جە دەگاو ناۋێ سەر بە شارو هەورامانو تەختی، مەڕاسیمو "وەیوڵەباڎێ" ڕاوەبریا کە مەڕاسیمێوەن ڕیشەی هەزاران ساڵەش هەن و هێمان پەی زیرەکی و چنەئاومای و پیرۆزی ژەنێ هەورامیێ. "وەیوڵەباڎێ" یان "وەیوڵەۋارانێ" سەروەختێوەنە ئەنجام مڎریۆنە کە وادەو ۋارای ۋارانی سەرشییە بۆن یاخود دماکەوتە بۆن.
جە ئی بارەوە پەلیانەو 'هه‌ورامان هانه‌به‌رچه‌م'ی وەڵاوش کەردەنەوە: جە دەگاو ناۋێ کە مەگنۆنە کەناراوەکانو ڕڤارو سیروانی و سەرچەمە بەنامودەنگەکەو بڵی، مەڕاسیمو "وەیوڵەباڎێ" یان "وەیوڵەۋارانێ" بەشێوازی تایبەت تەر و جیاواز تەر جە دەگایێ و ناوچەکێ تەرو هەورامانی و کوردستانی ئەنجام مدریۆن. جە ویەردەنە ناۋیەکێ پەی ئەنجامدای مەڕاسیمەکەی سەرو مەزار و کڵکۆو ژەنێوە بەنامێ "مەڵڵاژەنێ" کۆبیێنێوە و کە هێماو زیرەکی، پاکی، عرفانی و خوڎاشناسی بیێنە. 
جە مەڕاسیمەکەنە کە فێشتەر ژەنی و کەم تەر پیایێ بەشدارێ بیێنی، "وەیوڵەباڎێ" یان "وەیوڵەوۋارانێ" جە شێوازو ژەنێنە و بەجلوبەرگی سەوزەوە دروستە کریێنە و یانە بەیانە گێڵنیێنە و بریێبۆنە وەردەم هەر یانێوی تەڕە کریێنە.
مەڕاسیمو "وەیوڵەباڎێ" یان "وەیۋڵەوارانێ" کە ساڵانە و هەمیشە جە وەڵێ ئاومای وەهاریەنە ئەنجام دریان، هامڕابییەن چەنی ونەدای دەفێ و چڕیەی سرودا و گۆرانی واتەی و ئەواوەجەمی ئەوەوانای شیعرێ تایبەتێ بە مەڕاسیمەکەی. هاموەخت بەشداربیەکێ نزاشان جە سروشت و ئافەریدەگاری کەردێنە تا ۋاران باۋارنانە.
هەر جە مەڕاسیمەکەنە واردەمەنی و چاشتێ تایبەتە دروستە مەکریۆن کە جە گەنمێ و نەوەیا پێکمەیۆن و  سفرە یاویانەرە و ڕازیانەوە و چاشتەکێ ئەواوەجەمی وریێنە.
جەدمای نانواردەی و خوانەو نیمەڕۆی، سەرجەم خەڵکی پێورە لوێنێ سەرو هانەو دەگاو ناۋێ و جە ئاگە "وەیوڵەباڎە"کێشان تەڕە کەردێنە و دەوروبەرو هانەکەی و دەگایەکێ و مەزارو مەڵاژنێنە دانەشان پەی باڵندەکان متێنەرە و پژگنێنە.
ناۋیەکێ وەڵێ دروستکەردەی پەنگاو (سەد)و داریانی، بە"وەیوڵەباڎە"کێوە تا دەگاو ئەسپەرێزی ڕایمایشان کەردەن و شۆنیەرە بەهەمان شێواز مەگێڵێنێوە، بەڵام جە ئیسەنە ئانەی نمەکرانێ، چونکە پەنگاوەکە هەر دووێ دەگایەکێش جەهەنتری بڕیێنێرە.
