سفرنامہ
اسحاق رحیم
چارُمی بَہر
بَگّ ءَ پہ درْابول ءَ زھیر بیتگ
مارا پہ دشت ءِ گورگیں کُلّ ءَ
چہ سُتکگیں ڈور ءِ گندگ ءَ پد انچو زانگ بیت ادا سرکار ءَ ھاسیں دلگوش نہ داتگ پرے کوھنیں دودمان ءِ پہازگ ءَ ھچ پیمیں دیوالے بندگ نہ بیت ادا نادلگوشی تاں اے ھَدّ ءَ پَدّر اَت کہ کسانیں بورڈے ھم جَنگ نہ بیتگ اَت اگاں رھگوزی یے یا شوھازکاریے ءِ سر کہ ادا بہ کپ ایت تہ آ بہ زانت ادا 5000 سال کوھنیں دودمان ءُ نشانے ھَست انچو زاھر اَت چہ انگریزانی پُشت مان دئیگ ءُ روگ ءَ پد دوبر اے جاگہ ءِ ترْانگ ءَ مئے وتی سرکار نہ کپتگ..
گوستگیں سالاں بی بی سی ءِ رپورٹر ءِ سر ھمدا کپتگ یا کہ آرگ بیتگ آئی ءَ یک رپورٹے جوڈ کتگ ھمے پیم ڈاکٹر حمید ءَ ھم وتی کتاب “مکران عھد قدیم سے عھد جدید تک” ءِ تہا گوں مکران ءِ دگہ راجدپتری چیدگاں ھوار سُتکگیں ڈور ءِ تاریخ ھم گونڈی‍ں رنگے ءَ بلے جوان نبشتہ کُتگ…
ھمے پیم واجہ شبیر رند ءِ گُشگ ءِ رد ءَ یک انگریزی کتابے آئی ءِ نام in search of paradise. Exploration Mekran coast اِنت ھم سُتکگیں ڈور ءِ سرا انت بلے اے کتاب منی دیما نہ گوستگ ءُ من ءَ اشی ءِ بارہ ءَ گیشیں سرپدی نیست…
البت اے اھمیں راجدپتری سُتکگیں دودمان مرچی ھم یک جوانیں پولکارے ءِ وداریگ اِنت کہ منی گُناہ ءَ در بہ گیج ایت من پرچہ سوچگ بیتگ ءُ سُتکگیں ڈور ءِ نام ءَ نام کپتگ آں..
واجہ داؤد کلمتی ءُ ماسٹر عطا ءِ سر ھم چو منی عبدالصمد ءِ پیم ءَ اولی بر ءَ اے جاہ ءَ کپتگ اَت آ ھم کَلنڈی ءُ مَٹّی ٹُکراں چِنگ ءُ چارگ اَتاں چہ کلنڈیانی ٹُکراں مرچی ھم زاھر اَت کہ اے سوتکال اَنت ھمے ٹُکّرانی سیاھی وت گوشگ اتاں ما سوچگ بیتگیں…
چہ سُتکگیں ڈور ءَ کمّیں دیمتر سُنٹسر ءِ بازار کیت اے سرکار ءَ ڈسٹرکٹ گوادر ءِ تہا سب تحصیل ءِ درجہ داتگ ءُ ادا نائب نند ایت.. سُنٹسر دَشت ءِ کورا سرا گیشتریں ھما میتگانی مرکز اِنت کہ ڈسٹرکٹ گوادر ءِ تَہا کاینت ادا سُنٹسر ءَ یک زمانگے مزنیں بازار ءُ مرکزے بیتگ دُکّان ءُ گودام بیتگ اَنت بسانی ٹرانسپورٹ ءُ ھَڈّہ بیتگ ایران ءُ پاکستان بارڈر ءِ وتی نزیک گور ءِ علاقہاں چہ مستریں مرکز سُنٹسر بیتگ کہ ادا ھَر وھد رَشّ ءُ کَشّ بیتگ… من ءَ یاتیں مئے کسانی ءَ مئے دمگاں سوداگریں پَٹاناں ھِیران ءُ رزان ءُ دگہ بازیں سامان پہ بہا آرتگ گُڈا گوشتگ اِش کہ اشانی دُکّان ءُ مارکیٹ سُنٹسر ءَ اَنت اے چمودا مال کار اَنت اے پَٹانانی اولاک ھَر بیتگ اَنت…
بلے گوش اَنت کہ وھد کَسی پادار نہ بیت سُنٹسر ھم چو سُتکگیں ڈور ءَ مرچی بس یاتے کہ پَشتکپتگ سُنٹسر ءِ ھم بَسّ کِسّہ ءُ بیان اَنت مھلوک ءِ دپ ءَ اشکونگ بنت..
