بلوچی لِکھ وڑ ، رومن چیا۔۔۔۔۔۔۔۔
 نبشتہ کار: اِلتاپ بلوچ
اے سرھالءَ چہ سید ظہور شاہ ہاشمی ءِ کتاب”بلوچی سیاہگءِ راست نبیگ،،ءَ بندات کناں۔سید وتی کتابءَ نبشتہ کنت کہ”بلوچی زبانءَ کہ ما مرچی ماں اے سیاہگءَ(بزاں عربی ءَ) نبیسگءَ ایں ایشی مستریں نیمون ایش انت کہ سرجمیں بلوچستان،ایران،اوگانستانءُ سندھ ءَ ھرسئیں دیما پُل ءُ واڑ کرتگ ءُ چارمی نیمگءَ نیلبومیں زِر انت۔اے ھر سئیں مُلکاں کہ بلوچستان ماں انگرِّ ءَ گپتگ ایشانی تہءَ ہمے سیاہگ کارمرد بیگءَ اِنت۔اے سیاہگ عربی سیاہگ گوْشگ بیت پرچا کہ ماں عربی رہبندءَ اِنت۔دگہ گپّے ایش انت کہ سرجمیں رودرآتکی بلوچستانءَ
اردو ءُ رو ایرشتی بلوچستانءَ پارسی وانینگ بیگءَ اِنت۔اگاں ناں راستیں گپّ ایش اِنت کہ بلوچی زبان اے سیاہگ(عربیءَ)ءَ ھجبر راست ءُ تچک نبیسگ ءُ وانگ نہ بیت۔،،سید وتی کتاب”بلوچی سیاہگءِ راست نبیسگ،،ءِ تہا تاکدیم نمبر 25 ءَ نبشتہ کنت کہ ”چوناھیگا اے سکّیں مزنیں گپّے ءُ ایشی ءِ بارہ ءَ گپّ جَنَگ مزنیں کارے داریت۔بلئے اگاں راستیں جستءَ بگرئے گڑا چہ کمّیں راہ ءُ رہبند جوڑ کنگ ءُ مَٹّ ءُ سَٹّ ءَ رند رومن سیاہگ پہ بلوچی ءِ نبیسگءَ چہ درْستاں جوان تر اِنت۔،، ہمے کتابءِ تاکدیم نمبر 35 ءَ سید نبشتہ کنت کہ ”چوناھیگا اے گپ ءَ ہر یک سرپدیں ندکارے زانت ءُ پہ جوْانی زانت کہ انوگیں سیاہگ(عربی) کہ پہ بلوچی ءِ نبیسگ ءَ کار مرد بیگءَ اِنت ہچ رنگ ءَ بلوچی ءِ گال ءُ گالواران گیشینت نہ کنت بلے چے کنگ بیت کہ مئے ریش دگرانی دستءَ اَنت۔،،
 سید ظہور شاہ ہاشمی بلوچی زبان ءِ یک مزنیں جہد کارے بوتگ ءُ ہما وہداں کہ زبان وتی وانگءُ نبشتہ ءِ بنداتی زمانگاں مزنیں جیڑہانی آماچ بوتگ،سیدءَ پہ زبانءِ دیمروئی ءَ گوں سِتک دل جہد کتگ۔سید کہ عربی لکھ وڑءِ لہتیں رہبند جوڑ کتگ اَنت،سیدءَ انچش کہ وت گشتگ عربی رہبند اوں پہ مجبوری زرتگ ءُ دائمی ایں چیزے نہ بوتگ ،ہمے ہمرائی ءَ اشانی سوب ءُ الّت اوں گشتگ اَنت کہ چیا انوں ما بلوچی لکھ وڑءَ عربی رہبندءَ زورگا ایں،سید وت اے ھبرءِ منّوگر اِنت کہ بلوچی نبشتہءِ رہبند ماں رومن لکھ وڑءَ شر تر انت چیا کہ رومن ءِ تہا بلوچی ءِ بازیں توار کہ آ ماں عربیءَ گیشینگ نہ بنت،اشاں شرتر ما رومنءَ گیشینت کناں۔اے درگتءَ بازیں بلوچی نبشتہ کار پہ رومنءِ ھلاپءَ”سید،،ءِ گشتگیں اے سوبءَ ایر کن انت کہ بلوچ سرڈگار ءِ چاریں نیمگاں عربی ،پارسیءِ اثرات است اَنت پمشکہ ما اوں چہ اے اثراتاں وتءَ گیشینت نہ کناں۔