آزمانک: روایت
ندکار: یلدرین بے (البانیہ)
اردو رجانک: اعجاز احمد فاروقی
بلوچی رجانک: جمیل مھراب
۔۔۔۔۔۔۔۔
میان استمانی آزمانک ءِ رجانک
آزمانک نمبر: 7
۔۔۔۔۔۔۔
تیر یکشل ءَ راستی نیمگ ءَ کرینژ کرینژ ءَ پیداک ات انت۔ “الساندرو” دیم پہ چیر وپتگ ات۔ پہ وتی پہریزگ ءِ ھاترا پہ آئی ءَ ھمے رپک جوان تر ات۔ الساندرو تیراں رک ات بلے آئی ءِ کوھستانی راھدربر نہ رک ات۔ آ تیرے ءَ اجل کت ءُ آئی ءَ سد رگ ءَ یک رگے نہ جت۔آئی ءَ وتی فوجی سامانانی بگل جول ءَ دورگند کش ات ءُ چاریں نیمگ چار ات انت۔ یک نیمگے ءَ ھزار گز ءِ دوری ءَ لھتے مردم زاھر بوت آئی ءَ اندازگ جت کہ تیر ھمے نیمگ ءَ پیداک انت۔
بیگاہ بیگ ءَ ات چہ وڈّانی ھساب ءَ کوھاں زوت تر تھاری مان شانگ ءَ ات۔ گوستگیں دوازدہ ساھتاں آ یکشل ءَ پیادگ ءَ روگ ءَ ات۔ نوں وَ آئی ءِ سرجمیں بالاد ژند ءُ ژول ات۔ ءُ آئی ءِ راہ ءِ توشگ اوں ھلاس بیتگ ات انت۔ آئی ءَ آپ ءِ تلب دراھیں چیزاں گیشتر ات۔ الساندرو ءَ گوں وتا گشت۔ ” امیتیں من ھمے کوھانی تہ ءَ شد ءُ تن ءَ مراں”
آئی ءَ ناں اود ءَ داشت کتگ ات ناں شت کتگ ات۔ بلے آئی ءَ ھر وڑ ءَ روگی ات۔ ھمے واستا آ بس روگ ءَ ات۔ آ داں کدی روگ ءَ ات۔ آئی ءَ نوں سما نہ ات۔ آئی ءَ یک میتگے دیست۔ گڑا آئی ءِ تہ ءَ ھاٹیگ گیش بوت آئی ءَ نوں اے نہ چار ات کہ آئی ءِ دوستانی جاگہ انت یا دژمنانی۔ آئی ءَ وتی ساہ کوچگ ءِ اولی لوگ ءَ سر کت۔ دروازگ ءِ دو سے رند ءَ جنگ ءَ رند زمین ءِ سر ءَ کپت ءُ بے ھوش بوت۔
پد ءَ وھدے ھوش ءَ اتک آ نرم ءُ آرامیں گندلانی سر ءَ وپتگ ات ءُ یک پیرمردے ءَ گرمیں سوپ پیالہ ءَ کتگ ءُ آئی ءِ سرون ءَ اوشتاتگ ات۔ ایشی ءِ گندگ ءَ گوں آئی ءِ جان ءَ بیمے ایر کپت۔ پیرمرد ءِ گد ءُ دروشم اے ھبر ءِ گواہ ات انت کہ آ البانیہ ءِ جھمند انت۔ آئی ءِ ملک البانیہ لھتے ھپتگ پیسر ءَ اٹلی ءَ پہ وتی کالونی جوڑ کنگ ءَ ارش کتگ ات ءُ آ وت اوں ھمے فوج ءِ میجر ات۔
“اگاں اے پیرمرد منی راستی ءَ سرپد بہ بیت من ءَ زندگ ءَ یل ءَ نہ کنت”
میجر الساندرو ءَ ھیال کت۔
“تو بیست ساھت ءَ رند ھوش ءَ اتکگ ئے اے گرمیں سوپ ءَ بہ ور ایشی ءَ چہ تئی جان ءِ ژندی روت ءُ توانگری اوں کیت”
پیرمردیں البانوی ءَ میجر الساندرو ھال دات۔
” تو زان ئے کہ من اٹلی ءِ فوج ءِ میجرے آں ءُ شمئے ملک ءَ ارش کتگ ؟”
میجر ءِ گالوار ءَ ترس ءُ بیمے ھوار ات۔
“بلے چہ میجر ءَ پیش تو مئے مھمان ئے البانوی وتی بید مھمانداری ءَ زندگ بیت نہ کن انت تو بے پکری ءَ گوں سوپ ءَ بور”
“بلے منی فوج ءَ شمئے ملک ءَ زلم کتگ آ۔۔۔۔۔”
“آئی ءَ من نزاناں”
پیرمرد ءَ کند ات ءُ گشت۔
“گڑا من تئی بندیگ آں ؟”
“انا، بلکل انا، تو بندیگی یے نہ ئے مھمانے ئے”
“بلے چوں ؟”
