لبزانکی نمدی یے پہ ذوالفقار علی ذلفی ءَ ۔۔۔ نمدی نمبر 8
سلام ءُ دروت۔۔۔۔
 مزنیں مُدتے ءَ پد مروچی پدا ترا نمدی یے نبشتہ کنگ ءَ یاں۔ گپ اتک وجودی فلسفہ ءِ سرا ءُ تو وجودی فلسفہ ءِ بابت ءَ گوشت کہ اے ‘‘پوچکے ءُ چاچے’’ گڈا وجودی فلسفہ ءِ ردا ترا اے آجوئی انت کہ تو آئی ءَ پوچکے سرپد بہ بئے۔ بَلے پرچا پوچکے؟ تو گوشت وجودی فلسفہ پمیشکا چاچ انت کہ ھیالانی سرا اوشتاتگ، پدا اے ھیالاں چاگرد ءِ تہا ھچ مادی بنیات نیست۔۔۔۔ گمان بوت کہ تو وجودی فلسفہ شریں وڑا چار ءُ تپاس نہ کتگ۔ تو وتی نمدی ءِ بندات ءَ گشتگ کہ اے فلسفہ ‘‘من ءَ نہ وڑایت’’۔۔۔۔۔
 بَلے من وتی گپ ءَ مروچی ہمودا بندات کناں کہ منی جند اوشتاتگ ءُ زندگی ءَ گوں وتی چماں گندگ ءَ اِنت۔ من مروچی زندگی ءَ وتی اندر ءِ مردم ءِ چماں گوں چارگ لوٹاں۔ میلان کنڈیرا جاہے گوشیت کہ ما مرگ ءَ پرے ہاترا ترسیں کہ ‘‘مرگ مئے گوست ءَ ہلاس کنت’’ نہ زاناں ما مرگ ءَ پرچا ترسیں بَلے اے گپ راست اِنت کہ ما مرگ ءَ ترسیں۔ بَلے کامیو جاہے گوشیت کہ اے دنیا ءِ تہا چوشیں مردم نیست یا باز کم اِنت کہ وتی زندگی ءِ تہا یکبرے وت کُشی ءِ باروا مہ جیڑ اَنت۔
 زند نہ دنت گیگ ءُ مرگ نئیت رام ءَ
 نشتگ ءُ چاراں ھشک ءُ ناکام ءَ
 (جی آر مُلا)
 زندگی ءَ ما کجام رنگ ءَ بہ زُوریں؟ ہما رنگ کہ ‘‘اے دنیا پہ مومناں یک بندی جاہے’’ یا اے رنگ ءَ کہ وتی دلئیگ ءَ بہ کن تو زمانگ ءَ یلہ دئے۔
 پما جہان کہ ہجبر نہ رنجی
 ما پہ جہان ءَ پرچی بہ رنجاں
 اے ہم یک گپے۔۔۔۔۔
 ذلفی بیا کسہے کاراں۔۔۔ اے کسہ لیوٹالسٹائی ءَ وتی کتابے ءِ تہا ہم نبشتہ کُتگ ات۔ ’’چات ءِ تہہ ءِ مرد‘‘
’’یک مساپرے گیابان ءَ درچکانی تہا سر سر جنان اَت۔ اناگہ ءَ یک فیلے (ہاتھی یے) آئی ءِ دیما کئیت۔ فیل ہنچو آئی ءِ رندا کپیت۔ مساپر گندیت کہ فیلے منی رندا کپتگ گڈا آ تچگ ءَ بندات کنت۔ کمو دیما روت تاں گندیت منی دیما ڈائنے اوشتاتگ ءُ آئی ءَ سگارے گون انت۔ یک نیمگے فیل ءُ دومی نیمگا ڈائن۔ مساپر بیچارگ وتی ساہ ءَ زوریت ءُ روت درچکے ءَ بالا بیت۔ بَلے بد بھتی ایش اِنت آ درچک ءَ چہ شتریت ءُ درچک ءِ جہل ءَ چاتے بیت آ ہمے چات ءَ دَور کنت۔ چات ءِ چاریں نیمگا درچک رستگ اَنت آ مساپر ہمدا درچکی روتگے ءَ گوں وت ءَ اڈینیت۔ آ چات ءِ تہا چاریت تاں آپ نیست۔ بلکیں چاریں نیمگاں مار اَنت کہ سِٹ ءُ کپ ءَ اَنت۔ آ نیامجین ءَ گندیت تاں مزنیں سیاہ مارے ءَ گردن چست ءُ دپ پچ کُتگ کہ باریں اے مساپر کدی بہ کپیت، من ئِے بہ وراں۔ مساپر بُرزا چاریت تاں گندیت کہ دو سیاہ ءُ اسپیتیں مشک اَنت کہ ہمے درچک ءِ روتگ ءَ ورگ ءَ اَنت۔ ہمدا آ فیل ءَ ہم گندیت کہ چات ءِ دپ ءَ ہاک ءُ ہاک شانی کنگ ءَ اِنت۔ فیل روت درچک ءِ بُنڈ ءَ ژانبلین اِیت۔ درچک ءِ سرا بینگے، بینگ ہنچو کپیت کیت ءُ ہمے درنگیں مساپرے دیم ءِ سرا۔ بینہ مکسک آئی ءِ دیم ءِ ورگ ءَ بندات کن اَنت۔ ہمے وہد ءَ بینگ ءِ یک ترمپے آئی ءِ دپ ءَ روت۔ اناگت ءَ آئی ءِ دل ءَ اے واہگ ودی بیت کہ دریگتے بینگ ءِ دگہ ترمپے ہم منی دپ ءَ بہ شُتیں‘‘