ہمے سوب انت کہ اے مردم بلوچی نبشتہءِ رہبندءَ ماں عربیءُ فارسی ءَ کنگءِ پلّہ مرزیءَ کنگا اَنت،اے ھبرءَ نچاراَنت کہ سید وت گشگا انت کہ ”پہ بلوچی نبشتہ رہبندءَ رومن شر تراِنت،،بلئے من گوں اشاں تپاک نداراں،من گوں سیدءِ ہما ھبراں تپاک داراں کہ بلوچی زبانءِ نبشتہ ءِ کہ رہبند است اِنت اشی جیڑہاں رومن گیشینیت گڑا ما جیڑہاں گیش کنوکیں عربی رہبندءَ چیا بزوراں؟ہمے جیڑہءَ کہ عربی نبشتہ ءِ رہبندءِ تہا بلوچی زبانءَ دیمپان اَنت اگاں اے جیڑہ رومنءِ نبشتہ ءِ رہبندءَ ھلاس بنت گڑا چیا ما رومنءَ مہ زوراں؟
 بازیں نبشتہ کارءُ کوّاسانی گشگ انت کہ اگاں عربی نہ بیت گڑا رومن اوں مہ بیت میانءَ دگہ وتی نشانءُ رہبند جتائیں بہ بنت، کہ آئی وتی جتائیں نشانءُ رنگے بیت۔ اے ھبر وَ شَر اِنت کہ جتائیں رنگ ءُ نشان بہ بیت البتہ ہمے کوّاسانی رویہ سنجیدہ نہ اَنت کہ اے ھبرءَ کن اَنت کہ اگاں عربی نا گڑا رومن چیا؟اے تب مارءَ ہمے چیزءَ پیش داریت کہ مئے نبشتہ کار ءُ کوّاس اوں ذاتی اناءِ آماچ اِنت کہ پہ یک سنجیدہ ئیں زانت کارے ءَ جوانیں سِپَت ئے نہ انت،بلئے جست ایشنت کہ اگاں اے وڑ بوت وَ شر ترانت کہ مئے جتائیں رنگے بیت،اگاں انا گڑا رومن تئی درسیں جیڑہاں گیش و گیوار کت کنت ءُ چہ عربی رہبندءَ شر تر اِنت گڑاں مئے گچین چیا ہما نہ بیت کہ مئے جیڑہاں گیشیشنیت؟۔چیا کہ نوکیں نشان پہ بلوچی آباں جوڑ کنگ باز وہد پکار اِنت ءُ بلوچ چش کہ سیاسی،جغرافیائی،معاشی،لبزانکی پڑءَ تنیگہ بہرءُ بانگ اِنت،منءَ نہ لگّیت کہ چو زوت نبشتہءِ دگہ نوکیں جتائیں رنگے جوڑ کت بہ کنت،پمشکہ رومن کہ ماں دنیاءِ بازیں ءُ گیشتریں زبانانی رہبنداں ہوار انت ءُ مرچیگیں کمپیوٹر ءُ ٹیکنالوجی ءِ تہا رومن ءِ جوانیں پجّارے است انت باید اِنت کہ گوں دیما شتگیں ڈویپلڈ زباناں ہمراہ داری بکناں ءُ رومنءَ بزوراں داں کہ مئے جیڑہ گیش ءُ گیوار بہ بنت۔من بلوچءِ اے بہرءُ بانگ بووگا اوں علمی نا پختگیءِ ہمراہیءَ ذاتی انا سرپد باں ءُ اشی ہمے اردو،عربی یا پارسی ءِ وانگ ءُ دربرگ ءِ اثرات زاناں۔چیا کہ درآمدیں زبان مدام راجانی تبءُ رویہّ ہاں ہمے انگءَ متاثر کن اَنت انچش کہ ما وتی چاگردءَ وتی وتی رویہ ءُ کردءَ گندگا ایں۔
