بلوچی لبزانک …..میجرمجید
زبان قومانی پجار انت۔ یک قومےءِ قومی ءُُ زانشتی اَرزشتءَ کسے زانگ ءُُ پولگ لوٹیت، گُڑا ہما قومءِ لبزانک، دود ءُُ ربیدگاں بہ پولیت، سرپد بیت۔ زبان، دود ءُُ ربیدگ ہر قومءِ گْوست، مرچیءُُ بانداتءِ آدینک انت ءُُ ہما قومءِ منزل، مول ءُُ مراد، لوٹ ءُُ گرزانی ترجمان انت۔ اے ہم چہ قومےءِ زبان، دود ءُُ ربیدگاں پدر بیت کہ آ قوم کُجا بیتگ؟ مروچی کُجااِنت؟ باندا کُجا سربئیگ لوٹیت؟ اے کُلیں پولکاری چہ ہما قومءِ زبان، دود ءُُ ربیدگاں زانگ بیت۔ قومانی زندمانءِ مستریں ارزشت قومءِ اندری مارشتانی درانگازی چہ زبان، دود ءُُ ربیدگاں بیت۔
پہ درور اَنچو کہ چکے چہ ماتءِ لاپءَ پیداگ بیت، گُڑا ہما مات ماں شپی پاساں وتی بچءَ گوں اے دابیں لیلوءُُ نازینکاں نازینیت:
 لیلو لیل کناں بچیگءَ
 من نازیناں وتی بچیگءَ
 منی بچیگ چاکرء شیہک اِنت
 اپساں بے لگامءَ تاچیت
 رکشی کُرّگاں بے زینءَ
 بچار کہ مات وتی کسان سالیں شیرمچیں چکءَ میر چاکراعظمءِ دْروشمءَ گندگ لوٹیت۔ یک گْوہارے وتی بْراتءَ اے دابءَ نازینیت:
 اللہ منا بْراتے بہ دنت
 کارچے جناں لانکءِ دیاں
 تیرے کتارءِ ماں جناں
 گوں لشکرءِ ہمراہ کناں
 گْوہار وتی کسانیں بْراتءَ چے سکین دات: ’’ گوں لشکرءِ ہمراہ کناں‘‘
 اِدا زانگ بیت کہ بلوچءَ وتی گْوستءِ سرا ناز اِنت ءُُ وتی بانداتءَ چو زندگیں راجانی دْروشمءَ گندگ لوٹیت۔ مات ءَ وتی بچ سک دوست انت۔ گْوشنت کہ منیر رہشونءَ مروچی کساس چار پنچ سال بیت کہ یزیدی لشکرءَ آوار جتگ ءُُ بُرتگ، تاں روچء مروچی بیگْواہ انت۔ چہ ہما روچءَ منیر رہشونءِ مکہیں مات مُسلّہءِ سرا نشتگ ءُُ وتی بچءِ آجوئیءِ دعاءَ کنت۔ سک پیر ءُُ عاجز انت، بلے چہ مُسلّہءِ سرا پاد نئیت۔ ورگ ہم ہما مُسلّہءِ سرا وارت ءُُ واب جاہ ءِے ہما مُسلّہ ءِ سر اِنت۔ شپ ءُُ روچ پریات کنت گوں حداءَ، وتی بچءِ آجوئیءِ واستا دعا کنت، بلے ہمے مات ہم وہدے وتی کسانیں زہگ ءَ نازینیت تہ چوش گْوشیت:
 بہ نازین تنگویں بچءَ منیگءَ
 منی بچیگءِ تْردّوکیں کُمیتءَ
 کمیتءِ سنج ءُُ سالونکءِ سلاہاں
 منی بچیگ ترا سَے چیز بْراہیت
 تپنگ ءُُ اسپر ءُُ زہم بادشاہی
 ماتءِ دوستیءِ بابتءَ ما زکر کت، وتی بچءَ اے دابءَ ہم گندگ لوٹیت۔ ہمے واستا گْوشنت کہ لبزانک قومانی آدینک انت۔ چونائیءَ مات ءُُ چُکءِ دوستی سنگ ءُُ شاہم کنگ نہ بیت۔ مات مدام ہمے لوٹیت کہ منی چک عزت دار، سیر ءُُ آباد بہ بیت، بلے ادا بچار کہ یک بلوچ ماتے وتی بچءَ چے وڑا گندگ لوٹیت:
 کُرباناں ہما روچانی
 بچیگ مرکباں سواری بیت
 زَرمُشتیں سگارءَ زیریت
 جامی کوپگاں دُمبالے
 گوں ہشتاد نرمزاریں بیلءَ
 شنگینیت بداں جوریناں
