ناٹک (پنچمی بھر)۔
نسیم عادل
ارسطو ءِ رد ءَ ناٹک ءِ بنجاھی لوٹ اے پئیم اَنت. رد ءُ بند، کارست،گپّ ءُ تْران، زبان، ساز، میک اپ. البت ناٹک ءِ نامی ئیں شرگدار عشرت رحمانی ءَ اے پئیم گیشّینتگ اَنت.
رد ءُ بند، کسّہ ءِ بنزہ، بندات، کارست ءُ کارستانی ڈیلّ ءُ ڈول، تْران، کسّہ ءِ جھل ءُ برزی، کارستانی دیم پہ دیمی، گُڈّی سھرائی یانکہ گُڈّی سرکپ…
بندات چہ ارسطو ءِ رد ءَ کنیں.
1. رد ءُ بند:- پہ ناٹک ءَ رد ءُ بند ھژدری اِنت ءُ ناٹک کار اگاں رد ءُ بند ءَ پہ دمانُکے ھم ڈالچار بہ کنت تہ ناٹک سِند ءُ سید بیت ءُ یک شرّیں رد ءُ بندے یک شرّیں ناٹکے جوڑ کنت. گیشتر شرگدار رد ءُ بند ءَ شش جاگہ بھر کن انت.
(1) بندات (2) بنداتی واقعہ (3) سرکپ (4) سرکپ ءِ گُڈّی سیمسر (5) ایرکپ (6) آسرال
البت باز شرگدار بندات ءَ الّمی نہ لیک ایت پرچا کہ بندات چہ بنداتی واقعہ ھم بوت کنت.
بنداتی واقعہ:- اولی واقعہ یانکہ اولی سر ءُ پُر کہ چرائی ءِ سوب ءَ ناٹک ءِ چاروک دلگوش ءَ گْور کن انت.
سرکپ:- ھما واقعہ کہ کسّہ ءِ بندات ءَ ھمے پئیم دیم ءَ اتکگ کہ چاروک ئِے سرپد نہ بوتگ، اد سرکپ ءَ نوں رد ءُ بندی دروشم ءَ ھمے واقعات گیشّان ءَ آیان بنت.
سرکپ ءِ گُڈّی سیمسر:- اد ءَ نوں کارستانی سوبمندی یانکہ بے سوبی ءِ گیشّ ءُ گیوار بیان بیت.
ایرکپ:- اے بھر ءَ گْوستگیں درستیں گپّ ءُ ٹال پھک گیشّ انت، اشی ءَ Anti-climax ھم گْوش انت.
آسرال:- ناٹک ءِ اے بھر ءَ ندارگ نزّآیان بنت ءُ ھما کسّہ ءِ ھساب ءَ آئی ءِ گُڈّی شادھی یانکہ اندوھی ندارگے ءَ گوں ناٹک آسر بیت.
رد ءُ بند ءِ گیش ءُ گیوار ءِ وھد ءَ اے گپ ھم ڈالچار کنگی نہ اِنت کہ ناٹک ءِ کسّہ توری سد سال ئیگ اِنت یانکہ سئے سال ءِ بلے تلو ءِ سر ءَ پیشدارگ ءِ وھد تھنا سئے/ سئے ءُ نیم گھنٹہ اِنت.
2. کارست:- کارستانی گیشّینگ پہ ناٹک گْرانتریں کاراں چہ یکّے کہ ناٹک ءِ سوبمندی یانکہ بے سوبی گوں کارستاں بندوک اِنت، ھرچ کارستے ءِ ڈیلّ ءُ ڈول ءُ گوں وتی کرد بندوکی ناٹک ءَ آبسرے سر کنت.
3. گپّ ءُ تْران:- گپّ ءُ تْران ناٹک ءِ سئیمی الّمی تریں لوٹ اِنت. کارستے ءِ گپّ ءُ تْران یانکہ وت ماں وتی باوستے اشکنوک ءُ چاروک ءَ ناٹک ءِ بُنُکّی کلوہ ءَ سرکنگ ءَ بلاھیں کردے دار اِیت البت ہندوستان ءِ نامی ئیں ناٹکی شرگدار “ریوتی سرن شرما” ءِ لیکہ ءِ رد ءَ تلو ءِ سر ءِ بے بْرمشیں سُر ءُ پُر ھم بلاھیں کردے دار اَنت ءُ باز جاگہ تْرانیکی کردانی کنڈ ءَ گر اَنت.
