بیش مینگ ییللیک اوتمیش گه ایگه تاریخی حَرّان شهری ایلک چاغ لردن بیری اوته مهم فرهنگی مرکز لردن بیری بولیب کیلگن...
تورکیه نینگ جنوبشرقیده جایلشگن شانلی اورفا ولایتیدن 44 کیلومترلیک بیر مسافه ده اورین آلگن حران, میزوپوتامیا بیلن آقدینگیز نی بیرلشتیرگن بیر منطقه دن عبارت.
آرکئولوژیک تحقیقات لر نتیجه سیده تاپیلگن میخی خط بیلن یازیلگن اثر لر گه قره گنده تقریباً 4 مینگ ییلدن بیری حران نینگ اسمی اوزگرمه گن.  اوشبو کلمه نینگ سومر و اَکَد تیل لریده, "سیاحت, کاروان" یاکه "تورت یول" معنی سیده ایکن لیگی بیلینماقده.
آتی نینگ معنی سی گه اویغون بیر شکلده, حران, اوته مهم تجارت یولیده جایلشگن وضعیتده.  انادولو بیلن میزوپوتامیا اورته سیده گی تجارت نینگ مینگلب ییللیک بیر مدت بیلن حران آرقه لی قیلینگن لیگی سببلی, اوشبو تاریخی شهرده فرهنگ انچه رواجلنگن.
شونده ی قیلیب اوشبو جغرافیه ده بیلیم, صنعت و اینیقسه فلسفه ساحه سی بوییچه اوته مهم قدم لر تشلنگن.
حاضرگی کونده دنیا نینگ اینگ کتته فلسفه مکتب لریدن بیری "حران مکتبی" دن عبارت. ایلک چاغ لردن بیری اوز موجودیتی نی دوام ایتتیریاتگن لیگی بیلینگن حران عالی بیلیم یورتیده دنیا بویلب مشهور عالم لر ییتیشیب چیققن.
اوز دوری نینگ اینگ کتته ریاضی استادی و طبیبی بولگن و یونان لیک فیلسوف لرنینگ اثر لری نی عرب تیلی گه ترجمه قیلگن 800- ییلده یشب اوتگن ثابت قُره؛ خوددی شوو دور نینگ اوزیده یشه گن دنیا نینگ آیدن اوزاق لیگی نی توغری حسابله گن بطانی, یونان لیک فیلسوف لرنینگ نظریه سی گه ضد بیر شکلده ماده نینگ بولینیشی ممکن بولگن اینگ کیچیک پارچه سی نینگ ایریک بیر انرژی بیلن پارچه له نیب کتته بیر شهر نی یوق قیلیشی نینگ ممکن ایکن لیگی نی بیلدیرگن جابر بن حیان؛ دین عالمی شیخ الاسلام ابن تیمیه؛ حران ده گی بیلیم درگاه  لریده ییتیشگن دنیا بویلب مشهور عالم لر دن بعضی لری نی تشکیل ایتماقده.
اوته مهم علمی تحقیقات لرنینگ قیلینگن بیر دورده حران عالی بیلیم یورتی دنیا بویلب انچه مشهور بولیب کیتگن.
مسلمان تورک دولت لری گه میزبان لیک قیلگن حران نینگ, 1260 – ییلده مغل لر تامانیدن اشغال قیلینیشی نتیجه سیده پارلاق دوری اداققه ییتگن.  شونده ی قیلیب خوددی شوو شهر کیچیک بیر مسکونی نقطه گه ایله نیب قالگن.
حران ده جایلشگن 22 متر یوکسک لیککه ایگه کینگیش تپه, اوشبو منطقه نینگ مینگلب ییل دوامیده مسکونی نقطه دن عبارت بولگن لیگی نی کورسه تیب بیرماقده.  خوددی شوو ییر نینگ اوزیده تاریخ نینگ فرقلی دور لری گه عاید قالدیق لر نینگ موجود ایکن لیگی کورینماقده.
حران قلعه سی منطقه ده گی اینگ مهم تاریخی اثر لر دن بیری نی تشکیل ایتماقده.  منبع لر, کیچیک بیر معبد نینگ ینگی له نیب کینگیتیریلیشی و دیوار اوریلیشی نتیجه سیده اوشبو قلعه نینگ پیدا بولگن لیگی نی معلوم قیلماقده.
سککیزینچی عصرده قوریلگن حران اولوغ جامع مسجدی, انادولوده اینگ بای تاش بیزه ک لر بیلن بیزه تیلگن ایلک مسجد خصوصیتی گه ایگه.  وقت نینگ اوتیشی بیلن کینگیتیریلگن مذکور مسجد, اوشبو جهت دن آلیب قره گنده انادولوده مسجد معماری سی نقطه نظریدن هم مهم اورین ایگلله ماقده.
بابل دوریده, میلاد دن آلدین 2000 – ییلده آی تنگری سی "سین" اوچون قوریلگن سین معبدی, بیزانس دوریده اساس سالینگن شعیب شهری قالدیق لری و 12 – عصرده یشب اوتگن کتته عالم شیخ یحی حیات الحرانی آتیگه قوردیریلگن مسجد بیلن تربت اوشبو منطقه نینگ باشقه تاریخی اثر لریدن عبارت.
حاضرگی کونده ایسه حران ده گی اینگ دقت گه سزاوار تاریخی و فرهنگی اثر لر نینگ حران اوی لریدن عبارت ایکن لیگی کورینماقده.
یوزلب ییل لیک تاریخ گه ایگه حران, هر ییل مینگلب داخلی و خارجی سیاح نی کوتیب آلماقده.
تورکیه ملی مدافعه وزیری یشر گولر بیر عالی بیلیم یورتی تامانیدن اویوشتیریلگن پروگرامده سوزگه چیقدی
ایردوغان جنابلری ترورچیلیک حادثه سی و ینگی اساسی قانون بوییچه صحبت قیلدی
