زاهدان، سنی‌آنلائن/ واجه مفتی محمدقاسم قاسمی دۆشی (21 اسفند 1396) دارالعلوم زاهدانِ بلۆچستانِ جنوبی نێمگِ طالبانی دیوانِ مهمان اَت. واجها اِے دیوانا بلۆچێں طالب په قوم ؤ راجِ خدمت واستا باز جوانێں پنت ؤ‌سرپدی داتنت.
🔷واجه مفتی صاحبِ گپانی درچتگێں بهر شما را پێش کنگ بنت:
🔹- اللهِ شکرا گر اِت که شما را وانگِ جذبه‌اِی دات، اِے الله پاکِ یک نعمتے اِنت.
🔹- لهتے طالب مدرسه تها استادی کار کننت، من دارالعلوم کراچیا چه واجه مرحوم مفتی احتشام‌الحقّا که من هچبر نه شمۆشانی، همینچو استفاده کرت که چه دگه استاداں کرت. اِے دابێں طالب په مدرسه‌یِ استاد ؤ مدیرا وت یک بلاهێں کمکّے اَنت.
🔹- آ طالب‌العلمے که شرّ/ په‌جوانی درس بوانیت ؤ‌ دگه جانبی فعالیت ؤ جهداں هں شرکت بکنت، آئیِ دێمی دور رۆشن اِنت.
🔹- شما طالباں یک ملتے ئیگ اِنت که دنیا تها پراگنده ؤ شنگ ؤ‌ شانگ اِنت، بلوچاں هنو اِێران، پاکستان، عربی ملکاں، تانزانیا،‌ افغانستان، ترکمنستان ؤ دگه جاهاں زندگی کننت.
🔹- هر ملّتیا په راهنمایی ؤ تعلیم ؤ تربیتا نیاز هست، بلے شمئی راج ؤ ملتا گێشتر، پچے که شمئی ملّتِ محرومیّت ؤ‌ بزّگی گێشتر اِنت.
🔹- مالی ؤ‌ اقتصادی لحاظا هں بلۆچ وار ؤ‌ بزّگ اَنت، پابرهنگ ؤ پاشپاد اَنت، طلاهِ سرا راه رونت، بلۆچستانِ زمینِ چێرِ چه معدن ؤ‌ طلاها پر اِنت، بلے بلۆچ بزّگ ؤ‌ بےوس اِنت. مرچی توسعه سواحل مکرانِ طرح گپ اِنت، هند لۆٹیت وتی شُد ؤ‌ گشنگیا چه بلۆچستانا گار کنت، بلے بلۆچ وت وار اَنت، لهتے گوشنت اِدانِ مردم کمّ اَنت ؤ باید چه دگه جاهاں جمعیت گێش کنگ بیت.
🔹- اِے راجا مرچی نیاز په تعلیم ؤ‌ تخصص هست، نیاز په نبیسنده ؤ رۆتاک‌نبیس هست، نیاز په مرشد ؤ‌ مربّی هست.
🔹- یونسکو گوشتگ که جنوبی بلۆچانی تها هؤش والا ؤ زرنگ باز اَنت، بلے یکے بیت که اِے استعداداں کار بگریت. استعداد ؤ‌ صلاحیت وت په وت رشد نکننت.
🔹- بلۆچ په یکّ اَنت، سرحد ؤ مکران بس په جاه آرگ اِنت، مهندس پربار که پیشّن مردمے زاهدانِ شهردار اِنت، ڈاکٹر عبدالرحیم کردی که اِے ملکِ مردمے چهبارِ منطقه آزاتِ مدیر اِنت.
🔹- ملک ؤ مردمِ خدمت واستا باید کاملێں آمادگی ؤ‌ تیاری گرگ بیت، په اِے سَرسری ؤ متوسطێں وانگا مزنێں کار کنگ نبیت.
🔹- مزنێں کار واستا پکّائێں مطالعه ؤ علم، ؤ جُهل ؤ‌ عمیقێں تقوا ضروری اِنت. آ وهدا مردم توانت دگرانا شرّی سرا راهنمایی بکنت.
🔹- ضعف ؤ سستی هرقوما هست، بلے چو مبیت که ملت ؤ راجا ویل دئیت، مگوشِت که اِے معتاداں سۆچ، اِے فلان اَنت ویل اِش کن. اپسۆز اِنت ملّت وار بیتگ، شما را سُدّ نے.
🔹- دانشمند نه چه آسمانا اِێرکپتگنت ؤ نه چه زمینا رُستگنت؛ چه همے ورنایاں شما را دانشمند ؤ زانتکار جۆڑ کنگ لۆٹیت.
🔹- شما هنو وتی طالبی دورا باید په شرّی/جوانی درس بوانِت، دعوتِ راهاں یاد بگر اِنت، بچار اِت که چه پیم مردمانی سرا گهتر اثر اِێرکنگ بیت، وتی اخلاص ؤ‌ تقواءِ سرا جهد کنِت.
🔹- دو کارا په شما سک ضروری اِنت، اولی اِێشنت که وتی بلۆچی زبانِ سرا اهتمام کنِت، بلوچی زبانِ نبیسگ ؤ وانگ سک مهم ؤ‌ ضروری اِنت.
🔹- دومی اِێشنت که همێشه گۆں وتی مربّیا شما را رابطه ببیت، وتی هرکارا گۆں آئیِ مشۆرتا بکنِت.
🔹- وتی قومِ سرا کار کنِت تا اِے قوما دنیا تها مقامے ببیت، بتوانت خدمتے په اسلام ؤ انساناں بکنت.
🔹- دبستانی ؤ دبیرستانی دانش‌آموزانی خیال شما را گور بیت، اِشاں کم مزانِت، اِے سک مهم اَنت په اِشانی صلاحیت ؤ استعدادانی رشد دیگا جهد کنِت، اِشانی مجگا گپ رُدیت، اگه دگه مزنێناں شمئی گپا گوش ندارنت، گۆں اِشاں به نندِت، په اِشاں سیرتِ کتاب بوانِت، خوبێں «فکر»، «کتاب»، «شخص» ؤ «عملاں» آیانا یاد بدئیت. آیانا گۆں وت همراه کنِت ؤ‌ یک بزرگے دیدار به روِت، هرچیزّ گۆں وعظ ؤ‌ بیانا نبیت.
🔹- کۆشش کنِت که شمئی قوم ؤ راجا یک پیغامے دنیا تها ببیت، واجه امام سیدابوالحسن ندویا گوشتگ: آ ملّتے که آئیا رسالت ؤ پیغام مبیت، آیانی تها دعوت دیۆک مبیت، چۆ هما درچکِ تاکا اِنت که چه درچکا سستگ ؤ جدا بوتگ.
🔹- شما باید وتی قوما په جهانی خدمتِ واستا تیار کنِت، آ وهدا اِے قوم تاریخِ واهند بیت ؤ شما توانِت باندا الله پاکِ دێما بگوشِت که ما کارے کرتگ.
📝 شاکر رئیسی