strefa kuli ziemskiej zamieszkana przez organizmy żywe, w której odbywają się procesy ekologiczne; biosfera jest częścią zewnętrznej skorupy Ziemi, która obejmuje również powietrze, ląd i wodę..

Nie jest obecnie znana żadna pozaziemska biosfera, stąd ich istnienie pozostaje jedynie hipotezą.


jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie SI.

Jeden weber jest strumieniem indukcji magnetycznej o wartości 1 tesli przecinającej pod kątem prostym powierzchnię 1 metra kwadratowego.


Instalacja może być czasowa lub stała.

wieloelementowa realizacja artystyczna w konkretnej przestrzeni (miejscu, obiekcie itp.) zastanej, lub konstruująca taką przestrzeń.


Oksyhemoglobina ma jasnoczerwoną barwę.

nietrwałe połączenie hemoglobiny z tlenem.


poziome drzewce na jednostce żaglowej przytwierdzone do masztu, do której przymocowany jest górny lik prostokątnego żagla rejowego.

Reja może być opuszczana lub podnoszona przy pomocy bejwutu.


jeden z procesów erozyjnych; polega na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie, lodowce i wiatry, także na wzajemnym ścieraniu materiału skalnego, wskutek czego ulega on rozdrobnieniu i obtoczeniu.

Widowiskowym przykładem działania abrazji jest klif przy ruinach kościoła w Trzęsaczu na brzegu Morza Bałtyckiego.


Koncepcję tokamaka stworzyli w 1950 Igor Tamm i Andriej Sacharow.

W Wielkiej Brytanii istnieje potężny tokamak JET, a we Francji budowany jest, we współpracy międzynarodowej, tokamak ITER.

urządzenie, w którym wytwarzana jest gorąca plazma, skonstruowane w celu badania waruknów zachodzenia kontrolowanej reakcji termojądrowej.


Granice używane są w rachunku różniczkowo-całkowym i innych działach analizy matematyczej do definiowania pochodnych i ciągłości.

pojęcie używane w matematyce określające zachowania funkcji, a w szczególności ciągu, gdy ich argumenty "zbliżają się" do pewnej wartości lub nieskończoności.


Sauropodomorpha – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych; do grupy tej zaliczają się największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.

Poruszały się na wszystkich czterech kończynach, chociaż pierwsze zauropodomorfy potrafiły chodzić na dwóch nogach.

Niektóre wczesne zauropodomorfy mogły być zwierzętami wszystkożernymi.


symbol bara, jednostki miary ciśnienia w układzie jednostek CGS określonej jako 10E+6 dyn/cm2 = 10E+6 b.

jednostka miary ciśnienia w układzie jednostek CGS określoną jako 10E+6 dyn/cm2 = 10E+6 b.

Nazwa bar pochodzi od greckiego βάρος, oznaczającego ciężar.


Galeota była małym, szybkim okrętem typu galery, właściwie półgalerą, gdyż posiadała 16-23 wioseł (po 2-3 ludzi na wiosło), ale w odróżnieniu od typowych galer mających ożaglowanie łacińskie, na 1-2 masztach miała ożaglowanie rejowe.

galeota, mały okręt żaglowo-wiosłowy typu galery używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku.


Wiele zwierząt roślinożernych pozyskuje witaminę B12 dzięki działalności symbiotycznych mikroorganizmów w ich przewodach pokarmowych (np. przeżuwacze dzięki bakteriom żyjącym w ich żwaczach), co niekiedy łączy się ze zjawiskiem zjadania własnych odchodów (np. cekotrofia u królików).

sposób odżywiania się królików, bobrów i części ochotkowatych, który polega na zjadaniu specyficznej formy własnego kału zawierającego częściowo strawioną celulozę i ostatecznym jego strawieniu i wchłonięciu pozostałych w nim składników odżywczych w czasie ponownego przejścia przez przewód pokarmowy.


numer przypisany danej statystycznej w próbie.

Spearman zdefiniował swój współczynnik jako zwykły współczynnik korelacji Pearsona, liczony dla rang zmiennych (stąd nazwa współczynnik korelacji rang).


Każdy obiekt astronomiczny ma na swojej orbicie dwa węzły.

punkt na orbicie obiektu niebieskiego, w którym ciało niebieskie przecina płaszczyznę ekliptyki.


dziedzina zoologii, zajmująca się szeroko pojętymi badaniami zachowań zwierząt, zarówno dziedziczonych jak i nabytych, ich aspektem przystosowawczym, rozwojem osobniczym, orientacją przestrzenną, zachowaniami społecznymi.

Nadmiarowe zabijanie ofiar jest przedmiotem badania etologii.


Rękawiczki wykonane są ze skóry naturalnej licowej w kolorze białym lub z dwoiny bydlęcej podszewkowej w kolorze białym.

pośledni gatunek skóry.

Dwoina charakteryzuje się nie tylko innym wyglądem od skóry licowej, ale i mniejszą odpornością mechaniczną.


W czasie pokoju patrolowce służą zazwyczaj do ochrony granic morskich i strefy ekonomicznej państwa.

wojskowa jednostka pływająca, której podstawowym przeznaczeniem jest pełnienie służby patrolowej lub dozorowej na wyznaczonym akwenie.


Szarada była popularną zabawą salonową, często stanowiła element flirtu.

zagadka w formie wiersza.


hipotetyczne i nigdy niezaobserwowane w sposób potwierdzony naukowo oddziaływanie fizyczne, które ma polegać na odpychaniu się mas.

Antygrawitacja bywa wybierana jako mechanizm napędowy statków kosmicznych w utworach science fiction.


szkoła ekonomiczna powstała we Francji w drugiej połowie XVIII wieku, której hasła były związane z ideą porządku naturalnego; fizjokraci akcentowali znaczenie pracy i rolnictwa jako jedynych źródeł bogactwa.

Jednym z jego twórców był François Quesnay, który napisał Maksymy ogólne ekonomicznego rządzenia krajem rolniczym oraz wydał Tablicę ekonomiczną (Tableau économique), stanowiące podstawę fizjokratyzmu.


jeden z elementów formy muzycznej, który pełni funkcję przejścia pomiędzy kolejnymi odcinkami utworu muzyczego.

Łączniki są nieodzownym elementem fugi i formy sonatowej, ale można je spotkać także w innych formach.


Krezol jest derywatem fenolu, który z kolei jest pochodną benzenu.

związek chemiczny powstały przez zastąpienie jednego lub kilku atomów cząsteczki (najczęściej wodoru) grupą funkcyjną lub grupą innych atomów.

Przeprowadzenie związku chemicznego w jego bardziej lotną pochodną (upochodnianie, tzw. derywatyzacja) jest często stosowane w analizie chemicznej.


w zoologii: końcowa część jelita występująca u prawie wszystkich kręgowców poza zrosłogłowymi i ssakami łożyskowymi.

Stek powstaje podczas rozwoju embrionalnego w formie workowatego rozszerzenia w końcowym odcinku jelita pierwotnego.

Do kloaki odprowadzane są niepotrzebne produkty przemiany materii wydalane przez nerki i niestrawione resztki pokarmu przez przewód pokarmowy.


Protobułgarzy ulegli szybkiej asymilacji do przeważającego liczebnie żywiołu słowiańskiego (już w początkach panowania Symeona I w 893 język słowiański wprowadzono jako urzędowy w miejsce języka protobułgarskiego), który stopniowo wchłonął również pozostałe etnosy.

W języku bułfarskim z protobułgarskiego wywodzą się m.in. słowa: бъбрек (nerka), куче (pies), верига (łańcuch), ковчег (arka) i popularne imię Borys.

wymarły język tradycyjnie zaliczany do języków tureckich, którym posługiwali się Protobułgarzy w IX wieku.

Językowym krewnym protobułgarskiego jest czuwaski.


Cytronelal ma właściwości odstraszające owady, wykazuje dużą efektywność w odstraszaniu komarów.

organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów terpenowych, monoterpenoid będący głównym składnikiem mieszaniny terpenoidów nadającej olejkowi cytronelowemu specyficzny cytrynowy zapach.


Pruski wraz z językiem jaćwińskim zaliczany jest do grupy zachodniobałtyckich.

Obecnie znamy jedynie ok. 2 tys. słów i wyrażeń pruskiego, z powodu niewielkiej liczby dokumentów w nim zapisanych.

wymarły język bałtyckich Prusów.

Języki zachodniobałtyckie – grupa trzech wymarłych języków bałtyckich: staropruskiego, jaćwińskiego i galindyjskiego.

Język pruski był ojczystym językiem Prusów – ludu bałtyckiego zamieszkującego tereny między dolną Wisłą a dolnym Niemnem.


w uproszczeniu – zbiór wierzchołków, które mogą być połączone krawędziami w taki sposób, że każda krawędź kończy się i zaczyna w którymś z wierzchołków.

Wierzchołki grafu zwykle są numerowane i czasem stanowią reprezentację jakichś obiektów, natomiast krawędzie mogą wówczas obrazować relacje między takimi obiektami.


W filozofii zagadnienie intencjonalności prowadzi do takich kwestii jak znaczenie, referencja, intensjonalność, istnienie obiektów intencjonalnych (intencjonalne nieistnienie) oraz negatywne sądy egzystencjalne.

aktywny stosunek umysłu do jakiegokolwiek przedmiotu; jedno z podstawowych pojęć filozofii XX wieku, szeroko omawiane w fenomenologii Edmunda Husserla, ale również na gruncie filozofii analitycznej przez Elizabeth Anscombe czy Johna R. Searle'a.


funkcja falowa będącą rozwiązaniem równania Schrödingera dla szczególnego przypadku układu jednego elektronu znajdującego się na jednej z powłok atomowych lub tworzących wiązanie chemiczne.

Orbital jest funkcją falową jednego elektronu, której kwadrat modułu (zgodnie z interpretacją Maxa Borna) określa gęstość prawdopodobieństwa napotkania elektronu w danym punkcie przestrzeni.


Xenarthra – grupa lądowych ssaków łożyskowych o zredukowanym uzębieniu, do których zaliczane są mrówkojady, leniwce i pancerniki – zwierzęta różniące się wyglądem zewnętrznym i trybem życia, ale o podobnej budowie anatomicznej; do czasów współczesnych przetrwało 30 gatunków występujących obecnie w obydwu Amerykach.

Szczerbaki są dobrze przystosowane do życia w zajmowanych niszach ekologicznych.

Szczerbaki mają dobry węch, ale słaby wzrok.


W powszechnych i wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury są zatrudnieni urzędnicy i inni pracownicy.

pracownik, ten, kto jest zatrudniony u jakiegoś pracodawcy.

W 1957 roku z inicjatywy Federacji Austriackich Związków Zawodowych powołano Komisję Parytetową w skład której zasiedli pracodawcy i pracobiorcy.

osoba, która jest zatrudniona w jakiejś firmie, organizacji, pracuje na jakimś stanowisku.


Dyfuzory powszechnie stosowane są w pompach wirowych oraz w sprężarkach przepływowych (promieniowych, diagonalnych i osiowych).

kanał przepływowy z rosnącym przekrojem poprzecznym, np. stożkowo rozszerzający się lub spiralny odcinek rury, kanał międzyłopatkowy ograniczony łopatkami sprężarki przepływowej lub pompy wirowej.


jeden z bliskich planów filmowych, pozwalający ukazywać stan psychiki i emocje postaci.

Za wynalazcę zbliżenia długo uważano Davida W. Griffitha, który stosował je m.in. w filmach Dla miłości złota i Narodziny narodu, jednak wcześniej zbliżenie pojawiło się w twórczości Georga Alberta Smitha, który zastosował je w Szkle powiększającym babuni oraz Myszy w Szkole Sztuk Pięknych.


zwięzła, zwykle drobnoziarnista skała osadowa.

Piaskowiec powstaje w wyniku lityfikacji (cementacji) piasku pochodzącego z wietrzenia skał za pomocą spoiwa.


wieloosobowy kryty pojazd konny, kursujący regularnie.

Pierwszy konny omnibus uruchomiono w Paryżu w 1662 roku.


Kasztele, zwłaszcza XVI i XVII-wiecznych galeonów hiszpańskich, były bogato zdobione rzeźbami i jaskrawo malowane.

wysoka, często kilkupokładowa nadbudówka na dawnych żaglowcach (kasztel dziobowy i rufowy); znajdowały się w niej pomieszczenia dla oficerów i stanowiska lekkich dział.


wypukła forma ukształtowania terenu; jest to wypukłość zbocza lub ściany stosunkowo wąska, skalista i stroma, o długości do kilkuset metrów, a w Himalajach nawet do kilku kilometrów.

Żebro jest podobne do grzędy, ale znacznie od niej węższe i bardziej strome.


czarnobrązowy barwnik otrzymywany z woreczka czernidłowego mątwy; rodzaj atramentu, wytwarzany z głowonogów, stosowany od końca XVIII wieku.

