بەشێوەیەکی گشتی، ئابوری هەرێم، بەردەوام لەهەڵکشان و داکشاندایە، قەیرانەکانی هەڵاوسان و بێ بازاڕی سیمای سەرەکی بازارەکانی هەرێمن، زۆربەی کڕیاران باجی گۆڕانکارییەکان دەدەن و باری سەرشانیان قورستر دەبێت.
ئابوری هەرێم، لەجۆری ئەو ئابوریانەیە، کە کرێخۆری تاکەسەرچاوەن، بەم ئابوریانە دەوترێت ئابوری فشەڵ، پشت بەستن بەیەک سەرچاوە، وادەکات کەدیاردەو قەیرانەکان، بەردەوام ڕوو لەئابوری و بازاڕەکان دەکەن، هەرجارەو بابەتێک یان شمەکێک لەبۆنە و مانگێکدا، دەبنە کێشەوئاریشەی هاوڵاتیان و کڕیاران.
هەربۆیە زۆر گرنگە، کڕیاران و بەکاربەران، لەم بارودۆخانەدا کەگۆڕانکاریەکان بەئاراستەی نێگەتیڤی ئابوریدا ڕوودەدەن. پێویستە بەوپەڕی هۆشیاری و ڕۆشنبیری ئابورییەوە هەڵسوکەوت بکەین و بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانمان ئاگایانە بچینە بازاڕەکانەوە.
بەهەڵەبازاڕکردن و هەڵپەکردن و ناهۆشیاری، لەوانەیە ڕێژەیەکی گەورەی داهاتی خێزانەکانمان، لەدەست بدەین. پێویستە لەئاست هەر گۆڕانکارییەکدا، ووریایانە کڕینەکانمان ئەنجام بدەین.
لەگەڵ هاتنی مانگی پیرۆزی ڕەمەزان، سەرەڕای کەمبونەوەی داهاتی تاکەکەس و خێزانەکان، ناسەقامگیری ئاستی داهاتی نەختینەیی، کەزیاتر (21%) ی دانیشتوانی هەرێم پشت بەمووچە دەبەستن، لەکۆی شەش ملیۆن دانیشتوانی هەرێم، یەک ملیۆن 295 هەزار و109 کەس مووچەخۆرن و دواکەوتنی پێدانی مووچە ونەبوونی هەلی کار. جموجوڵی بازاڕەکان لەهەرێمدا زیاتر دەبێت. ئەویش دەرئەنجامی خواستێکی گەورەی هاوڵاتیان بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانیان، لەمانگی رەمەزاندا، یاسای خواستی کڕیاران بەپێچەوانەوە کار دەکات، واتە سەرەڕای بەرزبونەوەی نرخەکان، بڕی خواست زیاد دەبێت.
لەلایەکی ترەوە، بەهۆی لاوازی ئابوری هەرێم ونەبوونی بەرهەمی ناوخۆیی لەسەرجەم پێداویستتەکان و پێداویستیە خۆراکییەستراتیژییەکان، وەک برنج و پاقەلەمەنییەکان، ناچار پەنادەبریتە بەر هاوردەکردن، بەپێ ی داتا نافەرمییەکان، زیاتر (85%) پێداویستیەکانی هەرێم، لەدەرەوە هاوردە دەکرێت.
لەم لایەنەوە، دامودەزگاکانی حکومی، تەنها چاودێری بازاڕەکان دەکەن، ئەویش سەرەڕای کەموکوڕی ولاوازی کاری لیژنەکانی چاودێریکردن، گلەیی و گازەندەیی کڕیاران لەئاست بەرزی نرخەکان، تابێت زیاتر دەبێت.
بەداخەوە، بەشێک لەبازرگاکان و فرۆشیاران، ئەم دەرفەتە دەقۆزنەوە بۆ گرانکردنی و بەرزکردنەوەی نرخی شمەک و کاڵاکانیان. لەم بوارەدا، زۆر گرنگە هاوڵاتیان لەهەر دوکان و مارکێت ومۆڵێک، خراپی شمەک و خواردەمەنی و بەرزی نرخەکانیان هەست پێکرد، ڕاستەوخۆ لیژنەکانی قائیمقامیەت و دەزگاتایبەمەندییەکانی لێ ئاگادار بکەنەوە، لەپێناو بەرژەوەندی گشتیدا.
ئەوەشمان لەبیرنەجێت لەسەرئاستی جیهان، نرخی بەروبومی خۆراکی، دەرئەنجامی کۆرۆناڤایرۆس و ووشکەساڵی و شەڕوناکۆکییەجیهانییەکان، ئاستی گشتی نرخەکان بەرزبوونەوەی بەخۆوە بینوە، لەئێستادا هەڵاوسان، بەڕێژەی جیاواز بەرۆکی زۆربەی ئابوری وڵاتانی جیهانی گرتوەتەوە.
لەلایەکی ترەوە، لەم بارودۆخەدا هۆشیاری و ڕۆشنبیری تاک و خێزانەکان زۆر گرنگە، پێویستە بەهۆشیارانە پێداویستیەکانیان دابین بکەن دوور لەهەڵپەو پەلاماردان.
ڕێکخستنی خەرجییەکانی خێزان، یەکێکە لەو هەنگاوانەی کەپێویستە پەیرەو بکرێت، لەپێناو سەلامەتی داهاتەکانیان، بەدەستهێنانی پێداویستیەکان بەکەمترین تێچوون، هەر ئەمەش ئامانجی گەورەی ئابورییە، بۆیە پێویستە لەم مانگەدا، خەرجییەلاوەکی و جوانکارییەکانیان کەمبکەنەوە.
