عەفرین ئا هەرێمە سەرسەوز و ئاوەدانە بێ کە جە ۲۰۱۱وە تا ۲۰۱۸ کە دلێ جەنگی و ئاڵۆزیەکێ سوریا-یەنە بییەبێ بە ئارامتەرین و سەرقامگیرتەرین هەرێم جە سوریانە و هامکار پەناگەی پارێزیا و ئارام بێ پەی سودان هەزارێ جە کۆچبەرەکان سوریا.
جە هەرێمەکەنە سەرڕاو کوردی، عەرەبێ و تورکومانێ و کرایستیانێ، ئێزیدیێ و موسڵمانێ و پێکئاماکێ تەرێ جە سایەو وێسەری دیمۆکراتی-یەنە ئازادانە و ئاشتیانە و بێکێشە ژیوای بەسەر مەبەرێنێ.
بەڵام ڕژێمە ئەگەرگێرەکەو تورکیا ئەی بارودۆخەش پەی هەرس و قبوڵ نەکریێنە و هەر جە سەرەتاوە بە ئاشکرا دژبەریش مەکەرێنە. پەوکەی جە ۲۰۱۸/۰۱/۲۰یەنە، دمای ئانەیە چراوی سەوزەش جە زلهێزەکان پەی هۆرکریا، ئا ڕژێمە دژە کورد و دژە ئانزانییە، بە دەیان هەزارێ سەربازێ و دەیان هەزارێ جە تاقمە بەگرێگیریاکانش یورشش بەرد سەرو عەفرینی. جە یۆرشەکەنە جە ئاسمانەوە دەیان باڵەپڕی جەنگیێ و جە زەمینەوە سەدان تانکێ و زرێپۆش و تۆپێ و هاوەنێ و چەکێ قورسێ بەشدارێ بێنێ.
جە وەرانوەرەنە شەڕڤانەکێ ئازادی کوردستانی مدرامانی  قارەمانانە و ئەفسانەیی و مێژووییشان نیشانەدا و زیانی گیانی و ماددی و مانەوی مەزنشان جە دوژمنی دا کە بەجۆرێ بەهۆو مدرامانەکەیەوە سوپا ئەرەگێرەکەو تورکیا کە دووەمین سوپاو هامپەیمانی ناتۆی بێ جە ناوچەکە و جیهانەنە بییەبێ گاڵتەجاڕ.
دەرنجام جە دمای ٥۸ ڕوان جە مدرامانی کەم وێنەی و بێهامتای کوشتەی هەزاران سەربازێ و چەتێ دوژمنی جە گەلەکۆمێوی مایندەوڵەتیەنە هەرێمەکە ئەرەگیریارە و ڕژێمە دڕندەکەو تورکیای و تاقمە چەتەکێش قێزەونتەرین تاوانیشان دژ بە عەفرینی و عەفرینەیەکان ئەنجامی دێ.
سەرڕاو ئەرەگێرتەکەی بەڵام عەفرینیەکێ تەسلیم بە واقعی نەبیێ و هەر زوو هێزەکانی ڕزگاری عەفرین-یشان پەی ڕووبەڕووبییەی دوژمنی ئەرەگێری مەرزانارە و دووێ ساڵێن پەیتا پەیتا و بەبێ مدرای چالاکیێ دژ بە سەربازێ و چەتەکێ تورکیای چالاکیێ ئەنجامی مدانێ.
سەبارەت بە تاوانێ و کەردە چەپەڵەکێ تورکیای و تاقمە چەتەکانیش جە عەفرین، ڕێکوزیاو مافەکێ مرۆڤو عەفرینی جە دووەمین ساڵیادو ئەرەگێرتەی عەفرین-یەنە ڕاپۆرتە ئامارش وەڵاوکەردەنەوە کە بەی تەورەنە:
٣٢٥ هەزارێ هامولاتیێ جە ئەرەنیشتەکانو عەفرینی کۆچبەرێ بینێنێ و کۆچبەری هیشتای بەردەوامەن.
٥٤٣ هامڵاتی شەهیدێ بینێ
٤٨٩ هاموڵاتیێ بەتۆپواران و ٥٤ هاموڵاتێ بە ئەشکەنجە شەهیدێ بینێ.
١٠٠ ژەنێ و زارۆڵێی بێسەروشۆنێ کریێنێ و چارەنویسشان نادیارەن و ٣ ژنی کۆتاییشان بە ژیوایشان ئاوردەن.
٦٧٠ هامولاتیێ بریندارێ بێنێ کە ٣٠٠شان زارۆڵێ و ٢١0شان ژەنیەنێ.
٦۰ ژەنی دەستدرێژیشان مەکریان سەر.
٦ هەزارێ هاموڵاتێ ئەڕفانیێنێ.
٣٣٠٠ هامولاتیێ چارەنویشیان نادیارەن
جە سەرتاو ٢٠١٩یەوە تاکو ئێسە ١٥٢ جارێ عەفرین بۆردومان و تۆپوان کریان و جە ئاکامشەنە ٤١ هاموڵاتیێ شەهیدێ بیێنێ و ٧٨ هاوڵاتیێ بریندارێ بیێنێ.
۲ شوباتو ۲۰۱۹ی بە بۆردومان تورکیای جە تل ڕەفعەت ۱۰ زارۆڵێ ئاوارێ عەفرینی شەهیدێ بیێنێ و ۱۰ی تەر بریندارێ بیێنێ.
جە عەفرین و ناوچەکانیش ١٩٨ ئەوەتەقایێ ڕووەشان دێنێ.
١٧ شۆنەوارێ مێژوویی چوون، نەبی هوری، جێ بەرات، مارمارۆن، عیندارە و پەرستگێ خاپورێ کریێنێ.
١٠ گۆڕستانێ و مەزارێ خاپورێ کریێنێ.
پەیکەرو کاوەی ئاسنگەری دڵێڕاسی عەفرین-یەنە خاپوور کریان.
سەدان یانێ هاموڵاتیان خاپورێ کریێنێ.
٦٤ قوتابخانێ خاپورێ کریێنێ و دەیانی تەرێ کریێنێ بە بارەگێ سەربازیێ.
٥٠ هەزارێ وانکارێ جە وانای بێبەشێ کریێنێ.
جە سەرجەم قوتابخانەکانە زوانی کوردی قەدەغە کریا و بە زۆر زوانی تورکی یاگێش گێرتەوە.
دەیان کیلۆمەترێ دیواری بتۆنی - چیمەنتۆ دروست کریان.
١٤٠ کارگێ بەرهەمو ‎ڕوەنو زەیتوونی دەستگیریان سەرشارە.
٧٠ هەزار تەنێ ڕوەنو زەیتونی دزیان و بە نامێ بەرهەمی تورکی بە ئیسپانیای ورەشیان.
١٨٠ هەزارێ درەختێ زەیتونی بڕیێنێوە و دلێنەبریێنێ.
١٥ هەزارێ دارێ بەلوان و ٣ هەزارێ تەرێ درەختێ جۆڕاوجۆڕی بڕیێنێوە.
١١ هەزار هێکتارێ زەمینێ کشتوکالێی سوچنێنێ کە بەهۆشەوە ١٠ هەزارێ درەختێ زەیتونی سوتێنێ.
٢ هەزارێ و ١٨٠ دۆنمێ زەمینێ کشتووکاڵیێ تەرێ سوچنینێ.
