کرونا وائرس ے باروا کمے سرپدی :
ناصر سجّاد
کرونا وائرس کہ نونکین نام انتے کو وِڈ نوزدہ اے چینءِ شہر ووہان/ wuhan چہ ودی بوتگ انچو گش انت کہ اے چہ بنکی تورءَ یک چپچل ۓ چہ ایک میملے ءَ ءُ پدا ایشی انسانی ۓ تہا دور کتگ ۔ میمل ہما دلوت کہ چک کاراتنت ۔ اے بابت مے ھاسیں زانت ءُ سرپدی نیست انت کہ وجوہات چے انت اے وائرسے جوڈ بوہگے ۔ اے ردءَ بازین کنٹرورشل گپ ترگ انت ہرمردم وتی وتی یک ھیالے داریت انت ۔ بازمردمانی منگ انت کہ چینے مردم دلوتانی ھیال ءَ نہ دارانت ءُ دومی مے ایکوسِسٹمے ھیال نہ دارگے سوب انت کہ ما اے وڈین آپتانی آماچ ان ۔ مے گورا اچ کیل نیست کہ ما کچ کت بیکن ان کہ ایشی ے اسل وجہ چے بوتگ انت۔
اے تھریں وائرسانی راج دپترءَ بیچارین گرءَ اے اولی وائرس نہ انت کہ دگنیا ہتکگ بلکن چیشی چہ پیسر بی بازین ہتکگ انت ۔ چو کہ مرس ، سارس ، ایبولا اے درہا انچیین وائرس انت کہ اے دگنیا ہتکگ انت ۔ اے گپ ءَ بی دگنیا منیت انت کہ پشانکے اے تھرین وائرسانی یک مدتے باز گش انت کہ جنوری یا فروریءِ ماہ چہ گر داں مارچ ۔ اے وھد اے ڈولین وائرسانی درہگے وھد انت۔ گرمی ے کہ اسرزیات بیت انت گرءَ اے وت ہتم بنت انت۔
کرونا وائرس ءَ اولی رندءَ دگنیا شستءِ دھ ہک ءَ زاہری داتگ ءُ ایشی کرونا ہمے واستہ گش انت کہ ایشی جون سرے نیممگ چو تاج ءِ وڑا انت چمے واستہ ایشی ءَ کرونا گش انت ۔ نونین کہ نام انت اے چہ کرونا واہرس ڈزیزءَ چہ زورگ بیتگ سال 2019 بیتگ چمے واستہ ایشی آرءَ کووڈ نوزدہ گش انت۔
کرونا وائرس چہ رکگے واستہ ورلڈ ھیلت آرگنیائزیشن ءَ وتی رہ بند شنگ کتگ انت کہ مردم آوانی سرءَ کاربند بیبیت گرءَ وتءَ چہ اے نادرہائی چہ رکینت کت کنت ءَ اے دگراں بی چہ نادرہائی چہ ہم رکیینت کت کنت انت۔
کرونا ۓ باروا اے مارا الم زاننگ لوٹیت کہ اے گوات گون نہ انت انگریزی تہا گش انت کہ اے airborne/ ائربارن نہ انت اے انسانانی وشبہتی انت کہ اے گوات تہا چہ شت نہ کنت ۔ ایشی ءَ یک مردمے لوٹیت کہ اودء بیجلیت ءُ مردما نادرہ بیکنت ۔ ایشی بنکی مدت گش انت کہ چاردہ روچ انت کہ اے مردمے جون تہا چہ وتءَ زاہرکنت ءَ مردما نادرہ کنت انت ۔ ایشی اے اسر اے تھرءَ انت کہ اے مردمے پوپاں ، سائنسءَ پونزءَ اسرمند کنت چو لیمپوشکے وڑا گیپت انت کلگ ءُ تپ ہم دنت انت۔ دنی وھدی ایشی اے ریکوری ریٹ 80 درسد انت متلب ہشتاد درسد گجاشک است انت کہ مردم وش بیبیت انت ۔ تنی وھدی ایشی ے مرگءِ کہ شرہ انت آ 2 یا دونیم درسد انت ۔
