قدر بیر نرسه نی معلوم بیر مقیاسده قیلیش دیمک. دینی بیر اصطلاح صفتیده ایسه, الله تعالی نینگ ازلدن ابد گه قدر بوله دیگن نرسه لر نی قییرده, قیسی شکلده و قچان بوله دیگن لیگینی, ازلی علمی بیلن بیلیب او شکلده تقدیر ایتیشی معنی سی گه کیلماقده قدر کلمه سی. الله نینگ علم و اراده صفتلری بیلن علاقه لی بیر اصطلاحدن عبارت قدر, طعبیت نی و طعبیت ده گی موجودات و حادثه لرنی معلوم بیر نظام دایره سیده تنظیم ایتگن مقدس قانوندن عبارت. موجود نرسه لر زمان, مکان و شکل جهتیدن اوز باشیمچه بیر شکلده ایمس, بلکه الله تعالی نینگ مطلق اراده سی بیلن پیدا بولماقده. اوشبو وضعیت, "او آسمانلر و ییر نینگ ملکی اونگه خاص بولگن, اوزیگه فرزند توتمه گن, ملکیده شریک بولمه گن, هر بیر نرسه نی اولچاو بیلن اولچب یره تگن ذات دیر" و "هر بیر نرسه اونینگ حضوریده اولچاولیدیر" معنی سیده گی آیت کریمه لریده انیق روشده بیلدیریلگن.
حکم و یره تیش معنی لری گه کیله دیگن قضا ایسه, الله تعالی نینگ ازلده تقدیر و اراده بویورگن نرسه لرنینگ, وقتی کیلگنده, ازلی علم و تقدیر گه اویغون بیر شکلده واقع بولیشی دیمک. قضا الله تعالی نینگ یره تیش صفتی بیلن علاقه لی بیر اصطلاحدن عبارت. اوشبو جهتدن آلیب قره گنده برچه نرسه لر ایککی باسقیچده یره تیلگن. بیرینچی سی الله نینگ یره تیلگن نرسه لر حقیده حکمی و اونی انیق لشتیریشی و ایککینچی سی ایسه وقت نینگ اوتیشی بیلن نرسه لرنینگ تقدیر گه بناً یره تیلیشی دن عبارت.
ایمان نینگ اساسلریدن بیری بولگن قدر و قضا گه ایشانیش, خیر- شر, یخشی- یمان, اچچیق – چوچیک, جانلی- جانسیز کبی هر نرسه نینگ الله تامانیدن بیلینگن لیگی گه, خودی منه شو نرسه لرنینگ همه سی نینگ الله نینگ قدرتی و حکمی بیلن بوله دیگن لیگی گه و الله دن باشقه بیر یره تووچی نینگ موجود ایمسلیگی گه ایشانیش دیمک.
مقدس اسلام دینی گه کوره, دنیا ده یوز بیرگن یاکه کیله جکده یوز بیره دیگن هر نرسه الله تعالی نینگ علمی, اراده سی و قدرتی گه باغلیق. الله تعالی انسان لرنینگ اوز اراده سی بیلن قییرده و قچان نیمه قیله دیگن لیک لرینی مطلق بیر شکلده بیله دی. شونده ی قیلیب الله بنده سی نینگ آرزوسی دایره سیده او نرسه نی یره ته دی. الله تعالی نینگ بیر نرسه نی بیلگن لیگی بنده نینگ اراده و سیلاوی گه مجبور ایتوچی بیر تاثیری یوق. انسانلر ایشلری نی اوز اراده لری بیلن قیله دیلر. الله تعالی نینگ بیلگن لیگی اوچون قیلمیدیلر. شوباعث انسانلر مسئوللر. انسان لرنینگ قدر نی بهانه قیلیب مسئولیتدن چاقیشلری ممکن ایمس.