Nie używał prawie farb olejnych; jego domeną były akwarela, tusz, ołówek, sepia.


Wolnomularstwo jest wewnętrznie bardzo zróżnicowane: tworzą je zarówno organizacje umiarkowanie liberalne, mistyczno-ezoteryczne, jak i konserwatywno-tradycjonalistyczne.

Masoneria stworzyła system wtajemniczeń (stopni), których przejście wiąże się z alegorycznym poznawaniem prawd metafizycznych i moralnych.

międzynarodowy ruch, mający na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi różnych religii, narodowości i poglądów.


w imperium osmańskim od 1864 roku nazwa prowincji.

Zwierzchnik wilajetu nosił tytuł Wali.


Tagi mogą tworzyć struktury hierarchiczne oraz precyzować swoje znaczenie poprzez atrybuty.

w informatyce - znak lub słowo, które jest przyporządkowane jakiejś informacji.


część mechanizmu zegarowego biorąca udział w przekazywaniu energii do elementu napędowego.

Rozróżnia się trzy rodzaje naciągu: ręczny, elektryczny i automatyczny, który stosuje się w zegarkach naręcznych.


Jednym z najbardziej znanych dragomanów służących w imperium osmańskim był urodzony we Lwowie w 1610 roku Polak - Wojciech Bobowski.

tłumacz, przewodnik, który pośredniczy między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu.


w informatyce: oddzielny twór, przeważnie w postaci osobnego pliku, zawierający zdefiniowany interfejs, a także implementacje typów wartości, klas, zmiennych, stałych oraz treści procedur i funkcji.

Korzystanie z modułów jest również blisko związane z programowaniem strukturalnym i programowaniem zorientowanym obiektowo.


interdyscyplinarna specjalność analizująca rzeczywistość poprzez łączenie w jeden obszar wiedzy zagadnień tradycyjnie rozdzielanych pomiędzy ekonomię, socjologię, historię społeczno-gospodarczą i kulturoznawstwo.

Socjoekonomika wpisuje się w szeroki nurt poszukiwań nowego paradygmatu w naukach społecznych, zmierzający do przezwyciężenia dotychczasowych podziałów i stworzenia nowego sposobu opisu i wyjaśniania procesów zachodzących we współczesnym świecie.


Zasadniczo wszystkie odmiany i formy danego gatunku należy szczepić na podkładkach tego samego gatunku, w przypadku mieszańców używa się podkładki pochodzącej od jednego z gatunków, z których wywodzi się ten mieszaniec.

przy szczepieniu roślin: roślina, na której szczepi się szlachetniejszy gatunek.

przy szczepieniu roślin: roślina na której szczepi się szlachetniejszy gatunek.

Podkład ma wpływ na wiele cech związanych ze wzrostem jak i właściwościami produkcyjnymi odmiany na nim zaszczepionej.


W przeróbce kopalin przesiewaniem nazywane jest sortowanie kruszywa, ziarn i fragmentów skał za pomocą sit o różnych rozmiarach oczek, podobnie jak to ma miejsce w analizie sitowej.

surowiec wydobywany z ziemi, mający zastosowania gospodarcze i będący przedmiotem eksploatacji górniczej.


Znos zwykle uwzględnia się jednak nie rachunkowo, a kreśląc na mapie lub plottingu wektor ruchu statku i graficznie dodając do niego wektor prądu.

zjawisko znoszenia z kursu jednostki pływającej wskutek oddziaływania na nią prądu.


rodzaj ropowicy, zapalenie ropne dłoniowej części ręki; powstaje najczęściej w wyniku urazu i szerzy się przez ciągłość na okoliczne części kończyny.

Etiologia zastrzału jest przeważnie związana z małą raną kłutą opuszki palca.


Świst zaczyna się z chwilą postawienia na trapie nogi osoby witanej, a kończy się z chwilą postawienia nogi na pokładzie okrętu (i odwrotnie).

skośnie zawieszone wzdłuż burty statku składane schody służące do komunikacji na drodze statek - nabrzeże lub (zwłaszcza podczas postoju na kotwicy) statek - inna jednostka pływająca.


Obecnie panuje trend związany z eliminacją zworek ze sprzętu elektronicznego powszechnego użytku i zastąpienie ich mechanizmami auto-konfiguracji bądź konfiguracji programowej.

w elektronice - element składający się z połączonych styków elektrycznych, które mogą zostać zwarte, aby ustawić lub dopasować płytę obwodów drukowanych.


Parametryzacja może zwiększyć czytelność kodu (gdy odniesienie będzie nosiło znaczącą nazwę) oraz ułatwić zarządzanie nim (gdy dana wartość występuje w kodzie wiele razy).

w programowaniu: zastąpienie wartości w kodzie programu odniesieniem do tej wartości.


Koncepcja klastrów opiera się na założeniu, że lokalizacja firmy w pobliżu innych przedsiębiorstw z tego samego sektora wzmacnia jej konkurencyjność pozwalając rozwijać się szybciej i osiągać lepsze wyniki.

Typowe grono składa się z sieci małych firm w tym samym lub podobnym sektorze produkcji, charakteryzujących się możliwością szybkiej adaptacji do zmieniającego się rynku i zróżnicowanych wymagań poprzez współpracę i używanie nowych technologii.

skoncentrowana przestrzennie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji, pochodzących z tego samego lub pokrewnych sektorów, powiązanych ze sobą siecią pionowych i poziomych zależności, konkurujących i współpracujących ze sobą.


termin filozoficzny.

Eudajmonia nie miała nigdy ściśle określonej definicji i rozmaici greccy filozofowie rozumieli ten termin w różny sposób.


adres internetowy, który przynależy do domeny głównej lub domeny wyższego poziomu, stosowany najczęściej do rozgraniczenia różnych części serwisu czy różnych serwerów danej witryny.

Pierwszą zarejestrowaną subdomeną była .pwr.pl, a należała ona do Politechniki Wrocławskiej.

W każdej kategorii wyróżnianych jest 8 najlepszych autorów, a na stronie głównej 3 najlepszych w danej subdomenie językowej.


Czeka przeprowadzała wysiedlenia i konfiskaty mienia, ścigała przestępstwa pospolite, walczyła ze spekulacją, pełniła funkcję cenzora prasy i wydawnictw, zajmowała się bezpośrednią ochroną rządu i partii.

Wszechrosyjska Komisja Nadzwyczajna do Walki z Kontrrewolucją, Spekulacją i Nadużyciami Władzy; akronim nazwy radzieckiego organu czuwającego nad bezpieczeństwem państwa, odpowiedzialnego za represje w Rosji Sowieckiej w latach 1917–1922.


wiara w obecność proroków w społecznościach religijnych.

W religiach światowych profetyzm nabrał szczególnego znaczenia głównie u Izraelitów.


w górnictwie złoże surowca znajdujące się blisko powierzchni, odsłonięte w sposób naturalny lub za sprawą działalności człowieka.

Obecnie w byłej odkrywce "Władysławów" trwają prace wyrównujące wyrobisko, z którego powstanie zbiornik wodny.


Przykładowym zestawem kultowych praktyk indyjskich i perskich magów jest Surya Namaskar /am - jogiczne pozdrowienie Słońca, ćwiczone razem z odpowiednimi mantramami.

kapłan-astrolog zoroastryzmu, któremu przypisywano umiejętność przepowiadania przyszłość z układu gwiazd, uzdrawiania i leczenia ludzi.


Wiardunek (około 49 g) odpowiadał 1/4 grzywny, „która ważyła 182,5 g (w XIV w. ok. 198 g) srebra, a w systemie groszowym wynosiła 48 groszy” i dzielił się na 4 łuty.

średniowieczna jednostka masy stosowana w Niemczech i w Polsce.


Woluta stanowi najważniejszy element esownicy.

element architektoniczny i motyw ornamentacyjny w formie spirali lub zwoju.

woluta - ornament w kształcie zbliżonym do litery S zakończony spiralami na obu końcach.

Szczególnym przypadkiem ślimacznicy są spływy wolutowe – boczne, dekorowane wolutą lub esownicą części szczytów budowli sakralnych – kościołów czy kaplic.


nazwa łatwo łamiących się, nieprzędnych włókien nasiennych (w formie puchu) o długości do 35 mm, otrzymywanych z różnych gatunków drzew z podrodziny wełniakowatych.

Kapok ze względu na swoją lekkość i nieprzemakalność (utrzymuje w wodzie ciężar trzydziestokrotnie przekraczający jego ciężar własny), stosowany jest do wypełniania pływaków w kamizelkach ratunkowych (skąd też wzięła się ich popularna nazwa).


rzeźbione ławy w prezbiterium świątyni.

Stalle występowały najczęściej w kościołach katedralnych, klasztornych i kolegiatach.


zaburzenie rozprzestrzeniające się w ośrodku lub przestrzeni.

W przypadku fal mechanicznych cząstki ośrodka, w którym rozchodzi się fala, oscylują wokół położenia równowagi, przy czym przenoszą energię z jednego miejsca do drugiego bez transportu jakiejkolwiek materii.


Roszczenie ma swoje źródło w licznych zdarzeniach prawnych doniosłych z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego.

prawo do zażądania od osoby określonego zachowania.


Przyczyną paramagnetyzmu jest porządkowanie się spinów elektronów ciała zgodnie z liniami zewnętrznego pola magnetycznego, uporządkowaniu przeciwdziałają drgania cieplne cząsteczek.

zjawisko magnesowania się makroskopowego ciała w zewnętrznym polu magnetycznym w kierunku zgodnym z kierunkiem pola zewnętrznego.


Nad koroną może znajdować się gzyms.

fragment muru wieńczący ścianę; rozciąga się powyżej lica.


Zjawisko irradiacji powodowane jest tym, że pole podrażnienia fizjologicznego na siatkówce zajmuje większą powierzchnię, niż wielkość postrzeganego obrazu w rzeczywistości, a to dlatego iż receptory na siatkówce połączone są w grupy.

jedno ze złudzeń optycznych, które polega na tym, że jasne lub błyszczące przedmioty oglądane na ciemnym tle wydają się większe.


W 1987 roku polskie gwarectwa zostały zgrupowane wraz z innymi przedsiębiorstwami we Wspólnocie Węgla Kamiennego.

rodzaj spółki eksploatującej złoża rud metali nieżelaznych, a od XVIII w. także węgla kamiennego.


proces technologiczny polegający na suszeniu zamrożonych produktów żywnościowych.

proces technologiczny polegający na suszeniu zamrożonych substancji spożywczych.

W procesie liofilizacji należy najpierw zamrozić preparat, który chcemy pozbawić wody.


zbiór zasad, które opisują procedurę.

Metodyka abstrahuje od merytorycznego kontekstu danego obszaru, a skupia się na metodach realizacji zadań, szczególnie metodach zarządzania.


wydzielony obszar ochronny wokół chronionego przyrodniczo terenu (zazwyczaj parków narodowych i krajobrazowych), zabezpieczający go przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka.

Otulina nie jest, w rozumieniu art. 5 ust. 14 ustawy, formą ochrony przyrody, lecz obszarem, na którym działalność człowieka nie może negatywnie oddziaływać na przyrodę obszaru chronionego.


Formaty składek są znormalizowane wg normy PN-74/P-55021 „Formaty książek, broszur i czasopism”.

Złożona składka ma najczęściej 4, 8, 12, 16, 20, 24 lub 32 stronice.

zadrukowany arkusz papieru złożony (złamywany, sfalcowany) jedno- lub wielokrotnie.


nazwa zbiorcza dla wszystkich typów organizacji nadanej tekstu w jego warstwie brzmieniowej, które w jakimś okresie uważane są za estetycznie dodatnie.

Przeciwieństwem eufonii jest kakofonia.


gruczoł znajdujący się w śródpiersiu przednim, tuż za mostkiem.

Grasica produkuje hormony takie jak: tymozyna, THF, tymulina, tymostymulina.


II czynnik krzepnięcia, glikoproteina znajdująca się w osoczu krwi, wytwarzana w wątrobie przy udziale witaminy K.

Protrombina jest białkiem rozpuszczalnym w surowicy krwi, nieaktywną postacią trombiny.


Jeden decymetr równa się 10 centymetrom (0,1 metra).

podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI.


Król Henryk ratował się ucieczką na galerze.

okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle; był używany przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku.


2 lutego 2007 r. w Aare (Szwecja) prezes FIS, Gian Franco Kasper, zapowiedział, że superkombinacja zastąpi rywalizację w tradycyjnej kombinacji alpejskiej podczas zimowych igrzysk olimpijskich w Vancouver w 2010 r.

jedna z konkurencji w narciarstwie alpejskim, w 2005 r. wprowadzona przez Międzynarodową Federację Narciarską (FIS), składająca się z jednego przejazdu slalomu oraz skróconego zjazdu (lub z supergiganta).


