شما بلوچ وتی جنکاں پرچا نہ وانین اِت؟
 کراچی ءِ یاتانی دپتر
 چندن ساچ
 اِے سن 2005 اَت۔ ریکسر گولیمار ءَ لہتیں جوانیں سنگت رست۔ وانوکیں بچک اتنت۔ منی نندگ ءُ پاد آیگ ہم گوں ہمیشاں بوت۔ گولیمار ءَ کتاب جاہے ہست اَت (نوں نیست۔ گولیمار ءِ کتاب جاہ نواب اکبر بگٹی ءِ کوش ءِ روچانی زہرشانی ءِ وہد ءَ ماندارگ بوت۔ مروچی باندا اودا رینجرز ءِ ہیڈ کوارٹر اِنت) بَلے گولیمار ءِ کتاب جاہ ءَ من واکوب نہ اتاں۔ منی ہمے سنگتاں چہ یکے ءَ من ءَ گوشت کہ چندن بیا ترا بسمہ اللہ ہوٹل ءَ کتاب جاہے ءَ براں اودا
برو کتاب وان۔ آ وہد ءَ کراچی ءَ ایمنی برجاہ اَت۔ پناہ گیرانی گوں بلوچاں کُشت ءُ کوش نیست اَت۔ من گوں وتی ہمے سنگت ءَ شُتاں آئی ءَ من ءَ فیض احمد فیض کتاب جاہ ءَ بُرت۔ فیض احمد فیض کتاب جاہ ءِ مردم ترقی پسند تحریک ءُ کمیونسٹ ذھن ءِ مردم اتنت۔ آزات حیال اتنت۔ ہچ وڑیں کینگ داری نیست ات۔ من ءَ ایشاں وش اتک کُت۔ گڈا من ایشانی کتاب جاہ ءِ باسک بوتاں۔ مُدام بیگاہ ءِ 3 برے 4 بج ءَ شتاں داں شپ ءِ 10 بج ءَ واتر کتگ ات۔ آ زمانگ ءَ گولیمار ہم وش ات۔ نوں گولیمار شپ ءِ 9 بج ءَ پد ورگ ءَ کئیت۔ فیض احمد فیض کتاب جاہ ءَ من لبزانکی، سیاسی، چاگردی ءُ تاریخی کتاباں ہوار دگہ بازیں کتابے ونت۔ برے برے ایشاں مٹینگ کتگ ات۔ این ایس ایف ءِ بچک اتکگ اتنت۔ بَلے من ءَ سیاست وش نہ بوتگ ات۔ من ایشانی دیواناں ہوار نہ بوتگ اتاں۔ وہد گوزان بوت۔ یکروچے ایشاں من ءَ لوٹائینت کہ وتی پجار ءَ بہ کن۔ تو دو سال انت کہ اِدا پیداک ئے بلے ما ترا پجہ نیاراں۔من ایشان ءَ وتی بابت ءَ گوشت کہ من کئے آں ءُ کراچی ءَ چیا اتکگاں۔ ہمدا یکے ءَ من ءَ جست کُت۔ شما بلوچ وتی جنکاں پرچا نہ وانین اِت؟
 (اِے جست ءِ پسہ ءَ ہرکس وتی وڑا دنت۔ من ہم وتی وڑا دات۔ آ وہد ءَ من ءَ بازیں سرپدی نیست ات) من اِے جست ءِ پسہ اِے رنگ ءَ دات۔ چُشکہ من بلوچستان ءِ دمگ گوادر، پسنی ءُ تربت ءِ نیامی دمگ کلانچ ءَ نشتگاں۔ مئے دمگ ءِ مردمانی شہر ہم ہمے سئے ئیں شہر اَنت۔ اِے سئے ئیں شہراں یک یونیورسٹی یے گواہ نہ کنت۔ پہ جنکاں کالجے ہم نیست کہ آ بہ وان اَنت۔ ہما مردم کہ شہراں جہ منند اَنت آیانی جنکاں وتی کدّ ءَ ونتگ۔ بزانکہ انٹر پاس، میٹرک پاس والائیں جنک باز ھست بلے بیا کہ مروچی باندا میٹرک ءُ انٹر وانگے نہ اِنت۔ ہما دمگاں کہ ما نشتگیں اودا یک ماسٹرے اولی کلاس ءَ بگر داں پنچمی کلاس ءِ گونڈواں یکجاہ ءَ وانیت۔ پدا وانگ داں پنچمی کلاس ءَ ہلاس بیت۔ ایشان ءَ پہ گیشیں وانگ ءِ واستا شہراں روگ لوٹیت۔ اِے چیز ہرکسی گنجائش نہ اِنت۔ مئے وڑیں بچکے سر جنان ءُ پاد جنان کئیت کراچی ءِ وڑیں شہرے ءَ کپیت۔ ما باریں چنچو ازابی گندیں۔ اِے چیز ءَ مئے دل زانت۔ اِے چیزاں یک جنکے چوں سگ اِیت؟ سرکار ءَ مارا نہ کالج داتگ، نہ یونیورسٹی داتگ۔ بس اِے گپ شنگ کتک کہ بلوچ وتی جنکاں نہ وانین ایت۔ اِے گپ دروگ اِنت۔ اِے سیاست دانانی پندل اِنت۔ بلوچ وتی جنکاں وانگ ءِ واھگ دار اِنت۔ بلے ہر کس پہ گنجائش۔ من گوشت کہ من پاکستانی سیاست داناں مُدام گنداں کہ ٹی وی ءَ کاینت ءُ گوشنت۔ بلوچستان قدرتی وسائل سے مالا مال ہے۔ بَلے آ اِے گپ ءَ کدی نہ جن اَنت کہ اودا انسان ہم نشتگ اَنت۔ آ انسانی زند چوں گوزگ ءَ اِنت؟ آیا اودا اسپتال، آپ، لین، گیس بگر ءُ بدار ءِ آسراتی ھست کہ نیست؟ من گوشت کہ بژن ءِ گپ ایش اِنت کہ بیست ءُ یکمی کرن ءَ ودی بوتگیں بلوچ نہ زانت کہ بلب، ٹیوب لائٹ، پنکھا چی یے؟ گیس چے بلاہے ءِ نام اِنت؟ آیا بے دار ءَ ہم آس روک ءُ کنور کنئگ بیت؟ اِے پہ مئے دمگ ءِ بلوچاں ھیرانی ءُ ھبکہی چیز اَنت۔ گیس مئے بلوچستان ءَ در کئیت بلے بلوچ ءَ ہچ نہ رسیت۔ (باریں من دگہ چے چے گوشت)
 ھیر پدا ایشانی دیواناں من کم شُتاں۔ برے برے من ءَ ایشاں توار کتگ ات۔ من گوشت من ءَ سیاسی گپ وش نہ بیت۔ پدا ہمے زمانگ ءَ مشرف سرکار ءُ وکیلانی جیڑھ چست بوتگ اَت۔ ایشاں دیوانے ٹاہینتگ ات۔ اِے وکیلانی حق ءَ اتنت۔ من ءَ ہم توار کنئگ بوتگ ات۔ من ءَ یات اِنت کہ ایشاں من ءَ جست کُت۔ اِے جیڑھ ءِ درگت ءَ تئی حیال چی اِنت؟ من پسہ دات کہ من ءَ اِے جیڑھ ءَ گوں ہچ سیادی نیست۔ ایشاں من ءَ گوشت کہ ما روئیں مشرف سرکار ءِ حلاپ ءَ زہرشانی کنیں۔ تو کائے؟ من گوشت ناں۔ من نیایاں۔ چیا کہ من ءَ ناں مشرف سرکار ءَ کار اِنت نئے کہ گوں وکیلاں۔ من پرچا بیایاں؟ من کراچی ءَ پہ وانگ ءَ اتکگاں وکیلانی پلہ مرزی ءُ روڈانی سرا نعرہ جَنگ ءُ کوکار دئیگ ءَ نہ اتکگاں۔ ہمدا پدا 12 مئی والا واقعہیات بوت۔ بازیں مردمے پہ بے دردی مُرت۔ اِے روچ ءَ من ٹی وی ءِ دیما نشتگ اتاں۔ بس مردمانی جوناں گندگ ءَ اتاں۔ کراچی گریوگ ءَ ات۔ کُشندہ بادشاہی کنئگ ءَ اتنت۔ (12 مئی ءِ سرا من ہما وہدی شعرے بست بلے نوں گار اِنت) چیزے روچانی گوزگ ءَ پد 12 مئی شموشگ بوت۔ کس ءَ نہ زانت کہ چے بوتگ، چے نہ بوتگ۔ شوم ہما اِنت کہ مرت۔
 من فیض احمد فیض کتاب جاہ ءَ روگ ءُ آیگ یلہ نہ دات۔ نوں اِے زمانگ ءَ بلوچستان ءِ جاور ہم نگیگ بُوان اتنت۔ چونا ءَ نواب اکبر بگٹی ءِ کوش ءَ چہ پیسر ما نہ زانتگ ات کہ بلوچستان ءِ جاور چون اَنت۔ چون نہ اَنت۔ یکے وَ من کراچی ءِ چاگرد ءَ ایوک ءُ تہنا اتاں۔ اِدا نہ بلوچی کتابے رستگ ات ناں کہ آ وہد ءَ ملکی مردمے اتکگ ات۔ اگاں کسے اتکگ ات من نہ زانتگ ات۔ ھیر من بلوچستان ءِ جاورانی بابت ءَ نا آشنا اتاں۔
 من اِے وہد ءَ نوکی کتاباں گوں سنگتی بندات کُتگ ات۔ منی وہد دیما نہ شُتگ ات۔ ہمدا من کتابانی تہا پناہ زرت۔ کتابانی وتی یک دنیایے۔ کتابانی دنیا ءَ انسان بازیں چیزاں گندیت۔ کراچی ءِ آیگ ءَ پد من ءَ منی کماش ءَ اِے آزاتی داتگ ات کہ ترا ہرکارے کنئگی اِنت بہ کن۔ (بزانکہ کماش ءِ نیمگا ہچ وڑیں پابندی نیست ات۔ ناں کہ برات ءُ سیادانی نیمگا پابندی ات) من ہر کارے کہ کتگ ات گڈا وتی واہگ ءِ پدا کتگ ات۔
