ئەرەمەرزنای کۆمارو کودستانی جە مەهاباد 75 ساڵێش سەرەرە ویەرد. کۆمار پەی کوردی سەرەڕاو ئانەی کە خاوەن گرنگییەن پەی کوردی، هامکات جە ئەرەمەرزنایش تا بە ئارۆچ یاگێ شانازین پەیشان. پەیوەست بە کۆماری هەزاران وتارێ و شیعرێ و دەیان کتێبێ و کتێبچێ نویستێنێ و جە بارەشەوە هۆرسەنگنایێ جۆراوجۆرێش پەی کەریێنێ.
پارێزنای ئەزموونو کۆماری
جە ئی چوارچێوەنە ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان هۆرسەنگنایێ گرنگێش  سەبارەت بە کۆمارو کوردستانی کەردەێنێ. ئۆجالان واتەنش: پنەوازەن کورد ئەزموونو کۆمارو کوردستان بپارێزیۆنە و پارێزگاریش ونەبکەرۆنە.
ئۆجالان جە پارێزنامەکەشەنە بەنامێ ”کورد دلێ هاڕای کلتوریەنە“ قوڵ و ورد هۆرسەنگناییش پەی خەبات و کۆشای وەرهۆرز (ڕۆژهەڵات)و کوردستانی کەردەن و ئاشکراش کەردەن: "ئەزموونو کۆماری بە پێشەنگی پێشەوا قازی موحەمەدی و گەلی وڵاتپارێزی کە ئەزموونێوی سەرکەوتەبێ، بەڵام نەتاواش وێش جە ڤییەرەکێ ئا ڕۆزگارەیە ڕزگار بکەرۆنە. ساڵەو ١٩٣٧یەنە فاشیزمی چەرمەی تورکی و فاشیزمو ڕەزا پەهلەوی پێورە پەیمانو (سەعدئاباد)یشان ئیمزا کەرد کە هامشێوەو پەیمانو قەسر شیرینی بێ کە ئامانجی سەرەکی پەیمانەکەی دلێنەبەردەی کوردی و بەشکەردەیش بێ".
کۆمار وەرم و خەیاڵو کوردی بێ
ڕێبەر ئاپۆ وەر جە ئانەی کە گەلەکۆمەی میاندەوڵەتی دژش ئەنجام بدریۆن، جە سوریا بە ئی جۆرە باسش جە کۆماری کەردەبێ: "کۆمارو کوردستانی وەرم و خەیاڵو کوردی بێ. ڕاستەن هەلومەرجێ و ڤییەرە دلێویێ و بەرەکیەکێ دەرفەتشان بە کۆماری نەڎا زیاتەر جە ١١ مانگێ بەردەوام ببۆنە، بەڵام سەرەڕاو ئانەیە سەرجەم کارێ و کەردەکێ کۆماری پەی ئێمە بنەڕەت و بنەمانێ و جە ئارۆچەنە بە بنەماشان مەگێرمێنە و ئازموونو کۆماری مۆدێلێوەن کە مەتاوۆنە ئەنجامێ فرێ بپێکۆنە و سودش چنە هۆربگێرمێنە".
کۆمار ڕۆحیەتو وڵاتپارێزی و نیشمانپەروەریش خۆڵقنا
ئۆجالان جە بەشێ تەر جە هۆرسەنگنایەکانشەنە سەبارەت بە کۆماری واتەنش: "ئەزموونو کۆماری دلێ کوردیەنە ڕۆحیەتو وڵاتپارێزی و نیشمانپەروەریش خۆڵقنا. پەوکی هەرگیز نمەتاومێنە کۆماری جە یاد بکەرمێ. هەرگیزچ ڕاست نییەن وەرو ئانەیە تەمەنش 11 مانگێ و 20ڕوێ بییەن، کەم بایەخانە باس جە کۆماری بکریۆن و بواچمێنە؛ کۆمار وەختێوی کەمەنە ئاوما و لوا. چونکە جە ئەرەمەرزنای و ڕاوەبەردەی و پارێزنای کۆماریەنە کوردێ هەر چوار بەشێ کوردستانی بەشدارێ بێنێ و کەس باس جە پارچەگەرایی نەکەرێ و گرد کەس و لایێش یاونێ-بێنێ هەنتری و سەرجەم چوون یەک تیم مەکۆشێنێ".
کۆمار سیستمێوی دیمۆکراتی بێ
ڕێبەر ئۆجالان جە شەیکەردەی و هۆرسەنگنای کۆماریەنە، کۆمارش بە مۆدێلێوی دیموکراتی و نەتەوەیی بەنامێ کەردەن و ئاشکراش کەردەن: "کۆمارو کوردستانی جە سەرەتاشەوە تا دماییش، مۆدێل و سیستمێوی دیمۆکراتی بێ کە بە هیچ کەس و لایەنێ ڕاش نەڎا تا وێش بسەپنۆن ملشەرە. ئانەیچە یەکەم جار بێ دلێ کوردیەنە ڕووە بڎۆنە".
ئەزموونو  کۆماری گەورەن
ڕێبەر عەبدوڵا ئۆجالان دەستنیشانش کەردەن: "پنەوازەن ئەزموونو کۆمارو کوردستانی گەورە تەماشا بکریۆنە و بپارێزیۆنە و هامکات کار پەی سەروستەیش بکریۆنە. نمەبۆ ئەزموونەکەیش بە کەم بوینیۆنە، چونکە کۆمار و ئەزموونەکەش مێژوو و شەرفمانە و جە ڕاشەوە مەتاومێنە یەکێتیی، یەکڕێزی، دیمۆکراتی و وڵاتپارێزی وێمان هێقم و پتەو بکەرمێنە".
