Endamê Komîteya Rayberdişî ya PKKyî Duran Kalkanî ajansê ma rê qala Komployê Mîyanneteweyî, sîstemê tecrîd û îşkenceyî yê Îmraliyî û têkoşîno ke vera nê yeno dayene kerd. Beşê hîrêyînî yê roportajî wina yo:
Vera Rayberê Şarê Kurdî sey birnayîşê têkilîya ci ya bi teberî, xîretê jehrkerdişî, tengkerdişê hucereyê ci, qesnayîşê gijikê ci xeylêk kerdişê xirabî û metodê şerê psîkolojîkî ameyî kerdene. Bi nê kerdişan Girawa Îmraliyî bîya rejîmêkê îşkenceyî. Voltaya Rayberê Şarê Kurdî zî sey sûcî dîyaye û ameye qedexekerdene. Nê hêrişan de armanc çita yo?
Dima ke avûkatî şîyî pêvînayîşî û prosesê 2013-2014î de heyetê HDPyî şîyî Îmraliyî, rewşa Îmraliyî hîna hol ameye famkerdene. Rayber Apo warê huqûqî de uca de nîyo. O Îmrali de yeno esîrkerdene. Îmrali de huqûq çin o. Hetê bînî ra Rayber Apo Îmrali de rehîne yo. Şero esas Îmrali de yo. 23 serrî yo vera Rayber Apoyî bi her hawayî hêriş û teda yeno kerdene. Rayber Apo Îmrali de xo ver dano. Seba ke tesîrê Rayber Apoyî yê serê kurdan û PKKyî bêro qedînayene nê hêrişî yenê kerdene. Sîstemê modernîteya kapîtalîste ya globale xo qirkerdişê kurdan ser o awan kerdo. Komplogeran waşt ke Minks de, Atina de, Kenya de Rayber Apoyî çin bikerê. Dima înan sîstemê Îmraliyî awan kerd. Şehîdanê 'Şima nêeşkenê tîja ma tarî bikerê' dormeyê Rayberîye de çemberêk viraşt.
Îmrali de xîret ame kerdene ke gijikê Rayberîye bêro qesnayene, cayê ci bêro vurnayene. 17ê teşrîna peyêne ya 2009î de wexto ke cayê ci vurîya Rayberîye vat 'Ez kerda tabutî.' Înan xîret kerd ke ê jehrî bikerê. Komplogeran sîstemê Îmraliyî de vera Rayberîye pêro metod û kerdişî ardî ca. Rayber Apoyî çend reyî ma hişyar kerdî ke ma sîstemê Îmraliyî hol fam bikerê. Eke ma xoverdayîşê Îmraliyî yê Rayber Apoyî fam nêkerê ma nêeşkenê Rayber Apoyî û sîstemê tecrîd û îşkenceyî hol fam bikerê. Ganî ma nê sîstemî hol fam bikerê, şerê uca fam bikerê. Nika tecrîdê Îmraliyî vilayê pêro zîndanan yeno kerdene. Ma serebûtanê zîndanan ê nikayênan ra zî eşkenê fam bikerê ke sîstemê Îmraliyî senîn o.
Seke Rayber Apoyî vatbi 'Pê sîstemê Îmraliyî yeno armanckerdene ke PKK bêro tasfîyekerdene. Ez nêeşkena PKK tasfîye bikera, ne partîye ne zî şar ney qebul keno.' Ê xîret kenê ke pê teda û îşkenceyî Rayber Apoyî ra çîyêk biqerifnê, psîkolojîya ey xeripnenê, sîstemê ci yê fikrî vila kenê. Yeno waştene ke pê teda Rayber Apo demokrasî û azadîye tasfîye bilero. Rehînetîye zî xora na ya. Pê hêrişanê xo yê vera Rojawan, Vakur, Başûr û Rojhelatî zî Rayber Apoyî ser o teda kenê.