 بازیں مردم عربی لکھ وڑءِ حقءَ اے واستا ھبر کنت کہ آہانی گشگ اِنت کہ عربی ارزان تِر ءُ رومن ءِ پوہ بئیگا باز وہد پکار اِنت۔بلئے من اے بابتءَ جتائیں موقف ئے داراں۔چیا کہ انوگیں رودراتکی بلوچستانءَ ،روبرکتی بلوچستانءَ یک بلوچے چہ اولی تبکءَ وانگ بندات کنت داں کہ شانزدہی تبکءَ کم از کم عمرءِ بیست سالاں گیش آ اردو ءُ پارسی وانیت۔کہ اے دوئیں زبانانی نبشتہ ءِ رہبند ماں عربی ءَ اَنت۔پمشکہ مئے نزّءَ عربی رہبند ارزان تر اِنت۔بلئے چش نہ اِنت اگاں ما بیست سال پہ عربی رہبندءِ نبشتہ ءُ وانگءَ زوال کتگ ،ما یک سالے یا اشیءَ کمتر رومنءِ ہمے رہبند کہ مرچی بلوچی زبان زانت ءُ لسانیات ءِ بلوچ ورنا ہاں بندات کتگ،ہمے رہبندءِ سرا ھرچ بکناں تہ ما زاناں کہ اے رہبند چنکس وشءُ ارزان تر انت۔چیا کہ مرچی مئے بلوچ پدریچ کہ موبائل ،کمپیوٹرءَ گوں ہمگرنچ اَنت،اشانی واستا رومن سیاہگ ءِ وانگ،نبشتہ ہچ گران نہ اِنت۔بلکن چہ عربی سیاہگءَ اوں ارزان تر اِنت۔
 رومن ءِ بلوچ چاگردءَ سیاسی اثرات:
 دنیاءَ ہر زبانے کہ است اِنت آئی سیاسی ،چاگردی،نفسیاتی اثرات است اَنت۔مرچی ما بلوچ چاگردءَ بچاریں تہ مارءَ پارسی،اردو،عربیءِ مزنیں اثرات گندگا کاینت۔مرچی کہ ما عربک یا پارسی رہبندءِ حقءَ ھبر کناں ما اے ھبرءَ بے ھیال باں کہ پارسی وتی دستءِ چیرءِ بلوچاں وتی رنگءَ رجینگ ءَ اِنت ءُ عرب وتی دستءِ چیرءِ بلوچاں وتی رنگءَ رجینگءَ اِنت۔اے نیامءَ ”بلوچ،،ءُ بلوچی بے نام بووگا اِنت۔پارسیءِ دانشور ءُ کواس بلوچءِ قومی بستارءَ ھلاس کنگءُ آئرا پارسیءِ ضم کنگا اِنت،عربءِ کوّاس بلوچءَ عربءَ گوں ضم کنگ ءَ اِنت۔بلوچ اگاں ایرانءِ دستءِ چیرا اِنت گڑا آ بالاچءُ بیبگرءِ نامءَ زرت نہ کنت۔ءُ اگاں عربءِ دستءِ چیرءَ اِنت گڑا وتی زبانے شمشتگ ءُ بلوچ بیگواہ ءُ ” البلوشی،،ءِ نامءَ عرب نفسیاتءِ متابکیں نامے بلوچءَ بکشاتگے۔داں بلوچ وتی زبان،زبانءِ لکھ وڑ،پُچ ءُ پوشاک ءُ ہمے رنگءِ مٹیرئیل کلچرانی پہازگءَ کامیاب نہ بیت بلوچ وتی راجی ارزشت ءَ دنیا ءِ تہا داشت نہ کنت ءُ وتءَ زندگیں راجے ءِ بستارءَ دیما آؤرت نہ کنت۔ بازیں نبشتہ کار،کواسین بلوچ اے ھبراں تپاک داریت کہ بلوچ چہ اردو ،عربی،یا پارسی ءِ واجہاں وتءَ آجو بہ کنت ءُ جتائین وتی استانی بستارءَ بئیت بلئے چہ اردو،عربی یا پارسی زبان،آہانی نبشتہ ءِ رہبنداں آجو بووگءِ ھبرءَ چیا تپاک نداریت ؟ اے دانشورانہ ڈبل اسٹینڈرے یا دگہ ھبرے کہ ما اشی ءَ سرپد نہ بووگا ایں۔اگاں بلوچی نبشتہءِ رہبند چہ عربی ءُ پارسی ءِ رہبنداں جتا ءُ آجو کنگ بہ بیت تہ تئی درسیں جیڑہ کم کمءَ گیِشنت۔تئی وتی پجّارے دنیاءِ تہا مانیت ءُ تئی راجی باندات،راجی پجّارءِ جہدءَ ترا سوبین کنگءَ مزنیں ارزشتے داریت۔اے وہداں دنیاءِ گیشتریں ڈویپلڈ ملکاں یا راجاں ما بچاریں آہانی نبشتہ ءِ رہبند گوں ٹیکنالوجیءَ ہمگرنچ اِنت ءُ گوں رومن ءَ نزیکی کنت۔منی گشگءِ مول ءُ مراد ایشنت کہ دنیاءِ اگاں کلّیں زبان رومنءَ نہ انت تہ کم از کم نود درسد مزنیں ملکانی مزنین زبان ماں رومنءَ است اَنت۔
