سَریچک ءِ سرءَ چمشانکے
نبشتہ کار: اِزت عارف
سَریچک بُلوچانی وتی دومی زُبان بزاں براہوی مزن نام ءِ شائر واجہ غمخوار حیات ءِ ریزمانکانی چارومی دپتر اِنت- براہوئی زُبان ءَ کتاب ءِ نام ٹیمبو اِنت- ٹیمبو اولی چاپ نومبر دوہزار پنزده ءُ دومی چاپ نومبر دوہزار بیست ءُ دو ءَ چاپ بُوتگ-ہردو ءِ چاپ چہ براہوئی ادبی سُوساۂٹی ءِ نیمگ ءَ چاپ ءُ شنگ کنگ بُوتگ اَنت- ٹیمبو براہوئی ءِ ورناہیں رجانکار هلیل بُلوچ ءَ مہ بُلوچی زُبان ءَ رجانک کُتگ کہ نام ءِ سَریچک اِنت- ٹیمبو یا سَریچک هما بے ساهیں بُت ءَ گوش اَنت کہ دہکان ڈگارانی نزّیک ءَ مِک ۂے کن اَنت دار ءِ مردمئے- تئیوگیں جون ۂے دار ءِ بیت- کوٹے یا جامگ ءِ گورا دینت اَنت- برے برے پاگے هم سرا دینت ءِ-
سَریچک ءَ نہ ساه مان بیت ءُ نیکہ نپس- سَریچک ءَ ساهدارانی بزا روبا، تولگ، سیکُرّ ءِ تُرسینگ ءِ هاترا ڈگارانی نزّیک مِک کن اَنت- سَریچک یک سد ءُ چِل تاک ءِ کتاب اِنت- تاکدیم پنج ءَ (وتی سرپدی )ءِ تہءَ  افضل مُراد نبشتہ کنت کہ سَریچک ءِ نبشتانکاں منی دل وش کُتگ ءُ منی پگر ءُ سما ءِ در اِیش هم پچ کُتگ- دیمتر ءَ غمخوار حیات ءِ بارا نبشتہ کنت کہ غمخوار ءَ وتی رَم ءِ ساچشتی رنگ ءُ تب تھنا پنت ءُ پیگام ءِ تہءَ  نداشتگ، آئی ءِ نبشتانکانی تہ ءَ انوک ءَ را زِند ءِ آدینک نشان دیگ ءِ کار هم بُوتگ-
هما راج ءُ اِستاناں دیمروی کُتگ کہ آهانی نبشتکاراں وتی راج سرپدی داتگ اَنت ءُ راه ءُ دگانی سر ءِ کُنٹگ اِیش یک کِرّ کُتگ اَنت ءُ آهانی هاترا دیمروی ءِ سُوب جوڈ بُوتگ اَنت- آمئے وڑءَ  سَریچک ءِ (سردانک) ءِ تہءَ  هلیل بُلوچ نبشتہ کنت کہ منی نِزّ ءَ لبزانک ءِ تہءَ  رجانکاری سکیں گرانیں کارے، چیا کہ پہ اِیشی ءَ رجانکار ءَ دو زُبانانی تب ءُ درشانداب زانگ لوٹ ایت- آمئے وڑءَ  دیمتر هلیل بُلوچ نبشتہ کنت کہ مئے وانگجاهاں مارا گیشتر اُردو ءُ کمو باز عربی زُباناں وانینگ بُوتگ- مئے وانگجاهانی تہ ہچبر مارا بُلوچی وانینگ نہ بُوتگ- اگاں کس ءِ اُردو شری ءَ زانتگ گُڑا همآئی راه ءُ وانیدۂے لیکگ بُوتگ- مئے زُبان بُلوچی ڈالچار کنگ بُوتگ- پمشکاں من چہ کسانی ءَ بُلوچی ءَ نابلد بُوتگ آں- تاکدیم ده ءِ تہءَ  (من ءُ منی ساچشت)ءِ تہءَ  غمخوار حیات وت نبشتہ کنت کہ باز گُش اِیت کہ نبیسگ یک واهگے بلے من گُش آں کہ نییسگ دردۂے ءُ درد سگگ ہر مردم ءِ وس ءَ نہ اِنت- آمئے وڑءَ  ہر ساچشتے بیدۂے درد ءَ ودی نہ بیت- منی درد منی زنداگی اِنت کہ منا نبیسگ ءِ پڈ ءَ آورت یے-
غمخوار حیات ءِ گُشگ ءِ رد ءَ هما کہ نبشتہ نہ کن اَنت، آ گپ کُت هم نہ کن اَنت ءُ گپ نہ کنوکیں مردم ؤ مُردگ ءِ هم درور اَنت- آ گُشیت کہ چہ گپ کنگ ءَ منی مُراد نان ءُ آپ ءِ لوٹگ یا زاه دیگ ءُ کوکار کنگ نہ اِنت- بلکیں آهما گپ کہ دگہ ءِ هاترا کنگ بہ بیت، وتیگ ءَ اَناں- منی ساچشتاں منا دیگر ءِ هاترا گپ کنگ هیل داتگ ءُ من ساچشت ءِ آھمرائی ءَ آمئے سرپد بُوت آں کہ دگر ءِ هاترا زنداگ بے ءُ تئی درد ؤ چوناها تئی اِنت، دگر ءِ درد ءَ هم وتی بکن گُڑا درد گیشتر ساچشت ودی کنت- سَریچک ءِ تہءَ  کسان کسان ءِ نبشتانک گوں مزن ءِ معنا نبشتہ کنگ بُوتگ اَنت ءُ پہ درور من ءِ کسان ءِ نبشتانک برات ءَ زور ءَ- (برات) دوشی میتگ ءَ یک بےوسیں زھگ جَنگ بُوت، اِد ءَ اود ءَ چہ مھلوک، سیاد ءُوارس، بزرگءُکماش-سرکار ءُ ایدگراں چہ آئی جُست کُت کس ءِ گوں تئی دژمنی یا دگہ جیڑا اَست؟ گُشت ئِے دژمن ؤ من ءَ نیست بلے من ءَ برات اَست.
