ئـەم پرسیارە زۆرێک لە شڕۆڤەکاران بە تایبەت ڕەخنەگرانی دەسەڵاتی کوردی ھەمیشە برۆی چاوەکانیانبەرز کردۆتەوە بەرامبەری، ھەردەم بۆ وەڵامێکی دروست و موقنع دەگەڕێن، لە کنەی مێژووە دەست پێکەین تادەگاتە خەسەڵەتە کۆمەڵایەتی و سیاسیەکان کە ئـەم ھێزەی بە پێوە ڕاگرتووە. ھەروەک سەرەتایھەنگاوە یەکەمەکانی لە ناوەڕاستی چلەکانی سەدەی ڕابردوو دەستی پێکرد ، سەردەمانێک ھەر لەدوایشەڕی کاولکاری دووەھەمەوە کاروانەکەی کەوتە جوڵە ، جوڵەیەک پێچراو بە مۆتیڤی فەلسەفەیدەروەی خۆی ھاوزەمان خودی فەلسەفەکەش بەرکەوتنێکی ھەڵگیرسان لە نێوان فەلسەفەی نەتەوەیی بۆڕزگاری گەلان بەرامبەر بە بیر وباوەڕی سوسیالیستی کە شنەکەی لە ساڵی ١٩١٧ ە بە دواوە زۆریکلە کۆمەڵگەی ژێر دەستی گەلانی سەرمەست کرد بوو، بەم ھۆیەشەوە کۆمەڵگەی کورد لەڕێیموعەلیمەکانی ئـەودەمەوە ئـەم فەلسەفەیە وەک ڕێگە چارەی ژیانی ژێردەستەیی کردیانە ژەمە خۆراکیبنەڕەتی ھزری کۆمەڵگەی کوردەواری بەگشتی بە لادێ نشینەکانیشەوە (خانوەقوڕەکان)!! ھەرچەندەوەرگرتن و ھەزمکردنی ئـەم جۆرە فەلسەفانە بۆ تاکی شارنشین ( خوێنەوار ) ی ئـەوکاتە دوژار بووتاوەکو بەڕووی جوتیاری بکەیتەوە، سەرباری ھەموو ئـەمانە بۆ خۆی خودی فەلسەفە ھێنراوەکانزادەی ناخی کۆمەڵگەکە نەبوو لەودەمەدا و بگرە تا دەگاتە ئـەمڕۆش .
بە ھێنانی ئـەم فەلسەفە نەخەمڵیوانە لە ژیانی سیاسی کۆمەڵگەی شەرقیدا بە تایبەت لە ناو کوردا وەکسەرچاوەی چارەسەر ، شەمەندەفەرەکەی کردە سەر سکەی مۆدێرنە، لە کاتێکدا مۆدێرنە بۆ خۆی زادەیکێژەڵۆکەی دوو شەڕی گەورە بوو کە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕۆژئـاواییەکانی شەڵەقاند ،ئـیندیڤیجوالیزم ( تاکێتی) نەھێشتنی جیاوازی نێوان تاکەکان وەک پرسێکی بابەتیانە لە ھەناویمۆدێرنەدا بووە ھێزی ئـەو مەکینەیەی لە بازدانی نێوان سەدەی ١٩ بۆ ٢٠ بوو بەرامبەر بەگۆڕانکاریەکانی ژیانی سەردەم.
بەڵێ .. نەخەمڵین و ئـامادە نەبوونی دونیای کوردی بەرامبەر ئـەم ھەژانە و بەزۆر ڕاکێشان و پێوەلکانیئـایدیا ھاوردەکان بووە سەرەتای ھەڵەیەکی بەردەوام بۆ پرسی سیاسی کورد لە ناوچەکە.
بەدیاریکراوی ئـامادەنەبوونی مۆتیڤێکی بە ھێز و تەندروست لە ژیانی بزوتنەوەی سیاسی کوردییدا ھیچوەختێک نەبووە و نەبۆتە سەنگەری پارێزگاری ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسی خەڵک، بۆ نموونە کاتێشۆڕشی کوردی لەو پەڕی بەھێزییدا بوو( ئـاستی سەربازی) لە شەست و سەرەتای حەفتاکان ، لە ئـان وساتێکدا بووبە ھەڵم و دیار نەما ، لەم وێستگەیەدا نابنرێت فۆرمی کوردایەتی وەک ڕێگەی چارەسەرئـەنجامەکەی خۆی پێکابێت ، لە کاتێکدا نموونەی بە پێوە وەستانی زایونیزمی یەھودت دەبینیت ، ئـەوکاتسەردەوای وەڵامەکان چنگ دەکەون ئـەگەر مەبەستمان بێت.