Przykładem akcesji jest przystąpienie Polski do Układu z Schengen w 2007 r.

w prawie międzynarodowym: jednostronne przystąpienie do wielostronnej, obowiązującej już od pewnego czasu inne państwa umowy międzynarodowej, bez możliwości prowadzenia rokowań nad jej treścią.


Na okres rozrodu węgorzokształtne oddalają się od brzegów.

Węgorzokształtne mają wydłużone, wężowate ciało, długie płetwy grzbietową i odbytową, oraz nagą, pozbawioną łusek skórę.

Anguilliformes - rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ryby morskie i dwuśrodowiskowe, o silnie wydłużonym ciele; jest to najliczniejszy w gatunki rząd ryb z nadrzędu elopsopodobnych, zamieszkują morskie wody tropikalne i subtropikalne.


jedno z podstawowych pojęć matematycznych, zbiór w sensie matematycznym i logicznym.

Klasy można traktować jako nieformalne obiekty wyznaczone przez formuły języka teorii mnogości.


Z połączenia dwóch gamet powstaje zygota, która jest organizmem diploidalnym.

organizm, u którego komórki somatyczne są diploidalne, czyli zawierają 2n chromosomów (zwykle dwa allele każdego genu).

Przedstawicielami diplontów jest znakomita większość zwierząt i roślin.


Powstający w wyniku lipolizy glicerol jest wchłaniany w wątrobie, ulega fosforylacji i utlenieniu do fosfodihydroksyacetonu, a następnie izomeryzacji do aldehydu-3-fosfoglicerynowego.

proces rozkładu hydrolitycznego triacyloglicerolu (trójglicerydu) w tkance tłuszczowej prowadzący do powstania kwasów tłuszczowych i glicerolu, które uwolnione do krwiobiegu, wychwytywane są przez większość tkanek (z wyjątkiem mózgu i erytrocytów) i estryfikowane do acylogliceroli lub utleniane jako główne źródło energetyczne do dwutlenku węgla i wody.


drablina - na żaglowcu krótka linka poziomo łącząca sąsiednie wanty.

Wanty z wyblinkami tworzą charakterystyczny element wyglądu dużych żaglowców.


owca wrzosówka.

jedna z ras owcy domowej, hodowana w Polsce; można je strzyc nawet dwa razy rocznie, a ich mięso przypomina dziczyznę.

Pod koniec lat 90. liczba maciorek wrzosówek w Polsce wyniosła około 2300 sztuk.

Dorosłe owce siwe ważą minimum 32 kg, barany natomiast min. 40 kg.

Od kilku lat w parku znajduje się 1,5 hektarowa zagroda dla zwierząt, w której są daniele, kozy i owce wrzosówki.


zespół soczewek mocowany pomiędzy aparatem fotograficznym a obiektywem lub na obiektywie, w celu powiększenia centralnej części obrazu podawanego przez obiektyw fotograficzny.

Np. telekonwerter 2× z obiektywem 2,8/135 mm o rozdzielczości 100 lpmm będzie odpowiednikiem obiektywu 5,6/270 mm o rozdzielczości 50 lpmm.


Kurhan składa się z korytarza (dromos), komory grobowej i ziemno-kamiennego nasypu, umocnionego z zewnątrz niskim murem.

korytarz prowadzący w głąb grobowca, wykuty w skale lub zbudowany z ciosów kamiennych.


Turbina w porównaniu do innych silników posiada dużą moc przy stosunkowo niewielkiej masie i rozmiarach.

silnik przepływowy wykorzystujący energię przepływającego płynu do wytwarzania energii mechanicznej.

Jeśli mamy do dyspozycji czynnik poruszający się z odpowiednio dużą prędkością (wiatr, wartka rzeka), to przy pomocy odpowiednio ukształtowanych łopatek (łopat) wirnika możemy zamienić energię kinetyczną ruchu postępowego tego czynnika na energię ruchu obrotowego turbiny.


Koferdam jest dostępny w kilku kolorach, jasnych – ze względu na wysoką przezroczystość, oraz ciemnych – ze względu na dobry kontrast – najczęściej wykorzystywany jest kolor zielony.

Ślinochron to cienka, najczęściej lateksowa guma.

materiał izolujący stosowany w stomatologii zamiast wałeczków ligniny.


rodzaj wojsk w Polsce w XVII i XVIII wieku, stanowiący główne siły regularnej armii, utrzymywane ze skarbu państwa.

Komput pokojowy wynosił 12 tysięcy jednostek dla Korony i 6 tysięcy dla Wielkiego Księstwa.

W roku 1652 utworzono jednolitą formację stałego wojska zaciężnego, zwaną wojskiem komputowym.


wartość własna macierzy.

W kontekście równań stanu wartości własne (ściślej wartości własne macierzy układu) bywają też nazywane modami (ang. mode)


Oktant został wynaleziony i skonstruowany przez Johna Hadleya w 1730, a także, mniej więcej w tym samym czasie i niezależnie, przez Thomasa Godfreya.

dawny przyrząd nawigacyjny do mierzenia wysokości ciał niebieskich nad horyzontem, a także kątów poziomych i pionowych między obiektami.


Odmianą narzynki jest gwintownica, służąca do nacinania gwintów zewnętrznych rur.

narzędzie wieloostrzowe służące do nacinania gwintów zewnętrznych.


Baretki nosi się (z bardzo nielicznymi wyjątkami) po lewej stronie piersi, w kolejności określonej przez starszeństwo odznaczeń (zobacz np. precedencja polskich odznaczeń), od środka piersi i od góry do dołu.

Sposób noszenia niektórych baretek (podobnie jak niektórych odznaczeń) określają dodatkowe przepisy, mające podkreślić ich wagę.

wąski pasek wstążki w kolorze przewidzianym dla danego orderu lub odznaczenia, noszony na mundurze zamiast pełnej odznaki.

Na przykład baretkę radzieckiego Orderu Zwycięstwa należało nosić oddzielnie, 1 cm ponad wszystkimi pozostałymi.

Baretek nie powinno nosić się na ubiorach cywilnych.


Modele deferentów i epicykli wykorzystywano w starożytności i średniowieczu do opisu ruchu planet.

orbita kolista, po której - w teorii geocentrycznej - poruszać się miały wokół Ziemi ciała niebieskie lub środki mniejszych orbit kolistych zwanych epicyklami.

Ptolemeusz uważał, że każde ciało niebieskie ma swój własny deferent, a niektóre z nich (znane w starożytności planety – Merkury, Wenus, Mars, Jowisz i Saturn) dodatkowo w czasie swojej drogi krążą po dodatkowych epicyklach, których środki krążą po deferentach.


rodzaj faktury wielogłosowej, w której tylko jeden głos jest samodzielny, a pozostałe stanowią akompaniament harmoniczny.

Homofonia polega na dominacji melodii prowadzonej w pierwszym głosie, najczęściej jest to głos wykonujący główny temat utworu.


jądro atomowe trytu, promieniotwórczego izotopu wodoru.

Trytony są wykorzystywane najczęściej w reakcjach termojądrowych z emisją neutronu (niektóre z nich są ważnym źródłem prędkich neutronów).


kapitan drużyny curlingowej.

Skip bardzo rzadko szczotkuje, wyjątkiem jest dom oraz pole za linią celu.


Konieczność stosowania stateczników wynika z nieliniowej i niejednoznacznej charakterystyki prądowo-napięciowej lamp wyładowczych.

urządzenie elektryczne mające za zadanie ograniczenie natężenia prądu płynącego przez lampę wyładowczą.


substancja pomocnicza w szczepionce.

Mechanizm działania adiuwantów, ze względu na ich różny charakter chemiczny, nie jest ściśle określony, wydaje się natomiast, że jedną z głównych ich właściwości jest spowolnienie uwalniania antygenu.

Idealny adjuwant nie powinien wywoływać odpowiedzi swoistej względem siebie.


procesy życiowe (biochemiczne) zachodzące w środowisku zawierającym tlen.

W aerobiozie żyje większość organizmów, u których tlen atmosferyczny jest zużywany w przemianach chemicznych stanowiących podstawowe źródło energii.


kultura archeologiczna środkowej i młodszej epoki brązu oraz wczesnej epoki żelaza, występująca głównie na ziemiach polskich oraz przyległych do nich obszarach w innych państwach.

Początki kształtowania się kultury łużyckiej to końcowa część II okresu epoki brązu (1700–1300 lat p.n.e.) i początek III okresu (1300–1100 lat p.n.e.), według podziału chronologicznego, dokonanego przez Oskara Monteliusa.

Kultura łużycka została wyróżniona na podstawie występowania w całym jej zasięgu takiego samego typu gospodarki, podobnych form osadniczych oraz cech budownictwa.


wysoce wyspecjalizowana wyściółka naczyń krwionośnych i limfatycznych, utworzona z jednej warstwy płaskich komórek o niewielkim jądrze.

Dysfunkcja śródbłonka jest cechą charakterystyczną wielu chorób naczyniowych i często prowadzi do miażdżycy.


trałowiec - okręt specjalnie przeznaczony do oczyszczania akwenów żeglownych z min za pomocą holowanych trałów, a także do stawiania pewnej liczby min morskich.

okręt specjalnie przeznaczony do oczyszczania akwenów żeglownych z min za pomocą holowanych trałów, a także do stawiania min.

Ponad 30 razy otwierał ogień do samolotów, 10 razy do baterii nieprzyjacielskich na wybrzeżu, gonił ścigacze i okręty podwodne, wyciągnął z wody 5 Niemców z zatopionego poławiacza min, uratował pilota angielskiego samolotu, 1 oficera i 19 żołnierzy kanadyjskich oraz oficera marynarki, który zmarł na okręcie.

W drodze do swego sektora ORP „Ryś” spotkał 2 poławiacze min i 2 eskortowce, a także zaobserwował peryskop okrętu podwodnego.

Do początku II wojny światowej trałowce do rozminowania stosowały jedynie holowane za rufą trały kontaktowe, wyposażone w podcinaki służące do przecinania łańcuchów (minlin) min kotwicznych.

W czasie służby w PMW, minowiec był wykorzystywany do trałowania min na Zatoce Gdańskiej, a także do szkolenia specjalistów morskich.


barwnik występujący u sinic, kryptofitów i krasnorostów.

Fikoerytryna wchodzi w skład fikobilisomów.


Często zdarzało się, że lemat zyskiwał sobie o wiele większe znaczenie od pierwotnego, znajdując szersze zastosowanie i stając się w zasadzie samodzielnym twierdzeniem, którego nazwa wynika z uwarunkowań historycznych.

twierdzenie pomocnicze, którego głównym zastosowaniem jest uproszczenie dowodów innych, bardziej istotnych twierdzeń.


Chwyt zakłóca więc rutynowy proces lektury, zmusza do zastanowienia, motywuje odbiór.

w rosyjskiej szkole formalnej: ujęcie stylistyczne lub kompozycyjne transformujące i organizujące materiał językowy i tematyczny w dziele; przeciwieństwo idei, faktów, opowieści obecnych w dziele.

Wedle poglądów Wiktora Szkłowskiego chwyt to zabieg formalny, który polega na wydłużeniu i utrudnieniu czasu percepcji.


element dekoracyjny w postaci prostokątnej płyty stosowanej we fryzie belkowania doryckiego, rozpowszechniony w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu.

od każdym tryglifem znajdowała się regula (listewka) z sześcioma guttae (łezkami).


ZZasadnicze założenia semiologii ukształtowały się pod wpływem rozwoju strukturalistycznej semantyki językoznawczej.

Semiotyka logiczna zajmuje się przede wszystkim znakami językowymi.

Zainteresowania naukowe Andrzeja Gwóździa obejmują antropologię audiowizualności i kulturę mediów – w tym semiotykę kina i przekaźników elektronicznych (teorię filmu w dobie nowych mediów) oraz dzieje światowej myśli medioznawczej (w tym historię myśli filmowej).

nauka o znakach.


Nazwa krótkowzroczności "miopia" pochodzi z języka greckiego (myopia = mrużyć).

wada wzroku, która sprawia, że dobrze widzi się przedmioty położone blisko, natomiast te oddalone mają nieostre kształty.

Krótkowidztwo to jedna z najczęstszych wad wzroku.

wada wzroku, przy której dobrze widzi się przedmioty położone blisko, natomiast te oddalone mają nieostre kształty.

Bardzo wysoka krótkowzroczność nie jest jedynie wadą refrakcji, którą w pełni można skorygować optycznie.


Kiedy człowiek się przemieszcza, otolity także się poruszają, uciskając komórki receptorowe wyścielające wnętrze woreczka.

część ucha wewnętrznego, będąca fragmentem systemu służącego do utrzymania równowagi ciała, czyli błędnika błoniastego.


błędnie wydrukowany znaczek pocztowy.

