جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان ایسلام دونیاسیندا آجلیق، خاوس و ترورون بیر وبا کیمی یاییلدیغینی بیل‌دیره‌رک، مولانانین توصیه لرینی بون‌لارا چاره کیمی گؤستردی.
جمهور باشقانی رجب طیب اردوغان کونیا بؤیوکشهر بلدیه‌سی ایدمان و کنگره مرکزینده 745-جی وصال ایلدؤنومو شب عروس پروقرامینا قاتیلدی.
پروقرامدا چیخیش ائدن اردوغان ایسلام جوغرافیاسیندا باش وئرن پروبلئم‌لره توخونا‌راق: "یمن-ده میلیون‌لارلا اوشاق نفس لرین اسیری اولموش موسلمان‌لارین الی ایله آجلیغا و اؤلومه محکوم ائدیلیر. فیلیسطین-ده ایشغال، لیبی-ده خاوس، سوما‌لی-ده آجلیق، افغانیستان-دا ترور و غیری-ثابت‌لیک بیر وبا کیمی هر گون یاییلیر. قونشوموز سوریه-ده 2011-جی ایلدن اعتباراً تخمینن 8 ایلدیر داوام ائدن ظلم حیات‌لاری سؤندورمه‌یه داوام ائدیر. 1 میلیون اینسانین قتله یئتیریلدیگی سوریه-ده هله ده اؤلکه‌نین باشیندا دوران شخص (بشار اسد) یئرینی قوروماق اوغروندا ساواشیر. بعضی‌لری ده بونا دستک وئریر" دئدی.
ایسلام دونیاسیندا حیاتا کئچیریلمه‌یه جهد گؤستریلن اویون‌لارا دقت چکن جمهور باشقانی چیخیشینا داوام ائده‌رک بون‌لاری سؤیله‌دی:" بعضی‌لری مذهب و طبیعتیمیزدن ایستیفاده ائدیرلر، بیزی بیر-بیریمیزه قیردیرا‌راق شیطان خیصلت‌لی سیستم‌لرینی داوام ائتدیرمک ایستییرلر. موسلمان‌لار منفعت اوغروندا دالاشیر، گلیرلرینه سجده ائدن منفعت پرست‌لر جیب‌لرینی دولدورورلار. اینسانی اینسانین جاناواری اولا‌راق گؤرن آنلاییش تأسف کی، بشریتین هم بو گونو، هم ده گلجگی اوچون تهلوکه‌دیر. مولانا-‌نین اینسانی، ایلاهی عشقی، اخلاق و فضیلتی مرکزده توتان موبا‌رک توصیه‌لرینه هر زامانکین‌دان داها چوخ احتیاجیمیز وار. بیر اولاق، ایری اولاق، دیری اولاق، قارداش اولاق. بونا نایل اولدوقدا ایسلام دونیاسی‌نین قورتولاجاغینا، بیزه گئیین‌دیرمک ایستدیک‌لری کفنی ییرتاجاغیمیزا اینانیرام. چونکی مولانا تعلیمی‌نین ماهیتی اشیایا تسلیم اولماماق، اینسانی اوجالتماق، موناقیشنی دئییل، دایانیشمانی اساس گؤتورمک‌دیر".
