دوای زیاتر لە ۲٠ ساڵ لەشەڕ ، ئینجا ئەمەریکا تێگەیشت کە رێکخراوی طالیبان بەشێکە لە کۆمەڵگەی ئەفغانی و ناتونرێ بە هێزی سەربازی کوتایی پێ بهێنرێ .
ژەنەڕاڵ " کریتۆن أبرامز " ئەو ژەنەراڵەی کە سەرکردەی پرۆسە سەربازیەکانی ئەمەریکا بوو لە ڤێتنام لەساڵی ۱۹٦۹ و لە بەرئازایەتی و لێهاتویی سەبازیی ئەمەریکا تانکی M1Abrams ی بەناوی ئەوەوە کرد دەربارەی بارودۆخی خراپی سوپای ئەمەریکا لە ساڵی ۱۹٦۹ لە شەری لەگەڵ ڤێتنامیەکان ئەڵێ ( من پێویستم بەوەیە ئەم سوپایە بگێرمەوە بۆ ئەمەریکا بۆ ئەوەی رزگاری بکەم ) واتە چیتر نەبنە قوربانی شەرێکی دۆراو !
ئێستا هەمان مێژوو لە شکستێکی تردا ،لە جوگرافیاو زەمەنێکی تردا دووبارە ئەبێتەوە .
ئەمەریکا بەهۆی تێوەگلانی چەند سەرکردەیەکی رێکخراوی تالیبان لە هێرشە خۆکوژیەکانی سەر هەردو تاوەری بازرگانی جیهانی و پنتاگۆن لە ۱۱ی سێبتەمبەری ۲٠٠۱ دا کە نزیکەی ۲۹۹٦ کەس بونە قوربانی ، هێرشی کردە سەر ئەفغانستان و داگیری کرد و رێکخراوی تالیبان و چەکدارە توندرەوەکانی قاعیدەی لە کابول و زۆربەی خاکی ئەفغانستان دەرکرد .
ئێستا دوای بێ هیوابون و شەرێکی وێرانەی ۲٠ ساڵی دژی میلیشیاکانی تالیبان ، ئەمەریکا و تالیبان بەپێی رێککەوتنامەی دوحەی ساڵی ۲۹ شوباتی ۲٠۲٠ رێککەوتن لەسەر چەند خاڵێک و گرنگترینیان کشانەوەی تەواوی سوپای ئەمەریکایە لەو وڵاتە لەمانگی ئەیلولی ۲٠۲۱ دا
کشانەوەی سوپای ئەمەریکا لە ئەفغانستان مشتومری زۆری لێکەوتۆتەوە چونکە ئەو بریارە پەیوەندی بەشەرێکی درێژ خایەن و قوربانی مادی و مەعنەوی زۆر و داهاتوی لەپێشیەنەی ئەمەریکاو هاوپەیمانەکانیشیەوە هەیە لە ناوچەکە جگە لەوە زۆرێک لە بەرپرسی سیاسی و سەربازی ئەو وڵاتە و چاودێرە سیاسی و لێکۆڵەر و نوسەرەکان کشانەوەی ئەمەریکا لەم بارودۆخە نەخوازراوەی ئەفغانستان کە بەشێکی زۆری ئامانجەکانی ئەم شەرە بەدی نەهاتون و هێشتا میلیشیاکانی تالیبان زۆر بەهێزەوە لە ناوچەکەدان و لەوماوەیەی گفتوگۆدا و لەیک مانگدا زیاتر لە ۹٠ هەرێمیان لە کۆی ٤٠٠ هەرێم گرتۆتەوە و چاوەروان ئەکرێت لەگەڵ کشانەوەی کۆتا سەربازی ئەمەریکی لەکابول جگە لەوەی ئەگەری بەهێزی روودانی شەری ناوخۆ هەیە ، لەگەڵ ئەوەشا ئەگەری ئەوەش هەیە هێزەکانی تالیبان وەک ساڵی ۱۹۹٦ لەماوەیەکی زۆر کورت و بەخێرایی بتوانن بگەنەوە ناو کابول و کۆتایی بە حکومەتەکەی ئێستای " أشرف غني " بهێنن .
" أدم وینشتین " شارەزا لەکاروباری ئەفغانی لە پەیمانگای کۆینسی لە چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ جەزیرە نت دا وتی ؛ ( گەیشتن بەبریاری کشاندنەوەی سوپا ۲٠ بیست ساڵی خایاند ، لەبەرئەوەی دەزگای ئاسایشی نیشتیمانی ئەمەریکی قبوڵی ئەوەی نەئەکرد کە هێزەکانی ئەمەریکا نەتوانن کۆنترۆڵی بارودۆخی سیاسی ناوخۆی دەوڵەتێکی بێگانە بکەن ).
