زربی بی ترندترند نواسہ ءِ تینا ہرفے، وکودک ءِ یکدم ڈغار اٹی خلسا غصہ ٹی پارے…. ”امر دروغ تڑ ءُ مسڑ اسے اُس…. نی پاتویس دا مار اسے؟ دا دروغ آن مُست کہوسس جوان ئس…. پیر انگا نیاڑی نے شرم تو بروسس دا وڑ ءُ دروغ اس تڑنگ آ۔ ای داسہ نا مَلنڈی مسٹ کہ نی کنے ریفسہ؟“
”دامَسڑ اسے…. اسیکا وا مسڑ اس…. دا ششمی مسڑ ءِ تے۔“
”بیدس مارآن نیاڑی ہندن ءِ دُن کہ بیدس کر آن شوان۔“
”بیوس آ نازو آ خداءِ رحم بروسس۔ خدا اودے تینے آن ایلم اس ایتوسس۔ بے ایلم ءُ ایڑھ اسے۔“
اخس کہ با، ہموخس ہیت۔ ہراسٹ تینے آن تسلی تننگ ئس۔ ولے گنج خاتون نا تاتہ زربی بی نا وس چلینگوسس تو تینا نشار ءِ پوسکن ودی مروک آ مسڑ تون اوار زندہ کیدوسس۔ او اسیکا وا ٹَکا کرے۔ شرخاتون ءِ ہُربو، دا بھلا پہُین آ دروغ تون۔ ای دا پہین آ خش تتون اونا مسخرائی مسٹ۔ مرک پڑدہ کروسس نے۔ چانپٹ۔“
”بی بی کنے بشخس کہ ای پوت ءِ تڑینگ ئسٹ کہ نی ناگمان کنے ہلکس۔ ای اشتافی ئسٹ۔ خدا کپ اگہ پوت تڑنگپروسس گڑا انت مسکہ۔ ڈاکسر و ہسپتال داڑے اف۔ گنج خاتون ءِ گڑاس مسکہ تو نن انت اس داڑے کننگ کرینہ؟“
”گنجو ءِ ہچ مفک۔ او مسڑ اتنگ نا ہیل ءِ۔ اودے انت مریک کنا مون ءِ مَون کننگ ءِ۔ کنا مار ءِ گُڈ و بے وارث کیک۔“
بھلا دُسخینچ تے مخسا مسخرہ اس خلسا پارے۔ ”جوان ءِ ننا مار تے دا غریبی ٹی اُرانا تہٹی مفت انا دشتار رسینگ انگءِ۔ کس اس اونا ہیت ءِ تول کتو۔ اوڑے تولوک اسہ نیاڑی اس پارے۔ ”بھاز ہیت کپہ۔ اَت کنے ایت تے۔ انشاءاللہ ایلو وار مار اس اتیک۔“
”او نیاڑی۔ ای داڑتون ہروڑ انا مون مونی کریٹ ہُراٹ۔ ای دادے انت انت تتوٹ۔ دا اولی وار تے اف۔ سبزک و لار تروک ءُ خوائے تسٹ تے۔ خامہ ءُ خوائے ای کنفیٹ۔ دو انا سی ہم تسٹ تے۔ پین انت بلا بتر ہرکس کہ رغاما ای تسٹ تے۔ ولے اوتینٹ شوم اسے۔ شوم اتون وا انت اس مرو۔ دادے دن ءُ بخت اف کہ او مار اس اتے و اودے لولی ایتے۔ کنے تو مہالو آن سما ئس کہ گنجو داجار پدی مسڑاس اتیک۔ مار اتوک آ لمہ نا مون چانڑدہ نا توبے نا وڑ گروشک ایتک۔ ولے گنجو نا مون ہندن ہسی ہسی ئس۔“
او کودک ءِ ڈغار اٹ خلسا، بش مس۔ ہڑتوم آ دوتے کاٹم اٹی خلسا پدی توس۔ تولوک آ نیاڑی تیان اسٹ اس ہرفے پوسکن ودی مروک آ چناءِ تینا کُٹ اٹ تخا۔ ”گنجو! داڑکن پُچ و تفوک کرینس یا نہ؟“
ریل انا ڈبا تا وڑ رِداٹ تخوک آ سندوخ نا پارہ غا اسٹ اسے آ دو مریفسا گنجو پارے ”داٹی ءُ پچ و چٹ آک۔“
”نیاڑی موٹو تو مفت اٹ دوبہ تا باٹی ءِ۔ امر ءُ تمغ اس دَسنگک کشار تے ہمووڑ دوبریک۔ انت دسسہ ہموڈول روتسہ۔ پِت دسینس تو پِت ہرفسہ خولم تو دوبفک نے۔“