اے کسان ءِ نبشتانک ءِ چہ مردم ءَ راه تژن ءِ درشم ءِ گنداگ ءَ کیت- نبشتہ کار ءَ وتی نبشتانکانی تہءَ  وتی میتگ ءُ کوچگانی سرا هم نبشتانک نبشتہ کُتگ ءُ کوه ءَ نہ زُبان داتگ کہ وتی کسہ بیار اَنت چوشکہ نبشتہ کار نبشتہ کنت راسکوه ءُ راسکوه بلوچستان ءِ یک جاه ءِ نام اِنت- (راسکوه)گوستگیں بَھارگاه ءَ من ءُ منی لچہ کاریں سنگتے راسکوه ءِ نیمگ ءَ گواڈگ ءِ چنگ ءَ شُت اِیں- راسکوه ء‍َ مارا دیست گُڑا جُست ءِ کُت ورناں چے کنگ ءَ اِت؟ ما پَسّہ دات گواڈگ ءِ شوهازگ ءَ اِیں، پہ وتی مہگونگانی هاترا سُوگات بریں- راسکوا ءَ کندان ءَ گُشت شُما شائر اَجبیں گنوک اِت کہ اِشکر ءُ انگرانی تہ ءَ پُل گوڑءَ گ شُوهاز کن اِت-ادءَ چِہ ھمے  زانگ بیت کہ زمین ءِ کوه چنچو دردانی آماچ اَنت-
تاکدیم سده ءِ تہءَ  ( آیا آماچ بےتوار بُوتگ) اِیش تہءَ  نبشتہ کار ءَ راجی پجار ءُ دود ءُ ربیدگ ءُ بلوچستان ءِ کونیں جاهانی کسہ هم کاریت ءُ دیمتر ءَ میری کلات ءِ سر ءِ اُرش ءِ کسہ کاریت کہ وهدے پرنگیاں 13 نومبر1839 ءَ میری کلات ءِ سر ءَ اُرش کُت ءُ محراب حان گُشنت کہ سلاہاں دور دئے گُڑا محراب حان پَسّہ گر دینت کہ مئے بلوچی گیرت نہ منّ ایت کہ ما ڈنی دژمن ءِ دیم ءَ وتی سراں جھل بہ کن اِیں- آہمیش ءِ هاترا عبداللہ جان قہار گوشتگ کہ
کوهنگ ءِ اے کوهیں کلات.
کسّی پت ءِ میراس نہ اِنت.
ما گوں سگاراں گپتگاں.
آمئے وڑءَ  دیگ یک تاکدیم ءَ نبشتہ کار (پاگ ءِ پَرّگ)تہءَ  نبشتہ کنت کہ نہگ پہازاں پاگ ءِ هاترا وتی سر ندر کُتگ ءُ دیم ءَ هم کنت- آ گُشت پمشکاں پاگ راه اِزت ءُ نیک ءِ نام دیگ بُوتگ- شائر وتی شئیرے تہءَ  پاگ  ءِبارا مہ براہوئی نبشتہ کنت-
حیات یات تخس قول اسے بلوچ آتا.
ہرا بَھا کرے دستار ءِ کُنیک کاٹم آئی.
آمئے وڑءَ  بلوچی نبشتہ ءِ-
حیات یات بکن گُشتن ءَ بُلوچانی.
هماهاں پاگ بَھا کُت لگّت سر ءِ اِیش.
شائر ءِ شئیر ءَ چہ زنگ بیت کہ پاگ چونیں مزن ءِ شرپ ءِ پہ بلوچ ءَ ءُ سَریچک ءِ تہءَ  دیگ هم جونیں نبشتاک هوار اَنت آهما کہ نبشتہ کار ءَ گوں شُوکیں لبزاں نبشتہ کُتگ اَنت کہ نام ءِ چو اے وڑءَ  اَنت رستر ، ڈونڈوار، کُچک، سُکرات ءُ زهر، چمچہ، کُرشی، اے بلوچستان اِنت ءُ دیگاں بازیں نبشتانک هوار اَنت-
سَریچک ءِ دگہ یک زیبای یے اِیش اِنت کہ آئی تاکدیم 138 ءُ140 ءِ تہءَ  گرانیں گالانی بزانت هوار کنگ بُوتگ ءَ کہ اے پہ وانوک ءَ آسانی ءُ نبشتہ کار ءَ وتی کتاب ءِ تہءَ  لبز بلد ءِ لوٹ هم سرجم کُتگ – گُڈی ءَ شُمئے پادانی چیرے ھاک ءُ یک نودربر ءِ بزا منی گوں وتی راج ءَ گُشگ لوٹاں کہ مئے شُمئے سرا پرز اِنت کہ ما وتی دو زُبان ءَ بزانیں ءُ نبشتہ بکن اِنت بزا براہوئی ءُ بلوچی آں-گُڈی من وتی گپ ءَ گوں براہوئی شئیر ءَ اُوشت ءِ آماچ کن آں.
زمانہ ٹی اندا نشان ءِ ننا.
براہوئی بلوچی زُبان ءِ ننا.
٭٭٭٭