هەروەها وینشتن ئەڵێ ؛ دیارکردنی رۆژی ۱۱ی سێبتەمبەر وەک کۆتا رۆژی کشانەوەی سوپای ئەمەریکا لە ئەفغانستان تەنها بەهایەکی رەمزیە ،ئەوەی بەهای حەقیقیە ئەوەیە کە ئەو سوپایە بهێنینە دەرەوە لە شەرێکدا کەناتوانین سەرکەوتنی تیابەدەست بهێنین !
هەندێ لە چاودێرانی تر رەخنەی توند لە بریاری کشاندنەوەی سوپای ئەمەریکا دەگرن و ئەڵێن ؛ ئەمەریکا لەشەری ڤێتنام دوای کوژرانی ٥۸۲۲٠ هەزار سەربازی ئەمەریکی و زیانی زیاتر لە تریلێۆنێ دۆلار بەشکست و بێ دەستکەوت لەو شەرە هاتەدەرەوە ، ئێستا بۆ هەمان سینارێۆ دوبارە ئەکاتەوە کە کۆمەڵێ پایە و بنەمای کۆمەڵگەی مەدەنی و ژنان کۆمەڵێ دەستکەوت و ئازادی و بەشداری سیاسیان بەدەست هێناوە و هێشتا ئەبێ ئەو پرۆسە مەدەنیە و پشتیوانیە دیموکراسیە پشتگیری و هاوکاری بکرێ و درێژەی هەبێ نەک لە نیوەی رێگەدا ئەم پرسە گشتی و ژیان بەخشە بەجێ بهێلدرێ و بۆ چارەنوسێکی نادیار و دوارۆژێکی پر گومان و بدرێتە دەست قەدەری داهاتوی رەشی بزوتنەوەی تالیبان
کەهیچ گرەنتیەک نیە بۆ لە بارنەبردنی هەموو ئەو دەستکەوت و گۆرانکاریە سیاسی و ئابوری و کۆمەڵایەتی و کلتوری و فەرهەنگیەی کە لەماوەی ئەم ۲٠ ساڵە دا لە ئەفغانستان بەدەست هاتون .
هەربۆیە حامد کرزای سەرۆکی پێشوی ئەفغانستان ئەڵێ ( ولایەتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکا لەبەر ئەوە هات بۆ وڵاتەکەمان کە " شەری توندرەوی بکات و سەقامگیری دابین بکات " وەئێستا دوای ۲٠ ساڵ لە سەرنەکەوتن و بەدی نەهێنانی ئەو دوو چەمکە بەجێمان ئەهێڵێ !.
هەروەها سەرۆکی کۆماریەکان لە کۆنگرەی پیرانی ئەمەریکا " میتش مکۆنیل " داوای لە سەرۆک جۆ بایدن کردوە کە بە بریاری کشاندنەوەی سوپا لە ئەفغانستان دا بچێتەوە و ئاگاداری کردۆتەوە لە گەرانەوەی قاعیدە و بەهەدەردانی هەمو ئەو دەستکەوتانەی کەبەدەست هاتون لە ئەفغانستان ،
بەڵام "أرون دیڤید میلر " بەرپسی پێشو لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لەگەڵ ئەوەدایە ئەو بریارە بریارێکی سیاسی دروستە و ئەڵێ ؛ کشانەوە لە شەرێک کە سەرکەرکەوتنی تیا نەبێت ، بریارێکی راست و دروستە.
ئەوەی ئەبێتە مەترسی و پرسیار و گومان لەداهاتودا ، ئەو لێکەوتە و دەرئەنجامانەن کە لە بریاری پاشەکشەی گەورەترین سوپای پڕچەک و خاوەن پێشکەوتوترین تەکنەلۆژیای سەردەم و باڵادەستی بۆشایی یە لەبەرامبەر درندەترین میلشیای نارێکخراوی سەربازی و خاوەن شۆڤینی ترین تێرونین و کۆنەپەرستترین رێکخراوی مەزهەبی کە بە پرۆژەیەکی رابردوەوە دێنەوە ناوی دنیای داهاتوەوە ، کەئەمە گروتینێک ، هەناسە و هیوایەک دەبەخشێ بەهەمو ئەو رێکخراو و میلشیا توندرەو و تیرۆریستانەی ناوچەکە و هۆکارێک ئەبێ بۆ برەودان و خۆگری زیاتریان و پەنجەرەیەکە لە هیوا لەسەر ژیانی بێ هیواییاندا ، کە ئەمە هۆکارێک ئەبێ لە شکست و گەرانەوە بۆ دواوە و پشتکردنە پرۆسە گەورە بۆ پێشەوە چوەکەی رەوتی پێشکەوتنی مرۆڤایەتی یە و رێگری و کۆسپێکی گەورە ئەبێ لەبەردەم هەنگاو و ئەو دەستپێک و سەرپێ کەتنەی چەندین جوڵانەوەی ئازادیخوزانە و بیری ئازاد و کرانەوە و رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و ژنان و ماف و ئازادیەکانی تاک و هەمو ئەو ئامانج و دەستکەوتانەی تر کەلەناوچەکەدا بەدەست هاتون و قوربانی زۆری لەسەر دراوە .
