نبشتانک(آرامی زبان)
ندکار ۔۔۔۔۔ ابدُل واھد وداریگ
آرامی زبان ءِ بابت ءَ باز رند ءَ مئے بلوچانی گْور ءَ مزنیں گپ ءُ باوست بوتگ ءُ انگت ھم بَیَگ ءَ اِنت ۔ بازینے ھمے جُست کنت کہ اے آرامی چونیں زبانے بوتگ ؟ من کمّے جُھد کتگ ءُ چیزے زبان زانت پٹ پولکارانی نبشتگین زرتگ ءُ یکجاہ کتگ ءُ شمئے وانگ ءَ پہ نبشتہ کتگ اَنت ۔ گڑا مرچی مئے بُنگپ آرامی زبان اِنت ۔ چوشکہ کدیمی زبانانی شوھازگ ءُ پٹ پول ءَ زانگ بوت کہ آرامی سامی سریانی اَبرانی سِیریا بزاں شام کنئان بزاں پَلستین ءُ اربستان ءُ اِراک ءِ ھند ءُ دمَگاں ھمے زباناں گوں ھبر اش کتگ ۔ من چہ وتی نیمگ ءَ ھچ نبشتہ نہ کناں پمیشکا من اے بابت ءَ ھچ نزاناں بلے کمّے باز پٹّ ءُ پول کتگ ءُ بازیں زانتکار ءُ راجدپتر زانتانی نبشتگین یکجا کتگ اَنت ءُ پہ بلوچ راج ءِ سرپدی ءِ واست ءَ وتی ماتی زبان ءَ نبشتہ کتگ اَنت ۔۔۔۔۔۔۔۔ نی بیا اِت دیم ءَ روان کنیں ۔۔۔۔۔۔۔
راجدپتر زانت گْوش اَنت کہ آرامی ھما زبان اِنت کہ مھتر اِیسّا ءُ آئی ءِ راج ءَ ھمے زبان ءَ گوں ھبر کتگ ءُ نبشتگ ءُ ونتگ ۔ شوھاز ءُ پٹّ ءُ پول کنوکانی گْوشگ اِنت کہ اربی زبان ھم چہ آرامی ءَ دراتکگیں زبانے ۔ اربی زبان ءَ گیشتریں لبز ءُ گال چہ آرامی ءُ اَبرانی ءَ زرتگ اَنت کہ ایشی ءَ سریانی ءُ سامی ھم گْوش اَنت ۔۔۔۔۔
اِراک شام کنئان پونیشیا ءُ اربانی دْرستیں مُلکاں ایشاں اسل سامی گْوش اَنت بزانکہ اے سام بن نوہ ءِ پدریچ اِنت ۔ اے مُلکانی دْرستیں زباناں انّوگین ءُ کْوھنیں ھر دویں دَور ءُ زمانگ ءِ زباناں سامی زبان گْوش اَنت ۔ آئی ءَ ابید سِیریا یاکہ شام وتی موسم ءُ آئی ءِ شھر دمشک وتی وش رنگی ءَ گوں اِرَم یا باگ ءِ اِرَم ھم گْوشتگ اش پمیشکا سامی یا سریانی ءِ سیمی نام آرامی اِنت ۔ گْوش اَنتیں کہ مھتر نوہ ءِ چُک سام ءِ جھ منند شام ءِ شھر دمشک بوتگ پمیشکا دْرستیں سامی زبان ءُ آئی ءِ گالواراں سامی ءُ سریانی ءُ آرامی گْوش اَنت ۔زباناں چہ سامی گروہ ءِ تہ ءَ پونِیکی اَسِیری کَلِیدی اَبرانی بابلی ھَتِیتی اَوار اَنت ۔ مھتر واجہ اِیسا الیسّلام ءِ زمانگ ءَ کنئان ءَ ھمے آرامی زبان ءَ ھبر اش کتگ کہ ابرانی زبان ءِ یک شاھے ءُ مرچیگیں اربی ھم ھما آرامی ءَ چہ جوڑ کتگیں زبانے البت سیاھگ ءَ بازیں دگری یے داتگ اش بلے اے دگری چہ اسلام ءَ پیسر داتگ اش ۔۔۔۔
