سفرنامہ
اسحاق رحیم
ھشتُمی بہر
بَگّ ءَ پہ درْابول ءَ زھیر بیتگ
مارا پہ دشت ءِ گورگیں کُلّ ءَ
سیمی روچ ءَ مارا پہ بُرز دَشت ءَ سفر گرْنچان اَت ما کِساس سُھب ءِ دہ بَج ءَ چہ کُلدان ءِ کَور ءَ ھما دَست راستی نیمگ ءَ چہ کوسٹل ھای وئے ءَ چَگل بیتیں… اے بَری ما وتی مُزرو پہ بَلنگور ءَ بَستگ اَت مارا دشت ءُ نگور دیم ءِ زید چارگی اَتاں دوشی من گوں لال بخش آزات ءَ رابطہ کُتگ اَت لال بخش ءَ من ءَ دشت ءُ نگور ءِ زیدانی بارہ ءَ سرپدی دات بلنگور ءَ وتی برات محمود ءُ چہ گوھرگ باگ ءَ حاجی غلام ءِ نمبر ھم دات اَنت تاں مارا آ دمگاں پریشانی یے مہ بیت..عبدالصمد ءَ ھم گوھرگ ءَ الہی بخش نامیں واجھے فون کُتگ اَت آئی ءَ مئے آیگ ءِ ھال داتگ اَت آ واجہ ءَ مارا میار بندی کُتگ اَت کہ شُما ھرجاہ ترّ ءُ تاب کن اِت بہ کن اِت بلے سُبارگ ءَ پدا منی گور ءَ بیا اِت…
عبدالصمد منی سفراں گیشتر ھمراہ اِنت بلے مرچی منی ءُ عبدالصمد ءِ ھمرائی ءَ ماسٹر عطااللہ ،مجیب فضل ءُ مختار ھم گون اَتاں.. ما پہ اولاک ءَ چہ کُلدان ءَ سیٹھ اکبر ءِ پراڈو گاڑی پَچ گپتگ اَت کہ اے نیمگ ءَ پکّائیں روڈ نیست ھَمُک کسانیں گاڑی شُت نہ کنت.. ما چہ ٹوبو ءِ راہ ءَ گوھر ءِ وڈّ ءَ ءَ روگ اَتیں.. ٹوبو ھمے راہ کسانیں جُمپے ءِ نام اِنت…
چہ ادا دیمتر کوھانی سلسلہ یے ھَست کہ ایران ءِ مرز ءِ سر ءَ اِنت چہ ھما کوھاں ھَورانی وھد ءَ آپ جہلاد بیت چہ ٹوبو ءُ گوھر ءِ وڈّ ءَ پہ جَہل دَشت ءَ روت… اے ھم مزنیں آپے بازیں ڈگار ءُ کیلِگ چَمے آپ ءَ پُرّ بَنت..
ھمے ڈنّ ءَ یک جاگھے عبدالصمد ءَ راستی کِبلہی نیمگ ءَ دست شَہاران ءَ گوشت اے اندائی ءَ شیھ گواش ءِ میتگ بیتگ..
شیھ گواش کَور ءِ بُرزی کِبلہی دست ءَ شئے کہیریانی میتگ بیتگ کہ 1998 ءِ ھار ءَ لَڈّینتگ اے میتگ ءِ مردم مرچاں جیمُڑی ءَ شئے آباد ءَ جھمنند اَنت..
جی آر مُلّا وتی دستونکے ءِ تہا شیھ گواش ءِ زکر چوش کُتگ..
تو منی ھال ءَ چہ شیھ گوْاش ءِ آبَنداں جُست بہ کن
کَلّر ءُ پُلکان ءُ بے آپیں ڈگاراں چے کن آں
بلے منی ھیال ءَ جی آر ءَ اے شَیر ڈُکّال ءِ زمانگ ءَ نبشتہ کُتگ اگاں ناں شیھ گواش آبادیں جاگھے بیتگ شیھ گواش ءِ زمین راستیں کہ پُلکیں زمینے بلے پُلکیں زمین پہ دَھل ءُ درْچک ءِ رودینگ ءَ گنوک بیت… دھکان ءُ بلوچاں چہ ڈل پادیں زمین ءَ پُلک ءُ مِلکیں زمین زیادہ دوست بیتگ…
مئے چَپّی روکپتی نیمگ ءَ ایران ءِ سیمسر اَت ءُ سامان ءِ کوہ درا اَت… سامان ءِ کوہ ءِ درْچ ھم مزن اِنت مئے ماشین ھمے تِچکی ءَ سیرکگیں وڈّیے ءَ تَچان اَت دیم ءَ میتگے درا بیت کہ درست کرگین ءُ کَٹوگیں لوگ اَتاں… گوں میتگ ءِ رسگ ءَ ما چمّ پہ مردینے ءَ شہار اِت اَنت بلے ادا مردین درا نہ اَت… اناگت مئے چمّ مردے ءَ کَپت اَنت.. ما ھمائی ءِ نیمگ ءَ شُتیں… مرد ءَ وتی نام توکل گُشت ءُ میتگ ءِ نام ڈَنُّک…
چہ میتگ ءَ دراتکیں دو اُشتری مئے دیم ءَ پیداک اَتاں ما اشانی گور ءَ داشت دروت ءُ درھبات بیتیں..
