کس اسے قوم اس ارے تو اودے زبان ہم مرو ءِ۔ زبان نا ہنینی شہد آن ہم زیات ہنین ءِ، ولے کس اس دا ہنینی ءِ پہہ مرے ولے نا دا وڑ مننگ نا مثال میہی نا مون آ بانسری نا خلنگ ءِ۔
زبان قوم تہذیب ثقافت باوہ پیرہ غاتا ہمو میرات ءِ ہراکہ کل آن بھلا میرات پاننگگ ولے ڈکھ دادے کہ اینو پگہ ننا راج اٹ کل آن بھاز ہراسے میرات ءِ عزت اہمیت ءِ او ڈغار نا میرات ءِ۔
اگہ نن تاریخ آ نظر شاغن تو ننے ہمو زبان تا قوم تا پنک نظر برور او ہم کتاب آتیٹ کہ او ہم وخت اس زندہ ئسر ولے اوفتا ہیت گپ کروک ءُ بندغ اس ہم خننگپک۔
منہ دے مست سندھ انا سرزمین آ سیاسی سنگت آتتون و بھاز آ ایلو سنگت آتتون تول/ پش نا بھلو وخت و پاس اس دو بس، ولے کنے ڈکھیائی اس مس، ایلو قوم و زبان تا مون آ شکی گری اس محسوس مس کہ ننا لمہ بولی نا بنداو آ ایلم تتون لمہ بولی ٹی حال حوال کننگ نا شرف دوئی مروئی ئس، ولے اوفک پاریر ننے براہوئی بفک۔ سندھی زبان اٹ ہیت کبو حال حوال کبو۔
بھاز تعجب مس کہ اوفک تینا لمہ بولی ءِ ہم گیرام کرینو۔ امر ڈکھیائی مف کہ سندھ اٹ براہوئی پاروک آک آدم شماری ٹی ارٹمیکو زبان پاننگرہ، ولے مردم شماری ٹی اوفک تینا بولی ءِ سندھی لکھانو، ہراڑان ملک اٹی براہوئی زبان اٹ ہیت کروک آتا جوان کچ انا بابت غلط فہمیک تالان مسنو۔ دا کچ اسکان تو اوفتا خلیس آ کاٹم تمک کہ اوفتا بھلو کچ اس سیاسی بے شعوری نا سوب آن تینے اوڑے جتا ءُ قوم اس پارہ، ولے حیرانی نا ہیت دادے کہ اوفک ہرا زبان نا سوب آن تینے جتا پارہ، اودے مردم شماری ٹی لکھفنگ آ شکی مریرہ۔ و ولدا دا ہم کہ اوفک تینا بلوچستان نا براہوئی پاروک اسے تون براہوئی ٹی ہیت کننگ نا ہم خواہندار افس۔
دن تو شہداد کوٹ، جیکب آباد، قمبر، شکار پور، حیدرآباد، سکھر، لاڑکانہ، نواب شاہ ٹی و ہندن پین علاقہ غاتیٹی براہوئی ٹی ہیت کروک آتا بھلو کچ اس ارے، ولے افسوز مریک کہ سندھ اٹ ارٹمیکو زبان تکنگوک آ بندغ آک تینا زبان نا رکھ اٹی بے سہب خننگرہ۔ شہداد کوٹ اٹی براہوئی پاروک آتا آبادی ءِ نود درسد پاس ہم تو غلط مفرو، ولے حیرانی نا ہیت دادے کہ اوڑے مارکیٹ نا بولی سندھی ءِ۔ و اوفک تینے مردم شماری ٹی ہم براہوئی زبان نا باتی پاتنو۔ و حالیت دادے کہ اوفک براہوئی زبان نا بشخ و پانٹ نا پڑ آ کل صف آتیٹی اولیکو چر اٹ سلوک خننگرہ، ولے زبان نا پاروک و زبان نا رکھ انا بابت اوفتا کڑدار بھاز شیف ءِ۔ حالیت دادے کہ براہوئی زبان اٹ ہیت کروک اسہ بندغ اس ہم اینو اسکان سندھ انا صوبائی یا قومی اسمبلی نا سیٹ اسے آ باسک جوڑ مننگ کتنے۔
کنا سیاسی سدھ بدھ تو دا پاہک کہ سندھ اٹی براہوئی پاروک آتا بھلو کچ اس یا تو سیاسی شعور نا کنڈ آ ہچ چکار کپک، یا تو گڑا اوفک ہرا زبان نا پن آ، قبیلہ غاتا پن آ بشخ و پانٹ نا گواچی مسنو، ہمو اوفتے تینا مخلوق ءِ شون تننگ نا کسر اٹ اڑاند جوڑ مسنے۔ سندھ انا دھرتی بھاز مہربان ءُ دھرتی اسے، او اوفتے اوفتا زبان و شناخت آن اسُل توپک، ولے شیفکو کہول آ براہوئی پاروک آتا دا بشخ و پانٹ اوفتے تینا جند انا دُو آن نزور کرینے۔ داسہ ہم وخت ارے کہ او جاگہ نا کل بلوچ آک، کہ اوفتا زبان انت کہ مرے، اسٹ مریر، و تینا کل زبان تا رکھ اکن مون آ بریر، اگہ او جاگہ نا بلوچی پاروک آ بلوچ آک تینا زبان نا خانہ ٹی بلوچی لکھنگ کیرہ، تینا ہم زبان تتون بلوچی کننگ کیرہ، تو دا خل/ براہوئی پاروک آ بلوچ آتے انتئے ہلکنے کہ اوفک نئے تینا زبان ءِ مردم شماری نا خانہ ٹی براہوئی لکھرہ، نئے نن کون آ براہوئی پاروک آتتون براہوئی ٹی ہیت کننگ آ پیڑزو ءُ۔ ہیت دادے کہ دا کل گڑا تا بنداو بد نیتی ءِ۔ یخین اٹ سندھ انا کل براہوئی پاروک آتا است اٹ دا بدنیتی و بد بختی جاگہی اف، اوفتیان مَنٹ اس یا ہرافک کہ مون اٹی ءُ، اوفک دا شعور ءِ تالان کننگ اٹ بے سہب مسنو کہ سیوت کل آن بھلا گڑا ءِ۔ تینا زبان تا رکھ اکن اوفتے اسٹ مروئی تمک، تینا ایلم تتون ہم کوپہ مرسا بلوچ آتا کل زبان تا رکھ انا خواست ءِ مون آ تخسا سیاسی پڑ آ دادے مون آ اتوئی تمک، کہ اوفک براہوئی زبان ءِ مردم شماری نا خانہ ٹی شاغنگ تون اوار براہوئی ٹی ہیت کروک آتے دا گڑا نا کنڈ آ ہم اتنگ اٹ سرسہب مریر کہ اوفک تینا بولی ٹی ہیت کیر۔
ہفتئی تلار
تاک: 04
23-29 جنوری 2021
پنہ: 07/08