24-centowy znaczek amerykański "Inverted Curtis Jenny" z roku 1918 jest najbardziej znanym na świecie przykładem błędnodruku.


Rolą facylitatora jest mediowanie między stronami.

mediator, osoba ułatwiająca komunikację.


siła ciągu - siła będąca wynikiem działania napędu.

W przypadku silników turboodrzutowych i turbowentylatorowych ciąg jest najważniejszym parametrem technicznym.


W jubilerstwie prawidłowo oszlifowane cyrkony dzięki bardzo dużej dyspersji są konkurencją dla diamentów.

pospolity minerał z gromady krzemianów wyspowych.


Saccharomyces Meyen – rodzaj jednokomórkowych grzybów z rodziny drożdżakowatych.

Drożdże rozmnażają się przez pączkowanie.


organizacja tworzona i kontrolowana przez inną organizację.

Zaczął współpracować z podziemną organizacją Rabocors, będącą przykrywką dla OGPU.


zimnokrwista rasa koni wywodząca się z regionu La Perche we Francji, powstała w wyniku wieloletniego krzyżowania się lokalnych ras koni z innymi rasami; hodowane były w ZSRR, obecnie głównie we Francji, Wielkiej Brytanii i USA, do sprowadzane były od roku 1855 do I wojny


książę Polski z dynastii Piastów sprawujący władzę od ok. 960 r.

Mieszko I to historyczny pierwszy władca Polan, uważany zarazem za faktycznego twórcę państwowości polskiej.


podstawowa jednostka długości stosowana w systemach miary wielkości czcionek i innych elementach typograficznych.

W tradycyjnej drukarni drukarz miał do dyspozycji czcionki tylko w tych wielkościach, oraz czcionki wielkości 60 i 72 pt, które nie posiadają jednak swoich popularnych nazw własnych.

We wszystkich trzech powszechnie stosowanych systemach punkt typograficzny ma dość zbliżoną długość, która wynosi od 0,3514 do 0,3759 mm.

punkt typograficzny - miara wielkości czcionek i innych elementów typograficznych .

W programach biurowych występują różne ograniczenia, np. możliwość zmiany rozmiaru czcionki skokowo o pół punktu.


Pierwszorzędną zaletą kodeksu, która stanowi o jego przewadze nad zwojem papirusowym, jest łatwość konsultacji: kodeks można w każdej chwili otworzyć na dowolnej stronie, podczas gdy zwój papirusowy wymaga mozolnego przewijania.

jedna z form książki, w której karty są złączone (szyte, klejone) na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki; obecnie jest to najpopularniejsza forma książki.


zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem, może nie mieć żadnych następstw i powikłań.

Postać septyczną (łac. pestis septica) cechuje, poza objawami nieswoistymi, duża bakteriemia.

Bakteriemia występuje częściej u osób z zabiegami na błonie śluzowej lub z ciężką chorobą podstawową (na przykład przewlekłą niewydolnością wątroby) i ma podobne objawy jak ta wywoływana przez Streptococcus bovis biotyp II (wyniki 16-letnich badań prospektywnych).

Opisano także bakteriemię przebiegającą z ZOM jako następstwo interwencji endoskopowej przy krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego.


Nieświadoma instalacja dialera ma najczęściej miejsce przy wchodzeniu na strony pornograficzne lub z nielegalnym oprogramowaniem i plikami MP3.

Dialer wykorzystuje nieświadomość użytkownika i łączy się poprzez numer dostępowy o kosztach wielokrotnie przekraczających typowe koszty dostępu do internetu.

wyspecjalizowany program komputerowy do łączenia się z Internetem za pomocą modemu.


związek pomiędzy dwiema zmiennymi losowymi.

Miarą stopnia zależności monotonicznej są współczynniki korelacji rangowej.


Mieszkańcy różnią się strojem od włościan, ubierają się w kapoty z szamerowaniami, przypominającymi węgierskie czamary.

Niezbyt szerokie spodnie i krótki kaftan ozdobiony zielonym szamerowaniem tworzyły jego strój od XVI do XVIII wieku.

Sukmana była zdobiona szamerunkiem - niebieskim lub czerwonym sznurkiem, którym był obszywany kołnierz i skrajna część wzdłuż przedniego rozcięcia.

Kriegsmarine nosiły mundury granatowe ze złocistym oporządzeniem (guziki, szamerunek, akselbanty itd.).

pasmanteryjna ozdoba ubrań, najczęściej w postaci różnego rodzaju pętli, galonów naszytych z przodu ubrania.


Można stwierdzić, że argument konkretyzuje pewien abstrakcyjny parametr (nadając mu konkretną wartość, kojarząc parametr z określonym miejscem pamięci, zwracając konkretną wartość do miejsca wywołania itp.

element składni w określonym języku programowania, który w wyniku wywołania podprogramu zostaje utożsamiony (skojarzony) z określonym parametrem podprogramu.


Tuka wykorzystywana jest do połowów dalekomorskich, głównie do połowu śledzi.

ciągnione, czynne narzędzie sieciowe do połowu ryb, podobne do włoka, holowane przez dwa trawlery.


Prawdopodobnie literę san wymawiało się jak /s/.

litera języka greckiego, obecnie nieużywana.


Tak jak energia jest właściwością formy, tak potencja jest właściwością materii.

w różnych koncepcjach filozoficznych - coś urzeczywistnionego, istniejącego aktualnie; realna moc, siła.


W układzie CGS jednostką lepkości dynamicznej jest puaz (P).

P - jednostka lepkości dynamicznej w układzie jednostek miar CGS, nazwana na cześć francuskiego fizyka i lekarza Jeana L. M. Poiseuille'a. 1 P = 1 dyn·s/cm2 = 1 g·/(cm·s).

puaz - jednostka lepkości dynamicznej w układzie jednostek miar CGS, nazwana na cześć francuskiego fizyka i lekarza Jeana L. M. Poiseuille'a. 1 P = 1 dyn·s/cm2 = 1 g·/(cm·s).


technika analityczna, której podstawą jest pomiar zależności między natężeniem prądu a potencjałem elektrycznym w układzie elektrody pracującej i odniesienia, zanurzonych w roztworze badanym, który zawiera oznaczaną substancję i elektrolit podstawowy.

Pomiary wykonywane z zastosowaniem ker są nazywane polarografią zgodnie z terminologią IUPAC, choć często pojęcie to jest utożsamiane z woltamperometrią.


pogląd filozoficzny głoszący, że wszelka wiedza pochodzi od wrażeń zmysłowych i jest tylko bardziej lub mniej złożonym kompleksem spostrzeżeń.

Skrajną postacią empiryzmu genetycznego jest sensualizm, który głosi, że nie ma niczego w umyśle, czego nie było wpierw w zmysłach.


Słynnym średniowiecznym farysem był Usama Ibn Munkiz, który pozostawił po sobie pamiętnik "Kitab al-itibar".

muzułmański jeździec, profesjonalny wojownik (mameluk), wojownik-niewolnik gulam, odpowiednik europejskiego rycerza.


Standardowy draft polega na tym, że z puli zawodników zgłoszonych do naboru (zwykle dużo większej niż miejsc w drafcie), drużyny po kolei wybierają jednego.

sposób wybierania nowych graczy do lig zawodowych, najczęściej spośród młodych zawodników, rozpoczynających karierę profesjonalną.


Terminu substancja nie należy tutaj rozumieć dosłownie: adwekcji podlegać mogą unoszone ciała stałe (np. kawałki drewna pływające na powierzchni rzeki), drobne cząsteczki piasku, ciała rozproszone koloidalnie, ale również substancje chemiczne w postaci roztworzonej, a nawet ciepło.

w mechanice płynów i hydrodynamice podziemnej unoszenie substancji przez przepływający płyn w ten sposób, że prędkość unoszonej substancji równa jest prędkości przepływającego płynu.


Syfony są miejscami śmiertelnie niebezpiecznymi dla kajakarzy.

Lubię pływać kajakiem, ale bardzo boję się syfonów.

odcinek w nurcie rzeki, w którym woda z jednej strony wpływa pod skałę (lub głaz), a z drugiej spod niej wypływa.


wprowadzenie do danego ustroju patogenu w postaci wirusa, bakterii, grzyba lub pasożyta, a w przypadku roślin również substancji korzystnych, jak nawozy czy pożądane szczepy bakterii.

W epidemiologii inokulacja jest jedną z dróg szerzenia się zakażenia w mechanizmie kontaktu pośredniego.


Najdawniejsze z cyrków starożytnego Rzymu budowano jako odpowiednik greckich stadionów i hipodromów.

w Rzymie: okrągła budowla, rodzaj amfiteatru.


Większość bozonów to cząstki złożone, jednakże 12 z nich (tak zwane bozony cechowania) są cząstkami elementarnymi, niezłożonymi z mniejszych cząstek (cząstki fundamentalne).

cząstka posiadająca spin całkowity.


organizm, który żywi się substancjami organicznymi, których sam nie produkuje.

Istnieje podział na konsumentów pierwszego (roślinożercy), drugiego i trzeciego rzędu (drapieżcy).


częściowa lub całkowita definicja obiektu w programowaniu.

Obiekt, który został stworzony na podstawie danej klasy nazywany jest jej instancją.


Impostacja głosu polega na właściwej koordynacji czynności krtani (a dokładniej więzadeł głosowych), rezonatorów głosowych i układu oddechowego.

prawidłowe ustawienie głosu w nauce i praktyce śpiewu.


Określenie przymiotników w pozycji predykatu jest dla adwerbiów w polszczyźnie zjawiskiem powszechnym.

wyraz, którego prymarną funkcją jest bycie określeniem czasownika, przymiotnika bądź innego przysłówka.

nieodmienna część mowy, której prymarną funkcją jest bycie określeniem czasownika, przymiotnika bądź innego przysłówka.

Przysłówki w języku fińskim można podzielić na samodzielne oraz powstające produktywnie przez odmianę przymiotników i imiesłowów.

Jednakże w dyskusji zorientowanej specyficznie na język duński częściej używa się schematu zapisywanego symbolicznie jako SVA (duń. subjekt - verbum - adverbium, tj. podmiot - czasownik - dopełnienie), ze względu na to, iż dopełnienie jest tą częścią zdania której położenie w całości wyznacza który schemat zostanie użyty.


lekka, okrągła, silnie wypukła tarcza, typowa dla krajów wschodnich, takich jakich Persja bądź Turcja, znana także w Polsce oraz na Węgrzech.

Kałkan był zwykle podbijany od wewnątrz suknem, często wyrafinowanie zdobiony złotem, srebrem i drogimi kamieniami.


W przypadku podwójnego (dwuczłonowego) stylika pierwszy segment przewężenia nazywany jest petiolus natomiast drugi postpetiolus.

jeden z podobnie ukształtowanych odcinków ciała niektórych zwierząt.

U owadów każdy typowy pierścień ciała składa się z czterech sklerytów: brzusznego (sternit), bocznego (pleura; są dwa skleryty boczne), grzbietowego (tergit).


Tuleja ma kształt wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca.

Spotyka się tulejki wykonane z niemal każdego materiału stosowanego w budowie maszyn.

krótka rura, element niektórych urządzeń i maszyn.


rzadka odmiana chalcedonu z nieregularnie rozmieszczonymi białymi lub żółtymi plamkami.

Plazma występuje w odcieniach od jasnozielonego do ciemnozielonego, jest przeświecająca lub nieprzezroczysta.


budynek ogrodowy otwarty, z kolumnadą, przykryty dachem.

Po stronie południowej zbiornika wzniesiono monopteros z szesnastoma kolumnami doryckimi i kopułą, sztucznie uszkodzoną z jednej strony.

Z okien pałacu rozpościerał się widok na poszczególne pawilony mieszcząc się na terenie posiadłości, takie jak budynek Fermy, Panteon, Glorietę (monopter) na wyspie, naśladującą angielskie pawilony wielkich ówczesnych realizacji ogrodowych.

Pozostałości pałacu znajdują się w głębi parku i obejmują głównie ruinę wieży, taras i gloriettę.

mała budowla ogrodowa, otwarta, z kolumnami.

samodzielna budowla ogrodowa lub parkowa, najczęściej na wzgórzu, wykonana w formie małego, otwartego pawilonu z kolumnami, arkadami, stosowana od 2. połowy XVIII wieku w ogrodach typu francuskiego.


O tym ile należy się duchowieństwu decydowała uchwała maszoperii.

Inne reguły nakazywały maszoperii oddanie pewnej stałej części zysku na cele społeczne (np. przytułki, szpitale).

spółka rybaków razem prowadzących połowy na morzu.


charakterystyczny typ narracji tekstu pisanego, przypominający mowę.

Szczegółową teorię skazu rozwinął Boris Eichenbaum w rozprawach "Jak jest zrobiony Płaszcz Gogola" (1919), "Illuzija skaza" (1924) oraz "Leskow i proza współczesna" (1925).


