“شُوم”
من شپے ءَ واب دیت داں من مُرتگاںءُمردم منءَکَبرءَایر دئیگا انت.
کبرءَایر دئیگءُبار دئیگءَپَد مردم کہ یک یک بیتءُ شُت انت گُڑا دوسُھر ٹیلگیں مرد کہ چمّ اش پُتروشگ شانگءَ اتنت,گوں لَٹّءُتپراں اَتک.
یکےّ منی سروناںءُدگرے پادوناں اوشتاتءُمنءَ جُست اش کت ترا اے جاگہ کےءَداتگ؟ من گُشت چَیّا زاناں؟ من چہ کَرنان ھمدا جھمنند آں.
آ برانز گپت انتءُگُشت اش اے زمین مئیگ انت.
من گُشت شَرّ انت واجھاں اے زمین شُمئیگ انت بلے اے ٹِکّءِزمین کہ منءَ گون انت ایشیءِپراھیءُدراجی بِچیلّےءُبِٹِکّےءَگیشتر نہ انت ایشیءَ ناں آپ مانءُ ناں ُایشیءِتہا دگہ گیسءُلین ے است..
آ دوئین کندگا ریک بیت انت بازیں کندگاں چمّ اش ارس بیت انت.
پدا جُست اش کت زاناں آ جاگہہءَ کہ تو بیتگ ئے آ دمگءَ لینءُآپءُگیس بیتگ؟
آپ؟.لین ءُگیس؟
من گوں تُرپشیں بریچکندگےءَگُشتءُ پدا تُرکءُنُکّ بیتاں..۔.
گُشے زاناں آھانی دل کَمُّکیں رھم شُتگ ات.آھاں نرم نرمءَجُست کُت زاناں تو کئے؟ کجام ڈیہہءُ دمگ ئیگ ئے؟ادا تئی سر چونیءَکپتگ؟
من گشت: من چہ ھما بنیادمان آں کہ آھانی پیرکءُبَلُّک چہ بہشتءَولگوج کنگءُزمینءَدیم دئیگ بیتگ انت آھاں ھمودا چُکءّپسائندگَ کتگ پدا آھانی پسائندگ بَرءُبنچءَ کپتگءُ ذاتءُزُریات .ٹَک.کُٹمءُزئی آنی رنگءَ بہر بیتگ انت ھر یکےّ گوں وتی کُٹمدانءَجتائیں ھلکءُ میتگاں شُتگءُنشتگ آ چہ کَرناں ھمے سرڈگارءَ آباد انت.
آ زمانگءَ ھُداءِ زمین پراہءُپتن ات تو بگش سرجمیں سرڈگارءِ واھند واجھیں ھدا وت ات. آ سِنگءِزمانگ ات کوھانی گارءُتلمب .درچکانی کُوَکءُساھگ بنیادمانی وابجاہءُ ساھگ اتنت. رند ترا مردماں پہ سرءِ چیر دئیگءَ کاپرءُکُڈّ.کُلّءُکرگین بست انت.بنیادم گیشتر بُوّان بیت انتءُ زمین نَز آھان بیت تیاریءُنزوری ءِ دور اتک سرڈگارءِ سرجمیں کوہ. پَٹ.دمگ.گیابانءُپراھگ بہرءُتہر بیت انت سیم سرءُآپ بند گیشینگ بیت انت مئے کہول چرا دمگاں شاپگءُگَلّینگ بیتءُ ما لَڈّانءُبوجان دگہ دمگےءَسرءُشاہ کش ات.
اے تاھاپیں گیابے ات بلے اے دمگءِ زید وش ات ھُشکاوگءِ مردماں بزگریءُپھوالی کُتگ ات.تیاب گوری آں دریاوردی کُتگ ات سیاہ آپءُکلگانی مردماں مچءُمیراس کِشتگ ات.آ دورءَ مئے دمگ چہ زندءِنوکیں آسودگیءُ آسراتیاں زبہر ات ادا تاھاپی ات لینءُگیس نیست ات آسءُدارءِ کنور ات اولاک اشتر.ھرءُاِستلّ اتنت.راہ کنڈگءُکُور کشک اتنت بلے مھرءُ دوستیءُ مردمگری ات,زند پہ ایمنی گوزگءَ ات.
وھد گوزان بیتءُ دور بدل بیت انت کوچگ ھلک.ھلک میتگ.میتگ بازار ءُ بازار شھر جوڑ بیت انت.دگہ دورءُنوبتے اتک شھراں بانءُبادگیر بندگ بیت انت آپءُلینءُگیس آرگ بیت اولاک بالی گراب. موٹلءُ پرپٹ بیت انت پُلکگیں راہءُکشک ڈامبر شَدراھگ بیت انت.کم کمءَ کشءُگُورءُ دگہ ڈیھءُدمگانی مردم اتکءُمئے ھمساھگ بیت انت ما ایشانءَ دستانی دلءَ زُرتءُوتی نزیکءَ اڈّینت انت. ایشانی سیادءُوارث ھوں اتکءُھمداں آباد بیت انت.پدا ڈنیّ ءُ دری مردماں سَٹّ اتءُمئے دمگءَ اتک انت.اے رنگءَ مردمانی ھمراھیءَ لوگءُ بان گیش بیت انت شھرءِ دمکءُدر تنکچگ بیت انت زمیناں ھرید آؤرت پدا یکبرے تیارین مردماں دمگءِ کورءُجُرّءُجّبُرّءُ کبرستان دستی کُتءُ بہا کُت انت ڈنی آں ھندی مردمانی زمین بہا زیران کت انت بازءَ وتی ملک ڈگار لوگءُجاگہ بہا کت انت, آھاں لڈ اتءُمزنیں شھرءُ ڈنی ملکاں شت انت بلے لھتینءَ وتی لوگءُجاگہ ڈَّنیءُ درّی آنی گُورا بہا نہ کت انت.ڈنّءُدریّ مردماں زور جت بلے چیزے مردمءَ وتی جاگہ درامداں نہ دات انت. ایشاں چار ات داں اے مردماں وتی جاگہانی بہا کنگءُچرے دمگءَدراھگءُروگَ ھیچ گونگءَ دلءَ نہ انت گڈا ایشاں نشت پندل ساز اتءُ اگل جوڑینت کہ اے مردم چہ اے ھندءَ چہ پئیم تاچینگ بہ بنت.نی اشاں گوں وڑ وڑیں توجیلءُ رپکاں مردم پریشان کت انت.ایشاں تہر تہریں نشہانی مردم واریں اژدھا کوچگ.میتگ.شھرءُبازاراں یلہ دیان کت انت کہ ورناہ ءُ زھگ اش پِلکّاں کت انت.
ٹیکاں کوچگاں جنءُبَر کُتءُدلوت ءُ دارگ اش رُپت انتءُمال واھند اش جتءُگلینت انت.
ڈُنگاں راہ بست انتءُ راھگوزی پُل اتنت. دادا آں اسپیت پوشءُ شرپداریں مردم جتءُ ژامبلینتءُ کم شرپ کت انتءُ ورناہ کُشتءُبیگواہ کت انت دُزءُناشراں شپاں ایردات لوگ جت انتءُلَجّانءَ بنّامی دات.وانگجاھاں وانگیءُاستاد درمان جاھاں درمانءُتہلگءُ ڈاکٹر بیگواہ کنگ بیت انت دریاءُھشکیءِ کارانی در بندگ بیت انت ساپءُسلھیں دگ پرشتءُپروشءِ آماچ بیت انت آپ بند کنگ,گیسءُ لین بُرّگ بیت انت ما چہ ناشرکاریّاں دلسیاہءُ تاھاپیءُبے لینیءَتکانسر بیتیں.ما ھیرانءُپریشان اتیں کئی گُورا برویں کہ مئے گورسیءَ بہ کنت ءُ ٹیکءُاشراراں لگام بہ کنتءُمئے مالءُمڈیءُ لجانی دیمپانیءَ بہ کنت.
بلے ما ھر کجاشتءُ پریات کُت کسی گوشءَ مورےءَ نہ وارت لبءُملاماں آھانی گویاک بند کتگ اتءُچمّاں ناہ بستگ اتءُگوشاں پُکیّ مانچتگ ات.
ما دگہ راہءُ درے ندیت ما دستانءَ سرا کت وتی لوگءُ مّلکءُمیراس اشت انت اردانءَ بستءُ سراں پونڈ ءُ درانڈیھ بیتیں.
مئے درآھگءَ پد مئے دمگاں دیمروی کت شیشگیں ماڈیءُ ساپءُسَلّھیں دگ جوڑ کنگ بیت انت آپ,لینءُ گیس لوگ لوگءَسر کنگ بیتءُ ھرکس ترہ اتءُ آسیدگ بیت.گشے زاناں اے دمگءِ شومءُبدروچ ما ھمے دمگءِ جھمنندیں مردم اتیں کہ گوں مئے دراھگا اے دوزِہ گونگیں دمگ چو جنتءَ بیت.
(بوہیر کلُانچی)