سرگوست: دپتر انگہ من ءَ لانک ءَ انت
نبشتکار:اصغرزہیر
اے 1997ءِ یک شپےءِ کسہ انت کہ من نوکی بلوچی لبزانکءِشاھگانءُ شیشاریں دنیاءَ پہ نہ زانت کاری وتی گام ایر کتگ ات انت۔نہ زانت کاری پمیشکا کہ من نہ زانتگ ات کہ لبزانکءِ زِرچے کساسءَ بے گواز انت۔ءُ انگہ کساس کت کنگءَ نیاں،پمیشکاتیابءَ گوں دم توسی چبلوکی جنگءَ آں۔
من نوکی بلوچی مھتاکءِ وانگ بندات کتگ ات،گاجیل ءُ ھجی کنانءُوانان اتاں۔ من ءَ کلدار نھادیں نرمیں دپترے مدام لانک ءَ ات ۔ لانکءَ ات پمیشکا کہ من لوگءَ چیر ات آں کہ من وت دلیں شائری بندات کتگ۔ ھمے دپترءَ من ھرچ بے سر ءُ پادیں کشکے کہ رستگ ات، آھانی راز دار ھمے کلدارنھادیں دپترات کہ داں مرتءُ شت پردگیں منی رازے پاشک نہ کت انت۔شاباش انت منی ھدامرزی ئیں دپترءَ۔۔۔!
ھمے سالءَ من نوکی کالجءَ فرسٹ ائیرءَ وانگ بندات کتگ ات۔منی یاداشت اگں منءَ مہ دورہ ایت ، ڈاکٹر ملک طوقی سکریٹری تعلیم یاکہ صحت ات ءُڈاکٹر مالک وزیر ات(بلے من پکانیاں)۔کالجءَ ھمے گپ ات کہ باندءَ بیگاہءَ ڈاکٹر ملک طوقیءِ شرپءَ یک لبزانکی دیوانے برجاہ دارگ بیت۔
ھمے روچءَمن کہ لوگءَ اتکاں گڑا منءَ کرار نیاتک،یکءُ دو سنگت سلاہ جت،بلے کس ءَھمراہ داری نہ کت۔انچو گش انت کہ شوقءَ قیمت نیست۔اے گپ سد در سد راست انت۔وھدے کس ءَ کہ ھمراہ داری نہ کت گڑا من سک بے وار بوتاںءُجیڑ اِت کہ چے بہ کناں۔ءُ منءَ دیوانءِ روگ اوں سک بے کساس دلءَات کہ اے منی اولی دیوان ات۔ من وتی چپءُ چاگرد چاراِت انت داں کس نیست ات۔ من وتی دپتر لانکءَ مان جتءُ گوں بے تواریءَ سر جھل کت ءُ پاد پیادگ ءَ چہ جوسکءَ دیم پہ تربت ءَرھادگ بوتاں۔سنگانی سرءِ توکی راہءَجنانءُپروشانءَداں کالج ءَ وتارا برتءُ سرکت۔نوکی دیوان ءِ تیاری بوھگءَات۔مردم کرسیانی سرءَ نشتگ ات انت۔ ایوکیں من اتاں کہ منءَ کس زانگءَ نہ ات۔ بلے دپتر منی لانکءَ اتءُ من اے دیمءُ آ دیم ءَ چماں تاچینگءَاتاں کہ یکے من ءَنندگءِ سلاہءَ بہ جنت۔ من ءَ کس ءَ کہ سلاہ نہ جت گڑا من پدءَ ڈنءَ دراتکاں کہ گاڑی یے اتکءُ اوشتاتءُ مردےءَ جنکے گوں اتءُ اتکءُ کالجءِ ھالءَپتر ات،ھمے ھالءَکہ دیوان ات۔من سک ھیران بوتاں کہ اولی رندءَ من درآمدیں جنکے دیستگ ات کہ دیم ئِےپچ اتءُ بلوچانی دیوان ءَ اتکگ ات۔(من رندءَ زانت کہ ماہ جبین شیران انتءُ واجہ شیرانءَ وت آورتگ دیوانءَ)۔ادءَ یکبرے پدءَ منی ھب ءَ جھہ جتءُ من واتر دیوان جاہءَ شتاں۔ھمودا کُنڈےءَ چو درآمدءَ اوشتاتءُدیوانءَدلگوش بوتاں۔دیوان بندات بوتگ ات۔شائریءُ واہ واہ ات۔لھتیں مزنیں مردم برزءَ نشتگ اتءُ آ دگہ جھلءَ ۔۔۔
نوں آدگہ منءَ یات نہ بنت کہ کئےءُکئے ات انت،بس غنی پروازءُ ڈاکٹر ملک طوقی یات انت۔من ھمدا اوشتاتگ اتاں کہ یک شائرے توار پرجنگ بوت۔”منظور بسمل بئیت انتءُ وتی شئرءَبہ وانیت۔“
