دونیا شؤهرت‌لی قیرغیز یازیچی‌سی چینگیز آیتماتوو آنا‌دان اولماسی‌نین 90-جی ایلدؤنومونده آلمانیانین کلن شهرینده یاد ائدیلدی.
کلن یونوس امره انستیتوتوندا تشکیل اولونان یاد ائتمه تدبیرینده ایشتیراک ائدن ژورنالیست و یازیچی دوقتور اورمتراود گوتزه آیتماتووون حیات و یارادیجیلیغیندان بحث ائتدی.
هومبولت اونیورسیته سینده 1976-جی ایلده "چینگیز آیتماتووون اثرلرینده اینسان و طبیعت" موضوع سوندا مودافعه ائتدیگی دوقتورا ایشینی ده قئید ائدن گوتزه آیتماتوو ایله بو موناسیبتله تانیش اولدوغونو و زامان ایچینده یازییچی ایله آراسیندا گوجلو دوستلوق باغی قورولدوغونو سؤیله‌دی.
تورک دونیاسی‌نین سئوگی، اؤزونو درک ائتمه، عدالت، مسئولیت، وفا کیمی اورتاق دیرلرینی اثرلرینده عکس ائتدیرن آیتماتووون اولوسلار آراسی سویه‌ده مشهور اولدوغونو بیلدیرن گوتزه :"آیتماتوو اوزاق دیارلاردان آوروپا‌لی‌لارا گؤندردیگی مئساژلار ایله بیزه ایتیردیک‌لریمیزی خاطیرلا‌دیر و اونوتدوق‌لاریمیزی کشف ائتدیریر. کؤک‌لرینی یاخشی بیله‌نین گله‌جک حاقینداکی گؤروش‌لری ده آیدین اولور" دئدی.
کلن یونوس امره انستیتوسونون مودیری ییلماز بولود ایسه انستیتو‌لاری‌نین عینی زاماندا دیگر تورک دیللی اؤلکه‌لرین ده تمثیلچی‌سی اولدوغونو دئیه‌رک: "2018-جی ایل چینگیز آیتماتووون 90-جی دوغوم و 10-جو اؤلوم ایلدؤنومونه تصادف ائدیر. انستیتوموزون حیاتا کئچیردیگی بو معنا‌لی پروقراملا تورک دونیاسی‌نین اورتاق دیری اولان آیتماتووو ایل باشا چاتما‌دان یاد ائتدیگیمیز اوچون فخر ائدیریک" ایفاده‌لرینی ایشلتدی.
پروقرامدا آیتماتووون "جمیله" آدلی اثری ایله گوتزه نین یاخین زاماندا چاپ اولونان "دورنا‌لارین ودی- آیتماتووون دونیاسینا بیر یولجولوق" آدلی کیتابلاریندان‌ پارچا‌لار اوخوندو.
