ہر قوم اس مرے اونا گڑاس تینا رسم رواج آک مریرہ ہرا کہ ہمو قوم انا شناخت و پجار تکنگرہ، بلوچ قوم انا تینا بھاز رسم و رواج آک اریر۔ ہرافتیان دا قوم انا شناخت و پجار زندہ ارے۔ بلوچ آتا اسہ بھلو پجار اس حوال ارے۔ حوال بلوچ آتا کل زبان براہوئی، بلوچی، کھیترانی، لاسی و ایلو کل بولی و علاقہ غاتیٹی چنکو چنکو بدلی اسے ٹی ساڑی ارے۔
حوال اٹی مہمان کن نیک دعا تون اوار اونا سرگزشت آن چاہنداری ارے کہ اُرا خواجہ اونا بناءِ کیک، اینو نا وخت اٹی ایلو رسم آتتون اوار اوار دا رسم اٹی ہم بھاز کمی بسنے داسکان دا رسم ءِ یکہ کماش و بھلا بندغ آک زندہ تخانو۔ ورناک دا رسم ءِ مدان مدان یلہ کرسا اریر۔ حالانکہ دا ننا قوم انا اسہ بھلو رسم اس ارے۔ مست انا بندغ آتیٹی دا بھاز لس مسنے، مست اگہ اسہ بندغ اس تینا سیال، ایلم اسے نا ارا غا ہناکہ تو اے امر کہ مرے تینا مہمان ءِ حوال کریکہ۔ اگہ کس اس حوال ہلتوکہ تو ہمو مہمان دادے تین کن سبکی اس تکاکہ و است اٹی کریکہ بھاز وخت ہمو مجلس اٹی اُرا خواجہ تو گلہ شونی کریکہ کہ نی کنے ہرا سوب آن حوال کتویس۔ ایا کنے حوال نا لائق پہہ متویس یا کنے تینا ارا ٹی مرپیسہ۔ گڑا ارا خواجہ بھلو شرمندگی و بشخنداری اٹ دوارہ تینا مہمان ءِ حوال کریکہ۔ ولے اینو ننا اُرا تیان حوال نا دا جوان انگا وڑ کہ اللہ پاک نا عظیم انگا پن اتون بنا مریک کم مرسا ءِ۔ باید ءِ ننا بندغ آک کوشست کیر تینا دا جوان انگا رسم ءِ زوال مننگ آن بچفر-
حوال ننا علاقہ غاتا جغرافیہ  نا وڑو ڈول اَٹ مسہ وڑ اٹی بشخنگک۔ اسٹ ءِ ماندہ باشی پارہ۔ دا بھازیکا حوال اٹ بفک۔ ولے ولدا ہم دا ہندن ءُ وڑ اسے کہ داڑان بیدس مجلس بنا کپک تو بھاز آک دادے ہم حوال نا بشخ اس پارہ۔ ایلو چنکا حوال مریک۔ اسٹ اس نیامی ہم مریک۔ و ہندن مسٹمیکو ءِ مرغن آ حوال پارہ۔ اودے چوٹ نا بند انا حوال ہم پاننگک۔
شیف ہرمسٹ آ حوال آتے نوشتہ کننگک کہ دا حوال آک پدا زندہ مریر-
ماندہ باشی:۔
ارا خواجہ: خواجہ ماندہ مفیس؟
مہمان: خواجہ ایماندار مریس۔
داڑان پد دوراہ خوش آمدی بنا کیک۔ مہمان تینا خنوک آ بندغ آتا سلام ءِ ارا خواجہ غا سر کیک-
1- چنکا یا گونڈ حوال:۔
گیشتری دا حوال سانگ برام و بھاز آ علاقہ غاتیٹی کونٹ آتیا ہم مریک۔
داٹی ارا خواجہ مچے خوش آمدی آن پد تینا مہمان ءِ حوال کیک:
اُرا خواجہ: انت حوال ءِ جوڑ بڑ تکڑا۔
