لبزانکی نمدی یے پہ ذوالفقار علی ذلفی۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔6
 مڑاہ داریں ذلفی
 من نزاناں مشل فوکو کُجام موڈ ءَ بوتگ ءُ اے گپ ئِے جتگ کہ
 ’’انسان ءِ مرگ اتکگ ءُ آئی ءِ سرا ساھگ اِنت‘‘
 بلے من وھدے سئیمی دنیا ءِ ملکانی (آیانی تھا ما ھم ھواریں) سرا چماں شانک دئیاں تاں گنداں سئیمی دنیا ءِ جہ منندیں مردم چو چورہیں چکے ءَ یک کوہے ءِ بُن ءَ اوشاتگ ءُ بزگ بزگ ءَ ھمے کوہ ءَ چارگ ءَ اِنت۔ اے کوہ سنگ ءُ ڈوک ءِ کوہے نہ اِنت۔ بلکیں آس ءِ کوہے۔۔۔۔۔ سئیمی دنیا ءِ جہ منندیں مردم ءِ کِرّا دو راہ اَنت۔ یکے ایش کہ آ دل بہ کنت ءُ ھمے آس ءِ کوہ ءَ بالا بہ بیت یا داں کیامت ھمے کوہ ءِ آس ءِ گرمی ءَ بہ سگ ایت، کہ چو ’’آتش فشان‘‘ ءَ اِنت۔ بَلے مرگ آئی ءِ سرا
ھر ھساب ءَ میلانک اِنت۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
 ذلفی جان۔۔۔۔۔
 اے دَور ءَ کہ من ءُ نشتگ ءُ زند گوازینگ ءَ ئیں اے دَور باز ترسناکیں دَورے۔۔۔۔ مروچی ئیں دَور ءَ زانت ءُ زانگ انسان ءِ ’’طاقت‘‘ اِنت۔ پرچا کہ دنیا روچ پہ روچ بدل بوّان اِنت۔ اے گپ باز مھشور بوتگ کہ ’’علم طاقت اِنت‘‘ بَلے نوں اے اوگام ہم جَنگ بوّگ ءَ اِنت کہ ’’علم سرمایہ‘‘ اِنت۔ اے دَور ءَ کسے علم ءِ ایمپائر گوشیت ھم گوشت کنت۔ اے دَور ءَ زبان ءِ ھمراہی ءَ لبزانک ءِ راہ ءُ راہبند ھم بدل بوّان اَنت۔ پمیشکا گندگ بیت کہ کسے نوکی، کسے پد نوکی، کسے ساختیات، کسے پد ساختیات ءُ باریں انگہ دگہ چنت لبزانکی لیکہانی اوگام جن اَنت۔ فوکو یاما اگاں راجدپتر ءِ ہلاسی ءِ جار ءَ جنت ھم بے چارگ میاری نہ اِنت۔ بَلے چے کنئے کہ اِدا کولِ ہراقلیطوس ئیگ ءَ ’’ھر چیز روان اِنت ءُ اوشتگ ءِ نام ءَ نہ زانت‘‘ انوں دنیا ءِ جاور تئی دیما اَنت۔ اگاں ھمے جاورانی سرا چماں شانک بدئے ءُ پدا فرانسس فوکو یاما ءِ دیستگیں واب ءَ بہ چارئے تاں فوکو یاما ’’گار کتہ ھاکاں ءُ پُراں پٹّگ ءَ اِنت‘‘
 ذلفی ۔۔۔۔۔۔ بیا راجدپتر ءِ لھتیں تاک لیٹینیں۔ تاں گندیں ’’کُول وار‘‘ ہلاس بوت۔۔۔۔ کُول وار ءِ ہلاسی ءَ پد نیوورلڈ آرڈر ءِ اوگام جَنگ بوت۔ نیو ورلڈ آرڈر ءِ باروا اے گپ گوشگ بہ بیت کہ ایشی ءِ بزانت ایش اِنت کہ دنیا ءِ سر ءَ بادشاہی ءِ حق ایوک ءَ ھستی مندیں راجانی اِنت۔ ہچ دروگ نہ بیت۔ چیا کہ دومی میاں استمانی جنگ ءَ پد نیو ورلڈ آرڈر ءِ بابت ءَ چرچل گوشیت۔۔۔
