دروَنت یک
✏مھمدبلوچ پَھرَھی✏
زبان ماں یک تھربندی یے دو تھر اِنت :
1- گوشتانکی کہ بازیں پابندی یے پہ بنرھبند ءَ نیست اِنت ءُ دو یاں چنت کس کہ دیم پہ دیم اَنت گوں یک ءَ دگر ءَ گپ کن اَنت ءُ گوں دیم ءِ جاور ءُ دست ءُ باسکانی سرینگ ءَ وتی مراد ءَ یک دگر ءَ سرپد کن اَنت ءُ ماں اے تھر ءَ گالوار ءَ ھم بازیں کارستے ھست اِنت ۔
2- نبشتانکی ، کہ اے تھر باز بنرھبند ءِ واستیمند اِنت ءُ ماں اے تھر دگہ وانوک ءُ نبیسوک دیم پہ دیم نہ اَنت ، گڑا باید اِنت کہ لھتے پَد ءُ نشانگ نبیسوک ءُ وانوک ءِ درمیان ءَ بہ بیت داں یک ءَ دگر ءِ مراداں شرّ سرپد بہ بہ اَنت ھمے پَد ءُ نشانگاں بنرھبند گوش اَنت ۔
ماں اے تھر ءَ گالوار ءَ دگہ ھچ کارستے نیست ءُ باید اِنت کہ گوں اَنجاری زبانے ءَ گوں یک ءُ دگر ءَ سیادی بہ کن اَنت ۔
ماں دگہ تھربندی یے بلوچی زبان ماں ھند ءُ اروپائی زبانانی تھر ءَ کیت ءُ اوشت ایت ۔
رند چہ اے سرپدیاں گڑا اے گوشگ بوت کہ ھر زبان ءَ وتی آب ھست اَنت ءُ اے آباں ھما زبان ءِ تب ءَ درچنگ بہ اَنت ءُ اے آب ھما آب اَنت کہ آ زبان ءِ تھ ءَ گوں اے آباں گال ھست اِنت ءُ آ زبان ءِ گپ جنوکاں اے آباں پہ شرّی کشّ اِت کت کن اَنت ۔
رند ءَ اے سرپدی دیگ بوت کہ اَربی ءُ پارسی آب گوں ” الف ” ءُ ” ب ” ءَ بنگیج بہ اَنت گڑا آیاں ” الفبا ” گوش اَنت ءُ رومن ءُ لاتیں آباں گوں ” آلفا ” ءُ ” بتا ” بنگیج بہ اَنت گڑا آیاں ” آلفابتس ” گوش اَنت ھمے داب ءَ بلوچی آب گوں ” آ ” ءُ ” ب ” بنگیج بہ اَنت گڑا آیاں ” آب ” گوش ایں ۔
رند ءَ چہ نودربراں لوٹگ بوت کہ دراھیں آباں کہ آ زان اَنت بہ گوش اَنت ءُ آ ھم گوشت اَنت ءُ من کشکے رَند اِت ءُ آ آب کہ بلوچی اَت اَنت کشک ءِ برز ءَ ءُ آ کہ اَربی ءُ پارسی شریدارین اَت اَنت چیر ءَ نبشت ءُ نودربراں گوشگ بوت کہ اے بیست ءُ پنچیں آب بلوچی اَنت :
ا ب پ ت ٹ ج چ د ڈ ر ڑ ز ژ س ش ک گ ل م ن و ھ ء ی ے
ءُ پہ ھر آبی چُنت دروَر ھم دیگ بوت
آ چُش کہ آپ آس آباد آجو آبادی آزگ
ب چش کہ بَٹ بُز بُت بار باز بَز بَر بینگ
پ چُش کہ پُٹ پُر پَد پَس پاگ پات پاد
ت چُش کہ تَرّ تُک تُگ تب تیز تیر تاجگ
ٹ چُش کہ ٹاسنی ٹامب ٹاپ ٹش ٹینگ
ج چُش کہ جُگ جُڑ جار جاک جُلّ جَل
چ چُش کہ چاپ چات چار چوش چوٹ
د چُش کہ داز داگ دَر دَپ دست دار داد
ڈ چُش کہ ڈوک ڈول ڈڈ ڈنگر ڈن ڈگار
ر چُش کہ راہ روچ روپگ رژن ریک رَد
ڑ چُش کہ واڑ کاڑ چاڑ اَڑ وڑ ءُ اے ھم گوشگ بوت کہ اے آب ھچبر گالانی اولسر ءَ نہ کیت اِنت ۔
اے ھم گوشگ بوت کہ اگاں ما اے بیست ءُ پنچیں آبانی تواراں شَرّ سرپد بہ بہ ایں مئی اڑ گوں نبیسگ ءَ باز کم بہ اَنت گڑا کوشست بہ کن ایں کہ اِشانی تواراں شرّ سرپد بہ بہ ایں ۔
گڈسر ءَ سرینوکانی بارو ءَ گپ بوت کہ آ اِش اَنت -َ -ِ -ُ -ْ -ّ ۔
آباں گوں سرینوکاں ھم نبیسگ بوت اَنت چُش کہ اَ اِ اُ بَ بِ بُ ۔۔۔۔
سَرَگ سِرَگ ءُ سُرَگ ھم پہ درور گوشگ بوت کہ اگاں اشاں سُرینوک پِر مہ کن ایں اِشاں رد وانگ بہ اَنت