ناٹک (ھشتمی بھر)نسیم عادل
گْوستاک ءِ بارگپتگیں تاکاں لیٹین ئے تہ چہ حضرت عیسیٰ ءَ شش سد سال پیش (600 B.C) یونانیاں یک پسے وتی ھُدا ءِ رازیگ کنگ ءِ واستا قربان کنگ ءَ برتگ (ھمایانی ستک ءِ رد ءَ) تہ پس ءَ پریاتے کتگ ءُ اشاں ھمے پریات ءَ اندوہ (tragedy) نام داتگ، رند ءَ کساس حضرت عیسیٰ ءَ سئے سد سال پیش (300 B.C) ارسطو ءَ ناٹک ءِ اے رنگ وتی یک نظمے ءِ تہ ءَ گشتگ.
2ـــ بیرگی اندوھی (revenge tragedy) .بیرگری اندوھی ھما ناٹک اِنت کہ آئی ءِ کسّہ ءِ بنزہ بیرگری اِنت. اے ناٹک ءِ بندات ءَ مدام ناٹک نبیسوکاں ھمے پیشداشتگ کہ یکّ وشّ ءُ وشھالیں کُٹمے ءِ یک شرّیں سرے چوشکہ براتے/ پتے ناشرے ءَ کشتگ ءُ ناٹک ءِ بنجاھی کارست ءَ وتی ھما عازیز ءِ بیر ءِ گرگ ءِ واستا وتی
چن ءُ لانچ، تچ ءُ تاگ بندات کتگ دانکہ وتی بیر ءَ بہ گیپت.
ما اگاں مرچیگیں ھندوستانی سنیما ءَ بچاریں تہ پہ اندوھی بیرگری ئیں ناٹک ءَ لوٹانی رد اے پئیم اِنت.
الف: کسّہ ءِ بنزہ یک انچیں کارستے ببیت کہ آئی ءَ مردم/ آئی ءِ چاگرد شرّیں مردمے سرپد بیت.
ب: کسّہ ءِ بندات ءَ / اندوھی ندارگاں چہ پیش آئی ءِ زندمان اگاں سک وشھال نہ اِنت ھم وژدل اِنت ءُ گوں وت ملما اِنت.
ج: ناشرکار وھدے آئی ءِ نزّیکیں مردمے جنت تہ کسّہ تاب کنت بلے ادا دگہ یک دلگوش کرزیں گپّے ھم ھست کہ بغیر ء مردم ءِ جنگ ءَ ھم اندوھی بیرگری ناٹک ءِ کسّہ بنگیج بوت کنت(چاگردی جیڑہ).
د: بُنُکّی کارست (راستیں گیگانگر) ءِ بیرگرگ ءِ واستا چن ءُ لانچ ءُ ھمے میانجی ءَ دگہ گْونڈ گْونڈیں جنجال.
ق: بُنکّی کارست ءُ ردیں کارست ءِ دیم پہ دیمی.
ی: آسرال کہ ردیں کارست پروش وارت.
پہ درور ءَ وانوک اگاں شیکسپیئر ءِ نامی ئیں ناٹک “ھیملٹ” ءَ بچار ایت تہ شرتر سرکچ ئِے وارت.
3 ــــ پردردیں بیرگری ( tragedy of blood). پردردیں بیرگری ءُ بیرگری ءِ میان ءَ چیزے ھیرتیں چیز انت کہ اگاں ناٹک کار اشاں دلگوش مکنت تہ اے دویں رنگ یکّ بنت.
الف: پردردیں بیر گری ءِ کسّہ ءَ کارست چہ کسّہ ءِ بندات ءَ سیر ء کار انت ءُ سیر ء لاپ نہ انت ءُ اندوھی بیرگری ءَ جاور گیگ تر انت.
ب: ماں پردردی بیرگری اندوھی ءَ زندمان ءِ زیادھیں اڑ ءُ جیڑھاں کسّہ ءِ بنکّی کارست چہ اندر ءَ جُشان اِنت بلے جھد برجاہ انت کہ وتی روچاں بہ ترّینان ءُ اناگہ کارست ءِ سرا ھما مزنیں وئیل کپ ایت تہ آئی ءِ جشگ داں ھما سیم سراں سر اِنت کہ وتی دژمن ءَ عزاب مرگی کوشارینگ ءِ رپک ءُ ھنرانی بابت ءَ جیڑ اِیت.
4 ــــ چاگردی (dream). ما اشی ءَ پرے جاہ ءَ چاگردی گشت بئیں کہ اشی ءَ دود ءُ ربیدگی چیزاں ابید زندمان ءِ بازیں کسّھے جاہ دات بئیں البت انچش کہ اے ناٹک چہ وتی نام ءَ پدّر اِنت، اشی ءِ ھرچ کسّہ ءِ وتی یک جتائیں رنگے بیت البت اے ناٹک تچک ءَ گوں چاگرد بندوک اِنت، گْوستاک ءِ کسّہ ھم ھمیشی ءِ بھر اِنت بزانکہ زی ئیں برکت بوتگیں روچ ءَ اد ءَ ما پہ باندات پیش داشت بئیں تہ اد ءَ ناٹک نبشتہ کاراں پہ اشی ءِ سنگینی ءَ سک دلگوش گْور کنگ ئِیگ اِنت.
روان اِنت….