 ’’میاں استمانی سرکار ءَ اے ذمہ واری دیگ بہ بیت کہ آ ھما راجاں دلبڈی بہ دنت کہ ھر چیزے کہ آیانی گورا ھست ھمیشاں ابید آ دگہ ھچ چیز ءِ لوٹ مہ کن اَنت۔ اگاں میاں استمانی سرکار نیزگاریں مردمانی دست ءَ بئیت گڈا ما سنگینیں جاورانی دیمپان بیں۔ ایمنی ءَ ھما مردم برجاہ داشت کن اَنت کہ وتی روایت ءِ تہا زند گوازینگ ءَ اَنت ءُ لالچی نہ بنت۔ مئے زوراکی ءَ مارا درستانی سرا بادشاہی کنگ پرماتگ۔ ما ھما ھستی مندیں انسان ءِ وڑ ءَ بوتگیں کہ وتی مردمانی تہا پہ ایمنی نشتگیں‘‘
 مروچی ئیں دَور ءَ ما گندیں سامراجی زوراک (حاص امریکہ) ھر ھما انسان ءَ جَنگ ءُ کُشگ لوٹیت کہ آ آئی ءِ راہ ءِ سرا اڑاند بہ بیت۔ برطانیہ ءَ وَ ھر وہد وتی حلاپیں مردمانی سرا بمب گواری ءِ پلہ مرزی کتگ۔
 (اگاں اے گپاں دیما براں گڈا نمدی دراج بیت) اِدا اِے گپانی کنگ ءِ مول ءُ مراد ھمے پدر کَنگ اَت کہ میاں استمانی زوراک چوں چونیں پالیسی ٹاہین اَنت ءُ دیما کاینت۔ پدا ھستی مندیں ملکانی نیزگاریں مردماں چوں لگتمال کن اَنت۔ آزاد منڈی، گالف معاہدہ ءُ آ دگہ سوداگری کول بند نامہانی بزانت ہمیش اِنت کہ سئیمی دنیا ءُ وانگیں راجانی مال ءُ مڈی پُلگ بہ بنت بَلے وتی ملک ءِ دروازگ پہ آیاں بند بہ بیت۔۔۔۔۔۔
 شرپ مندیں ذلفی۔۔۔۔۔
 گلوبلائزیشن ءِ درگت ءَ تو منی گپ دیما آرگ لوٹ اِت اَنت۔ گڈا درستاں چہ پیش من گوشاں کہ گلوبلائزیشن ءَ اشراقیہ شہ زانت ءُ صوفیانی اے لیکہ ءَ گوں ھچ سیادی نیست کہ
 ’’ہر ملک ملک ماست کہ ملکِ خداے ماست‘‘
 بوت کنت کہ گلوبلائزیشن وتی بندات ءَ چہ سقراط ءِ اے گپ ءَ بہ کنت کہ ’’ اے دنیا منی ڈیھ اِنت ءُ من سرجمیں دنیا ءِ زبان ءَ گپ ءُ تران کناں‘‘ بَلے اگاں ھورت بہ چارئے تاں سقراط ءِ گپ ءِ بزانت دگرے۔۔۔ ھو اے گپ بلکیں راست بہ بیت کہ گلوبلائزیشن ءِ بندات چہ سکندر اعظم ءِ ارشاں بوتگ، یا ھما زمانگ ءَ کہ میسوپوٹیمیا ءِ سمیری ءُ بابلی ملک چست بوتگ انت۔ اے گلوبلائزیشن ءِ بنداتی زمانگ گوشگ بوت کنت۔ پدا ما گندیں کہ وہدے یورپ سائنس ءِ دنیا ءَ پاداں ائیر کنت۔ اِدا علم ءُ فلسفہ ءِ سرا کار بیت گڈا سائنسی دیمروئی گلوبلائزیشن ءَ جوانیں وڑے ءَ کمک کنت۔ پدا نوآبادیاتی دَور بندات بیت ءُ یورپ ایشیا ءُ سئیمی دنیا ءِ بازیں ملکاں وتی زیردست کنت۔ اِے زمانگ ءَ گلوبلائزیشن سک دیما روت۔ دومی میاں استمانی جنگ ءَ پد گلوبلائزیشن وتی پوشاکاں بدل کنت ءُ انٹرنیشنل ازم ءِ نام ءَ دیما کیت۔۔۔۔۔ گلوبلائزیشن بلاہیں پژدرے داریت۔۔۔۔۔۔ پمیشکا ایشی ءِ سرا گپ جَنگ ءَ مزنیں وہدے درکار اِنت۔۔۔۔۔۔
 زاہر اِنت کہ گلوبلائزیشن ءِ مول ءُ مراد لھتیں سامراجی زوراکانی راہ ءِ تچک کنگ اِنت۔ ملٹی نیشنل کمپنیانی کار منڈی ءَ چیزانی بہا کَنگ اِنت۔ اگاں کارل مارکس اے گپ ءَ جنت کہ ’’بورژوازی وتی چیزانی واستا دائمی چست ءُ ایریں نہادی ءِ لوٹ ءِ ردا سرجمیں روئے زمین ءَ گولیت ءُ آئی ءَ ہر جاہ پترگی اِنت۔ ہر جاہ جہ منند بوگی اِنت ءُ ہر جاہ ھال ءُ اھوال کنگی اِنت‘‘ گڈا اے کار ءِ سرجم کَنگ ءَ پورژوازی آں چے لوٹیت؟ زبان۔۔۔۔۔ کُجام زبان؟ آ روت منڈی ءَ چاریت۔۔۔۔ اگاں منڈی ءَ یک زبانے ءَ چہ گیش زبان کارمرز بوّگ ءَ اِنت گڈا وتی لوٹ ئے ھساب ءَ یک زبانے کارمرز کنت۔ بزانکہ انگریزی۔۔۔۔ نوں منڈی ءِ مردم لاچار بیت کہ آ انگریزی ءَ در بہ بارت پرچا کہ آ وت ءَ نوکیں چاگرد ءِ نوکیں مردم ءِ دروشم ءَ منارینگ لوٹیت۔ گڈا چی بیت؟ تئی زبان روت۔۔۔۔۔ تئی زبان شت گڈا چے بیت؟ گڈا بزانکہ تئی بام ءَ جورکاں دات۔۔۔۔۔ ھر ھما مردم اے گپ ءَ جنت کہ زبان ءِ زندگ داروک زبان ءِ گپ جنوک ءُ نبشتہ کار اِنت۔ منی ھیالاں ھمے پگر ءِ داروکیں مردم تچوکیں آپ ءِ پُشت ءَ کشک رندگ ءَ اَنت۔ چیا کہ زبان ءَ اگاں چیزے زندگ داریت گڈا آ ’’طاقت‘‘ اِنت۔۔۔۔ دانکہ تئی گور ءَ طاقت نہ بوت زبان ءِ زندگ دارگ دروگ اِنت۔۔۔
 یلیں ذلفی
 بلوچی ءِ نبشتہ کنگ ءِ جیڑھ چوں گیش ءُ گیوار بیت؟ اے درگت ءَ من ھچ گوشت نہ کناں۔ بے شک من اگاں زبان ءِ راجدپتر ءِ سرا چیزکے تاک ونتگ بَلے من زبانزانتی ءِ علم ءَ چے نابلد اوں۔ پمیشکا اے درگت ءَ ھچ مہ گوشاں گھتر اِنت۔ بَلے یک دزبندی یے من کناں۔ آ ایش اِنت ہرکس زبانزانتی ءِ علم ءَ نابلد اِنت آ مئیت ءُ زبان ءِ سرا مپتہ پوتاری مہ کنت۔ چیا کہ زبان پہ ھلو ھالو مارا نہ رستگ۔ بوت کنت کہ یکیں ھند ءُ دمگاں بازیں گالوار ءُ زباناں گوں گپ ءُ تران بیت۔ ایشانی تہا دمگی چست ءُ ایر ہم بنت۔ سیاسی، معاشی ءُ چاگردی سبب ءَ بوت کنت کہ یک زبانے دیمروئی بہ کنت۔ چش ھم نہ اِنت کہ زبان زانت ایوک ءَ یک زبانے بہ زوریت ءُ دیما جنزان بہ کنت کہ آ زبان، زبان نہ انت۔ ناں ناں چوش کنگی نہ اِنت۔ بدنیتی، کنگ ءُ کست ہلاس کَنگ بہ بیت ءُ زبان زانت زبان زانتی ءِ علم ءِ لوٹانی ھساب ءَ کار بہ کنت۔ درستیں جیڑھ گیش ءُ گیوار بنت۔ منی چماں تاج، ھوتی، زیا ءُ کمو باز ناگمان ءُ کازی ریھان انچیں مردم اَنت کہ زبان ءِ سرا شریں وڑے ءَ کار بہ کن اَنت بلکیں جوانیں آسرے ءَ سر بہ بنت۔
 ھر ھما مردم کہ زبان ءِ جہل ءُ بُرزیاں سرپد نہ اِنت آ وت ءَ یک کِر بہ کن اَنت۔۔۔ مروچی ئیں دَور ءَ کہ دنیا دیمروئی کنان اِنت۔ زاہر اِنت نوکیں زبان ءِ سپر نہ اوشتیت۔ مارا وتی لبزانکی، سیاسی، معاشی، سائنسی ءُ ایدگہ پڑانی گالبند ھم نوں ٹاہینگئ اَنت۔ اگاں اے کار اوشت ءِ آماچ بوت۔۔۔۔ گڈا بزانکہ
 ’’توشگ ءِ پگر ءَ بہ کن تئی کاروان بوتگ تیار‘‘
 ذلفی
 1- مئے مستریں بد بھتی ایش اِنت کہ مئے کِرّا گپ ءُ تران ءِ راہ ڈنگر دیگ بوتگ اَنت۔
 2- مئے دگہ جیڑھے ایش اِنت کہ ما زبان زانتی ءِ علم ءَ سرپد نہ ئیں۔ بَلے سید راھ بند ءِ سر ءَ لنکُک چست کنوک ءِ کُشگ ءَ ساڈی ئیں۔
 3- مئے کِرّا داں روچ ئِے مروچی گپ ءَ چہ گیش سَرگ ارزشت دیگ بنت۔ (سرگ ءَ چہ مول ءُ مراد ھما مردم کہ ھچ نہ زانت آیان ءَ آرگ ءُ دیوانانی پاگواجہ جوڑ کنگ بیت۔ پدا ھمے مردم دنیا ءِ بکواس کن اَنت)
 4- لبزانک ءِ پڑا مروچی ہم مئے کِرّا براتی، سنگتی ءِ بنیات ءَ گپ بیت۔ (باید اِنت کہ لبزانکی ءُ راجی کارانی تہا سنگتی ءُ براتی چارگ مہ بیت۔ من پمیشکا ’’پلانی ءِ ستا کناں کہ منی دوست اِنت‘‘ اے لبزانک ءِ گُٹ گیری اِنت)
 5- دگہ جیڑھے ایش اِنت کہ ما چیزانی بنیاتی جیڑھاں گیش ءُ گیوار نہ کنیں بَلے آئی سرا سالانی سال بَک بَک کنیں۔ (چشکہ فلسفہ اِنت۔ فلسفہ ءِ سرا مروچی باندا نبشتہ بوّگ ءَ اِنت بَلے فلسفہ ءِ بنیاتی گالبند، ستا ءُ فلسفہ ءِ شاہانی سرا کس دو کشک رندگ ءَ نہ اِنت۔ اگاں تو یک علمے ءِ بنزھ ءَ راجے ءِ دیما ائیر مہ کنئے گڈا آ چوں زانت کہ اے علم چی اِنت؟)
 ذلفی اے نوکیں زمانگ ءَ ما چوں وتی پادانی سرا اوشتات کنیں؟ اے گپ تچک اِنت کہ دگہ کس نئیت ءُ مارا مئے پادانی سرا نہ اوشتارین ایت۔۔۔۔۔۔۔۔
 اے درگت ءَ تئی لیکہ ءِ وداریگاں۔۔۔۔
 تئی کستر چندن ساچ
 18 اکتوبر 2015