مہمان: خدا نا مہربانی خیر ءِ۔
ارا خواجہ:- خدا خیر کے جوڑ اُس؟
مہمان:- مہربانی کر؟
ارا خواجہ:- برزکو نا مہربانی ءِ خیر ءِ۔
مہمان:- خدا خیر کے۔
داکان پد اسہ وار اس پدا خوش آمدی بنا مریک اسٹ ایلو نا درستی آ بندغ آتا ارفرہ و اوفتا سلام آتے سر کیرہ-
2-چنکا حوال:۔
چنکا حوال گیشتری براہوئی زبان والا علاقہ غاتیٹی مریک۔ دادے گیشتری میر، وڈیرہ، سردار و کماش آک ہلیرہ داٹی اولی و آخری دیدن نا کل حوال آک بریرہ، علاقہ نا بندغ آتا کزیت، برام، جنگ، غم، خوشی کل گونڈ وڑ اٹ اوار اریر۔ دا نا وڑ دادے:
ارا خواجہ:- خواجہ ایتبو حوال اس خیر انا؟
مہمان:- خواجہ نن تون حوال خیر ءِ ننا نما ملاقات مسترخدو محمد عظیم نا چنا نا برام آ مس برام آن پد خیر خوشی اٹ نن تینا علاقہ غا ہنان اوڑے ننا زمین تا لاب آک بنا کریسر۔ ہندا خاطر آن اسہ دے اس نن خلق انا بندغ آتے بیگار کرین تینا ملک آتے لاب کرین وخت اس لاب آن فارغ مسن تو کرم خان نا چنا نا برام مس۔ اوٹی اوار مسن۔ برام اٹی بولان آن میر فتح خان، وڈیرہ دلشاد، شادی خان اس تا دیدار مس۔ ہندا وڑ اٹ مہمان تینا خنوک آ واقعہ غاتے چنک چنک بیان کیک۔ ارا خواجہ جی کرسا کاہک،،،،،، آخر اٹی مہمان پاہک نن تون پین حوال خیر ءِ نم کبو مہربانی اس۔
گڑا ہندا وڑ اٹ ارا خواجہ تینا حوال آتے بیان کیک و مہمان جی کرسا کاہک۔
داڑان پد دوارہ خوش آمدی بنا مریک، ننا رسم اٹی سانگ و برام ہلنگ نا پیغام ہم حوال اٹی تننگک، فیصلہ نا پیغام آک ہم حوال اٹی تننگرہ ہندا وڑ اٹی ہر جوان انگا کاریم نا ہیت حوال اٹی پاش مریک۔
حوال اٹ ارا خواجہ اگہ تنیا اف تو تینا سنگت آتتون سلاہ کن پاہک۔ جی سنگت آک۔ سنگت آک جی پارسا ورندی ایترہ۔
ہندن مہمان ہم اگہ تنیا اف تو او ہم تینا سنگت آتیان سلاہ ہلیک۔ پاہک جی سنگت آک۔ اونا سنگت آک ہم جی اٹ ورندی ایترہ تو حوال تننگ بنا کیک۔
3۔ مرغن آ یا چوَٹ نا بند انا حوال:۔
حوال نا دا وڑ مشرقی بلوچی ٹی ہیت کروک آتیٹی زیات مستعمل ءِ۔ ولے براہوئی ٹی ہیت کروک آک ہم خوڑت حوال ہلنگ خوار تو ہندا وڑ ءِ دوئی کننگک۔ ولے دا وڑ کزاں کزاں مریک۔
دا حوال ناپن آن پک ءِ کہ داٹی لتر بیننگ کشنگ اسکان نا حوال آک تننگرہ۔ و بھاز وخت اگہ کس اس بھلو مسافری اسے آن پدی بننگ آ حوال ایتے تو دا کیہی نن نا مجلس آتسکان ہم چکک۔
ہفتئی تلار
تاک: 37
10-02 اکتوبر 2021ء
پنہ: 07
