اینونا مجلس اٹی رسول حمزہ کنے شاعر اسے‘ راجی زمواری تیان سرپد کننگ نا رمائشت کرسا تینا نوٹ بُک اَٹ نوشتہ کروک اسہ واقعہ اس بیان کرسا پارے:
بلجیم نا ہیت اسے۔ ای شاعر آتا اسہ دیوان اسے ٹی ساڑی ئسٹ‘ ہرافک غٹ دنیا نا ملک آتیان برسا داڑے اسیجا مسوسُر و جتاجتا انگا ملک و راج آتا کالخوائی/ نمائندگی ءِ دا دیوان اٹی کننگ ئسُر۔ اخس کہ شاعر دیوان نا تلہ غا بسر غٹ آک تا تینا راج، تینا تہذیب‘ راجی شاعری و دانا آخبت نا بابت ہیت کریر۔ دافتیٹ بھاز آک دن ءُ ہم ئسُر کہ ہرافک تینا وطن آن آخا بلکہ بدر جاگہ اسے آن بسوسُر، دن کہ ہنگری نا اسہ شاعر اس لندن آن بسوسُس۔ اسہ ستونیائی شاعر اس پیرس آن بسوسس و اسہ پولستانی شاعر اس سان فرانسسکو آن۔۔۔ دا تو قسمت و‘ زندگی نا تہو تا گوازی ئس ہرا دا بندغ آتے تین تون اوار بال ترسا بدر ملک آتیٹ ہفت دریا و مَش تیان ایپار تینا ملک انا دَنگ آن ہزار آ میل مُر دریسس۔
کنے غٹ آن زیات حیرانی ہمو شاعر نا تران ءِ بننگ آن مس ہرا بھاز جوزہ ٹی پڑو کرے:
”خواجہ غاک! نم جتا جتا انگا ملک آتیان بسنُرے‘ نم جتاجتا انگا قوم آتا داڑے کالخوائی ءِ کننگ اُرے۔ داڑے اسٹ انگا بندغ ای اُٹ‘ ہرا ہچ ءُ ملک و راج اسینا کالخوائی کننگ افٹ۔ ای غٹ ملک و قوم آتا کالخواہ/ نمائندہ اُٹ۔
ای شاعری نا کالخواہ اُٹ، ای شاعری اُٹ‘ ای ہمو دے اُٹ ہرا تیویٰ دنیاکن تینا روشنائی ءِ ندرکیک‘ ہمو جمر اُٹ ہرا سرزمین نا ہرا سہ ڈیہہ انا کنج کنج آ شلک و دا ہچ سوچپک کہ دانا قوم انت ءِ۔ ای ہمو درخت اُٹ ہرا دنیا نا ہراڑے پاس پھل ومیوہ تننگ کیک۔“
دُن پارسا او تلہ غان شیف مس‘ دیوان اٹ ساڑی بھلو مخلوق اس اوڑکن چاپ خلک‘ ای ہم سوچاٹ کہ دا ہیت تو راست ءِ ”نن شاعر تیا تیویٰ دنیا نا زمواری ءِ‘ ولے اسہ بندغ اسے اگہ تینا وطن تون مہر مف گڑا او غٹ جہان نا امر کالخوائی ءِ کننگ کیک‘ کنا خڑک آ دُن انگا بندغ نا مثال ہندن ءِ ہرا تینا دوست انگا وطن ءِ السا پین دیار اسے ٹی ہندی مسنے ہموڑے برام کرینے وتینا بلغڑ/ تاتہ ءِ لمہ پاہک ای بلغڑ نا عزت ءِ کیوہ ولے لمہ تو لُمہ مریک۔
”اگہ کس اس نے سوج کے کہ نی دیر اُس۔ تو نی اونا مون آ تینا کاغد آتے درشان کننگ کیسہ اودے تینا پاسپورٹ ءِ نشان تننگ کیسہ۔ ہرافتیٹ نا بارواٹ سرجم المی آ معلومداریک ساڑی مریرہ۔ ہنداسوج ءِ وخت اس اسہ قوم اسے آن کننگے تو او تینا سند نا بدل اٹی تینا سائنس دان آتے‘ تینا زانتکار آتے‘ تینا اِزمکار آتے‘ و شونکار آتے پیش کیک۔“
رسول حمزہ توف نا پاننگ دادے کہ نوشتکار، زانتکار تینا راج انا کل آن بھلا مڈی یعنی سرمایہ مریک۔ دن ءُ راج مفرو ہرافک تینا زانتکار نوشتکار فنکار آتے الِر و تینا بھلا بُڑزانگا ماڑی و بینک بیلنس آتیا فخر کیر۔ نوشتکار و زانتکار آک راج اسے نا خن مریرہ۔ ہندا کہول راج انا بادوی ہم پاننگک کہ اوتینا راج انا ہر ڈُکھ ویل، راجی ربیدگی، لسانی ادبی کالخوائی ءِ کرسا تینا ڈیہہ وڈغار نا ترجمان وسفیر مریک او ہرانگ کاہک تینا ڈیہہ انا شناخت ءِ ہموڑے دیک۔
حمزہ ہندا ہم پاہک کہ بھاز آ بندغ آک آفاقی سوچ انا ہیت ءِ کیرہ، ولے ہرا بندغ تینا اُرا تینا مُلک و ہنکین نا متو او پین کس انا ہم مفک۔ یعنی اولیکو حق اولیکو ہیت تینا ڈیہہ انا مریک۔ دا سوب آن کہ او ہندا مِش ہندا ڈیہہ و ڈغار نا پیداوار ءِ۔ کس اگہ تینا جند انا ڈیہہ وڈغار نا ڈکھ ءِ بیان کننگ آن گیگ خنپ او پین ڈیہہ اسے نا اخہ در ڈکھ ءِ تینا نوشت اَٹ بیان کے دا جاگہ نا مخلوق کن او دروغ اس مریک ولس مخلوق اٹی ہندا تاثر اونا نوشت نا رِداٹ تالان مریک کہ دا بندغ آفاقیت نا بیرہ اسہ ڈرامہ بازی اس کیک۔ دُن کہ بھاز آ شاعر آک ایلو جاگہ غاتیٹ مروک آ ظلم وزیادتی، استحصال آ لکھرہ ولے تینا جند انا ڈیہہ وڈغار آ تالان آ زوراکی استحصال نا رِداٹ خلیس یا جوفہ اسے نا پداَٹ نوشتہ کپسہ گڑا دافک ہمو نوشتکار و زانتکار آتا لڑ اَٹ پن مریرہ ہرافتا بارواٹ دا تاثرمدامی مخلوق نا مزغ اَٹ تخوک مریک کہ دا بیرہ تابعداری کن نوشتہ کیک دانا نوشت اَٹ ہمو سچائی خننگپک، ہرانا حق دار اونا جند انا ڈغار ءِ۔ پاننگ نا مسخت داکہ رسول حمزہ دا پاہک کہ نوشت نا تخلیق نا روتہ غاک نوشتوک نا جند انا راج، راجداری، ڈیہہ وڈغار تون تفوک مریر۔ اول او تینا جند انا راج ءِ تینا نوشت اَٹ اَتے، پدا بے شک ایلوفتے کن نوشتہ کے، دا عیب اس اف۔
(برجاءِ)
ہفتئی تلار
تاک: 37
10-02 اکتوبر 2021ء
پنہ: 02