“تو منی دروازگ ءَ ڈن بے ھوش کپتگ ئے، ھمے واستا تو مئے مھمان ئے، ءُ دگہ اے کہ تو وت اتکگ ئے ءُ ما ترا ھچ جاگہ ءَ نہ گپتگ ءُ نیاورتگ، ھما وھد ءَ تو مئے مھمان ئے مئے ھپازت ءَ ئے ءُ روئے اوں ھپازت ءَ ئے”
“اگاں من بلوٹاں اد ءَ چہ شت کناں ؟”
“بے شک ۔۔۔بے شک”
“شما عجبیں مہربانیں مردم ئے”
“ھو، اگاں روگ ءِ وھد ءَ ترا اپس پکار بیت گڑا من ترا وتی اپس ءَ اوں دیاں”
“تئی باز منتواراں”
“شر انو چے ورئے اگاں کمو رندتر ءَ ورئے؟ تو اٹلی ءِ عیسائی یے تو شراب اوں ورئے بلے من مسلمانے آں ھمے واستا شراب ترا دات نہ کناں۔ البت منی چکاں تئی درتگیں فوجی کوٹ دوتکگ، ءُ تئی بے کاریں درتگیں بوٹ اوں دوتکگ انت ءُ مراکشی پوست ءِ دگہ نوکیں بوٹ اوں لوٹاھینتگ ءُ نوکیں گد اوں تیار انت”
پیرمرد یکشل ءَ گشان ات ءُ میجر الساندرو گوشداران ات۔
من ءَ وتی فوجی بنجل ءَ روگی انت منی راہ دربر ءَ کسے ءَ تیر جت ءُ کشت من جنان ءُ پروشان وتا ھمد ءَ رسینت”
میجر ءَ پشلیں دابے ءَ گشت۔
“تو الم برو، ھر وھد ءَ روگ لوٹ ئے شت کن ئے ،بلے بید ءِ نان ءِ ورگ ءَ شت نہ کن ئے”
“شر ھرچی تو گش ئے”
مدامی ئیں ربیتانی داب ءَ پرزونگ پچ کنگ بوت۔
میجر الساندرو ءَ دلجمی ءَ سیر ءَ ورگ ءَ رند وتی مھماندار شان بیگ جست کت۔
“نوکیں ھبر چے ھست؟”
“تئی واستا وشین ءُ منی واستا ھرابیں ھبر ایش انت کہ اٹلی ءَ البانیہ کبزہ کتگ ءُ مئے بادشاہ تتکگ”
میجر ءِ زھن ءَ اتک کہ پیرمرد ھمے واستا انچو منی ھزمت ءَ کنگ ءَ انت کہ آ یک کبزہ گیریں ملکے ءِ جھمندے۔
پد ءَ آئی ءَ گروناکی ءُ پھرے گشت۔
“من تئی شریاں ھچبر بے ھال نہ کناں منی ھبراں باور بکن”
پیرمرد اوں آئی ءِ تئی جیڑگاں سرپد بوت ءُ آئی ءَ تچک ءَ گشت۔
“تئی شرپ ءُ اھترام ءِ سبب بس ھمیش انت کہ تو مئے مھمان ئے ایشی ءَ چہ بید دگہ ھچ ھبر نیست۔ دگہ رد ھیالی یے وتی مجگ ءَ میار دریگتیں تو اٹلی ءِ فوج ءِ میجر مہ بوتین ئے”
“من چشیں بے مانائیں ھبر ءِ گوشدارگ ءَ ھیلدار نیاں سرپد بئے”
“اے منی بدبھتی انت کہ تو اٹلی ئیگ ئے، سینئسور الساندرو، تو جنگ ءِ پڑ ءَ مئے دژمنے ،بلے اے وھدی تو مئے لوگ ءَ ئے ءُ مئے کر ءَ ئے مئے مھمان ئے ءُ ھمے تئی چار ءُ گزاری ءِ سبب انت۔ ایشی ءَ دگہ چاپلوسی یے سرپد مہ بو، ءُ ھاں اے پنیر تو تنیگا نہ وارتگ”
“واہ۔۔واہ۔۔اے وَ سک تامدار انت اے داوا ءَ جنگے سرپد مہ بو اے بس لیب ءُ تماشا یے، شمئے فوج بید ءِ مڑگ ءَ پیسر تتکگ گڑا من چے کت کناں بلے شما زبردستیں نشانگ باز ات ،زی یکے ءَ ھزار گز ءِ دوری ءَ منی راھدربر ءَ تیر جت ءُ کشت”
پیرمرد گپانی گوشدارگ ءَ رند بے توار بوت ،اناگہ ءَ لوگ ءِ تہ ءَ آہ ءُ زاری ءُ گریوگ ءِ توار اتک۔
“تو پریشان مہ بو اے جنگ ءَ منی پنچیں بچک شھید بیتگ انت آیانی جون انوں اتکگ انت۔ منی لوگ ءِ مردم ھمے واستا گریوگ ءَ انت، من وت جنگ ءَ گون بیتگ آں بلے من ءَ شھیدی نصیب نہ بیتگ”