لێرەدا ھێندەی سەرکردە و دەست ڕۆیشتووی سیاسی نا مۆفەق بوونە بەرامبەر بەم ئـاراستەیە ،خەڵکیئـاسای تەنھا باجەکەیان داوە، ئـەویش بە گەورەترین سەرمایە کە بەخشینی ڕوح(خوێن) ە، ئـەمە جیا لەھەرەسی بەردەوامی ئـابوری و سیاسی و کۆمەڵایەتی.
بەردەوامیدان بەم ھەڵە سیاسیە درێژەی کێشا ، ھەرچی چیا و دەشت و دۆڵ ھەیە لە کوردستان بوونەشوێن و شەڕگەی ململانێیەکی سیاسی و عەسکەری بە ئـامانجی بچوکردنەوەی یەکتر و خۆنیشاندانیانوەک ئـایکۆنێکی سیاسی فریادڕەس بۆ دونیای کوردی.
بەدوای گۆڕانکاریەکانی ناوچەکەو عێراقدا ، ھەلێک ڕەخسا لە زادەی سەرکێشی و ھەڵەیدیکتاتۆریەتیەوە ، ئـەم فیگەرە ئـەساسیانە بەو مێژووەی پێشترەوە ھاتنەوە گۆڕەپانەکە ، بەھەمانپاسیڤی دوێنێوە بەرووڕووی ژیانێکی تەواو جیاواز لە دوێنێ بوونەوە ، فۆرمی بەڕێوەبردن و ڕێکخستنیکۆمەڵگە ، شەقاو ھەڵنان بۆ ناو دونیای کێبڕکێی مەدەنی و ھەڵبژاردن ، بەڵێ ئـەنجامەکەیمان بینی کە تاچەند ئـەم فیگەرە سیاسیانە دەتوانن ھەزمی یەکتر بکەن!!؟
شەڕی ناخۆ نموونیەکی تر لەشکست و ھاوکات ھێنانە سەر شانۆی ڕەقیب وەک فریاد ڕەس بووبەبەشێک لەو کوردایەتیەی تاکی کورد بەردەوام باجی بۆداوە .
بەدوای ڕوخانی حزبی بەعسدا ، وێستگەیەکی تری کردوە بۆ ھێزە رکابەرەکانی کوردایەتی ، ھەرچەندەبەرژەوەندی ئـابوری پردێک بوو بۆ پشتیوانی یەکتر بەرامبەر بە عێراقی نوێ، جارێکی تر لەمھەنگاوەشدا لەگەڵ ئـەوەی ھەموو پێکڕا ھاوپۆلی سیاسی بوون سەرکەوتوو نەبوون ، بەھۆی چاوچنۆکیسەروەت وسامانەوە کەوتنە داوی تەڵەی حکومەتەکانی عێراقەو ئـەنجام جارێکی تر خەڵک کەوتە باجدان.
ھاتنی داعش و بەرز بوونەوەی کێرڤی کورد تا ئـەندازەی لە خۆبایبوون و دیراسەنەکردنی واقعی سیاسیناوچەکە ، ھەروەھا بە ڕەواجدانی ئـەو فۆرمە فەلسەفیە کوردایەتیە سەقەتەی کە درێژکراوەی چلەکانیسەدەی پێشوە کەوتنە داوی شکستی ڕیفراندۆمەوە ، ئـاکامەکەی دواھەناسەی ئـەو باڵۆنەی خۆیانیان پێداھەڵواسی فش بووە و کەوتە زەوی و تەواوی ئـەو ناوچانەش کە بەشێکن لە ھەرێمی کوردستانگەڕایەوە دۆخی پێش داعش و دەوڵەتی فیدراڵ کۆنترۆڵی کردەوە ، لەمەوە فۆرمی ١٦ی ئـۆکتۆبەریانداتاشیوە بە خستنە ناو تابوتی خیانەتی ھەندێ کەس بۆ ھەر چی دەرباز بوونی خۆیان لەو شکستەی کە١٦ ی ئـوکتۆبەر ئـەنجامی ئـەو ئـەزموونە دۆڕاوەی ڕیفراندۆمە نە وەکو ھۆکار بێت.
