چاہندار آک پارہ کہ نظریہ ارتقاء داسہ نا اف بلکن مستر مسیح آن ارسطو و اونا ذہنیت نا بندغ آتا ہیت آتیان ہم دا نظریہ نا گند بسکہ ولے او داڑا ہیت کتوس یا اوفتتون دانا شاہدی کننگ کن ہمو گڑاک و ازباب آک الوسہ کہ داسہ اریر۔ ولے دا نظریہ غا کل آن مست فرانس نا اسہ سائنسدان اس ”ژان لمارک” 1809عیسوی ٹی ہیت کرسا پارے کہ کل ساہدارک ایلو نا سادہ انگا ساہدار تا شکل آن بدل مرسا ترقی کرسا دا شکل اٹ بسنو۔ پدا ہم دا نظریہ ءِ مشہور مننگ و مخلوق نا مزغ آتے ٹی پتریفنگ کن وخت و حالیت آک ضرورت ئسر ہرافتے بیستمی صدی ٹی ٹیکنالوجی، ازباب و سفر اٹ آسانیک انسان کن بھاز اڑزان کریر کہ پٹ وپول کروک آک نت دو خلسا ایتھنز، مصر، افریقہ، سعودی ایران و توران تسکان ہنار و زمین ءِ ختار تانکہ مست انا ہڈ وہوڈ آتیان تاریخ ءِ معلوم کیر گڑا ہراتم 1859ء اٹی ڈارون تینا کتاب ”انواع کی ابتداء” (origin of species) ءِ لکھا و مخلوق نا مون آ ایس تو نظریہِ ارتقاء نا اصل و تفصیلی جاچ ہلنگ نا سوب آن ڈارون نظریہ ارتقاء نا بانی پاننگا۔ دا نظریہ تو ہنداخس مونی ہنا کہ انسان ءِ ہم چار نت والا ساہدار چیمپنزی (مما) آن بدل مرسا انسان مننگ نا دعویٰ کیک۔ ڈارون تینا کتاب اٹ لکھک کہ کل ساہدار و درخت آک دا دروشم اٹ اسل متنو کہ داسہ ءُ بلکن بدل مرسا مرسا لٹک والا بولوک اشرف المخلوقات اٹی بدل مسر ہرافتا نر انگا شکار کریرہ و مادہ غاک غار اٹی تولوک تینا چنا تے سامبارہ۔
یات سلے کہ ڈارون نا نظریہ ءِ منوک آتا اسہ بھاز بھلو کچ اس دنیا ٹی ساڑی ارے۔ و مخلوق باقاعدہ داڑا بحث دلیل و منطق پیش کننگ ءِ تین کن شرف اس تکک۔ انتئے کہ اوفتتون دلیل ثبوت و منطق نا پن آ سائنس و سائنسدان آک ساڑی اریر دن کہ اسرائیلی پروفیسر ڈاکٹر یوول نوح ہراری تینا کتاب سیپئنز (sapiens) نا تہٹی 2010 اٹ زمین نا کیرغ آن مِلوک انگا ہڈ آتیان دلیل ایتک کہ انسان مہالو انسان متنے بلکن چار پادہ ءُ ساہدار اس مسنے۔ ہندن پروفیسر صاحب تینا ایلو کل آن بھاز خواننگوک آ کتاب ”بیست و یکمی صدی نا بیست و یک سبخ” (twinty one lessons for twinty first century) اٹی ہم ہندا نظریہ ءِ پک کننگ ناکوشست کرسا دلیل ایتک و اخیر اٹی تینا عقیدہ سیکولرزم نا پاش آن پاش تبلیغ ءِ ہم کیک۔ یخین اٹ اونا عقیدہ ”خدا’ پنی آ گڑا نا انکار کیک و دنیا نا جوڑ مننگ، بدل مننگ و انسان نا ودی مننگ ءِ اسہ ارتقائی ءُ ریسہ اس تکک۔