اے گپ ءِ اش کنگ ءَ گوں میجر الساندرو بے توار بوت۔ ءُ جیڑگ ءَ لگ ات، چو نہ انت کہ ایشی ءِ چک منی تیراں مرتگ انت آئی ءَ جھلیں توارے ءَ گشت۔
“جنگ ءَ زانگ نہ بیت کہ چے چے بیت منی دعا انت تو داں دیراں سلامت بہ بئے”
“ھو، بلے تو منی مھمان ئے ھمے واستا پگر مکن”
پیرمرد ءَ جھلیں توارے ءَ گشت۔
“شما سکیں مزنیں مھاندار ات من تئی مانزمان باں مئے سرکار شمئے شریانی بدلاں الم دنت”
الساندرو ءَ گشت۔
پیرمرد ءَ اے اش کت ءُ گشت۔
“سینسئور الساندرو، مھمانداری مئے کوھنیں روایتے ءُ ما ایشی ءَ پہ داد ءِ واستا نہ کنیں۔اے ھلک اٹلی فوج ءِ دست ءَ ڈن انت۔ مارا آئی ءَ چہ ھچ ترس نیست اد ءَ آھگ ءِ بس یک راھے آئی ءَ مئے مردماں دگہ کس نزانت مئے مھمانداری ءِ دگہ اوں ھبرے یات کن۔مئے ھلک ءَ یک مردمے ءَ وتی ھمساھگ ءِ جن کُشتگ۔ مرتگیں جنین ءِ جود ءَ سوگند وارتگ کہ آ کشندہ ءَ کش ایت۔ بلے دومی روچ ءَ کشندہ آئی ءِ لوگ ءَ روت ءُ آئی ءِ مھمان بیت ءُ بازیں سالاں آئی ءِ مھمان ءِ ھساب ءَ آیانی لوگ ءَ بیت”
“شر من ءَ نوں روگی انت من ءَ اجازت بدئے”
میجر ءَ گشت۔
“ھرچی تو بہ گش ئے سینسئور۔۔۔”
پیرمرد ءِ گشگ ءَ آئی ءِ کاردار ءَ سینسئور الساندرو ءِ واستا اپس ساڑی کت۔
میجر الساندرو ءَ توپگ کوپگ ءَ کت ءُ اپس ءَ سوار بوت۔
شان بیگ داں دوراں آئی ءِ اجازت کنگ ءَ شت ءُ یک جاگھے اوشتات۔
نوں میجر ءَ دیست کہ مھماندار ءَ وتی تپنگ مھمان ءِ نیمگ ءَ تچک کتگ۔ مرگ ءِ ترس ءَ آئی ءِ ھوش شتگ ات۔ وتی پیرمردیں مھماندار ءِ بدل بیگ آئی ءِ واستا ھیرانی ات۔ آئی ءَ مک ات ءُ گشت۔۔
“سی۔۔۔سی اے تو چے کنگ ءَ ئے؟”
“ھما کہ من ءَ کنگی انت”
“تو۔۔۔۔تو۔۔وتی مھمان ءَ کُش ئے، چے؟”
“ھو”
“بلے چیا؟”
“سینسئور الساندرو، تو ھما کُشندھیں مھمان ءِ دراھیں سرگوست گوش نہ داشت،اگاں گوش بہ داشتیں گڑا بچ اتگ ات ئے، ھما کشندہ کہ وتی کشتگیں مردم ءِ جود ءِ لوگ ءَ پہ مھمان اتکگ ات۔ ءُ بازیں سالاں آیانی کر ءَ نشتگ ات۔ کشتگیں جنین ءِ جود ءَ آئی ءَ ھچ نہ کت، بلے ھمے کُشندہ کہ شما وتی زبان ءَ آئی ءَ “سارا” گش ئے آ یک دگہ کوچگے ءَ شتگ ات۔ گڑا آ اے وڑ ءَ آئی ءِ مھمان نہ ات۔ پرچا نوں آ آئی ءِ ھلک ءَ نہ نشتگ ات۔ کُشتگین جنین ءِ جود ھمود ءَ روت ءُ آئی ءَ تیر جنت ءُ کشیت۔ سینسئور تو اوں نوں منی ھلک ءَ نہ ئے ھمے واستا نوں منی مھمان نہ ئے منی دژمن ئے ،منی چکانی کشندہ، من بازیں گواھانی جست ءَ چہ اے سرپد بیتگ آں کہ منی چکانی کشندہ توئے، نوں من وتی ھمک چک ءِ نام ءَ گران ءُ ترا یک یک ءَ تیر جنان کناں”
الساندرو اے اش کنگ ءَ تیراں چہ پیش مرت۔
شان بیگ ءَ یکے ءَ رند داں پنچ تیر جت ءُ آ ھلاس کت۔ پد ءَ لگتے جت ءُ کنڈے ءَ دور دات۔ 
پیرمرد لوگ ءَ اتک وتی چکانی جونانی کر ءَ کپت ءُ بے کساس گریوگ ءَ لگ ات۔