Awerɛho ba a, nkorɔfo tow ndwom. Dza ɔdze awerɛhow ba no bi nye owu. Sɛ onyia no wu a, wɔtow ndwom bi. Dɛm ndwom no nye Kwadwom anaa sukwadwom. Kwadwom yɛ ndwom bi a, Ghana kasakuw ahorow mu mba nyinara wɔ bi, na odzi dwumason wɔ hɛn asetsena mu. Ankorankor na wɔtaa hyehyɛ na wɔtow. Ɔyɛ ndwom a nkorɔfo pii nyim a wotum bɔ mu tow. Ɔnam no su mbrɛ ɔtse ntsi, wɔnntow no enyigye ber mu.
Obi rotow sukwadwom anaa kwadwom a, ɔnnhwɛ mbrɛ ne ndze tse ho. Dza ohia no ara nye dɛ ɔbɔbɔ dza owufo no yɛɛ wɔ ebusua anaa kurow no mu no do na oyiyi nkasafua no dze hyehyɛ. Nkasafua no bi kyerɛ dza no nkɔree no dze bɛba ebusua anaa kurow a oefi mu no do.
Sɛ ɔba dɛ owufo no yɛ ba kor a, wɔka ɔhaw a ɔbɛba n’awofo do. Wɔma obiara hu dɛ owu yɛ otsiɔdzennyi a onnyi ehumbɔbɔr biara. Ɔtɔfabi so a, kwadwom ka owufo no ndwuma pa kyerɛ.
Ɔyɛ so a, wɔdze bɔ kɔkɔ. Sɛ owufo no yɛɛ asoɔdzen na ɔdze nyaa no wu a, wogyina do ka kyerɛ atseasefo dɛ wɔnhwɛ hɔnho yie. Kwadwom da hɛn gyedzi so edzi. Nkorɔfo pii gye dzi dɛ owufo tse ɔman fofor bi mu. Iyi ntsi, ndwom no bi wɔ hɔ a ɔyɛ nkra a wɔdze rema owufo no dɛ ɔnkɛka nkyerɛ ewuakɔr no mma hɔn. Ɔtɔ fa bi mpo a, ndwom yi yɛ dza wɔdze reka akyerɛ ewuakɔr no dɛ, wɔmbɛfa hɔn nkɔ ma hɔn amandzehu do ntwa. Ndwom no bi na odzi do yi:
Ao me ba, me ba, enyimnyam ba.
Ana innyim dɛ eyɛ ɔbaakofo?
Wɔyɛ no dɛn na igya mo hɔ yi?
Woana na medze no bɛyɛ me dze?
Ao, nkyɛ ma monkɔ na hwɛ ekyir ,
Owu, wo tsir mu yɛ dzen ae ,
Ana innyim dɛ onnyibi yɛ mbɔbɔr ?
Eyɛ me kan , me nyɛnko na m’adze nyina ,
Nkyɛ ma mindzi w’enyim kan .
Sɛ ekɔ dze a ,nna bɛfa me kɔ.
Enyigye nnyi wiadze yi mu bio .
Bɛfa me ma menkɛda dzinn .
Ɔbaatan a ɔrotow ndwom yi rekyerɛ awerɛhow a ne ba no no wu no dze no akɔ mu. N’asɛm ara nye dɛ, ɔno wui a nkyɛ oye sen dɛ ne ba no bowu .