 سن 2013 اتک۔ 2013 درد ءُ رنجانی بنداتی ءِ سال اَت۔ اولی رندا من ءَ معلوم بوت کہ۔۔۔
 اِے راہ ءَ کہ ایشی مہر ءِ راہ گوشنت
 کس نہ جنت اِے راہ ءَ چکے چے بہ کناں
 واکی عشق ءِ راہ یک گرانیں راہے۔ آ ساعتاں داں روچ ئِے مروچی یات کناں۔ گڈا زرد ءَ یک جمبوریں آسے سر ءَ کش ایت۔ نوں پشومان وتی گوستگیں روچانی پدا
 اِے اولی کاڑ ات کہ زندگی ءِ تہا اتک۔ ایشی ءَ زندگی ءِ دراہیں بندیں دریگ پچ کت اتنت۔ ایشی ءَ چہ پد ۔۔۔۔
 راہانی چراغاں گوں نوں ہور نہ بنت دیدگ
 (اِے کسہ دگہ روچے بیت)
 زرد یک سبز ءُ گلزاریں باغے، باغ ءِ پُلانی سرا ہزاراں پاتو کئیت۔ یک روچے پاد اتکاں تاں گنداں باغ ءِ پلانی سرا اسپیت بانزلیں پاتوے بال اِنت۔ دست شہاروت اَنت۔ دست ءِ دل ءَ نشت۔ وش رنگ ءُ زیبائیں پاتوے اَت۔ بلے اپسوز کہ وش رنگیں چیزاں وفا نیست۔ ایشی ءَ بال کنئگ ءَ دیر نہ کُت۔ من ءَ امیت انت اِے پاتو الم منی واہگانی باغ ءَ یک رندے پدا واتر کنت۔۔ ایشی ءِ گپ سک وش اتنت۔ اککو پادا اککو پادا، اککو پاد آیگ وَ نہ بیت۔ یا اِے گپ کہ من ءَ چاہ وش نہ بیت من وتی پت ءِ نیمگا کش اتگ۔ برے برے گوشتگ ات ئِے کہ من شمئے ملک ءَ شتگاں۔ من ءَ ہچ وش نہ بوتہ۔ گڈا من نادراہ بیتگاں ورگ نہ وارتگ۔ مردماں باز منّت کتگ۔ بَلے من گریتگ گریتگ واب کپتگاں۔ اودا ناں ٹی وی ھست، نہ اے سی، ناں کہ ڈاکٹر، سلام انت اود ءِ مردماں کہ اودا نشتگ انت وتی زندگی ءَ گوازینگ ءَ انت۔ من ءَ وتی میتگ ءَ ابید دگہ جاہ ءَ ہچ وش نہ بیت۔ اِے بلبل اِے وتی مات ءِ لاڈک اَت۔ لاڈکیں چیزاں رَو نیست۔ ہما چیز کہ نازرک بنت گڈا پُرشگ ءَ دیر نہ کن اَنت۔ ایشی ءِ گپاں من ءَ یک روچے لاچار کُت۔ من لچہے پر بست کہ
 او بان ءُ ماڈیانی موجریں پری
 ترا چیا چہ لوگ ءَ ڈن وش نہ بیت
 گوں موسمانی گردشاں
 پہ ناگمانی ءَ
 منی تو ملک ءَ اتکگ ئے
 ملور بوتگ ئے
 تو زہر کتہ
 ورگ نہ وارتگ انت
 گوں ہمسراں پہ سئیل ءُ سواد
 ندارگانی چارگ ءَ نہ رپتگ ئے
 تئی چم ارس بوتگ اَنت
 تو واب کپتگ ئے
 او بان ءُ ماڈیانی موجریں پری
 ترا چیا کراچی ءَ چہ ڈن وش نہ بیت؟
 برے برے گوشئے
 سلام اود ءِ مردماں کہ نشتگ انت ءُ زندگی کن انت
 نہ سارتیں آپ ھست، نہ اے سی یے
 نہ ڈاکٹرے، نہ ٹی وی یے
 او شیر رنگ او مائیکان
 ترا چیا مئے ملک وش نہ بیت؟
 بھشتیں ڈاک ءُ ڈن
 سبا ءِ کوش مھلبیں
 تیاب ءِ نود گوں نرمیں شنزگاں
 اگولیں کامبوانی رم
 منی دلاں تو انگہ شری ءَ نہ دیستگ اَنت
 ھو زندگی ءِ سفر ہمیش اِنت۔ اِے سفر ءَ بازیں مسافر ہمگام بنت۔ بازیں بے تواری ءَ گوں گسر کپ اَنت۔ بازیں مسافر پہ ڈاہ ءُ شور رونت۔ بلے یک چیزے من مارتگ آ ایش اِنت کہ یات گسر نہ کپ اَنت۔
 یات دائمی ہمراہ بنت۔۔۔۔ تاں مرگ —