جیهانی دەرەوە، جیهانێکی ئاڵۆز و پڕ لە رووداو و کێشمەکیشە. دۆزینەوەی نەزم و رێک و پێکییەک لەناو ئەم رووداوانەدا ئەستەمە و زۆر ئاسان نانوێنێ. چیرۆک، لەگەڵ ئەوەی خۆی لە زانستەکان چ لە بواری زانستە مرۆییەکان و چ سروشتییەکان جیادەکاتەوە، بەڵام وەک ئەوان ئامراز یاخود شێوازێکە کە تێیدا مرۆڤ یاخود نووسەر نەزمێک بە جیهان و رووداوەکانی دەورووبەری دەبەخشێ.
مطالعه بیشتر: چیرۆک و نەزمبەخشی
پێویستیی دەنگی یەکگرتووانەی نووسەران و هونەرمەندان
رووداوەکانی ئەم چەند هەفتەیەی ئێران، قۆناغێکی گرینگە لە هەوڵ و تێکۆشانی خەڵک بۆ دەستەبەرکردنی مافەکانی خۆیان. یەک لەوان "ئازادی، دیمۆکراسی و عەداڵەتی کۆمەڵایەتی." کۆمەڵانی ئازادیخواز کە هەنووکە لە خیاباندان و هەوڵدەدەن تا لە رێگای خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی دەربڕین پاشەکشە بە دەسەڵاتی نابەرپرسیار و سەرکوتگەر بکەن و ژیانێکی شیاو بۆ کۆمەڵگا دابین بکەن، پێویستیان بە داڵدەی نووسەران و هونەرمەندانی خۆیانە.
مطالعه بیشتر: پێویستیی دەنگی یەکگرتووانەی نووسەران و هونەرمەندان
گوڵی ڕەش
شێرزاد حەسەن، ئەو پیاوەی پێش هەموومان دنیای بە جۆرێکی تر بینی. (بەختیار عەلی)
کتێبی گوڵی ڕەشی شێرزاد حەسەن، بەشێکە لە مێژووی ئەدەبی نەتەوەیەک. کارەکتەرانی ئەم کۆمەڵە چیڕۆکە، کەسانی نائاکتیڤ و بچووکترینی نێو کۆمەڵگان، بەڵام دێن وەسفی دنیا دەکەن و خۆیان دەنووسنەوە. یەکێک لە ئیشە گەورەکانی نووسەر ئەوەیە: ڕووناکی بخاتە سەر ژیانە بچووکەکان و مرۆڤە نادیارەکان.
مطالعه بیشتر: گوڵی ڕەش
ژینا و مافی ژنان
ژینا ئەمینی، گیانی ئازیزی بە دەستی کۆنەپارێزان و سەرکوتگەرانی دژەژن ئێ ستێندرا و، ئەمە بووە هۆی کاردانەوەیەکی بەرین لە کۆمەڵگای مرۆڤایەتی، بەتایبەت لە کوردستان و لە ئێران، کە بە گشتی جێگای دڵخۆشییە. بێگومان هەڵوێستی بوێرانەی خەڵک دەوری سەرەکی لە کۆتایی هاتن بەم دۆخە دژەئینسانییەی هەنووکە دەبینێ، هەرچەند هێشتا رێگا بە دەمییەوە ماوە.
مطالعه بیشتر: ژینا و مافی ژنان
سەردەمی چەک
سەردەمی چەک
لە سەردەمێکدا دەژین ‌هێزی چەک دەوری سەرەکی دەگێڕێ. بەکارهێنانی وەها هێزێک لە لایەن روسیاوە لە دژی ئۆکراین ئەم راستیە بە جوانی لە ئاستی جیهانیدا دەسەلمێنێ. دیارە دەتوانین بڵێین کە ئەمە یەکەم جار نیە و لەوە پێش ئامریکا و هاوپەیمانەکانی ئەم کارەیان بە چەندین جار کردووە. راستە، بەڵام جیاوازی ئەم جارە لەوەدایە کە روسیا بە پێچەوانەی ئامریکا و هاوپەیمانەکانی کە قسەی سەرەکی لە بواری ئابووریشدا دەکەن، تەنیا لە هێزی چەک بۆ گۆڕینی ژیۆپۆلیتیکی جیهان کەڵکی وەرگرت و ئەو توانا ئابوورییەی وڵاتانی رۆژئاوای نەبوو.
روسیا ئەمەیشی بە پشت گەرمی بە توانا ئەتۆمییەکانی خۆی کرد. کاتێک ئەگەری سەرەکیی بەربەرەکانی دەبێتە تیاچوونی هەموان، ئیتر هێزی بەرامبەریش هەر چەندە بە هێز بێت، کارێکی وەهای راستەوخۆی لە دەست نایەت.
بەم شێوەیە ئێمە کەوتووینەتە ناو دەورانێکەوە کە چەک قسەی سەرەکی دەکا. ئەمە گەڕاوەیەکی تەواوە بۆ ئەوەی وا پێی دەڵێن ریالیزمی سیاسی، واتە جیهانێک کە پشێوی تیایا تایبەتمەندیی سەرەکییە و ئەو هێزانە لە ناویا گەمە دەکەن کە تەنیا لە بیری خۆیاندان.
سەردەمی چەک گەڕانەوەیە بۆ پێش هەموو ئەو یاسا جیهانیانەی وا وڵاتان توانیان، بە تایبەت لە دووای شەڕی دووهەم هەر چۆنێک بێت سازی بکەن. کەواتە ئێمە لە جیهانێکدا دەژین کە شەڕ و پشێوی زیاتر لە هەر کاتێکی تر دەتوانێ دیاری هەر رۆژێکی بێت وا هەتاو لە رۆژهەڵاتییەوە سەرهەڵدەدا.
سایتی قەڵەم
٢٩ مارسی ٢٠٢٢
توضیحات
تاریخ ایجاد در 09 فروردين 1401
نوێترین بابەتەکان
سفر بی بی
من دەق ئەنووسم، شیعر نانووسم
کاتی دیدار یەکدی دەبینین(١٨)
ڕووی شـاراوه‌...
آینده جلوه ای گذشته
زۆرترین خوێنراوەکان
گەڕانەوەم بۆ ئەفریقا
مردووان گۆرانی زه‌ویی دووه‌میان ده‌ڵێن
دوو شێعری وەرگێڕدراو
ئێوارانە
نابم بە پیاو
ئەفسانەکانی ڕۆژهەڵاتی...
شەوێکی ئاخری هەفتە
نووسين بەرەو نووسين -٤
نەوزاد بەندی لە نێوان چوون و نەچووندا
من دەق ئەنووسم، شیعر نانووسم
تیشک بابەت
جه‌للاد
و. عبدالمطب عبدالله‌
تۆ جه‌للادیت، تۆ دوایین که‌سیت له‌ هه‌موویان دزێوتریت، زێڕم هه‌یه‌، ژن‌و دوو مناڵ، هاوڕێم هه‌یه‌، رۆژێک له‌ رۆژان هیچم بۆ نامێنێ، پیر ده‌بم دمرم بۆگه‌ن ده‌بم، ده‌بمه‌ تۆ، ژیانم شۆڕبوونه‌وه‌یه‌ به‌ نه‌بووندا، ژیانی تۆش هه‌روه‌ک خۆی له‌ نه‌بووندا ده‌مێنێته‌وه‌، حه‌ز ده‌که‌م وه‌ک تۆ بوومایه‌، تۆ به‌خته‌وه‌رترین پیاویت.