”نہ۔ نہ۔ ایڑھ داٹی کنا مار انا ہچ ءُ قصوراس اف۔ گنجو آن ارّفبو کہ اوتینٹ اخہ ایلم نا ایڑھ ءِ، ہیت کہ گنجو۔“
”توبہ کہ، زربی بی۔ شیدو نا لمہ ہم ہندا وڑ پاریسس۔ گڑا انت مس شیدو نا ہرانگ ہنا، ہرا مسر اونا بھاز انگا مَسنک؟ دا تو نا وکنا خن تا مون نا ہیت اسے۔ مسنک بھلن مسر۔ برام کریر اُراتے ٹی جہی مسر۔ پدا اسٹ اسٹ ہندن کسکُرکہ اسہ کور ءُ مسڑ اس ہم اوفتا پن اکن بچتو۔ اوفتا لمہ رازبی بی زندہ ئس تینا خن تیٹ خنا۔ بیدس ارمان آن ہچ اس کننگ کتوکہ خداتون دیر ءِ وس ارے۔“
”آخا زربی بی۔ داڑے نی رَد اُس۔ نازو نا لمہ گنج خاتون نا داٹی وا انت وس اسے۔ مار و مسڑ تو خدانا دوٹی ءُ۔ اونا مہالو نا کل چناک کسکُر، اخہ دم ودوت، تاویت و ملا سید آتیا ہنا، بیرہ ہندا اسہ مسڑ تے نازو بچا۔ خدانا شکر ءِ کش کہ ہندا اسٹ تو اوفتا پن اکن بچانے۔“
”گنج خاتون نا خنک پُر مسر۔ پارے:
”بس خدا کنے ہندادے تے کن زندہ تخانے۔ ارمان کہ ای ہم ہموفتتون اوار کہوسُٹ۔ دادے تے تو خنتوٹہ۔“
”بس بس تینے فریشان کپہ، گڑتی تے ٹی کہیسہ۔ انت اس کہ خدانا منشا، داٹی وا انت وس۔ مگہ نی خواہسسہ کہ نے مار اس مف۔ گڑتی کپہ۔ پگہ نے کن ہندا مسنک ندر و سدخہ مرسا نا کمکار مرور۔ دُری ہندن کرے مسڑ نا ودی مننگ آ تینے چانپٹ کاری وسینہ کوبی کرسا وہمبی کرے، ولدا انت اس مس؟ اونا تو چناتے ایلم نا تا زئیفہ خوندی کرے۔ نے وا دیر اس ارے؟ بیوس!“
دائی و ایلو نیاڑیک چنا و لمہ ءِ تے نپاد آ جہی کریر۔ تاتہ تے داسکان غبّرینگوک ئس، پیشانی ءِ مٹوخ کریسس توسوسس، ہچ دو ہم خلتو تے۔ درگہ ءِ ترند آن خلسا پیش تما۔
”اومائی دیخ اس حوصلہ کر۔ درگہ ءِ دُن توپ انا وڑ خلپہ چنا نا کاٹم ءِ پرغسہ۔“دائی ہکل تس تے۔
پنّے کاٹم تے، دے اس مُست، جہندم ءِ سر۔“ تاتہ ہمے کان ترند آ ہورہ نا وڑ توارکرے۔
جان محمد درگہ نا توار ءِ بنگ تو ارٹمی کوٹھی آن رُم کرسا بس۔
”ہاں لمہ انت اس مس؟“
”مسڑاس پین وا انت….“
”لالو…. او لالو…. برک ہن دکان آن دیخ اس گُڑ ہل/ بر….“
”گُڑ وا انت اکن لمہ۔“
لمہ تے خار اٹی اوڑاخن تے کشسا پارے ”ہلہ انت اوڑکن خنی شکر و مٹھائی بشخو کہ جانل نا اُراٹی مار اس مسنے؟“
جان محمد، پُہہ مس کہ اینو لمہ ہیتی اف۔ اوپدی ہموڈول ترندی ٹی تینا کوٹھی ٹی ہنا۔
لمہ تے لالو ءِ دکان آ گُڑ اکن راہی کرے، تینٹ بس جان محمد نا رہی آ چُپ چُپ توس۔ جوان ساہت اس گدرینگا۔ دا نیام اٹ نئے لمہ ہیت کرے نئے مار….
