18Ek het gedink dit is klaar met my
en met my hoop op die Here.
en ons trane het gevloeias ons aan Sion dink.
2 Timotheus 1:1-14
17 Jesus het vir sy dissipels gesê: "Dit is onvermydelik dat daar dinge kom wat mense laat struikel. Maar ellende wag vir die mens wat die oorsaak daarvan is. 2So 'n mens kan eerder met 'n groot klip aan die nek in die see gegooi word as dat hy vir een van hierdie kleintjies 'n struikelblok word. 3Wees dus self op julle hoede.
"As jou broer verkeerd optree, berispe hom; en as hy berou kry, vergewe hom. 4Selfs as hy sewe maal op 'n dag verkeerd optree teen jou en sewe maal na jou toe terugkom en sê: 'Ek is jammer,' moet jy hom vergewe."
6Maar die Here antwoord: "As julle maar geloof so groot soos 'n mosterdsaadjie gehad het, sou julle vir hierdie moerbeiboom kon sê: 'Trek jou met wortels en al uit die grond uit en plant jouself in die see,' en hy sou julle gehoorsaam.
7"Sê nou een van julle het 'n slaaf wat ploeg of vee oppas. Sal hy vir die slaaf sê as hy van die veld af inkom: 'Kom eet eers gou'? 8Natuurlik nie! Maar hy sal vir hom sê: 'Maak vir my iets klaar vir aandete. Sit dan jou voorskoot aan en kom bedien my terwyl ek eet en drink. Daarna kan jy self eet en drink.'9'n Slaaf wat sy opdrag uitgevoer het, word mos nie bedank nie, of hoe? 10So is dit ook met julle: as julle alles gedoen het wat aan julle opgedra is, sê dan: Ons is slawe wat niks verdien nie. Ons het gedoen wat ons verplig was om te doen."
Aanvangslied: Lied 159 "God is hier teenwoordig vs 1,2,3″
Sang: Lied 411 "Kom almal laat jul stem verrys vs 1,2,3"
Wet: Eksodus 20
Skuldbelydenis :Lied 275 "O God van Jakob deur U hand 1,3,5"
Vryspraak: (Ps 91:14-16)
Geloofsbelydenis: Klaagliedere 3
Lied 274 "Leer my soos Henog met U wandel 1,2"
Wegsending: Lied 489 "Waak, Christen staan in die geloof vs 1,2,3"
Seën: Numeri 6:24-26 ()
Voorganger: Here, gee vir ons geloof,
Gemeente: so klein soos mosterdsaadjies.
Voorganger: Ons geloof kan maar klein wees,
Gemeente: want U is almagtig en groot.
Gemeente: wat ons na U toe draai.
Voorganger: Want sulke geloof red.
Gemeente: En sulke geloof gaan uit.
Skuldbelydenis: Lied 275 "O God van Jakob deur U hand 1,3,5"
"Omdat hy My lief het, sal Ek hom red," sê die Here, "omdat hy My ken, sal Ek hom beskerm. Wanneer hy My aanroep, sal Ek sy gebed verhoor; in sy nood sal Ek by hom wees, Ek sal hom red en hom in sy eer herstel. 'n Baie lang lewe sal Ek hom gee en oor my hulp sal hy hom verbly".
op die hulp van die Here…
O God, soggens roep ek na U.
Help my om te bid
en om my gedagtes na U te draai;
ek kan hierdie nie alleen doen nie.
Daar is 'n donkerte binne my,
maar by U, is daar lig;
ek is alleen, tog laat U my nie alleen nie;
ek is moedeloos, maar by U is daar hulp;
ek is rusteloos, maar by U is daar vrede.
Daar is bitterheid binne my,
maar by U is daar geduld;
Ek verstaan nie u weë nie,
tog ken U die weg vir my . . .
Herstel my vryheid
en stel my in staat om nou te lewe
dat ek in my soeke myself en U sal vind
Here, wat ook al hierdie dag inhou,
mag u Naam vereer word. (Dietrich Bonhoeffer)
5 Toe sê Jesus se dissipels* vir Hom: "Ag Here, dis moeilik om al hierdie dinge te doen. En ons geloof* is so klein. Gee ons asseblief nog geloof*."
6 Jesus antwoord: "Julle hoef nie baie geloof* te hê om groot dinge vir die Here te doen nie. As julle geloof* net so groot soos 'n klein saadjie was, sou julle vir hierdie boom gesê het: 'Gaan staan daar in die see!' Dan sou die boom na julle geluister het en see toe geskuif het."
Jesus Hoef Nie vir jou Dankie te sê Nie
7–8 "Wanneer iemand in julle huis werk, dan sê julle mos nie na 'n lang dag vir haar: 'Toemaar, jy hoef nie vanaand kos te maak nie.' Nee, julle sê vir haar: 'Maak gou die aandete klaar. Kom bedien ons. As ons klaar geëet het, moet jy ook nog die skottelgoed was. Daarna kan jy iets gaan eet.'
9–10 "Mens hoef nie die heeltyd vir iemand wat vir jou werk dankie te sê nie. Dit is mos waarvoor sy betaal word. Net so hoef Ek ook nie vir julle dankie te sê as julle doen wat Ek vir julle sê om te doen nie. Julle moet eintlik baie bly wees om dinge vir My te kan doen. Julle moet heeltyd sê: 'Ons doen graag alles wat Jesus vir ons sê!'"
[Nota: As tekskeuse word Lukas 17:1-10 gebruik.]
Die apostels vra Jesus in vers 5: "Gee ons meer geloof."
Dit is hulle reaksie op Jesus se opdragte in verse 1 tot 4. Sonder "meer geloof" is dit nie moontlik – reken hulle – om te voldoen aan die radikale gehoorsaamheid wat Jesus in verse 1 tot 4 vra nie:
Jesus vra dat sy volgelinge ander nie in sonde moet lei en tot struikeling bring nie (1-2); en
Om 'n broer en suster prakties gesproke oneindiglik te vergewe as hy of sy berou op berisping toon (3-4).
Wie kan so optree? Wie kan in alle opsigte voorsien hoe jou optrede ander kan laat struikel? Waar dit gebeur is daar immers geweldige gevolge. 'n Mens kan eerder met 'n groot klip aan die nek in die see gegooi word as om vir 'n kleintjie 'n struikelblok te wees. Wie kan só op jou hoede wees?
Verder: Wie het die vermoë om sewe maal op 'n dag vir 'n oortreder wat berou toon te sê: "Ek vergewe jou"?
Geloof en moerbeie
In die lig van opdragte soos hierdie is daar duidelik "meer geloof" nodig.
Jesus se antwoord bemoedig die apostels. Wat Hy vra is nie onmoontlik nie. Jesus sê geloof is nie iets wat moet vermeerder nie, geloof moet bloot net aanwesig wees. Dit kan selfs maar so klein soos 'n mosterdsaadjie wees – 'n baie klein saadjie.
As mens mosterdsaadgeloof het, sal jy selfs vir 'n boom met 'n massiewe wortelstelsel, die moerbeiboom van Palestina, kan sê: "Trek jou met wortels en al uit die grond uit en plant jouself in die see," en die boom sal gehoorsaam.
Hoekom sal iemand so 'n opdrag vir 'n moerbeiboom probeer gee? Wie het nou al aan so iets gedink?
Mens moet in jou geestesoog 'n glimlag om Jesus se mondhoeke sien speel. Sy taal is lig en sy voorbeeld byna speels. Jesus gebruik 'n buitgengewone voorbeeld vir effek, hoewel die inhoud van sy boodskap doodernstig is. Jesus se punt is geloof. Waar daar geloof is (en die dissipels glo, soos hulle self en Jesus weet), kan mens inderdaad alles doen wat Jesus beveel, wat ook al vir die pad van geloof nodig is.
Die dissipels moenie skrik vir die eise van dissipelskap nie. Hulle moenie afgeskrik word deur die hoë standaarde van die opdragte in verse 1-2 of 3-4 nie.
Aangesien hulle geloof het, 'n gawe van God, kan hulle doen wat God van dissipels vra.
Slawe en hul meester
Teen die agtergrond van "meer" of "minder", die soort taal waarmee Jesus duidelik nie so gemaklik is nie, praat Hy nou verder oor meer en minder: in hierdie geval oor meer of minder verdienste.
Jesus vertel die gelykenis van 'n slaaf wat sy meester bedien. 'n Slaaf wat gedoen het wat hy moes, word nie bedank nie. Jesus pas dit op dissipelskap toe. Wanneer die dissipels al die opdragte uitgevoer het wat Jesus hulle gee, moet hulle nie meer van hulleself dink as wat hulle moet nie. Hulle moet bloot aan hulleself as onverdienstelike slawe dink wat hul plig nagekom het (10).
Jesus begeer 'n gemeente wat nie struikelblokke vir ander is nie (1-2) en wat geleer het om te vergewe (3-4). Hulle het geleer om al Jesus se opdragte na te kom, en dit deur die geloof dat Hy hul Here en Meester is wat hulle op die regte pad lei.
Op daardie dag moet hulle onthou dat die geloof en persoonlike band met Jesus 'n geskenk was, nie omdat hulle dit werd was nie. Hul verdienste speel nie 'n rol nie.
Ons kry in Lukas 10:19-20 'n soortgelyke boodskap. Die dissipels is in staat om wonderlike dinge te doen (deur geloof), maar hulle moenie vreugde en verwondering uit hul dade put nie. Hulle moet hulle verheug ook die gawe van God, naamlik dat hulle name opgeskryf is in die hemel.
Die eenvoudige gawe van geloof uit God se hand is altyd belangriker as dit wat met daardie geloof vermag kan word.
Die gelykenis van die slaaf wat sy meester bedien, is tipies van Jesus se korter gelykenisse. Dit begin met 'n basiese vraag wat dadelik aansluit by die wêreld waaruit die hoorders kom: "Sê nou een van julle het 'n slaaf…."
