ستەمکاری و سیستمی دەسەڵاتخوازی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا و بەتایبەتی لە وڵاتانی عەرەبیدا ، رەگ و ریشەی مێژوویی و کلتوری هەیە و مانەوەو بەردەوامی ئەم سیستمە دەسەڵاتخواز و ستەمکارانە، لە بەرامبەر هەمو ئەو رووداو و گۆران و ئاڵوگۆرە بنەرەتیە هەمەلایەنەی کە بە سەر جیهاندا هاتووە و
بەتایبەتی لە دوای کۆتایی هاتنی جەنگی سارد و باهۆزی عەولەمە و شۆڕشی زانستی و تەکنۆلۆجی و ژمارەکان و سەرهەڵدانی راپەرین و شۆڕشی جەماوەری لەبەشێک لە وڵاتانی عەرەبی و گۆڕینی چەندین سیستمی سیاسی تاکڕەو لەناوچەکە کە بە بەهاری عەرەبی ناوەزەند کرا ، لەگەڵ هەموو ئەم روداو و گۆڕان و ئاڵوگۆڕانەشدا بارودۆخێکی سیاسی و سیستمێکی سیاسی دیموکراسی سەرکەوتو و رەوشێکی ئابوری و ژیانێکی بە کەرامەت و شایستەی فەراهەم نەکرد بۆ خەڵک .
ئەم چەند ئاڵوگۆڕ و گۆرانکاریەش کە لەناوچەکە و دەوروبەردا روویداوە . بە بەراورد بە مێژوویی بەرهەڵستی و هەوڵ و قوربانیە زۆرەکانی بۆ ئازادی و ژیانێکی شەرەفمەندانە ، شتگەلێکی گەورە و گۆڕانی گەورە نین !
هێشتا کۆمەڵگە و سیستمی حوکمڕانی لە ژێر کاریگەری گەورەی کلتور و دابونەریت و بیری دواکەوتوانەی رابردو دایە و نایەوێت لەو دنیا سەپێنراو و پیرۆزکراو رابردوە دەق گرتوە رزگاری بێت و دەروازە و دەلاقەکانی بەسەر جیهانی دەرەوەو تازەدا بکاتەوە .
هەندێ بیرمەند و مێژوونوس و تويژەر بەشێکی زۆری مانەوەو درێژبونەوەی دەسەڵاتی سیستمی ستەمکاری و تاکڕەو و دواکەوتوی رۆژ هەڵاتی ناوەراست و ناوچەکە بۆ چەند هۆکارێک دەگێڕنەوە لەوانە(١) ؛
١- کاریگەی رابردوو ، بەدامەزراوەیی بوونی کلتووری .
٢- تێگەیشتنی کۆن ، ئاینی ئیسلام .
٣- رۆشنبیری عەرەبی و باوکسالاری نوێ .
٤- هەڵبژاردن وەک ئامرازێکی مانەوەی سیستمی ستەمکاری .
٥- گەشەی ئابوری و دەوڵەتی موڵکانە .
٦- سوپا ، لە چ بەرەیەکە .٠
١- کاریگەری رابردو ، بەدامەزراوەیی بونی کلتووری .
بۆ ئەوەی لە پێکهاتە و بنەمای دروست بوونی دەوڵەوت لە رۆژهەڵاتی ناوەراست بگەین ،پێویستە ئاوڕێک لەمێژووی ناوچەکە بدەینەوە ، کە لەوانەیە بگەینە ئەو رایەی کە بنچینە و بەردەوامی حوکمی ستەمکاریی بەهۆی ئەو قۆناغ و شاڵاوە داگیرکاریە یەک لەدوای یەکەی استعماری سوڵتانی عوسمانی و بەریتانیا و وڵاتە ئەوروپیەکانی ترەوە بێت ، کە بەردەوام هەوڵیانداوە گەلانی ناوچەکە لەناو چوارچێوەی باوەڕ و دابونەریت و بیرکردنەوەی دواکەوتوانەی خۆیدا بمێنێتەوە و هوشیار و چاوکراوە نەبێت و سەرقاڵی مەراسیم و سروتە ئاینی و کۆمەڵایەتیە دواکەوتوەکانی خۆی بێت(٢).