اے وئرس ءِ گردءِ یک چربی ے گولائی است انت ۔ اے آپے درمپانی تہا، مے پوستے سرءَ اگاں مے نزیک گوراں اگاں دیگر یک چیزے است انت اگاں ما ہمے دمانا پریشت گرءَ ے اودءَ ہم کمے وھدءِ کریب 12 کلاک داں وت ء زندگ داشت کت کنت انت ۔ ہمے واستہ گش انت کہ اگاں کسیے گون انت گرءَ آ باہد وتءَ الاہدہ انچین جاہ بیداریت کہ اے دگر اسر مند مہ بنت انت۔ چو کہ مردم وت نہ زانت انت کہ منا اے وائرس گون انت یا ناں۔ ایشی باروا زانتکاراں اے درگیتگ کہ ہما جاہ کہ اے است انت گرءَ آوداں چہ آئیوکین مساپراں شک است انت گوں بیبیت انت گرءَ اے ردءَ سرکاراں وتی سیمسراں انچیین جاہ جوڈ کتگ انت کہ آواناں کوارنٹین گش انت کہ مانا انت ءِ کہ چیزے / مردمے تو یک جاہ ءِ بیدار ات بند بیکن ات داں آ (مردم) چہ آ جاہ ءَ در میا انت ۔ مکستد ایش انت کہ اے مردم اےجاہ ءَ داں چاردہ یا بلکن گیشتر روچ دارگ بینت داں کہ اے زاننگ بیبت کہ کے آرا اے وائرس گون انت یا کئے آ گون نہ انت ۔ الاماتانی زاہر بوہگ ءَ پد مردماں انچیں ہسپتالاں یا ورڈانی تہا برگ کہ آوان آئسولیشن وارڈ یا ہسپتال گش انت داں کہ اے مردمانی الاج بیبیت انت ءُ اے گپے بی بندوبست بیبیت انت کہ ایشانی وائرس اے دگراں مہ لگیت انت۔
باز ملکاں اودءَ اوانی وساہل ءُ اوانی جانسلامتی ے نزام بازجوان انت گرءَ آونی واستہ اے بندوبست کنگ اچ جیڈہ ے نہ انت بلے مے ملک ءَ باہد مارءَ لوٹیت کہ ما ایشی ے گونءَ مڈگے واستہ وتءَ جاڈی بیکن ان ۔
اے میان کہ اے وائرس ہما جاہا ں کہ موجود انت بائد ما آ ملکانی مساپری ءَ مہتل بیدارین ءُ اے میان کسے مے ہند آییگ لوٹیت انت آ ہم اگاں میت شر تر انت بلے بازیں کاروباری زلورت انچ انت کہ مردم پہ زلورت یا پہ ناسرپدی ءُ اے وائرسا بے نہ کنگے سورت ہم سپر کن انت مے ہند کائینت ۔ اے وھداں ایرانے مردم اے وائرس ءَ چہ اسر مند انت مارا بائد انت کہ مے گوراں کسے کیت گراں بائد آ اے تھرین توجیلے الم بیکنت کہ اے دگر آئی ے وجہ چہ اسر مند مہ بنت ۔ اے ردءَ باز ملکاں وتی واننگ جاہ ءُ لیب گوازیانی مراگہ مہتل کتگ انت ءُ باز ملکاں پہ چاروکاں مکن انت کہ آ لیبے چارگءَ لیبے میدان بیرونت بلکن وتی گس ءَ ٹی وی ے دیم بینینت انت ءُ لیباں بیچارانت اے توجیلانی دیم آرگے ھاسین مکسد ایش انت کہ وائرسءَ شنگ بوہگ چہ دارگ۔ گرءَ بائد ما وتی زلورتانی واستہ اگاں نیادیاں روین گرءَ بائد ما ھیال بیدارین مارءَ اے وائرس مہ لگیت انت ۔ ماسک دیم ء کنگ شرانت بلے اے ھیال داری کنگی انت کہ مے دست ہمک ساہت و دمان پہ ماسکے سیدا کنگ ءَ مے دہم مہ لگیت انت ءُ ما کہ وتی کار کت گرءَ الم وتی دست و دیمء بیشودین ءُ سابون کارمد بیکن ان۔ وتی گورے گداں بی مٹ بیکن ان۔ اگاں مے گسے پوشاک ءُ مے ڈن ءُ روگے پوشاک الائدہ بیبنت منی ھیال ءَ گہتر انت۔ پرچہ کہ اے گدانی سرءَ بی وت ءَ زندگ داریت۔
ھاوند مہ کنت کہ مے گورءَ کسیے اسرمند بیبت انت ۔ بلے اگاں بوت گرءَ ما بائد سرکارانی گیشینتگین راہ ءُ رہبندانی سرءَ وت ءَ بیدارین ۔
چیزے راہ بند:
1۔ بائد نادرہ ءَ ءُ ھیالداروک دوئین ماسک پر بیکنن انت ۔
2۔ اگاں ما سرپد بوتین کہ مے گورءَ مے مردمے آزیزے اسر مند انت گرءَ مارا بائد انت کہ ما چہ وت آئی ءَ نادرہ جاہ ءَ مہ برین بلکن گہتر بیت کہ ما وتی مکامی انتزامیہ ءَ ھال ھوال بیکن ان کہ مے گورءَ انچین مردمے است کہ الامات ہمے تھر انت اگاں مے مکامی سرکارے گورا جونین آئسولیشن وارڈ یا الادہ ہسپتال است گرءَ ایشی اودءَ برگے چے راہ بند انت آ الم چما چہ گہترزانت و سرپدی دار انت ۔ البت ایشی ٹیسٹ گون انتزامیہ ے کمک چہ مے گس ہمم بوت کنت انت ۔
3۔ مکامی انتزامیہ گشت کہ ما وتی نادرہ ءَ وتی گس بیدارین گرءَ اے رد درستاں چہ جوان تر انت کہ ما پہ ھیالداری یک مردمےءَ تربیت بیدین گہتر انت کہ آ نادرہ ے چاروگودار کنوک بیبت انت ۔
4۔ سوشل ڈسٹنسگ ھساب ءَ بائد ھیالداروک وت ءَ چہ نادرہ ءَ کریب شش /6 فٹانی دوری ءَ بیداریت انت ۔ ہمے میان آ ماسک ہم پر بیکنت ہمک رندءَ وتی دستاں ءَ دیم بیشودیت انت ۔ ءُ اچ وھداں وتی دستاں وتی دہم مہ جنت یا پونز یا چماں ساپ مہ کنت ماسکء پہ ھیال دور بیکنت ءُ بوت کنت وتی ماسک ہم بیشودیت ءُروچے سرءَ ہشکے بیکنت انت ۔
5۔ اے نادرہائی ے دارو تنی وھدی جوڈ کنگ نہ بوتگ ۔ انچو کہ زکام ءَ مردم آپیں وراکی باز ورانت ایشی واستہ بی زانتکار آپیں وراکے زیات سپارش ءَ کن انت چو کہ جوس ، سوپ ءُ نرمیں ورگ کہ مردمانی واستہ زوت ہزم انت بائد مردم وتی نادرہ ءَ انچین ورگانی سرءَ بیکنت انت ۔
