Galûrê ke nêzdîyê Dewa Hazarî ya qezaya Çemişgezekî ya Dêrsimî de zî yenê ramitene dîmenanê renginan şanenê verê çimanê merdiman. Galûrî hîna zêde koyanê Dêrsimî de resenê û teberê Dêrsimî de bajarê Colemêrgî de û tayê herêmanê bînan de zî resenê. Herême de teberê galûre de zembeqe, vilika Newroze, sungî, hêlige û hîna xeylî nebatî resenê.
Galûre qasê 80 cm bejne dana. Ge-gena tayê cayan de qasê 120 cm zî bejna dana. Galûre vilikêka bêboye ya. 200 ra zêde tewirê ci estê. Labelê galûra ke Dêrrsim de resenê galûranê endemîkan ra ya. Galûre teberê Dêrsim û Colemêrgî de, Erzirom de zî resenê.
Galûrî tayê dîn û bawerîyan de bimbarek yenê qebûlkerdene.
Goreyê bawerîya Xirîstîyanan wexto ke Hz. Îsa eşto ra çarmix, Dakila Meryeme seba ci berbena û yeno vatene, awa hesiranê çimanê Meryeme awa ke galûre ra dilopêna ya.
Goreyê bawerîya Asûran, galûrî şewe awe dana arê, şodir zî na awe ver bi koke dilopêna û no semed ra ci ra vanê 'veyva ke berbena' û bimbarek yena qebûlkerdene.
Goreyê rîwayetêk zî, wexto ke Hz. Huseyîn Kerbele de yeno şehîdkerdene maya Hz. Huseyînî seba ci berbena û rengê qalûrê ê hesiran ra yeno.
