جە ماوەی ویەردەنە، گۆرانیەو ”هاواری کاکەیی” بە دەنگە بەسۆزەکەو ڕووبار ڕەشید-یێ و بە زاراوە شیزینەکەو (ماچۆ - هەورامی/گۆرانی) چڕیێ بێ وەڵاوە کریێ بێوە. گۆرانیەکێ باسش جە ئا بارودۆخە سەختیە کەردەبێ کە کاکەیێ و ماچۆ زوانەکێ جە کوردستان و ئێراقەنە کوتێنێشەنە و ڕووبەڕووێ کوشتوبڕی و کۆچبەری و تەریک وستەی بیێنێوە.
دمابەدمای وەڵاوبیەی ئی گۆرانیێ، خانمە هونەمەندێ یارسانیێ ڕووبار ڕەشید-ە، ڕووبەڕووەو هەڕەشە ونەکەردەی بیێنەوە و بە ئاهۆکارێچە ژیوایش کەفتەن مەتەرسی.
(پلاتفۆرو یارسان)یچ کە سازیێوی چەتراساو کاکەیەکان، دژ بە هەڕەشەکەردەکەی بەیاننامەی ناڕەزایەتیش بەزوانی شیرینی کوردی وارین دان و جە میانشە سەرەڕاو شەرمەزارکەردەی هەڕەشەکان، پەشتیوانیچش جە خانمە هونەرمەندێ یارسانیێ ڕووبار ڕەشید-ێ کەردەن و ئەرەیاونانش: "بەبێ ژەنی نە ژیوای هەن و نەئازادی".
تەمامی بەیاننامەکەو (پلاتفۆرو یارسان)ی بە کوردی وارین:
پشتیوانیمان لە هنەرمەن خاتوو ڕووبار ڕيشید دەربڕیمن
بێ ژن نە ژیان هەس و نە ئازادی
هەلەێوا ک خەڵقمان ئاگادارن لە مانگەیل دۊایی هێرشت و هەڵامات لە سەر ناوچەیل یارسان نشین لە پارێزگایل دیالە و کەرکووک لە لایەن هێزەیل ترۆریست فرەترە بۊیە و چەندین هاوڵاتیمان لەی ناوچەیلە گیان خوەیان باخت کردنە. ئەگەر لە ساڵەیل سەرەتایی دامەزراندن داعش ک ژیان کوومەڵگاێ کاکەیی لە ناوچەیل جێناکووک کەفتە وەر هێرشت، دڵنیا بۊمن ک دەس ئەی ڕێکخریاگ ترۆریستی ها لە کار، ئیرەنگە ک داعش دی هێز و توان جاران نەیرێ کەسێگ ناتوانێد وە دڵنیایی بۊشێد ک عامل ئەی کوشتارەیلە کییە و وە چە پلان و ئامانجێگ دەس وە ئەی کارەیل دڕندانە دەێدن. جێ باوەرگومانی نییە ک لە ڕووژەیلێگ ک گیان کوومەڵگاێ کاکەیی فرەتر لە هەر زەمان ترەک کەفتیەسە خەتەر و میدیایل ناوچەگە و جهانیش هۊچ گرینگایەتی وە بارودووخ خەڵقمان نادەن، ئەی ئەرکە ها وە سەر شان هەر کەسایەتیێگ لە کوومەڵگا ک وە یاوانن دەنگ خوەی لەوارەێ ئەی کارەساتەیل وە هۊر گشتی کوردستان و عێراق و جهان ئاگاداری بدەێد. ئێکەش ژنان کوومەڵگاێ کاکەیی جوور شاروەندەیل ترەک هەم خاوەن ماف و هەمیش خاوەن ئەرکن ک لە ژیان خوەیان و کوومەڵگایان وە هەر ئامرازێگ وەرگری بکەن و گووش جهان وە هاوار بەرز خەڵق کاکەیی ئاشنا بکەن.
