جە پارېزگاو هەڵەبجەینە نۊ خاتۇنۍ دەسەڵاتەنە هەنۍ، حۆت خاتۇنېشا هۆرامی-زۋانېنۍ، ڕېکۆت و هەۋاڵېۋی
سەرنجکېش و پرسیار ورۇژنا؛
 ئایا ژەنۍ هۆرامانی ئازاڎېنۍ، یان ژەنی هۆرامانی خېراتەر بە دەسەڵات ڕامۍ کریا؟
سەرنج: مایەو دڵوەشین، کە حۆت خاتۇنۍ هۆرامانی پاسە بەرکۆتۍ با. بەڵام دەسەڵاتداریی و برغو-بېیەی چە سیسەمە چینایەتیی و پېیاسالارەکەو هەرېمیەنە، نیشانەو هامتایی مافو ژەن و پېیای و  ئازاڎ-بېیەی ژەنا نېیا، هەرپاسە کە پېیا برغوەکی دلۍ دەسەڵاتی ئازاڎۍ نېیەنۍ و یەک پلە چە کۊیلەتیی ئېمەی نەڎارکریا و بېدەسەڵاتکریای بەرزتەرېنۍ، پېسەو حەیتەو سیستەمەکە نائینسانییەکەو (بازاری بەڕەڵاو نیێۆ-لیبڕالیزمی).
ڕاسا ئا خاتۇنۍ دەسەڵاتدارېنۍ و بەرکۆتېنۍ، بەڵام  بەدڵنېیایی ژەنە هیتیارۍ و هەرمانبەرۍ و کوڵبەرەکۍ هۆرامانی چە ئا خاتۇنا و گرڎو پېیا دەسەڵاتدارەکا  ئازاڎتەرۍ هەنۍ، چونکە برغوبېیەی کەسەکا چە سیستەمی ڕامیاریی و چینایەتییەنە، نەک کەسەکا ئازاڎ و یەکسان نمەکەرۊ، بەڵکو بەپېچەۋانەو ئانەی، زنجیرۍ گەرڎەنی و دەس و پایشا چە زنجیڕەکا گەرڎەن و دەس و پاو ئېمە قایمتەرېنۍ.
ئاڎۍ (ژەن و پېیا برغوەکۍ دەسەڵاتی) بە هەزار و یەک بڕیارۍ و مەرجۍ کریێۍ بە کۊیلەو ڕامیاریی حزبەکا، ملکەچو بەرژەۋەندی کۆمپانییەکا و دەڵاڵو بەرنامە ئابۇرییەکا کۆمپانییە جەهانلۇشەکا چە دەڵاڵخانەکەو پارلەمانییەنە.
ۋەرو ئانەی هەتا پلەبەندیی سیستەمی ڕامیارییەنە وارتەر بلی، حەیتە چە سەرۊکی ئازاڎتەرا.
پەی نمۇنەی، من دڵنېیا هەنا، کە ئی قسۍ من مېیارۇ بەبۍ خەمو چەدەسدای بەرتەرییە ئابۇریی و ڕامیاریی و دەسەڵاتی کەرۇشا و هیچ بارمتېۋی کەسایەتیم نەڎان و نېیا، فرەو ئا خاتۇنا و پېیا دەسەڵاتدارەکۍ مزاناشا، بەڵام ۋەرو پارېزنای بەرتەرییە دارایی و دەسەڵاتەکەیشا، نمەتاۋا و نمەیارا درکناشا.
کوڵ و پوخت برغو-بېیەی دلۍ پېکئامای قۇچکەیی سیستەمو بازایییەنە مەرج و بەڵگەو ئازاڎ-بېیەی و یەکسان-بېیەی نېیا، بەتایبەت پەی ژەنا چە سیستەمی پېیاسالارانەو هەرېمو کورڎسانییەنە و تەنانەت سەراپاو جەهانینە.
