بلوچی نبشتہ رھبند ءِ سرءَ دودانک
نبشتہ کار : مولابخش رئیسی
اے ھبرءِ سرءَ شکے نیست کہ بلوچی ءِ ھست ایں رھبند ءِ تہ ءَ نزوری است ءُ اے ھم راستے دراھیں زبانانی نبشتہ رھبنداں نزوری ھست انت ، گڑ ءَ بلوچی زبان ءِ نبشتہ رھبند چہ کج ءَ سر جم بیت کنت – اگاں ھیرتچاری بہ کنیں بلکیں ھم اے سکّیں مزنیں نزوری نہ انت ، البت اے ھیرتچاری سیاسی ھیرتچاریے مہ بیت – نبشتہ رھبند نباید سیاسی دیدانک ءَ چارگ بہ بیت دگہ پھناتے نبشتہ رھبند زبان زانتی دیدانک ءَ چارگ ءُ تپاسگ بہ بیت – سرجمیں ھلکین ءِ شاھیگانیں زبان کہ مھلوک اے زبان ءَ توان انت تران بہ ءُ کن انت ءُ سرپد ئے بہ بنت ” انگریزی ” انت آ ئی ءِ تہ ءَ ھم نزوری ھست – ھچ نبشتہ رھبند ے سرجم نہ انت ، بلوچ راج سئے ملکانی تہ ءَ بھر ءُ بانگ کنگ بیتگ ءُ اے بھر ءُ بانگ بیگ زبان ءِ تہ ءَ جنجال ودی کنت ءُ اے ملکانی تہ ءِ زبان دگہ دروشم گرانت ءُ چہ دگہ زباناں سان زیر انت ، اے دلوارگی گپے نہ انت ، بلے اے المّی گپے دراھیں گالواراں ما یک رنگ وَ کت نہ کنیں تھنا یک کارے کہ کت کنیں آ ایش انت کہ بلوچی ءِ رھبند ءَ گوں بلوچی زبان ءِ اھدی دروشم ءَ نزیک بہ کنیں چوشکہ بلوچی زبان یکے چہ ” ھند ءُ اروپائی ” زبانان انت ءُ گوں ایران ءِ اے دگہ زباناں چوشکہ گیلکی ، طالشی ، کردی ءُ لری انت ، نزیکیں سیادی داریت ، اگاں بلوچی ءِ کوھنیں دروشم ءَ شوھازگ بہ لوٹ ایں گڑ ءَ اے ھژدری گپے ایران ءِ کوھنیں زبانانی رنگ ءَ بشوھازیں ھبر ءِ بند ءَ پھلوی ، پارسی باستان ءُ پارسی دری انت ۔ پارسی زبان ءِ نیک نیّت ایں زبان زانت اے ھبر ءَ ھم منّ انت اگاں پارسی زبان روچے پلگارگ بہ بیت ، تھنا زبانے کہ پارسی زبان ءَ کمک کُت کنت ، آ بلوچی زبان انت ۔ پرے ھاتر ءَ بلوچی زبان پارسی زبان ءَ کمک کُت کنت بلوچی ءُ پارسی ءِ بُنزہ یکّ انت ءُ پارسی زبان ءِ نوکیں دروشم چہ بلوچی زبان ءَ گیشتر ٹگل ءِ آماچ بیتگ ءُ مکرانی گالوار ءَ وتی بنی دروشم داشتگ ءُ کمتر ٹگل ءِ آماچ بیتگ بلہ بلوچی ءِ بازیں گالوار ھست انت چوشکہ ایرانشھری گالوار ، سراوانی گالوار ءُ روباری گالوار نہ بلوچی بلوچی گوشگ بنت ننکہ پارسی ۔ اگاں سرجمی ءَ چارگ بہ بیت بلوچی ءَ انگت وتی وھدانگی دروشم داشتگ پارسی ءِ بُنی دروشم پَھک ءَ گار ءُ بیگواہ بیتگ ، بلہ بلوچی ءِ بازیں گالوارے چوشکہ مری ، رِندی ، بُگٹی ، پنوچی گیابانی گالوار بلوچی زبان ءِ سکّیں مگیمیں گالوارانت ، اگاں اے گالوار سر جمی ءَ شوھاز کنگ ءُ نبیسگ بہ بنت بلوچی زبان دگنیا ءِ شاھیگان تر ءُ مستریں زبان بیت کنت ۔ دگہ دروشمے اگہ ما ھیرتچاری بہ کنیں گڑ ءَ اے گپ ءَ الم ءَ سر بَہ ایں کہ ” پارسی دری ” چہ نوکیں پارسی ءَ گھتر وت ءَ ۓ زندگ داشتگ ، پارسی ھم دگہ زبانانی آماچ ءَ کپتگ بلہ کمتر ۔ البت زبان گوں وھد ءِ گوزگ ءَ وتی دروشم ءَ بدل کن انت ءُ اے دگہ زباناں گوں ھَوار بنت انچوش کہ انگریزی زبان انت گوں بازیں زباناں ھَوار بیتگ ءُ چہ بازیں زباناں گال ۓ پہ وام زُرتگ – زبان چتور وت ءَ زند گ داشت کن انت ، تھنا راھے کہ توان انت وت ءَ زندگ بدارانت آ ایش انت کہ ھر نوکیں چیزے دگنیا ءِ تہ ءَ وتی زبان ءِ تہ ءَ پہ آئی ءَ نامے جوڑ بہ کن انت کہ بلوچی زبان ءَ اے کار پیسر ءَ کتگ ۔ دگہ چیزے ھم بلوچی زبان ءَ کمک کُت کنت آ رسانک ءُ رسانکدر انت ( media ) کہ رد ءَ سینما ءُ کسمانک مزنیں کردے دارانت ۔ بلوچ سوجکار بائد انت اے گپ ءَ دلگوش بہ کن انت کہ وتی تامرانی زبان ءَ سَلہ این ءُ سنگر اتگیں بلوچی بہ کن انت چہ دریں زبان چوشکہ پارسی ءُ اردو انت ءُ وت بد بھت ایں زبان انت پھریز بہ کن انت ۔ انچوش کہ من ساری ءَ گوشت دگہ مزنیں کارے زبانانی ایش انت کہ نوکیں دزبوجانی آیگ ءَ گوں ھما نوکیں دزبوجانی ناماں وتی زبان ءِ ھند جاھانی ِ رد ءَ نام بہ ساچ انت ، اے دابءَ زبان چہ بیران بیگ ءَ رَکّ انت ءُ وتی بُنی دروشم ءَ ھم دارنت ۔ بلوچی زبان ساری ءَ انچوش بیتگ بلوچی زبان ءِ ھَبر کنوکاں بازیں نوکیں چیزانی نام وت پئیم کتگ انت یا وتی زبان ءِ تَب ءِ رد ءَ ساچ اتگ انت ۔ درور “
Revolver پیژدہ وتاس
Airport بالی پَٹّ
ship آپی گُراب
Air plane بالی گُراب
watch گھڑیال
Cinema باسکوپ
اے چیزے درور ات انت من آرت انت چوشیں گال سگّ بازانت بلوچاں گوں وھد ءِ گوزگ ءَ پہ وتی زبان ءَ ٹاھینتگ انت ما نوکی گِندگ ءَ ایں بلوچ وتی جند ءِ گالاں وئیل دیان انت ءُ بلوچی گالانی جاہ ءَ دریں گال کامرز کنگ ءَ انت ۔ درور “” ترو ءِ جاہ ءَ خالہ ، عمہ ، پھوپی اشتر ءِ جاہ ءَ شُتر مم ءِ جاہ ءَ خرس پت ءِ جاہ ءَ بابا مات ءِ جاہ ءَ مامان گوھار ءِ جاہ ءَ آبجی ءُ باجی نشار ءِ جاہ ءَ بھابی ءُ عروس ۔ اگاں ھمے رواج بلوچ راج ءِ بہ بیت دگہ پنجاہ سالاں بلوچی زبان ءِ جند پشت نہ کپ ایت ، اے گپ سید ھاشمی ءَ الّم ءَ ماراتگ پمشکہ بلوچی زبان ءِ رھبند ۓ دابے ٹاھینتگ کہ بلوچی زبان ءِ بیرانی ءِ دیم ءَ داریت ۔ اگاں ما لوٹ ایں بلوچی زبان ءِ بیران بیگ ءِ دیم ءَ بداریں بائدانت سید ھاشمی ءِ کشّ اتگ ایں آباں مہ زیر ایں ۔ پارسی زبان دگہ بازیں ھم اے جُھد ءَ کنگ ءَ انت ما پر چہ مہ کن ایں ؟ – زبان ءِ پھریزگ ھَنّی چہ درستاں مستریں کارانت من گوشاں مسترں جھاد انت ۔ بلوچے کہ وتی لوگ ءَ گوں وتی چُکاں پارسی یا اردو یا تازی بہ کنت آ مردم بلوچ راچ ءُ بلوچی زبان ءِ مستریں دژمن انت توریں ھر نیمونے بدارایت ۔ پارسی ءِ زبان زانت ءُ پولکار ” محمد رضا باطنی ” وتی کتاب ” زبان و تفکر ” ءِ تہ ءَ گوش ایت : اے نُہ این آب بُندر ءَ پارسی زبان ءِ آب نہ انت “” ف ، ق ، ع ، ط ، ح ، ض ، ص ءُ غ ، آ دگہ جاھے گوش ایت : مئی چُکاں بازیں وھدے لگّ ایت داں بزان انت ” صابون گوں ” س ” ءَ نبیسگ بیت یا گوں ” ص ” ءَ گڑ ءَ گھتر ھمیش انت ” سابون ” بہ نبیس ایں انچوش ” شمس الدین ابن قیس رازی ” وتی کتاب ” المعاعیر فی الاشعار العجم ” ءِ تہ ءَ گوش ایت : اے نُہ ایں آب بُندر ءَ پارسی زبان ءِ تہ ءَ نیست انت ” ع ، غ ، ق ، ف ، ط ، ص ، ظ ، ث ، ض ، ح ، ءُ ، ذ ۔ ” ملک الشعراء بھار ” وتی کتاب ” سبک شناسی ءِ تہ ءَ ھم گوش ایت : اے نُہ ایں آب بُندرءَ پارسی زبان ءَ نہ بیتگ تازیانی باجبری ءَ رند ماں پارسی زبان ءَ مان بیتگ انت ۔ دلگوش کرزیں گپ ایش انت کہ ” فرھنگستان زبان پارسی ” ءِ جُھد ھمیش انت کہ پارسی زبان ءِ دریں گال ءُ آباں بہ کشّ انت ۔ پارسی زباناں نوکی سما کپتگ کہ پارسی ھست ایں رھبند ءُ نبیسگی زبان ءِ تہ ءَ دریں لبزانی آماچ انت ءُ پہ زبان ءِ زندگ دارگ ءَ زبان چہ دریں زبانی آماچ ءَ پھریزگ ۓ ھژدری انت ۔ بلہ دگہ نیمگے مئی نبشتہ کارانت زبان ءِ پھریزگ ءِ باندات ءَ وتی ماراشت ءُ ھاراشتاں کہ بُندر ءَ سیاسی انت ءُ زانشی نہ انت درنگاز کنگ ءَ انت ۔ ماراشتانی درنگاز کنگ ءَ ھر کس آجو انت ءُ ھمیشی ءَ جمھوری گو ش انت ، بلہ زبان ءُ آئی ءِ نبشتہ رھبند گوں سیاسی لیکہ آں پئیم کنگ نہ بنت ۔ البت سیاسی مردم توان انت زبان ءِ پھریزگ ءَ کمک بہ کن انت ننکہ وتی لیکہ آں زبان زانتانی سر ءَ بہ مُش انت ۔ ما اے گپ ءَ بائد بہ منّ ایں اول ء ماَ بلوچیں رندءَ مری ایں ، گیابانی ایں ، بگٹی ایں ، جدگال ایں ، براھوئی ایں ، رکشانی ایں ۔ اگاں مااے داب ءَ پگر بہ کنیں ھچ دابیں اڑے ودی نہ بیت ۔ بلوچانی سر زمین سکّ شاھیگان انت ءُ ھزاراں لبزانی ءُ زبانی تہ بلوچ ھبر کن انت ، اے گنجیں لبز ( لھجہ ) زبان نبشتہ رھبند ءِ تہ ءَ زیرگ نہ بنت ءُ آدگہ گالوار ایشی ءَ وتی راج ءِ ایر جنگے مہ زان انت اے دراھیں لبز ءُ زبان بلوچانی لبز ءُ زبان انت ھچ بلوچے اے لبز ءُ زباناں کمّ نہ لیک ایت ۔ تازی زبان ءِ رھبند ھم ھمے داب ءَ انت ، تازیاں 28 ملک ھست ءُ اے 28 ملکاں 28 لبز ءُ زبان ھست انت – تازیاں مصر ءِ ” گ ” ءُ گوریچی اپریکہ ءِ ( شمالی ) ” پ ” ءُ کویت ، بحرین ءُ قطر ءِ ” چ ” چہ وتی نبشتہ رھبند ءَ کش اتگ انت ءُ یک نبشتہ رھبندے زرتگ ءُ ھچ ملکے اے رھبند ءَ پہ وت ءَ ایر جنگے نہ زانت ۔ تھنا رھبندے کہ بلوچی ءِ زندگ دارگ ءِ مانزمان بیت کنت ، آ رھبند ، سید ھاشمی ءِ بلوچی سیاھگ ءِ راست نبیسگ ءِ رھبند انت گوں تازی ءِ کشّ اتگ ایں آباں ۔ سید ھاشمی ءَ اے شرّی ءَ زانتگ واجہ زانتکاریں مردمے بیتگ آئی ءَ بازیں زبانانی باندات ءَ پٹ پول کتگ ءُ زانتگ انت ۓ پدءَ سید ھاشمی ودی بیتگ پہ بلوچی زبان ءِ رکینّگ ءُ پھریزگ ءَ ءُ سید ھاشمی ءَ اے شرّی ءَ زانتگ بلوچی زبان ءِ تھنا رکّینگ ءِ راہ تازی آبانی کشّگ انت ، بُندر ءَ سید ھاشمی ءَ بلوچی زبان ءِ بُنزہ زانتگ ءُ زانتگ ۓ بلوچی زبان ءِ ھُنڈال کج ءَ سکّ انت ۔ دگہ پھناتے بلوچی زبان ءِ بُنی دروشم ھم ھمیش انت ، بلوچی گوں دگہ رھبنداں ھمگرنچ بیت نہ کنت ۔ بلوچی ءِ ھمے سید رھبند بہ بیت ءُ ھر گالوارے ءِ مردم گوں وتی زبان ءِ تب ءَ بہ وان انت ۓ ۔ بلوچی ءِ سر جمیں نبیسوکاں چے دزبندی انت سید ھاشمی ءِ نبشتہ رھبند ءَ داں بیست سال ءَ بید ء ھچ دابیں ٹگل ءَ بہ زیرانت ءُ اے گپ ءَ دل ءَ میارانت کہ پرچہ بلوچی ءِ سرجمیں گالوار ماں اے رھبند ءَ زیرگ نہ بیتگ انت ھمے پگر بہ کن انت کہ بلوچی زبان ءِ تھنا رکینّگ ءِ راہ سید ھاشمی ءِ رھبندانت گوں تازی ءِ کشّ اتگ ایں آباں ۔