بیلیم اینسانلاری، ایلک دفعه بیر حیوان نؤوعونون فوتوسنتز یولو ایله گونش انرژی‌سینی شیمیایی انرژییه چئویردیگینی کشف ائتدی.
آمریکا نیوجرسی ایالتین‌ده‌کی راتگرز اونیورسیته‌سین‌دن بیلیم اینسانلاری، آمریکا قاره‌سینین قوزئیینده کانادانین نووا اسکوشیا بؤلگه‌سی ایله آمریکانین ماساچوست ایالتی آراسین‌داکی گل گئت(جزر و مد) بؤلگه‌سین‌ده، گونئیده ایسه فلوریدا ساحللرین‌ده گؤروله‌ن "ائلیسیا چلوروتیکا" آدلی قابوق‌سوز دنیز حلزونونون قهویه رنگی یوسون نؤوعلرین‌دن آلدیغی کلروفیل احتیوا ائد‌ن پلاستید حجره اورگانللری ایله فوتوسنتز ائده‌بیلدیگینی معین ائتدی.
تخمیناً ۵ سانتیمتر بؤیوک‌لویه یئتیشه‌بیلن یوموشاق، قهویی یوسون‌دان آلدیغی میلیونلارلا پلاستید اورگانلی معده بؤلگه‌سینه دوزه‌رک کیچیک گونش پانئللری کیمی ایستیفاده ائدیر. اورگانللر باغلی اولدوقلاری بیتکییه عاید حجره چکیردگین‌دن قوپاریلدیقلاری حال‌دا حیوان حجره‌لری ایله فوتوسنتز فونکسیونونو داوام ائتدیریر.
آراشدیرمایا رهبرلیک ائد‌ن پروفسور دباشیش بهاتاچاریا، بو گونه قدر بیتکیلر کیمی فوتوسنتزله انرژی وئره‌ن هر هانسی بیر حیوان نؤوعونه راستلانمادیغینا دقت چکدی.
باتاچاریا، "بو کشف صنعی فوتوسنتز مسئله‌سینی گوند‌مه گتیریر. ایلبیزین بو اوغورلوق و ایزوله پلاستیدلری بیتکی حجره‌سین‌دن آیری اولاراق کربن اورتمک اوچون نئجه ایستیفاده ائتدیگینی آنلایابیلیرسک، بیز ده ایزوله پلاستیدلری قوللاناراق یاشیل جیهازلار تاسارلایابیلر و بیوانرژی اورته‌بیلریک" دئدی.
بیتکیلر و یوسونلار، فوتوسنتز پروسه‌سین‌ده گونش شعالارینی کربن هیدرات ملکول‌لارین‌دا سنتزله‌یرک شیمیایی انرژییه چئویریر.