ئەر بڕۋا نمەکەری پاسە بۊ و هەڵای بە بېیەی ئازاڎی و یەکسانی سایەو سیستەمو بازاری و پېکئامای قۇچکەیی سیستەمی ڕامیارییەنە وەشباۋەر هەنی،  ئەرک نەبۊ، سەرنجو خزمەتکەرەکا دلۍ پارلەمانەکا و هەرپاسە مەراسیمەکا سەرۊک-بېیەی ڕامیارە گۆرەکا پېسەو ئەمەریکای، کە گرڎ کاتېۋ و گرڎ یاگېۋۊ سستەمە جەهانییەکەینە خزمتکارەکۍ ژەنییەنۍ و ژەنی ئینسانېۋە پلە دۋۍ و دماڕەۋۊ ڕامیارییە پېیاسالارییانەکانی.
دما قسۍ، تکاکەرۇ، ئی پەیامە پېسەو وېش هەم بە وەنەرا و هەم بە ئا خاتۇنە بەڕێزا و هەم پېیا دەسەڵاتدارکا بېیاۋۊ، نەک لنگاوقۇج. چونکە من هیچ کېشە و گرفتی کەسییم چنی هیچ کام چە ئا خاتۇنا نېیا و تەنانەت هیچ ئاشنایېۋی کۊمەڵایەتییم چنی ئاڎیشا نېیا و ڕەنگا ئاڎۍ مېیانو پەیۋەندییە کۊمەڵایەتییەکا وېشانە فرە چە من دڵسۊزتەرۍ و پاکتەرۍ با.
ڕاسیی، سەرنجەکەو من کۆتەن سەرو پەشتبنەمای ئەۋەشاریای ڕېکلامېۋی پەی ئاڎیشا کریۊ، کە کۊمەڵېۋ کۆدۍ و پەیامۍ ئەۋەشاریێنۍ پەشتۊ دېۋجامەو ئاراڎی و یەکسانیی ئا خاتۇنە بەڕېزاۋە، پېسەو فریوکارییەکا تەرو سیستەمە جەهانییەکەی و دەسە شاریاکا پەشتۊ گرڎو سیناریۆکا؛ بەزمو حەماس و ئیسرائیلی، کە بەرنامەو کۆمپانییەکا چەکسازیی و کۆمپانییە جیهانلۊشەکا جەنگ پېناۋۊ درۊسۆکەرڎەی ۋېرانەکا جەنگینە،  تاکو بە هەراو سەماکەو سهۊڵەکەو سلېمانیۍ و  زەمینەسازیی پەی فتواکا خاتۇ (مونیرە عەبدولعەزیزی) پەی خەریککەرڎەی خەڵکە بېبەش و  بېدەسەڵاتکریاکەی، تاکو تیکەو کۆمیانییەکا پەشتۊ دەسەڵاتی چەربتەر و بانکەکېشا پەڕتەرۍ با و زاڕۊڵە نەستەلەوەرەکۍ سەرمایەدارا و سەروەرا خاتەرجەمتەر سەرو سفرەو ڕەنجو کۊمەڵۍ و  سامانە سرۇشتییەکاۋە لەۋەیا.
هەڵبەتە من بەڵگەی ۋەردەسم پەی بېدەسەڵاتیی ئا خاتۇنا ۋەراۋەرو دەسەڵاتو کۆمپانییەکا؛ ڕېکۆتو ۱٨و فێبریوەری ساڵۊ ۲۰۱٨ من نامېۋی ئەۋەکریام پېسەو (داۋازیی دەگانشینا و باخدارەکا هۆرامانی چە (شمشېر تاو خورماڵ) پەی (خاتۇ نوخشە)ی پېسەو ڕاۋەبەرۊ ناحیەو بېیارۍ نۋیست و ئامانج ڕاگیری چە ئاۋرڎەی قسڵی دلۍ لۇرییە سەربەتەڵاکانە، کە هەم خەڵک نەوەش ۋزۊ و هەم باخداریی و کشتوکاڵ دلېنەبەرۊ و هەم ژیۋارو کۊمەڵۍ ژاراۋیی کەرۊ،  بەداخۆ تاکو ئیسە نە چە ئا بارۆ پەیجۊریی و خەموەریی کریان، نە پېسەو هامزۋانی و  "هاموڵاتیېۋی" بە نامەکەو من وەڵام نەدریان، کە ئا بېوەڵامییە پەی من نیشانەو بېهەژمۇنیی دەسەڵاتو ئاڎشان چە ۋەڵاۋەرو دەسەڵاتی ئابۇریی کۆمپانییەکا ئێرانی و هەرێمۍ!
