoort 'n Nooitgedachter met 'n volwasse perd se werkslading te kan begin. Dit is nie ongehoord dat 'n Nooitgedachter nog in hoogte sal groei tot hulle 6 jaar oud is nie. Onthou net Nooitgedachters is geneig om baie meer stress te hanteer as ander rasse voordat hulle sal kla en swak gedrag begin toon om ongemak of pyn te illustreer. Hulle wil graag vir mense werk en daarom moet ons altyd bewus wees daarvan en dienooreenkomstig optree. Met 'n Nooitgedachter kan mens mos oorlog toe gaan en hulle sal hulle bene stompies vir jou werk, pas hulle met dieselfde toeweiding op en in ruil kan jy jare se diens verwag.
Hoe kommunikeer die Genootskap met belangstellendes en telers?
Vinnige verwysing om vorms en algemene inligting te bekom is op die amptelike webtuiste beskikbaar. (http://nooitgedachter.co.za/)
Telerslede, Junior Lede en Nie-telers Lede kry direkte kommunikasie via E-posse en SMS'e. Vind toepaslike vorms op die Amptelike Nooitgedachter Webtuiste (http://nooitgedachter.co.za/ ), om aansoek te doen as 'n lid en ook die fooie betrokke.
Vir die wat op 'n meer informele basis wil deelneem is daar die Nooitgedachter blaaie op Facebook.
Nooitgedachter Horse Club (https://www.facebook.com/groups/nooitgedachter/ ) – interaktiewe sosiale blad waar Nooitie-eienaars en ruiters hulle stories kan deel, perde kan verkoop en opkomende skoue en "Events" waar Nooities betrokke is se inligting gedeel word. Hierdie blad is 'n Geslote Blad, maar belangstellendes kan aansoek doen om lede te word wat deur Admin van die blad goed gekeur sal word.
The Nooitgedachter (https://www.facebook.com/nooitgedachter/?ref=bookmarks ) – Amptelike Nooitgedachter Facebook Blad. Word meerendeels gebruik om amptelike kommunikasie mee te doen na die publiek. Hierdie blad is oop vir almal en belangstellendes kan net die blad "like"en die verstellings te skuif na "following" om op datum te bly van gebeurtenisse.
WP Nooitgedacht Horses/Ponies (https://facebook.com/groups/1663974067220621?ref=bookmarks) - interaktiewe sosiale Nooitgedachter blad spesifiek vir die Weskaap Nooitie – belanghebbendes. Hierdie blad is publiek en enige belangstellende aan sluit. Omdat die Weskaap met betrekking tot Perdesiekte en permitte redelik geïsoleer word, is daar inligting op hierdie blad spesifiek met betrekking tot die Weskaap.