Wyróżnia się pluwiografy: pływakowy, w którym w naczyniu znajduje się pływak, wskazujący stan napełnienia oraz wywrotkowy.

urządzenie do automatycznego pomiaru ciągłych opadów, które rejestruje ich ilość, czas trwania i natężenie.


organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, bisfenol A.

Komisja Europejskiej na podstawie dyrektywy 2011/8/EU z dnia 28.01.2011 planuje wprowadzić zakaz używania bisfenolu A (BPA) w butelkach dziecięcych przed końcem 2011 roku.

organiczny związek chemiczny z grupy fenoli.

Spośród różnych dioli największe, praktyczne znaczenie uzyskał bisfenol, który jest stosunkowo tani i jednocześnie zapewnia dobre własności polimeru, jednak jest też substancją szkodliwą (wpływa negatywnie na rozrodczość), choć nie stwierdzono, aby był uwalniany z poliwęglanów w ilościach zagrażających zdrowiu.


Pierwszą planetą pozasłoneczną, o której sądzono, że krąży w ekosferze, był gazowy olbrzym 70 Virginis b.

strefa wokół gwiazdy, o kształcie zbliżonym do warstwy sferycznej, w której obrębie na wszystkich znajdujących się planetach mogą panować warunki fizyczne i chemiczne umożliwiające powstanie, utrzymanie i rozwój organizmów żywych, z których za najistotniejszy uważane jest istnienie ciekłej wody.


ubiór wojskowy zwany też krakuską; długi do kolan, wcięty, mający na obu piersiach, wzorem ludów zakaukaskich, kieszonki na ładunki w postaci tulejek w liczbie 5-7 i więcej.

Wołoszka była m.in. ubiorem piechoty Wojska Polskiego okresu powstania krakowskiego.


W heraldyce angielskiej narożnik umieszczany jest zawsze na wszelkich innych elementach, z wyjątkiem bordiury, jeśli ta udostajnia herb.

Kanton ma postać niewielkiego, kwadratowego, lub prostokątnego pola umieszczanego w górnym rogu tarczy (najczęściej prawym heraldycznym, czyli z punktu widzenia użytkownika tarczy).

w heraldyce figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej.

kanton, figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej.


Według epigramatyka, niejakiego Kyryllosa, epigram doskonały zawierał dwie linijki.

Pierwszą antologię greckich epigramatów sporządził Meleager z Gadary około 60 p.n.e.

krótki utwór poetycki w formie aforyzmu.


przedstawiciel glonów z klasy brunatnic, który występuje w morzach północnych.

Jako pasza stosowane są różne gatunki listownicy, strunki, skrzydlicy, wielkomorszczu.


Stabilizator może być inhibitorem reakcji chemicznych (głównie antyutleniaczem) i może osłabiać działanie czynników termicznych, hydrolitycznych, biologicznych i świetlnych.

substancja chemiczna, umożliwiająca utrzymanie właściwości fizykochemicznych innych substancji, do których jest dodawana w niewielkich ilościach, np.: żywności, leków, zawiesin, emulsji.


bezmasowa cząstka elementarna pośrednicząca w oddziaływaniach silnych.

Gluon przenosi ładunek kolorowy i nie ma ładunku elektrycznego, czyli jest obojętny elektrycznie.


Anomodontia – podrząd gadów ssakokształtnych z rzędu terapsydów; żyły od środkowego permu do późnego triasu na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Australii.

W środkowym permie ofiakodonty stawały się coraz rzadsze, były zastępowane przez anomodonty, diapsydy i teriodonty, a w końcu wymarły.

Podstawowy podział anomodontów obejmuje 2 infrarzędy: Dromasauria i Dicynodontia.


Złotnictwo stosuje platerowanie do uzyskania srebrnego lub złotego wykończenia.

pokrywanie metalu wartwą metalu szlachetniejszego.


w rachunku zdań pierwszy (w kolejności zapisu lub odczytywania) argumet implikacji.

Tak np. w zdaniu "Jeżeli pada deszcz to na niebie są chmury" poprzednikiem jest zdanie "pada deszcz".


Ryt aleksandryjski – jeden z wschodnich obrządków (rytów) sprawowania liturgii chrześcijańskiej.

ustalony i powszechnie przyjęty sposób sprawowania obrzędów religijnych, ujednolicony i zebrany, najczęściej również spisany.


maszyna przemysłowa służąca do rozdrabniania mięsa.

Mięso wstępnie rozdrabnia się w wilku przez siatkę trzymilimetrową.


sprzęt, aparat umożliwiający przebywanie płetwonurkowi pod wodą.

Akwalung wynaleźli w 1943 Jacques-Yves Cousteau i Emile Gagnan.


Zbyt sztywne konstrukcje kadłuba narażone są na uszkodzenia w wyniku uderzeń o fale, natomiast zbyt elastyczne są trudne w sterowaniu.

konstrukcja przestrzenna jednostki pływającej nadająca jej kształt oraz zapewniająca pływalność.


bardzo małych rozmiarów obraz, często portret, wykonany na pergaminie, kości słoniowej, metalu czy porcelanie.

Miniatury portretowe rozkwitły w XVI-wiecznej Europie i były popularne zwłaszcza w okresie rokoka i klasycyzmu, w ciągu dwóch następnych stuleci.


Konduktancja dotyczy obwodów prądu stałego, a w obwodach prądu zmiennego tylko elementów rezystancyjnych (rezystor).

konduktancja - wielkość oznaczająca przewodnictwo elektryczne ciał.

przewodność elektryczna - wielkość oznaczająca przewodnictwo elektryczne ciał.


Półstrunowce mają robakowate ciało z dobrze rozwiniętą, trójdzielną wtórną jamą ciała.

Hemichordata; przedstrunowce, Protochordata – typ bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych o cechach morfologicznych zbliżonych do strunowców (stąd nazwa typu), natomiast w rozwoju zarodkowym wykazujących cechy wspólne ze szkarłupniami; zwierzęta te występują wyłącznie w wodach morskich, głównie pełnosłonych, najczęściej w strefie dennej.

Układ pokarmowy półstrunowców składa się z gęby, gardzieli, przełyku oraz jelita z bocznymi kieszonkami wątrobowymi w jego przedniej części.


rozpad organicznego związku chemicznego na mniejsze fragmenty lub stopniowe usuwanie fragmentów większych cząsteczek.

Szczególnym rodzajem degradacji jest fotodegradacja, która jest procesem rozkładu związku pod wpływem światła, zazwyczaj ultrafioletowego (UV).


meteoryt kamienny (aerolit), składający się głównie z oliwinu i piroksenów.

Krater powstał ok. 74 miliony lat temu (kreda), prawdopodobnie w wyniku uderzenia meteorytu kamiennego (chondrytu) o średnicy ok. 2 km.


skrzydło ugrupowania bojowego.

Rozróżnia się skrzydła prawe i lewe, które zależnie od położenia (działania) wojsk własnych i warunków terenowych mogą być otwarte lub osłonięte.

w wojsku: boczna część ugrupowania bojowego (operacyjnego), odróżniana tradycyjnie od jego centrum.

Przeciwnicy nie spodziewali się, że zaatakujemy ich lewą flankę i dlatego zyskaliśmy przewagę i ostatecznie wygraliśmy tę bitwę.


Większość komórek wchodzących w skład drewna ma zdrewniałe ścianki, przez co drewno pełni również funkcję mechaniczną.

w botanice: złożona tkanka roślinna roślin naczyniowych, zajmująca przestrzeń między rdzeniem a kambium.


Organizacje medyczne oceniające metody leczenia niepłodności, m.in. takie jak unijny ESHRE, amerykański ASRM, brytyjski NICHCE w swoim 534-stronicowym raporcie nie mówią o naprotechnologii, a Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu i Polskie Towarzystwo Ginekologiczne stwierdziły, iż nie mogą jej rekomendować z powodu braku dowodów na jej skuteczność w kontrolowanych badaniach klinicznych.

metoda mająca monitorować i utrzymywać zdrowie układu rozrodczego kobiet, stworzona przez Thomasa W. Hilgersa w 1991 roku, oparta głównie na naturalnych sposobach planowania rodziny, które są dopuszczane m.in. przez Kościół katolicki.


Moderator musi charakteryzować się dużym przekrojem czynnym na rozpraszanie neutronów oraz małym na pochłanianie ich.

substancja służąca do zmniejszenia energii kinetycznej (prędkości) neutronów, aż do osiągnięcia przez nie stanu tzw. neutronów termicznych.

Jako spowalniacz stosuje się wodę, ciężką wodę, beryl, lit, bifenyl i grafit.


w matematyce zbiór wypukły, będący uogólnieniem trójkąta i czworościanu na dowolną przestrzeń liniową.

Aby, mając dany n-wymiarowy sympleks, utworzyć na jego podstawie sympleks (n+1)-wymiarowy, należy dodać 1 nowy wierzchołek.

Wychodząc z topologicznej definicji wielościanu, wielokąt można też ogólnie zdefiniować jako spójny zbiór stanowiący sumę skończonej liczby trójkątów, gdzie trójkąt definiujemy jako simpleks danej przestrzeni dwuwymiarowej.


Współczesna komparatystyka bada również związki genetyczne, typologiczne, ujmuje literaturę w ramach rozwoju procesu historycznoliterackiego.

dział nauki o literaturze, którego zadaniem jest porównanie utworów należących do literatur różnych narodów oraz wpływów i zależności w literaturze światowej; nowoczesna komparatystyka zajmuje się także badaniem związków pomiędzy literaturą a innymi dziedzinami sztuki, np. muzyką, malarstwem, filmem, a także przekładami.

dział nauki o literaturze, którego zadaniem jest porównanie utworów należących do literatur różnych narodów oraz wpływów i zależności w literaturze światowej; nowoczesna komparatystyka zajmuje się także badaniem związków pomiędzy literaturą a innymi dziedzinami sztuki, np. muzyką, malarstwem, filmem.


Opieką nad pacjentami ze stomią zajmują się poradnie stomijne (lub proktologiczno-stomijne), w których zazwyczaj dyżurują lekarze chirurdzy oraz pielęgniarki stomijne.

celowo wytworzone połączenie światła narządu wewnętrznego ze skórą; w przypadku połączeń między narządami powstałych wskutek patologii lub powikłań, używa się słowa przetoka.


Coraz popularniejszy staje się dzisiaj epikureizm, dlatego chorych i starych odsyła się do zamkniętych ośrodków, by unikać tego, co nieprzyjemne.

wygodny tryb życia, charakteryzujący się upodobaniem przyjemności i unikaniem przykrości.

postawa charakteryzująca się zamiłowaniem do wygód i przyjemności; leniwy, wygodny tryb życia.

leniwy, wygodny tryb życia w luksusach i dostatku; wygodnictwo.

leniwy, wygodny, czasem nawet rozpustny tryb życia, którego celem jest osiąganie przyjemności.

Naruszanie klasycznych struktur rodzinnych prowadzić ma, zdaniem zwolenników chrześcijańskiej „cywilizacji życia”, do samozagłady społeczeństwa, które, popadając w hedonizm, zaprzestaje reprodukcji.

W swojej twórczości, nawiązując do tradycji sienkiewiczowskich, przeciwstawiał kosmopolityzmowi i sybarytyzmowi współczesnego mu środowiska arystokratycznego.


chimery, Holocephali – podgromada ryb chrzęstnoszkieletowych obejmująca blisko 40 współcześnie żyjących gatunków, zamieszkujących głębokie i chłodne wody morskie, oraz wiele taksonów kopalnych.

Zrosłogłowe osiedlają się przy dnie zbiornika wodnego.

W zapisie kopalnym zrosłogłowe znane są z warstw górnego dewonu


Pole zabiegu po abrazji jest nie tylko suche i czyste ale dodatkowo pozbawione mikropęknięć szkliwa przez co lepsza jest retencja wypełnień a także odleglejsza w perspektywie próchnica wtórna.

usuwanie próchnicy z uzębienia za pomocą strumienia powietrza z zawartością ścierniwa.


Do wytwarzania wełny mineralnej używa się: kamienia bazaltowego, gabro, dolomitu albo kruszywa wapiennego.

minerał z gromady węglanów.


w biologii molekularnej proces powielania struktur bilogicznych.

Już istniejące polilinkery można produkować metodą amplifikacji DNA.


membrana nałożona na wierzch (lub również na spód) bębna.

Kotły składają się z naciągu rozpiętego na miskowatym korpusie, który zwykle wykonany jest z miedzi lub, w przypadku tańszych modeli kotłów, z włókna szklanego lub aluminium.


