Qûechûa ziwanê Înkayan a ke hêrema Andesî de bi mîlyonan kesî pê qisey kenê. Perû de wendekare Roxana Qûîspe Collantes tezê xo bi ziwanê Qûechûa nuşt.
Collantesa ke Zanîngehê San Marco de tezê xo bi ziwanê Qûechûa pêşkêş kerd puano tewr baş girewt. Collantes doktoraya xo de behsa edebîyat û şîîra bi ziwanê Qûechûa kerde. Goreyê pîsporan dimayê 468 serran reya verêne tezêkê zanîngehî bi ziwanê Qûechûa ame nuştene.
Qûachûa ziwanêko herêmî ya û ziwanê 8 mîlyon kesan a. Collantese The Observerî reyde qisey kerd û vat: "Rayîr derg bi la ercaye bi. Hêvîya mi na ya ke bitaybetî cinîye û ciwanî ziwanê ma newe ra bi hewayêkê ercîyayî bivînê û bikewê dimayê ci."
Perû bi wesîleyê Ziwanê Dadîye yê Mîyanneteweyî yê Neteweyê Yewbîyayeyî tewrê karê xelisnayîşê 2700 ziwanan beno. Ziwananê ke binê tehlûkeyê çinbîyayîşî de yê, 21'ê ci Perû de yê.
