(آزمانـک)
 چَنکے دانءِ نھاد
زرناز ءَ شیکن اے دیم ءُ آ دیم ءَ چَنڈینت چانگے آرت در نیاتک. زرناز بَزگ ھیران ششدر بوت کہ چے بہ کناں یک ءُ دو روچ ءَ چہ پَد ائید انت. چوناھا زرناز ءِ لوگ واجہ ءِ روگ ءَ چہ پَد زرناز ءِ چُکاں نان پہ سیر ءَ نہ وارتگ ات. بلے مرچی زرناز باز پریشان اَت کہ ائید دست ءُ دپان اَت. آ دگہ روچاں بَزگ ءَ واجہ ءِ لوگ ءِ نان پتک اَنت گڑا یک ءُ دو کولُک اش داتگ ات. یا ھمبے پُرّ ئِے کت. تُشے واداپ اِش دات. زرناز ھمے رنگ ءَ پہ بَزگی وتی زند ءَ گوازینگ ءَ اَت. ھما “نہ مر نہ زند”. زرناز دل ءَ جیڑگ ءَ ات کہ من آ دگہ روچاں اد ءَُ اودے کُتگ چُنڈے نان درگیتکگ بلے نوں ائید کیت باید اِنت منی چُک سیرے نان بور اَنت. آئی ءَ وتی دل ءَ گْوشت نان کہ منی کر ءَ بیت بلکیں گوشتے باجی یے من ءَ یکے دست ءَ دنت کہ ھاوند ءِ ائید انت. مردم ھیرات کن انت.
زرناز ءِ دو چُک ات انت یک بچکے ءُ یک جنکے. بچک کستر ات جنک مستر اَت.
 زرناز مرچی باز پریشان اَت کہ چوں بہ کن آں؟، کج ءَ بہ رو آں؟ کئی کرّ ءَ ؟
 ھمے جیڑگانی توک ءَ اَت ھیال ئِے کت مرچی رو آں بانُک شدری کرّ ءَ بلکیں من ءَ کیاسے دان بہ دنت. داں کہ ائید ءَ من ءَ گوشتے ھڈّے رس اِیت گُڑا من آھاں جوڑ کُت بہ کن آں ءُ وتی چُکّانی شد ءَ کمّو بہ توس آں.
 بانُک شدری ءِ مرد سَکّیں مُّرے اَت. سیر ءُ آباد ات. دو چک ماں مسکت ءَ نوکر اَت دو چُک بھرن ءَ وتنی ات. بلے انگت آ سکّیں بھیلے اَت.
 پد ءَ شدری ءِ لوگ واجہ ءَ بلاھیں آزمان گندیں زمیں باز اتِ کہ اے سال پرا سال ایشانی دان ایر اِت اَنت رمیزاں گپتگ اِت اَنت. باز بر ءَ گوک ءُ پساں دان اش دات انت بلے بزاں دست اِش پہ دگر ءَ تَچک نہ بوت .
 بلے زرناز وتی لاچاری ءَ بانک شدری ءِ لوگ ءَ اوں شُت.پہ گریوگیں چمے پہ بَزگی.
 “سلام بانک چون ئے؟”
 “من شکراں زرناز تو چون ئے؟” بانُک شدری ءَ پہ نازے پسّو دات
 “بیا زرناز بہ نند, گار ئے گندگ نہ بہ ئے؟” بانُک شدری ءَ گپ دیم ءَ بُرت
 “من شگراں بانک. ھو واری گار کنت بلے من مرچی کارے ءَ اتکگ آں؟” زرناز ءَ پہ بزّگی بانُک ءِ پسّو دات
 “بْگوش زرناز چہ کارے؟” شدری ءَ سُنٹ نودان کُت ءُ جُست کُت
 “بانک منی کار ایش انت کہ ائید پیداک انت. ما لوٹ ایں کہ ائید ءَ ما وتی لوگ ءَ بہ نِند ایں ءُ الکاپی ءَ ورگے بہ ور ایں. پد ءَ ائید ءَ بلکیں یکّے ھَیراتے کنت گوشت ءُ ھڈّے مارا بھر بیت. لوگ ءَ آرتے ھست ناں کہ دان پمیشکا مرچی من آتکگ آں کہ من ءَ کمُّک دان پہ بدل بدے گوں من گُدکے دوچ آں یا پد ءَ تئی لوگاں کارے کن آں گڑا من تئی دانانی بدل ءَ پد ءَ ترا واتر کن آں.ھما وڑ کہ بانک تو گوش ئے من ھما وڑ ءَ واتر اِش کن آں” زرناز ءَ وتی ارس چیر دات اَنت ءُ گوں ھِکّگی گْوشت.
 بانُک شدری چوشیں دیوکے نہ اَت بلے مرچی گوش ئے تب ءِوش اَت. درّائینت ئِے
 “ھو دان من ترا دے آں سے سر یک سرے تئی دو سر پہ دروش”
 “شر بانُک” زرناز ءَ دل ءِ تہ ءَ ھاوند ءِ شُگر گپت ءُ گْوشت.ھاوند تئی شکر
 دل ءِ گرکے جت چہ گل ءَ چمانی ارس ئِے شتور گپت اَنت. بانک ءِ دست ئِے چُک اِت اَنت. دان بانک ءَ دات انت .
 زرناز کاراں ھلاس کتگ اَت لاگر لاگر اَت. پد ءَ شپ ءَ نشت کراھی گُد ئِے دوتک. دستاں ھشک تر اِتگ اَت. نوں بزَّگ ءِ چمّاں اوں نادراھی یے زرتگ اَت پلک بند ات انت ارس اش دات.