من منظور بسمل اولی رندءَھمدا دیست۔لاگر لاگر ات،سرئِے بونژءَبانژءُ شالوبالوات۔منظورءَ گشت من ”مطلع ثانی“ءِ دستونکے واناں۔من ھیران بوتاں کہ اے چے بلاھے۔منظورءَوتی شئر ونتءُپہ آئی ءَ دنیاءِچاپ جنگ بوت انت۔منی دل اوں سک سُلُوک دئیگءَ ات کہ کسے منءَ توار بہ جنتءُ پہ من اوں انچو چاپ جنگ بہ بیت۔ بلے وَسرءَکئےءَ زانت کہ من اوں شائریءِ ھب داراں،منءَکس پجا آرگءَ کہ نہ ات،دومی اے مزنیں دیوانے اتءُ منء نوک باھندءِ بے سرءُ پادیں چنگلاں کئے گوش داریت،سیمی منی توکءَاینچو ھمت نیست ات کہ من کسےءَبہ گشاں۔من اگں کسے بہ گشت ایں اوں منءَکسءَ موہ نہ داتگ ات۔
بس!دل ات کہ گدرمبگو ات۔
من ھمدا اوشتاتگ اتاں دپترمنی لانکءَاتءُ گوں دلءِ جھلانکءَ دیوانءَ گوش دارگ ءُ وشنود بوھگ ءَ اتاں۔ ءُمن انچو بے سما بوتگ اتاں کہ منءَ وھدءِ ھچ ھیال نیست ات۔یک ھسابےءَ تو گشت کنئے کہ من چٹ گیبءَ شتگ اتاں۔اناگتءَ منی سر چنڈ اِتءُمنءَ شپ ءِ سما کپت۔گوں گنوکی تچانءَ ڈن ءَ دراتکاں، داں شپ انتءُ سیاہءُ تھار انت۔نوں منءَ گیشتریں ترسے جانءَکپت کہ لوگءَ چوں بہ رواں۔اگں لوگءَمہ رواں گڑا کجا بہ رواں ،ادءَمنءَکئے پجہ کاریت،کئے منءَ وتی لوگءَبارت گوں۔اگں سھبءَ پت منءَلوگءَمہ گندیتءُ پدءَمن لوگءَبہ رواں بزاں لٹّاں کشت۔
من ڈنّءَ اوشتاتگءُ گوں ترس ءُ لرزجیڑگءَ اتاں ،منی سرھچ پِر بوھگءَنہ ات کہ چے بہ کناں کہ ھمے دمانءَ بولانے اتکءُ اوشتات،من کمے نزیکءِ شتاں داں ریڈیو اسٹیشن تربتءِ بولان انت۔کسانیں امیتےءَ ماں دلءَ جھہ جت۔من وتی دست بست انت،وتارابزگ بزگ کتءُگوں بولانءِ ڈرائیورءَ گشت کہ منءَ داں چونگیءَ سرنہ کنئے؟
آئیءَ منءَزھرءَ زھر پسو دات :” تئی دماگ کراب انت ،اے سرکاری گاڑی یے ،من ترا چوں بہ براں۔“ من گوں پشلیءَ پدءَ پُشتءَ کنز اتاں. من چاراِت دگہ راہ نیست،ھمت کن کہ ھمتء مرداں مددءِھدا۔من چہ کالجءَ پادپیادگءَ زبرّاں بوتاں۔ گوں ترسءُ لرز،گوں اجکوئیءُ چکوئی۔وھدنہ زانت کہ چینچوک انت، پرچا کہ منءَ گھڑیالءَدستءَنیست انت۔
جنان پروشان داں چونگی ءَ سر بوتاں،اودءَمنی ناکو زتک کارءَات۔آئی ءَاے وھدءَکہ منءَدیست تہ گنوک بوت۔گوں گنوکی جست ئِےکت:تو بچہ اے وھدءَکجا بوتگ ئے؟تو وتی پتءِھالءَزانا نہ زان ئے۔“
من گشت :”انوں ھچ مہ گش،منءَگاڑی یے بہ گرءُ بہ دئے۔“ آئیءَ گاڑی یے دست دات کہ منی ھیالءَ دوھزاریاکہ سنگل ڈور پیک اپے ات۔