 زبانءَ گوں دین ءَ ہچ وڑیں سیادی نیست چیا کہ ما ایشیاء ءِ تہا چائینیز،ہندی،بنگالی،ازبک،تاجک،ترکمانستانی،بنگالی،گجراتی،اے کلیں زبانانی وتی جتا جتا ئیں رنگے گندگا ایں،اے گوں عربیءَ ہچ سیادی نہ کن اَنت۔باز مردم گشیت کہ اگاں رو دراتکی بلوچستانءِ بلوچ رومنءَ بہ زور اَنت رو برکتی بلوچستانءِ بلوچ چراہاں سک دور ءُ جتا بنت چیا کہ آ پارسی ذدگ اَنت من گشاں اے ہچ مسئلہ ئے نہ انت چیا کہ ہندوستانءِ پنجاپی وتی پنجاپی زبانءَ گپ کنت بلئے نبشتہ ہندی رہبندءَ کنت ، بلئے انگتہ آ پنجاپی ئے۔اگاں آ پنجاپی مسلمانے بہ بیت یا ہندو ئے۔ہمے پیما بنگلہ دیش کہ یک زمانگے پاکستان بوتگ،اودا تیوگیں آبادی مسلمان اِنت،بنگلہ دیش ءَ بنگالی وتی ماتی زبانءَ گپ کن اَنت ءُ وتی جتائیں رہبندے است اِش کہ گوں ھندیءِ رہبندیءَ سیادی کنت،ھالانکہ بنگلہ دیشی درہا مسلمان اَنت بلئے عربی رہبنداِش نہ زرتگ۔ہمے پیما ہندوستانءِ پنجاپی کہ ہندی رہبندءَ پنجاپی شعراں نبشتہ کنت پاکستانءِ پنجاپی عربک رہبندءَ پنجاپی شعراں نبشتہ کنت۔اگاں بازیں بلوچ کواس اے ھبرءَ گشنت کہ عربی اسلامی زبانے،اے ھبر راست نہ اِنت چیا کہ اسلام یک مذہبے،زبانے نہ اِنت۔ہر زبانءِ ہر قومءِ مردم اسلام ءِ تہا است ءُ ہر زبان ءُ قومءِ تہا مسلمان است اِنت بلئے ہر قومے وتی وتی زبان،رہبند،ءُ ربیدگاں گوں بندوک اِنت۔ادا ما زبان،دودءُ ربیدگ،راجی پجّارءَ جتائیں ارزشتے بدئیں،مذہب ہر انسانءِ وتی ذاتی ءُ اندری مارشتے کہ ءُ اے مردمءِ وتی پرائیویسی ءِ تہا ہوار کنگ بہ بیت ناں چاگردی ،لبزانکی یا سیاسی جیڑہاں ما مذہب ءُ دینءَ ہوار بکناں۔
 مرچی بلوچ وتی راجی پجّارءِ جہدءَ اِنت،اگاں چہ وتی راجی گلامیءَ وتا در کنگ لوٹیت گڑا ں اولی کار ہمیشنت کہ بلوچ وتی زبان،نبشتہ ءِ رہبند،پوشاک ءُ ربیدگءِ ھاسیں ھیالداریءَ بہ کنت ءُ وتی جتائیں رنگے جوڑ بہ کنت۔داں کہ ما عربی،پارسی یا اردوءِ اثراتاں ھلاس کنگءِ جہدءَ نہ کناں یا اے پڑءَ سنجیدہ نہ باں مئے بازیں جیڑہ گوں ہمے ھبراں بندوک اِنت ءُ ما وتی پجارءِ جنگءَ اوں چو سوبین بوت نہ کناں۔