ہنداڑتون چنکا مسڑ تے رُم کرسا بس باوہ نا لخ اٹی دوتے شاغسا پارے:
”باوہ …. چوچو نا پن ءِ دیرتخسہ؟
بلہ تے ہمے کان توارکرے: ”دانا پن ءِ ’بی بس‘ داسہ مسڑآن بس ءِ۔ بی بس، مسڑآن بس۔“
”دانا پن زربخت ءِ۔ دا وڑ لمہ نا تخوک آ پن ہم داڑتون اوارمریک۔“
جان محمد نا ہیت آن کس پاہے لمہ نا تے پچ آتیٹ خاخر اس لگا۔ او گنوک آتا وڑ بش مس، و مار انا باسک اٹ ہلک۔
”جانل خدا نا پن ءِ۔ داسہ بس کر۔ بخت اس نے تون اف۔ پن تخنگ آن بختاور مفیسہ۔ داجان بخت، ناز بخت، نوربخت، شادبخت، دا وڑ ءُ پین اخس بدبخت ءُ پن مرور؟“
”گنج اسے ءُ لمہ نی گڑتی کپہ۔“
لمہ تے پراد ءِ بنا کرے۔ جان محمد مخاکہ:
”لمہ! خیر تو ارے آخر کنا دوٹی مروسس تو دا شش مسڑ ءِ کل ءِ مار کریٹہ۔ نی تو دا وڑ سوچپہ نی ہم تو نیاڑی سے اُس ودی دے آن مسڑ اس مسنُس، مار اس تو متنُس۔“
”ای گنجو نا وڑ ءُ نیاڑی اس متنُٹ۔ کنے خداجان آباد و خرن کریسس۔ ای مڑد انگا مار تا لمہ اُٹ۔ کنے تو نے کن عذاب بننگ ءِ۔“
”مسڑ خدا نا پارہ غان رحمت اسے۔“
”ای خداکن خیرات مریو۔ رحمت نا ساتو کن اودے بیرہ ننا اُرا رسینگانے انت؟“
”توبہ کر لمہ خداغان امان خوا۔ کنا اسہ سنگت اسے بھاز ازگار ءُ، دلوت، عزت و جاندراخی نا خواجہ ءِ۔ ہر گڑا ارے تے۔ ولے اولیاد اف تے۔ او پاہک خدا کنا داکل دلوت ءِ دے اسہ چنا اس ایتے کنے۔ چاہے مسڑ اس مرے بس اولیاد اس مرے۔ داسہ تو پاہک یتیم خانہ غان چنا اس اتیوہ بھلن کیوہ۔“
”گڑا نی تینا مسن تیان اسٹ اودے انتئے تفیسہ۔ نا زئیفہ تومسن تا کوڑ اس خنانے۔ سال اسے آن گُڈ نے کن پین مسڑ اس اتیک۔“
لمہ نا داہیت آن جان محمد ءِ بھاز بد بس۔ او خار آن بُن ہلسا بیرہ کاٹم ءِ تینا سُرفے۔
”کاٹم ءِ انتئے سُرفنگ اُس۔ مگہ ای رَد اُٹ۔؟ ہچ تپرہ گنجو نے آ انت جادو اس کرینے۔ رِدپہ رِد نے کن شش مسڑ ایسنے واہم داسکان اونا اُست آن اینک مفک۔ خن تیان نا خرسنے۔ تینا پیغلہ غا دا بالاد کشوک آ مسن تے کن نرینہ ہراکان اتوس؟“