خیر ہر نظریہ و نظریہ ءِ منوک آتا تینا سوچ و مزغ انا زی آٹے کہ او اسہ گڑاسے امر سمجھک و اوڑا امر یخین تخک ولے سوج دادے کہ کل پاش انگا دلیل و منطق آتیان پد اسہ مسلمان اسے دا نظریہ ءِ منوئی ءِ؟ ہِرا سَے سد سال مہالو نا مروک انگا ہیت آتیا تینا کاٹم ءِ شیف کروئی ءِ یا قرآن مجید نا تعلیمات آتیا غور کروئی ءِ کہ ہرا کل کتاب آتیان گچین و پاک سمجھنگک؟ چانڑدہ سد سال مست انا بندغ (محمد الرسول اللہ) نا ہیت آتے سَے سد سال مست انا بندغ نا ہیت آتے کن اِلن تو انتئے؟ چانڑدہ سد سال مست انا کتاب (قرآن مجید) ءِ افسانوی کسہ پان یا غلط پان؟ اینو نا ہر سال بدل مروک ءُ کتاب اسے کن ہرانا متکن انگا ایڈیشن منہ سال اٹی کاریم نا مفک؟
قرآن کریم اٹی مسہ چار وار خداوند عالم انسانیت ءِ مخاطب کرسا پاہک کہ ”اے انسان یات تخ کہ نے آ اسہ ہندن ءُ وخت اس گدرینگا کہ نی قابل ذکر ءُ گڑاس الویس”۔۔۔۔ گڑا نی انت پاسہ کہ ہندا ہیت ءِ ہم انسان نا تاریخ ءِ بدل کننگ کن دلیل نا وڑ اٹ استعمال کین؟ یا انسانی آ عقل ءِ بیرہ انسانی آ گڑاتیکن الن تخن کہ چاہندار و عالم آک، حدیث و قرآن پاہک کہ اے انسان تینا عقل ءِ خدا نا خدائی تون بریبر کننگ نا کوشست کپیس۔ ہرا گڑا تے کہ خدا چاہک، خنک انسان نا وس آن گیش ءِ۔
انسان تون مروک آ علم ءِ خدا پشہ نا پرہ نا بریبر نا علم اس ہم پاتو کہ انسان دا چنکا علم و شعور تون خدا تون مقابلہ نا دعویٰ ءِ کیک بلکن ہرا گڑا تا علم کہ خدا انسان ءِ تننگ خواتنے، او گڑاک داسکان انسان نا وس اٹی افس کہ سمجھنگر۔ دنکہ جن ءِ انسان خنپک، بلکن سائنس نا تو وس و ظرف داخس کم ءِ کہ جن پنی آ گڑا غان انکاری مس۔۔ روح آ سائنس نا تحقیق آک انتئے دم تسر کہ سائیکالوجی نا بنیادی مسخت روح انا مطالعہ ئس کہ پدا روح آن مزغ آ بدل مس؟ موت انا بارو اٹ سائنس انت چاہس کہ آخر دم ترسا اودے انسان نا ایکسپائر مننگ نا پن تس! گڑا انسان نا اوقات انت مس کہ او تینا تخلیق کار و مچ آ جہان نا مالک تون تینا مزغ اٹ مقابلہ نا کوشست کے یا خدا نا ہیت آتے دقیانوسی، و نعوذباللہ بے کار تکے؟ قرآن مجید اسہ آسمانی ءُ کتاب اسے ہرانا بھل کہ بھلا شاہدی محمد صلی اللہ علیہ وسلم نا اُمی مننگ ءِ۔ کس پدا ہم دلیل یا منطق خواہک تو قرآن آ غور کے ہرا کہ چندی جاگہ غا تیا پاہک کہ چندی ہندن ءُ بندغ مرور کہ ہرا کر مفرور ولے کر مرور، خن مروتے ہم خنپرور و زبان مروتا ہم راست پاننگ کپرور۔۔۔
”واللہ تعالیٰ بالخیر”
ہفتئی تلار
تاک: 38
15-09 اکتوبر 2021ء
پنہ: 06