 شیخ ایاز وتی سرگوست ءِ تہا اِے کسہ ءِ بابت ءَ گوشیت کہ
 ‘‘ اے کسہ ءِ مول ءُ مُراد پدر اِنت۔ ایشی ءِ تہا ہر ہما ترس ءُ بیمناکی پدر اَنت کہ مساپر ہمایانی دیمپان انت۔ ایشی ءِ تہا ہچ وڑیں شک نیست کہ مساپر روھ (آتما) اِنت ءُ آئی ءِ گیابان ءَ سر سر جنئگ اِے دنیا ءِ سپر (سنسار) اِنت۔ فیل (ہاتھی) مرگ ءِ نشانی اِنت۔ ڈائن پیری اِنت۔ درچک رکھکگ ءِ (نجات ءِ) نشانی اِنت کہ ہرکس آئی ءَ بالا بوت نہ کنت۔ چات انسان ءِ زندگی اِنت۔ مار لالچ انت ءُ سیاہ مار دوزھ (جہندم) اِنت۔ بوُٹگ ءُ آیانی روتگ انسان ءِ امیت انت کہ پہ لہتیں روچ ءِ واستا اَنت۔ سیاہ ءُ اسپیتیں مُشک شپ ءُ روچ اَنت۔ بینگ ءِ مکسک نادراہی اَنت۔ بینگ زندگی ءِ وشی اَنت کہ انسان اے وشیانی لذتاں گیپت یا ناں بَلے مُشک یک روچے الم وتی کار ءَ سرجم کن اَنت‘‘
 اے کسہ ءِ تہا زندگی ءِ جوانیں ندارگے پیش دارگ بوتگ۔
 مڑاداریں ذلفی۔۔۔۔
 اے چاگرد ءَ کہ من ءُ زند ءَ گوازینگ ءَ ئیں، بیا کہ ہمے چاگرد ءَ ما وتی گچین ءُ باگچین ءَ آزاتیں اگاں ناں؟من ہمے مارِتگ کہ مارا اِدا ہچ وڑیں آجوہی نیست۔ من ءُ تو وَ مردیں آدمیں، یک جنکے ءُ جنیں آدمے ءِ چماں گوں کدی اے چاگرد ءَ ما بہ چاریں گڈا چے گندگ بیت؟؟؟
 ما ودی بیں، مئے مہذب، مئے پیگمبر پیسرا گچین کنگ بوتگ۔ ما ہچ ءَ سرپد نئیں مئے سانگ بندی ءُ ھبر بندی پیسرا بوتگ۔ گوشئے زاناں اِے مئے زند مارا گوازینگی نہ اِنت بلکیں مئے لوگ ءِ مستریناں گوازینگی اِنت۔ اے چاگرد (بلوچ ءِ چاگرد) ءِ بدل کنگ ءَ انگہ بازیں وہدے پکار اِنت۔ یک نیمگے ما رژنا پگری ءِ گپ کنیں دومی نیمگا مئے راجی سوت اتکہ ایش اِنت کہ
 ما جامگیں ماتانی
 ما لجیں گوہارانی
 کول ئِے ڈاکٹر شاہ محمد مری ءِ اے سوت ءِ تہا زالبولان ءَ ہچ وڑیں ھک دئیگ نہ بوتگ۔ منی ھیالاں راست گوشیت۔ منی ءُ تئی چاگرد قبائلی اِنت ءُ اِے قبائلی پگر ءَ مئے تہا ہنچو جاہ کُتگ کہ کسہ نہ بیت۔ مئے چاگرد ءَ سانگ بندی انگت ذات ءُ زریات ءِ بنیات ءَ کنگ بیت۔ آ گوشیت من وتی چُک ءَ گوں پلانی ءِ چُک ءَ پمیشکا سور نہ دئیاں کہ آ مارا چہ زات ءَ ائیرتر انت۔ پدا مئے کِرا ہما جنک ءُ بچک گوں ازت ءِ چماں چارگ بنت کہ وتی پت ءُ ماتانی گپاں ناں مہ کن اَنت۔ یک نیمگے مئے کستر پاد دنیا ءِ نوک نوکیں سائنسی، لبزانکی، سیاسی ءُ فلسفی تھیوریانی سرا گپ جننت دومی نیمگا وتی ہزاراں سال کوہنیں بے سر ءُ پادیں (ہما کہ ردیں روایت اَنت) روایتاں چہ آجوہ بوہگ نہ لوٹ اَنت۔ من ءُ تو تربت ءُ آواران ءِ لوار ءَ ورگ ءَ ئیں۔ واب ءَ یورپ ءُ امریکا ءِ ماڈیانی گندگ ءِ جہدائیں۔ ہر پگری یا سیاسی جنزے چست بیت آئی ءِ رگ ءُ روتگ وتی جند ءِ چاگرد ءَ گوں بندوک بنت۔ ما دری چاگردانی لیکہاں وتی سرا مُشگ ءِ جہد کنیں پمیشکا پشت ءَ کپتگیں۔ ما وتی چاگرد وتی راج ءِ تب ءُ مئیلانی پدا کدی چار ءُ تپاس نہ کُتگ۔ تو مارکسزم ءِ منوگرئے۔ مارکس گوشیت کہ فلاسفرانی کار دنیا ءِ بابت ءَ گپ جَنگ نہ اِنت بلکیں دنیا ءِ بدل کنگ اِنت۔ گڈا من ءُ تو وَ مپت ءَ رپٹّیں بَلے وتی چاگرد ءِ ہما نزوری کہ مئے اڑ ءُ جنجالانی سبب اَنت یا کہ مئے دیمروئی ءِ راہ اِش ڈنگر داتگ آیانی نیمگا بھہ دلگوش گور نہ کنیں۔ پرچا؟ ما چماں عاجزیں یا ما بس کوکار کنگ زانیں بَلے عملی زند ءِ نیمگا روگ ءَ دل جنیں۔ منی ھیالاں اے شئیر منی ءُ تئی چاگرد ءِ عکس ءَ جوانیں وڑے ءَ پیش داریت۔
 سرجمیں شپ ءَ گول اِت عمر ءِ جنگل ءَ اپسوز
 کوہ بُزے نہ کرگوشکے زہم جت شکاری ءَ
 ذلفی جان چاچ جَنگ ءَ کار شر نہ بنت۔ ناں کہ پُشت ءَ کنزگ ءُ چو کُچک ءَ دمب ءِ جہل کنگ منی ءُ تئی دردانی دوا اِنت۔ بگندئے مزنیں فلسفہ منی ءُ تئی راجدپتر ءِ تہا ھست اَنت بَلے منی ءُ تئی (منی ءُ تئی ءِ بزانت اِدا کل راج اِنت یا راج ءِ نبشتہ کار ءُ زانتکار اَنت) درآمد شناسی ءَ مارا اے نیمگا ہچبر چم ئِے چارگ ءُ دلگوش گور کنگ ءَ موہ نہ داتگ۔
 گار باں توپان باں بیگواہ باں بِل ئِے سید
 اے شگان ءَ جت مہ کنت کسے کہ پُشت ءَ کنز اتگ
 (اے نیمگا ہم چمے بہ جن)
 یلیں ذلفی۔۔۔۔۔
 گوشنت کہ وجودیت یورپ ءِ دو میاں استمانی جنگانی سبب ءَ دیما اتکگ۔ آ زمانگ ءَ انسان ءَ چو رسترانی وڑا جنگ کُتگ۔ ہچ چیز ءِ ھیال دارگ نہ بوتگ۔ جنگاں مہذب ءُ اخلاق درست نیست ءُ نابود کتگ اَنت۔ جنگاں پد ورناہانی مزنیں ٹکے ءَ ہمے مارِت کہ گوستگیں اخلاق آیانی ہچ جیڑھانی گیش ءُ گیواری نہ کننت۔ پمیشکا وجودی فلسفہ دیما اتک۔۔ وجودیت بگندئے قوم پرستی ءَ رد بہ کنت۔ سارتر ءِ نزا زندگی ءِ مول ءُ مُراد چہ درد ءُ رنجاں آزاتی اِنت۔ انسان ءِ واستا ھژدری اِنت کہ آ درد ءُ رنج (کرب) ءَ چہ آزاتی حاصل بہ کنت۔
 ہم کرب سے گزرے ہیں کرامات سے پہلے
 وجودی نبشتہ کارانی تہا یک نبشتہ کارے روس ءِ نامداریں گدار نبیس دستو ئیفسکی انت ۔۔۔۔ آئی ءِ لیکہ ایش انت کہ دنیا ءِ تہا نیکی ءُ بدی ہر دو بہ بنت۔ ءُ انسان ءَ اے آزاتی دئیگ بہ بیت کہ آ ہما چیز ءَ لوٹیت پہ وت گچین بہ کنت۔
 چوں بہ بیت انسان آجو چہ گماں
 نشتگ اَنت شیطان ءُ رب ہر نیمگا
 (قاضی)
 بازیں گپے پش کپت۔ چشکہ وجودی فلسفہ ءِ پجی ءَ من ءَ کامیو ءِ گدار درآمد ءِ سرا ہم گپ جَنگی اَت۔ اگاں اے نمدی ءِ تہا آ گپاں بہ کناں اے نمدی سک مزن بیت۔ ءُ پدا ھنوں وہد باز گوستگ ءُ من ءَ واب ءَ ہم گپتگ۔
 تئی کستر چندن ساچ
 26 فروری 2016