لێرەدا دەبێت ئـەوە ببینین ئـەمڕۆ لە ھەموو ھێزێک زیاتر پارتی دەستی بەسەر ئـەم فۆرمە لە کوردایەتیداگرتووە ، لە پاڵ ئـەمەشدا شادەماری ئـابوری ھەر بە گیانی ئـەو ھێزەدا ھاتوچۆ دەکات، کوردایەتی وخەبات بۆ پارتی چۆن دەستی پێکردوە ھەر وەھاش ھێشتویەتێوە، ڕۆژگارێک یەکێتی نەیدەھێشتپەلبھاوێژێ بەڵام بەھۆی تێکچوونی ناخۆی یەکێتی و پارچە بوونیەوە پارتی کەوتە سەرخەت ، ھەرگۆڕانێک لە بەرژەوەندی ئـەودا نەبێت ئـیمکانی جوڵەکردنی نیە، یەکێتی نەوەتەکان و ئـێستا ( یەکێتی،گۆڕان و ھاوپەیمانی) بۆ پارتی ئـاسمان و ڕێسمانی فەرقە، لەمڕۆ بەدوا پارتی پێویستی بە تفەنگ نەماوەخۆی یەکلا بکاتەوە ، ئـەمەش بە چەند ھۆکارێک یەکەم خاوەنی ئـابورییەکی تۆکمەیە وەک حزب ،دووھەم کوردایەتی بەو فۆرمەی خۆی مەبەستێتی یاری پێدەکات ئـایکۆنێک سیاسی بوێری ئـەوەی نیەبەڕووی بوەستێتەوە لە کاتێکدا ئـەم بوێرییە ئـەنجام دەبێت دەستی بۆ ببرێت ، سێھەم بەردەوامیدان بەلۆکاڵیزم و پەرژینکردنی دەسەڵاتی خۆی ، چوارھەم بێھێزی رکابەرەکانی بەتەواوی ھێزە سیاسیەکانەوەو ھاوکات سەرقاڵ کردنیان بە ناکۆکیەکانی یەکترەوە ، پێنجەم بەکارھێنانی ھێزەکانی تر لە دەسەڵاتدا وەکوئـەوەی خۆی مەبەستێتی، دوا خاڵ نەبوونی بوێری ھیچ ھێزێک لەدەروەی پارتی بە دیسکۆرسێکیجیاوازتر لەوەی پارتی کاری بۆ دەکات لە پەیوەند بە پرسی کورد و کوردایەتی.
ئـەنجامی ئـەم جۆرە لە کاری سیاسی پارتی و ھەڵسوکەوتەکانی لە ناخۆدا دەزانێت چۆن بەرخود لەگەڵژینگەی خۆی بکات ، دەنگدەرانیشی بەشێکی دانەبڕاوی فۆرمی دیوەخانە ، ھاوکات پێش نەکەوتنیئـاستی ھوشیاری کۆمەڵگە فاکتەرێکی بەھێزە بۆ ئـەم جۆرە ئـایکۆنانە، ھەر ھێزێکیش مەبەستی بێت بەئـاراستەی پارتی ھەنگاو بنێت بێ دوو دڵی دەبێت پاش ماوەی پارتی بچنێتەوە.
دوا پۆینتم بۆ ھەڵبژاردنەکانی مانگی داھاتوو کە پارتی بایکۆتی کەرکوک ئـەو ناوچانەی کردوە ،دەریدەخات کە پارتی بەچی ئـاراستەیەک شەن دەکات !!، ھەر ھێزێک مەبەستی بێت ڕکابەری سیاسیپارتی بکات دەبێت تەواو جیاوازبێت بە پێچەوانەوە بەم فۆرمەی ھێزەکانی تر کاری لەسەر دەکەن دڵنیابنپایەکانی پارتی زۆر لەوە بەھێزترە بە پاڵۆچکەکانی ئـێوە بکەوێت.
