شکستگیں اپریل ءُ بلوچ ءِ روایتی دنیا
(اسماعیل کادارے ءِ گِدار ءِ سرا چمشانک)
چندن ساچ
مزنین ءُ شریں گِدار ءِ نبیسگ سکیں گرانیں کارے ءُ اے کار ہمک ءَ گوں نہ بیت۔ چو وَ مردم بازیں گِدار نبیس انت۔ بلے آیاں مردم مزنین ءُ شریں گِدارانی لڑ ءَ ہوار کت نہ کنت۔ یکے ءَ چو حوان رُلفو ءَ یک مزنیں گِدارے زندگ کنت ءُ یکے ءَ دو سد گِدار ہم زندگ نہ کنت۔ پرچا کہ گِدار نبیسگ یک زندے ءِ ناں، بلکیں بازیں زندگی ءِ یکجاہ ءَ گوازینگ ءِ نام انت۔ نبشتہ کار بِلّے کہ یک مردمے، بلے آ گِدار نبیسگ ءِ وہد ءَ یک مردمے نہ بیت۔ آئی ءِ تہا باریں چنچو مردم کیت ءُ جاگہہ کنت۔ پدا گِدار نبیسگ ءِ وہد ءَ گِدار نبیس ساعت پہ ساعت زندگی یے بدل کنت ءُ دگہ کُنٹے ءِ تہا ساہ کشیت۔ یک مردمے ءَ اینچو زندگی چوں مرّینیت؟ اے جست ءِ جواب ہمایانی گورا بیت کہ مزنین ءُ شریں گِدار نبیس اَنت۔
اسماعیل کادارے (سماعیل کادرے) ہما گِدار نبیسانی سرپ ءَ اوشتاتگ کہ آ برے یک کُنٹے ءِ تہا ساہ کش اَنت۔ اے گدار کہ شکستگیں اپریل انت۔ اے گدار ءِ نبیسگ ءِ وہد ءَ اسماعیل کادارے ءَ ہم بازیں کُنٹانی تہا ساہ کش اتگ۔ جورگ، ڈایانا، بیسین، علی بیناک، ڈاکٹر، سر وئیر، بادشاہ، ءُ اے دگہ دُراہیں کارستانی کُنٹ ءِ تہا پُترگ ءُ پدا آیانی حساب ءَ گپ جنئگ وت یک بلاہیں سفرے، پُر لذت ءُ معنا داریں سفر ہمیشی ءَ گشنت۔
اے گدار البانیہ ءِ چاگرد ءِ کسہ ءَ بیان کنت۔ ادا مردم چوں وتی بیراں گرنت۔ چے پیم ءَ روایتانی تہا زندگی کن انت۔ اے دراہیں چیز مئے چاگرد ءِ چہرگ ءَ جن انت۔ ما چہ کسانی ءَ بالاچ بیرگیر ءِ نام اِش کتگ کہ آئی ءَ چوں قلندر ءِ سرا شتگ ءُ گوں نقبیو ءَ وہد گوازینتگ۔ پدا چوں قلندر آئی ءِ واب ءَ اتکگ ءُ بالاچ ءَ چے پیم ءَ یک پاد ءَ آسک پہ تچگ گپتگ انت۔ پدا چوں وتی دژمن کُشتگ۔۔۔ بلوچ چاگرد ءَ مروچی ہم بالاچ گورگیج ہیروے۔۔۔ ہمے وڑا دگہ بازیں کسہ اَنت۔۔۔ چاکر ءُ گوھرام ءِ جنگ بہ بیت یا اے دگہ انچیں جنگ بہ بنت۔۔۔ مروچی ہم مئے حیال ہما اِنت کہ زی بوتگ۔۔۔ کسے کہ بیر ءَ نہ بیت بزانکہ نامردے۔۔۔۔ بلوچی ءِ شعرے کہ
بیر بلوچانی داں دو سد سال ءَ
لسہیں آہوگ اِنت دو دنتانیں
ہمے روایتانی پدا چاکر ءُ گوھرام سی سال جنگ کن انت۔ ہمے روایتانی پدا شئے مرید ءُ حانی ءِ زندگی بربادی بیت۔ ہمے روایت اَنت کہ جاڑو جلب ءَ لاچار کن انت کہ وتی کودکیں نواسگ ءَ بہ کُشیت۔۔۔۔ پدا ما انگہ پہ پہر شان ہمے روایتی زند ءَ یات کنیں ءُ گشیں۔۔۔۔ وش اتنت عہدی دؤر بلوچانی۔۔۔۔ ما مروچی ہم گشیں کہ میریں بلوچ نوں مرتگ انت۔۔۔ پش کپتگیں حاک ءُ پُر اَنت۔۔۔۔ چو گُوہی مکسک ءَ ئِے سُر اَنت۔۔۔ پرچا کہ مئے ذھن ءَ ہما روایت ہما دود ءُ چاگردی بے سریں روایتی موکوانی تند انگہ سلامت اَنت۔۔۔۔ زمانگ بدل بوتگ بلے ما وتی ذھنانی تہا روایتی موکوانی تند انگہ ساپ نہ کتگ اَنت۔