* پەی ئەۋەوانای نامەکەو من پەی خاتوو ( نوخشە)ی، سەرو ئا لینکەیە کیککەردۍ
پرسیارېۋە چە خاتۇنە دەسەڵاتدارەکۊ ھۆرامانی (خاتۇ نوخشە)
ئاکۊ مارانی
 ١٦و فێبریوەی ٢٠١٨
دماو سڵام و ڕێزی، هومېدواز هەنا پېسە ھەر کەسېۋو ھۆرامانی پەیگیرانە بە ئی پرسیارۍ گرنگی بڎەی و وەڵامۆدایش بە خەمو وېت بزانی.
خاتۇنۍ بەڕێزە، ھەر پاسە خەڵکو ھۆرامانی شانازیکەرۊ، کا خاتۇنەکېش ڕاۋەبەرییەنە بەشداریکەرا، ھەر پاسەیچ چەمەڕۋانیشا ھەن، کە خاتۇنە ھۆرامییەکۍ خاستەر و دڵسۊزانەتەر چە دەسەڵاتدارە پېیاکا ئۆ ۋێرانمەنەی ھۆرامانی لاکەراۋە و بە ھەستی ئەڎایانەو وېشا چنی پەرسەکا ڕۊزگاری بەرخوردکەرا، نەك بە ھەستی ڕامیارانە، چونکە ڕامیاریی دنیاو ئېمەش ناشیرین و گڵیاۋکەردەن، کولتوورو ئېمەش شېۋنان، کەسایەتی ئېمەش لاۋازکەردەن، ھوشیاریی و ژیری و ئاۋەزو ئېمەش دلېنەبەردەن و ھەرەوەزی و کۊمەککاری کۊمەڵایەتیش دلېنەبەردەن و قینەبەرۍ پارتایەتیەش پەرەپنەدێنە.
خاتۇ نوخشەی بەڕێز، پاسە وېت مزانی دەربازەی مەرزی میانو (تەۋېڵۍ و شۊشمۍ) یۊن چە دۋە دەربازە مەرزییە فەرمییەکا سەرنیشتو عیراقی، کە ساڵۊ ١٩٥٧ دۆڵەتو عیراقی سەرش بڕیارشدان و تاکو ساڵۊ ١٩٧٥ تەنیا دەربازەی مەرزیی تەۋېڵۍ-شۊشمۍ و حاجی دەربازەی مەرزی ھۊمەرانی مەرزی فەرمیۍ بېیەنۍ و جاریۋتەر ساڵۊ ٢٠٠٥ دۆڵەتو عیراقی چە بارەو ئەۋەکەردەو دەربازەو مەرزو تەۋېڵۍ-شۊشمۍ'ش بڕیارشدان، بەڵام بەداخۆ تاکو ئیسە ئا بڕیارۍ چە لایەنو فەرمانداریی ھەریمو کوردستانی پەیڕەۋنەکریێنە و جیاتی مەرزو (تەۋېڵۍ-شۊشمۍ) مەرزو گۊخڵانی بازکریان و گەشتیارۍ چاگۆ ھاموشۊکەرا. ئانە کاتېۋەنە، کە نزیکترین ڕا پەی یاۋاو گەشتیارا بە فرەو شارەکا ئێرانی، تەنیا مەرزو (تەۋېڵۍ-شۊشمۍ)ن، چونکە چە کرماشانی نزیکا و چە فڕۊکەخانەی میادۆڵەتی کرماشانیۆ ھەر ڕۊ چندنین گەشتۍ ئاسمانیۍ پەی ھەشت(٨) شارا تەرو ئێرانی و ھەر پاسە چندین گەشتۍ پەی پەنج (٥) وڵاتا تەری ھەنۍ، کە ھەم پەی گەشتیاری ئاسایی و ھەم پەی کەسانی نەوەشی و ھەم پەی بازرگانا نزیکترین و کەم خەرجتەرین ڕانە. بەڵام مەرزو