مزھرالاسلام ءِ زند ءُ اِزم
پٹ ءُ پولکار: اُزیر مھرؔ
مزھرالاسلام پاکستان ءِ نامی ئیں آزمانکار، گِدار نویسّ، پٹ ءُ پولکار، گیدی کِسّھانی نَزّآر ءُ کوّاسیں نبشتہ کارے۔ مزھرالاسلام یک بے تاھیریں، مونجائیں، پُردردیں، جْوانیں ءُ ھیران کنوکیں کِسّہ کارے۔ اردو لبزانک ءِ تہ ءَ آئی ءِ گچینی ءُ دلدوستیں تھر آزمانکاری اِنت بلے چریشی ءَ ابید آئی ءَ گِدار نویسّی، گیدی کِسّھانی درجنگ ءُ شوھازگ ءَ ابید نبشتانک نبیسّی، سپر نامگ ءُ پٹ ءُ پولکاری کارانی تہ ءَ شَرّی سر ءَ وتی ند ءِ بور تاچینتگ۔ آئی ءِ آزمانک گوں مھر ءُ مھبت، درد، ودار، تھنائی، بے ساری ءُ سرمستی، جتائی ءُ مَرگ ءِ پیمیں بُنگپاں گْوپتگ اَنت۔ چوناھا آئی ءِ آزمانکانی کارِست ءُ بامرد ملوریں مردم اَنت۔ آ مُھبت ءِ شوھاز ءَ در پہ دریں، جتا بیتگیں، آجوئی لوٹوکیں ءُ زھریں کارِستانی کِسّھاں نبشتہ کنت۔ آئی ءَ ھاک روپوکیں، ، نمدی رسینوکیں، کلرکانی، وانینوکانی، پوریاگِرانی، دھکانانی ءُ سرانَو ءِ پیمیں دلپھک ءُ زَگریں کارِستانی زند ءِ جتائیں تک ءُ پھنات وتی اھد ءِ چاگردی، راجکاری ءُ تب زانتی پُژدر ءَ گوں نہ سگّوکیں گْواچن ءَ پیش کُتگ اَنت۔ مزھرالاسلام انسان ءِ جزبگانی جھلانکی ءَ ایر کیت ءُ آھاں آھانی جند ءِ راز ءَ گْوش اِیت ءُ بھمانگ کنت اِش۔ آ ۴ ساچان ۱۹۴۹ ءَ گوریچانی پنجاپ ءِ شھر وزیرآباد ءَ کانیوال ءِ نزّیک ءَ یک کسانیں کوچگ پیرووال ءَ ودی بیتگ کہ اود ءَ آئی ءِ آریپیں پِت جنگل ءِ ڈیپارٹمنٹ ءَ کار ءَ بیتگ۔ مزھرالاسلام ءَ کسانی وتی پِت ءُ پیرُکی شھر وزیرآباد ءَ گْوازینتگ ءُ چہ مشن ھائی اسکول ءَ میٹرک پاس کُتگ۔ لھتیں سالاں اسلامیہ کالج گوجرانوالہ ءَ ونتگ ئِے بلے جُلکان ۱۹۶۷ ءَ آئی ءِ پِت ءِ بیرانی ءَ پد آئی ءَ لڈ ءُ بار کُت ءُ اسلام آباد ءَ آتک ءُ مُجّتی جاھمنند بوت ءُ ھمد ءَ اردو لبزانک ءِ تہ ءَ ایم۔ اے کُت ئِے۔ لھتیں سال ٹی وی، ِالم ءُ زانت ءِ پِڑ ءَ ءُ پد ءَ ریڈیو ءَ کار ئِے کُت۔ مزھرالاسلام ءِ آزمانک اردو ردانک ءِ تہ ءَ نوکیں رنگ ءُ دْروشمے پدّر کن اَنت۔ چہ زِرباری امریکہ ءِ نبشتہ کار پہ درور گبرائیل گارشیا مارکیز ءِ پیمیں ندکارانی جادوئی گْواچن نبیسی یا میجیکل رئیلزم ءَ چہ سانمند بیگ ءِ سبب ءَ آئی ءَ اِے دْرشانداب ءُ دْروشم وتی ھندی زبان ءَ آورتگ ءُ نزیکی کنائینتگ۔ آئی ءِ کتاب اٹلی، چائینیز، پارسی، ھندی، گرمکھی، سندھی، جاپانی، انگریزی ءُ پاکستان ءِ دگہ ھند ءُ دمگی زباناں رجانک کنگ بیتگ اَنت۔ مزھرالاسلام ءَ پاکستان اکیڈمی آپ لیٹرز ءَ ڈائریکٹر جنرل، لوک ورسا ءَ ایگزیکیوٹیو ڈائریکٹر ءُ نیشنل بُک پاؤنڈیشن ءَ مینیجِینگ ڈائریکٹر ءِ جھت ءَ کار کتگ۔ مزھرالاسلام ءَ پریزیڈینٹـس پرائیڈ آپ پرپارمنس پار لیٹریچر داد ءُ ریوائیول آپ پولک اسٹڈیز ءِ ھاتر ءَ مِڈل دیگ بیتگ۔ ھستیں وھد ءَ مزھرالاسلام پرنٹ سٹائل پوٹھوار پلازہ بلو ایریا اسلام آباد ءَ جاھمنند اِنت۔
مزھرالاسلام ءِ چھاپ ءُ شِنگ بیتگیں کتابانی نچین چو اِے پیم ءَ اِنت:
۱۔ گھوڑوں کے شہر میں اکیلا آدمی
مزھرالاسلام ءِ اولی آزمانکی دپتر اِنت کہ اولی رند ءَ ۱۹۸۲ ءَ چھاپ ءُ شِنگ بیتگ۔
۲۔ گڑیا کی آنکھ سے شہر کو دیکھو
مزھرالاسلام ءِ دومی آزمانکی کتاب اِنت کہ اولی رند ءَ ۱۹۸۸ ءَ چھاپ ءُ شِنگ بیتگ۔ مزھرالاسلام ءِ اِے آزمانک گوں سک باز نزرکیں مارِشت ءُ درد ءَ گْوپگ بیتگ اَنت۔ اِے کِسّھانی مُجّتی راستی ءَ تو بِھ شموشکار بیت نہ کن ئے۔
۳۔ خط میں پوسٹ کی ہوئی دوپہر
مزھرالاسلام ءِ سیمی آزمانکی کتاب اِنت کہ اولی رند ءَ ۱۹۹۵ ءَ چھاپ ءُ شِنگ بیتگ۔ اِے کتاب ءِ تہ ءَ ھواریں مھر ءُ مھبت کِسّہ انچیں راستی ءَ گوں درشان کنگ بیتگ اَنت کہ ایشانی تام ءُ مِزگ تھل ءُ کُچّل اِنت۔
۴۔ باتوں کی بارش میں بھیگتی لڑکی
مزھرالاسلام ءِ چارمی آزمانکی کتاب اِنت کہ اولی بر ءَ ۱۹۸۷ ءَ چھاپ ءُ شِنگ بیتگ۔ ایشی ءِ تہ ءَ مھر ءُ مھبت ءُ جتائی ءِ اھدسازیں کِسّہ مان اَنت۔ چہ اِے کتاب ءِ وانَگ ءَ پد تو انچو مارئے گْوش ئے زاناں مزھرالاسلام ءَ تئی دل ءِ گپّ نبشتگ۔
۵۔ محبت مردہ پھولوں کی سمفنی (گِدار)
مزھرالاسلام ءِ بنداتی اِے گِدار ءَ ماں لبزانکی دنیا ءِ تہ ءَ لھتے توار ءُ پدگْوانک پیدا کُتگ ءُ بازیں تھی ءُ دری شَرگِدارانی اِنان ءُ دلگوش وتی نیمگ ءَ گْور کنائینتگ۔ آئی ءِ گْوشگ اِنت کہ منی اِے گِدار چہ دنیا ءَ ھلاس بیوکیں مھر ءُ مُھبت ءِ رکّینگ ءِ ھاتر ءَ نبشتہ کُتگیں گِدار اِنت۔
۶۔ اے خدا
