تورکیه آرال گؤلو اوچون سفربر اولدو.
اورتا آسیا بؤلگه‌سل چئوره مرکزی ایجرا مودورو ایسکندر عبدالله‌یئو، دونیانین ان بؤیوک دؤردونجو گؤلو آرالین قورویاراق بؤیوک ائکولوژیک فلاکته یول آچدیغینی دئدی.
اؤزبکیستانین باشکندی داشکندده گئچیریله‌ن "آرال گؤلو فاجعه‌سینین آزالدیلماسینا دایر امکداش‌لیق چابالاری" کنفرانسین‌دا دانیشان عبدالله‌یئو، آرال گؤلونون قورویان بؤلومون‌ده یئنی بیر آرال قوم چؤلو یاراندیغینی، بونون نتیجه‌سین‌ده بؤلگه‌ده یاشایان میلیونلارجا اینسانین حیاتینا منفی تأثیر ائد‌ن چئوره فاجعه‌سینین اورتایا چیخدیغینی قید ائتدی.
عبدالله‌یئو، اورتا آسیا اؤلکه‌لرینین آرال گؤلو فلاکتین‌دن گرکلی درسی آلماسی لازیم اولدوغونا دقت چکه‌رک، گونوموزده بئله بیر فلاکتین تکرارلانمایاجاق ضمانتی اولمادیغینی دئدی.
اؤزبکیستان ائکولوژیک حرکتی باشقانی باری علی‌خانوو ایسه آرال گؤلو فلاکتینین نتیجه‌لرینین آرادان قالدیریلماسی و بؤلگه‌ده سوسیال-اقتصادی وضعیتین یاخشیلاشدیریلماسی اوچون اورتا آسیا اؤلکه‌لرینین چابالارینین یانی سیرا، اولوسلارآراسی توپلومون دا دستگینه احتیاج دویدوقلارینی بیلدیردی.
علی‌خانوو، آرال گؤلو فلاکتی نتیجه‌سین‌ده بؤلگه‌ده ائکولوژیک تعادلون بؤیوک بیر دییشیک‌لییه اوغرادیغینی، ۱۱ بالیق، ۲۶ قوش و ۱۱ بیتکی نؤوعونون یوخ اولما تهلوکه‌سی ایله قارشی قارشییا قالدیغینی دیله گتیره‌رک، بؤلگه‌ده یایین قوراق و ایستی، قیشین ‌دا سویوق دؤورلرینین آرتدیغینی وورغولادی.
آرال گؤلونون قورویان بؤلگه‌لرین‌دن ایلده ۱۰۰ میلیون تون دوزون ۴۰۰ کیلومتر مسافه‌یه یاییلماسینین بؤلگه‌ده موختلیف خسته‌لیکلرین آرتماسینا، بؤلگه‌ده‌کی ائکولوژیک و سوسیال-اقتصادی وضعیتین پیسلشمه‌سینه سبب اولدوغونو بیلدیره‌ن علی‌خانوو، اؤزبکیستانین آرال گؤلو حؤوزه‌سین‌ده‌کی ائکولوژیک وضعیتین یاخشیلاشدیریلماسی اوچون سون ایللر ۵،۵ میلیارد دلارلیق پروژه‌لری حیاتا گئچیردیگینی و سون ۱۰ ایلده آرال گؤلونون قورویان دیبین‌ده. ۳۵۰ مین هکتار ساحه‌ده آغاجلاندیرما ایشلری آپاردیغینی خاطیرلاتدی.
تورک ایش‌بیرلیگی و کووردیناسیون آژانسی (تیکا) داشکند پروگرام کووردیناتورو علی احسان چاغلار دا آرال گؤلو فاجعه‌سینین تکجه بؤلگه‌نین دئییل، بوتون بشریتین پروبلئمی اولدوغونو قید ائد‌رک، تیکانین آرال گؤلو حؤوزه‌سین‌ده‌کی سوسیال-اقتصادی و ائکولوژیک وضعیتین یاخشیلاشدیریلماسینا یؤنه‌لیک ۱۰۰ هکتار ساحه‌ده آغاجلیق پروژه‌سینی داوام ائتدیردیگینی سؤیله‌دی.
چاغلار، گونوموزده بو چرچیوه‌ده آرال گؤلونون قورویان دیبینده ایلده ۳ مین هکتارا قدر ساحه‌ده آغاجلاندیرما پروژه‌سینی حیاتا گئچیرمه‌یی پلانلاشدیردیقلارینی ایفاده ائتدی.
