اورارتو مدنیتینین (میلاددان اؤنجه ۱۳.جو یوزایل) ان گؤرکملی یاپیلارین‌دان بیری اولان آیانیس قالاسیندا آپاریلان قازینتی ایشلری چرچیوه‌سینده، اورارتولارین وان گؤلونده‌کی ایزلرینین معین ائدیلمه‌سی اوچون چالیشما باشلادیلدی.
اورارتو کرالی II.جی روسا طرفین‌دن تیکدیریله‌ن، ۲ مین ۷۰۰ ایل اؤنجه‌سین‌دن بو گونه چاتان بزه‌مه‌لر، کرپیج دیوارلاری، داش ایشله‌مه‌لریله دقت چکن قالادا، ۳۰ ایل اؤنجه باشلادیلان قازینتی و اوناریم ایشلری داوام ائدیر.
آتاتورک اونیورسیته‌سی ادبیات فاکولته‌سی آرکئولوژِ بؤلومو خوجاسی پروفسور دکتر محمد ایشیقلی باشقانلیغین‌دا یئریدیلن چالیشمالاردا بو ایل، آیانیس قالاسیندا یاشایان اورارتولارین وان گؤلو ایله باغلانتیسی آراشدیریلیر.
بو چرچیوه‌ده بورسا اولوداغ اونیورسیته‌سی سو آرکئولوژیسی آنا بیلیم دالی بؤلوم باشقانی دکتر سرکان گوندوز و دالغیج قروپو، آیانیس بؤلگه‌سین‌ده دالیش ائد‌رک وان گؤلونون درین‌لیکلرین‌ده اورارتولار ایزلرینی آختاردی.
ائدیله‌جک سو آلتی آراشدیرمالارین‌دا، اورارتو آرکئولوژِ تاریخی باخیمین‌دان اؤنملی معلوماتلارین الده ائدیلمه‌سی گؤزلنیلیر.
اورارتولارین بعضی نقطه‌لره گئتمکده وان گؤلونو قوللاندیغی بیلینیر.