Dink net aan al die ander voorbeelde hoe Jesus sy gelykenisse inlui:
"Sê nou een van julle het 'n vriend …." (11:5)
"Is daar 'n pa onder julle wat as sy seun vir hom 'n vis vra …. " (11:11)
"Sê nou een van julle het honderd skape …." (15:3)
"Watter vrou wat tien silwermuntstukke het …" (15:8)
Elkeen van hierdie kort gelykenisse sluit aan by die lewenswêreld van die hoorders. Dit skets 'n baie bekende situasie waarmee mense kan identifiseer. Jesus nooi die lesers dan uit om 'n beginsel wat op die koninkryk van toepassing is uit die kort skets af te lei. Die beginsel word toegepas op dissipels se verhouding met God.
Wanneer die toepassing begin sê Jesus gewoonlik: "Ek sê vir julle …." (bv 11:9, 15:7, 15:10).
Die gelykenis oor die verdienstelose slawe werk op dieselfde manier. 'n Slaaf wat in die veld gewerk het, kom by die huis aan. Nou skets Jesus twee scenarios, die een onwaarskynlik en die ander een meer waarskynlik.
Die meester van 'n slaaf sal waarskynlik nie die slaaf aan die einde van die dag innooi tafel toe en sê hy moet saam kom eet nie. Die waarskynlkie verwagting is dat die slaaf eers die maaltyd sal voorberei voordat hy self sal kan gaan sit om te eet.
Dit is deel van 'n slaaf se taak, hy dink nie sy meester skuld hom enige ekstra gunste bloot omdat hy sy werk gedoen het nie.
In hierdie tyd het die mense in Jesus se gehoor meestal 'n landelike bestaan gevoer, en vee of landerye gehad. Baie sou ook 'n slaaf besit het.
Ons moet onthou dat slawerny in die antieke wêreld baie anders was as die wyse waarop dit in meer moderne tye toegepas is. Die onmenslike slawehandel deurdat mense uit Afrika in kettings geslaan en bv in haglike omstandighede na die VSA vervoer en daar wreedaardig behandel is, was onbekend aan Jesus se wêreld. 'n Slaaf kon iemand wees wat in groot skuld beland en homself moes verkoop om sy skuld te delg. Bekende figure, soos selfs filosowe, het met tye as slawe opgetree en onderrig gegee. In ruil daarvoor het hulle versorging gekry.
Slawerny was natuurlik 'n teken van groot ongelykheid, en teen God se bedoeling, maar die slaaf was in 'n baie beter posisie as bv die bedelaar Lasarus waarna Jesus elders in 'n gelykenis verwys.
Die punt is dat Jesus God nie as 'n wrede slawe-eienaar probeer voorstel nie. In die tyd toe slawehandel in die Weste afgeskaf is, het mense tekste soos hierdie gebruik om te argumenteer dat God ten gunste van slawerny is. Dit is ver van die waarheid. Jesus is hier doodgewoon besig om by die bekende wêreld van sy luisteraars aan te sluit.
'n Gelykenis probeer een punt maak en kan nie in detail oorspan word om meer as die punt van vergelyking uit te lig nie.
Jesus se boodskap is dat dit moontlik is om God se gehoorsaam. Dit is moontlik om 'n gehoorsame dissipel van Jesus te wees: iemand wat Jesus se woorde indrink en dit uitleef.
Soms mag Jesus se gebooie moeilik en radikaal klink, soos om iemand wat teen jou sondig te vergewe, of mede-verantwoordelikheid vir ander te neem en te keer dat hulle nie oor struikelblokke val nie.
Waarom is dit moontlik? Omdat God self die geloof (kennis, vertroue, toewyding, volharding) gee wat nodig is. Iemand wat Jesus se gebooie uitleef moenie verwag dit bring "ekstra verdienste" voor God nie. Dit is immers God wat gee wat nodig is om God te gehoorsaam.
Vier uitstaande kenmerke
Na aanleiding van ons teks kan ons sê dissipels van Jesus het vier uitstaande kenmerke:
Een: Dissipels is versigtig met die invloed wat hulle op ander het (17: 2). Hulle is versigtig om ander te laat struikel in hulle verhouding met God.
Tweedens: Dissipels is meer as gereed om te vergewe. Hulle maak trouens seker dat daar nooit 'n punt kom waar dié gereedheid verflou of ophou nie (17:3).
Derdens: Dissipels se geloof is effektief (17:6). 'n Mosterdsaad was 'n klein saadjie wat kon groei tot 'n 3 meter hoë struik (Matt 17:20).
Vierdens: dissipels gedra hulleself as nederige (onwaardige) slawe teenoor God, in teenstelling met die selfvoldane Fariseërs (16:14-15).
Wegsending:Lied 489 "Waak, Christen staan in die geloof vs 1,2,3"
Vrede vir julle. Mag dit jou met vreugde vul om deur Jesus Christus geroep, geneem en gestuur te word. Amen.