ہراڑے ہرکس تون توڷ کورونا ویکسین نا زی آ تبصرہ المی ءُ گڑا سے کہ مریک، کس پاہک ننے سمجھ اٹ بفک کہ زور و زبردستی اٹ کل ءِ و خاص وڑ اٹ ملازم آتے ویکسین کننگ نا انت مسخت ءِ؟ حکومت اخر دن انتئے ننا آخبت تون مسخرہ کننگ ءِ؟ کس پاہک دا ویکسین ءِ کاریم اٹ اتوک آک اِرا سال نا تہٹی مرک انا گواچی مرور، کس اس تینا خیال آتے مون آ تخسا پاہک کہ دادے خلفوک آ لِٹک اس کشک و ہندن کس منڈ و معذور مننگ نا پیشنگوئی کرسا خلیس اٹ دانا ذکر ءِ کرسا کاہک۔ ولے ویکسین تو ہر بندغ ءِ کروئی ءِ و ملازم آتے کن تو دا المی ءُ گڑاس جوڑ مس نہ تو او تینا نوکری تیان دو سلّور۔
ہرافک کہ ملازم افس او بندغ آک خیر گل آن بال ءُ کہ کنا سنگت ملازم ءِ او کسک کسک ای تو بچوہ۔
ہندا وڑ اٹ راج اٹ دانا زی آ بھاز وڑ اٹ ہیت و گپ آک چلینگرہ و داکان یو این او، یونیسکو و ایلو جہانی آ ادارہ غاک خوشی نا درشانی کرسا تینا ویب سائٹ آتیا بندغ آتا کچ ءِ نشان ایترہ کہ داخس بندغ خیر انا ویکسین مسنو۔
ہندن ای تینا مزغ ءِ چُل ترسا دادے مون آ اتنگ نا کوشست اس کریٹ کہ ویکسین آن انت فائدہ و انت نسخان آک المی ءُ، کہ الس اٹ دا گڑا نا معلومداری مرے او پین خلیر یا تو جوان مریر۔
اول تو دا کہ مخلوق پاکستان حکومت ءِ جوان گندہ پاہک کہ ہمو ننے زور اٹ ویکسین کننگ ءِ، یات سلے کہ دا ویکسین اینو ہر ملک اٹ المی گوندنگانے، و دادے ہر چنک بھلن، نیاڑی نرینہ نا دتر اٹ ہنوئی ءِ۔ دا نا بھلا سوب دادے کہ جہانی آ دین کورونا غان دنیا نا جُوان آن جوان انگا ملک آک ہم خلیسنو، و داڑان جان چٹفنگ خوارہ، دا دین بندغ تو بندغ ءِ تعلیم، روزگار، ساہدار، سانگ برام، مرگ و رسم و دود آتے ہم زہمی کرے تو پاننگے کہ امر داڑان کس خلپ؟
چلو خلیس جوان ءِ ولے الس نا ویکسین آن خلنگ سمجھ آن پیشن ءِ انتئے کہ دا ویکسین اسہ جہانی ءُ ویکسین اسے و دا ہرا کمپنی آن جوڑ مسنے، بنا مننگ آن مست دادے ٹیسٹ ہم کننگانے، و ولدا اسہ ملک یا بیرہ اسہ کمپنی اس دادے جوڑ کپننگ ءِ، بلکن دا فارمولہ ءِ دوئی کرسا ہر اسٹ تینا وڑ اٹ دادے جوڑ کننگ ءِ۔ یات سلے کہ کل جہان نا کمپنی تے مینوفیکچرنگ یا پروڈکٹ ءِ تیار کننگ نا وخت آ، تیار مننگ آن پد ہمو گڑا نا بابت ڈس و سوج و پروڈکٹ نا آب ءِ بریبر تخنگ کن ای پی اے (environmental protection agency) نا وڑ انگا ادارہ غاک ٹیسٹ کیرہ، اوڑے چیک اینڈ بیلنس مریک۔
دا ہم یات سلے کہ جہان اٹ اسٹ آخا کہ چندی انسانیت نا حق اکن ہیت کروک ءُ ادارہ ساڑی اریر دن کہ ہیومن رائٹس، ڈبلیو ایچ او، یو این او، یونیسکو و چندی پین اریر ہرا کہ ہر گڑا نا بارو اٹ ریسرچ و پٹ وپول کیرہ۔ دے اس دا کل جہانی آ ادارہ غاک ویکسین ءِ کاریم اٹ اتنگ نا گرج و اہمیت آتے پارسا پنت و شون کیرہ تو ہر بندغ نا ہیت اٹ خلیس کننگ نا انت فائدہ؟
پاکستان اٹ ویکسی نیشن نا بنا 2 فروری آن مسنے و اینو اسکان 6,829,705 بندغ ءِ سنگل ڈوز خلنگانے و 3,379,444 ءِ پورو ویکسین کننگانے۔ ننا ملک انا آبادی نا حساب اٹ ویکسین مروک آ بندغ آتا کچ بھاز کم ءِ ہرا نا بھلا سوب مخلوق اٹ غلط فہمی و بے سمائی ءِ۔ یخین اٹ نن ایکسپرٹ آتا ہیت آتے بنپنہ بیدس الس نا سٹی پٹی آ ہیت آتیا باور کننگ آن نن تون ہچ ءُ کسر اس اف۔
اول تو مروئی دا ئس کہ ڈاکٹر و ادارہ غاتا ہیت ءِ منسا ننے ویکسین کرفوئی ئس دُن نہ کہ کورونا ہم پولیو آنبار ہر جاگہ غان ختم مرو ولے پاکستان اٹ چیڑ کرو۔
دا ہم یات تخنگے کہ ہر دوائی نا اسہ سائیڈ افیکٹ اس مریک اسُل کہ او پونسٹان نا گولی اس مرے یا کورونا نا ڈوز اس، عجب اف کہ ایدے نن ارغ آنبار ہر وخت کنینہ و داڑان خلینہ؟ ولے یات سلے دن کہ مخلوق پاہک دن ءُ نسخان دا ویکسین اٹی اف نہ تو ہیومن رائٹس و ایلو ادارہ غاک دادے تالان مننگ و مارکیٹ اٹی بننگ کن ہم الیتوسہ۔
کاروباری دنیا نا بندغ آتے اگہ پاکستان اٹ آخا تو پیشن نا دنیا ٹی بزنس ایتھکس (Business Ethics) خوانفرہ ہرا انسان و انسانیت نا حق آتے لتاڑ کننگ نا موکل اسل تفک۔
گڑا وہم انتئے کین، انتئے تینے مفت انا ویکسین آن محروم کین؟ دن مف کہ پگہ نا دے ہندا ویکسین ءِ بہا اٹ بھاز کبین ہلنگ خلنگ نا گرج مرے۔
ہفتئی تلار
تاک: 25
09-03 جولائی 2021ء
پنہ: 05