مزھرالاسلام ءَ اردو لبزانک ءِ تہ ءَ دُوا نبشتہ کنگ ءِ یک نوکیں کُتہ کاری یے دیم ءَ آورتگ۔ آئی ءِ جند وَ گْوش اِیت کہ من لچّہ کارے نہ آں بلے آئی ءِ نبشتگیں دُواھانی وانَگ ءَ پد بازیں مردماں گْوشتگ کہ آ یک لچّہ کارے۔ اِے دپتر ءِ تہ ءَ رملچّہ ھوار اَنت کہ مردم ءِ دل ءُ دماگ ءَ انچیں یک بُرزگیں جاھے ءَ بر اَنت ءُ سر کن اَنت کہ آئی ءِ لوٹ ءُ واھگ ھر یک وانوکے ءِ دل ءِ تہ ءَ چول جنَگ ءَ اِنت۔
۷۔ میں آپ اور وہ
اِے کتاب ءِ تہ ءَ مزھرالاسلام ءِ جتاجتائیں لبزانکی، سرگوستی، موسمی شیرکنیں ءُ واناکیں نبشتانک ھوار اَنت۔
۸۔ لوک پنجاب
اِے یک پَٹّ ءُ پولی سپرنامگے کہ ایشی ءِ تہ ءَ پنجاپ ءِ گیدی رنگ ءُ دْروشم گندگ ءَ کاینت۔
۹۔ فوک لور کی پہلی کتاب
اِے اوں یک پَٹّ ءُ پولی کتابے کہ گیدی کِسّھانی پد ءُ نشاناں ڈس اِیت ءُ آھانی سرپد بیگ ءُ زانگ ءِ راھدربری کنت۔
۱۰۔ ہرا سمندر (گرمکھی زبان ءَ رجانک بیتگ)
مزھر الاسلام ءِ گِدار اولی رند ءَ ھمے سرنام ءَ سبرینہ لی ءَ اٹلی زبان ءَ رجانک کُتگ۔
۲۰۰۶ ءَ مزھر الاسلام ءِ آزمانک چرسٹوپر شیکل نامداریں رودرآتکی مُلکانی زانتکار ءُ آھانی لبزانکی، راجدپتری ءُ زبانانی کوّاس کہ آئی ءَ اردو، پنجاپی، سرائیکی زبانانی سر ءَ جْوانیں دزرسے ھست، آئی ءَ مزھرالاسلام ءِ چہ سی ءَ گیش آزمانک ماں انگریزی زبان ءَ رجانک کُتگ اَنت ءُ ھمے کتاب ءِ نام ءَ چھاپ ءُ شِنگ کُتگ اَنت۔
نبشتہ کار ءُ زانتکارانی مزھرالاسلام ءِ زند ءُ ازم ءِ بابت ءَ ھیال ءُ لیکہ:
” گھوڑوں کے شہر میں اکیلا آدمی، بارش کی باتوں میں بھیگتی لڑکی، گڑیا کی آنکھ سے شہر کو دیکھو ءُ خط میں پوسٹ کی ہوئی دوپہر مزھرالاسلام ءِ انچیں آزمانکانی دپتر اَنت کہ آھانی تہ ءَ مَرگ، ودار، درد ءُ کولنج ءُ جتائی ءِ پیمیں بُنگپ وتی جوڑشت ءِ نوکی ءِ وشّبو دیوکیں گالرِدانی تہ ءَ انچو جاھے دار َنت کہ ھر یک گالرِدے وَشّنود کنت۔ اِے آزمانکانی نوکی ءِ تہ ءَ امینچکیں جلشکے مان کہ کِسّہ ءِ تہ ءَ یک مزنیں یکّی ءِ شوھاز ءِ واھشت ءِ ساھگ بس ادارکے دارگ ءَ پد زھن ءِ کنڈ ءُ نیمگے ءَ پدی بیت۔