6۔ مے ایمیونیٹی ءَ پریشانی سک اسر مند کنت اے رد ءَ بائد انت کہ ما وت ءَ ءُ وتی نادرہاں چہ بلازلورتیں پریشانیاں چہ بیرکین ان ۔ پرچہ کہ انچو گش انت کہ اینگزائٹی ءُ ڈیپریشن مے ایمون سِسٹمے سرءَ بدی آورت کن انت۔ ما وتءَ وتی نادرہ ءَ گل ءُ وش بوہگے تربیت بیدئین ۔ نوں ایشی اے اومر کسان انت پرچہ کہ زانت کار گش انت کہ اپریل 15 چہ ایشی اسر کم بیت انت۔ آٰئسولیشن ءَ دارگے نب ایش انت کہ مردم بائد مائنڈفل بیبیت انت ۔ مانا وتی ہیالانی تہا چہ گہتر انت وت یک انچیین کتابے چیزے بوانیت یا انچین دلچسپیں تامورے بیچاریت یا درستاں چہ گہتر انت کہ مراکبہ بیکن ان۔
درستاں چہ شرترین مراکبہ ہمیش انت کہ مردم وتی ہیالان چہ در بیت ہما جاہ کہ موجود انت وت بیماریت کہ آ ہمود ءَ انت ۔ زانتکار گش انت کہ مے ابرم ہر وھداں موجود انت پہ مے دراہ کنگے واستہ بلے ایشی واستہ الم انت کہ ما وت ءَ پریزنٹ بیکن ان۔ ہیالاں اچ شری گون نیست انت ۔ بلکن اگاں ما ہرابیں ہیالے داشت گرءَ اے دگر ہرابین ھیالاں داوت دنت ۔ گرء گہتر بیت انت کہ ما یا تو شوکین ھیال بیدارین پرچہ کہ شوکین ھیال دگہ شوکین ھیال کاریت انت ۔
7۔ وراکی ے گون نادرہ آرام کنگ ءَ شرین واب کنگ نادرہائی ءَ چل درسد وت کم کنت انت پرچہ کہ شریں واب وت یک الاج ءِ ۔ ارام مانا بیڈ ریسٹ ۔
8۔ بازہرب چو کہ بینگ ، سونڈ ءُ لیمبو اے مے ایمونیٹی ودائینت کت کن انت گرءَ بائد پہ کساس ما ایشانی کارمردءَ بیکن ان بلے گہتر بیت کہ ما وتی ڈاکٹرے جست ہم بیگرین ۔
9۔ اے تھرین نادرہانی سے گیٹگری انت اگان نادرہ ھاس تکلیپ نہ انت گرءَ پہ آئی اچ دگہ ھاسیں دارو نیست انت ابید چہ تپ کم کنگ ءُ آپین وراکی چہ ۔ البت دومی کیٹگری ے مردم کہ آوانی ھالت ھراب انت گرءَ آواں ڈرپ ہم جن انت ۔ سیمی گیٹگری اے نادرہ ہما انت کہ سک نگیگ انت گرءَ آوانی واستہ آکسیجن ماسک ءُ آہاں بوت کنت کہ آئی سی یو آں بیدار انت ۔ ھاوند مہ کنت کہ ہنچیں جاہءِ ءَ جہ منند ان اودءَ آسراتی سک کم انت گرءَ گہتر بیت ما وتی ہند ءَ ورناہ ءَ سرپدی این مردمانی انچیں اداوکی کمیٹی یا گل ءَ اڈ بیدیں ءَ گون زانتکارنی رہشونی ءُ یگل ءَ اے نادرہی گون مڈگے توجیل بیکن ان۔ اے رد ما گون مکامی انتزامیہ ءَ رابتہ کاری ہم بیکن ان آواں چہ کمک بی بیزورین۔
10۔دست شودگے تریکت ۔ دستان سابونے گونا دستانی دیما دلے نیمگ دوئین دستانی گون لگاشگ پدءَ وتی دستانی لنککانی شماں ساپ کنگ ، دستانی پشتاں ء گڈ سراں ماتی لنککاں گولائی ءَ کریب 20 سیکنڈاں ما وتی دستاں پہ دلگوشی بیشودین۔ اے ردءَ یونیسیف ءِ جوڈ کتگین لکین ویڈیو بی نیٹ ءَ موجود انت چاہاں چہ پہ جوانین دست شودگے تریکت ہیل کنگ بنت انت۔
اللہ باہوٹ ات شما کل۔۔۔۔