انسانلر نینگ ایریم پیتلرده اراده سی نینگ تشقریسیده بعضی حادثه لر گه دوچ کیلیب قالیشی ممکن. قرآن کریمده, "بیرار مصیبتنی پیدا قیلمسیمیزدن آلدین کتابده یازیلگن بولیب, عکس حالده ییر یوزیده و اوز شخصلرینگیزده سیزگه بیرار مصیبت ییتمس. البته, بو ایش الله اوچون آساندیر" شکلیده بویوریلگن. و قرآن کریم نینگ باشقه بیر آیت مبارکه سیده ایسه, "بیز گه نیمه ییتسه هم, الله دن ییته دی. الله تعالی بیز گه نیمه نی یازگن بولسه اوشه نی کوره میز" دییه بیلدیریلگن. اراده نینگ تشقریسیده یوز بیرگن حادثه لر بوییچه انسانلرنینگ هیچ قنده ی بیر مسئولیتی یوق. بیراق, انسانلر آلینه دیگن تدبیر لر بوییچه مسئولیت ایگه سی. سببلر نی قیدیرمسلیک و تدبیر لر آلمسلیک مقدس اسلام دینی ده گی قدر مفکوره سی گه اویغون بیر حرکتدن عبارت ایمس. حضرت پیغمبری میز محمد (ص) مسلمان لرنینگ کیره ک لیک تدبیرلر نی آلیشی نی بویورگن.
مکان و زمان بیلن چیگره لنگن انسان عقلی نینگ, حد سیز و چیک سیز الهی علم و اراده و قدرتنی درک ایتیش قابلیتی نینگ موجود ایمس لیگی سببلی, اسلام عالملری, قدر نی, ایچکی یوزی نی الله تعالی نینگ بیلگن بیر نرسه دن عبارت ایکن لیگی نی بیلدیرگن. قدر موضوعی نی انیق روشده درک ایتیش گه حرکت قیلیش, امکانسیز بیر نرسه نی قول گه کیریتیش گه اوخشه ماقده. شوباعث, حضرت پیغبری میز محمد (ص) اصحاب کرام گه قدر خصوصیده بحث ایتیش نینگ اویغون ایمسلیگی نی بویورگن.
مقدس اسلام دینی قدر گه ایمان نی بیر ایشانچ اساسی اوله راق بهالنتیرماقده. بیراق, عمل نی ترک ایتیش و تنبل لیک نی ممنوع قیلیب قویگن. مقدس اسلام دینیده هر یخشی لیق نینگ الله دن و هر یمان لیق نینگ ایسه نفس دن کیلگن لیگی گه ایشانیلماقده. شوباعث, قدر گه ایمان ایتیش, مسلمانلرده مسئولیت نی قبول ایتیش مفکوره سی نی آرتیرماقده.
قدر گه ایمان, کائیناتده هر نرسه نینگ بیر نظم بیلن خلق قیلینگن لیگی گه ایشانیش دیمک. خودی منه شو موضوع ایسه انسانلر نی دواملی روشده منظم بیر شکلده فعالیت آلیب باریش گه اوندَر ایکن, بیر غایه و هدف تامان جهت بیرماقده.
قدر گه ایمان اوچون انسان لرنینگ اراده ایگه سی بولیشی و ایرکین ایکن لیک لری نی قبول ایتیشی کیره ک. خودی منه شو موضوع نینگ اوزی دنیا ده فکر و مفکوره ایرکین لیگی نینگ رواجله نیشی بوییچه اوته مهم رول اوینه گن.
قدر گه ایمان هر نرسه نینگ بیر حکمت دایره سیده یره تیلگن لیگی و اوشبو موضوع بیلن علاقه لی بیر کوچ نینگ موجود ایکن لیگی نی قبول ایتیش نی اورگه ته دی. مسلمان بیر کیشی حادثه لر دایره سیده اوشبو حکمت نی قیدیره دی. انسان قیین چیلیک گه دوچ کیلیب قالگن پیتده امید سیز بولمس ایکن, بیرار موفقیت قول گه کیریتگنده هم مغرور و کبرلی بولمیدی. شونده ی قیلیب یخشی لیق گه سبب بولیش نینگ الله نینگ تقدیریدن عبارت ایکن لیگی نی قبول ایته دی اوشبو انسان.
هر نرسه نینگ الله تعالی تامانیدن بوله دیگن لیگی گه ایمان ایتگن بیر انسان, الله دن کیله دیگن اچچیق- چوچیک هر نرسه گه راضی بوله دی. شونده ی قیلیب حیات نینگ برچه آغیر یوکلریدن نجات تاپیپ روحیده بیر فراخلیک حس ایته دی. بو نینگ اوچون حضرت پیغمبری میز محمد (ص), "قدر گه ایمان ایتگن کیشیلر, قیغو و غمدن اوزاق بوله دیلر" شکلیده بویورگنلر.
نایجریاده ترور تشکیلاتی بوکو حرام گه قرشی حربی عملیات اویوشتیریلدی