لەهەمانکاتدا، تاکەکەس باشترە هەوڵبدات شمەکەکانیان لەشوێن ومۆڵ ومارکێتێک، بکڕن کەنرخەکانیان کەمترە لەنرخی شوێنەکانی تر. خۆشبەختانە، دابەشکردنی برەخۆراکی مانگانە، لەلایەن وەزارەتی بازرگانی عێراقەوە، تاڕادەیەک باری سەرشانی خێزانەکانیان سووک کردووە، بەڵێنیش دراوە لەم مانگەدا دوو بڕەخۆراک دابەشبکرێت.
ئومێدەوارین، لەم مانگە پیرۆزەدا، هاوڵاتیان و کریاران بتوانن بەبێ کێشە پێداویستیەکانیان دابین بکەن، حکومەت و لایەنەپەیوەندیدارەکان بەئەرکی خۆیان هەستن و چیتر بارگرانی بۆسەرشانی خەڵک و هاوڵاتیان دروست نەکرێت، بەتایبەت کەمکردنەوەی باج ورسومات لەسەر خۆراک و خواردەمەنییەکان.
* ئابووریناس
About
Latest Posts
سەرکۆ یونس
Latest posts by سەرکۆ یونس (see all)
سەرکۆ یونس: ژن و ئابوری خێزان. - 2022-11-29
سەرکۆ یونس: مۆندیالی 2022 لەقەتەر و تۆمارکردنی ژمارەی پێوانەیی لەدەستکەوتی ئابوری گەورەدا. - 2022-11-16
سەرکۆ یونس: بانکی ناوەندی، لەنێوان بەرداشی سیاسیەکان و واقیعی ئابوریدا. - 2022-11-12
ڕێدۆزیی بابەت
عادل عەزیز & بەختیار نامیق: هۆکارە سەرەکیەکانی جەنگی ئۆکرانیا و پەیوەندی بە خێزانی ڕۆتشیڵدەوە.
عه‌بدوڵا که‌ریم مه‌حمود: نامەی دووەمی مامۆستا ڕەئوف، پێش شەهید بوونی.
مانیفێستی ناتۆ، زۆر گرنگە بۆ خوێندنەوە
ببن بە هاوڕێمان
https://www.facebook.com/Mallpari-wtarikurd-107266495356764
ببن بە هاوڕێمان
Tweets by @https://twitter.com/wtarikurd
وەرگێڕان
وەرگێڕان
حەسەن یڵدرم: مانگرتن و ناڕەزایەتییەکان لە تورکیا بۆ زیادکردنی کرێ و مووچە لە بەرانبەر بەرزبوونەوەی هەڵاوسانی پارە.
زاهیر ىاهیر 2022-11-12
وەرگێڕان
هێڤار حەسەن: بنەچەی دروشمی” ژن . ژیان . ئازادی.
گۆران هەڵەبجەیی 2022-10-27
وەرگێڕان
دەیڵ سی کۆپڵاند: کاتێک کە بازرگانیی دەبێتە هۆی شەڕو بەرەو جەنگ دەڕوات! چین و ڕوسیا، سنووری پشتبەستن و وابەستەبوونیان.
حەسەن ڕازانی 2022-09-17
وەرگێڕان
ئارش رەیسینەژاد: شای ئێران و کوردی عێراق و شیعەی لوبنان.
عەتا قەرەداخی 2022-09-01
یاسایی
یاسایی
بەهرۆز جەعفەر: لە کوێدا یاسایەک بۆ نەوت و گازی عێراق دەربکرێت؟
بەهرۆز جەعفەر 2022-08-13
یاسایی
لوقمان مستەفا: ڕەھەندە یاساییەکانی پەیماننامەی سیڤەر.
لوقمان مستەفا سالح 2022-08-07
یاسایی
لوقمان مستەفا ساڵح: دیاردەی چەکداری و سزای یاسایی.
لوقمان مستەفا سالح 2022-07-05
یاسایی
هیوا ناسیح: چۆن ڕێکخراوی ئه‌منستی ئینته‌‌رناشناڵ هاته‌ پاڵ که‌یسی دادگاییکردنی نزار خه‌زره‌جی؟
هیوا ناسیح 2022-05-18
یوتوب و ڤیدیۆ
یوتوب و ڤیدیۆ
پشکۆ ناکام: باج ..
پشکۆ ناکام 2021-05-05
یوتوب و ڤیدیۆ
زەبەنگ بەهادین: دەشنێ موراد راستیەکانی ووت.
زەبەنگ بەهادین 2021-04-01
یوتوب و ڤیدیۆ
کاترین بۆرنمیولەر: دەبێت هەمووان سەرکۆنەی هێرشەکەی تورکیا بۆ سەر ئەفرین بکەن.
میران محەمەد 2018-02-08
یوتوب و ڤیدیۆ
بەڵگەی دەنگی. ئایا کاک مەسعود بۆ سەردانی ئێرانی نەکرد، هۆکار چییە, ژووری عەمەلیاتی پارتی هەڵوێستی چییە؟.
وتاریکورد 2017-07-08
مێژوویی
مێژوو
عوسمان عومەر: خۆ بەکۆیلەکردن.!
عوسمان عومەر 2022-11-17
مێژوو
شـــــوان خورشـــــید: گۆڕانکاریە دیموگرافی و کارگێڕیەکانی کەرکوک.
شوان خورشید 2022-11-15
مێژوو
عەبدوڵا کەریم مەحمود: به‌رزان هیتله‌ره‌.
عەبدوڵا کەریم مەحمود 2022-11-07
مێژوو
شــــــــــــــوان خورشـــــــــــید: مێژووی جموجوڵە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکانی کەرکوک/ بەشی دووەم و کۆتایی.