کارست ءِ سیادی گوں زندمان ءِ کجام تک ءُ پھنات اِنت، آئی ءِ گپّ ءُ ٹال ھم ھما کار ءُ کسب ءِ ھساب ءَ بہ بنت، پہ یک ندارگے ءَ ھمینچک گپ ھژدری بوت، کارست ھمینچک گپ بہ جنت، ندارگے کہ پہ دو گپ گیشّ اِیت، زوریں تْران آئی ءِ دروشم ءَ بے ڈول کنت، سُر ءُ پُر وت دیمتر ءِ ندارگ ءِ سھرائی ءَ کمکّ بنت پرچا کہ وھد گیشّ اتگ پہ ناٹک.
پروفیسر محمد حسن ء‌َ گپّ ءُ ٹال سئے داب ءَ گیشّینتگ انت.
1:- گپّے کہ چرائی ءَ کسّہ دیمتر بہ رؤت.
2:- گپّے کہ کارستے ءِ کار ءَ پہ ناٹک دیمتری بھراں بہ ودّین اِیت یانکہ کمتر اِش بہ کنت.
3:- گپّے کہ چرائی ءِ سوب ءَ ھما دمانک ءِ ندارگ ءِ شرتر گیشّ ءُ گیوار بہ بیت.
4.زبان ءُ درشانداب:- ارسطو پہ ناٹک کارستانی زبان ءَ ءُ درشانداب ءَ ھم الّمی لوٹے سرپد بیت، ناٹک ءِ ھرچ کارستے ءِ وتی یک کردے ءُ کرد ءِ ھساب ءَ زبان ءُ درشانداب اِنت، کارستے دگہ قوم ءُ زبانے ءُ دگہ کارستے دگہ قوم ءُ زبانے ءِ بوت کنت، اشانی زبان ءِ دگری ءَ ابید درشانداب ءِ ھم دگری بوت کنت، ورنائیں بزگرے ءِ گپتار دگرے ءُ ورنائیں ھستومندے ءِ گپتار ءُ درشانداب دگرے بلّے توری ھر دو ورنا اَنت ھمے داب پوریات گرے ءِ ءُ دریاوردے ءِ گپتاراں ھم دگری بیت.
پہ کارست ءُ آیانی درشانداب ءِ دگری ءَ ہندوستان ءِ ناٹکی شرگدار محمد حسن ءِ رد ءَ ناٹک ءِ کجام ھم کارستے ءَ یک کارے کہ سر ءَ دات تہ اے گپ ءَ ڈالچار مہ کن کہ تئی گیشّینتگیں کارست ناٹک ءَ وتی کار ءِ ھساب ءَ گپّ ءُ ٹال کُت بیت!
دگہ یک ناٹکی دپتر زانتے پہ ناٹک ءِ درشانداب اے پئیم گش ایت کہ ناولے ءِ کارستاں ناول نبیسوک گیشّین اِیت بلے ناٹک ءِ کارست ماں تلو ءِ سر ءَ وت ءَ وت گیشّین اَنت البت اد ءَ سئے چیز کمکّ کار اِنت.
(۱) کارستے ءِ گوں دگہ کارستے تْران ءِ وھد.
(۲) کارستے ءِ باپشت ءَ ایدگہ کارستانی تْران ءُ وتی لیکھانی درانگازی.
(۳) کسّہ ءِ رنگ ءُ واقعاتانی میانجی ءَ کارست ءِ کرد ءِ سھرا بیگ.
5.ساز:- ارسطو ءَ ساز پہ ناٹک پنچمی الّم تریں چیز لیک اتگ.ھرچ واقعاتے ءِ رد ءَ باپشت ءِ ساز ھما ناٹک ءَ تامدار ءُ پُر تاثیر تر کنت.
میک اپ:- ارسطو ءِ رد ءَ میک اپ ناٹک ءِ ششمی ھژدری تریں چیز اِنت کہ اشی ءِ تہ ءَ کارستانی پچّ ءُ پوشاک ءَ ابید تلو ءِ ندارگانی ھساب ءَ سمبھینگ، لائٹنگ ھم شمار اِنت ھمراہ ء کارستانی ھما ندارگ ءِ رد ءَ المّی ازبابانی….
روان اِنت…