لبزانکی نمدی یے پہ ذوالفقار علی ذلفی ءَ
 مڑاہ داریں ذلفی۔۔۔۔۔
 پیریں مردے ہست ات منی ہمساہگ ات۔ من دیستگ ات مدام شپ ءَ نشتگ ات ءُ عبادت کنگ ءَ ات۔۔ بلے من آئی گپاں کدی سرپد نہ بوتگ اتاں کہ چے گُشگ ءَ انت۔ یک روچے من ہمے پیریں مرد جست کت کہ تو عبادت کن ئے بلے تئی زبان ءَ من سرپد نہ باں۔۔۔۔ تو چے چے گش ئے۔۔۔۔ پیر مرد ءَ من ءَ گشت ’’من کڑے بڑے کناں‘‘ پدا من مُدام جیڑ اِت باریں ہمے کڑے بڑے چی یے۔۔۔۔۔۔۔۔۔ عمر ودان بوت۔۔۔۔۔ نوں عمر ءَ آورتگ ءُ ہما جاہ ءَ رسینتگ کہ من کڑے بڑے ءِ مطلب ءَ سرپد بوتگاں۔۔۔۔۔۔ کڑے بڑے ہما گپ کہ آیاں ناں سرے ہست ناں کہ پادے۔۔۔۔ بزانکہ ناں ہمے گپانی کنوک سرپد بیت کہ من چے گشگ ءَ یاں۔ ناں کہ دیم ءِ مردم سرپد بیت کہ اے مرد چے گشگ ءَ انت۔۔۔۔۔۔۔ برے برے گمان بیت کہ بلوچی لبزانک ءِ دنیا ءَ ہم بازیں مردم چو ہما پیریں مرد ءَ نشتگ ءُ کڑے بڑے کنگ ءَ انت۔۔۔۔۔ جی بات ہما پیریں مرد کہ من ءَ گشت ئے۔۔۔۔ ’’من کڑے بڑے کنگ ءَ یاں‘‘ بلے اے کجا مٓن اَنت کہ ما کڑے بڑے کنگ ءَ ئیں۔۔۔۔۔۔
 بلوچی لبزانک ءِ جوانیں زمانگ کجام بوتگ یا کجام اِنت؟ اے فیصلہ ءَ بہ گندئے من ءُ تو کت مہ کنیں۔۔۔ اے درگت ءَ عابد آسکانی، جی آر ملا ءِ کتاب بژن ءِ پیشگال ءَ نبشتہ کنت کہ
 ’’بیستمی کرن ءِ مبارکیں روچ ءِ ٹک کنگ ءَ بُرزیں آزمان پہ بلوچی ءَ مھربان بوت۔ بلوچی ءِ وابیں بھت ءَ ھزارانی سال ءِ واب ءَ چہ رند جت چشگے ءُ پاد اتک‘‘
 بزانکہ بیستمی کرن ءَ بلوچی لبزانک نوں یک لبزانکے ءِ دروشم ءَ دیما اتک۔۔۔۔۔ اے زمانگ ءَ سید ہاشمی، گل خان نصیر، محمد حسین عنقا، عطا شاد، کریم دشتی، عاقل خان مینگل، بیگ محمد بیگل، مراد ساحر، آزات جمالدینی ءُ دگہ بازیں مردمے ءِ نام دیما اتک اَنت۔۔۔۔۔۔
 پدا بیستمی کرن ءِ گڈسر ءَ من گنداں بلوچی ءِ ٹوہیں دانش ور صبا دشتیاری اِنت کہ اے گشگ ءَ انت۔ ’’بلوچی لبزانک انگت یک گوانزگی طفلے‘‘ زاہر اِنت کہ اِدا طفل ہمے بزانت ءَ پدر کنت کہ بلوچی لبزانک انگت چہ گوانزگ ءَ در نیاتکگ۔۔۔۔۔۔
 نوں من ءُ تو مانگیشتگیں کہ آیا بلوچی لبزانک ءَ چشگے جتگ ءُ دیم پہ مرادانی منزل ءَ روگ ءَ اِنت کہ یا انگہ گوانزگ ءَ وپتگ؟
 میتھیو آرنلڈ جاہے نبشتہ کنت کہ ’’تو یک لبزانکے وانگ ءَ بندات کن ئے درستاں پیش ہمے بہ چار کہ اے لبزانکے یا لبزانکے نہ اِنت۔ اگاں لبزانکے گڈا بہ چار کہ کسانیں لبزانکے یا مزنیں‘‘
 میتھیو آرنلڈ ءِ گپانی ساہگ ءَ اگاں بلوچی لبزانک ءَ ائیر بہ کنیں تاں بہ گندئے۔۔۔۔ صبا دشتیاری ءُ عابد آسکانی ءِ گپانی تہا یکے ءِ گپ راست بہ بنت۔
 ذلفی مئے مستریں بد بھتی ایش انت کہ ما چیزاں سرپد نہ بیں۔ پیسرا آیانی سرا گپ جَنگ ءَ بندات کنیں۔ مئے کِرا ہر کس عطا شاد، سید ہاشمی یا دگہ شاعر ءُ لبزانتے ءِ (ادیب) سرا چیزے نبشتہ کنت گڈا اے دانکانی نبشتہ کنگ ءَ بے حال نہ بیت۔۔۔۔۔ ’’سید ہاشمی بلوچی لبزانک ءِ ہما کوہیں کلات اِنت کہ آئی ءَ لبزانک ءِ ہر پڑ ءَ وتی حیالانی بور تاچینتگ‘‘
