واجہ کمالان گچکی
بلوچی دز نِمیشتی کتاب
کتاب اولی تاک ءَ چوش نَویشتَگ ” کمالان گچکی ءِ اے کتاب ءَ واجہ کرنیل ایس۔بی۔مایلز 4 اگست 1885 عیسوی ءَ لندن اُجوبہ گاہ ءَ پیشکش کرتگ و ایشی نمبر او۔آر۔2921 اَت “۔۔۔
بابِ نقل قوم رِندان
کتابے تاکدیم۔۔50
اول رِندادم شہر الف بودہ اند طائیفہ قریش بودہ اند، یزید بادشاہ حیران امام حسن و حسین را شہید کردند،اقوام رندان بادشاہ در مقابل جنگ شدند،ھفت مرتبہ، رندان توان جنگ باشادہ نداشتند،خیلے رندان، چہل ھزار بودند۔
پدا یک شعرے ھم نویسّیت کہ کلاسیکی میراثی شعران ھم موجود اِنت۔۔شعرے دومی مصرع شر وانگ نہ بیت من ویل دات۔۔
ما چہل ھزار رندان ما الف باکیں نشتہ گینت۔
رندا از شہر الف کو چیدند پائین شھر بنفور و دشتیے بود ،اسم آن ” کازو” بود، درکازو نشستند،قلعہ بنا میکردند، یک کاریز در اُنجا کشیدند،پنچ شش سال در کازو بودند،زبزبہہ !!۔۔۔۔یزید بادشاہ شنیدید طاقت نشستن نداشتند،بعد ھا کو چیدند در شہر بن فور آمدند آمدند۔
میر گہرام و نود بندگ قلعہ بنفور گرفتند،یک سال حاکمی می کردند،ایں احوال بر یزید خبر شد،لشکر جمع میکرد بر زَدن،رندان طاقت داتشتن بن فور بن فور نداشتند،قلعہ بن فور گذاشتند، آمدن شہر سرباز، از قوم رِند یکی طائیفہ بود ” سابق ” میخوانند۔۔سابق اول رخصت می کرد کہ من بہ طرف مشرق (قلات و خضدار ءَ رَوگ) نمیرایم، سابیقی رفتند۔
اَدا من ھما بلوچ ٹکّان نامان دَیان کہ کتاب ءَ است اَنت کہ مکران ویل دَیَگا راضی نہ بَنت۔جَت ٹک ءِ نام ھم است کہ راضی بنت گون ھمراھییا،بلے بازینے گون اِیشان ھمراہ نہ بَنت۔
کلکلی،بامیری یا بامری، دامنی،کُرد یا کُورد،دِگے دو،سئے ٹکّانی نام است بلے وانگ نہ بَنت۔۔بہرحال کتابے مُطابق ای بلوچانی کاروَان چہ مغربی مکران ءَ جالاد بَنت۔۔کیچ کایَنت۔کاروَان سَروکے نام ھم داتَگ۔پَدا کتاب ءَ چارین۔۔
سِپہ سالار رِندان ” کِلُو پِسریش فیروز بود۔۔(بلوچی کہوانین داستانی نام ” فیروز گِلُو ) بکّر،رامین،نود بندگ بودند اقوامِ لاشاری ھا۔در کیچ زمانِہہ ” “مَلّیکان” بُودَند۔
پَدا کتاب گُواشیت کہ چیزے مدّت ءَ رَند کاروان چہ کیچ و مند در کایَنت دیم پہ کولواہ رَونت۔۔کولواہ ءَ بلوچ ٹک ” جدگال ” نیندوک بَنت۔ یک مزنین جنگیں پاد کیئت بازین رِند و جَدگال چہ ای چنگ ءَ کُشگ بَنت۔۔جدگال لڈّنت دیم پہ بیلہ (لسبیلہ) و باھو قلات۔۔
رِندان از کیچ کو چیدند روئے بہ طرف دشتِ کُولواہ می کردند،آمدند رسیدند۔کولواہ بدستِ جدگالان بود۔ رندان و جدگالان عداوت می کردند،بیسیاری از وقوم رِندان و جد گالان مُردہ شد۔۔سالارے رِندان ” عالی “بود۔
پَدا عالی رند و چاکر کولوائی یئے جنگے قصّہ بیان بیت۔۔ ” در ھر دو طرف ھا بیسیاری کَس مُردند،دران مقدمہ رِندان از کولواہ کوچیدند،چیزے کس بہ طرف مکران آمدند در شہرِ ” مند ” نیشستند۔دوران زمانہ رِندان بُزرگ شیہک نام بود۔ پسریش میر چاکر در مَلکانِ کولواہ از مادر تولّد شُد۔۔۔
ای کتاب ءَ گہرام لاشاری و چاکر رِند ءِ زمانَگاِ باز فرق زائر اِنت !!!!!!!!۔۔۔۔،بارین چند پُشتے فرق زائر پیدا کِینت!!!!!!!۔۔بلے دِگے روایات چہ ای کتاب ءَ مُختلف و مُتضادین روایات بیان کنت۔۔۔۔گہرام پِسریش نودبندگ اولی رَندا کہ کاروان بن فور ( بومپور) مُکران ءَ داخل بَنت گہرام نودبندگ زائر بیت۔بہرحال ای
کتاب ھم یک مُستَند حوالہ اِنت۔۔کہ رَد کَنگ نہ بیت
٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭٭
باسک ءَ ایر کنوک : مرید آدم