لە ڕووژەیل دۊایی ژن هنەرمەن یارسان لە کوومەڵگاێ کاکەیی، خاتوو «ڕووبار ڕەشید» گوورانیێگ وە زاراوەێ کوردی ماچوو (گوورانی) چڕیە و بڵاو کردیە ک قسە لە کوشتار نامرۆڤانەێ خەڵق کاکەیی وە دەس خۊنمژەیل وابەستە وە زلهێزەیل کەێد و وێنەێگ لە ستەمێگ ک وە پەیرەوان دین یاری چوود وە خەڵقمان و خەڵقەیل ترەک نیشان داس. وە داخوە کەسانێگ ک خوەیان هۊچ هەنگاوێگ ئەڕاێ کرداری کردن ئەرک کوومەڵایەتیان هەڵنەگردنە و هەست بەرپرسیاربۊنیان سڕیاس، وە خوەیان ئجازە دانە سووکایەتی و بێ حرمەتی وەی ژن هنەرمەن کورد بکەن. گەنتر ئەوەسە ک ئەی کەسەیل وە خوەیان ئجازە دانە ک لە سووکایەتی خوەیان قسە لە باوەڕەیل دین یاری بکەن و خاتوو ڕووبار ڕەشید وە خاتر ئەوەێکە وە ئەرک کوومەڵایەتی خوەی چۊ مرۆڤێگ و چۊ ئەندامێگ لە کوومەڵگاێ کاکەیی یارسان عەمەڵ کردیە، وە بێ حرمەتی وە ئایین یاری تۆمەتبار بکەن! نووڕینێگ وە مێژووێ دین و ئایین، نە تەنیا دین یاری بەڵکو گشت دینەیل جهان نیشان دەێد ک هەمیشە هەر دو لایەن شەڕەیل ئایینی داواێ ئیە داشتنە ک نوانەر ڕاسەگانی ئایینەگەن و هەمیشەیش خیانەتکەرەیل وە ناو دین، خیانەت وە دینەگە کردنە. دین یاریش وە تایوەت لە چەن دەهەێ وەرین ک دیسکۆرسەیل تازەێگ هاتیەسە ناو کوومەڵگاێ یارسان لەی شەڕەیلە بێ بەش نەمەندیە و کەسانێگ پێیا بۊنە ک دێرن وە داواێ پاراستن دین تێشە وە ڕێشەێ دین یاری کوتن. چشتێگ ک ئەڕاێ ئیمە جێ باوەرگومانی نییە، ئەوەسە ک لە کەڵام یاری وە ئاشکرایی و ڕووشنی لەباوەت ماف یەکسان ژن و پیا قسە کریاس و ڕۆل ژن هەم لە دیسکۆرس دینی و هەمیش لە مێژووێ کوومەڵگامان ئەوقەرە پڕڕەنگ و دیارییە ک توانیمن وە دڵقورسی بۊشیمن ئەی کەسەیلە هانە ژێر کاریگەری دیسکۆرس دینەیل ترەک و یا دێرن ئەرزشتەیل کوومەڵایەتی پیاوسالاری وەگەرد کەڵام یاری تێکەڵەو کەن و ناتوانن ئەی دوانە لە یەکەوە جیا بکەن.
ئێمە جوور پلاتفۆرم یارسان لە چالاکی هنەری هنەرمەنەیل یارسان، وە تایوەت خاتوو ڕووبار ڕەشید پشتیوانی کەیم و چۊ بەشێگ لە کوومەڵگاێ یارسان هاوڕایی خوەمان وەگەرد ژنەیل کاکەیی دەربڕیمن. ژنەیل کاکەیی لە یەی لا هانە ژێر گووشار بناژووخوازەیل دینی و ستەم دەوڵەتەیل و لە لاێگ تریش کەسانێگ وە ناو دین وەلێ وە پێچەوانەێ کەڵام یاری توان پەراوێزیان بکەن و ماف بەشداری لە کوومەڵگا لە لێیان بسیننەو. بەرز کردن دەنگ دژ وە هازەیل ترۆریست هەم ماف و هەم ئەرک گشت تاقەیل کوومەڵگاس و لە هنەر ڕووبار ڕيشید بجگە هەست بەرپرسیاربۊن چشتێگ تر نەۊنریەێد. هەروەها پاراستن زوان داڵگی، زوان گووران یا ماچوو، ک زوان شارستانیەت گوورانە و وە ئەنقەس یا وە خاتر کەمتەرخەمی دەسەڵاتدارەیل لە پسا لە ناو چوود، ئەرکێکە وە سەر شان هەر تاق کوومەڵگا ک هنەرمەن ڕووبار ڕەشید وە هەست ناسک خوەی لە ڕێگاێ پارێزکردنی هەنگاو هەڵگرتیە و دەس وە پاراستن ئەی میرات پڕبایەخە داس. لە کەسانێگ ک گووشیان هەمرای هووکارەێ دەنگ ژنەیل کوومەڵگاێ یارسان نەیۊە، داوەت کەیمن ک لاوەلاوەیل داڵگەیلیان وە هۊرەو بارن، و بزانن ک بێ دەنگ ژن و بێ بەشداری کردن ژنان لە کێشەیل سیاسی و کوومەڵایەتی جهان ئێمە جوور جهان ژێر دەسەڵات داعش سیەدێزە و تیەریک بوود و ئەوجوور جهانێگ هۊچ وێنەیەتی وەگەرد باوەرەیل یاری و جهان پڕ لە پرشەێ نۊر و دەنگ ئنسان و هاژەێ ئاو و تریکەێ تەمۊرەێ یارسان نەیرێدن. ئەگەر خاس وە مێژووێ ژنەیل یارسان بنووڕیمن، دۊنیمن ک هۊچ دەورەێگ بێ ژن نەوەسریاس و هۊچ ئاراێگ بێ دەنگ ژن نەیۊە، خاستر ئەوەسە ک کاریگەری پیاوسالاری وە حساو دین یاری نەنۊسیمن و بزانیمن ک ئەگەر ژن نەود نە ژیان هەس و نە ئازادی.