 من گوں دزگہاراں ہلکءِ
 توسیپءَ کناں بچیگءِ
 اِدانی سیل کن کہ بلوچ مات وتی بچءَ یا کہ راجءِ اندگہ بچاں چے وڑا گندگ لوٹیت۔ اے بلوچی لبزانکءِ کمال انت ، ما ہمے واستا لبزانکءَ وتی زندءِ آدینک گْوشیں۔ آدینک ہما چیزءَ پیشداریت کہ تو ءِے دیست نہ کنئے۔ کس وتی شکلءَ ابید آدینکءَ دیست نہ کنت ءُُ بلوچ ءِ ہما آدینک مروچی ہم دہرءِ دنز ءُُ گُباراں پولنگ کت نہ کتگ۔ اے بلوچی لبزانکءِ سبب انت کہ مروچی ہم مئے شہید ءُُ سرمچارانی سرڈگار ءِ مات ءُُ گْوہار وتی بچءِ پرسءِ بدلءَ نازینک گْوشنت۔ مروچی یک گْوہارے وتی بْراتءَ اے وڑا نازینیت:
 دژمن ناشریں بیگْواہ انت
 منی پُلیں سرمچار کوہءَ انت
 نازین اِت منی بْراتیگءَ
 منی پُلیں سرمچار کوہءَ انت
 انچو کہ گْوستگیں دہرءَ ما بچاریں کہ میر کمبرء سلیمانءِ مات بی بی سلطان حاتون چے گْوشیت:
 وہدے کہ تو جنگءَ روئے
 جنگءَ جنئے واتر کنئے
 تئی بندیگ بیا اَنت گر پدا
 نندنت منی کُلءِ دپءَ
 دیوان ماں شاہی کاپرءَ
 بندیگ گُش ءُُ کند کناں
 پیراں دُبر ورنا ء باں
 کبرءَ پہ ہالو اِت براں
 موتک ءِ بدل نازینک گُشاں
 نوکیں دُن ءُُ دابے کناں
 تئی پِسّءَ دُبر سالونک کناں
 تئی مَٹّءَ دُبر پیدا کناں
 من سرپد باں کہ بانک سلطان حاتونءِ اے دابیں راجی مارشت گوں اے دُریں دانک ءُُ لال گوہریں گالاں بلوچی لبزانکءِ تاج انت۔ مروچیگیں لبزانکءَ ہم تو ہمے وڑیں دْروشم گندئے۔ بلوچءِ راجدپترءِ، بلوچ دودمانءِ گار ءُُ بیگْواہ کنگ کسی وس ءُُ واکءَ نہ انت، پرچا کہ بلوچءِ گْوست، مروچی ءُُ باندات ءِ زند آدینک وت بلوچی لبزانکءِ ضامن انت۔ نی من وتی بنگپءِ سرا کایاں۔
 تنگویں بیلاں! شما کُل سرپد اِت کہ بلوچ ءِ دژمن باز انت، اے دژمن بلوچی زبان، لبزانک، پجار ءُُ شناختءِ ہم دژمن انت۔ اے دژمن بلوچی شہدیں زبانءَ گار ءُُ بیگْواہ کنگ لوٹنت، بلے بلوچءَ ہم اے راج دژمنانی مقابلہ ہمک پِڑءَ کتگ ءُُ بلوچ وتی زبانءِ رکّینگءَ سوبمند بیتگ، پرچا کہ بلوچی زبان ءَ ہبرکنوک سک باز انت۔ چوش کہ بلوچستان، روس، ترکی، بریطانیہ، افریقہ، کُلیں یورپی ملکءُُ خلیجءِ کُلیں ریاستاں بلوچی زبانءَ ہبر کنوک کساس 15کروڑ گیش بنت، اے واستا اے رنگیں زبانءِ گار ءُُ بیگْواہ کنگ ارزان نہ انت، بلے من مُردنی ئیں سرپد نہ باں کہ مئے لہتیں نودربر ءُُ نازانتیں دوست چیا بے تاہیر انت کہ بلوچی زبان گار بیت۔ اِشاں ڈُہلے بڈّا اِنت ، ہمے گپءَ شنگ کنان انت کہ اگاں سیدہاشمیءِ رہبند زیرگ مہ بیت، گُڑا مئے زبان چٹ بیگْواہ بیت۔ من زبان زانتے نیاں، بلے ہمے رُمبءِ یک ادنائیں خدمتگارے آں۔ سیدءِ جہد پہ بلوچی زبانءُُ لبزانکءِ بابتءَ ستا کرزنت، سیدءِ زبانءِ بابتءَ پٹ ءُُ پول بے درور انت، بلے یکے منا بگْوشیت کہ سیدءَ کُجا گْوشتگ کہ بلوچی رہبند بس منی سْیاہگ انت؟؟ ہرکس اے رہبندءَ نبشتہ نہ کنت آ بلوچے نہ انت؟؟ سیدءَ گْوشتگ اے رہبند کہ من جوڑ کتگ، منی اے رہبند دیمتراچد ءُُ گہتر کنگ ءُُ پلگارگ بیت کنت۔ سیدءَ کجا گْوشتگ کہ چہ سداں سال کْوہنیں بلوچی ماہ ءُُ روچانی ناماں بدل بہ کن اِت۔ سیدءَ زاناں اے کار کت نہ کتگ۔ سیدءَ زانہ ہمے گنجی ءُُ سنجی ، مولم ءُُ جتی، ساچان ءُُ جلکان، نہ زانتگ انت؟؟ اے کُل جْوانیں بلوچی لبزانت، بلے ماہ ءُُ روچانی نام نہ انت۔ اے ماہ ءُُ روچ سداں سال گوں بلوچءَ گون انت، مئے لبزانکءُُ دودمانءَ گوں ہمگْرنچ انت۔ دو مردم نندیت فیصلہ کنتءُُ ماہ ءُُ روچانی ناماں بدل کنت۔ اے عمل گوں بلوچی لبزانکءَ انساپے؟؟ اے کُجام لبزانکی جہد انت؟؟ پہ روچانی نامءِ بدل کنگءَ بلوچی زبان دیمروی نہ کنت۔ زبان وانگ لوٹیت، زانگ لوٹیت، زبانءِ رہبند زانگ لوٹیت۔ چُشیں کارپد زبان ءُُ لبزانکءَ تاوانبار کننت، نپءُُ سیت نہ دینت۔ ہو بلوچ گْوشنت : ’’پہ نادانءَ حلواءِ ورگ گْران انت۔‘‘
 تنگویں بیلاں! گوں سیدہاشمیءِ رہبندءَ بازیں کلمکار ءُُ زبان زانت اے واستا تپاک نہ کنت کہ سید ہاشمیءَ بس مکرانءِ گالوار وتی رہبند ءَ زُرتگ۔ بلوچستان یک دَمگے نہ انت، بلوچی تہنا مکرانءِ نہ انت، بلوچستان یک مزنیں اُستانے، ڈیہے، پدا اِے آب کہ سیدءَ چہ وتی رہبندءَ در کتگ انت، بلوچستانءِ اندگہ گالوارانی تہا کارمرز بنت، اے آب چون چہ عربی سیاہگءَ سندگ بنت؟؟ اندگہ مئے ہمساہگیں راجاں کہ عربی سیاہگ زرتگ، ہچ آب اش نہ کشّتگ، البت وتی زبانءِ لوٹانی پدءَ چیزے آب اِش گیش کتگ۔ پہ بلوچی زبانءَ مستریں دلیل ایش انت کہ سلیمانی، رخشانی، کوہستانیءُُ اندگہ رودراَتکی گالوارانی اَندرا چرے درامدیں آباں بازینے ءِ توار اَست انت۔ اَگاں اے آباں چہ بلوچی سیاہگءَ در بہ کنئے اے یک لسانی ءُُ بلاہیں سیاسی جیڑہے جوڑ بیت۔ بلوچ مروچی وت دژمنءِ ٹوپانی دپءَ انت، سیاہگءِ سببءَ دگہ آسے روک کنگ بائد مہ بیت۔
 تنگویں بیلاں! مارا اِے زانگ لوٹیت کہ بلوچی زبان چہ سید ہاشمیءَ بندات نہ بیتگ۔ بلوچی زبانءَ کساس ہزاراں سال انت، بلے سیدہاشمیءَ جہدے کتگ کہ من زبانءَ رہبندے بہ دیاں۔ سیدہاشمیءِ جہد قابل ء قدر انت، بلے زبان وت یک سائنس یے، انچو کہ سائنس روچ پہ روچ دیمروی کنان انت۔ ہمے دابءَ زبان ہم دیمروی کنان انت۔ زبان تچوکیں آپے، اوشتوکیں آپے نہ انت۔ زبان ہمک وہدءُُ پاس دیمروی کنان انت، انچو کہ من پیشءَ گْوشت کہ بلوچی زبان چہ سید ہاشمیءَ بندات نہ بیتگ ءُُ ناں کہ عربی سیاہگ سید ہاشمیءَ بندات کتگ۔
 1۔ بلوچیءِ اولی کتاب ’’لبزء بلوچی‘‘ 1875 یرکمالان گچکیءَ نبشتہ کتگ۔ اے کتاب عربی سیاہگءَ نبشتہ کنگ بیتگ۔
 2۔ دومی کتاب ’’ دست نبشت‘‘ اوتمان کلمتیءَ نبشتہ کتگ۔ اے ہم عربی رہبندءَ انت۔
 3۔ سیمی کتاب E.W. Winstonءَ 1888نبشتہ کتگ ’’مکران بلوچی ڈائیلکٹ‘‘ رومن رہبندءَ انت۔
 4۔ لانگ ڈیمزورتھءَ نبشتہ کتگ ’’بلوچی ٹیکسٹ بُک‘‘ رومن رہبندءَ انت
 5۔ لانگ ڈیمز ورتھءَ نبشتہ کتگ ’’پاپولر پوئیٹری‘‘ رومن رہبندءَ انت
 منی اے درورانی مول ءُُ مراد ایش انت کہ عربی ءُُ رومن رہبنداں دیر انت بلوچیءَ نبشتہ کاری بیتگ۔
 سید ہاشمیءَ کہ وتی سیاہگ دیما آؤرتگ، بازیں کلمکار اِے رہبندءَ نبشتہ کنگا انت۔ بازیں کلمکار ہمے آباں کہ سیدءَ کشّتگ انت، ایشاں زیرگاانت۔ مروچاں بازیں ورنائیں کلمکار ءُُ زبان زانت رومنءَ پہ بلوچی رسم الخطءَ گیشتر دوست دارنت، آیانی دلیل ہم مُہکم انت، پرچا کہ عربی سیاہگ ءِ تہا بلوچیءِ کُلیں گالوارانی گیش ءُُ گیوار نہ بیت، عربی سیاہگءِ تہا سائنسی دیمرویءِ گنجائش نیست۔ عربی سیاہگءِ تہا جْوانیں سافٹ وئیر نیست کہ لبز بلد یا رجانک کاری ءُُ اے دگہ آسراتی بہ بنت۔ سید ہاشمیءَ ہم باز جاہءَ رومن سیاہگءِ سکین داتگ، بلے ماں عربی سیاہگءَ ہر وڑا کہ نبشتہ کاری بئیگا انت، تاں حدےءَ یکے دومیءَ وانیت ءُُ سرپد بیت، بلے عربی سیاہگ پہ بلوچی زبانءِ راست نبیسیءَ ہچ رنگءَ یک ءُُ ٹِکّیں سیاہگے نہ اِنت۔
 تنگویں بیلاں! مئے بازیں زبان زانت ءُُ اکیڈمی جیڑگا اَنت کہ زبانءِ نبشتہ رہبندبہ گِیشّیت۔ اے دْرچءَ سَے ءُُ چار نبشتہ رہبندءِ سرا چارءُُ بچار بئیگا اِنت:
 1۔ عربی سیاہگ گوں سید ہاشمیءِ رہبندءَ۔ بزاں چیزے آب در کنگ بہ بیت۔ چو کہ : ث۔ ح۔ خ۔ ذ۔ ص۔ ض۔ ط۔ ظ۔ ع۔ غ۔ ف۔ ق۔
 2۔ عربی سیاہگ گوں سید ہاشمیءِ رہبندءَ بلے کمو ردّ ءُُ بدل، ہما آب کہ در کنگ بیتگ اَنت،چراہاں لہتیں آب پہ گالواراں زیرگ بہ بیت۔ چو کہ : ث۔ خ۔ ذ۔ غ۔ ف۔
 3۔ عربی سیاہگ گوں کُلیں آباں۔
 4۔ رومن رہبند ہمے رنگءَ کہ است اِنت۔ دومی کمو کمی گیشیءَ رند لہتیں کشاب ءُُ جْواب گیش کنگ ۔
 اے سئیں چاریں رہبندانی سرا مئے زبان زانت ءُُ اکیڈمک سنگت کار کنگا اَنت۔ یک دلجمیں سیاہگے الم دیما کیت کہ کلیں راج تپاک بہ کنت۔ اے دْرچءَ من گوں بلوچی اکیڈمی کوئٹہ، سیدہاشمی اکیڈمی گْوادر، بلوچستان اکیڈمی تربت، سید ریفرنس لائبریری کراچی، عزت اکیڈمی پنجگور، دیمروی مجلس مسقط، بلوچ کلب بحرین ءُُ اندگہ زبان دوستیں زبان ءُُ لبزانکی گل ءُُ اِدارہاں دست بندی کناں کہ وتی جہداں تیز بہ کننت۔ من سرپد باں کہ کُلیں گلانی قومی فرضے جوڑ بیت کہ وت ماں وت بہ نندنت ءُُ اے جیڑہءِ گیِشّءُُ گیوارءَ بہ کننت۔
 بلوچی سبز ءُُ میَزران بات