نبی کریم (ص) ءِ زمانگ ءَ مکّہ ءُ آئی ءِ کِرّ ءُ گْوری روستا ءُ میتگ ءُ کلّگاں کہ اِیسائی نندوک بوتگ اَنت آیاں دْرستاں آرامی زبان ءَ گپ ءُ ھبر کتگ پمیشکا کُران کریم ءَ بازیں آرامی لبز ءُ گال مان اِنت ۔ ایشی ءِ بازیں سَوَب بیت کن اَنت ۔یکے وَ ایش کہ کُران شریپ بازیں جاھاں گوں اھل ءِ کتاباں گپ کنگ اِنت ءُ ھمے واست ءَ آرامی لبز ءُ گال مان اِنت کہ ایسائی کُران ءَ شرتر سرپد بہ بنت ۔ دومی اے کہ مکّہ ءَ نوک چست بوتگیں مسلم اُمّت چہ اَرَب کاپر ءُ بے دینانی نسبت گوں اھل کتاباں پجّاہ آرگ ءِ ھاتر ءَ گیشتر ھمگْرنچ بوتگ اَنت ءُ کُران ءِ تہ ءَ اَواریں ھمے آرامی لبز ءُ گال وت ھمے گپ ءِ شاھدی ءَ دَیَنت ۔ سامی نسل ءِ آرامی کَبِیلھانی سیاھگ کہ دہ می سدی چہ مھتر اِیسّا ءَ پیش آرامی سیاھگ پونیکیانی نام ءَ زانَگ بوتگ کہ ایشی ءِ نبشتہ کنگ ءُ وانَگ آسان بوتگ ءُ ھمے سَوَب بوتگ کہ اے سیاھگ مْیان اُستمانی کنگ بوتگ کہ گوں ایشی ءَ کار ءُ تجارت شرتر بوتگ ۔ آرامی سیاھگ ءِ 22 آب اَنت ءُ اَنچش گْوش اَنت کہ اے سیاھگ ءِ چیزّے پَیم( تخت ءِ جمشید ) ءَ درکپتگ اَنت کہ چہ آئی ءِ ھرابواں تکتیاں ءُ کاشیگانی سر ءَ نبشتگ ءِ دْروشم ءَ دست کپتگ اَنت ۔ ءُ چہ مِسر ءَ ھم چیزے پوست ءُ چمڑھانی سر ءَ نبشتگیں دْروشم ءَ دست کپتگ اَنت ۔ ءُ چہ ایشیا ءِ کوچک ءَ ھم کَھڈّ ءُ کرودگ ءِ وھد ءَ لھتے آرامی کتبہ دست کپتگ ۔ اے سیاھگ ءِ دو کُتبہ چہ سکندر مکدونی ءِ مَرگ ءَ شست ھپتاد سال ءَ رند دست کپتگ اَنت ایشاں چہ یکے ٹیکسلا ءَ ءُ دومی دریا ءِ کابل ءِ کنارہ ءَ جلال آباد ءِ نزّیک ءَ لمپاکا بزاں تھمان ءَ چہ دست کپتگ اَنت ۔ ایران ءِ تہ ءَ دْرستاں چہ کْوھن تریں آرامی سیاھگ ءِ دْروشم (بغ دات ءِ چک بغکُرت ءِ ڈوکیں سکّہ ءِ سر ءَ پھاز اِتگ اے اھمنش دَور ءِ شھزادگاں چہ یکے بوتگ کہ سکندر ءَ وتی دَور ءُ زمانگ ءَ 323 پیش م ءَ وتی سان ءُ بیمّ ءِ ھاتر ءَ پارس ءِ ھاکم ئِے کتگ اَت ۔
