Ghanaman yɛ ɔman bi a Nyame noara ato no bo ase ehyira. Dɛm ntsi edziban na nam ahorow biara no, ɔman no wɔ bi. Dɛ ɔyɛ nwuramunam, nsumunam anaa nam bɛn? Ɔwo bɔ dzin. Ne nyinara ɔman no wɔ bi. Sɛ ɔba no nwuramunam a, ɔtwe, adoa, kusi, akrantse, wi, eko, amokuwa na dza ɔkeka ho nyinara no, ɔman no wɔ bi. Nsumunam a Ghana wɔ no bi nye aberwahon, bonsu, annkwanwona, awerɛkyekye, eban, eposeran, kɔkɔtɛɛ, semin, apoku, mpatowa, safor na dza ɔkeka ho.
Nam ahorow nyinara no, nkankan nsumunam a yɛwɔ no, yɛwɔ akwan soronko a yɛfa do kora ma wɔkyɛr. Dɛm akwan yi bi nye ahowee, nkyewee, ntotoe, nwinyɛ na nkyenhyɛ. Ndɛ mber yi mpo a aborɔfosɛm adɔɔ so ma abaɛfordze agye hɛn abɔ do yi, abaɛfor kwan kor a yɛfa do kora nam nye nkyɛnsehyɛ; wɔdze angoa, nkyen na akadze ahorow hyɛ nam wɔ nkyɛnse mu ma otum kyɛr. Sɛ ɔba no dɛ nam no akyɛr wɔ mpoano dodoodow ma wɔdze ma ɔhen a ɔnngye a, afarfo na hɔn a wodzi nam ho dwuma ahorow hyɛ no nkyen how yɛ no kako, koobi, mɔmɔe na dza ɔkeka. Medze wele bɛka ho akasa afa ho.
Koobi yɛ nam a wɔahyɛ no nkyen ma ahow dzendzenndzen. Mpɛn pii no, wɔdze mpatowa na wɔdze yɛ. Wɔhyɛ no nkyen a, wɔdze si ewia mu ma no mu nsu twe yɛ dzedzenndzen. Sɛ ɔda edziban do a, si abotar na annwe wo nsa. Wɔdze koobi taa dzi ampesi papaapa. Binom tum toto dze dzi hɔn ampesi na binom so noa dze dzi. Binom dze, wotum toto anaa wɔnoa na wotwuw fora hɔn abɔmu no mu ma no mu yɛ dɛdɛɛdɛw. Sɛ inya apem borɛdze ampesi na sɛ woetwuw koobi wɔ abɔmu no mu, na sɛ bi da do so a,… Onua tɔ wo bo tafer w’ano na medzi ma asa.
Sɛ koobi nnyi hɔ a, no nua mɔmɔe so wɔ hɔ. Ɔwo tsie ne dzin; mɔmɔe. Mma mma sɛbew, ne kankan nnwunawuwuna wo; kɔ w’enyim enye no ntotow. Mpɛn pii no, nkorɔfo nnhu nsonsonee a ɔda koobi na mɔmɔe ntamu. Binom mpo kyerɛ a, hɔn nyinara yɛ kor. Oho. Nsonsonee no nye dɛ, koobi yɛ nam a wɔahyɛ no nkyen, na wɔdze esi ewia mu araa ma no mu nsu nyinara atwe ayɛ bawee dɛ ɔpɛber mu honandua. Mɔmɔe so yɛ nam a wɔhyɛ no nkyen na wɔdze si ewia mu na mbom wɔmma no mu nsu nntwe korakoraa. Koryɛ a ɔda hɔn ntamu nye dɛ, hɔn nyinara yɛ nam a wɔhyɛ hɔn nkyen. Sɛ mɔmɔe da wo nkwan anaa wo frɔwee mu, na sɛ ɔpotow mu a, innhia nkyen pii. Sɛ ɔwɔ nkakra mu a, pɛ wo fufu bɔ ano. Iritsi a, mma mma wo tsir do.
Koobi na mɔmɔe wɔ nua kor bi so wɔ hɔ. Ɔno ɔbɔ abam. Ne dzin nye kako. Mbrɛ wɔfa do yɛ koobi no, dɛmara na wɔfa do yɛ kako so. Nam a wɔtaa dze yɛ kako papaapa nye semin. Itum dze kako dzi edziban biara na mpon edziban a wɔtaa dze dzi nye fufu na nkakra, ampesi na abɔmu frɔwee na dza ɔkeka ho. Binom mpo kyerɛ a, hɛn nuanom Ahantafo a wɔwɔ Atɔree Mantɔw mu no, hɔn nam tsitsir ara nye no. Nnyɛ hɔn mfom bi a; kako yɛ dɛw dodow.
Nam kor a ɔdze noho abɛgye nam a wɔhyɛ hɔn nkyen mu a mebɛka ho asɛm nye wele. Ɔyɛ nam bi a yenya wɔ nantwi na nwuramunam binom mu. Ɔyɛ nantwi anaa mbowa a wɔtsetse dɛm no hɔn honam na wɔdze yɛ. Ɔyɛ dɛw ankasa. Edziban a nkorɔfo taa dze wele dzi nye waakye. Binom so tum dze yɛ nkunuma frɔwee twuw etsew anaa banku twann dze wɔ no ma ɔyɛ akɔndɔ.
Nam ahorow a mabobɔ do nyinara no yɛ dɛw yie. Mbom asɛm wɔ ho. Ebɛn asɛm a? Adatserfo binom kyerɛ a, nam ahorow yinom wɔ edzibandur ahorow na binom so kyerɛ a, edzibandur ketseketse kor mpo nnyi hɔn mu biara mu. Obiara rekyerɛ n’adwen. Dɛ ɔma edzibandur o, ɔmma edzibandur o, nam ahorow yinom yɛ nam bi a ɔyɛ dɛw yie. Megye dzi dɛ enye me yɛ adwen. M’asɛmbisa nye dɛ, aso ɔwo a ewe nam no bi no, ebɛnadze ntsi na ewe? Egye dzi dɛ inya mfasodze bi wɔ mu? Kyerɛ w’adwen wɔ hɛn sohyial midia prama ahorow no do.