اسماعیل کادارے ءِ اے گِدار انچیں ذھنانی کسہ انت کہ اودا روایتی موکوانی تند انگہ سلامت اَنت۔ سداں سال کوھنیں بیر گیری ءِ سفر برجاہ انت ءُ چنچو کبر انت کہ آیانی شکانی سرا نام نیست۔۔۔۔ چنچو کبر انت کہ آیانی تہا وپتگیں مرد نزان انت کہ ما کئی بیر گپتگ ءُ کئی تیرانی ہرجان بوتگیں۔۔۔ بلے رپتگیں مرد ءِ بیر الم گِرگی انت۔۔۔ کہ آئی ءِ پشک لوگ ءِ دیما ٹنگ اتگ۔ اگاں ہمے پشک ءِ سرا رتکگیں حونانی رنگ زرد بہ ترّیت گڑا بزانکہ کُشگ بوتگیں مرد اودا کبر ءِ تہا زہر انت کہ شما پرچا منی بیر ءَ گرگ ءَ نہ اِت۔۔۔۔ جورگ کہ اے گدار ءِ کارست انت۔۔۔ آئی دل نہ گُشیت کہ من وتی برات ءِ بیر ءَ بگراں بلے آئی ءِ پِت ءُ مات، برات ءِ پشک ءِ سرا رتکگیں حونانی زردی۔۔۔۔۔۔ آئی ءَ لاچار کن انت کہ آ کرائے کائک خاندان ءَ چہ وتی برات ءِ بیر ءَ بہ گیپت۔
جورگ پدا روایتانی رندگیری کنت ءُ زیف کرائے ءَ کُشیت۔۔۔۔ پدا یک ماہے ءِ جنگ بندی بیت۔۔۔ جورگ زیف ءِ مَیّت ءَ ہم روت۔ پرچا کہ روایتانی پاسداری کنگی انت۔۔۔۔ دگہ کلاتے ہست۔ کلات ءِ نام انت، اوروش ءِ کلات کہ اودا سردارے نشتگ۔۔۔ ہرکس کہ وتی مردم ءِ بیر ءَ گیپت گڑا بئیت ہمے کلات ءَ وتی کُشتگیں مردم ءِ حون ءِ زرّاں بدنت۔ اے زرّ سردارئیگ اَنت۔۔ ہمے زرّانی پُشت ءَ سردار زندگ انت۔۔۔
بیسین یک نبشتہ کارے۔۔۔ آئی ءَ اے روایت دوست نہ بنت۔ آئی ءَ سردار ءِ سرا ہم نبشتانک نبشتہ کتگ ءُ سردار ایر جتگ۔ بیسین ءَ سُور کتگ ءُ وتی جن ڈایانا ءَ گوں ہمے جاہانی تر ءُ تاب ءَ کیت کہ من وتی جن ءَ اے جاہاں پیش داراں کہ ادا زندگی چون انت۔۔۔۔ آ کہ کاینت گڑا جنین اے جاورانی گندگ ءَ پد چہ وتی زندگی ءُ مرد ءَ بد دل بیت۔ آ راہ گوزی ءَ جورگ ءَ گندیت کہ جورگ ءَ وتی برات ءِ بیر گپتگ نوں آئی ءِ گورا یک ماہے ءِ زندگی پش کپتگ۔۔ جورگ زرد زرد اِنت۔۔ پدا اے سرجمیں سفر ءَ ڈایانا جورگ ءِ بابت ءَ جیڑیت۔۔۔۔ بیسین ءَ اے گپ وش نہ بیت کہ آئی ءِ جن کوھستگی مردے ءِ بابت ءَ بہ جیڑیت ءُ تُوت ءُ مُوت بہ بیت ءُ ہچ مہ گُشیت۔
جورگ چہ پت ءُ ماتاں رضا گیپت ءُ سفر ءَ در کیت کہ منی کِرّا نوں کمو روچانی زند پش کپتگ اے روچاں من پہ سفر گوازیناں۔۔۔۔
علی بیناک یک وکیلے کہ اے دمگانی جیڑہاں گیش ءُ گیوار کنت۔۔۔۔ اے علی ءِ لاپ انت۔۔۔ کئے چوں جنئگ بوتگ، کئے ٹپی بوتگ ءُ کئے ءَ چنچو زر دئیگی انت ءُ کئے ءَ کئی بیر گرگی انت۔۔۔ اے کار ءَ علی بیناک کنت۔۔۔۔۔
گڈسر ءَ جورگ وتی حیالانی تہا ہمے اپس گاڑی ءِ سواریں جنک ءِ شیدائی بیت۔۔آئی ءَ اپس گاڑی راہ گوزی دیستگ۔ مردم اپس گاڑی ءَ سواریں جنین ءِ زیبائی ءِ ستا ءَ کن انت۔۔۔ اے اپس گاڑی ءِ سواریں جنین ڈایانا انت۔۔۔ ہما روچ ءَ کہ علی ءِ گڈی روچ بیت۔۔۔۔ آ روچ ءَ ڈایانا ءُ بیسین ہم واتر وتی لوگ ءَ روگ ءَ بنت۔۔۔ جورگ ءَ کسے حال دنت کہ اپس گاڑی اے نیمگ ءَ رؤگ ءَ بوتگ۔۔۔ جورگ تچانی ءَ روت ہما نیمگ ءَ۔۔۔ اودا زیف کرائے ءِ مردماں راہ بستگ۔۔۔ جورگ ءَ تیرے جن اَنت ءُ گشنت زیف کرائے ءَ سلام کن۔۔۔۔ جورگ ءِ رُوح چہ کُنٹ ءَ در کیت۔۔۔ دیم پہ اپس گاڑی ءَ روت۔۔۔ ءُ اپس گاڑی ءِ تہا بیسین ءُ آئی ءِ جن ڈایانا کش ماں کش اَنت۔۔۔ بلے ڈایانا بے توار انت۔۔۔ گشئے زاناں آئی ءِ رُوح ہمے کوہانی تہا پش کپتگ۔۔۔۔
مہر وتی منزل ءَ در گیجیت۔۔۔۔۔۔ شکستگیں اپریل ہمے وڑا آسر بیت۔۔۔۔