 زرناز ءَ دان زرت اَنت .بلے پد ءَ بَزگ جیڑگ ءَ لَگ اِت کہ من کئی جنتر ءَ پچ بہ گر آں؟ کمو جیڑگ ءَ پد آئی ءَ ھیال کُت کہ ھو نازی ءَ جنترے ھست. بلے اگاں من ایشی ءِ جنتر ءَ پچ بہ گر آں اے من ءَ ھزار تژن جنت. ھیر چے کن آں زاناں منی بھت ءَ مان انت. زرناز دیم پہ نازی ءَ شُت. وھدے کہ نازی ءِ لوگ ءَ رس اِت گْوشت ئِے
 “نازی من ءَ تئی جنتر پکار اِنت من کمُّک دان پچ گپتگ دْرشان اِش پہ چُکاں. جنتر ءَ بدے گوں”
 نازی ءَ بلاھیں زبانے کَش اِت ءُ جاک ءَ لگّ اِت
 “منی جنتر شما پٹّینتگ من زیک اُستاہ ءِ کرّ ءَ شرکنائینتگ. شُمارا ھچ چیز پہ نام ءَ نیست. ھر روچ جھلاد اِت”
 زرناز ءِ چم ارساں گُلگُل اِت اَنت. بلے چے بکنت. باز پریات ئِے کت. گڑا نازی ءَ جنتر دات.چُک دُمب ءَ کپتگ اِت اَنت مات گریوان اَت.
 “اما ما شدیگ ایں, امّا امّا ما شدیگ ایں”
 مات ءَ چار اِت داں شیکن ءَ آرت اوں مان نیست. کج ءَ چہ بیار آں. زرناز جیڑگانی تہ ءَ اَت. چیرُکانی وتی ارساں ریچان اَت. بلے چہ بکنت. گْوشت ئِے
 “شر منی چک کمک سبر بہ کن اِت. کمک دان دْرشاں گڑا دو کولک پچ آں کمک چکاں جاپ دات. گڑا زرناز ءَ جنتر ایر گپت. چُکّاں پد ءَ گْریوگ بُندات کُت. چک انچوش لاگر اِت انت چو لٹُّک ءَ اِت اَنت. چَنگ چنگ اِت اَنت چمپل اِش پاد ءَ نیست اَت. پچ اِش جنڈ جنڈ اِت اَنت. بچک ءِ گُدُک درتگ اِت انت.کوپگانی سر ئِے درتگ اَت. جنکُک اوں انچوش بَزّگ اَت. زرناز ءَ پُچُّک مان داتگ اِت اَنت.
 زرناز ءَ کہ دان جنتر ءَ مان کت انت پد ءَ چکاں گریوگ بندات کت. ھمے سھت ءَ کستریں چک ءَ گْوشت
 “امّا! ابّا کج اِنت ؟ ابا کدی کیت ؟ منی ابا کج اِنت؟”
 زرناز ءِ چمّاں گْوش ئے ارسانی دْرداں یل کت بلے زرناز ءَ دپ پچ نہ کت نہ گْریت ھمے دمان ءَ یک زھیرگے بندات ئِے کت
 بچّیگ منی بچّیگ منی
 ارساں مریچ تو گوھریں
 تئی بابک شتہ ماں گوادر ءَ
 کار ایت تئی ائید ءِ گداں
 کار اِیت تئی سیر ءِ گداں
 ھلوا چہ باگیں گوادر ءَ
 بوھاں چہ باگیں مترہ ءَ
 بچیگ مہ گْریھ ساہ ءِ بدل
 ارواہ ءَ اوپار بس کتگ
 زرناز ءِ چمّانی ارس ھچ بند بوگ ءَ نہ اِت انت .گڑا جنکُکّ لُنٹُک کنگ ءَ لَگ اِت بلے نوں زرناز انچو گوں سوزے گوما اے سوت ءَ گوشگ اَت. انچوش سما بوت کہ آ بے ھال اِنت کہ آئی ءَ دان دْرشگی اِنت. جنک کہ لُنٹُک کنگ ءَ لَگ اِت گڑا پد ءَ درّائینت ئِے..
 بانک منی او بانڈی
 بانک منی او بانڈی
 زاناں من شومّے بوتگ آں
 یاکہ شمئے تالہ اِنت
 یاکہ منی شومّیں نسیب
 نوں جنتر ءِ توار گْوش ئے تُرند بوت.چک اتک اَنت سر اش مات ءِ کُٹ ءَ کت واب کپت انت
 بلے زرناز گوں وشگُٹّی ءَ پہ گریوگ سوت گوشگ ءَ اَت.
 پت رستراں ارجان کت
 مارا شپ ءَ ھم شام کت
 بلے،
 درد نباں کہ پہ وتن
 ننگاں وتی کربان بوت
 پت پہ وتن کربان بوت
 رنج انت من ءَ یکّیں ھبر
 درد انت من ءَ یکّیں ھبر
 چک اوں شد ءَ ارجان کت انت
 کس نہ گنداں پہ وتءَ..
 بازیں گریوگاں رند نوں زرناز ءَ اوں وتی سر ھمے جنتر ءِ سر ءَ ایر کت ءُ واب کپت. جنتر گوں داناں ھمود ءَ ایر اَت. زرناز گوں چُکّاں ابدی واب اَت.
عبدالغفور درملکی