اصل جیڑہ بلوچی سیاہگ انت (3)
کروڑاں سال ساری یک مزنیں تراکے بوت۔ اے تراک کئیا ءُ چونیا کت، کس نہ زانت بلے سائنس زانتانی لیکہے مطابق ءَ اے تراک ءَ پد کائنات ودی بوت۔ کائنات (گیدی) ءِ ودی بوئگ ءَ پد کساس چار لکھ سال ساری زندگی (ساہ ءُ ساہدار) پیداک بوت انت۔ انسان پیداک بوت ، ایندگہ ہفتاد ہزار سالانی دئوران ءَ آئی ءِ تہا شعور ءُ احساس ءِ جذبگ پیداک بوت انت کہ چریشی ءِ برکت ءَ بنی آدم ءِ کہول، چاگرد، قبیلہ ءُ قوم ، تاریخ ، لبزانک، معاشیات ءُ چریشاں مستریں سائنس ءِ آسراتی ودی بوت انت۔
اے تراک ءَ را بگ بینگ (Big Bang) گوش انت کہ کائنات ءُ بنی آدم ءِ زند ءِ سبب انت۔
چوناہا سائنس ءَ سرجمیں دنیا ءِ مہلوک ءَ اثر مند کتگ بلئے گیشتر یورپ ءِ دمگے مردمانی سوچ ءُ رویہ آں بدلی آئورتگ۔ سائنسی ایجاداتاں انچیں آشوبی جنزے( تحریکے ) پیداک کت کہ ایشی ءَ یورپ ءِ مہلوکے زند ءُ چاگرد بدل کت انت۔ آ چہ جمود (اوشت) ءُ جہالت ءَ دراتک انت ، دیم پہ دیمرئی (Development) ءِ راہ ءَ رہادگ بوت انت۔ آہانی چاگردی، راجی، مذہبی ، کشت ءُ کشاری ءُ صنعتی ماحول ءَ را نوکیں زندے بخشاہگ بوت۔ یورپ ءِ مردم ایشی ءَ را Renaissance (ریناسا) گوش انت۔
انسانی زند ءَ را بگ بینگ ءُ ریناسا دوئیں آشوباں زند ءِ نوکیں آسراتی بخشاتگ۔ ہمنچو کہ جنگ ءُ نادراہیاں آئی ءِ زند ءَ را مشکل کتگ سائنس ءَ آئی ءَ را چریشاں رکینگے توجیل دیما آئورتگ۔
بلوچے راجی ءُ لبزانکی زند ءَ بہ چارے گڈا بلوچ ہم یک جمودے ءِ شکار انت۔ آ ایوکا ہما لہتیں چیزانی باروا جیڑگ ءَ انت کہ آہانی گیشینگ ءِ توجیل آں آ وت ہم سرپد نہ انت۔
بلوچ ءَ را بگ بینگ یا ریناسا ءِ وڑیں یک انچیں آشوبی جنزے پکار انت کہ آ بلوچ ءَ را ٹک ءُ قبیلہ ءَ در بہ کنت ءُ یک راجی سنچ ءِ ودی بہ کنت۔ بلوچ ءَ را وتی راج، ڈیہہ ، معیشت ءُ سیاست ءِ مسلہانی گیشواری ءَ رہشونی بہ کنت۔ بلوچ ءِ لبزانکی نادراہیانی دوا کنگ ءُ نوکیں لیکہانی پیداک کنگ ءِ سبب جوڑ بہ کنت۔
ہما روچاں کہ بلوچانی راجی، معاشی ، سیاسی ءُ لبزانکی جیڑہانی باروا توجیل دراتک گڑا سیاہگی جیڑہ وت گیشّ اَنت۔
من وَ گوشاں کہ اگاں اے آشوب بئیت گڈا مارا انچو سما بیت کہ سیاہگے جیڑہ اصل جیڑہے جندے نہ بوتگ۔ بلکن مارا کش ءُ کرے رویہ ءُ ایندگہ جیڑہاں انچو مانگیشینتگ کہ سیاہگ جیڑہی رنگ ءَ مئے چم ءُ نظراں اوشتاتک مِکّ انت۔
چد ءُ ساری اے آشوب نئیتکگ؟
اگاں ساری ءَ اے آشوب نئیتکگ گڑا ایشی ءِ سبب چے انت؟
نوکیں آشوب چوں کئیت؟
کئے اے وڑیں آشوبے کاریت؟
اے آشوبے بنگیج کار کئے بنت ءُ کئے سروکی ءَ بہ کنت؟
چوشیں آشوب سوب مند ہم بوت کنت؟
(روان انت)