*بلوچی ءِ گال تَھریا بھرینک*
#بلوچی_بنرھبند
دومی بھر
#کازی_ریھان
1۔ نامگال
2۔ پنامگال
3۔کارگر شُناس
4۔ کارگال
5۔رنگال
6۔آبینک
7۔ مارشتی /مارشتگال
اے ’ھَپتیں گال ‘گالانی ھما تھر اَنت کہ بلوچی گپ ءُ گالردانی تہ ءَ
کارمرد بَہ اَنت۔ھرچ گالے کہ ما ں بلوچی زبان ءَ کارمرد بیت آ ھمے’ھپتیں تھرانی‘ تہ ءَ ھوار اِنت.
پیش ءَ اِے نبشتانک ناٹپاسی رَنگ ءَ شما ونتگ. من چار ءُ ٹپاس کرتگ.پیش ءَ نامگال ءِ دہ تھر گْوشتگ اَت بلے ھیرتچاری ءَ پد دگہ چار تھر ھم گستا ھوار کرتگ اَنت کہ دیمتر ءَ ماں ایشاں گستا گستا وان اِیں ءُ ھمک تھر چیرتھراں ھم گستا گستا وانگ ءُ سرپد بیگ ءِ کوشست کن اِیں.
*1۔نامگال* ( لَسنام ۔گچین نام۔ شناسنام۔۔مَنگہ نام ۔ھوردلک نام ۔ بازنام
۔ مُچنام ۔شُمارنام ۔بازنام ۔جنس نام۔کارگالی نام۔توارنام۔بندانکی گا ل
۔گالبند):
مَردم ،ساھدار ، چیزیا جاھانی نام ۔ ھمل ،بالاچ،شئے شولان ،ملا پازُل ،
ملاکاسم ، ملااِزت ، جام دُرک ،مَست توکلی ،جوانسال، رھمَلی ،سَیَدھاشمی
، براھندگ ، تلانگ ،، نَد ، نَسک، ڈگار ، آزمان ، زمین ،تْرمپ ،نازینک
،گوادر ، جیمڑی ، کیچ ، مکْوران ، کوھلو ، کاھان ، شال ، ڈیرہ گازی کان،سندھ ، ھندوستان ، نیمروز ءُ دِگہ نامگالانی چار دہ تَھر اَنت :
*1.1۔لَسنام* :ھما نام کہ پہ دُرسیں’ یک گونگیں چیز ،جاہ ءُ جراتاں ‘کارمردبَہ اَنت بلے پہ گچینی چیز ، جاہ ءُ ساھدارے ءَ کارمردنہ بَہ اَنت۔
درور :۔ چُک ۔شھر ۔ نَسک ۔ گوازی ۔ زھمءُ دگہ ۔
*1.2۔ گچین نام* : ھما نام کہ پہ گچینی چیز ، جاہ ءُ ساھدارے ءَ کارمرد بَہ اَنت ۔
درور : بھاران ۔ شال۔ سَیَدگَنج ۔ پَھلوانی ۔ سَگارءُ دگہ۔
*1.3۔شُناسنام*: ھما نام کہ کسے وتی نام ءِ پُشت ءَ وت ءِے گیش کنت یا دگرے
آئی ءَ ھما نام ءَ توار پِر جنت ۔ لچھکار ، نبشتہ کار ءُ ازمکارانی ھما
نام کہ آ وَت وت ءَ پِر اِش کن اَنت ءُ اے رَنگیں نام گیشتر آیانی جند ءِ نام ءَ پد گون اَنت ۔ چوش کہ : شات ۔ ساھر ؔ ۔ زھیر ؔ ۔گُلؔ ۔ دادؔ۔مومن ؔ ۔ بسمل ؔ ۔ اَتاشات ؔ ، مراد ساھرؔ ،اھمدزھیر ؔ ،گلام مھمد گُل ؔ
،اے آر دادؔ ،منیر مومنؔ ءُ منظور بسملؔ ءِ گُلنام اَنت ۔گُلنامانی سر ءَ
’ ؔ ‘ءِ نشان ءَ ھم جَن اَنت ۔ اے نشان لچھانی تہ ءَ پہ مردمی نامانی
پجارگ ءَ ھم جنگ بیت ۔
*1.4۔ مَنگہ نام* : ھما نام کہ کس، ساھدار ،جاہ یا چیزانی نام ءَ پیش پہ
مَنگھی گیش