Çarçeweya aktîvîteyanê seserra Pêkerdişê Lozanî de Qesra Rumine de ya ke tede pêkerdiş amebi kerdene, panel ame organîzekerdene.  Panelo ke binê sernameyê "1923 Lozan, kurdî ça de bî?" ame kerdene, Tarîxnas Hans-Lukas Keiser, Tarîxnas Toliver Adad, Tarîxnas Sedat Ulugana û Endamê Konseya Rayberdişî ya KCKyî Zubeyîr Aydar tewrê ci bîyî.
Panelo ke moderatorîya ci Céline Misiego kerd verî prafosorê tarîxî Hans-Lukas Keiserî qisey kerd. Keiserî bi persayîşî  wextê Pekerdişê Lozanî de kurdî ça de bî? dest pê qiseykerdişî kerd û wina vat: "Tirkîya kurdî çîn hesibnayî û bi nameyê kurdan Îsmet Paşa tewrê pêvînayîşanê Lozanî bi. Kurdî tim ameyî asîmîlekerdene. Ermenî, kurdî û asûrî raştê qirkerdişan ameyî. Nê de rolê Almanya zî gird o. Erdogan ewro wazeno nê pêkerdişî newe ra bîgêro dest û sînoranê xo dahîna hîra bikero."
Zubeyîr Aydar zî vîst vîrî ke kurdî pê Pêkerdişê Lozanî ameyî letekerdene û vat:  "Lozan  de ameyî têhet derheqê welatê ma de qerar girewt. Semedê kurdan Lozan qirkerdiş o. Seserrî yo ma nê ciwîyenê. Lozanî ra dima Kurdîstan de serhildanan dest pêkerd. "
Dr. Oliver Adadî zî derheqê tesîrê Pêkerdişê Lozanî yê serê asûrîyan de qisey kerd û veng da Neteweyanê Yewbîyayen û Yewîya Ewropa ke wa vera zextanê dewleta tirke wezîfeyê xo bîyarê ca.
Dr. Sedat Ulugana zî ard ziwan Şerê Dinya yê 1. yê kurdan nêbi û vat: "Wextê Sevrî de waştişo kolektif ê kurdan bibê. Fransa û Îngîlîstanî verê waştişê kurdan girewt. Kurdî Lozanî ra ver çimî ra vejîyayî. Kurdan ser o tim yew krîmînalîzasyon bibê. Kurdî bi Têgêrayîşê Azadîye yê Kurdan newe ra vejîyayî sehneyê tarîxî ser."