مرچی سُنٹسر ءَ ناں زیکیں بازار ءُ مارکیٹ پَشتکپتگ اَنت نیکہ الکاپیں مردمے در کپ ایت..
مارا چو سُتکگیں ڈور ءَ سُتکگیں سُنٹسر ھم چارگی اَت بلے ما اِشتاپی اَتیں سبارگ ءَ مارا کلاتو ءَ روگی اَت ءُ نی روچ نیم روچ اَت..
پمیشکہ ما چہ سُتکگیں ڈور ءَ پد ترّ اِتیں… مئے ھمراہ واجہ ماسٹر محمد جان ما ھمودا اجازت کُت ءُ مولوی رحمت اللہ ھم وتی جاگہ ءَ مدرسہ ءَ آرت ءُ سرکُت ما دیم پہ کلاتو ءَ راہ گِپتیں.. چہ میرجت ءِ بازار ءَ مارا کِبلہی نیمگ ءَ دیم پہ دَشت ءِ کَور ءَ روگی اَت کلاتو چہ کَور ءَ آ دست اَت پمیشکہ مارا دَشت ءِ مزن کَور گوازینگی اَت..
چہ میرجت بازار ءَ وھدے ما کِبلہی روان اَتیں ادا زمین وشّ ھاکیں زمینے اَت کہیر ءُ گَزّانی درْچک رُستگ ءُ وشّیں زیدے درا اَت.. کمیں راہ ءِ روگ ءَ پد ما دَشت ءِ کَور ءِ سرا سر اَتیں..
بلے کَور ءَ انی لھتیں روچ پیسر ھارے آرتگ اَت پمیشکہ راہ نہ اَت گاڑی گوست نہ بیت اَنت بلے پہ کَور ءِ گوَزگ ءَ دو بے انجنیں اسپیڈ بوٹ کائک بَستگ اَت کہ اشانی بُرزی ءَ سادے کَور ءِ اے سر تا‍ں آ سر ءَ بندوک اَت.. مردم ھمے ھیژوک بزاں کائکانی ھورکیں ڈَبّانی سرا سوار بنت ءُ ساد ءَ گِران تاں کَور ءِ دومی نیمگ بزاں آ دَست ءَ رو اَنت…
ما ھم وتی گاڑی کَور ءِ رود ءِ سرا ایر کُت ءُ وت ایرکَپت پہ کائکاں شُتیں یک کائکے ءَ پیسرا لھتیں مردم گوں جنین ءُ چُکّاں سوار اَت مارا گوشت اِش شُما دومی کائک ءَ بہ زیر اِت ءُ بہ رو اِت کہ ما کمّیں مَھتل اِنت.. ما یک پہ یک دومی کائک ءَ سر کَپتی‍ں بلے گوں ساد ءَ اے کائک ءِ برگ ھم یک پول ءُ پیمے لوٹ ایت.. چہ مارا عبدالصمد اے کار ءَ بلد ءُ زانتکار اَت آ سَر کپت ءُ گُشادی ءَ کایک کہ گوں کسانیں سادے ءَ ھما مزنیں ساد ءَ بندوک اَت تاں آپ ئے مہ بارت ھمے ساد عبدالصمد ءَ بوتک ءُ ما کایک ءَ سوار اَتیں بے انجنیں کائک ءِ ڈَبّ آپ ءِ سرا ترْپل اَت ءُ ما ساد ءَ گِران کَور ءَ گوستیں.. اے جاگہ ءَ دشت ءِ کَور چوناھا آپ ءَ وارتگ ءُ پراہ کُتگ.. بلے آپ ءِ سربُر ءَ گوں اے رنگیں سادگیں رنگے ءَ سپر کنگ سکّ مَزا اَت کہ اے تکنیک بلوچ ءِ وتیگ اَت پدا کلاتو ءَ دشت ءِ کَور ءِ زید ءُ زیبائی ءِ وتی رنگ ءُ دروشمے…
ما سَلامتیں مردم اَتیں ساد گِران کُت چہ مزن کَور ءَ گوستیں بلے نادراھیں مردم ءِ گوازینگ گوْنے جکانسری ءَ مزنیں جنجالے ءُ اے جَنجال تَہنا گوں اے میتگ کلاتو ءَ نہ اِنت بلکہ چہ کلاتو ءَ گِر اے کَور تاں کیچ ءَ بہ روت درمیان ءَ ھچ جاہ ءَ پُہل ءُ گوزگی راہ نیست…
(روان اِنت)