Klasyczna łączówka była cienką wąską listewką z nieprzewodzącego materiału odpornego na działanie podwyższonej temperatury (bakelit, tekstolit), na której zaciśnięty był co kilka milimetrów szereg miedzianych lub mosiężnych "oczek" (zazwyczaj były to oczka podwójne, umożliwiające łączenie większej liczby przewodów), najczęściej wstępnie już pokrytych warstewką cyny w celu ułatwienia lutowania.

element służący do klasycznego montażu urządzeń elektronicznych.


lek przeciwwirusowy stosowany w ciężkich zakażeniach wirusem RSV, wirusem HCV (w połączeniu z interferonami alfa-2) i w innych infekcjach wirusowych.

Rybawirynę bez interferonu można stosować w wybranych przypadkach (włóknienie na poziomie F4 - marskość wątroby) z sofosbuwirem i daklataswirem, choć zysk z tego działania nie jest duży.


Stała jest często mylona z literałem , który jest zapisem danej wartości w danym punkcie programu.

w informatyce - fragment kodu źródłowego, który nie może się zmienić.


grupa tańców dworskich (tylko l. mn.).

Branle stały się bardzo popularne we Francji w XV-XVI w., a później na dworach całej Europy.


przedstawiciel wodnych glonów należących do brunatnic (Phaeophyta).

Komórki morszczynu mają zgrubiałe i ściśle z sobą zrośnięte ściany.


Do garnirowania potraw słonych najczęściej używa się jarzyn i zieleniny, zwykle sałaty i natki pietruszki.

dekorowanie potraw i naczyń, na których są podane.


Rozwijanie ćakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.

według wierzeń religii dharmicznych oraz ezoteryków, ośrodek energetyczny w ciele, czyli miejsce, gdzie krzyżuje się wiele kanałów energetycznych (nadi) i gromadzi się energia prana.

Rozwijanie czakr prowadzi do rozwoju wewnętrznego i duchowego wyzwolenia.


zarodnik grzybów, który nie powstaje w zarodni, ale na szczycie konidioforu przez pączkowanie i odcinanie ścianą nowo powstałej komórki.

Konidia wytwarzane są często przez grzyby workowe (Ascomycota), rzadziej grzyby podstawkowe (Basidiomycota).


wielkość fizyczna, która wskazuje zdolność ciał albo ich układu do wykonywania określonej pracy podczas przechodzenia z jednego stanu do drugiego.

Układy fizyczne w tak zwanych stanach stacjonarnych lub podstawowych charakteryzowane są energią, której wartość jest minimalna.


przyrząd elektryczny służący do mierzenia głębokości wody; metoda pomiaru polega na tym, że przyrząd ten mierzy czas, w którym dźwięk dochodzi do dna morskiego i wraca z powrotem jako echo.

Wraz z rozwojem technik komputerowych pojawiły się echosondy pokazujące profil dna na monitorze oraz przesyłające informacje do innych systemów.


Rafy stanowią zagrożenie dla żeglugi.

Rafa może być częścią struktury geologicznej lądu.

skała podwodna w formie wału albo grzbietu, której górna część znajduje się tuż pod albo tuż nad powierzchnią wody.


w instrumentach smyczkowych jest to żyłka łącząca strunnik z guzikiem, który przytwierdzony jest do boczku pudła rezonansowego.

Dzięki foldze możliwe jest napięcie strun.


Parsek można równoważnie opisać jako odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (czyli 1 j.a.) jest widoczna jako łuk (na firmamencie obserwującego) o długości 1 sekundy kątowej.

parsek - jednostka odległości używana w astronomii, odległość, dla której paralaksa roczna wynosi 1 sekundę łuku.


Podstawy współczesnej teorii ferromagnetyzmu stworzyli, niezależnie od siebie, W. Heisenberg oraz J.I. Frenkel.

zjawisko, w którym materia wykazuje własne, spontaniczne namagnesowanie.


nieoficjalnie: język Azteków, czyli język nahuatl.

Znam już dobrze angielski i hiszpański, teraz planuję nauczyć się azteckiego.

Klasyczny nahuatl posiada 13 spółgłosek, 2 półsamogłoski i 4 samogłoski.

Największa liczna osób posługujących się językiem nahuatl zamieszkuje w meksykańskich stanach Puebla, Veracruz, Hidalgo, Guerrero oraz San Luis Potosí.

najbardziej rozpowszechniony język z grupy uto-azteckiej, do czasów konkwisty lingua franca na obszarze Meksyku i główny język Azteków, obecnie posługuje się nim około 1,6 miliona mieszkańców Meksyku.


wziernikowanie jamy otrzewnej za pomocą instrumentu optycznego wprowadzonego przez powłoki brzuszne; metoda jest wykorzystywana w diagnostyce zmian patologicznych, umożliwia pobranie materiału do badania histopatologicznego oraz przeprowadzanie zabiegów w obrębie jamy brzuszne.

Mimo wielkich zalet laparoskopii nadal istnieje w chirurgii bariatrycznej miejsce dla operacji otwartych.


Ksylofon dotarł do średniowiecznej Europy z Azji, a niezwykłą popularność zyskał w XIX w. dzięki kompozycjom Camille'a Saint-Saënsa, który wprowadził ten instrument na stałe do orkiestry symfonicznej.

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, składający się z szeregu strojonych sztabek z twardego drewna najczęściej palisandru (wibratorów, od których wielkości zależy wysokość dźwięku), ułożonych w jednym lub więcej rzędach i uderzanych pałeczka.


w budowie maszyn element połączenia sworzniowego, najczęściej walec wykonany ze stali, mosiądzu bądź aluminium.

W połączeniu bolec pasowany jest luźno, przenosi obciążenia zginające.

Sworznie z łbem opisane są w normie PN-EN 22341.


Podwyższony poziom indykanu, zarówno w formie estru siarczanowego indoksylu, jak i glikozydu indoksylu, występuje w chorobie Hartnupów.

organiczny związek chemiczny z grupy estrów; powstaje w organizmie człowieka w wyniku utlenienia indolu i związania go z kwasem siarkowym.


reakcja chemiczna łączenia się dwóch cząsteczek bez tworzenia się produktów ubocznych.

W chemii organicznej addycja przebiega zwykle z rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom.


prekursor leku, substancja nieaktywna lub słabo aktywna biologicznie, która po przemianach metabolicznych in vivo przekształca się w produkty o działaniu farmakologicznym.

W mózgu jest enzymatycznie metabolizowana do aktywnych terapeutycznie metabolitów: 6-mono-acetylo-morfiny (6-MAM) i morfiny, stąd można spotkać się w stosunku do heroiny z określeniem proleku.


Reguła Pauliego nie pozwala na to, aby trzy jednakowe kwarki tworzyły struktury barionowe, zatem kwarki te muszą się różnić – cechę różnicującą nazwano kolorem.

liczba kwantowa wprowadzona, by rozróżnić kwarki znajdujące się w tym samym stanie spinowym.


William Diebold wprowadził podział na multilateralizm formalny i faktyczny, a John Gerard Ruggie rozszerzył definicję o aspekt nominalny i jakościowy.

w politologii: praktyka koordynowania polityki przez co najmniej trzy państwa.


Jeśli do roztworu dodano wskaźnik, po zobojętnieniu barwa przerywacza ulega zmianie, informując o skończeniu jego przydatności w procesie.

pośrednia kąpiel fotograficzna, roztwór odpowiednich związkow chemicznych, którego zadaniem jest spowolnienie lub zatrzymanie działania wywoływacza.


substancja emitująca promieniowanie widzialne pod wpływem promieniowania jonizującego.

Przykładem scyntylatora może być siarczek cynku.


Powoływano dwóch referendarzy: świeckiego i duchownego (osobne pary dla Korony i Wielkiego Księstwa).

urzędnik w dawnej Polsce, który stale przebywał na dworze królewskim, przyjmował od ludności prośby i skargi, referowane następnie kanclerzom i królowi; referendarz uczestniczył również w sądach królewskich, referując sprawy i prowadząc w nich rejestr spraw.


gatunek zwierzęcia lub rośliny odżywiający się żywymi lub martwymi tkankami zwierzęcymi; mięsożerca.

Rosiczka jest mięsożercą.

Wśród zoofagów wyróżnia się drapieżniki, padlinożerców oraz

gatunek zwierzęcia lub rośliny odżywiający się żywymi lub martwymi tkankami zwierzęcymi.


U paprotników jednakozarodnikowych wszystkie przedrośla są obupłciowe, u paprotników różnozarodnikowych występują przedrośla żeńskie produkujące rodnie i męskie wytwarzające plemnie.

stadium rozwojowe u roślin, zawierające organy męskie, żeńskie lub oba jednocześnie.


technika malarstwa automatycznego polegająca na rozciskaniu farby między dwiema warstwami materiału, np. papieru.

Dekalkomania była w malarstwie stosowana przez surrealistów, wcześniej podobna technika pojawiała się w ceramice.


przedmiot laboratoryjny wykonany z bibułki, służący do odsączania ciała stałego.

Sączek najczęściej używany jest w metodzie rozdzielania substancji - sączeniu, w połączeniu z lejkiem filtracyjnym.


Żyrafia sylwetka brachiozaurów była im prawdopodobnie potrzebna do wyjadania liści i gałęzi z wysokich koron drzew.

Brachiosauridae – rodzina roślinożernych dinozaurów z grupy zauropodów; żyły od środkowej jury do wczesnej kredy na terenach wschodniej Afryki, Ameryki Północnej i Europy.


Nacieki powstają w obrębie jaskini krasowej (na stropie, ścianach, dnie) w wyniku strącania się lub krystalizacji minerałów: kalcytu, rzadziej gipsu lub aragonitu z wód krasowych.

osady powstające przez wytrącanie się substancji mineralnej z roztworu wodnego na powierzchni skały lub w próżniach w jej obrębie.

osad powstający przez wytrącanie się substancji mineralnej z roztworu wodnego na powierzchni skały lub w próżniach w jej obrębie (jaskiniach, szczelinach), ale w kontakcie z powietrzem atmosferycznym.


Dzięki nowej technice uzyskano adhezję czyli przyleganie do siebie zębiny, szkliwa oraz wypełnienia.

Dzisiaj już nie robi się ciemnych plomb, wszyscy dentyści stosują białą masę, której nie widać w zębie na pierwszy rzut oka.

materiał odbudowujący tkanki zęba, utracone na skutek próchnicy lub innych uszkodzeń niepróchnicowego pochodzenia.


Obecnie jedyne w Polsce zachowane oryginalne lektorium znajduje się w kościele Świętej Trójcy w

murowana lub drewniana przegroda oddzielająca w kościołach katedralnych i klasztornych przestrzeń przeznaczoną dla duchownych lub mnichów od części w której mogli przebywać świeccy.

Lektorium stanowiło dalszą formę rozwojową wczesnochrześcijańskiej przegrody chórowej i najczęściej miało formę ażurowej ścianki, na której znajdowało się miejsce do wygłaszania kazania.


Brachiosaurus – rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów, o „żyrafiej” szyi i sylwetce; jeden z największych i najbardziej znanych roślinożernych dinozaurów.

Nazwa brachiozaur oznacza „ramienny jaszczur” i odwołuje się do jego przednich kończyn, które były dłuższe od tylnych.


W praktyce militarnej i geodezyjnej stosowany bywa podział kąta pełnego na 400 gradów (lub gradusów, symbol: g), z których każdy dzieli się na 100 centygradów (symbol: c), a każdy z nich na 100 myriogradów (symbol: cc).

jednostka miary kąta płaskiego równa 1/100 kąta prostego.


uprzednia nazwa mezonu.

cząstka elementarna należąca do hadronów, o liczbie barionowej B=0 oraz spinie całkowitym.

Mezony zbudowane są z par kwark-antykwark, co jest związane z tym, że wypadkowy ładunek kolorowy cząstki musi być równy zeru (antykwark posiada antykolor kwarku).


Eksperymenty przeprowadzone na pokładzie STS-3 dotyczyły fizyki plazmy ośrodka okołoziemskiego, fizyki Słońca, astronomii, bioastronautyki i technologii kosmicznej.

Zastosowanie technik kosmicznych powoduje, że współcześnie heliofizyka jest jednym z najszybciej rozwijających się działów astronomii.

dział astrofizyki, którego głównym obiektem badań jest Słońce; zainteresowaniem heliofizyki cieszy się również wiatr słoneczny aż do granic heliopauzy, zachodzące w nim zjawiska przejściowe i jego oddziaływania z innymi obiektami Układu Słonecznego, m.in. związki pomiędzy zjawiskami zachodzącymi na Słońcu a tymi które mają miejsce na Ziemi, jak np. stan jonosfery, burze magnetyczne czy zorze polarne.

Współczesna heliofizyka rozpoczęła się wraz z pierwszymi obserwacjami teleskopowymi Galileusza w 1610 roku, jednak istotny jej rozwój rozpoczął się dopiero w XIX wieku.


Zakłada się, że biodostępność leku podanego dożylnie w bolusie wynosi 100%.

bardzo duża jednorazowo podana dawka leku.