٢- لێکدانەوەی کۆن ، ئاینی ئیسلام ؛
زۆرێک لەلێکۆڵینەوەکان رەگی ستەمکاری لە رۆژهەڵاتی ناویندا دەگێرنەوە بۆ مێژوویی ئیسلام ، (برنارد لۆیس ) یەکێکە لە ناودارترین توێژەرەکان لەم بوارەدا و ئەڵێ ؛ ( ئاینی ئیسلام لەگەڵ دیموکراسی ناگونجێ ، واتە جیا نە کردنەوەی ئاین لە دەوڵەت لە ئیسلامدا ئەوە هۆکاری سەرەکیە ، چونکە دەوڵەتی ئیسلامی لە رووی پرەنسیپەوە دەوڵەتێکی ئاینییە ، وە ئیسلامیەکان لەوباوەڕەدان کە شەرعیەتی دەسەڵات لەلایەن خوای تەنهاوە دراوە بەدەسەڵاتدار ، وە دەسەڵاتدار (الخلیفە) هێزو دەسەڵات لەخواوە وەردەگرێ نەک گەل ، شەریعەتی ئیسلامیش لە قورئان وەرگیراوە بۆیە لەسەر موسڵمانان پێویستە ملکەچی دەسەڵات بن بێ هیچ بێنەوبەرەدەیەک …. ئەم رەوایەتی دانە ئایینیە یەکێکە لە گەورەترین
ئەو هۆکارانەی کە بوە هۆی بڵاوبونەوە و مانەوەی دەسەڵاتی ستەمکاری لە جیهانی ئیسلامی و عەرەبیدا ، لەم بارەیەوە بیرمەندی گەورەو ناوداری سعودی عبداللە القصیمی رەخنەی توند ئاراستەی نەتەوەکەی دەکات و ئەڵێ ؛( هەمو گەلانی دنیا مێژووی خۆیان واڵا کردوە بۆ رەخنە و پیرۆزییان لە کلتوری خۆیان کردوە ، تەنها عەرەب نەبێ .!
رێگە نەدان بە لێکۆڵینەوە و رەخنە گرتن لە مێژووی کۆمەڵگە و کلتور و ئاین و زمان شارستانیەت و دابونەریتی باو بە بیانوی پیرۆزیی ، گەورەترین مەترسی و هۆکاری دواکەوتن و مانەوە و بەردەوامی سیستمە سیاسیە ستەمکار و تاکڕەوەکانە چونکە هەر ئاڵوگۆری و هۆشیاریەکی سیاسی پێشکەوتوانە و بیرکردنەوەیەکی هاوچەرخانە کاریگەری راستەوخۆ لەسەر پێگە و ئاستی رێژەی جەماوەری حزبی دەسەڵاتدار دائەنێت و لەوانەشە کە لوتکەی هەرەمی حوکمڕانیدا بیهێنێتە خوارەوە (٣). ….
٣- رۆشنبیری عەرەبی و باوکسالاری نوێ :
بەپێی توێژینەوەی هەردوو لێکۆڵەر ( الفريدستیبان و روبرتسون ) ؛ هۆکاری بەردەوامی دەسەڵاتی ستەمکاریی دەگێرنەوە بۆ دواکەوتوویی باری رۆشنبیری و کلتووری کۆمەڵگەی عەرەبی نەک ئایین لە بەدی نەهێنانی دیموکراسیدا ، لەروویەکی تریشەوە ئەو توێژینەوەیە لۆمەی رۆشنبیری سیاسی دەکات لەناوچەکەدا و پێی وایە ( حوکمی باوکسالاری نوێ ) خەسڵەتێکی دیاری کۆمەڵگەی عەرەبیە و باوک سەرکوتکەر و هەیمەنەی تەواوی بەسەر خێزاندا هەیەو کوڕیش ئەو هەیمەنەی هەیە لە پەیوەندی نێوان ژن و پیاودا ، هەروەها جگە لە پەیوەندیەکی هەرەمی واتە لەسەرەوە بۆ خوارەوە وەک حاکم و مەحکوم یا باوک و مناڵ هیچ پەیوەندیەکی تر نیە ، ئەم شێوازە لە پەیوەندی هەر لە نێو خێزان و کۆمەڵگە بە شێوە فراوانەکەی نیە ، بەڵکو خزاوەتە نێو دامودەزگاکان و پەیوەندی نێوان هاوڵاتی و دەوڵەتیشەوە ، بۆیە ئەم میکانیزمە لە پەیوەندی بۆتە هۆکاری دروستکردنی رۆشنبیری هەیمەنە و پاشکۆیی لە ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسیدا(٤) .