 بازیں نبشتہ کارانی گوں عربک یا پارسی ءَ دوستی یا نزیکی جذباتانی سرا اِنت،آہانی گشگ ہمیشن اِنت کہ بلوچ نبشتہ کارانی یک بہرے کہ پہ رومنءَ ہدوک اِنت دراصل اے نفسیاتی جیڑہ ے۔لسانی جیڑہ ے نہ اِنت،بلئے منی ھیالءَ اے نفسیاتی جیڑہ ءِ ہمراہیءَ لسانیاتی جیڑہ ئے اوں است اِنت ءُ اے لسانیاتی جیڑہ ءِ بابتءَ سید ظہور شاہ ہاشمی ءَ وتی کتاب”بلوچی سیاہگءِ راست نبیسگ،،ءِ تہا ساپ و تچکءَ نبشتہ کتگ کہ بلوچی ءِ انوگیں راہبند(عربی) ہچ رنگءَ بلوچی زبانءِ نبشتہ ءِ رہبنداں گیشینت نہ کنت بلکن رومن اے کلیں جیڑہاں گیشیشنیت۔سید ءَ اوں اگاں اے کتاب نبشتگ ءُ اے سیاہگ بلوچءِ واستا گچین کتگ،آ وہداں سید ءِ لسانیاتی جیڑہانی سرا اے رہبند نہ زرتگ بلکن سیاسی،معاشی،مذہبی جذباتءُ مجبوریانی بنیادءَ زورگ بوتگ۔اگاں ہما وہداں اے مجبوری دیما ایر کنگ مہ بوتیناں تہ مرچی لکھ وڑءِ رہبند گیشتگ اَت۔
 مرچی اگاں بلوچءَ اے جیڑہ کہ دیما انت اشی مستریں سوب وَ یکے ایشنت کہ بلوچی زبان داں نوزدہمی کرنءَ ہچ رنگءَ نبشتہ نبوتگ ،بلوچاں اگاں بازیں جاگہاں چیزے نبشتہ کتگ گڑاں آ پارسیءِ تہا بوتگ انت۔پاکستانی قبضہ ءَ پد روچ دراتکی بلوچستانءَ پارسی ءِ اثرات ھلاس ءُ اردو(عربی) ءِ اثرات دیما اتک انت۔بلوچی شعر،نبشتانک نوزدہمی کرنءِ گڈ سرا ءُ بیستمی کرنءِ بنداتءَ نبشتہ کنگ بندات بوتگ آ اوں عربی رہبنداں۔ترکمانستانءِ بلوچاں یک زمانگے جہدے کتگ کہ بلوچی زبانءِ وتی جتائیں نبشتہ رہبندے بہ بیت بلئے کلمکارانی سیاسی،نظریاتی بہرءُ بانگ بووگءِ سوبءَ اے کار اوں سرجم نہ بوتگ۔ہمے رنگءَ اپسالہ یونیورسٹی سویڈنءَ اوں رومن لکھ وڑءِ رہبند دیما آؤرتگ بلئے سوب ہما یکین اِنت کہ بلوچ لبزانت،بہرءُ بانگ بیتگ اَنت۔اے بہرءُ بانگءِ سوب بلوچ سرڈگارءِ بہرءُ بانگ ،قبضہ گیرانی داتگیں سیاسی کلچر اِنت۔ہمے کلچر مئے نبشتہ رہبندءِ سرا اوں اثر انداز بوتگ،مرچی ما بلوچ چاگردءِ سرا اگاں چمشانک بدئیں تہ مارءَ سرپدی رسیت کہ بلوچ ماں پاکستانءَ ادءِ سیاسی ءُ معاشی اُروش ءَ بیگواہ اِنت،ایرانءَ اوں پارسی کلچر ءِ پولنگاں بلوچءِ کلچر ،زبان بیگواہ بئیگا اِنت۔افغانستانءَ اوں ہما جغرافیہ ءِ اثراتاں در نئیت۔ہما بلوچ کہ ماں خلیجی ملکاں نشتگ اَنت اودءِ بلوچ نوں ؛؛البلوشی،، جوڑ بوتگ اَنت ءُ وتی اسلیں پجّار ویل کتگ اَنت۔اگاں مرچی اے ترانءَ کہ سر چست کتگ اشی مستریں سوب بلوچءِ سیاسی پختگی ءُ وتی بانداتءِ ٹہینگءِ ارمان اِنت کہ مدام بلوچءَ بے تاہیر کتگے ،مرچی بلوچ چاگردءَ اے ھبر گوں ترندیءَ مارگ بووگا اِنت کہ بلوچ اے پُر آشوبیں زمانگءَ چہ پیم وتءَ یک راجےءِ بستارءَ دیما آؤرت کنت۔