Ustawione pionowo skrzydła zmiennopłatów podczas lotu pionowego w warunkach startu i lądowania generują również dodatkową siłę nośną, ułatwiając wykonywanie obydwu manewrów.

statek powietrzny cięższy od powietrza, mający zdolność zmiany położenia swoich płaszczyzn nośnych (skrzydeł) wraz z silnikami względem kadłuba.

Zmiennopłaty mają możliwość wykonywania pionowych startów i lądowań podobnie jak to czynią śmigłowce oraz lotów poziomych z prędkościami charakterystycznymi dla samolotów.


Dzisiaj przestępcy sieciowi wykorzystują techniki phishingu w celach zarobkowych.

w branży komputerowej metoda oszustwa, w której przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia określonych informacji (np. danych logowania, szczegółów karty kredytowej) lub nakłonienia ofiary do określonych działań.


Dryftery z globalnego programu sond dryfujących mogą mierzyć takie zmiany jeżeli znajdą się w zasięgu cyklonu tropikalnego.

dryfująca sonda oceanograficzna.


Wino do picia w kyliksie rozrabiano z wodą w proporcji 1:1.

starogrecka płaska czara na wysokiej nóżce, z dwoma poziomymi imadłami, służąca do picia wina.


Płatowiec samolotu składa się z skrzydeł, kadłuba (niekiedy w postaci dwóch niezależnych kadłubów lub belek kadłubowych), gondoli dla zespołów napędowych, podwozia, usterzenia i układów sterowania.

główna część statku powietrznego służąca do zabudowy jednostek napędowych, wyposażenia mechanicznego i elektronicznego, uzbrojenia, a także pomieszczenia załogi i transportu ładunków.


gatunek epicko-liryczny w literaturze ukraińskiej.

Dumy ukraińskie powstawały między XV a XVII w.


Adwekcja powoduje napływanie powietrza o odmiennych właściwościach (temperaturze, wilgotności) niż powietrze zalegające nad danym terenem.

w meteorologii oznacza poziomy ruch, przepływ płynu (cieczy lub gazu).


stopień wojskowy.

Od momentu utworzenia komandor znajduje się w hierarchii pomiędzy komandorem porucznikiem, a kontradmirałem i jest odpowiednikiem pułkownika.


Leczenie polegające na przeprowadzaniu rewaskularyzacji i przywracaniu prawidłowego krążenia w uprzednio zwężonym, bądź zamkniętym świetle naczynia nazywane jest leczeniem reperfuzyjnym.

poszerzenie i udrożnienie zwężonego naczynia krwionośnego.


Maszty brygu, licząc od dziobu, to fokmaszt oraz grotmaszt.

pierwszy maszt od strony dziobu znajdujący się na większości jednostek pływających o napędzie żaglowym, posiadających co najmniej dwa maszty.


pokładowa toaleta na jednostce pływającej.

Kingston może mieć prostą konstrukcję i składać się tylko z miski klozetowej, bądź bardziej skomplikowaną z systemem pomp pobierających wodę zaburtową, a następnie odpompowujących nieczystości na zewnątrz.


Widłorogi przypominają budową antylopy, często nazywane są antylopami widłorogimi.

Do czasów współczesnych widłorogowate niemal całkowicie wymarły.

widłorogowate, antylopy widłorogie, Antilocapridae – rodzina ssaków parzystokopytnych, występująca wyłącznie w Ameryce Północnej.

widłorogie, antylopy widłorogie, Antilocapridae – rodzina ssaków parzystokopytnych, występująca wyłącznie w Ameryce Północnej.

W zapisach kopalnych widłorogie znane są od miocenu.

widłorogie, widłorogowate, Antilocapridae – rodzina ssaków parzystokopytnych, występująca wyłącznie w Ameryce Północnej.


Mocznik występuje w postaci białych granulek.

organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.


Z nebulizacji może korzystać każdy we własnym domu, niezależnie od wieku (zabieg nie wymaga koordynacji wdechowej).

rodzaj zabiegu medycznego, który polega na podawaniu pacjentowi płynnych leków w postaci rozpylonej mgiełki (aerozolu) metodą inhalacji poprzez usta, rurkę intubacyjną lub przez otwór tracheotomijny - bezpośrednio do układu oddechowego.


Przedstawiając adres w postaci czytelnej dla ludzi zazwyczaj wartość każdego oktetu zapisuje się osobną liczbą dziesiętną, poszczególne oktety oddzielając kropkami, np. 212.22.12.66.

jednostka informacji składająca się z 8 bitów.


stempel pocztowy z nazwą miejscowości, bez daty.

Miejscownikiem może być także stempel zawierający nazwę skrótową, inicjał lub numer miejscowości.


sufit lub podniebienna część sklepienia ozdobiona sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym na zamocowanym odpowiednio przy suficie płótnie.

Najbardziej dekoracyjną formą plafonu jest plafon iluzjonistyczny, ozdobiony malowidłem o tematyce mitologicznej, alegorycznej (w budowlach świeckich) albo religijnej (w kościołach).


Kapsyd uformowany jest z określonej liczby podjednostek białkowych zwanych kapsomerami.

element składowy wirionu będący płaszczem białkowym, wewnątrz którego zawarty jest kwas nukleinowy.


koncepcja filozoficzna głosząca, że celem istnienia Wszechświata jest człowiek i że stanowi on ostateczny i najdoskonalszy produkt ewolucji Wszechświata.

Prekursorami antropocentryzmu poznawczego byli sofiści, od których pochodzi określenie, że "człowiek jest miarą wszechrzeczy".


W skład falansteru wchodzić miało 1620 członków - po jednym mężczyźnie i kobiecie z każdego z 810 typów ludzkich charakterów, które wyróżnił Charles Fourier.

projekt wspólnoty równych i wolnych ludzi zarządzającej własnym miastem.


W woluntaryzmie wola jest najwyższą władzą człowieka.

zespół poglądów szczególnie akcentujących rolę woli w etyce i życiu ludzkim.


Palpacja jest używana przez lekarzy, a także kręgarzy w badaniu narządów: głównie klatki piersiowej i brzucha, a także do pomiaru pulsu.

metoda diagnostyki medycznej, która polega na takim macaniu palcami, aby wyczuć rozmiar, kształt, twardość lub położenie określonej struktury anatomicznej.


Duża liczba gatunków modraszkowatych ma metalicznie ubarwiony wierzch skrzydeł - zazwyczaj w barwach niebieskich, niebieskofioletowych, czerwonopomarańczowych i złocistych.

Lycaenidae − rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków (z czego na terenie Polski wykazano 59 gatunków); są to motyle małe lub średniej wielkości (od 1,5 cm do 8 cm rozpiętości skrzydeł), występujące we wszystkich zoogeograficznych krainach świata.


Surowicę można otrzymać poprzez odwirowanie skrzepłej krwi.

część krwi pozbawiona części morfotycznych oraz fibrynogenu.


Na ciało działają dwie siły: naciąg nici (N) i siła ciężkości (mg).

siła powstająca w reakcji na zewnętrzną siłę napinającą.


Typowa chmura cirrus wyglądem przypomina nici pajęcze, delikatne włókna, „włosy anielskie”, pierze, nierzadko też kłaczki lub loczki.

chmura piętra wysokiego, zbudowana z kryształków lodu.


gleba bagienna powstała z torfu na skutek działalności organizmów żywych, w procesie murszenia.

Mursz jest glebą stanowiącą rodzaj przejściowy od gleb bagiennych do mineralnych. .


Państwa, w których występuje interior, podejmują działania, aby zwiększyć możliwości gospodarczego wykorzystania tych obszarów, np. rząd Brazylii wybudował od podstaw stolicę w głębi kraju.

słabo zagospodarowana część kontynentu lub państwa, oddalona od wybrzeża morskiego oraz ośrodków przemysłowych.


część rzędu końskiego zapobiegająca zsuwaniu się siodła do tyłu.

Napierśniki są obecnie rzadziej używane, gdyż część jeźdźców uważa, że krępują ruch łopatek konia.


ruchomy płat nośny, element konstrukcyjny żaglowych jednostek pływających; dzięki swoim własnościom hydrodynamicznym umożliwiający żeglugę kursami ostrymi.

Zadaniem miecza jest ograniczanie znoszenia bocznego (dryfu) jednostki przy wietrze innym niż prosto z rufy.


Różne sposoby nabycia własności są nie tylko określone w prawie cywilnym ale także administracyjnym, publicznym i karnym.

najszersze, podstawowe prawo rzeczowe, pozwalające właścicielowi korzystać z rzeczy i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób.

Mam 19 lat, zrobiłem niedawno prawo jazdy i kupiłem smaochód - lepiej ustalić w jego przypadku właścicielstwo na mnie czy współwłaścicielstwo z moim ojcem, co wyjdzie korzystniej, jeśli chodzi o koszty ubezpieczenia?


część orzeczenia imiennego.

Przykłady łączników: być, zostać, stać się, wydawać się (w znaczeniu: „sprawiać wrażenie”), stanowić (w znaczeniu: „być”), wyglądać (w znaczeniu: „mieć wygląd”), brzmieć (w znaczeniu: „wydawać się”).


Elementy od których katharsis oczyszcza uprzednio podlegają kontroli mechanizmów obronnych, ego lub kontroli społecznej (persony jednostki); oczyszczenie duszy przez doznania artystyczne, doznania w sztuce.

uwolnienie od cierpienia, odreagowanie zablokowanego napięcia, stłumionych emocji, skrępowanych myśli i wyobrażeń.


kierunek w pedagogice, oparty na założeniu, że praca wychowawcza jest najbardziej skuteczna, gdy się ją przystosowuje do natury dziecka.

Naturalizm pedagogiczny odkrywał dziecko, jego potrzeby, zainteresowania, ograniczając rolę wychowawcy do czuwania nad jego rozwojem (pajdocentryzm).


zjawisko luminescencji w ciałach stałych i gazach występującej pod wpływem przepływu prądu, wyładowania elektrycznego, pola elektrycznego lub fali elektromagnetycznej.

Zjawisko elektroluminescencji w gazach wykorzystano przy budowie lamp jarzeniowych.


podstawowa porcja informacji, na której operuje system komputerowy; słowo jest liczbą złożoną z odgórnie określonej ilości bitów.

Słowo, w przypadku maszyn operujących na arytmetyce binarnej, jest liczbą złożoną z odgórnie określonej liczby bitów.

podstawowa porcja informacji, na której operuje system komputerowy.

Wielkość słowa maszynowego określa rozmiar szyny danych oraz rejestrów procesora.


W tym znaczeniu zasobami są, przede wszystkim, surowce i materiały (podstawowe i pomocnicze), moce przerobowe (produkcyjne) liczone czasem dostępności maszyn (odpowiednich rodzajów) i pracowników (odpowiednich zawodów i specjalności), media zasilające, narzędzia oraz pieniądze.

wszystko to, co jest potrzebne do sprawnego funkcjonowania organizacji czy przedsiębiorstwa, tj. kapitał, środki trwałe, pracownicy, know how, marka itp.


bryła pierwotnej materii, krążąca w dysku protoplanetarnym wokół przyciągającej go gwiazdy, w przypadku Słońca ok. 4,5 mld lat temu.

Wiele planetozymali zderzało się i łączyło, tworząc zalążki przyszłych planet – protoplanety.


znak diakrytyczny - dwie kropki nad drugą z sąsiednich samogłosek, oznaczające, że te samogłoski należy wymawiać oddzielnie.

W języku hiszpańskim diereza nad u w grupach güe i güi oznacza, że u wymawia się.


Protisty to eukarionty, w większości jednokomórkowe, o zróżnicowanej budowie morfologicznej, o wielkości od 10 μm do kilku milimetrów.

Protista – jedno z pięciu królestw, wyróżnianych w ostatnich, hierarchicznych systemach klasyfikacji organizmów; obejmuje wszystkie jądrowce, które pozostały po wyłączeniu organizmów zaliczonych do monofiletycznych kladów zwierząt, roślin i grzybów.


Metoda amplifikacji opiera się na jungowskiej teorii postulującej istnienie wspólnej dla całej ludzkości i rządzącej się identycznymi mechanizmami części ludzkiej psychiki - nieświadomości zbiorowej.

psychoanalityczna metoda analizy znaczeń snów i innych treści obecnych w podświadomości.


białko, które uczestniczy w regulacji ekspresji genu lub operonu.

Pierwszym poznanym represorem był represor termicznej indukcji bakteriofaga T1.


Silnikiem głównym w takiej siłowni jest silnik parowy tłokowy dwu- lub trzystopniowy pracujący bezpośrednio (bez przekładni) na wał śrubowy.

zakład energetyczny uzyskujący energię użyteczną poprzez przetworzenie energii zawartej w zasobach naturalnych.


mechanizm (element stron WWW) służący do pobierania od użytkowników ich adresów e-mail, które są katalogowane w bazach danych i używane do wysyłania określonych informacji (np. newslettera czy ofert handlowych).

