Ghanaman ne keteke akwantu nsɛnsɛm akɔ sor ndaansa yi na ɔyɛ adze bi a ɔrobɔboa ɔman no wɔ n’akwantu nsɛnsɛm ho papaapa. Ghana n’akwantu nsɛnsɛm abakɔsɛm mu no, keteke akwantu dzi mu akotsen yie. Ɔyɛ akwantudze bi a ɔboa ma nkorɔfo tum dze ndzɛmba pii tu kwan a wɔmmberɛ ho. Sɛ edze ahɛn ahorow no yɛ ntotoho a, keteke no mfowee bo nnyɛ dzen. Mber kakra ara nye yi, ɔman ne keteke akwantu nsɛnsɛm kɔr famu korakoraa. Ɔnam do ma aban dze nketeke ahorow no nyinara sii nkyɛn. Ndaansa yi dze, keteke akwantu ho nsɛnsɛm etu mpon a ɔyɛ asɛm papa ma hɛn nyinara. Dɛm akyerɛw yi bɔdɔ tsebea a Ghanaman ne keteke akwantu wɔ mu mprempren yi esukɔ na aada nsunsuando pa a ɔdze bɛbrɛ ɔman no so edzi.
Ghana nketeke dzi dwuma wɔ nkuronkurow ahorow mu. Dɛm nkuronkurow yinom bi nye Tarkwa, Takoradze, Kodwokrom, Nkran, Kumase, Egyiso, Dunkwa, Kɔnɔngo, Huni Valley, Pristsia, Ɔboase, Awaso, Bɛkwae, Nsawamu, Koforidua na nkuronkurow binom a wɔkeka ho. Ɔnam keteke akwantu ntsi, dɛm nkurow ahorow no nya kwan dze ndzɛmba tu kwan a wɔmmbɔ ho kaw kɛse. Mpontu ahorow na keteke akwantu dze abrɛ nkuronkurow ahorow yi so. Akyerɛw no bɛda ne nyinara edzi akyerɛ.
Dɛ mbrɛ ɔyɛ Ghana mampanyin n’abedziekyir n’enyidoadzehu dɛ ɔman no bɛfa ne tam pa efura wɔ abaɛfordze mu no, keteke akwanku a ɔwɔ ɔman no mu no so enya ne kyɛfa. Mfir ahorow a ɔwɔ keteke ahorow mu no ma no mfowee yɛ soronko koraa. Sɛ erɔkɔfow bi mpo a, ɔwɔ bea a otwar dɛ imia ma abow no bue ma wo. Inya wura mu ara pɛr nna ndze bi a wɔatwe egu kasafir do ama wo akɔaba, owie a akyerɛ wo bea a afow keteke no na bea a ɔdze wo rokɔ. Efow bi so a, osiandɛ nankotsee wɔ no kwan soronko a ɔfa mu no ntsi, ɔma bambɔ soronko wɔ no mfowee mu kyɛn ahɛn nkaa no.
Mbrɛ Ghanaman no ahyɛ ne keteke akwantu mu kena no dze mpontu bɛba ɔman ne sikasɛm ntotoe mu. Keteke akwantu a ɔtse apɔw no tsew ɔhyew a ɔda kaar akwan do no no do. Innyi mma kaar akwan ahorow no nntutu ntsɛm na ɔboa aban ma otum sie sika dze yɛ adze fofor ma ɔman no. Osiandɛ keteke akwantu bo nnyɛ dzen ntsi, adzetɔmfo botum dze afa hɔn ndzɛmba abɔtɔn a no bo nnhyɛ da ara nnkɛyɛ dzen tse dɛ kaar akwantu a ɔma ndzɛmba bo yɛ dzen no. Iyi bɔboa ɔman ne sikasɛm ntotoe na aboa ma sika egyina amamfo nsamu. Keteke akwantu a aban ahyɛ mu kena no dze edwuma bɛba. Hɔn a wɔgyegye keteke mu sika, hɔn a wɔprapra mu, fitafo a wɔyɛ ho edwuma, ketekekafo, hɔn a wɔtontɔn ndzɛmba wɔ ketekegyinabea nyinara no benya edwuma ayɛ.
Dɛ mbrɛ ɔman no reper ara dɛ no mpontui nsɛnsɛm bedzi mu no, ahoɔdzen afa mu no, keteke akwantu nya nsunsuando pa wɔ do. Keteke nnom fangoo pii tse dɛ ahɛn nkaa no na afei, ɔboa hwɛ ma wimu nsensae ahorow no kɔ yie. Sɛ ɔman no dze n’enyi si keteke akwantu do a, hɛn atsenae no benya apɔwmudzen a ɔbɔboa ma nyimpa, mbowa na ndua nyinara enyin frɔmfrɔm. Iyi bɔboa ma wimu so ayɛ nwin na eyi ɔhyew a ɔwɔ mu nyinara no akwa.
Ghanaman ne keteke akwantu a aban no ahyɛ mu kena no dze mfasodze ahorow nam a otwar dɛ amamfo hyɛ ase fow. Dɛ mbrɛ keteke akwantu afamu no, mpontu aba mu no kyerɛ ɔman no n’enyidoadzehu a ɔwɔ abaɛfordze mu. Beebiara a ewɔ no, hwehwɛ ketekegyinabea bi na pɛ bi fow na nya mu suahu. Ghana keteke akwantu afa ne tam pa efura bio!
