مولانا سندھی 1872ء اٹی اسہ سکھ اسے نا اُرا ٹی ودی مس۔ تینا جند انا خواننگ آتیان پد اسلام نا نظریہ ءِ ہرفے، چانڑدہ سال انا وئی اٹی مسلمان مس۔ سندھ انا اسہ صوفی بزرگ اسے نا دو آ بیعت کرے۔ دارالعلوم دیوبند و ایلو عربی مدرسہ غاتیان تعلیم ہلک۔ تینا دور انا پنی آ عالم دین تیان فیض صحبت ہلک۔ تحصیل علم آن پد ہژدہ سال نا خڑک آ سندھ اٹی علمی و تعلیمی کاریم تا بناءِ کرے۔
1909ء اٹی دیو بند آ بس، دارالعلوم نا متکن آ طالب علم آتا تنظیم ”جمعیت الاانصار“ نا ناظم مقرر مس۔ انگریزی حکومت نا برخلاف جنگ انا وخت آ او اوکان جتا مس۔ اوڑا اکابر تا مسلک آن مر مننگ و گمراہ مننگ نا دوبہ لگا۔ ”نظارہ المعارف“ نا بنداو ءِ تخا۔ بھلا مسلمان راہشون تتون حال حوالی مس۔ اولیکو جنگ عظیم اٹی شیخ الہند مولانا محمود الحسن تینا ہنین انگا شاگرد ءِ کابل آ مون تس کہ او اوغانستان نا کنڈ آن برطانوی ہند آ جلہو کے، خلافت نا کمک ءِ کے۔ دا ڈٹ ڈَول بے سہب مس، ولدا کابل اٹی انقلاب بس۔ امیر حبیب اللہ خلنگا، اونا جاگہ غا امان اللہ خان تخت آ توس۔ او انگریز تون جنگ کرے۔ اوغانستان اونا بالادستی آن آجو مس۔ ہفت سال آن پد انگریز حکومت نا زوراکی آ مولانا کابل ءِ اِلا۔ و ماسکو آ سر مس۔ ہموڑے اشتراکیت تون اونا علمی تعارف مس۔ روس انا اشتراکی انقلاب ءِ خنا۔ اوکان پد او ترکی آ ہِنا ہموڑے مصطفی کمال نا حکومت بسوسس۔ اونا سرکڑدہی ٹی ترکی ٹی ہرا انقلابی گام گیج آک مسوسر۔ مُسہ سال اِسکان استنبول اٹی مس اوفتا آزموندہ مس تے۔
اخیر اٹی مولانا تینا وطن نا خڑک آ سرزمین حجاز اٹی بس۔ ہموڑے منہ وخت مست وہابی فکر تخوک آ عرب آتا کوزہ مسوسس۔ اوفک مذہبی سخت، جوزہ و عقیدت تا مجاہدانہ جوزہ ٹی، دیار نا کرن آتیان تالان غیر شرعی دودآتے جیرت کرسا بدل کریر۔ مزار آتا تختی تے پرغار، قبر آتیان حاجت خواہنگ ءِ اِلار و اِلفیر۔ حرم کعبہ ٹی چار فقہ نا مصلہ غاتے چٹفیر، اسہ مصلہ اس سلیس۔ بھاز انگا گڑاتے بدل کریر۔
مولانا دوانزدہ یا سینزدہ سال حجاز اٹی گدریفے، او عملی سیاست آن اسُل تعلقداری ءِ چٹفیسُس۔ اونا سیاسی ڈٹ ڈَول آک بے سہب مسوسر۔ اودے ہچ ءُ بھرم اس دو تمتویسس۔ او زند انا جہد اٹ گیشتری درس و تدریس نوشتہ کننگ غور و فکر پٹ وپول اٹی اختہ مس، او دا وخت اِسکان انت خوانا، بِنگ خنا وختی نا پنجا سال نا سخت اِنگا حالیت آتیان گدرینگا، زند انا خرین اِنگا آزموندہ غاک مسوسر، و بیت اللہ نا کیب اٹی توس کل انا جاچ ءِ ہلک۔
بھلو وخت اس غوروفکر کرے اخیر اٹی اوفتا نتیجہ سے آ سر مس۔ و دا آزموندہ غاتے اسہ جوان و بھلو فکر اسے نا دروشم تِس۔ اونا خڑک آ حضرت شاہ ولی اللہ نا تعلیمات آک اسلام نا پوسکُن ءُ تعبیر اَسے ءُ، ہندا اینو نا دور اٹی نن کن اَسہ جوان ءُ کسر اسے۔
اوفتا کمک آن نن تینا زند انا ہمو دور انا بنداوی آ جھیڑہ غاتے ایسر کننگ کینہ۔ مولانا عبیداللہ سندھی قدرتی انقلابی طبعیت، آجو، بے خوف، ہشار، دلیر انگا اُست اسے نا خواجہ ئس۔ او تینا زند اٹی بھاز شیفی بڑزی خنا۔ زند انا پوسکُن انگا کسر آن اَسہ عالی نصب العین اس مدامی کن دوئی کرے۔ او تینا کل آ خدائی آ لائخی تیان درستی راستی مسوسس۔ او صاحب علم مننگ تون اوار اسہ جوان ءُ شخصیت اس ہم ئس۔ زند انا آخری دے ٹی تینا خڑک انا راجی و ملکی جھیڑہ غاتیا سجفے، اوفتا ایسری کن عملی ءُ کسر اسے نا سلاہ تس۔
ہفتئی تلار
تاک: 34
پنہ، 3
