[[File:Dieselmotor_Langen_&_Wolf,_1898.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dieselmotor_Langen_&_Wolf,_1898.jpg|وێنۆک|بزوێنەری{{بەستەری مردوو|url=https://en.wikipedia.org/wiki/File%3ADieselmotor_Langen_%26_Wolf%2C_1898.jpg%7C%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%86%DA%A9%7C%D8%A8%D8%B2%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%95%D8%B1%DB%8C |date=ئابی ٢٠٢١ }} دیزڵ دروستکراوە لەلایەن لانگەن لەگەڵ وۆڵف لەژێر مۆڵەت، ١٨٩٨]]
[[File:The_Diesel_Story.ogv|وێنۆک|جینەکانی ڕۆنی شێڵ دەردەکەوێ لە ساڵی ١٩٥٢کە گەشەی بە بزوێنەری دیزڵ دا لە ساڵی١٨٧٧]]
'''بزوێنەری دیزڵ''' ([[زمانی ئینگلیزی|بە ئینگلیزی]]: Diesel engine) ھەروەھا ناسراوە بە ھەڵگیرساندن بە پەستاوتن یان بزوێنەری (سی ئای)، ناونراوە لە دوای [[ڕوودۆلف دیزڵ]]، [[بزوێنەری سوتانی ناوەکی|بزوێنەرێکی سووتانی ناوەکییە]] کە سووتەمەنییەکەی تیادا [[سووتان|دەسووتێ]] بەھۆی پلەی گەرمییەکی بەرزی ھەوا لە ناو سلندەرەکە بەھۆی پەستاوتنێکی میکانیکی (پەستاوتنێکی گەرمی جێگیر) ئەم جۆرەیان ڕێک پێچەوانەی ھەڵگیرساندنی بزوێنەرە بە [[پلاکی پریشکدار|پریشکە]] وەک بزوێنەری بەنزین (بزوێنەری [[گازۆلین]]) یان [[گازی سروشتی|بزوێنەری گاز]] (کە سووتەمەنییەکی گازیاوی [[گازی شلەکراوی نەوتی|پێچەوانەی بەنزینە]]) کە بەکاردێ بۆ سووتانی ئەو تێکەڵەیە کە لە ھەواو بەنزین پێک دێ بە یارمەتی پلاکی پریشکە.