وتارەکانی تری نوسەر
ئەو هێڵی شەمەندەفەرەی نەخشەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی گۆڕی
تورکیاش؛ ئەڵقەیەکە لە کۆی ئەڵقەکانی ئیمپریالزمی سەرمایەداری
زمانی ژمارەکان لە نێوان؛ جیهانی ئەوان و دنیاکەی ئێمەدا ..!
دوای زیاتر لە ٤٠ ساڵ گەلانی ئێران دەسەڵاتی مەزهەبی و طائیفی رەتدەکەنەوە …!
ميخائیل گۆرباتشۆڤ (١٩٣١ - ٢٠٢٢ )
حوکمەتی گروپەکان !
نانسی بلوسی لە تایوانە ئەم هەنگاوەی ئەمەریکا لەوانەیە رێککەوتنەکان خێراتر بکات
خەونی ئەردۆغان و تاجی عوسمانی !
چەواشەکاری وەک بەرهەمی سیستمی پوچگەرایی دا
شۆرش و شۆرشی پێچەوانە ؛
شۆڕش و شۆرشی پێچەوانە
عەرەبی فەلەستینی لە ١٩٤٧ و کورد لە باشور لە٢٠١٧ دا
شۆڕش و شۆڕشی پێچەوانە !
خەڵكی خەمناك، مرۆڤی مل كەچ !
ئێمە لەدەرەوەی مێژووداین !
سیستمی ئابوری موڵکانە و لێکەوتە مەترسیدارەکانی !
خەونی پۆتین؛ پرۆژەی روسیای نوێ
تەخوین تاکەی !
ئەمری تەقەمان پێنیە!
کۆچ ... یا راکردن لە نیشتیمان .
گۆڕان لە نێوان سیاسەتی پەرتبون و حەشامەت دا
تورکیا؛ هەوڵەکانی بۆ کوێخایەتی
ئەوەی ئێمە ئەروخێنێ خۆمانین ، نەک کشانەوەی ئەمەریکا !
ئەمەریکا؛ گەورەتر لەوەی کە ئەبینرێ
نەژادپەرستی و تورانیەت بەرەو کوێ !
قەوارەیەک لە باوەشی دوژمن دا
ئەمەریکا بۆ تورکیا.. لاواندنەوە یا سزا !
ئەفغانستان؛ ڤێتنامی سەدە !
کورد؛ بۆ ئەقڵی خێڵ تێناپەڕێنێ !؟
کورد و چاوەڕوانیە هەڵەکانی لە ناتۆ !
کەرتی غەزە ; لەپەراوێزی سەرکەوتنەکانی حماس دا
(پ = ک = پ) ئەو هاوکێشەیەی کۆمەڵگەی خستە مەترسیەوە
عەلمانیەت لە پێچی مێژووی زانست دا
سۆشیال میدیا
بیروڕا
چۆمان محەمەد
كابینەی نۆیەمی حكومەت كابینەی پارتیە!!
عیماد ئه‌حمه‌د
له‌ دەروازەی مێژودا ناکۆکیەکان یان ده‌رفه‌ته‌کانمان گه‌وره‌ترن......؟!
ماردین ئیبراهیم
هۆمۆفۆبیا ناکۆک به عه‌قڵ و مۆراڵ
فازڵ میرانی
پێگه‌یشتنى سیاسى
مەعاز فەرحان
چەرچڵ و ده‌وڵه‌مه‌ندی زمانی کوردی
فایەق سەعید
زۆربەی خوێندنگە ئەهلییەکان زیان بە خوێندکار دەگەیەنن
گۆران مه‌ریوانی
له‌مه‌ڕ بورهان سۆنمێز گەندەڵی یان خوویەكی پـووچ*
مەهدی کاوانی
دوێنێ بۆ شاو ئیمڕۆکە بۆ عەمام لەسەرەکان
ڕۆژنامەی زەمەن
وتاری هەفتانەی گۆڕان زەمەنی ڕەمەزان دایەلۆگی نێوان عێراق و ئەمریكا رووماڵی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ئەمریکا