٭٭٭٭
تەمامی بەیاننامەکەو (پلاتفۆرو یارسان)ی بە کوردی سۆرانی:
هەروەک هەموو لایەک ئاگادارن لە ماوەی چەند مانگی ڕابردوو هێرش بۆ سەر شوێنی نیشتەجێبوونی یارسانییەکان “کاکەیی” لە پارێزگای دیالە و کەرکووک لە لایەن تیرۆریستان ڕووی لە زیادبوون کردوە و تا ئێستا چەندن هاوڵاتیمان لەو ناوچانە گیانیان بەخت بووە. ئەگەر هەتا دوێنی و لە گەڵ سەرهەڵدانی داعش ژیانی کۆمەڵگەی کاکەیی لە ناوچە کێشەلەسەرکان لە گەڵ هێرش و هەڕەشە رووبەڕوو دەبووەوە، خەڵکی ناوچەکە لەوە دڵنیا بوون کە ئەو هێرشانە لە لایەن داعشەوە ئەنجام دەدرێت ، بەڵام ئێستا داعش هێز و توانایی جارانی نەماوە و کەس ناتوانێ لەوەی دڵنیا بێت کە دەستی کێ لە پشتی ئەم هێرشانەیە و بە چ مەبەستێک ئەنجام دەدرێت.
شک لەوەدا نییە کە گیانی کۆمەڵگەی کاکەیی ئێستا لە گشت کات زۆتر کەوتوەتە مەترسی و میدیای ناوچەیی و جەهانیش هیچ گرنگی بە ئەم ڕەوشە نادەن، بۆیە لە ڕەوشێکی وەها دا ئەرکی سەرشانی هەموو کەسایەتییەکانی ئەم کۆمەڵگەیە دەنگی خۆیان بگەێننە کاربەدەسانی هەرێم کوردستان ، عێراق  و جەهان . هاوکات ژنانی کۆمەڵگەی کاکەیی وەک هاووڵاتییانی دیکەی کۆمەڵگەی کوردستان خاوەن ماف و ئەرکن لە ژیانی خۆیان و کۆمەڵگەکەیان و پێویستە لە هەموو جۆرە ئامرازێک کەڵک وەربگرن بۆ گەیاندنی دەنگی کۆمەڵگەی کاکەیی بە دونیا.
لە ماوەی ڕۆژانی ڕابردوو ژنە هونەرمەندی یارسانی لە کۆمەڵگەی کاکەیی خاتوو “ڕووبار ڕەشید ” گۆرانیەکی بە زاراوەی کوردی ماچوو “گۆرانی” لە بارەی کوشتاری دژە بەشەریی خەڵکی کاکەیی لە لایەن خوێنمژانی وابەستە بە زل هێزەکان پێشکەش کرد . ئەم خانمە هونەرمەندە ئامانجی ئەوە بووە لە ڕێگای ئەم کۆرانییەوە زوڵم و زۆرداری دژ بە پێرەوانی ئایینی یاری و خەڵکەکەمان بە ئاگاداری جەهان بگەێنێت.
