Ma no hewte bîyî meymanê Birêz Qasim Engînî. Ma Engînî ra persa senî PKK nas kerdo, Engînî vat: “Ez ne şaş bî Teşrîna peyêne ya 1990 bî, gama ke bi Rayberîye nas kerd. Ê wextî munaqeşeyê Kongreya 4’ine ameyêne kerdene. Kampa ma de nizdîyê 400 embazî estbî. Gama ke Rayberîye ameyêne merasimêko tewr pîl ame viraştene. Gama ke înan Rayberîye dî, tayê heş înan sere ra şi. Mi verî şinawitibi la gama mi bi çimanê xo dî rasta ci ez şaş menda. Gama ke merasim de silam da, destê xo da, a game mi nizd ra dî ke çiqas biheybet o û a game yew heyecanî ez girewta.”
Gama ke Engînî qalê ê wextan kerdêne seke newe ra ê wextan biciwîyo bi heyecan bîyêne.
“Verê ê mi Rayberî û sosyalîzm kitaban ra wendibi. Dima ra gama ke kombîyayîşêkê kampe de Rayberîye qisey kerdêne mi xo zerrî de vat ‘biciwîyo sosyalîzm.’ Ercnayîşê ê yê ke merkezê înan de merdim estbi mi ser o tesîr kerd. Mi rind fam kerdêne ke çira sosyalîzmo reel rijîyayo.”
‘CEWABÊ KE DAYÊ XEBERDARÊKÊ ALMANÎ’
Gama ke vîrardişê ê yê Akademîya Mahsûm Korkmazî yenê ê vîrî, hîna zaf qal keno:
“Reyêk gama ke ma kampe de bî xeberdarêko Alman amebi. Bi Tirkî zanayêne. Belkî înan o bi zanayîş şirawitibi, ma no zanayêne. Rojêk Rayberîye dir kewt mektebe. Gama ke ercnayîşî dest pêkerdî Rayberîye ci ra vat, ‘şima dereceya tewr berze de yê la rijîyenê. Merdimîye ra dûrî kewenê. La ma tewr cêr de yê. Ma tewr cêr de dest pêkerd la ma serê merdimîye de dest pêkerd.’ Kewt mîyanê munaqeşeyêkê felsefîkî ma zî tewrê ci bîyî. Ez werişta mi bi Almankî tayê çîyî vatî û mi vat ‘Kapîtalîzm merdimî fîneno halêko winayên ke merdimîye ra vejeno, ê rê keno xerîbê xo û tewr peynî de zî ano dereceya xokiştişî. Ez bi xo zî kewta nê krîzî û amîya verê halê xokiştişî.’ Gama mi wina vat, Rayberîye peşmirîya û vat, ‘bi rastî?’ Dima ra agêra xeberdarî û vat, ‘Biewnîre, ma ciwanan xokiştişî ra xilas kenê.’”
‘RAYBERÎYE ZAF ZELAL BI, SEBA KE BI XO BAWER BI’
“Rojêk gama ke xeberdarî eleqedarê kampe persî persayî, mi vat eke Rayberîye cewab bido do hîna rind bo û mi verê persan da Rayberîye. Ame verê Rayberîye û vat: ‘Na kampe de çîyê zaf xirabî bîyê, na rast a?’ Mi vat belkî Rayberîye cewab nêdano, tam a game vat, ‘Çîyê hîna xirabî bîyê. Merdiman remnayîş, dejnayîşê embazan. La goreyê şima nê çîyî asan ê. Ma tîya kenê ke merdiman bivurnê. Çîyê ke yenê kerdene ma rew fam kerdî û ma mudexele kerd. Rind o, şima se kerd?’ Gama ke ê remayî û ameyî Almanya şima zî ê hemverê ma de şuxulnayî.’ Gama ke xeberdarî no cewab girewt şaş mend, babete vurnaye û vat, ‘Nûşteyê şima xeylî derg ê, nênê wendene.’ Rayberîye naye ser vat, ‘Nê nûşteyî seba şima nêyê, seba şarê Kurdî yo ke ameyê eciqnayene û rastîya xo ra ameyê dûrfînayene yê. Hende tehrîbatî estê ke ez mecbûr a înan yew bi yew vajî û binûsî.’ Gama ke wina vat xeberdar reyna şaş mend. Rayberîye zaf zelal bi, çunke xo ra bawer bi. Gama ke tayê krîtîkan ma rê kenê yan zî persan kenê, ke ê goreyê ma nêbê ma cewab nêdanê. La Rayberîye wina nêbi. Her çî akerde vatêne, la seba ke xo ra bawer bi, ramotêne êyê vernîya xo ke çiqas şaş o.”