٤- هەڵبژاردن وەک ئامرازێکی سیستمی ستەمکاری ؛
ئەگەر پرۆسەی هەڵبژارن دەربڕی خواست و نوێنەرایەتی راستەقینەی گەل نەبێت ، ئەی ئامانج لەم پرۆسەیە چیە و چی بەدی ئەهێنێت هەڵبژاردن لە هەناوی سیستمێکی ستەمکاردا ؟
ئامانج لەو هەڵبژاردنە بۆ سیستمی سیاسی ستەمکاری دەسەڵاتدار بریتیە لە بەدەستهێنانی (مۆسگەرکردنی دڵنیایی ) ، چونکە هەڵبژاردن یارمەتی سیستمە ستەمکارەکان دەدات لە لاواز کردن و کۆنترۆڵکردنی جۆرێک لە جوڵەی ئۆپۆزسیۆنی سیاسی لەلایەک و لەهەمان کاتیشدا بەدەمەوە چونێکی داواکاری دیموکراسیانەیە چ لەسەر ئاستی ناوخۆ و چ لەسەر ئاستی دەرەوە .
هەڵبەتە بۆ دەسەڵاتی ستەمکاری ، دەستکاری کردن و یاری کردن بە ئەنجامەکانی هەڵبژاردنەوە زۆر سودبەخش ترو سەرکەوتوو ترە لە گرتنەبەری شێوازی توندوتیژ و بەکارهێنانی هێزی سەربازی لە بێدەنگ کردن و کپکردنی دەنگی ئۆپۆزسیۆنی سیاسی لەوڵاتدا .
هەروەها دەشێ هەڵبژاردن لە ژێر سایەی سیستمە تاکڕەو و ستەمگەرەکاندا لەبەرامبەر ئۆپۆزسیۆنی سیاسیدا بگۆڕێ بۆ شێوەیەک لە تەڵەی سیاسی لە رێگەی سیاسەتی دابەشکردنی ئۆپۆزسیۆن بۆ دوو بەرە بە پشتگیری کردن و نەرمی نواند بۆ بۆچون و خواستەکانی کەمایەتیەک و پەراوێز خستن و فەرامۆشکردنی بەشە زۆرەکەی تر لەدەرەوەی ئەم پشتگیریە ، کەئەمەش دەچێتە خانەی جێبەجێکردنی سیاسەتی ستراتیجی پەرتکە و زاڵ بە !
کاتێک دەسەڵاتی ستەمکار سەرکەوتو بو لە کەرتکردنی ریزەکانی ئۆپۆزسیۆن بۆ دوو بەرە ؛ ( بەرەیەکی لایەنگر و بەرەیەکی رادیکاڵی دژ )، ئەو کاتە ئۆپۆزسیۆن توانا و هێزی کەم ئەبێت و ناتوانێ جەماوەر سازوئامادە بکات بەمەبەستی خۆپیشاندان و دەربڕینی نارەزایی سیاسی و لەلایەکی تریشەوە پرسی هەڵبژاردن دەبێتە ئامێرێک بەدەستی دەستی دەسەڵاتەوە .
٥- گەشەکردنی ئابوری و دەوڵەتی موڵکانە :
داهاتی موڵکانە چۆن بوە بەربەست لە رێگەی دیموکراسی و پێدانی هەیمەنە بە دەسەڵاتی ستەمکاری لە رۆژهەڵاتی ناوەراستدا !
یەکێ لەهەرە شێوازە بڵاوەکانی پشتی حوکمی ستەمکاری بریتیە لە پەیوەندی سیستمی سیاسی و دۆخی گەشەی ئابوری !
سیستمی ئابوری موڵکانە سەرچاوەی سەرەکی داهاتەکەی لە رێی موڵکانەی سەرچاوە سروشتیەکانی وەک ( نەوت و غاز ) دەست دەکەوێت، دەسەڵات لەرێگەی فروشتنی نەوت و غاز و بەکرێدانی کێڵگەکانی نەوت و غاز بە کۆمپانیا دەرەکیەکانی وڵاتانی سەرمایەداری و مۆنۆپۆل جگە لە دەستکەوتنی پارەیەکی بێ شومار و مفت لەهەمان کاتیشا پەیوەندیەکی دووانی هاوبەرژەوەند و هاوقازانجی دێتە ئاراوە لەنێوان وڵاتی کڕیار و دەسەڵاتی نەوتفرۆش ، کە وڵاتی کڕیار پشتگیری و هاوکاری سیستمی سیاسی دەسەڵاتدار ئەکات و پارێزگاری مانەوەی لێ ئەکات وەک ئەو شێوازە باوەی ئێستای وڵاتانی نەوتفرۆشی ناوچەکە کە هەمویان نمونەی سیستمی سیاسی تاکڕەو و داپڵوسێنەر و ستەمکارن و بەهۆی پشتیوانیە بەردەوامەکانی ئەو وڵاتە زلهێز و خاوەن هێزانە درێژە بە حوکمی ستەمکاری و دواکەوتوانەی خۆیان ئەدەن (٥)
ئێستا بنەماڵە و کەسە نزیکەکانی خێزانی دەسەڵاتی سیاسی ئەم پەیوەندیە دوولایەنە هاوبەرژەوەندیە ئابوریە دەبەستن و کۆمپانیا زەبەلاحەکان قازانجێکی زۆر گەورە لەم پرۆسە نهێنی و گرێبەستە موڵکانەیە ئەکەن و دەسەڵاتی سیاسی لە پێناو زامنی مانەوەی خۆی بەشێکی فراوانی سەروەت و سامانی میللی هەراج ئەکات .
