بو گون دوغودا ایلک دموکراتیک جمهوریتین - آذربایجان خالق جمهوریتی‌نین قوروجوسو محمد امین رسول‌زاده‌نین آنیم گونودور.
محمد امین رسول‌زاده 1884-جو ایل ژانویه نین 31-ده باکی‌نین نووخانی کندینده آنا‌دان اولوب.
گنج یاش‌لاریندا سوسیال دموکرات‌لارلا بیرگه «همت» تشکیلاتی‌نین یارانماسیندا ایشتیراک ائدیب. چاریزمین تعقیب‌لرینه معروض قالا‌راق 1909-جو ایلده ایرانا مهاجیرت ائدن رسول‌زاده بیر مودت بورادا «ایران نو» قزئتی‌نین باش رئداکتورو کیمی چالیشیب، مشروطه اینقیلابی یاتیریلدیق‌دان سونرا تورکیه‌یه مهاجیرت ائدیب.
او، 1911-جی ایلده مساوات پارتیسینه عضو قبول ائدیلیب و 4 ایل سونرا مساوات پارتیسی مرکزی کومیته‌سی‌نین صدری سئچیلیب. 1918-جی ایلده فتحعلی خان خویسکی ایله بیرگه دوغودا ایلک جمهوریتین یارادیلماسینی رسمی شکیلده اعلان ائدیب. 1920-جی ایل آوریلین 28-ده بولشویک ایشغالین‌دان سونرا حبس ائدیلیب. آز سونرا استا‌لین‌ گؤستریشی ایله حبس‌دن آزاد ائدیله‌رک مسکوایا آپاریلیب. او، استا‌لین‌ین تاکیدلرینه باخمایا‌راق، سووئت حاکمیتی ایله امکداش‌لیق‌دان ایمتینا ائده‌رک شوروی-نی ترک ائدیب.
محمد امین رسول‌زاده 1955-جی ایل مارتین 6-دا آنکارادا دونیاسینی دییشیب و عصری مزارلیغیندا دفن ائدیلیب.
قئید ائدک کی، 1992-جی ایل دسامبرین 24-ده آذربایجان پرزیدنتی ابولفضل ائلچی‌بی "گؤرکم‌لی اجتماعی-سیاسی خادیم محمد امین رسول‌زاده‌نین توتالیتار سووئت رژیمی دؤورونده رپرسسیایا معروض قالمیش عائله عضو‌لری‌نین آذربایجانا قایتاریلماسی و اونلارین سوسیال-معیشت مسئله‌لری‌نین حلی حاقیندا" امر وئریب.
