چُــكانی ديوان روس ءِ گيدی آزمانك
 تــَرينـــــــوك : كريم بلوچ – تهل
ماشا و مَـمّ
هست ات يك پيرمرد و پيرزالے كه آهان ءَ نواسگے هست ات . نواسگ ءِ نام “ماشا ” ات . يك برے آئی ءِ دَزگهاراں يك جاه بيت انت و جنگل ءَ په كـُمبی __ Kombei‌__ و كـَاوَك ءِ چـِنـَـگ ءَ ، رَوَگ اتنت .آتك انت و لوٹت اش كه ” ماشا ” ی ءَ هم وتی پَجّی و همراه ءَ به بَر انت .
 _ منی پيرُك ، منی بَـلـّـُك __ ماشا توار كت __ من ءَ موكـَل و اجازت انت كه وتی دَزگهارانی پَجّی ءَ ، جنگل و لـَد ءَ به رواں !؟
 پيرك و بلك دوئيں جواب دات كہ :
_ به رو ، بلے بچار ، چه وتی دَزگهاراں جتا مه كـَـپ ئے ، اگں نه ، گار بئے !
 جنكواں ، جنگل ءَ آتك انت ، كـُمبی ، گوش __ Gosh __ و كاوكانی چـِنـَـگ ءَ گلائيش بيت انت .
 ماشلـُـك ، چه يك درچك بنے ءَ – دگه درچك بُنے ءَ ، چه يك جـَرّے ءِ كـَش ءَ _ دگه جـَـرّے ءِ كـَش ءَ ، كمبی ، گوش و كاوكانی چنگ ءَ روان بيت .و چو چه وتی دزگهاراں سست و گِستا بيت . پدا كوكار كـَشّاں و گوانك جناں بيت ، بلے دَزگهاراں كسے نه اشكت و كسے جواب نه دات .
 ماشـَلـُـك ، لد و جنگل ءَ روان بيت ، چـَـٹ گار بيتگ ات .
 آ ، رَست هَنچين جاهے كه درچكاں باز بـَز اتنت و آرام ات . چارت ئی __ گند ايت كه لـَٹـی لوگے جـَـكتگ . دروازگ ئی ٹـُكينت ، بلے كس جواب نه دات .دروازگ ئی تهلانك _ مهلانك _ دات ، دروازگ پَچ بيت .
 ماشلك ، مان بيت .تاگ ءِ كـَش ءَ ، چارپادگے ءَ نشت . نشت و پگر ءَ شت : « اے كئی كـُڈ و لوگ انت ؟ پرچا هچ كس گندگ نه بيت ؟…»
 اے مَـزَنيں مـَمے ءِ لوگ ات ، تهنا اے وهداں لوگ ءَ نه ات ؛ و جنگل ءَ په تـَرّ و گرد ءَ شتگ ات . بيگاه و ديگر ءَ ، مم لوگ ءَ واتر بيت و ماشلك ئی ديست . وَش بيت .
 _ هَؤ ، _ گوئشت ئی _ نيں من ترا الس نه كناں و يله نه دَياں ! منی پَـجّی ءَ تو مان ئے . تو ترون ءَ روك كن ئے ، موشان گراد ئے ، من ءَ موش و بَـٹـاں وارين ئے .
 ماشا هرچی كه وس كت كه روگ ءَ بليت ئی ، بلے مم نه منََّ ات و رَوَگ ءَ نه هشت ئی . نون هچ كار ئی كت نه كت . نوں ماشا گوں مم ءَ ، مم ءِ لوگ ءَ مَنت و پَشت كـَپت .
 مم سرجميں روچ ءَ لد و جنگل ءَ شت و ماشلك ئی گوئشت كه بے آئی ءِ اجازت و گوئشگ ءَ هچ چه لوگ ءَ در مه كپ ايت .
 _ و اگں تو بروئے __مم گوئشت __هر داب بيتگ من ترا ودی كناں و گڑاں گراں و وراں !
 ماشلك پگر كناں بيت كه چون چه مم ءِ كش ءَ به تَچ ايت . چَپ و چاگرد سرجم لد و جنگل انت ؛ كجام نيمگ ءَ به روت ؛ نزانت ئی و كسے نيست ات كه چه آئيا پول و جُست به كنت …
 آ ، پگر كنان بيت ، پگر كنان بيت و پگر ئی كت .
 مم چه جنگل ءَ واتر ات . ماشلك ، مم ءَ گوئشت :
 _ مم _ او مم ، من ءَ بل كه يك روچے برواں وتی كلگ و شهرك ءَ ، من پر وتی بلك و پيرك ءَ يك چيزے ٹيكی بران .
 _ نه _ مم گوئشت _ تو جنگل ءَ گار بئے . بدئے وتی ٹيكياں كه من وت براں و سر اش كناں !