٦- سوپا ، لە چ بەرەیەکە ؛
لەبەر ئەوەی سوپا لە وڵاتانی رۆژ هەڵاتی ناوەراستدا بکەرێکی سیاسی گرنگ بوە و رۆڵێکی سەرەکی گێراوە لە مێژووی سیاسی ناوچەکەدا ،
هەمیشە پەیوەندیەکی بەتین لە نێوان رێژمە سیاسیەکان و دەمودەزگا داپڵۆسێنەر و هێزە سەربازیەکانیاندا هەبوە ، گەلێ جاریش لەرێگەی کۆدێتای سەربازیەوە دەسەڵاتی سیاسی قۆرخکراوە و بەردەوامی بە رژێمی ستەمکاری دراوە ، بۆیە سوپا و دەزگا داپڵۆسێنەرەکان وەک پشتیوانەیەکی گەورەو بەهێز لە پشتی دەسەڵات و سیستمی ستەمکاری دابون لە رۆژهەڵاتی ناوەراستدا .
سەرچاوە: ئاوێنە
Posted in بابه‌ته‌کان
نویتـرین هەواڵ و بابەت
یادێک لە شەهیدانی ۱۷ ی سەڕماوەز، تەیموور مستەفایی
ڕاپۆرتی ژمارە ١١ی هەنگاو لەسەر خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکانی شارەکانی کوردستان، ١٢٢ کوژراو و زیاتر لە ٨ هەزار بریندار
گاردین: نیروهای جمهوری اسلامی به صورت و اندام‌های جنسی زنان شلیک می‌کنند.
من و مامۆستایانی ئایینی ، مەلا برایم مەجید پوور
بەشداری لە خۆپێشاندان ئەرکی سەر شانمانە، ئیدریس هاشمی – نەرگس هاشمی
آخرین آمار جان‌باختگان و بازداشتی‌های اعتراضات سراسری
کەمینەو دەوڵەت‌و نەتەوە، کۆمەڵگەی کورد لەئێراندا لەپاش شۆڕش، مەسعود شەريفی درياز
لە بانگ هێشتنەکە پاشگەز ببنەوە، عوسمان کەوکەبی شاد
رۆڵی قـوتابخـانەی بنەڕەتی لە پەروەردەکـردنی منـداڵان.. رەزا شـوان
دادگەی تاوانی دووی هەولێر بڕیاری کۆتایی لە دۆسیەی قادر قادری-دا
“حکومت نظامی”ی ڕانەگەیەنراوی ئێران لە مەهاباد و بۆکان، ئەنوەر سوڵتانی
بۆکان لە ژێر پۆستاڵ و گەمارۆدا …خنکاندنی شارێک لە بێدەنگیدا، محەمەد ئەمینی
ناوەندی هاوكاری: ڕۆژی ١٦ی سەرماوەز دژ بە میلیتاریزم و سەركوت لە كوردستان كۆ دەبینەوە
طراحی ربودن و قتل مخالفان جمهوری اسلامی در خارج
بیانیه جمعی از دموکراسی‌خواهان آذربایجان پیرامون معضلات جامعه ایران و مبانی گذار از آن
نامه نرگس محمدی به جاوید رحمان به خاطر تعرض جنسی به زنان بازداشتی
لە سوید “جووڵانەوەی ژینا” بۆ پشتیوانی لە رۆژهەڵاتی کوردستان دەستیپێکرد
کاک قەسیم قادری پێشمەرگەی دێرینی حیزبی دێموکرات لە بێلژیک کۆچی دوایی کرد
سەردانی محەمـمـەد شیاع سودانی بۆ ئێران، مەلا برایم مەجید پوور
هاوخوێن و حیزبەکانی کوردستانی ئێران بە تەنیا جێ ناهێڵین، بارزان شيخ عوسمان
بەهاری عەرەبی و بەهاری كوردستان، كاوە مەحموود
شمار جان‌باختگان اعتراضات سراسری در ایران به ۴۵۰ تن رسید
رادیو همبستگی و مسیر آزادی، سەعی سەقزی
رێپێوانێکی گشتی، ژنانی کورد لە تاراوگە لە شاری ستۆکهۆڵم، سوید بەڕێوە چوو.
