قرآن کریم انسانانی دین و دنیائی زندگیءِ واستا یک دستورالعمل یے تا کہ انسان چہ ہمشی ذریعہءَ وتی زندگیءِ نفع و نقصانانی راہاں دربہ گیجیت و بزانت، فائدگءِ کارانی کوشست و چہ نقصان و تاوانءِ کاراں و تارکیّنگ و نجاتءِ راہءَ اختیار بہ کنت ہر کسے کہ ایشیءِ قانونانی سرا عمل و ضابطہانی پابندیءَ بہ کنت آکس دوئیں جہانانی تہا کامیاب انت و سرفرازانت۔
قرآن کریمءِ سرا عمل کنگ و آئی احترامءِ دارگ مردمءِ نیک بختی و وش قسمتیءِ سبب انت ہمے کس انت کہ زندگی اش پہ آسودگی گوزیت و غم و پریشانی چنداں نہ گندانت ’’ و من یتق اللہ یجعل لہ خرجا و یرزقہ من حیث لایحتسب‘‘ القرآنبزاں ہر کسے کہ بہ تُرسیت چہ اللہءَ، اللہ شرکنت پہ آئی درآیگءِ راہے ودنت آئرا روزی چہ ہنچیں راہے کہ آئرا گمان نہ بیت۔یعنی ہر کس و ہر شخص یے کہ چہ خداوند قدوسءَ ترس و تقوی اختیار بکنت خدآوند کریم آئیءِ ہر مشکلءَ آسان کنت و آئیءَ روزی چہ ہنچیں راہ و طریقہءَ رسیت کہ آراہءَ ہیچ پیمین فکر و گمانے نہ بیت۔چہ آیاتءِ مفہوم و معنیءِ روءَ چہ خداوند قدوسءَ ترس و تقویءِ بارہ دو برکت قابل یادانت اول چہ ہر رنگیں مشکل و مصیبتاں کہ دینی بہ بنت یا دنیائی آئی نجات، دومی روزی چہ ہنچیں ذریعہ وراہاں رسیت کہ آئرا چہ اشی ہیچ پیمیں گمانے نہ بیت۔ہمے پیما ہر مشکلءِ حل و ہر مصیبتءِ سرا صبر و استقامت، ءِ توفیق نصیب بیت ہنچو کہ قران کریمءِ احترام و آئی سرا عمل کنگ مردمءِ نیک بختی و وش قسمتی ذریعہ انت، ہمے پیما آئی بے پرواہی و بے توجہی مردمءِ بدبختی و بدقسمتیءِ سبب انت چہ ہمشی ودگہ بازیں دنیاوہی سزاےءِ وعدہ و وعید انت۔قرآن پاکءِ سورۃ طہءِ تہا اللہ تعالی فرمان کنت کہ: ’’ہر کسے کہ دیما تاب دنت چہ منی قرآنءَ تنگ بیت آئی زندگی و ما آرا پاد کنین قیامتءِ روچءَ کور‘‘یعنی کہ ہر کسے کہ قرآن کریمءِ بے پروائیءَ بہ کنت و آئی حکمانی سرا عمل مہ کنت آکسءِ رزقءِ تہا تنگی کئیت و ہر مشکل مشکل تر بیت و ہچ راہ و حل یے پیداگ نہ بیت و ہم قیامتے روچءَ کوری حالت پادکنگ بیت۔دگہ آیتےءِ تہا ارشادانت ’’ قد اعطیناک من لدنا ذکرا من اعرض عنہ فانہ یحمل یوم القیامۃ وزرا‘‘ یعنی مادات ترا چہ وتی نیمگءَ کتاب ہر کسے دیما تاب بدنت چہ آئی ضرور آکس چست کنت قیامتءِ روچ گرانیں بارے یعنی گناہانی ٹوہیں بارے آئی گردنءَ لوپ بیت و ہچ کس آرا چہ عذابءَ نجات دات نہ کنت۔قرآن کریمءِ بے پروائیءِ ہفت صورت (وڑ) انت۔۱۔ قرآن کریمءِ وانگءَ رندآئی نہ وانگ۔۲۔ قرآن کریمءِ نہ وانگ و نہ زانگءِ سرءَ پرواہ نہ دارگ۔۳۔ وانگ و زانگءَ رند غلط وانگ۔۴۔ صحیح وانگ و زانگءَ رندگوں شرّیں دلگوش و توجہءَ نہ وانگ۔۵۔ پہ مال و عزتءِ ھاترءَ وانگ۔۶۔ قرآن پاکءِ فہمگ و زانگءِ کوشش نہ کنگ۔۷۔ قرآن پاکءِ وانگ و فہمگءَ رندآئیءِ حکمانی سرا عمل نہ کنگ۔
بقلم بزرگواریں استاد مولانا عبدالحق حقانی رحمہ اللہ