ہودہمیکو بشخ:
تعلقاتِ عامہ
ڈکھیائی تیٹی شریدار مننگ:۔
تعلقداری تا گنڈنگ کن ڈکھیائی ٹی شریدار مننگ ہم بھاز اہم ءُ کڑد اس ادا کیک۔ ہرا مصیبت اٹی کاریم برے، اللہ نا رسول اونا اہمیت اٹی اسہ درور اسے ٹی روشنائی تالان کرینے، فرمائفے:
”نم مومن آک رحمدلی، تین پہ تینی مہر، مریبت، و اسٹ ایلو نا ڈکھیائی تا درک اٹی ہندن اُرے، دن کہ اسہ جون انا اسہ ہزوہ اس اگہ ناجوڑ مرے تو مچ آ جون اونا اِل/ و بے تغی نا سوب آن شریدار مریک۔“ (بخاری و مسلم)
ہدیہ:۔
تعلقداری نا برجا تخنگ و سوگوی کن ہدیہ ہم بھاز گچین ءُ گڑاس ارے۔ است آتے اوار شاغنگ و تینا کنڈ آ چکنگ نا رد اٹ داڑسکان ہرا ہیت آتا ذکر کننگانے، اوفتا وڑ زبانی و جسمانی کوشست آتا ارے۔ مادّی ہدیہ غاک داڑان اسہ گام اس مونی دا ہیت انا شاہدی ءِ ایترہ کہ ہدیہ تروک آ نا است اٹی تینا ایلم کن داخس مہر ارے، کہ او اوڑکن مالی ایثار ہم کننگ کیک۔ نبی کریم ہدیہ تننگ نا پارت کرسا اونا دا فائدہ ءِ پارے کہ دا است آتا مِنک آتے مُر کیک:
”اسٹ ایلو ءِ ہدیہ مون ترسا کبو۔ داڑان تین پہ تینی مہر ودی مریک۔ واست آتیان دشمنی و کست کاڑ مُر مریک۔“ (مشکوٰة)
حضور تینٹ ہم تینا سنگت آتے و صحابہ کرامؓ آک تین پہ تین ءِ ہدیہ ترسا کریرہ۔ دا رد اٹ اصول دادے کہ ہدیہ تینا وس انا رد اٹ تننگے۔ ہدیہ اصل اٹ سِخت و مہر انا چیدہ مریک۔ و سِخت و مہر مرواری ءُ۔
ایلو کنڈآ دا ارے کہ ہدیہ انت اس ہم مرے اودے منتواری اٹ امنا کننگے۔ و ہدیہ تروک آنا جوزہ نا قدر ءِ کننگے۔ ہدیہ نا بدل اٹ ہدیہ امر کہ مرے تننگے، ہرکس انت کہ تننگ ءِ اوڑان نمن مننگپ۔ انتئے کہ ہدیہ ءِ ہلپننگ تروک آ نا سِخت و مہر ءِ نہ کننگ گوندنگک۔
منتواری:۔
ہراتم کہ اسہ مسلمان اس تینا مسلمان ایلم اسے تون کمک اس کے یا اوڑتون اوار اسہ جوانی اس کے، یا اونا خذمت ءِ کے یا پین ہدیہ اس ایتے تو ہمو ایلم نا زمواری ءِ کہ او اونا منت ءِ ہرفے۔ خوشی و منتواری نا جوزہ غاتا درشانی ءِ اوڑا پیدوار کے، کہ اونا ایلم اونا سِخت و مہر ءِ امنا کے و حضور نا جند انا وڑ دا ئس:
”ہراتم کس حضور نا خذمت اٹی اسہ گڑاس پیش کروسس تو حضور اونا منت ءِ ہرفیکہ، و ہمو گڑا ءِ دوئی کریکہ۔ و ہراتم کس حضور نا کاریم اس کریکہ تو اونا تورَو آتے ہرفیکہ۔“ (شمائل ترمذی)
مہمانی:۔
اوار تولنگ اِرغ کننگ ہم تعلقداری ٹی خڑکی ودی کیک۔ دا ہم ہدیہ نا اسہ وڑ اسے۔ دن انگا وخت آ بے تکلفی اٹ ہیت آک مریرہ۔ ہرادے مہمانی تننگک، اودے تینا ایلم نا درک لگک، و اودے تینا شرف آ خوشی مریک۔ و مہمانی کروک آ دا ہیت ءِ محسوس کیک کہ کنا ایلم کنا پاننگ آ بیدس تَل ول آن اُرا غا سر مس، دا وڑ او ہم تینا شرفمندی ءِ تکک۔
ہدیہ نا وڑ اٹ مہمانی ہم وَس انا کچ آ مرے۔ اﺅ اگہ، زیات گڑا نا وس ارے تو او ہم جوان ءِ، انتئے کہ اونا جوان ءُ زہم اس تمک۔ ہرکس ءِ مہمان کننگک، اونا ہم دا فرض ءِ کہ مہمانی ءِ اﺅ کے۔ و اگہ مہمانی چنک ہم ئس تو اودے چنک تکپ۔ بلکن مہماندار نا سخت و مہر ءِ ہُرے، و خوشی نا درشانی تون اور اونا منت ءِ ہرفے۔
