وێرەگاو ئارۆ ٣ شەممەی، جە وڵاتو (چین)ی ڕکوزیاو پەروەردە، زانست و فەرهەنگو سەر بە نەتەوەیۆگێرتەکان کە بە یونسکۆ ئەژناسیان، ٤٤ چوارەمین کۆنیشتش ئەنجامدا و جە میانشەنە سەرو دۆسیەو تۆمارکەردەی هەورامانی چوون میراتیوی جیهانی مرۆڤایەتیی قسێ و باسێ وگفتوگۆی فراوان کریا.
هەرپاسە هەورامییەکی چەمەڕێ بێنێ، یونسکۆ دۆسیەکەش پەسەند کەرد و هەورامانش پێسەو میراتیوی جیهانی مرۆڤایەتیی تۆمار کەرد.
یۆنسکۆ جە کۆبییەو ئارۆیشەنە سەرەڕاو هۆرامانی چەنڎین  ئاسەوارێ وڵاتانیش چوون میراتێ جیهانیێ پەسەدێ کەردێ.
٢ ساڵێ زیاتەرەن کە دۆسیەو هەرێمو هەورامانی جە دیمو وەرهۆرزو کوردستان (ئێران)ی دریابێ بە ڕکوزیاو پەروەردە، زانست و فەرهەنگو سەر بە نەتەوەیۆگێرتەکان کە ئەژناسیان بە یونسکۆ تا هەورامان چوون میراتی جیهانی تۆمار بکریۆنە و جە ئی چوارچوەنەیۆنسکۆ سەردای هەورامانیش کەردەبێ.
دۆسیەو هەورامانی کە پەی یونسکۆی کیانیان، ونەکۆڵیای و پەیجوری فراوان جە بوراەکێ (ئەندازیاری بیناسازی و باغداری، گەل شناسی، ژیوگەپارێزی، ئاوی، خاک، فەرهەنگ، زوان و تاریخ) جە وێش مەگێرۆنە و جە میانشەنە ئاماژە بە جیاوازیێ و تایبەتمەندییە زەنگینەکێ هەورامانی و گەلەکەیش دریان.
هەرێمو هەورامانی جە دیمو وەرکەوتو کوردستاوی مەگنۆنە شارستانەکێ مەریوان، سەوڵاوا، پاوە و سنە-ی سەر بە ئوستانەکێ سنە-ی و کرماشان-ی.
بە تۆمارکەردەی هەورامانی چوون میراتی فەرهەنگی جیهانی جەلاو یونسکۆیەوە، نەتەوە یۆگێرتەکێ و دەوڵەتو ئێرانی ناچارێ مەکەرۆنە تا بودجەی تایبەت بە پارێزنای هەورامانی جە گردوو بوارەکانە دیاری بکەرانێ و ڕا نەڎانە ئا میراتە دەوڵەمەندە جیهانییە دەستکاری و وێران بکریۆنە. ئانێچە هەنگامێوە گرنگەنە تا جە ڕاشەوە زوان، وێژە، فەرهەنگ، تاریخ و جیاوازیێ و تایبەتمەندیێ هەورامانی و هەورامییەکان جە فەوتیای ڕزگارێ بکریانێ و هامکات گەشەشەان پنە بدریۆنە.