Chalak Aghjalari
Related Posts
فەلسەفەی ئیسلامی لە سەرەتاوە تا سەردەم.. ئولریش ڕودۆلف
تشرینی دووهەم 28, 2022
کۆبوونەوەکانی لوتکەی کەش و هەوا چارەسەری گرفتی ژینگە ناکەن*.. زاهیر باهیر
تشرینی دووهەم 28, 2022
خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمان ی ( مەرگی تاقانەی دووەم ).. هیوا محەمەد ئەمین
تشرینی دووهەم 28, 2022
دوو شیعرى وەرگێڕدراو.. و. بۆ کوردی: عیسا چیایی
تشرینی دووهەم 28, 2022
Previous راخستنی فەرشی سوور بۆ داگیرکەرێکی کوردستان! … رەزا شوان
Next کوردایەتیی! … جیهاد موحەمەد
dengekan
بابەتی نوێ
فەلسەفەی ئیسلامی لە سەرەتاوە تا سەردەم.. ئولریش ڕودۆلف تشرینی دووه‌م 28, 2022
کۆبوونەوەکانی لوتکەی کەش و هەوا چارەسەری گرفتی ژینگە ناکەن*.. زاهیر باهیر تشرینی دووه‌م 28, 2022
خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمان ی ( مەرگی تاقانەی دووەم ).. هیوا محەمەد ئەمین تشرینی دووه‌م 28, 2022
دوو شیعرى وەرگێڕدراو.. و. بۆ کوردی: عیسا چیایی تشرینی دووه‌م 28, 2022
ئایا شیعر وەردەگێڕدرێت؟.. نووسینی: جێز گیرینگ تشرینی دووه‌م 28, 2022
ئێران.. راپەڕینەکان و پرسی رێبەرایەتی!.. نووسینی عەبدولڕەحمان گەورکی تشرینی دووه‌م 28, 2022
نەوزاد بەندی لە نێوان چوون و نەچووندا.. کامەران مەحمود تشرینی دووه‌م 28, 2022
ئێوارانە/2/.. سەردار جاف تشرینی دووه‌م 28, 2022
لەناو دنیایەک شەخەڵدا.. نەوزاد بەندی تشرینی دووه‌م 28, 2022
خوێندنەوەیەک بۆ ` ژیانی من لەنێوان بەرداشی نیشتمان وتاراوگەدا نووسینی د. سالار باسیرە`.. نووسینی یووسف مەنتک تشرینی دووه‌م 26, 2022
کتێبی نوێ
Random Posts
پرۆژه‌ یاسای (به‌ره‌‌نگاربوونه‌‌وه‌‌ی توندوتیژیی خێزانی)، و هەڵوێستی مەلای سەلەفی-جیهادیی کوردی ناو زیندان و ناو پارلەمان.. سەروەر پێنجوێنی
تشرینی یەکەم 1, 2022 Closed
مەلێک … شیعر بۆ منداڵان …ڕۆستەم خامۆش
کانونی دووهەم 20, 2020 Closed
گــوڵ و کــۆرۆنــا … محەمەد بەرزی
نیسان 11, 2020 Closed
کەندێناوە سەرەتای تەعریب‌و سەرەتای دەستپێکردنەوەشی … شێرکۆ کرمانج
کانونی دووهەم 2, 2018 Closed
تەنها ئاشتی هەورامی ڕاستی وت … عەلی مەحمود محەمەد
تشرینی دووهەم 1, 2016 Closed
پێناسێکی کورت.. نەوزاد بەندی
ئیلول 4, 2021 Closed
ئەوروپا Pesco دروست دەکات… هەڵۆ بەرزنجەیی … هەڵۆ بەرزنجەیی
نیسان 15, 2018 Closed
منداڵان و مردن و مردن لە ئەدەبی منداڵان دا … رەزا شوان
تشرینی دووهەم 3, 2019 Closed
لەپێناو خزمەت بە کۆی رەنجبەران … نووسین و ئامادە کردن: سەعید ئەمانی
تەموز 22, 2019 Closed
رۆشنبیری دیمەكی* رۆشنبیری شەنیەر* … نەبەز گۆران
ئازار 18, 2019 Closed
ئەرز و حاڵێک… شیعری / نەوزاد بەندی
ئاب 31, 2022 Closed
By Category
پرۆژه‌ یاسای (به‌ره‌‌نگاربوونه‌‌وه‌‌ی توندوتیژیی خێزانی)، و هەڵوێستی مەلای سەلەفی-جیهادیی کوردی ناو زیندان و ناو پارلەمان.. سەروەر پێنجوێنی
تشرینی یەکەم 1, 2022 Closed
فەلسەفەی ئیسلامی لە سەرەتاوە تا سەردەم.. ئولریش ڕودۆلف
تشرینی دووهەم 28, 2022 Closed
کۆبوونەوەکانی لوتکەی کەش و هەوا چارەسەری گرفتی ژینگە ناکەن*.. زاهیر باهیر
تشرینی دووهەم 28, 2022 Closed
خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمان ی ( مەرگی تاقانەی دووەم ).. هیوا محەمەد ئەمین
تشرینی دووهەم 28, 2022 Closed
دوو شیعرى وەرگێڕدراو.. و. بۆ کوردی: عیسا چیایی
تشرینی دووهەم 28, 2022 Closed
ئایا شیعر وەردەگێڕدرێت؟.. نووسینی: جێز گیرینگ
تشرینی دووهەم 28, 2022 Closed
ئێران.. راپەڕینەکان و پرسی رێبەرایەتی!.. نووسینی عەبدولڕەحمان گەورکی
تشرینی دووهەم 28, 2022 Closed
Calendar
تشرینی دووه‌م 2022
د
س
W
پ
ه
ش
ی
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
« تشرینی یەکەم
About Us
Dengekan was established in 2002 by Nawzad Medhat (Goran Abdullah) from Toronto Canada. Dengekan is an online Kurdish newspaper that promotes democracy and equality for people of all genders and cultures.