دعا:۔
اسلام اٹی دعا نا بھلو اہمیت اس ارے۔ دادے عبادت نا مزغ پاننگانے۔ دا ہم تعلقداری ٹی اخلاص نا رنگ ودی کیک۔ سلام ہم اسہ وڑ اسے نا دعا اس ارے۔ ہراٹی تینا ایلم کن اللہ غان سلامتی، رحمت و برکت نا خواست کننگک۔ ہچاننگ آ ”الحمدللہ“ پاروک آڑکن ”یرحمک اللہ“ پارسا رحمت نا دعا کننگک۔ جانپڑسی نا وخت آ ناجوڑ نا دراخ جوڑی کن دعا کننگک۔ ایلمی و مہر انا خواست دادے کہ ہرکس تون مہر ارے و ہرکس آن خیرخواہی درکار مرے اوڑکن غائبانہ ہم دعا کننگے۔ و اگہ مننگ کیک تو تعلقدار بندغ آتتون اونا ذکر ءِ ہم کننگے۔ تاکہ اونا است ہم دعا خاہوک آڑکن مہر و سِخت انا کنڈ آ چکنگے۔ اونا است انا تعلقداری ٹی ودکی مرے۔ تینا وڑ اٹ تینا ایلم نا جوانی کن اگہ اسٹ ایلو آن تین کن دعا نا خواست کننگے، و پارسا دعا کرفنگے تو داڑان ہم تین پہ تینی تعقلداریک سوگو مریرہ۔
پرسجو:۔
حضور مسلمان تے اسہ جون انا چندی ہزوہ غاتیانبار گوندانے۔ حضور فرمائفے:
”نم مومن آک رحمدلی، تین پہ تینی مہر و شرف و تین پہ تینی ڈکھیائی نا درک اٹی ہموڑسکان رسینگبو، دن کہ اسہ جون نا۔ اگہ اسہ ہزوہ ا ناجوڑ مرے تو مچ آ جون اونا اِل/ اٹی و بے تغی نا وڑ اٹی شریدار مریک۔“
جون انا اسہ ہزوہ اسے ہم دڑد اس مرے تو ایلو ہزوہ غاک ہم اوڑان بے چکار مننگ کپسہ۔ بلکہ کل اونا ڈکھ دڑد اٹی اوار مریرہ۔ دا درور نا ایلو پالو داہم ارے کہ اگہ جون انا پین بشخ اسے ٹی پین لپ اس لگے، یا پین وڑ اسے نا پلیتی اسے ٹی اختہ خنک تو او مزغ ءِ ڈہ ایتک، مزغ دمدستی ہمو لپ ءِ سِلنگ و سفا کننگ کن سجفنگ اٹ اختہ مریک۔ نت و دُو سرنگ نا بناءِ کیرہ، و ہمو وخت اسکان آسرات مفک۔ تانکہ دا داغ، لپ یا نجسی مُر مف۔ مزغ دا سگنگ کپک کہ ایلوفک ہم اودے خنر، اگہ داغ بھلن مرے تو اودے سفا کرسا دا ہیت انا خیال ءِ تخنگک کہ دا کوشست اٹی جون آ شورانک اس ہم بف۔ بندغ نا است اٹی جون آ لگوک آ نجسی آن بد بریک۔ ولے او جون انا ہمو بشخ آن بد دپک۔ اونا زبان اودے خراب پاپک۔ بلکن او پورو خیرخواہی و درد مندی آن جون ءِ پاک سفا کننگ نا کوشست کیک۔
اسُل ہمو وڑ اٹ اسہ مسلمان اسے نا ایلو مسلمان نا زی آ دا حق ارے کہ او تینا ایلم نا عمل و کاریم و کڑدار آ ہُرے، و ہراڑے اودے حق انا کسر آن ٹلوک خنے یا تہل تمنگ آ خنے یا اونا پین نزوری و کمتی اسے آن معلومدار مرے تو اونا اصلاح نا چرت ءِ خلے، اودے سیبو ایتے۔ اودے پنت و شون کے و اونا غلط انگا کاریم نا بھاز گچینی و دڑد مندی اٹ پیدواری ءِ کے تاکہ اونا ایلم تینا زی آ تنقید بنسا ہم اوڑان خیرخواہی نا پنت ہلے۔ و دا محسوس کرفسا اونا منتوار مرے کہ کنا ایلم ءِ کنے بھسکاری آن بچفے۔
تنقید و پرسجو نا دا نازرک آ کاریم ءِ راستی خیرخواہی نا جوزہ غان بیدس جوانی اٹ سر تننگ بھاز مشکل ءِ۔
ہفتئی تلار
20 : تاک
