آذربایجانین اؤز اگمن‌لیگی اوغرون‌دا ایلک شهیدلرینی وئردیگی قانلی یانوار فاجعه‌سین‌دن بیر اوتوز اۆچ ایل اؤتور.
۱۹۹۰-جی ایل یانوارین ۱۹-دا سووئت اتفاقی کمونیست پارتیسینین مرکزی کمیته‌سینین باش کاتیبی میخائیل گورباچوو سووئتلر بیرلیگی آنایاساسینین ۱۱۹-جو، آذربایجان آنایاساسینین ۷۱-جی ماده‌لرینی کوبود شکیل‌ده پوزاراق یانوارین ۲۰-دن باکی‌دا فؤوق العاده وضعیت اعلان ائدیلمه‌سی حاقین‌دا فرمان ایمضالادی.
یانوارین ۱۹-دان ۲۰-نه گئچه‌ن گئجه آذربایجانا قارشی اراضی ادعالاری ایر‌لی سوره‌ن ارمنیستانین سالدیرقان حرکتلرین‌دن و گئچمیش سووئتلر بیرلیگی رهبرلیگینین اونلارا هاوادارلیغین‌دان حدتلنه‌ن، باکینین کوچه‌لرینه و میدانلارینا چیخاراق بونا اؤز قطعی اعتراضینی بیلدیره‌ن گئنیش خالق کوتله‌لرینه قارشی سووئت اوردوسونون حربی حصه‌لری یئریدیلدی.
گورباچووون فرمانی قوه‌یه میننه دک – یانوارین ۲۰-ده ساعات ۰۰:۰۰ اولانا دک آرتیق ۹ نفر اؤلدورولموشدو.
باکی‌دا فوق العاده وضعیتین اعلان اولونماسی حاقین‌دا معلومات اهالییه یالنیز یانوارین ۲۰-ده سحر ساعات ۷-ده دؤولت رادیوسو ایله چاتدیریلدی. همین واخت اؤلدوروله‌نلرین ساییسی ۱۰۰ نفره چاتمیش‌ی. بئله کی، آرتیق یانوارین ۲۰-ده ۱۱۷-سی آذربایجان‌لی، ۶-سی روس، ۳-و یهودی، ۳-و تاتار اولماقلا ۱۳۱ اینسان اؤلدورولموش، ۷۴۴ آدام آغیر یارا آلمیش؛ ۴ شخص ایتکین دوشموش؛ ۴۰۰ نفر ایسه حبس ائدیلمیشدی.
سووئت قوشونلاری فوق العاده وضعیت اعلان اولونمایان بؤلگه‌لره - یانوارین ۲۵-ده نئفت‌چالایا، بیر گون سونرا ایسه لنکرانا دا یئریدیلدی، نتیجه‌ده هر ایکی بؤلگه‌ده دینج اینسانلار قتله یئتیریلدیلر. بئله‌لیکله، سووئت قوشونلارینین باکییا و آذربایجانین دیگر رایونلارینا حربی موداخیله‌سی نتیجه‌سین‌ده اؤلدوروله‌ن اینسانلارین ساییسی رسمی اولاراق ۱۴۷-یه چاتدی.
یانوارین ۲۰-ده آرتیق بوتون دونیا باکی‌دا تؤردیلمیش دهشتلی قیرغین‌دان خبر توتدو. سووئت قوشونلارینین آذربایجانا حربی موداخیله‌سی دونیانین بیر سیرا اؤلکه‌لرین‌ده اعتراضلا قارشیلاندی.
تورکیه، باکی‌دا تؤره‌دیله‌ن جینایتلره سرت تپکی گؤستردی. آنکارا، ایستانبول، قارس، ایزمیر، کایسئری و باشقا شهرلرده گئچیریله‌ن میتینگ و گؤستریلرده سووئت رهبرلیگینین تؤرتدیگی بو جینایت قیناندی. عینی زامان‌دا، تورکیه‌نین رس‌ی مقاملاری، تورکیه حکومتی باکی‌دا تؤره‌دیله‌ن حادثه‌نی تنقید ائتمکله یاناشی، آذربایجانا یاردیم گؤستریلمه‌سی تکلیفی ایله ده چیخیش ائتدیلر.
۲۰ یانوار آذربایجانین تاریخینه قانلی حرفلرله یازیلدی. بو، خالقین تاریخی بویو اوزلشدیگی ان آمانسیز، ان آغریلی فاجعه‌لردن بیری کیمی یادداشلارا حک اولدو. لاکین بو گونو یالنیز فاجعه، یاس و یا کدر کیمی گونو کیمی دگر‌لندیرمک آذربایجان خالقینا قارشی بؤیوک بیر عدالتسیزلیک اولاردی. چونکو بو «قارا یانوار» گونو عینی زامان‌دا، خالقین عصرلرله داوام ائد‌ن آزادلیق موباریزه‌سینین ان اوجا ذیروه‌لرین‌دن بیرینه ده چئوریلدی، میللی منلیگین میللتین حیاتینا مؤهور ووردوغو گون اولدو. او مۆدهیش گئجه تانکلارین تیرتیللارینین، سلاحلاردان آچیلان گولـله‌لرین سسینی باتیران بیر هایقیرتی ائشیدیلدی آذربایجانین دؤرد بیر گوشه‌سین‌دن. آذربایجان خالقی: «من وارام، یاشاییرام، آزادام، وطنیمین هئچ بیر پارچاسینی دا هئچ کیمه وئرمره‌م» دئیه باغیردی او گئجه بوتون دونیایا.
محض بونون نتیجه‌سین‌ده آذربایجان خالقی اوزون ایللردن بری آرزوسوندا اولدوغو موستقیللیگینه قوووشدو و آذربایجان اگمن بیر دؤولت اولدو.
آذربایجانین موستقیللیگی و اگمنلیگی اوغرون‌دا شهید اولانلارین خاطره‌سینی ابدیلشدیرمک مقصدیله آذربایجان جمهوریتی جمهورباشقانینین ۱۹۹۸-جی ایل ۳۱ مارس تاریخلی فرمانی ایله قانلی یانوار فاجعه‌سی زامانی یاشامینی ایتیرمیش آذربایجان جمهوریتی وطنداشلاری اوچون «۲۰ یانوار شهیدی» فخری آدی وئریلدی. خالقین موستقیللیک اوغرون‌دا حیاتلارین‌دان گئچه‌ن ۱۴۷ شهید اؤولادی بو فخری آدی داشیییر.
باکی‌دا شهیدلره احتیراملا آنید اوجالدیلدی. شهیدلر خیابانی خالقین مقدس آند یئرینه، زیارتگاهینا چئوریلدی. ۲۰ یانوار شهیدلرینین خاطره‌سینی ابدیلشدیریلمه‌سی ایستیقامتین‌ده چوخ آددیملار آتیلدی.
بو گون آذربایجان خالقی یئنه ۲۰ یانوار حادثه‌لرینین ایل دؤنومونو یاد ائدیر.
خالق، میللی مفکوره‌نین مشعلینی داها دا آلوولاندیران ایگید اؤولادلارینین عزیز روحونو یالنیز بو قارا تقویم گونونده دئییل، هر زامان اؤز قلبینده و روحوندا اؤزل محبت و مینتدارلیق حسی ایله یاد ائدیر. آذربایجان و بوتون تورک دونیاسی موستقیللیک فدائی‌لرینین روحو اؤنونده باش اییر، وطن شهیدلرینی و قهر‌مانلارینی اونوتمور.