Mechanizm subskrypcji zawiera również możliwość wypisania się z listy mailingowej przez użytkownika w dowolnym momencie.


Pierwotnie (w XVI i na początku XVII wieku) do bandoliera podwieszano drewniane tuleje wypełnione potrzebną do wystrzału porcją prochu i ołowianą kulą, które - przy ruchu, zwłaszcza konnego, strzelca - częstokroć powodowały samozapłon i rany, nawet śmiertelne.

bandolet - pas do zawieszania lekkiej broni palnej przewieszany przez ramię.


niewielka cząsteczka DNA, służąca wprowadzeniu żądanej sekwencji DNA do komórki.

Jeśli pojedynczy fragment genomu jest przenoszony z jednego wektora do drugiego, taki proces określa się mianem subklonowania.


Ambystoma - rodzaj płazów ogoniastych z rodziny ambystomowatych (Ambystomatidae).

Jako pierwsza wykorzystała do tego celu wyciąg z tarczycy wyrośniętych i przeobrażonych ambystom, oraz tarczyc pochodzących od innych zwierząt.


Innym przykładem jest instancja danego programu, czyli wystąpienie w pamięci komputera aktualnie wykonywanej sekwencji kodu komputerowego.

pojedyncze wystąpienie niezależnego bytu zgodnego z danym wzorcem.


Rogatnica pomaga sternikowi w obsłudze steru z burty nawietrznej, umożliwiając większe wychylenie steru bez przesiadania się (analogicznie do przedłużacza rumpla).

w żeglarstwie - to rodzaj rozwidlonego rumpla, który stanowi element składowy urządzenia sterowego.


Ręczne pisanie parsera, szczególnie dla dużych języków, jest zajęciem dosyć żmudnym, dlatego powstały generatory parserów.

Najczęstszym zastosowaniem analizatorów składniowych jest analiza języków programowania.

program dokonujący analizy składniowej danych wejściowych w celu określenia ich struktury gramatycznej w związku z określoną gramatyką formalną..


struna bądź pewna liczba jednobrzmiących strun, najczęściej para, rzadziej trójka.

Również współcześnie konstruuje się instrumenty o podwójnych chórach (np. mandoliny).


w wojsku: oddział lotniczy.

Skrzydło, zazwyczaj występujące w składzie trzech dywizjonów liczących razem 36 samolotów, mogło wykonywać samodzielnie zadania nad terenem przeciwnika, na przykład w osłonie własnych bombowców i jednostek morskich.

W skład brytyjskiego skrzydła wchodziło od 2 do 5 dywizjonów.


dokument zapewniający osobie posiadającej go nietykalność osobistą i bezpieczeństwo przejazdu przez obce terytorium; współcześnie także specjalny dokument zapewniający oskarżonemu pozostawanie na wolności do czasu prawomocnego ukończenia postępowania.

Na sejm ten jednak nie chciał przybyć żaden z Litwinów dopóki im glejt bezpieczeństwa nie będzie wydany.

Na granicy zatrzymuje ich dziesiętnik, mający za zadanie przepuszczać tylko tych, którzy mają glejt.

dokument zapewniający osobie posiadającej go nietykalność osobistą i bezpieczeństwo przejazdu przez obce terytorium.

Na przełomie XIV i XV wieku dotarli oni na Węgry, gdzie na Zamku Spiskim otrzymali od cesarza Zygmunta Luksemburskiego słynny glejt, który okazywali później innym władcom chrześcijańskim, przybywając do ich ziem.

Zarówno na postanowienie o odwołaniu listu żelaznego, jak i na postanowienie dotyczące przepadku lub ściągnięcia wartości majątkowych udzielonych z tytułu poręczenia przysługuje zażalenie.

W zemście za prowadzoną działalność w maju 1411 Krzyżacy ścięli na rynku w Grudziądzu założyciela Związku Mikołaja z Ryńska, pomimo że posiadał on list żelazny i nietykalność gwarantowały mu ustalenia I Pokoju toruńskiego, który zakazywał ścigania osób uznanych przez strony za zdrajców.


w chemii: symbol litu.

Li - pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 3, metal.

Śladowe ilości litu są obecne we wszystkich organizmach.


byt poznający.

Internalizm to stanowisko w epistemologii dotyczące wiedzy, wedle którego podmiot posiadający wiedzę musi być świadomy racji uzasadniania jej.


Walidatory stały się na tyle popularną usługą, że niektóre z nich ewoluowały w multiwalidatory przeprowadzające kilka wariantów walidacji jednocześnie.

program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni.


Furta dziobowa jest dodatkowo osłonięta podnoszonym dziobem statku.

wrota w kadłubie statku.


Zn - pierwiastek chemiczny, metal przejściowy z grupy cynkowców w układzie okresowym (grupa 12).

W produktach żywnościowych duże ilości związków cynku znajdują się w ostrygach, chudym mięsie, drobiu i rybach.

w chemii: symbol cynku.


choroba polegająca stopniowym zmniejszaniu pola widzenia w wyniku odkładania się w barwnika w siatkówce oka.

Na retinopatię barwnikową chorowała Maria Cordoba, pochodząca z Brazylii szoferka taksówki w San Francisco, fikcyjna bohaterka serialu Detektyw Monk.


"Tylko" i "owszem" są wyrazami modalnymi.

modulant - wyraz określający stosunek mówiącego do wyrażanej treści.

Modulanty wskazują stosunek mówiącego do wypowiadanej treści (za ich pomocą wyrażamy niedowierzanie, powątpiewanie, niezadowolenie, pragnienie itd.).

w językoznawstwie - wyraz modalny.


plotter - komputerowe urządzenie peryferyjne, służące do pracy z dużymi płaskimi powierzchniami, mogące nanosić obrazy, wycinać wzory, grawerować itp.; ploterów używają głównie graficy komputerowi, poligrafowie i architekci.

Język opisu strony jest niezależny od sprzętu (drukarki, plottera) – na każdym z nich powinna wyglądać (i być drukowana) identycznie.

Rezultatem druku graficznego jest unikatowa odbitka grafiki warsztatowej lub wydruk w technologii cyfrowej (druk igłowy, druk atramentowy, druk laserowy, druk pigmentowy) na drukarce biurowej lub wielkoformatowej (ploterze).


Termy boole’owskie są nazwami na obiekty w rozszerzeniach generycznych modeli teorii mnogości w tym sensie, że każdy element rozszerzenia jest interpretacją pewnego termu przez filtr generyczny.

Termy mają zastosowanie w matematyce, logice, informatyce.

formuła nazwowa.


Ruch kurka jest powodowany przez sprężynę uderzeniową.

Kurek ma zastosowanie głównie w broni strzeleckiej powtarzalnej lub samopowtarzalnej.

element mechanizmu uderzeniowego uderzający ruchem obrotowym w iglicę i powodujący odpalenie naboju.


kierunek studiów na uczelniach wyższych, którego program łączy dwie lub więcej tradycyjnych dyscyplin naukowych lub technicznych, lub który kształci na pierwszych dwóch latach w dziedzinie nauk, będących wspólną bazą kilkunastu specjalności, a następnie daje możliwość wyboru jednej z nich jako ostatecznego kierunku dyplomowania.

Celem tworzenia makrokierunków jest kształcenie specjalistów posiadających wiedzę interdyscyplinarną, a z drugiej strony umożliwienie wyboru bardziej precyzyjnej specjalizacji po wstępnym zapoznaniu się wieloma dyscyplinami nauki i techniki.


Zdanie „A” jest racją zdania „B”, zaś zdanie „B” jest następstwem zdania „A”, wtedy i tylko wtedy, gdy prawdziwość zdania „A” jest gwarancją prawdziwości zdania „B”.

pierwszy z sądów, między którymi zachodzi stosunek wynikania.


procesy polegające na różnicowaniu genetycznym wewnątrz populacji powodowane przez mutacje, przepływ genów, dryf genetyczny i selekcję naturalną warunkowaną lokalnymi czynnikami środowiska.

Proces mikroewolucji zachodzić może w stosunkowo krótkim czasie (kilkudziesięciu pokoleń) i sprowadza się do zmiany częstości cech fenotypowych i części alleli w populacji.


Bezpancerzowce żyją z reguły w astatycznych zbiornikach wodnych - okresowo wysychających lub przemarzających do dna.

Anostraca - skorupiaki występujące na wszystkich kontynentach, we wszystkich strefach zoogeograficznych; dotychczas opisano ponad 300 gatunków, jednakże około 1/4 z nich znana jest tylko z locus typicus lub mniej niż 3 lokacji; najliczniejszą w gatunki jest Palearktyka z centrum bioróżnorodności na Bałkanach; zwyczajowo zaliczane do sztucznej grupy dużych skrzelonogów.

Tułów bezpancerzowców składa się z 11 segmentów, z parą odnóży na każdym z nich.

Oczy bezpancerzowców osadzone są lateralnie, na słupkach.


układ optyczny w przyrządzie optycznym składający się z soczewki lub zespołu soczewek dający rzeczywisty i odwrócony obraz.

Matryca (przetwornik) to układ wielu elementów światłoczułych przetwarzających padający przez obiektyw obraz na sygnał elektryczny, stosowany w aparatach cyfrowych.


element formy muzycznej.

Zdanie zawiera dwie frazy i obejmuje zazwyczaj cztery takty.


ramienicowce, Charales – rząd glonów należący do gromady ramienic (Charophyta).

Często spotykane w fykologii było wyodrębnianie ramienic, rozumianych jako ramienice właściwe, jako grupy równorzędnej wszystkim pozostałym zielenicom.

ramienice właściwe, Charales – rząd glonów należący do gromady ramienic (Charophyta).

Przedstawiciele ramienicowców mają, tak jak rośliny zielone, chlorofil a i b, celulozową ścianę komórkową, a jako materiał zapasowy – skrobię.


forma literacka.

Na niemieckojęzycznych obszarach z minnesangiem w języku średnio-wysoko-niemieckim mamy do czynienia dopiero od około 1150 roku.


podstawowe narzędzie pracy realizatorów dźwięku oraz DJ'ów służące do łączenia ze sobą różnych dźwięków lub obrazów.

centralny punkt toru elektroakustycznego, do którego podłączone są źródła sygnału elektroakustycznego, takie jak mikrofony, elektrofony, magnetofony i umożliwiający zmianę parametrów doprowadzonego sygnału, jak np. uwypuklenie lub stłumienie określonych zakresów częstotliwości, wprowadzanie efektów brzmieniowych oraz regulacja głośności.

Konsoleta musi wzmacniać i wyrównywać poziomy sygnałów pochodzących z różnych źródeł.

Reżyserka wyposażona została w analogowy stół mikserski SSL serii 9000J ze sterowaniem komputerowym oraz magnetofony do zapisu wielośladowego.

Klasyczny mikser powinien mieć minimum dwa kanały z możliwością podłączenia dwóch źródeł dźwięku o niskim sygnale wyjściowym oraz dwóch źródeł dźwięku o wysokim sygnale wyjściowym.

centralny punkt toru elektroakustycznego, do którego podłączone są źródła sygnału elektroakustycznego i umożliwiający zmianę parametrów doprowadzonego sygnału.

Do nagłośnienia najlepsza będzie cyfrowa konsoleta mikserska wyposażona w 32 wejścia i 32 wyjścia analogowe.


Mikrotubule są zbudowane z podjednostek tubuliny, z których każda jest dimerem dwóch bardzo podobnych białek globularnych zwanych α-tubulina i β-tubulina powiązanych razem wiązaniami niekowalencyjnymi.

struktura białkowa będąca podstawowym budelcem cytoszkieletu.


W wagonie znajduje się jedna klimatyzowana kabina sterownicza, która jest identyczna z kabiną maszynisty wagonu serii SA106, a na przeciwległym końcu umieszczono przedział służbowy dla drużyny konduktorskiej wyposażony w dwa fotele ustawione przodem do środka wagonu oraz stolik między nimi.

W lokomotywach parowych kabina znajduje się zazwyczaj za paleniskiem, chociaż zdarzały się przypadki, kiedy kabina znajdowała się na początku lokomotywy.

część lokomotywy lub innego pojazdu trakcyjnego, przeznaczona dla maszynisty lub także jego pomocnika, z której odbywa się kontrola pracy urządzeń lokomotywy lub innego pojazdu.

pomieszczenie, w którym znajduje się mechanizm do kierowania pojazdem trakcyjnym.


knaar, knarr, knorr - statek handlowo-osadniczy Wikingów.

Jedyną względnie dobrze zachowaną knarę znaleziono w roku 1962 – wraz z dwoma okrętami wojennymi, statkiem handlowym i promem – w płytkich wodach Roskildefjordu w Danii.