باشماخی، کە مەرزی میاندۆڵەتی نېیا و گەشتیارۍ و نەوەشۍ و بازرگانۍ دېرتەر میاۋا و ھەر ڕۆ چە فڕۊکەخانەو سنەی تەنیا یەك دۋۍ (٢) گەشتی ئاسمانی پەی تارانی ھەنی. بېجگە ئانەیچە، ئەۋەکەردەو دەربازەو مەرزو تەۋېڵۍ-شۊشمۍ بارئاۋەری دەرامەتن پەی خەڵکو گردو دەگاکا ھۆرامانی و بۊ بە ھۊکارو ئەۋەکەردەی چەندین چاشتخانا و میمانخانا و بازارە گۆرا ھەر چە خورماڵ تاکو ڕۋانسەر، دەگا بە دەگا چە ھامۊشۊ گەشتیارا بەھرەمەندۍ با و ھەر پاسە ئەۋەگېڵای ھۆرامییە ئاۋارەکا پەی دەگاکاشا و ئاۋەڎانبیەو ھۆرامانی و ئەۋەژیۋای بازرگانی و گەشتیاریی چە ناوچەکەنە بەدیمێۋ.
ئەگەر چا خاڵېچە ۋییەرمۍ و چە گرنگیش چەمپۊشی کەرمۍ، دیسان چنی نالەباریېۋی تەری ڕووبەڕووبیمۍ، کە جیاتی ئەۋەکەردەو مەرزو (تەۋېڵۍ-شۊشمۍ) پەی گەشتیاریی، کەچی مەرزو (تەۋېڵۍ-شۊشمۍ) پەی ئاۋردەو (خوڵۊ گۊگردۍ) تەرخانکریان، کە خەڵکو ناوچەو مەرزەکا تەری ڕانمەڎا ئا مادە زیانبەخشە مەرزەکاشارە بریۊ، چونکە پەی ژیۋاری و تەندرۊسی خەڵکیچ زیانبەخشا و بەداخۆ ئا زیانە ژیواریی و تەندروسییە جیاتی ئاۋەڎانکەردەو ھۆرامانی و ئەۋەکەردەو مەرزی گەشتیاری (تەۋېڵۍ-شۊشمۍ) بە خەڵکو ھۆرامانی پېشکەشکریان و پاسە دیارا باجوخەراجو ئاۋردەو ئا مادەیە، پەی ھۆرامانی و خەڵکەکەیش نەبېیەن.
ئایا پەی شمەی بەڕێزی کە بە پاڵپشتی خەڵکو ھۆرامانی بە پایەگای دەسەڵاتداریی وېت یاۋێنۍ، ئا دۋە نادادوەریی نەبیینۍ بە پرسیارە و یەخېشا نەگیرتېنی؟ چی نەوەشکۆتەو خەڵکو نۆسووڎۍ و شۊشمۍ و تەۋېڵۍ و سۊسەکانی بەڵخەی و دەگاشیخانی و بیارۍ و زەردەھاڵی و خورماڵی بە ھۊ ۋەڵابیەو تۊزۊ ئا مادەیە، کە بە گەڵابۍ سەربەتاڵۍ ماریۊ، نەبېیەن بە خەمو تۊ پېسەو خاتوونېۋی ھۆرامیۍ ؟
خاتۇنۍ بەڕێزە، تۊ پېسەو ھەر ھۆرامی-زۋانېۋی و ھەر پاسە پېسەو خاتۇنېۋۍ دەسەڵاتدارۍ و پېسەو ئەڎێۋۍ مشیۊ ئامادەیی وەڵامۆدای مێژوویت بۊ، کە سەردەمو دەسەڵاتداریی تۊنە ئا ناداڎۋەریی ۋەرانۋەرو ناوچەو ھۆرامانی کریا و هەڵای ھۆرامان ۋېرانەو بەرەو جەنگەکا عیراقی و گروپە ئیسلامییەکان و ئەگەر یانېۋ کریابۊۋە بە ھۊڵو خەڵکی وېش بېیەن و چە دەگاکا ھۆرامانییەنە، کە ھەم ۋېرانەو بارکەردەو ١٩٧٨یەنۍ و ھەم ۋېرانەو جەنگو عیراق-ئێرانیەنۍ و ھەم ۋېرانەو دەسەڵاتداریی گروپە ئیسلامییەکانۍ، یەك تاقە یانە پەی خەڵکە ئاۋارەکەی نەکریانۆ، ئینە کاتېۋەنە کە ساڵۊ ٢٠٠٣ تاکو ٢٠١٣ ناوچەکا تەرو ھەرېمو کوردستانییەنە یانۍ و پڕۆژۍ کریێنێ و بەراورد بە ناوچەو ھۆرامانی تاکو ڕادېۋ گرنگیدریان و ئاۋەڎانۍ بیېنۍ و چە خزمەتگوزاری بەھرەمەندۍ بیېنۍ، بەڵام سەرتاپاو ھۆرامانییەنە نە خەسەخانە و نە پزیشك و نە پەرتووکخانە و نە وەرزشگا نېیەنۍ، بەڵام ڕا سەربازییەکۍ سەردەمو جەنگو عیراق-ئێرانی پانوپۊڕتەر کریێنۍ و بیینۍ بە ھۊکارو ۋېرانبیەو باخەکا ھۆرامانی و کەمی بەرھەمی و پیسبیەو ھەۋای و بە شەخەڵگابیەو دەگاکا ھۆرامانی پەی سەیرانکەرە ۋېرانکەرا.
جارېۋتەر پېسەو نۋیسەرېۋی ھۆرامی-زۋانی دەسو ھامکاریت فشارو و هومېدواز هەنا ئی ۋەھارەیە فاڕی بە ۋەھارو بڕیارداو ئاۋەڎانکەردەو ھۆرامانی، ئەگینا مێژوو چە ھیچ کام چە ئېمە چ دەسەڵاتدار و چ بېدەسەڵاتی نادەربەسی وەشنمەبۊ.
نۋیسەر
ئاکۊ مارانی (یەدوڵڵا شەفیع محەمەڎ)
ڕېکۆتو ٩و نۆرۊزو ٢٧١٧ ۋەرانۋەر بە ٢٩و ئازارو ٢٠١٧ 
سەرنج : پەی ئاگاداری من پېسەو کەسېۋی تەۋېڵەی سی و شش (٣٦) ساڵېن وڵاتەو وڵات ئاۋارە بېیەنا و ناوچەو ھۆرامانی بېجگە چە خەم و پەژارەی زیاتەری پەی من ھیچش نەبېیەن و چاگە نەژیۋانا، بەڵام چنی ئانەیچە خەمو شەۋ و ڕۊ من، ئاۋەڎان بېیەو ناوچەو ھۆرامانین، تەنیا ئومیدېۋم ھەن، کە بە ڕادەی کەم ئیڼەو سەردەمو ۋەڵۍ بارکەردەو دەگاکا و ۋەڵۍ جەنگو عیراق-ئێرانی، ھۆرامان ئاۋەڎان بۊۋە و گرنگیش پنە دریۊ.
ساڵۊ ٢٠٠٥ جارېۋتەر مەرزو تەۋېڵۍ-شۊشمۍ بە فەڕمی ئەژناسیانۆ، کەچی ھیزی ھەنگامۍ کردەییە پەی بە فەڕمېمەکردەیش نریا و دۋانزە (١٢) ساڵېن، ئا بڕیارۍ پاشېڵەکریێنە و مەرزو گۊخڵانی جیاتی تەۋېڵۍ بە فەڕمی نریابېرە و جیاتی ئانەیە، تۊزۊ (گۊگرڎۍ) کە فرە زیانبارەنە نەوەشی سەرەتاو شۊشۍ درۊسکەرۊ، کران بە خەڵاتو خەڵکو ھۆرامانی جە ڕۋانسەر تاکو خوڕماڵ ..