جا ن محمد نا سگ چُٹا جوزہ غان ٹکا کرے۔ ”نی پا امر کیو دافتے؟ کل ءِ اسہ رَند آ تڑو یا سُم اسے نا بشخ کیو تا؟ نی پاسہ، مار، مار، انت اس کیک مار؟ بادشاہی وتاج اس خلیک کاٹم آ کنا۔ یا پیری ٹی مارو نشار کنا دوٹی ہلسا اُراغان مِڑرہ کنے۔ نے نا جند انا ایلم نورمحمد یاد ءِ؟ اونا ساہ ہنداڑے نا اُراٹی ہنا۔ حالانکہ اودے تو چار مار ئس۔ گڑا!“
”ای بے بخت ءُ لمہ اسے اُٹ نا بے وراثی کن کن دڑد اسے۔“
”لمہ نی کن کن گڑتی کپہ۔ کنا ہندا مسنک کنا وارث آک ءُ۔ ہندافک کنا مارک ءُ۔ منہ دے آن پد گنج خاتون ءِ بھلا ہسپتال آ دیوہ۔ چنا غان بند کرفوہ۔ نی کنا مسن تا برام نا ہم فکر ءِ کپہ۔ خلپہ نا نواسہ غاتتون زوراٹ برام تفرہ تا۔ کنا وا ہرا داڑے محل و ماڑیک ءُ۔ کروڑ آتا کاروبار ءِ کہ کسکُٹ تومخلوق لُٹک دیک تا۔ کنا وا ہرا جوک وہنگ ءُ کشار و مُلک آک کنے باوہ نا پارہ غان میراث اٹی ملانو؟ رسینگوک آ میراث ہم نا ہمو اِرا مار انا دوٹی ءِ۔ ہرافتیان اوفتا جند انا گزران مفک۔ ای تینا سفید پوشی نا نوکری ءِ کیوہ۔چارپیسہ بچفوہ۔ تینا مسن تے جوان ءُ تعلیم اس ایتوہ۔ اوفک کن کن مار جوڑ مریرہ۔ نی ہن تینا ہمو اِرا مار اتون اوفتا اُراٹی سال و شش تُو اس گدریف ہُرتا۔ ہمو نشارک نا نے گنج خاتون نا وڑ توریر۔ انتئے اوفتا رہی آ اڈ کپیسہ ہلہ؟ داڑے دا خاطر آن افیس کہ ای نا مار اُٹ، نی دا خاطر آن کنا اُراٹی اُس کہ گنج خاتون نا ایڑھ انا مسڑ ءِ۔ نامسڑ ءِ۔ او نے تینا لمہ تکک و پاہک۔ نا ہر ہیت ءِ سگک۔“
جان محمد نا داگواچنی آ ہیت آتیان لمہ تے ہم سار آ بس۔
جان محمد خیری ءِ تینا ہرفے کوپہ غا شاغسا خار اٹی سرہلک۔ چوٹ آتے ہم خارآن چپی بیناسس۔
لمہ تے کوک کرے: ”جانل، ای نے کن ندر مریو۔ نی چوٹ آتے چپی بینانُس۔“
ہفتئی تلار
تاک، 23
پنہ : 08
