Îqtîdarê AKP-MHPyî bi 3 serran o ke Wan de pêro çalakîyan û nawnayîşan bi hawayêkê nizamî qedexe keno. Şaristan de binpaykerdişê heqanê merdiman zî bîyî zêdêr. Goreyê raporê Komeleya Heqanê Merdiman (ÎHD) serra 2019î de Wan de 1657 reyî heqê merdiman ameyî binpaykerdene.
Serekê Şubeyê Wanî yê ÎHDyî Murat Meletî vist vîrî ke serra 2015î ra nata Tirkîya de qedexeyî dewam kenê û ard ziwan ke Wan û qezayê bînî yê Kurdîstanî binê sîwana Rewşa Îstîsnaye de bi qedexeyan yenê îdarekerdene.
Meletî da zanayene ke bi destûrê walîtîye qedexeyî her 15 rojan de yew newe ra yenê dergkerdene. Meletî vat: ''Qedexe pabesteyê walîtîye yo, qedexe zîhnîyetê îqtîdarê sîyasî de yo.
Îqtîdar fikirîyeno ke ê muxalîfan, partîyanê muxalîfan, vatişê muxalîfan çen dûr bivisno hende beno serkewte. Medya bi nê hawayî asteng kenê ke hacetê xoresnayîşê komelî yo. Seba ke ma têna eşkenê karê xo, raporanê xo, vatişanê xo, mesajanê xo bi rayîrê medya biresnê. La nê pêro ameyî astengkerdene, qedexekerdene. Resa na aste ke mudaxeleyê kombîyayîşê ma yê çapemenîye, roporatajanê ma kenê.

Şaristan de, herême de û Tirkîya de ke bi polîtîkaya winasêne yenê îdarekerdene ma demokrasî hînî verdê wijdanê komelî. Şaristanêk de ke qedexeyê bi nê hawayî estê, zîhnîyetê 'ti ya mi ra yî, yan zî çîyêk nîyî' serdest o, avûkatê heqanê merdiman her tim derheqê îqtîdarê sîyasî û muxalafetî de watişê xo vatî û do vajê. Îqtîdaro sîyasî yê nikayênî beno ke siba do bibo partîya tabela. Coka ma tîya ra venga îqtîdarî danê bêrê ma qedexeyanê Tirkîya pêro wedarê, Tirkîya bi hawayêkê haştîyane îdare bikerê.''
