قدیم یونان فیلسوفلاری بوتون نسنه‌لرین بیر ایلکین جؤوهردن یارانماسینا اینانارمیشلار. طالئس دونیانین سودان یارانماسینی و آناکسی‌مئنوس هاوادان یارانماسینی اورتایا قویموشدولار. سونرالار ائمپئدوک‌لئس بوتون نسنه‌لرین بیر عونصوردن یارانما ایمکانینی قبول ائتمه‌ییب دونیانین اود، سو، هاوا و تورپاقدان یارانماسیندان بحث ائتدی.
قدیم تورکلر داش، سو، اود و هاوایا دؤرد آروتوس(خالیص ذرره) دئییب اونلاری مقدس سایمیشلار. آما تورکلره گؤره، هر نه داشدان یارانمیشدی. بو اینانیش هله‌ده بایاتیلاردا اؤزونو گؤستریر:
ائله‌دیمی باشدان من؟ / کیپریکدن من، قاشدان من / نه آتام وار، نه آنام / یارانمیشام داشدان من.
ل‌له‌یم من بو داشدان / بو قایادان بو داشدان ./ نه کیمیم وار، نه کیمسم / یارانمیشام بو داشدان.
قدیم تورکلره گؤره، تورپاق چوروموش و اوغولموش داشدیر، گؤیده چاخ داشی و چاخماق داشی آدیندا ایکی داش وا،ر اونلار بیربیرینه چاخناشاندا، اود یارانیب ایلدیریم چاخار و سونرا یاغیش یاغار، اود یاندیقجا هاوا تؤره‌نر. یانی تورپاق، اود، سو و هاوانیندان یارادیجی عونصورو داشدیر. بو اینانج دا بایاتی و مثللر یولوییلا گلیب بیزه چاتیب: چاخ داشی، چاخماق داشی / آللاه وئرسین، یاغیشی.
اوشاقلیغیمدا بیر ایل چوخ قوراق کئچیردی. آزجا یاغیش یاغدی آتام بیزلره "حیه‌طین اورتالیغینا گئدین یاغیش آلتیندا دوروب بو شئعری اوخویون : آغ‌داش منه بیر کؤکه / یاغیش تپه‌م‌دن تؤکه" دئدی. او ایل قوجا آروادلار گئدیب چای قیراغینداکی داشلاری یویوردولار. اونلاراگؤره، بو ایش یاغیشا سبب اولاردی.
داشین قالارغی اولماسی اونو بیر چوخ اینانجلارا باغلاییب. قدیم تورکلر اؤز عزیرلرینه بیر داش حصر ائدیب اونو همه‌شه ائوده ساخلارمیشلار. اونو اونوتماق ایسته‌ینده او داشی باییرا آتارمیشلار. بو دب دیلیمیزده یاشاییر. فلانکسین داشینی آتمیشام؛ یانی اونو بیر داها خاطیرلامیرام. یامان بیزیم داشیمیزی آتیبسان...
قدیم اینسانلارا گؤره، داغلار دؤشونده و یئر آلتیندا یئرلشن یئکه-یئکه داشلار داریخار، اونلارین باغری چارتلار بولاقلار داشین چارتلامیش اورییندن آخان سولاردیر. اود چاخماق داشینین بیزه تحفه‌سی دیر.
ما آدای- قارا، دده قورقود، کور اوغلو، دیوان الغات الترک، آل دوریش، آشیق ‌‌‌له‌له، آشیق قوربانی کیتابلاریندا داشا اینانماق حاقدا چوخلو سندلر وار . حتی تورات کیتابیندا " تورکلر یاتا داشینا توسل ائدیب یاغیش یاغدیرارلار " کیمی ایفاده ایشلنمیشدیر. بوردا ابوریحان بیرونی گؤروب یازدیغی بیر واقعه‌نی اؤرنک وئریریک: بیر دره وار او دره‌نین بیرجه گیریش و چیخیش یولو وار. اورا سئل گلسه کیمسه اوردان قاچا بیلمز. تورکلر حئیوان سوروسونو اوردان کئچیرنده، حئیوانین آیاق و دیرناغینا کئچه باغلاردیلار. داشلارا دییب اونلاری اویاتماسین و یاغیش یاغماسین.