ہمے جیڑگءَ بلوچ وتی ربیدگ،زبان،پوشاک ءُ کلچرءِ اندگہ تہراں پہازگءِ واستا دستءُ پاد جنگا اِنت۔بلئے مرچیگیں زمانگءَ اوں انچیں سیاسی ،لبزانکی مردم است اَنت کہ اے ھبرءَ گوں اورت چاریءَ راجی جزبگا گوں نچاراَنت،بلکن سطعی ءُ کشءُ کِرّ ءِ اثراتاں چار اَنت ءُ عربی لکھ وڑءِ پلہ مرزیءِ ھبراں کن اَنت۔یا رومنءِ ھلاپ بنت ،چیا کہ باز براں ما وت دگہ نوکیں راہ ءُ در پچ کت نکناں بلئے اگاں دگرے اشی بنداتءَ کنت ما آئی دیما کنٹگ جناں۔
 لبزانکی جیڑہانی گیش و گیوار نہ بووگءِ سوب۔؟
 چونہا بلوچ چاگردءَ بازیں جیڑہ است اَنت کہ گیش ءُ گیوار کنگ لوٹنت،ہمے جیڑہاں چہ لہتیں لبزانکی جیڑہ اَنت کہ سک مان گیشتگ اَنت۔مئے شاعر،لبزانت،کلم کار یکے وَ اے نیمگا دلگوش گوْر نہ کن اَنت،دومی اگاں کسے اے نیمگا دلگوش ءَ گور کنت بازیں رکاوٹ دیما کاینت۔مارءَ اے ھبر ءِ راستی گیشینگ لوٹیت کہ بلوچ چاگردءِ تہا کجام جیڑہ بہ بیت چیا گیش و گیوار نہ بنت؟ اشی سوب ءُ الّت چے انت کہ بلوچ چاگردءَ مرچیگیں زمانگءَ اوں اینچو دیمروئی نہ کتگ کہ ما وتی جیڑہاں وت بہ نندیں بہ ٹہیناں،مدام مئے چم درآمداں چیا سکّ بنت؟
 اے بابتءَ کہ من جیڑاں ،من لہتیں جاوراں اے رنگءَ چاراں کہ بلوچ چاگرد تنی وہدی زانت کار ءُ سنجیدہ نہ اِنت۔زانت کار نہ بووگءِ لہتیں نشانی است اَنت کہ بلوچ چاگردءِ تہا اے نشانی پدّر اَنت۔پہ درور من اے گشگ لوٹاں کہ ہما بلوچ ورنا کہ وانگءُ زانگءِ پڑءَ جوانیا دیما شتگ اَنت اشانی کِرد پہ چاگردی ،لبزانکی،راجی جیڑہاں گندگ نہ بیت۔اگاں یکے دیما کنزگ لوٹیت گڑاں من تو یا دومی سیمی آئی ءِ دیما داراَن۔مئے تب مئے راجی زانشءَ پدّر کنت کہ ما یکے دومیءَ برداشت نہ کناں۔اگاں ما زانتکار بہ باں گڑاں برداشت ءِ دود اَلّم ءَ مارءَ گون بیت۔چونہا بلوچ چاگردءِ تہا مزنیں نام است کہ اے نامانی شریں کردے است بلئے لبزانکی جیڑہانی گیش و گیوار کنگءِ ھاترءَ ہچ کسے سوبین نہ بوتگ۔چیا کہ ما یکے دومی ءِ موقف ءِ قدرءَ نہ کناں،من ہرچی کہ نبشتہ کناں یا کہ گشاں گڑاں اے منی انا ءِ مسئلہ جوڑ بیت کہ من چو گشتگ نوں من پُشتءَ نہ کنزاں،یا ہرچی کہ من گشتگ ترا اوں منّگی اِنت۔چوش نہ اِنت ءُ چوش بوت نہ کنت،دنیاءِ یک دودے است ،ہر ڈویلپڈ راجانی یک دوددے اے ہم است اِنت کہ یکے دومی ءِ احترامءَ کن اَنت۔ادا مئے چاگردءَ اگاں لبزانتے بکن،سیا ست دانے بکن،گشندہے بکن یا کاروباری مردمے بکن،درہیں تکءِ مردم یکے دومی ءِ گُٹّ ءَ کپتگ اَنت۔ءُ اے رویہّ منی ھیالءَ بلوچءِ تب مہ بوتیں چیا کہ اے رویہ بلوچءَ چہ دری ءُ قبضہ گیریں قوتاں گون اَنت۔باہدانت کہ ما وتی سیاسی،لبزانکی،چاگردی،راجی رویہّ ءِ سرا چمشانک بدئیں ءُ وتی اندرءِ انسانءَ یا وتی اندرءِ بلوچءَ چہ وابءَ پاد بکناں ءُ پولنگیں کلچرءَ چے رکھینگءِ عملی صورتءَ وتی کردءَ پیش بداراں۔مرچی ایوکءَ لبزانکی اِنّا بلکن مئے سیاسی،چاگردی زند اوں بہرءُ بانگ اِنت ،چیا کہ مئے رویہّ گوں وتءَ،گوں وتی لبزانتءَ یا زندءِ کجام تکءَ بچارے گوں کسءَ پوزیٹیو نہ اِنت۔چاگردءَ ہما مردم کہ ایراد گریءُ نگدءِ کاری ءَ گلائیش اِنت ءُ لبزانک،سیاست ءَ ساپ ءُ سلّہ کنگ لوٹیت،پیسرا وتی ساپیں کرد ءُ ساپیں امیج جوڑ کنگءَ سوبین نہ بوتگ۔ہما سیاست دان یا لبزانت کہ دومی ءَ ھراب گشیت ءُ شَر کنگ لوٹیت پیسرا وتی کردءِ سرا ہچ رنگءِ چمشانک نہ دنت ءُ گہتری نیاریت انچو دومیءِ ڈوبارگءَ بندات کنت۔اے نیگیٹیو رویہ اَنت کہ شرتری ءِ بدلءَ گنتری دیما کاریت۔لبزانک ءُ سیاست ءِ پڑءَ انچیں مردم پکار اِنت اے راستیانی حق و راستیں چیدگ وتءَ جوڑ بہ کنت ءُ واقعی پہ راج،راجی زبان ءُ لبزانک ءِ واستءَ کار بہ کنت۔ما مدام ہرچ کارے کہ بندات کناں ہما کارءِ ضرورتاں پیلو نہ کناں انچو پہ دیم بندات بیت پمشکہ ہر کار کپّی بیت ۔یک نادراہے اگاں ناجوڑ بیت گڑاں ہوسپٹل ءَ ڈاکٹر نادراہءِ ٹیسٹاں زوریت ءُ ناجوڑیءَ درگیجیت،نادراہی درکپگءَ گوں نوں ڈاکٹر ہمائی الاجءَ کنت۔اگاں انچو پہ دیم الاج بہ کنتے تہ بوت کنت درمان ءُ سوچن ناجوڑءَ گیشتر تاوان بدئینت۔ہمے درورءَ مئے لبزانکءُ سیاست ءِ ھال اِنت کہ ما یا وَ ناجوڑی ءَ درگیجگءِ قابل نہ ایں،یا ناجوڑی ما درگیتکگ بلئے ما نہ لوٹاں کہ ناجوڑ دراہ بہ بیت مئے واہگ اِنت کہ ناجوڑ گٹ گیر بہ کناں۔یا وَ مئے لیبارٹری اَپ ڈیٹ نہ انت ءُ کتگیں ٹیسٹ رداَنت۔یا وَ مئے چاگرد ڈنی اثراتاں انچو پولنگ کتگ اَنت کہ ما وتی ردیاں منّگا تیار نہ ایں۔پہ زانت یا پہ نزانتکاری ما وتی لبزانک،سیاست،چاگردءَ کورچاتےءَ برگا ایں۔گڑ سراں من وتی ہما ھبراں یک برے پدءَ گشگ لوٹاں کہ ”اگاں تو چہ اردو،پارسی یا عربی زبان ءِ واجہ کاراں وتءَ آجو کنگ لوٹے گڑاں چریشانی نبشتہ ءِ رہبندءَ وتءَ آجو کن،،اگاں نا۔۔گڑا تئی جہد ءِ دیما مستریں دیوالاں یکے ہمیشن اِنت کہ ہر رنگءَ ترا اے دیوال دور دئیگ کپیت۔