گاڑی ءَمنءَچلّوءِ بورڈءِ کرا ایر کت،ھمدا کہ جوسکءِ راہ گیش ایت۔من یکبرے پدءَ پادپیادگ ءَ جنان ءُ پروشان بوتاں۔ھمداکہ ملیشیاءِکیمپ بوتگ کہ ا نوں چہ ڈاکٹر مالکءِ مھربانیءَ مریاں ھمدا وتارا آباد کتگ۔ھمے کیمپءِ کرا کبڑّے است ات۔من کہ کبڑّءِ کرا رس اتاں تہ منی تیوگیں جان ایر رچگءُ پاد درھگءَبوت انت۔بلےمرگے زندے وتارالوگءَرسینگی ات۔من تگ بست انت کہ اگں کبڑّ ءِ جنّ دربئیت گڑا من ءَ رسینت مہ کنت۔اے گپءِ بسات چو ھما کپودرءُ گربگءِ کسہ ءَ انت۔بلے ھیر من تچان تچانءَ داں میرانیءِ شیپءَ رس اتاںءُ نوں وتی گام سست کت آںءُپشتءَ چک جتءُ چاراِت ، داں ھچ نیست ات، شگرے گپت کہ چہ کبڑّءِ جنّءَ رک اتاں۔پرچاکہ مارا کسانیءَ ترسینگ بوتگ ات کہ کبڑّاں جِنّ مان انت، پمیشکا اے کبڑّءِ نزیکءِ رسگءَ گوں منی لِنچ درھگءَ بوت انت۔بلے ھرچ وڑءَ چہ سھبءَپیسر وتارا لوگءَ رسینگی ات۔
یکبرے پدءَمن سپربندات کتءُ گوں گشادیءَ روان بوتاں۔برے اے نیمگءَ چاراِتءُ برے آنیمگءَ،برے پشت ءَ چک جت کہ باریں کس منی رندءَ نہ کپتگ۔ھمے پیمءَ چک جنانءَداں کہ لوگءَ سر بوتاں۔
منی جان رکگءِ سببءُ بھتءِ زوراکی ایش ات کہ زمستان اتءُ پت وتی بانءَ واب ات۔من کہ مداں مدانءَ پاد روپان کت انتءُ داں وتی بانءَ سربوتاں،انچو مورمورءَ دروازگ پچ کت کہ منی جند ءَ آئی ءِ پچ بوھگءِ توار اوں نہ اش کت۔من کہ بانءَ پترتاں داں ھمے دمانءَ برمشے بوت۔یکبرے پدءَمنی جان ایررِتک کہ ھمیش انت،پت اتک،منءَ شرکلامءَجت۔بلے پت نہ ات ،بلکن مات ات کہ سک پریشانءُ لُنٹ کنگءَ اتءُ گوں من سُکسُکءَ بوت کہ منی چُک تو کجا بوتگ ئے؟منءَ ھچ واب نیاتکگ،تو وتی پتءِھال ءَ سرپدنئے، زانا؟تو شام کتگ؟ٹیمبءَ بہ چارکہ چینچوک اِنت؟ماتءَیکیں گینءَ منءَ ھزار جست کتءُوتی دستءِ گھڑیال کہ پتءَ چہ مسکتءَ آؤرتگ ا ت(منی ھیالءَکسانیں سیکو پائیو یےات کہ شپ ءَڈائیلے روک بوتگ ات)منءَ پیش داران ءَ گشت ۔بلے من ٹیمبی نہ اتاں۔منءَ گشئے گوھری تپےءَ گپتگ ات۔
من گشت :”اماں،من شامی نیاں۔منءَ بِل کہ وپساں۔“مات شت ،من گوں لزروکیں جانءَ تھتءِسرءَ دراج بوتاں،وتارا کمبل پِر داتءُ وپتاں۔دومی سھبءَ کہ پاد اتکاں،داں بیچارگیں دپتر انگہ منی لانکءَ ات۔من ڈنی دنیاءِ ھالءِ گرگءَکہ باریں پت سئی انت اگں ناں،چو دُزءِ دل جنتءَ مداں مدانءَ ڈنءَ دراتکاں اینگو آنگو بوشاروبوتاں، داں،ھو!چاگردھاموش ءُ ساپ انت، کس ھچءَ سئی نہ انت۔من دلءِ توک ءَ بلاھیں شگرے گپتءُچُلءَپہ ارز بندیءَشتاں۔
لبزانک پہ ارزانیءَ دست نہ کپیت،چیلءُ گراں جھلادءُ برزاد بوھگی انت۔بلے مئےنوک بروت وپتگیں وابءَنبشتکاربوھگ لوٹ انت۔کجام اوں نودربرے کہ منءَ گش ایت :”منءَ آزمانک سوج بہ دئے۔“ داں ھما دمانءَ انچیں سرگوست منءَ یات کا انت کہ پہ لبزانکءِ شوھازءَ ،من آھانی دیمپان بوتگاں۔بلے انگہ من لبزانک وتی جاہءَ ،وتی جندءِ پڑ آزمانک اوں دربرت نہ کتگ ۔منی ھیالءَ انگہ ھما کلدار نھادیں دپتر منی لانکءَ انت کہ برے برے چہ شلوارءِ پادگاں دراتکگءُ بنءَ کپتگ،من اینگو آنگو چاراِتگءُ پدءَ چِتگءُ لانکءَ کتگ۔آ انگہ منی لانکءَ انتءُمن ءَ آزمانکءِ شوھازءَ دمک پہ دمکاں۔