 و ماشلك ءَ همے پكار ات ! آ ، چـِلْبـِـك و بسكوٹاں پَكتگ اتنت . گڑاں مَزنيں كـَتلے ئی ودی كت و مم ئی گوئشت :
 _ ايش انت بچار ؛ من اے كتل ءَ بسكوٹ و چلبك مان كناں ، تو به زور و به بَرِ اش پر منی پيرك و منی بلك ءَ . هـَؤ بچار ، كـَتل ءَ راه ءَ پَچ مه كنۓ . بچار كه بسكوٹ و چلبكاں ، راه ءَ مه زور ئے و مه ورئے . من بيد ءِ درچك ءَ سركپاں ، و راه ءَ ترا چاراں !
 _ جوان انت _ مم جواب دات _ كـَـتِل ءَ من ءَ بد ئے !
 ماشلك گوئشت :
 _ دَمانے تو برو درا و به چار كه بارين _ زانان _ هَؤر گواريت يا نه !
 هنچو كه مم چه لوگ ءَ در كپت ، ماشلك ، كتل ءَ مان بيت و بسكوٹ و چلبكان ءِ تَشت ئی وتی سرا اير كت انت .
 مم بـِر گشت ، ديست ئی كه كتل تيار انت ، زرت و پُشت ءَ كت ئی و ديم په كلگ ءَ ، رهادگ بيت . مم چه سَؤل و كـَنارانی درچكانی شَم و نيام ءَ روان بيت، چه يك كسانيں شيلے ءَ جهلاد و پدا چه يك برزگے ءَ سر كپت و شُت و شُت تا كه منتَگ و ژند بيت . درچكے ءِ بُنڈے ءَ نشت و گوئشت ئی :
 _ نندان من بنڈے ءَ
 وران چـِـلْـبـِك ءِ چـُـنڈے ءَ !
 و ماشلك چه كتل ءَ گوئشاں بيت :
 _ گنداں من ، من گنداں !
 تو مه نند سرزُنڈاں
 چلبكاں تو مه ور
 په پيرك اش تو به بَر
 په بلك اش تو كن سر !
 _ هوم ، چونيں تيز گنديں چم ئی هست انت ، هرچيز ءَ گند ايت . مم وتا را گوئشت .
 گڑاں كتل ئی زرت ، پشتا كت و ديما روان بيت . شت و شت _ شت و شت ؛ آهر ءَ يك جاهے ءَ اوشتات و پدا نشت و گوئشت ئی :
 _ ننداں من بنڈے ءَ
 وران چلبك ءِ چنڈے ءَ !
 و ماشلك چه كتل ءَ ، اپدا گوئشاں بيت :
 _ گنداں من ، من گنداں!
 تو مه نند سر زنڈاں
 چلبكاں تو مه ور
 په پيرك اش تو به بر
 په بلك اش تو كن سر !
 مم هيران و هبكه بيت :
 _ اوه كه چونيں زانوگرے ! درچك ءِ برزتريں ٹال _ شاهڈ _ ءَ شتگ و نشتگ ، و دور دوراں گندگ انت !
 پاد آتك و پدا تيزی ءَ روان بيت . آتك و كلّگ ءَ مان بيت ، لوگ ئی ودی كت . بلك و پيرك ءِ لوگ ءِ دروازگ ئی باز گون زور كـُٹت و ٹكينت .
 _ ٹك _ ٹك _ ٹك … ! پاچ ئی كن ات ، زوت ئی پاچ كن ات ؛ من پر شما چه ماشلك ءِ نيمگ ءَ ، ٹيكی آرتگ انت …
 كـُچكاں بو چت ، مم ءِ بو اش اشكت و مم ءِ سرا بيڑ برگ ءَ ، ارش اش كت . چه سرجميں لوگاں كچك در كپتگ اتنت و گپّاں اتنت .
 مم ترس ات ، كتل ئی همودان دروازگ ءِ كش ءَ هشت و جنگل ءَ تچان ءَ شت و وتی پشت ئی هم چَك نه جت .همے وهداں پيرك و بلك هم دركپتگ اتنت و ديست اش كه كتلے اير انت .
 _ اے كتل ءَ چے مان انت ؟ بلك سوج كت .
 پيرك كتل ءِ دروازگ ءَ پچ كت ، چارت ئی و وتی چمديست ئی هم باور نه بيتگ ات : كتل ءَ مئی ماشلك انت كه نشتگ . زندگ ، جوڑ و دراه انت .
 هو ، بلك ، پيرك و ماشلك پهك گل بيت انت . پيرك و بلك ، ماشلك ءَ امبازاں زرت ، پَكت و چكت اش و په زانتكاری و زانت ءَ شاباش اش گوئشت