چوش نہ اِنت کہ مزھرالاسلام ءِ کِسّھانی تہ ءَ واکیہ، ھیال یا مارشت یک سرجمیں گولے لکیرے جوڑ نہ کنت۔۔۔۔ باز کِسّھانی تہ ءَ اِے گولیں لکیر اوں جوڑ بیت برے برے آ وَ پرکار ءِ سر ءَ تُسکیں سر ءَ سکّ ءَ زوردیگ ءَ گوں انچیں بزیں لکیرے کَشّ اِیت کہ پد ءَ ھمے لکیر یک نَولّیں جنکے ءِ چمّ ءِ ارساں چہ شِنگ اِتگیں کاجل ءِ پیم ءَ دل ءَ دوست بیت۔ بلے کِسھے ءِ آسر ءَ گوں بندات ءَ ھمدپ کنگ ءُ جوڑینگ چکروکی وروکیں گولے لکیرے جوڑ کنگ ھجبر مزھر ءِ جیڑہ نہ بیتگ۔ پرچا کی آئی ءَ وَ گالرِد نبشتہ کنگی اِنت۔۔۔رِدسازی کنگی اِنت۔۔۔۔ جْوانیں آزمانکی گالرِد۔۔۔ داں وھدے مزھرالاسلام ءَ یکشلی ءُ تاکت ءَ آزمانک نبشتہ کُتگ ھمے پیمیں گالرِدانی تہ ءَ آئی ءِ سرجمیں بالاد وشّبو ءِ پیم ءَ ھوار بیتگ۔
مزھرالاسلام ءِ آزمانکاں اردو لبزانک ءُ منی دل ءِ تہ ءَ یک پیمیں جاھے جوڑ کُتگ بلے ایشی ءِ ھمرائی ءَ من ءَ اِے تُرس ھم چاگرد کنت کہ وتی ساچشتی کُتہ کاریانی ھاتر ءَ ھما درشانداب ءِ پِڑ کہ مزھرالاسلام ءَ گچین کُتگ اود ءَ آ وت وَ پہ ارزانی ءُ شیواری ءَ پچیں، رُژنائیں ءُ زیبداريں بادگیرے جوڑ کُت کنت بلے دگہ مردمے ءِ ھاتر ءَ اِے درشانداب ءِ پِڑ ءَ سرجم ءَ وت ءَ را جاہ دیگ ءُ ساکمی ءَ دارگ ءِ باز کم گنجائش ھست۔”
(مھمد ھمید شاھد)
“کِسّہ مزھرالاسلام اِنت۔”
(امرتا پریتم)
مزھرالاسلام میجیکل رئیلزم ءُ سرّئیلزم ءَ ھوار کنت ءُ رمّلچّہ نبشتہ کنت کہ ھمروچیگیں زند ءِ تھی کُتہ کاری ءُ چمّ دیستانی پدّراھی ءَ دے اَنت۔ آئی ءِ واب گونگیں ھیال ءُ جاورھال داں ھدّے ءَ مھر، مرگ، ترانگ ءُ تھتال ءُ مئے چاگردی نِزام ءِ مُجّتی مانوکیں ناانساپی ءُ ناروائی ءِ کُدام ءَ کپتگیں لسّ مردمانی نگیگیں جاور ءُ گپچلاں پدّر کن اَنت۔ وتی ھیالی کدّ ءُ بستار ءَ اِے ساچشت انسان ءِ تب ءِ راسبندی ءَ پیش دار اَنت۔
مزھرالاسلام پاکستان ءِ نامداریں پِکشن نویسّ اِنت۔ آئی ءِ گِدار مُھبت مُرتگیں پُلّانی سِمپنی اوں ھمے پیمیں ھیالی چھر ءُ شُبیناں چکار اِنت۔
برے برے آئی ءِ رمّلچّھانی وانگ ءِ ساھت ءَ من ندکار ءِ بودناکی ءِ سر ءَ اجکّہ بہ آں کہ آ سرّئیلزم ءُ رئیلزم ءِ ھیالریچی ءَ ھوار کنت۔ آئی ءِ چیر سمائی دماگ ھیالانی یکشلی ءِ آپبنداں رس اِیت کہ آ ھیال ءُ گمان نبشتہ کار ءِ ازمکاری ءِ سوب ءَ وت نوکیں گواچنے ءِ تہ ءَ بدل بنت۔
(ڈاکٹر پرویز آپتاب)
سَرشون: