مستونگ بلوچستان نا ہمو شار ءِ ہرانا کہ تاریخ اٹ اسہ پن اس ارے۔ مستونگ نا سیاسی تاریخ مرے یا علمی تاریخ، اونا اسہ بھلو بڑز ءُ جاگہ اس ارے۔ انگریز راج آن آجوئی ہلنگ نا جہد مرے یا تینا راج انا مخلوق اٹ سیاسی شعور ءِ بیدار کننگ نا عمل مرے، ہڑتوم آ میدان تیٹ مستونگ نا فرزند آتا پن کل آن مونی ءِ۔
علم انا پڑ آ ہم مستونگ آن بھاز بھلو پن مون آ بسنو۔ شاعر، ادیب، دانشور، سیاستدان، بیورو کریٹ، زمیندار، مطلب دا کہ زند انا ہر بشخ اٹ مستونگ نا بندغ آتا پن ارے۔ ہندن مسونگ نا میوہ و فصل آتا ہم راج اٹ اسہ پن اس ارے۔ دن کہ مستونگ نا توت، انگور و ایلو میوہ غاک پنی ءُ۔ ہندا وڑ اٹ مستونگ نا پن، مستونگ نا اسہ بیکری اسے نا کیک انا سوب آن ہم مچ آ پاکستان اٹ پنی ءِ۔ ہرا وخت آن کہ ننا است آ بریک مستونگ اٹ حاجی نذیر پنی ءُ کماش اس ’مکہ بیکری‘ نا پن اٹ اسہ بیکری اس چلیفیکہ۔ حاجی نذیر نا دو اٹ اللہ پاک اسہ ہندن ءُ چس اس تخاسس، کہ اونا ہچ ءُ مٹ اس اَلو۔ مکہ بیکری نا کیک مستونگ نا شار آن بیدس کوئٹہ تون اوار مچ آ بلوچستان اٹ اسہ پن اس کٹا۔ کوئٹہ تون اوار ایلو خڑک انا شار تتون اوار ہراڑے سانگ و برام اس مروسس تو اوڑے مکہ بیکری نا کیک و بسکوٹ مہمانداری کن چلینگاکہ۔ ہندن منہ وخت اٹ مکہ بیکری نا کیک مستونگ نا کیک انا پن اٹ پنی مس۔ ولدا پیشن آن امر ءُ بندغ اس مستونگ آ بروسس، پدی ہننگ آ تینا تینائی تے کن مستونگ نا کیک ءِ ٹیکی دریکہ۔ اگہ مستونگ نا باتی تیان کس مستونگ آن پیشن ہناکہ تو اوفک ہم امر کہ مرے مستونگ نا کیک ءِ سنگت و تینائی تے کن ٹیکی دریکہ۔ سرکاری پروگرام اس مروسس ہم تو اوفک باقاعدہ وڑ اٹ مستونگ نا کیک ءِ تینا پروگرام نا بشخ جوڑ کریرہ۔
21 می کرن اٹی مستونگ نا پن مستونگی کیک انا سوب آن پنی مس۔ پوسکن آ کرن انا بنا مننگ تون منہ سال آن پد سال 2006ء اٹی نواب بگٹی نا شہادت مس، تو اوکان پد بلوچستان نا حالیت آک ہم خراب مسر۔ ہڑتال و ڈینڈ و پھسات آتا ہر کنڈ آ بنا مس۔ مستونگ شار ہم ہندا حالیت آتا دَک اٹ بس۔ مستونگ نا حالیت آک ہم خراب مسر۔ ہڑدے نا ہڑتال ہڑدے کاروبار بند مسکہ۔ مکہ بیکری و مستونگ نا کیک ہم حالیت آتا گواچی مس۔ اخیر اسہ ہندن ءُ وخت اس بس کہ حاجی نذیر مکہ بیکری ءِ بند کرے۔ مکہ بیکری نا بند کننگ تون اوا مستونگ شار ءِ ہم اِلا۔ مکہ بیکری نا بند مننگ آن پد حاجی نذیر نا شاگڑد آک ہم تین کن جتا جتا کاروبار نا بناءِ کریر۔ ولے مکہ بیکری آن پد اگہ مستونگ نا کیک انا پن ءِ کس برجا تخار تو او شارجہ بیکری ءِ۔ شارجہ بیکری نا کیک ہم مستونگ نا کیک انا پن اٹ پنی مس۔ حاجی نذیر و مکہ بیکری نا پن ءِ اگہ زندہ تخا تو او شارجہ بیکری والاک ءُ۔
مستونگ نا شار اٹ منہ بیکری ءُ کہ اوفک مکہ بیکری نا کیک انا بدل ءِ جوڑ کننگ ءُ۔ ہندا منہ بیکری نا کیک آتا پن و مشہوری نا فائدہ ءِ ایلو بندغ آک ہم ہرفسا کوئٹہ شار و اونا ہَد و اویل اٹ ہندا پن اٹ نقلی ءُ کیک جوڑ کننگ ءِ بنا کریر۔ دا نقلی آ کیک جوڑ کروک آک تینا کاروبار ءِ ہنداخس مون آ دریر کہ شار انا ہر ہوٹل و ہر دکان اٹ مستونگ نا کیک تخوک ءِ۔ داسہ ہرا بندغ کہ مستونگ نا اصلی آ کیک ءِ خنتنے، یا کنتنے، اوڑکن تو کل بریبر ءُ۔ او بیوس تو نقل ءِ ہم اصل تکک۔
ولدا اینو پگہ تو اوغان مہاجر آتا ثواب اٹ کوئٹہ شار اٹ تو ہر گڑا نا نقل (دونمبر) جوڑ مننگ ءِ۔ تو مستونگ نا کیک اوفتے کن ہچ ءُ ویل اس اف۔
منہ دے مست بلوچستان فوڈ کنٹرول اتھارٹی نا پارہ غان اسہ نوٹیفکیشن اس مس، ہرانا رد اٹ مستونگ نا کیک آ حکومت بلوچستان رکھ خلک۔ اونا بنداو دا ہیت ءِ کہ مستونگ نا کیک انا آب جوان اف۔ دا کیک انا کوالٹی جان دراخی نا اصول آتا رد اٹ اف۔
فوڈ کنٹرول اتھارٹی پٹ و پول و باست خواست آن بیدس مستونگ نا کیک آ رکھ خلک۔ حالانکہ مستونگ شار انا ہمو مسہ چار بیکری ءُ ہرافک کہ مخلوق ءِ اصلی مستونگی کیک کنفنگ ءُ۔ مستونگ نا مکہ بیکری مرے یا شارجہ مرے، یا ایلو مسہ چار بیکری، اوفتا گڑا نا کوالٹی نا زی آ شک کننگ سٹی ءِ۔
کوئٹہ شار اٹ مستونگ نا پن آ جوڑ مروک آ کیک آک نقلی ءُ۔ بایدے کہ فوڈ کنٹرول اتھارٹی ہندا دو نمبر نا کاروبار کروک آ کیک جوڑ کروک آتا برخلاف کاروائی کے۔ دونمبر انگا کیک انت کہ دو نمبر انگا ہر گڑا نا زی آ رکھ خلے۔
فوڈ کنٹرول اتھارٹی مستونگ نا کیک آ رکھ خلنگ نا جاگہ غا ہندا دو نمبر آ کارخانہ غاتے سیل کروسس۔ دونمبر آک تو توننگپسہ، ولے مستونگ نا حقی وڑ اٹ کاریم کروک آ بیکری والاک تا روزگار آ رکھ خلنگ نا کوشست مننگ ءِ۔ ننا شار و بازار تیٹی دونمبر انگا گڑاک ساڑی اریر۔ ولے فوڈ کنٹرول اتھارٹی ءِ اوفتا سما اف، یا اوفتے گوجالنگ ءِ۔ ہر بازار نا ہر گلی کوچہ ٹی فوڈ پوائنٹ و ہوٹل آک ملنگانو۔ اوفتا زی آ تو ہچ ءُ کاروائی اس مفک۔ داخس کہ جان دراخی نا اصول آتا لتاڑ ءِ اوفک کیرہ شاید کہ ہچ ءُ جاگہ اس مفک۔
دا رکھ خلنگ آن مستونگ نا کیک اتون اوار مستونگ نا مخلوق نا بخت آ رکھ خلنگانے۔ بلوچستان زند انا ہر بشخ اٹ ایلو صوبہ غاتیان ایہن پدی ءِ۔ بلوچستان اٹ ہچ ءُ کاروبار اس اف۔ نئے کارخانہ اس ارے، نئے پین بھلو کاروبار اسے کن دن ءُ آبادی اس ارے، انت اس کہ ارے دا مخلوق نا ہندا دُو انا پوریا اس ارے یا اسہ چنکو کاروبار اسے۔
مستونگ بلوچستان نا اسہ پد تموک و غریب ءُ علاقہ اسے، اگہ داڑے ننا ایلم اسے نا کاروبار کیک انا سوب آن چلینگانے تو دادے نن و حکومت بایدے سپورٹ کین، اگہ اوفتا کاروبار یا کیک انا پن اٹ ایلو علاقہ والا درو اٹ دو نمبر و نقلی ءُ کیک جوڑ کننگ ءُ، حکومت اوفتیا کیس کے۔ اوفتے بندی کے۔ اینو مستونگ نا کیک آ رکھ لگانے پگہ مچ آ بلوچستان نا ہر علاقہ نا پنی آ گڑا تیا رکھ لگو ءِ، انتئے کہ داڑے تو کور انا لٹ ءِ، دو نمبر آتا کاروبار کاٹم آن گدرینگانے، ولے ایماندار آ بندغ آتا کاروبار آتیا رکھ ءِ۔ و اوفتے اِرا وخت انا اِرغ نا آہری کننگانے۔
ہفتئی تلار
تاک: 40
17-23 Oct, 2020
پنہ: 06