بە داخەوە کەسانێک کە خۆیان هیچ هەنگاوێکی کرداری و کۆمەڵایەتیان هەڵنەگردوە و هەست بە بەرپرسیاریەتی ناکەن ، دەستیان کردوە بە بێڕێزی بەم خانمە هونەرمەندە. لەوە خراپتر ئەوەیە کە ئەو کەسانە تەنانەت بێڕێزیشیان بە باوەڕیەکانی ئایین یاری کردوە. مێژووی دین و ئایینەکان و تەنانەت ئایین یاریش ئەوەی  نیشانی داوە کە زۆر جار کەسانێک لە کاتی شەڕەکاندا خۆیان بە نوێنەری ڕاستەقینەی ئایینەکان زانیوە، بەڵام وەک خیانەتکار خیانەتیان لە دین و ئایینی خۆیان کردووە.
لە چەند دەهەی ڕابردوو کە دیسکۆرسی تازە هاتووەتە نێو کۆمەڵگەی یارسان و ئەم کۆمەڵگایە لە شەڕەکان بێبەری نەبووە و کەسانێک پەیدا بوون کە لە ژێر ناوی پارێزگاری دین و ئایین بە پاچ لە ڕیشەی ئایینی یاری دەدەن. ئیمە باش دەزانین لە کەڵامەکانی ئایینی یاریدا بە جوانی ئاماژە بە مافی یەکسانی ژنان و پیاوان کراوە ، بۆیە لەو باوەڕەداین ئەو کەسانەی پێچەوانەی کەڵامەکانی یاری  بانگەشە دەکەن، لە ژێر کاریگەری ئایینی دیکە ئەم کارە دەکەن ، یان دەیانەوێ دیاردەی پیاوسالاری لە گەڵ کەڵامەکانی ئایینی یاری تێکەڵ بکەن و ناتوانن ئەو دووانە لە یەکدی جیا بکەنەوە.
ئێمە وەک پلاتفۆرمی یارسان لە چالاکی هونەری هونەرمەندانی یارسانی بە تایبەت خاتوو ڕووبار ڕەشید پشتیوانی دەکەین و وەک بەشێک لە کۆمەڵگەی یارسان دەنگیی خۆمان دەخەینە پاڵ دەنگی ژنانی کاکەیی. ژنانی کاکەیی لە لایەک کەوتوونەتە بەر گوشاری بناژووخوازانی ئایینی و زوڵم و زۆری دەوڵەتان و لە لایەکی دیکەوە کەسانێک پێچەوانی ئایینی یاری دەیانەوێ بیانخەنە پەراوێزەوە و لە مافی  بەشدارییان لە کاروباری کۆمەڵگە بێبەشیان بکەن.  شکاندنی بێدەنگی دژ بە گرووپە ترۆریستەکان ، هەم ماف و هەمیش ئەرکی هەموو تاکێکی کۆمەڵگایە . هونەرمەند ڕووبار ڕەشید لە بەرانبەری زاراوەی گۆرانی “ماچوو” کە زمانی ژیان و شارستانیەتی گۆرانە هەستی بە بەرپرسایەتی کردوە و هەنگاوی هێز داوە. ئێمە لە ئەو کەسانەی هێشتا گوێیان بە دەنگی ژنانی یارسانی ڕانەهاتووە داوا دەکەیم  کە” لاوە لاوەی” دایکیی خۆیان بە بیر بهێننەوە و  ئەوە باش بزانن کە بە بێ دەنگی ژن و بەشداری ژن لە کێشە سیاسی و کۆمەڵاتییەکانی جیهان ، ژیان وەک تاریکسانی ژێر دەسڵاتی داعشی لێدێت ، ژیانێکی ئاوا لە گەڵ باوەڕەکانی یاری و دونیای پڕ لە نوور ، دەنگی مرۆڤایەتی ، خوڕەی ئاو و دەنگی تەمبوور ناتەبایە. ئەگەر بە باشی چاوێک لە مێژووی ژنانی یارسانی بکەین ، بۆمان دەردەکەوێ کە لەم کۆمەڵگە لە هیچ کات و زەمانێک ڕۆڵی ژنان پشتگوێ نەخراوە و ژنان خاوەنی دەنگ و جێگای شیاوی خۆیان بوون. باشتر وایە دیاردەی پیاوسالاری پەیوەند نەدرێ بە ئایینی یارییەوە و ئەوە بزانن کە ئەگەر ژن نەبێت نە ژیان هەیە و نەیش ئازادی.