 نوں تو ہمے نبشتہ کار ءَ جست بہ کن کہ سید ءَ وتی حیالانی بور چوں تاچینتگ؟ آیا سید وتی حیالانی بور ءِ تاچینگ ءَ سوب مند بوتگ یا ناں؟ اگاں سوب مند بوتگ گڈا داں کجام حد ءَ بوتگ؟ اگاں نہ بوتگ گڈا چوں نہ بوتگ؟ اگاں اے جستاں آئی ءِ دیما ائیر بہ کن ئے گڈا آ، ہاں ہوں چوش فلان ءَ ابید ترا جوانیں پسہ نہ دنت۔۔۔۔ چیا کہ آ بس یک روایتی نبشتہ کارے آئی ءَ سید شریں وڑے ءَ نہ ونتگ۔۔۔۔۔ بس مردمانی دپ ءَ اش کتگ۔۔۔۔۔
 ہر کس ہیک ءَ در کیت ءُ گشیت۔۔۔۔ ’’لبزانک چاگرد ءِ آدینک اِنت‘‘ ہمیشاں جست کن کہ آدینک چی یے؟ لبزانک آدینک چوں جوڑ بیت؟ چاگرد ءِ سرجمیں بزانت چی اِنت؟ چاگرد ءِ تہا کجام کجام چیز ہوار اَنت؟ اے جستان یے بہ کن۔۔۔۔۔ گڈا پسہانی وداریگ بو۔۔۔۔۔۔۔
 نوں اے وڑیں مردم ءَ تو چوں ملامت کن ئے۔۔۔۔۔ اے وڑیں مردم شعر ءِ تہا فلسفہ، منطق، اخلاقیات۔۔۔۔ بلکیں باندا حساب (ریاضی) ءَ ہم کاریت۔ ملامت نہ بیت۔۔۔۔۔
 چو نہ زانت کہ فلسفہ ءُ لبزانک ءِ مستریں تفاوت ایش انت کہ لبزانک درانگازیت بزانکہ بیان کنت ءُ فلسفہ جست کنت۔۔۔۔۔۔
 اے درگت ءَ منیر احمد بادینی وتی کتاب ’’زند ءِ ہنگام ءُ لبزانک‘‘ ءِ تہا نبشتہ کنت کہ ’’ من کدی اے نہ لوٹاں کہ لبزانک ءِ تہا فلسفہ بیاراں۔۔۔۔ چیا کہ فلسفہ ءِ وتی جتائیں یک مضمون ءُ راہے، وہدیکہ لبزانک ءَ را چش بگش کہ ہچ راہے نیست۔ لبزانک وانوکا زند ءِ باروا راہ پیش نہ داریت، لبزانک ہچ پیمیں حال ءُ احوال ئِے، اطلاع ئِے نہ دنت۔ لبزانک ایوک ءَ وانوک ءِ جمالیاتی زوق ءِ گزران پیلو کنت، ایش زند ءِ مارئگ ءُ مارشتاں گوں لوذانی شدت ءَ بیان کنت ءُ آدم ذات ءِ جمالیاتی ذوق ءِ نک ءَ یا کہ تر کنت یا کہ حشک کنت، گوں عقل ءَ ایشی ءِ تعلقداری کم اِنت، ایش جذبگانی شدت ءَ زانت، پوہ بیت ءُ بیان کنت، پمیشا لبزانک ءَ زند ءِ واد گشگ بیت۔۔۔۔۔۔۔
 وہدیکہ فلسفہ دنیا ءِ ترکیب ءُ ہیت ءُ ساخت، وجود ءِ ترکیب ءَ راھبند ءُ علم ءِ نظریہ ءَ گوں باث کنت، یعنے فلسفہ ءِ دیما سئے چیز باز اہم اِنت کہ اچ ایشاں یکے ہستی ءِ پوہ بوئگ کہ اے دنیا چوں جوڑ بوت؟ دوئمی راستی ءَ وجود ءِ شکل ءُ صورت ءَ چے پیما اِنت؟ ءُ سئیمی چے مردم ہمے وجود ءَ ، ہمے راستی ءَ زانت کنت نہ کنت؟ ءُ چارمی جست ہمیش انت کہ ایش باز اہمیں جستے کہ اے دنیا ءِ ہست ءُ بود ءِ تہا آدم ذات، بنی آدم ءَ انسان ءِ وتی درجگ ءَ کمال چے انت؟‘‘
 ذلفی مئے کِٓرا نوکی ءُ پد نوکی (جدیدیت و ما بعدجدیدیت) اتکگ ءُ اِدا سر اِنت کہ شعرانی تہا موبائل، کمپیوٹر، ٹیلی فون، ٹیلی وژن ءِ نام ءَ کارمرز کن، تو نوکی ءُ پد نوکی ءِ شاعر زانگ بئے۔۔۔
 اے گپ ءَ سرپد نہ اِنت کہ ہر چیز وتی زمانگ ءَ نوک اِنت۔۔۔۔ ہمے نوکی ءُ پد نوکی اِنت۔ آئی ءِ ذہن ءَ بس ہمے نشتگ کہ نوکی ءُ پد نوکی شعرانی تہا موبائل، کمپیوٹر بگر ءُ بدارانی کارمز کنگ ءِ نام اِنت۔۔۔ بل ایشی بزور آئی ۔۔۔۔۔ دگہ ٹولی یے کہ وت ءَ کلاسیکل ءِ منوگر لیکھ ایت۔۔۔ آ پدا نوکی ءُ پد نوکی ءِ حلاپ ءَ گپ ءَ اِنت۔۔۔۔۔ اے ٹولی ہم نوکی ءُ پد نوکی ءَ شعرانی تہا موبائل ءُ کمپوٹرانی نام ءِ آرگ ءَ سرپد بیت۔۔۔۔
 ذلفی مردم ایشاں گوں ہم گلگ بہ کنت؟؟؟؟؟؟
 چندن ساچ
 3 ستمبر 2015