بہ یا وت ءَ نوکاز اِیں ۔ ۔ ۔
زانشتی زبان زیکی ھرچی کہ بیتگ مروچی آ نہ اِنت ، بلکیں مردمی چاگرد ھم مَٹ اِتگ ۔ نوکیں دود ءُ گھتریں رنگ دیم ءَ اَتکگ یا زمانگ ءِ راھبند لھتے اَنچین اَنت کہ زیکیں دوداں رَد کن اَنت ۔ زانشت {سائنس} دیم ءَ جنزان اِنت گْوستگیں پدنبیتگ مروچی بیتگ ءُ بیوکیں کار اَنت ، گڑا دْرشان وت ءَ چینکس گُشاد کنت ؟
مئے تہ ءَ کسانیں نزوری یے کہ ھست اِیش اِنت کہ ما پہ زیکیں روچ ءَ نبشتگیں نکاناں سد مان سدی پہ مروچیگیں روچ ءَ ھم راست مَن اِیں ءُ نشتگیں کہ دگرے نوکیں کشکے بہ رَند اِیت ءُ ما دیم پہ ھما مُزرو ءَ بہ جُنز اِیں ۔
پہ رِپکی ءُ ازمی کاراں ھم ما اَنچوش ،ھما دزبوجانی کارمرداں ھیل گر اِیں کہ آ نی ساھکنن ءَ اَنت ، یا اَنچوش کہ بندات ءَ گْوشت ھما کار ءَ کن اِیں کہ دگرے بندات بہ کنت ۔
باید ما نوکیں زمانگ ءِ ھمگامی ءَ بہ جنز اِیں زندمان ءِ ھمک پھنات ءَ ھمروچ نوکاز ءُ نوک بہ بَہ اِیں ۔
ھمے گپ ءَ گوں زبان ءَ ھمگرنچ بہ کن آں گڑا گْوشت کن آں کہ اے بوت کنت پہ زیکیں روچ ءَ مزنیں منانکے اَت کہ باید بلوچی زبان پہ نبیسگ دراج کش دیگ مہ بیت داں کمتریں تاکانی سر ءَ گیشتر گپ نبشتہ بوت بہ کنت ۔
بلے نی ؟ درسیں زبان مشینی جوڑ بیتگ اَنت ۔
ھو، درسیں زبان ، بلوچی ھم ھما درسیں زبانانی تہ ءَ ھوار اِنت ۔
زیکیں روچ ءَ اے گپ راست اَت کہ رومن مشینی سیاھگے بلے مروچی تیوک ءَ رومن مشینی سیاھگ نہ اِنت ۔
اُردو داں مزنیں زمانگے ءَ تیوک ءَ ان پیج ءَ نبیسگ بیتگ اَت ، ما ھمے مَں اِیں کہ تیوک ءَ تازی لیکوڑ ءِ نزوریانی سبب ءَ اُردو پُشت ءَ پَشت کپتگ اَت بلے چوش نہ اِنت ۔چَہ یونیکوڈ ءِ جوڑ بیگ ءَ پیش یورپی باز زبان ھم ، ھما ھم کہ رومن یا رومن گونگیں سیاھگ ءَ نبیسگ بَہ اَنت وتی جتائیں ‘ برنامھانی ‘ تہ ءَ نبیسگ بیتگ اَت اَنت اگاں کسے ءِ کمپیوٹر ءَ آ نرم ابزار ھست اَت اَنت آئی ءَ ھمے نبشت دیست کرت اَنت ، نیست اَت اَنت نہ دیست اَنت ۔اَنچوش کہ ان پیج اِنت ۔
رند ءَ ماں مشینی جھان ءَ اے سوڑگ بوت کہ بہ یا پہ جھان ءِ ھمک لیکوڑ ءِ ھمک آب ءُ نشاناں جتائیں ءُ گچینی کوڈے جوڑ کن اِیں ، مروچی ما پیس بک ءَ تازی یا دگہ لیکوڑاں پمیشکا ھمک جاھاں نبشتہ کرت کن اِیں کہ آ زبانانی آب ءُ نشاناں یونیکوڈ ھست ۔ داں اینکس کہ پہ اوستا رَنگیں کم کارمرد بیوکیں زبانانی آباں ھم یونیکوڈ جوڑ کنگ بیتگ ۔
اِے گپ ءَ ھم بہ گْوش آں کہ اَگاں کسے پہ بلوچی ءَ ‘ الیکڑونکس رَجانکارے ‘ جوڑ کنگ بہ لوٹ اِیت پہ ایشی ءَ سید ھاشمی ءِ گستا نبیسی ءِ راھبند آسانی ءَ کار کنت ، زبان ءِ بنرھبند ءِ رِد ءَ دومی زبان ءَ بلوچی ءِ گالانی رَجانک ءُ ھمک گال ءِ جتا پجارگ ءَ آسانی بیت ۔
پہ درور کارگرشناسانی (آں ۔ اِیں ۔ ئے ۔ اِت ۔ اَنت ۔ اِنت ءُ ۔ ۔ ۔) جتا ءُ جتائیں بزانتانی کوڈ دیگ چَہ ایشی ءَ آسانتر اِنت کہ آ گوں ھزارھاں کارگال ءُ نامگالاں ھوار نبیسگ بہ بَہ اَنت ءُ پہ ھمک بَستگاں کوڈے بہ بیت ۔ بزاں سید شون ءِ پد ءَ گستا نبیسی ءَ اگاں ھزار کوڈ پَکار بیت تیوک پہ برز ءِ ششیں کارگرشناسانی ھوار گیجگ ءَ اے شش ھزار بَہ اَںت ءُ ھمینکس کہ اے گیشتر بہ بَہ اَنت مشین ایشانی شوھاز ءَ ھمینکس زَمان بارت ۔
#کازی_ریھان