گوشت ئے ما چہ نگور ءَ پیداکیں، ما سوداگریں..
اشاں مارا راہ ءِ سوج دات…دویں اُشتری چہ گَپّ ءُ ڈول ءُ ڈیلّ ءَ پکّایں بلوچ درا اَتاں..
اشاں مارا راہ پہ شرّی ءَ شون دات.. چوناھا ما راہ ءُ دَراں پہ شَرّی نہ زانگ اَتیں پدا ھمے زیتّاں مزنیں ھَور ءُ ھَرّگے ھم گوْستگ ما گوشت بہ گِندے راہ ھَراب بہ بَنت..
بلے اُشتری سوداگراں مارا دلجم کُت کہ ما گوں ماشین ءَ شرّیں رنگے ءَ شُت کنیں..بلوچاں راست گوشتگ..
شَپ پہ اِستال وَشّ اَنت ءُ گیابان پہ بلوچ
چہ ڈَنُک ءَ دیم ءِ میتگ سِیسدی اَت اینگو زمین ءَ ھم وت ءَ مَٹّ کُتگ اَت جَہل دیم ءِ زمین پُلک ءُ ھاک اِنت اینگو زمین ڈل پاد اَت.. سِیسیدی ءِ اولی میتگ جَہل ءَ اَت ءُ دومی میتگ گِتانے ءِ سرا اَت… جَہل ءِ میتگ ءَ اسکول ءُ کوھنیں ڈسپنسری یے ھَست اَت بلے ادا ھم چو ڈَنّک ءَ نہ برق ءُ بجلی گواہ ایت ءُ نہ ڈاکٹر ءُ ماشٹر…اینگو آپ ءِ لین ھم نیست.. سِیسدی ءِ جہل ءُ گِتان ءِ سرا بُرزی بازار ءِ میان ءَ کَورے گوزگ اِنت جنیناں ھانڈو سرا اَتاں چہ کَور ءَ جہل آپاں پہ سَر بُرز ءِ بازار ءَ برگ اتاں.. منی ھیال ءَ اے بُرزی‍ں گِتان ءَ انچوش مردمے سر بہ کپ ایت دم بارت گوں آپ ءَ جنیناں شاباش اِنت اے بُرزی‍ں گِتان ءَ سرکپ اَنت.. بلے جنیناں میار نیست مزنیں زورے ءُ لاچاری یے ءَ زُرتگ اَنت…بلوچاں گوشتگ کہ “زور ءَ سرا راہ اِنت”..
گِتان ءِ سر ءِ میتگ ءِ اسکول ءَ لھتیں مردم تگرد پَچ کَنگ ءُ دیوانے ءِ تیاری بیگ اَت.. ما جُست کُت اے چونیں پَتّرے دو ورنائیں بچک کہ پَتّراں پَچ کنگ اَتاں گوشت ئے مئے گور ءَ مردمے بیران بیتگ ما ادا پُرس ءَ داریں.. اسکول ءَ ماسٹر نیاھگ اِنت وانگ نیست…
دیمی میتگ چِلَّو ءِ بازار ءَ ھم ھمے ھال اَت گونڈو ویل اَت ءُ گردگ اتاں ما لوٹائینت ءُ جُست کُت اَنت “زاناں شما نہ وانگ اِت؟”
گوشت ئے اسکول بند اِنت ءُ ماشٹر نیست ما کُج ءَ بہ وانیں ؟
مئے جُست پہ گونڈواں ارزان اَت بلے چِلَّو ءِ گونڈوانی جُست ءِ جواب مئے گور ءَ نیست اَت…
بازار ءِ نزیک ءَ جنینانی دو ٹولی ءَ ھم چہ سِیسیدی ءِ میتگ ءَ بُرزادی پیادگ ءَ روگ اَتاں انچوش درا اَت کہ ھما بیران بیتگیں مردم ءِ پُرس ءَ بیتگ ءُ وتی میتگاں روگ ءَ اَنت.. بے اولاکی ءَ اے جنیں آدم ھم دیرپاندیں سپرے پیادگ ءَ بُرگ ءَ لاچار اَتاں..
(روان اِنت)