ہودہمیکو بشخ:
تعلقاتِ عامہ
تعلقاتہ عامہ کن دا پوسکن آ کسب ءِ الس ءِ درو تننگ نا کوشست ہم گوندنگانے۔ صحافی سے نا دا قول بھاز پنی ءِ:
”اگہ نی ستا کڑزوک ءُ معلومداری اسے ڈکنگ خواسہ تو تعلقات عامہ نا اسہ چاہندار اسے نا خذمت آتے دوئی کر۔“
دا قول دا ہیت ءِ پیدوار کیک کہ تعلقات عامہ نا کاریم اٹ اتنگ منفی ہم مننگ کیک یا مریک۔ دا گمان ءِ مون آ تخسا تعلقات عامہ نا امریکی سوسائٹی تعلقات عامہ کن گڑاس اصول پیدوار کرینے، ہراٹی پاننگانے کہ نن عہد کینہ:
-1 نن تینا جندی و کسبی زند اٹی الس نا آسراتی نا خواست آتا رد اٹ زمواری تے سر ایتنہ۔
-2 تینا کل سرجز آتیٹی راستی، جانجوڑی و کانڈائی، دیانتداری و راستکی نا امنا مروک اصول آتیان راہشونی دوئی کینہ۔
داڑتون اوار سوسائٹی نا شانزدہ ٹِک آ تالان اسہ ضابطہِ اخلاق اسے نا ہم منظوری تننگانے۔ ہراٹی ایلو ہیت آتیان بیدس دا ہم پاننگانے کہ ہچ ءُ باسک دن ءُ کاریم اس کپک، ہراڑان ابلاغ نا وسیلہ نا دیانتداری و بے کنڈ ہلوک مننگ آ ہیت اس برے، و دا کہ اسہ باسک اس ہم رزاک آ غلط و بے راہ کروک حوال اس سر کپک۔ و دا ہیت انا پابند مریک کہ رد یا بے کسر کروک حوال نا فراوانی آن بچنگ کن رکھی گام گیج آتیان کاریم ہلیک۔
تعلقات عامہ نا منفی کاریم اٹ اتنگ ایلو بندغ آتے کن تو بیرہ اسہ گندہی اس مرو، ولے اسہ مسلمان تعلقات عامہ نا چاہندار اسے کن دانا حیثیت گناہ اس کننگ نا ءِ، انتئے کہ دا رسول برحق نا زی آ ایمان ایسنو، ہرا پوریاگر تے پارت کرینے:
”ہراتم گڑاس بہا کبو تو نمے سما مرے کہ داٹی اگہ عیب یا نقص اس ارے تو ہلوک آ ءِ ہموڑان معلومدار کبو۔“
مسلمان دا رد اٹ خوش بخت ارے کہ او ہرا دین انا زی آ ایمان ایسنے، او تینٹ اسہ ہندن ءُ جامع ءُ ضابطہ اس ارے ہرا زند انا ہر بشخ و ہر کنج اسکان ءِ تینا خمب اٹ جاگہ تسنے۔ انسانی زند انا ہچ ءُ پلّو اس دن اف ہرانا بابت اسلام پارت و راہشونی کتنے۔ اوفتے نئے دا ہیت انا گرج ارے، نئے اوفتے موکل ارے، کہ او تین کن اسلام نا تروک آ ضابطہ اخلاق ءِ گوجالسا پین ضابطہ اخلاق اس جوڑ کیر۔ ہندا سوب آن تعلقات عامہ نا باندات راہشونی کن اودے اسلام آن کمک ہلوئی تمک:
دا ٹِک ءِ مون آ تخسا ہراتم نن اسلامی لٹریچر آ ہُرنہ تو نن تعلقات عامہ نا ہندن ءُ گچین ءُ اصول، بلکن ہندن ءُ پورو ءُ ضابطہ اخلاق اس خننہ ہرانا مٹ دنیا نا ہچ ءُ تہذیب اسے ٹی رسینگپک۔
تعلقات عامہ نا کسب ہرادے بھاز آ علم خواجہ غاک بندغ آتتون اوار توڷ بش انا کسب ہم گوندانو۔ دا گدرینگوک آ یک و نیم اِرا سال اٹی مادہ پرست راج انا چندی تپہ غاتا فائدہ غاتتون خڑکی ودی کننگ آن وجود اٹی بسنے۔ ولے اسلامی راج اٹی تعلقات عامہ ءِ اولیکو دے آن بنداوی ءُ اہمیت اس دوئی ارے۔ داٹی تین پہ تینی تعلقداری تے گنڈنگ نا ہر کوشست ءِ اجر و ثواب پاننگانے و دادے نزور و نسخان تروک آ ہر وڑ ءِ ڈوہ اس پاننگانے۔
اسلام خدا و بندہ، و بندہ و بندہ نا نیام اٹی تعلقداری نا ہرا تصور ءِ تسنے، اونا رد اٹ کل انسانک بریبر ءُ۔ اوفتا نیام اٹ اگہ فرق اس ارے تو ایمان و کفر انا سوب آن ارے۔ ایمان نا خواجہ غاک توحید، رسالت و آخرت آ ایمان اتنگ نا سوب آن اسہ قوم اس اریر۔ و کفار آک، اسُل کہ ہرا برانڈ نا مریر، توحید و رسالت ءِ منپننگ نا سوب آن پین قوم اس اریر۔ ولے ولدا ہم مسلمان تا زی آ دا لازم ءِ کہ او غیر مسلم آتتون ہم عدل و انصاف و خیرخواہی نا رویہ دوئی کیر۔