Qesnayîşê gijikî 2008 de serkewtişê ma yê Zapî ra dima, meseleya tabutî yanî Darbeya 17ê teşrîna peyêne weçînayîşê 29ê adara 2009î ra dima qewimîyayî. Ê binkewtişî qebul nêkenê, ma zî têkoşînî ra fek vera nêdanê coka 23 serrî yo nê kerdişî dewam kenê. Ê kenê ke pê metodanê neweyan tecrîdê Îmraliyî giranêr bikerê. Xora dewleta tirke zî tecrîdî ana ca la a raşte hêzê mîyanneteweyî nê tecrîdî anê ca. No hêriş hêrişê modernîteya kapîtalîste yo. Ewro nêzdîbîyayîşê verê Îmraliyî sey kaxidê turnosolî yo. Kam demokrat o, şorişgêro nê nêzdîbîyayîşî ra fam beno. Rayberîye Îmrali de seba cinî, ciwan, bindest û merdimîye teorîyan virazeno. Rayberîye binê tecrîd û îşkenceyêkê pîlî de xo ver da û têkoşîn kerd, vera ber ard. Wezîfeyê ma yo ke ma nînan pratîze bikerê, bîyarê ca. Merdimê wayîrwijdanî ganî Rayberîye hol fam bikerê.
Şexsê Rayber Apoyî de 23 serrî yo Îmrali de xoverdayîşêko pîl yeno kerdene. Erdogan û temsîlkarê îqtîdarî nê wextê peyênî de pê eşkerayîyan wina spekulasyonan kenê ke seke Rayber Apoyî de pêvînayîşî kenê. Îqtîdar pê nê kerdişî çita armanc keno?
Erdoganî vatbi ke 'Oyo ke Îmrali de yo, do Selahattîn Demîrtaşî ra hesab biperso.' Xora Rayberîye asta hesabperskerdişî de yo. Coka oyo ke tewr zaf do hesab bido Erdogan o. Eke ê wazenê bi nê spekulasyonan zemînê têkoşînê seba azadîya Rayberîye qels bikerê xeletî kenê. Îqtîdaro ke hînî pêro dinya de teşhîr bîyo wazeno pê nê vateyan xo bixelisno la do nêeşko. Înan verî Rayber Apoyî de pêvînayîşî kerdbî. Xora o zî vano eşkeno her kesî de pêvînayîşî bikero. Çarçewa Planê Çokdayîşî de dewleta tirke Kurdîstan de qirkerdişê pîlî kerdî. Îmrali de zî tedaya tewr pîle no çax qewimîyaye.
Dewlete pê nê kerdişan wazena komelê kurdan teslîm bigêra, îrade û hişmendîya kurdan bişikna, têgêrayîşê azadîye vila bikera, kurdan qir bikera. Dewlete wazena pê sîstemê Îmraliyî bikera ke Rayber Apo çok şêro erdî ro. O Îmrali de vera nê kerdişan xo ver dano. Zîndanê Amedî coka maneno Zîndanê Îmraliyî. Dewlete pêro dinya de kurdan rê tim çokdayîş ferz kerd la kurdan eqsê ci tim xo ver da. Ewro pêro xoverdayîşê kurdan, gerîlayan, zîndanan û ciwanan xoverdayîşê Îmraliyî temsîl kenê. Ma bedelê pîlî dayî la netîce de hişmendî, îrade, çêrîye vejîyayî werte.
Nînan rîyo raştikên ê AKP-MHPyî îfşa kerd. Rixmê hende hêrişan zî îqtîdar bi xo ho rijîyeno. La hetê bînî ra ê hê hêrişanê xo rê dewam kenê. Erdogan seba ke têkoşînê Îmraliyî bişikno spekulasyonanê winasênan vila keno. Her kes zaneno ke Îmrali de se beno. Na rewşe mojnena ke îqtîdarê AKP-MHPyî senî qels bîyo. Îqtîdar seba ke emrê xo derb bikero pêro rayîran ceribneno û wazeno nîfaq bierzo mîyanê kurdan. Ê nika pêor xîleyan ceribnenê. Wa şarê ma pê kayan û xîleyanê înan mexapîyo. Eqsê ci ganî şarê ma bi qerardarî têkoşînê xo bîyaro ca û nê kayan hol bizano. Ê pê îdîaya pêvînayîşê bi Îmraliyî kenê ke payan ser de vinderê.
Hetê bînî ra no eşkera keno ke Rayber Apo çareserîya meseleya kurdan de wayîrê rolêkê pîlî yo. Sîstemo mewcud nêeşkeno meseleyanê Tirkîya safî bikero. Ê hînî mecburê Rayber Apoyî yê. Ganî ma ney bivînê. Ganî ma vera nê kerdişan vejîyê, mexapîyê, têkoşînî rê dewam bikerê. Îqtîdarê AKP-MHPyî do bi têkoşînê hîna qerardar û bitesîrî birijîyo. Ganî ma ney bivînê û goreyê ci têbigêrê.''
