پیتبۆڵ (بە ئینگلیزی: Pit Bull) یەکێکە لە جۆرەکانی ئاژەڵی سەگ و بەهێزترین و دڕندەترین جۆریانە، زۆرینەی سەگەکانی دیکە لێی دووردەکەونەوە و لێی دەترسن، هەندێک کاتیش کێشە بۆ ڕاهێنەر و خاوەنەکەی درووست دەکات و پەلاماری ئەویش دەدات، هەرچەندە هۆکاری بەخێوکردنی ئەم جۆرەی سەگ دەگەڕێتەوە بۆ پاسەوانی و ڕاوکردنی گیانداری گەورە، بەڵام بەهۆی دڕندەیی و بەهێزییەکەیەوە زۆرکەس بۆ جەنگی نێوان سەگەکان بەکاریان دەهێنن، چونکە بەوە دەناسرێت کە توانایەکی یەکجار زۆری هەیە بۆ شەڕکردن و بە ئەستەم خۆی بەدەستەوە دەدات، تەنانەت گەر لەو پێناوەشدا بمرێت، هەندێک کاتیش بۆ ئەوەی کەمتر ئازاری پێبگات گوێیەکانی دەبڕنەوە.
قەبارە مامناوەند
ڕاهێنان ڕاهێنانی پێدەکرێت
بەرزی
٤٦ بۆ ٤٩ سم/نێر
٤٣ بۆ ٤٦ سم/مێ
خواردن مامناوەند
کێش
٢٥ بۆ ٣٠ کیلۆگرام/نێر
٢٠ بۆ ٢٥ کیلۆگرام/مێ
دۆخ بەهێز، بەتوانا، سڵ نەکردنەوە، نەرمونیان لەگەڵ بچووکەکان
بنەڕەتی سەگەکە
سەرەتا و بنەڕەتی ئەم جۆرەی سەگ دەگەڕێتەوە بۆ ڕەگ و ڕیشەی سەگی مۆڵۆسس (Molossus)، ئەوەش ئەو جۆرە کۆنەیە کە سەگەکانی ڕاوی گاـیان لێوە پەیدابووە، دواتریش لەگەڵ سەگەکانی جۆری تێریەرس (Terriers) لە یەکدی دران بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی شەڕانگێزی و بەهێزی و زوو لەناوبردنی نێچیرەکەیان، هەروەها بۆ باشتر شەڕکردن لەگەڵ سەگەکانی دیکەدا، بۆ ماوەیەکی زۆریش وشەی Bull بە هەموو سەگێک دەوترا کە سەگی شەڕکردن بێت.
ئەم جۆرە سەگە لەگەڵ ئەوەی شەڕانگێز و توندوتیژن، بەڵام دەکرێت پەروەردەش بکرێن بە بەخێوکردن و ڕاهێنان پێکردنیان لە منداڵییەوە، هەروەها هەموو جۆرەکانی پیتبۆڵیش سەگی هار و ترسناک نین، بەڵام هەموویان بەهێزن و نێچیرەکەیان بەڕێناکەن و ئێسکەکانی دەگرن هەتاوەکو خۆی بەدەستەوەدەدات.
بۆیە هەمیشە دەبێت لەلایەن ئەو کەسانەوە بکڕدرێن و گەورە بکرێن کە ئەوەندە بەهێزبن بتوانن بەسەریاندا زاڵ ببن و لەگەڵیاندا بمێننەوە، چونکە بۆ ئەو جۆرە کەسانە دەبنە سەگێکی سوودبەخش، سەگەکە لە ڕیزبەندی سەگە بەهێزەکان لە پلەی یەکەمە و هەریەک لە ڕۆتویلەر و شوانی ئەڵمانی (سەگی پۆلیسی) لەدوای دێن، ڕۆژانە لانی کەم پێویستی بە نیوکاتژمێر یان کاتژمێرێک پیاسەکردن هەیە، بە هاوەڵی بازدان بەسەر کەرەستە و کەلوپەلی دیکەدا.
ئەم جۆرە سەگە نابێت لە شوێنێک بێت نزیک لە منداڵان چونکە ئەگەری هێرشبردنی لەناکاوە و جێگای مەترسییەوە، مەگەر ئەوەی ڕاهێنەرەکەی بە ڕێژەی دڵنیایی لێی دڵنیابێت و بەردەوام لەگەڵی بێت.
جۆرەکانی سەگی پیتبۆڵ
بوڵی ئەمریکی (American Bully)
پیتبۆڵی ئەمریکی تێریەر (American Pit Bull Terrier)
ستافۆردشایەر تێریەری ئەمریکی (American Staffordshire Terrier)
ستافۆردشایەر بوڵ تێریەر (Staffordshire Bull Terrier)
بوڵدۆگی ئەمریکی (American Bulldog)
سەرچاوەکان
"pit bull". Oxford Dictionary. Oxford University Press. 2020. Archived from the original on August 20, 2020. Retrieved August 14,2020. ^ Jump up to:a b
"pit bull". Merriam-Webster Dictionary. Merriam-Webster, Inc. 2020. Archived from the original on March 27, 2019. Retrieved August 14, 2020.
Ellis, Jennifer Lynn; Thomason, Jeffrey; Kebreab, Ermias; Zubair, Kasim; France, James (March 2009). "Cranial dimensions and forces of biting in the domestic dog". Journal of Anatomy. 214 (3): 362–373. doi:10.1111/j.1469-7580.2008.01042.x. ISSN 0021-8782. PMC 2673787. PMID 19245503.
Glazebrook, Louise (April 13, 2016). "What makes an animal dangerous? The nature v nurture debate in dogs". BBC Newsbeat. Archived from the original on October 14, 2019. Retrieved August 15, 2020.
James Beaufoy, Staffordshire Bull Terriers: a practical guide for owners and breeders, Ramsbury, Wiltshire: The Crowood Press Ltd., 2016, ISBN 9781785000973.