یک ماھتاکے ءَ واجہ مولانا سنااللہ مدنی نبشتہ کنت کہ سریانی زبان سرجمیں زبان اِنت کہ رند ءَ بازیں شاہ ءُ لمب ئِے کشّ اِتگ ءُ انجیل ھم سریانی زبان ءَ نبشتہ کنگ بوتگ بلے بازیں راجدپتر زانت اے گپّ ءَ نہ منّ اَنت ۔ ڈاکٹر گامدی گْوش اِیت کہ اگاں ھرچ مردمے ءَ بائبل ءِ بابت ءَ زانتکاری ھست اِنت گڑا اے گپ چہ آیاں چیر نہ اِنت کہ انجیل چہ ھما بنگیج ءَ گوں یونانی زبان ءَ نبشتہ کنگ بوتگ وھدیکہ مھتر اِیسّا اَلیسّلام ءِ وتی زبان آرامی بوتگ ءُ آئی ءَ وتی ھمراھانی دیم ءَ واز ءُ وتی بشارات ھمے آرامی زبان ءَ گوں کتگ ءُ گْوشتگ اَنت بلے آئی ءِ ھرچ گْوشتن کہ بائبل ءَ نوکیں اھد ءِ چاریں انجیلاں ءُ دگہ جاگہ ءَ نبشتگینانی تہ ءَ ھجبر راستیں دْروشم ءَ ءُ آرامی زبان ءَ گوں نبشتگ کنگ نہ بیتگ اَنت ۔ آئی ءِ نبشتگین ھما بنگیج ءَ گوں رجانک ءَ بوتگ ءُ ھما بنگیج ءَ یونانی زبان ءَ گوں نبشتہ کنگ بوتگ اَنت ۔ ءُ چوش ھم نہ بوتگ کہ ھما بنگیج ءَ انجیل وتی اسلی دْروشم ءَ آرامی زبان ءَ گوں نبشتہ کنگ بوتگ ءُ رند ءَ آیانی رجانک یونانی زبان ءَ کتگ اش بلکیں ھما بنگیج ءَ یونانی زبان ءَ رجانک بوتگ ۔
پد ءَ دگہ جاھے واجہ گامدی نبشتہ کنت ۔۔۔۔۔
آرامی زبان چہ سامی نسل ءِ زبان ءِ یک گروھے کہ اَبرانی زبان ءَ گوں سک نزّیکّی کنت ۔ اَبرانی بائبل ءِ کدیمّی اھد نامہ ءِ کتاب اَزرا ۔ کتاب دانیال ءُ کتاب یرمیاہ ءِ بازیں نبشتگیں جاگہ ءُ لبز ءُ گال آرامی زبان ءَ نبشتگ اَنت ۔ نوکیں اھد نامہ ءِ تہ ءَ سلِیب ءِ سر ءَ کہ ھما گالرد ءَ مھتر ایسّا ءِ نیمگ ءَ منسوب اش کن اَنت ( ایلی ایلی لما سبکتنی ) اے ھم آرامی زبان ءِ گالردے ۔ بائبل ءِ چیزے رجانک ءُ ریزمانک آرامی زبان ءَ گوں نبشتہ کنگ بوتگ اَنت ۔ آرام اسل ءَ سرجمیں شام ءُ آئی ءِ گوریچّانی ءُ رودراتکی ءِ نام اِنت ۔ آرامی زبان مزنیں زبانے بوتگ ءُ اے چار گروھاں بھر بوتگ ۔
1 کْوھنیں آرامی ۔۔۔۔
2 کارگسی ءُ سرکاری آرامی ۔۔۔۔
3 دریا ءِ روم ءِ رودراتکی بندنانی ھند ءُ میتگانی آرامی ۔۔۔۔۔
4 رودراتکی آرامی ۔۔۔۔
رودراتکی آرامی ءِ تہ ءَ ( الپ ) بابل ءِ یھودیانی آرامی (ب) مینڈین آرامی (اِراک ءِ مینڈینانی نیکراھی ءُ ادب ءِ زبان (ج) سریانی ءُ (د) نوکیں سریانی اوار اَنت ۔ اے پیم ءَ سریانی آرامی ءِ یک لمبے کہ رودراتکی آرامی زبان ءِ ایسائیاں وتی کتگ اَت ۔ بلے انچش زانَگ بیت کہ اے زبان چہ مھتر ایسّا ءِ آیگ ءَ پیسر گْوشگ بوتگ ۔ 