Dêrsim de 10 serranê peyênan de 6 HESî virazîyayî. Serê Çemê Pêrî û Karasuyî de golê viraşteyî awan bîyî. Pilur, Pilemûrîye û Koyanê Bakirî de zî cigêrayîşê ocaxanê madenan dewam kenê.
Serekê Komeleya Pawitişê Cuya Tebîye ya Munzurî Haydar Çetînkayayî derheqê talanê Dêrsimî de Ajansê Mezopotamya (MA) rê qisey kerd.
Çetînkayayî vist vîrî ke projeyî hetê dewlete ra yenê kerdene û heta nika 27 projeyê talanî ameyê temamkerdene. Çetînkayayî ard ziwan ke projeyê madenan projeyê tewr tehlukeyên ê û nê projeyî ekosîstemê şaristanî xeripnenê.
Çetînkayayî vat: ''Waranê projeyanê HESan de dewî binê awe de manenê. Goreyê Peymana Berlinî Gelîya Munzurî binê pawitişî de ya. Bi nê projeyan awanîya tebîye ya Munzurî xeripîyena. Nika seba projeyêkê bînî yê Pilemûrîye muracat ameyo kerdene ke no proje 20 hezar hektarî ser de do bêro kerdene. No proje do Dêrsim mehf bikero.  Herêma mabênê Xozat, merkezê Dêrsimî û Pulirî pêşkêşê şîrketanê madenan ameya kerdene. Reyna serê koyanê Egînî ra heta Dêrsimî projeyî yenê kerdene. Nê projeyê HESî vera xoza derbêk a.
Şaristan de ocaxê kromî aktîf ê. Reyna Dêrsimî ra heta sînorê Çewlîgî û Tercanî projeyê madenî est ê. Herêma Mercanî de xora serranê 90an ra nata xebatê madenî dewam kenê. Eke projeyê plankerdeyî bêrê raştkerdene çew nêeşkeno Dêrsim de biciwîyo. Tay projeyî bi têkoşînê şarî ameyî vindarnayene. Şarê Dêrsimî vera HES û projeyanê awbendan têkoşînê cidîyî kerdî. No têkoşîn seba pêro gandaran û xozaya Dêrsimî destkewteyêk o.''
