گۆرانیەو ”هاواری کاکەیی” بە دەنگە بەسۆزەکەو ڕووبار ڕەشید-ی بە زاراوە شیزینەکەو (ماچۆ - هەورامی/گۆرانی) چڕیا و وەڵاوە کریاوە. گۆرانیەکێ باس جە ئا بارودۆخە سەختیە مەکەرۆنە کە کاکەیێ و ماچۆ زوانەکێ کوتێنێشەنە و ڕووبەڕووێ کوشتوبڕی و کۆچبەری و تەریک وستەی بیێنێوە.
ڕووبار ڕەشید-دە یەکەمین ژەنی ماچۆزوانەنە کە گۆرانیێ بە ماچۆ بچڕۆنە.
گۆرانیه‌کێ جە ئاوازو فلۆکلورو کاکه‌یی-یەنە و شعره‌کێش جە لایەن یاسر عادل کاکه‌یی نویسێنە و بەشکەردەی ده‌نگی و تۆمارکەردەکەیش ئاراس ڕه‌فعه‌ت- کەردەن.
هەرپاسە هونه‌ر دیلۆن وێبەخشانە بەرئاوردەی کلیپەکەیش جە ئەستۆ گێرتەن و سەرجەم میوزکژەنەکێچ کاکه‌یینێ و وێبەخشانە بەشدارێ کارە هونەریەکەیبیێنێ.
یاگێ باسیەن، کە کاکەیێ یان یارسانەکێ بەگردی گۆرانی زوانەکێ (ماچۆ - هەورامی - زەنگەنە، باجڵان، شەبەک)، جە دێرزەمانەوە ئەرەنیشتێ موسڵ، دەشتەو نەینەوای، کەرکوک، داقوق، خانەقین، گەرمیان، کرند، گاوارە، داڵەهۆ، سنە، قەڵاو قروەی، کەنوڵە، کرماشان، سەحنە، نورئاباد، دینەوەر و هەورامان-یەنێ و سەدەمانێوە پانتایی جۆگرافیاو پانیشت (باشور) و وەرنیشت (ڕۆژهەڵات)وکوردستانیە فرینێ بیێنێ و زوان وفەرهەنگەکەشان زاڵ بییەن سەرو زوانو زاراوەکانو کوردیەرە و هەزاران شاعرێ بە ئازوانە شیرن و دەوڵەمەندە نویستەنشان و شاکارێ ئەدەبیێ فرە گەورێشان بە گەلو کوردی تۆمارێ کەردێنێ. هامکات ئاینو یارسانی یان کاکەیی و ئەهلی هەقی هەر بەئا زوانە نوسیناوە و نیایش کریان و جە ئا بورێچەنە دەیان کتێبێ و بەیازێ و دەستنویسێ و دەیانهەزارێ پارچە شعرێ و سەدان پارچە پەخشانێ نوسیێنێوە. هەرپاسە هەزارن سرودێ و گۆرانیێ ئاینی و ئاسایی نوسیێنێوە وچڕیێنێ.
بەڵام مەخابن جە دمای ئاومای عەرەبی و فارسی پەی کوردستانی و گۆرانستانی زاوانی گۆرانی (ماچۆ - هەورامی - زەنگەنە، باجڵان، شەبەک) ڕووبەڕوو دلێنەبەردەی و وەرتەسک کەردەی کریانەوە و بەکاربەێش دانشان کەمی. جە ئێراق و پانیشت (باشور)و کوردستانیەنە بەشێوازی سیستەماتیک گۆرانی زوانەکێ و یارسانێ و کاکەیەکێ کریێنێ ئامانج و ڕووبەڕوو بە عەرەبکەردەی و کۆچبەری زۆرەملێ و فاڕای دیمۆگرافیای و بێبەشی جە زوان و فەرهەنگ و ئاینی بیێنوە، بەتایبەتی جەدمای ساڵەو ٢٠٠٣ی وڕای ڕژێمە دکتاتۆرەکەو سەددام حوسێن-نی، ئا بارودۆخە یاوان لوتکە و کاکەیەکێ و ماچۆ زوانەکێ ڕووبەڕووێ کۆمەڵکوشتەی و بێڕێزیکەردەی و کۆچبەری و فاڕای دیمۆگرافیای و ئەوەسڕیەی فەرهەنگی و شناسنامەی بیێنوە. 
جەئی بوارەنە کاکەیەکێ و ماچۆ زوانەکێ ڕەخنەشان جە حکومەتەکێ باشوری و ئێراقی هەن و وازیارێنێ بە جددی کار پەی زوان، ئایین و فەرهەن و جوگرافیاکەیشان بکریۆنە و بەفەرمی مافەکانشان دەستەبەرێ بکریانە.