انتئے کہ ”حسن خلق“ تینے آن تینٹ ایمان نا اسہ بنداوی ءُ ”صفت“ اس ارے۔ ہراڑسکان مسلمان تا تین پہ تینی تعلقداتی نا ہیت ءِ تو قرآن تعلقداری نا وڑ و راستی ءِ دن پارینے:
”بے شک مومن آک اریر (تین پہ تین) ایلم۔“
(سورة الحجرات، 10)
عقیدہ غاک، فکر و نصب العین انا اواری نا بنداو آ مسلمان آتا نیام اٹ ہرا رشتہ، سیوت، وجود اٹی بسنے او داخس سوگو و کڑمب و پاک مریک کہ ہرادے ایلمی نا رشتہ غان بیدس ہچ ءُ پین پن اس تننگپک۔ دا تعقلداری داخس اہم ارے کہ ہراٹی چنکو شیف بڑزی اس ہم اسلام ءِ جوان لگپک۔ ہندن کہ ہندا آیت اٹی دن بیان ءِ؟
”گڑا صلح کبو نیام اٹی ایلم تا تینا، و خلبو اللہ تعالیٰ غان تاکہ نمے آ رحم کننگے۔“
(سورة الحجرات، 10)
داڑان دا معلوم مس کہ تعلقات عامہ نا کارندہ اگہ سخت و خیرخواہی اٹ تعلقداری تیٹی گچینی نا کاریم ءِ سر ایتے تو دا دن پا قرآن نا پرمان انا پوروی ءِ کننگ ءِ۔ ایلمی تعلقداری نا خواست ارے کہ ہر مسلمان ایلو مسلمان نا خیرخواہ مرے۔
رسول اکرم صلی اللہ علیہ وسلم نا ارشاد ءِ:
”الدین نصیحة“
مَٹ: ”دین مچ آن مچ خیرخواہی اسے۔“ (مسلم)
حضرت جریرؓ بن عبداللہ پاہک کہ رسول اللہ کنے آن مسہ ہیت انا بیعت ءِ ہلک، اسٹ دا کہ نماز کیوہ، ارٹمیکو زکوٰة ترسا کاوہ، مسٹمیکو داکہ ہر مسلمان نا خیرخواہ مریوہ۔ (بخاری)
مسلمان تا خیرخواہ مننگ نا مطلب دادے کہ بندغ نئے تینٹ وخت اس مسلمان اسے نسخان ایتے، و نئے دا بابت گندہی اس سجفے، نئے کس اسے آن اوڑکن گندہی اس بنے۔
اوڑکن ہمودے دوست تورے، ہرادے تین کن دوست تورک۔ حضور فرمائفے:
”مسلمان مسلمان نا ایلم ءِ۔ او اوڑا ظلم کپک۔ اونا اواری ءِ الیپک۔ اودے ذلیل کپک۔ اسہ بندغ اسے کن ہندا گچین ءِ کہ او تینا مسلمان ایلم ءِ شرف ایتے۔
دا خیرخواہی نا خواست ءِ کہ بندغ تینا ایلم کن ’ایثار‘ کے۔ دا ’ایثار‘ گرج، و آسراتی و آسودہی آن مون آ ہنسا تب انا خواست آتا باندات ہم کننگے۔ بندغ اگہ ایلو نا شوق و است خواہی ءِ اولیت تننگ ہیل کے تو بھاز سوگو و گچین ءُ تعلقداری اس گنڈنگ کیک۔
خیرخواہی نا خواست دا ہم ارے کہ عدل آن کاریم ہلنگے، بلکن اوڑان ہم زیات تورَو نا رویہ ءِ دوئی کننگے، یعنی ’فیاضی‘ نا کسر ءِ دوئی کے۔
دن کہ حضور فرمائفے:
”ہرکس کنے آن کشکانے ای اوڑتون گنڈنگو، و ہرکس کنے حق آن محروم کرے ای اودے اونا حق ءِ ایتو، و ہرکس کنا زی آ ظلم کرے ای اودے بشخو۔“
دا ہموتم مننگ کیک کہ انسان رحمدلی و است ہشنگ نا خو آن شُپ مرے، آیت: ”رحماءُ بینھم“ اٹی مسلمان تا ہمو ”صفت“ نا کنڈ آ اشارہ ارے، دا صفت نا مفننگ بندغ نا است ءِ خل، و جند ءِ تے بدبیسہ کیک۔ و دن انگا بندغ تینے توننگ کپک، و صبر و بشخنگ و گوجالنگ ءِ تپک۔ بشخنگ و گوجالنگ نا تعلقداری تا گنڈنگ نا بابت ہرا اہمیت ءِ اونا کساس داڑان مریک کہ حضور تینا ہیت ءِ پدی ہلوک بشخنداری خواہوک آتے بشخپننگ ءِ ہم گناہ پارینے۔
اسلام مسلمان تا تین پہ تینی تعلقداری ءِ ہراخس بے کچ اہمیت تسنے، اونا اسہ اہم ءُ خواست اس دا ارے کہ مسلمان تینٹ ہم اونا قدر و قیمت ءِ پہہ مرے، و اونا رکھ و پامداری ءِ کے۔ و ہچ ءُ وڑ اسے ٹی اودے پرغنگ ءِ سگپ۔ اللہ و اونا رسول مسلمان تے ہمو کل ہیت آتیان تورینو، ہراڑان تین پہ تینی تعلقداری ٹی خرابی ودی مریک۔
هفتئی تلار
