دزگیری نا پس منظر:۔
دا وڑ غصہ کننگ و چپی اٹ لندن آ ہننگ نا سوب نیپ و بی ایس او نا کارندہ و راہشون تا بھلو کچ اسے سما ئس، انتئے کہ نواب اکبر خان بگٹی نا حیثیت بلوچستان نا دارالحکومت کوئٹہ ٹی اسہ تمبہ سے نا ئس، ہرانا بھلا سیخا نا کیرغ آن بلوچستان اٹی قومی و جمہوری تحریک آک ردارہ۔ اونا اناگت پس منظر اٹ ہننگ آن ورکر آتا اسہ بھلو تپہ اسے نا است ہسون مس، انتئے کہ نواب محمد اکبر خان بگٹی اسہ شاندار ءُ مستین و شرفمند ءُ شخصیت اس ئسکہ۔ او ایچی سن کالج لاہور آن خواناسس۔ C.S.S نا امتحان تسوسس۔ باوہ نا کزیت آن پد گورنمنٹ سروس اٹ ہننگ نا جاگہ غا قبائلی رسم و دود انا رد اٹ سردار نا حیثیت اٹ دستار بندی تے کننگا۔ اونا بھلا بے حق آ ایلم میر عبدالرحمن بگٹی 1931ء اٹی میر یوسف عزیز و میر عبدالعزیز نا سیاسی تحریک اٹ اوار ئس، میر عبدالرحمن انجمن نا نائب صدر پن مس۔ اونا و اونا باوہ نا نیام اٹ بھلو اختلاف اس ئسکہ۔ باوہ نا برخلاف مظلوم بگٹی تا جہد اٹ اوار مس۔ گورنمنٹ ملازمت اٹی تحصیلدار نا عہدہ غا ئس۔ اونا باوہ زند اٹ اوڑان بھاز ڈکھیا ئس، کہ کنا مار کنا برخلاف سلیسنے۔ او تینا مار انا سڑداری الاؤنس ءِ، ہرا اودے باوہ نا کنڈ آن رسینگوئی ئس، تورے۔ ولدا حاق کرے تے۔ برٹش گورنمنٹ آ زور شاغسا اونا سرکاری تنخواہ ءِ ہم تورفے۔ ولدا انگریز سرکار نا کمک اٹ اودے دزگیر کرفسا ہندوستان نا صوبہ بہار ضلع وانچی نا ہند آ نظر بند کرے۔ اوڑے عبدالرحمن بگٹی ناجوڑ مس، و نظر بندی نا دے تیٹی دراخ جوڑ مننگ کتو۔ وخت اتون اوار اوار اونا ناجوڑی ودسا کرے۔ انگریز ڈاکٹر آک اونا ناجوڑی نا سوب آتے موسم ببدلی نا سوب گوندار۔ و اودے پدی تینا علاقہ غا راہی کننگ نا سلاہ تسر۔ بھلو نظر بندی اسے آن پد ناجوڑ آ جون اتون اودے کوئٹہ غا اتسا یلہ کننگا۔ داڑے او ناجوڑی نا تاب ءِ اتنگ کتو، و منہ وخت آن پد کزیت کرے۔
نواب محمد اکبر خان اوڑان بھاز چنک ئس۔ سیاست نا بناءِ خت بروتی ٹی کرے۔ 1940ء نا دہائی آن متحرک مس۔ کوئٹہ ٹی انگریز سرکار برٹش بلوچستان نا شاہی جرگہ نا باسک آتے اِرا آپشن تس کہ ہندوستان اِرا مملکت اٹ بشخنگانے، نم تینا الحاق ءِ پاکستان تون کننگ خوارے یا ہندوستان تون، دا نما منشا ءِ۔ ہندا وخت آ نواب محمد اکبر خان مسٹمیکو آپشن نا بابت سوج کرے تو انگریز آخا ٹی ورندی تس۔ گڑا نواب اکبر خان بگٹی تینا وونٹ ءِ پاکستان نا حق اٹ ترسا بھلو حیثیت اس دوئی کرے۔ اسکندر مرزا نا دور اٹی وزیر مملکت ہم مس، ایوب خان نا بنائی دے تیٹی نواب خیر بخش مری تون اوار اسہ پریس کانفرنس اسے نا کمک اٹ الس نا پد تمنگ ءِ بدل کننگ کن ون یونٹ نا مخ تفی ءِ کرے۔ ولے ایوب خان نا خف تے اونا سلاہکار آک پر کریسر۔ ہرانا سوب آن ایوب خان اودے تینے آن خڑک الیتو۔ ہراتم ایوب خان نا ظلم آک ودار، تو او پڑ آ بس، و ایوب خان نا بلوچستان اٹی ظلم آتے بس کننگ کن توار چست کرے۔
6 اگست 1962ء نا دے فیلڈ مارشل ایوب خان نا کوئٹہ ٹی اڈ ہلوک السی جلسہ غان اسہ دے اس مست نواب محمد اکبر خان بگٹی مالی باغ کوئٹہ ٹی اسہ بھلو السی جلسہ اسے نا بست و بند ءِ کرے۔ دا جلسہ ٹی بشخ ہلنگ کن نواب اکبر خان نا سلہ غا سندھ آن رسول بخش تالپور ہم بسوسس۔ دا السی جلسہ ٹی نواب محمد اکبر خان بگٹی اسہ ترند ءُ تران اس کرے۔ بلوچستان اٹی کروک ایوبی ظلم آتیان پڑدہ ءِ اینک کرے و اودے ہکل تس۔
6 اگست 1962ء نا دے سرکاری جلسہ ٹی جنرل ایوب خان کل بلوچ آتے خاص وڑ اٹ نواب محمد اکبر خان بگٹی ءِ اسہ کنڈ مننگ نا دھڑکو تس۔
ولدا نواب صاحب 7 اگست نا دے ورندی جلسہ اس اڈ ترسا تینا قومی حق، ون یونٹ نا چٹفنگ، صوبہ غاتا بحالی و گچین کاری کرفنگ نا خواست ءِ مون آ تخسا تینا جہد ءِ برجا تخنگ نا پارے۔
ہنداکان نواب محمد اکبر خان بگٹی سیاست اٹی بلوچ راہشون تا اولیکو صف اٹ تین کن ہند اس جوڑ کرسا بلوچ الس کن اسہ چھتری اسے نا حیثیت ءِ دوئی کرے۔ بلوچستان نا بُن ہند کوئٹہ ٹی ہنکینی مننگ نا سوب آن بلوچ قومی سیاست نا وَت جوڑ مس۔ بھلا است، بے خلیسی، و کوئٹہ نا الس اتون سوگو آ خڑکی نا سوب آن او الس نا است آتیٹی جاگہ کرے، و الس نا اومیت آتا ہند جوڑ مس۔
نواب محمد اکبر خان بگٹی نا بلوچ و بلوچستان اٹی رہینگوک آ ایلو قوم آتتون خڑکی، میڈیا نا بیان تا کمک اٹ نمائندگی و متحرک کڑد مہالو آن کوزہ گیر بلوچ راہشون تے دوست بتو۔ اوفک اودے تینا صف آتیان جتا کننگ نا سجفیر۔ دا مسخت کن تینا صف آتیٹی پوسکن بروک آ ورنا راہشون میر امان اللہ گچکی ءِ کاریم اٹ ایسر۔ ہرادے نواب محمد اکبر خان محسوس کرے، ولے سگ و جیرت نا دامن ءِ الیتو، و اودے گوجالا۔
ہفتئی تلار 
تاک: 11
19-13 فروری 2021ء
پنہ: 02