حیزبی دێموکرات لە کۆنگرەی ئینترناسیۆناڵ سوسیالیستدا سپاسنامەیەکی پێشکەش کرا
نیروهای سرکوبگر پس از ضرب و شتم شدید ادریس پوربهرام گلینان اهل پیرانشهر
داوای ٣٠٠ چالاکی مەدەنیی باشووری کوردستان: سنوورەكان بە ڕووی ڕۆژهەڵاتدا بكەنەوە و كونسوڵخانەكانی ئێران دابخەن
لە یەک حەفتەدا ٤٢ هاووڵاتیی کورد لەلایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراون
شمار جان‌باختگان اعتراضات سراسری در ایران به ۴۴۰ تن رسید.
ویدیوها ، شمارە 28، با هدف سرنگونی جمهوری اسلامی
نهـێـنیـیەکانی زمـانی گـوڵ.. رەزا شـوان
واکنش آمریکا به «استفاده از آمبولانس‌ برای سرکوب معترضان» در ایران: نشانه وحشت حکومت از مردم است.
بیانیە مشترک ماموستایان آیینی و امامان جمعه اهل سنت شهرهای کوردستان
رژیم تروریستی ایران در جوانرود و پیرانشار علیە مردم از سلاح شیمیایی استفادە کردە است
هەرێمی کوردستان لە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی نەتەوەیی، مرۆیی و مێژوویدا، قادر وریا
گزارش تحقیقی سی‌ان‌ان: در زندان‌های ایران به دختران و پسران معترض تجاوز می‌شود.
بەشداری لە خۆپیشاندانێک لە وڵاتی ئوتریش
بریندارێکی هێرشە مووشەکییەکەی ڕێژیم بۆ سەر حیزبی دێموکرات شەهید بوو
ئاڵای کوردستان چۆن دروستبوو؟ ئاڵا چییە و چۆن سەری ھەڵداوە؟، ڕێناس نەورۆزی
فەلسەفەی پشت جووڵەکانی ناو هەڵپەڕکێی کوردی
هێرشی مووشەکیی سەرلەنوێی سپای پاسداران بۆ سەر بنکەکانی حیزبی دێموکرات
بە مووشەک و درۆنی خۆکوژ بۆ جاری سێهەم هێڕش کرایە سەر حیزبی دێمۆکڕات و کۆمەڵە
ویدیوها ، شمارە 27، با هدف سرنگونی جمهوری اسلامی
بیانیه مشترک ماموستایان آیینی و امامان جمعه اهل سنت شهرهای پیرانشهر، نقده، اشنویه و حومه
با ڕاشکاوانە قسە بکەین، مەلا برایم مەجید پوور
کۆمەڵەی زەحمەتکێشان و کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشان یەکیان گرتەوە
بەشداری لە خۆپیشاندانێک لە وڵاتی ئوتریش
فیلم: کەژین کچی شەهید کەماڵ ئەحمەدپوور
پەکەکە و سوپاى پاسداران خەریکى پیلانگێڕییەکى گەورەن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان
کوردکاناڵ – ڕووماڵی ڕاپەرینی سەرانسەریی# ئێران و #کوردستان
خیزش شبانه در تهران و خوی و جسددزدی حکومتی در بوکان؛ شمار جان‌باختگان اعتراضات از ۴۰۰ تن گذشت
ئاگاداری و ڕوونکردنەوە لەسەر کۆمەڵێک پەیجی گوماناوی
لە سەر بانگهێشتی رەسمی پارلمانی ئوتریش، نوێنەرایەتی حدکا لە دانیشتنێک لە گەڵ پارلمانتاران بەشداری کرد.
هێرشی جمهوری ئیسلامی بۆ سەر کۆیە (حدکا) و زرگوێز( کۆمەڵە) و لێکدانەوەیەکی پۆختی زانستی و سیاسی دوکتۆر پرویز ڕەحیم