451 ء ءَ رند آرامی زبان ءِ ھبر کنوکیں ایسائیاں گیشتریناں سریانی زبان وتی کلیسا ءُ دود ءُ ربیدگی مراگشاں گْوشتگ ءُ نبشتگ ءُ ونتگ ۔ چَریشی ءَ آیانی یک مول ءُ مراد ھمے بوتگ کہ وتی نیکراہ ءُ دود ءُ ربیدگاں چہ ( بازنتینی ءِ سان جنے ءَ رکّینَگ بو تگ ۔ اے پیم ءَ چہ ھمے مردمانی سان زیری ءَ سریانی زبان ءِ سان اے ملکاں ھم شنگ اِتگ ۔ ایران ۔ ترکستان ، ھندوستان ءُ چین ءَ ءُ روکپتی نیمگ ءَ ایشیا ءِ کوچک ، شام ءُ پلستین ءُ دریاباری نیمگ ءَ ارب ءُ مِسر ءَ شنگ اِتگ ۔ارمینیا ءُ مِسر ءُ اربانی زبان سک سان جَتی کت اَنت ۔ اسلام ءِ جنگانی سوب مندی ءَ رند یک دگر ءَ گوں گپ ءُ ھبر ءُ رھوتی ءِ زبان اربی بوت کہ اربی ءَ آئی ءِ جاگہ گپت ۔ کلیسا ءُ ادبی مراگاھانی واست ءَ سریانی داں پانزدھمی کرن ءَ برجم بوتگ ءُ انگت ھم شامی بازیں کلیسا یاں ھما رسم ءُ دود ابابت ءِ زبان گْوشگ ءُ کارمرز بہ یَنت ۔ انچش گْوش اَنت کہ موسل ءُ کردستان ءِ بازیں ھند ءُ کلّگی میتگاں ھم اَنگت اے زبان گْوشگ بیت اِنت بلے اربی زبان ءِ لسانیات ءُ گْوشگ ءِ سان جَتی باز بوتگ ۔ ءُ اربی سیاھگ گیشتر نباتی یا کہ نبتی آباں گوں جوڑینَگ بوتگ کہ نبتی ءِ سیاھگ وت گوں سریانی آباں ٹھینَگ بوتگ ۔۔۔۔
گْوش اَنتیں کہ تورات اَبرانی زبان ءَ بوتگ ءُ انجیل سریانی زبان ءِ تہ ءَ بوتگ ۔ اے گالرد ءِ تہ ءَ دو چیز گندگ ءَ کیت ۔ اولی ایکہ تورات ابرانی زبان ءَ بوتگ یک مزنیں کساسے ءَ راست اِنت ۔ ءُ انجیل آرامی زبان ءِ تہ ءَ بوتگ پرچیکہ مھتر ایسا ءِ دور ءُ زمانگ ءَ آئی ءِ ھند ءُ ھَلک ءَ الباریں زبان آرامی بوتگ اگانکہ سرکاری ءُ کارگسی ءُ وانگ ءِ مول ءُ مراداں پہ یونانی زبان رِیشّگ جَنَگ ءَ بوتگ ۔ ءُ واجہ ایسا پیگمبر ءَ اللہ ءِ کلوہ ءُ پیگام آرامی زبان ءَ گوں داتگ اَنت اے پیم ءَ انجیل ءِ اسل زبان ھم آرامی اِنت ۔ دانکہ اللہ ءِ گُڈی نبی مھتر محمّد (ص) ءِ دَور ءِ آیَگ ءَ بزاں شش سدی ءَ رند ایسائی ھند ءُ ھَلکاں آرامی زبان ءِ جاگہ ءَ سریانی ءَ گپتگ ھمے سَوَب اِنت واجہ نبی ءَ واجہ زید بن سابت ئِے کَڈّن کت کہ تو برو سریانی زبان ءَ یات بہ گر ۔ واجہ نبی ءِ دور ءُ زمانگ ءَ ایسائیانی کارگسی ءُ الباری زبان سریانی بوتگ ۔۔۔۔۔۔