ہرا چنا تے باوہ نا مفت آ جائیداد دو برے، مفت نوکری اس مِلے، بیدس جہد و کوشست آن یا ایلو لوز آتیٹی سفارش اٹ اختیاردار جوڑ کننگے، دن کہ باوہ نا سڑداری نا منصب آ تولفنگے، یعنی اسٹ آ پد پاچوڑ سلے، بے شک بے چیٹ مرے، دروشم مف تے، جک جوڑ آتیٹی ٹی بی و دمہ نا خلوک مرے، اونا مون آ کل چنک سلرہ۔ نادراخ و کم عقل خیال مریرہ۔ میرات نا ونڈ ءِ کنوک آک زند اٹی نئے خواری کیرہ، نئے شکر کیرہ، و نئے تینے ہمو منصب نا لائخ جوڑ کیرہ۔ مون انا تے خدا است اس ایتے کہ اوفک اونا نزوری تیا یہت کیر، اودے لنگڑی و منت زاری نا وخت ءِ یات ایتر۔ کس خیالداری ٹی چُپ کیک، کس خلیس آن ہیت کپک۔ کس سنگتی و سیالی تے برجا تخنگ کن خن تے چَپ کیک۔ اﺅ، اوفک یخین اٹ دا ہیت آتے جتائی ٹی، مجلس آتیٹی یات کرور۔ ایلو سیال آتا مون آ تینا بندغ ءِ شیف خلنگ ءِ بد خیال کرور۔ دن انگا تا پت ءِ پاش کننگ ءِ تین کن نزوری اس خیال کرور۔ گڑا نم پابو دن اگہ ارے گڑا راج امر شون ہلو ءِ؟ حقدر ءِ اونا حق آک امر ملور؟ عقل و دانش نا ہیت آک ہراڑے مرور؟ بے سرہ غاتا نیام اٹی سر انا خواجہ غاتے امر جاگہ ملو؟ بے تعلیم آتے ٹی تعلیم نا خواجہ امر پاش مرو؟ زور انا برام و جوڑہ غاتے اوار شاغنگ آ اُراک امر آباد سلور؟ زند انا ایلو بشخ آتیٹی زغم خلوک آتتون امر گو تفنگ مرو؟ تین پہ تین نا چکی تاڑیک امر کٹور؟ زوراور و نزور نا فرق امر پاش کرو؟ دن انگا زبان و نسل انا بندغ آک نوک آ امر سر مرور؟
بس ننا اسٹ آ ہیت ءِ کہ ننا باوہ پیرہ غاک پاریرہ، ہندن ءُ وخت اس برو ءِ لائخ نا جاگہ ءِ نابود اس ہلو ءِ، چیٹ تخوک آڑا بے چیٹ زور مرو ءِ۔ عالم نا زی آ بے علم اس بادشاہی کرو ءِ۔ ہر پارہ غا بے انصافی مرو ءِ۔ نا شکری بھاز مرو ءِ۔ بدیک تالان مرور۔ دا پیشہ اَلوسہ، دا نزوری تے خنسا وخت انا بندغ آک اندازہ خلنگ اٹ ئسر۔ اسُل ہندن کہ اینو ہم سیانڑا اس پاہک کہ ڈیور نا غلط ڈیوری مسافر تا جان ءِ کنیک۔ نادان آ سنگت آن دانا غا دشمن جوان ءِ۔ اگہ باوہ نا دا چم آک ءُ، تو چاس آئی جنوزان مریک۔ گڑا تے پہہ مننگ بزرگی اس اف۔ گڑا تا پہہ مننگ الم اسے۔ جوان انگا مشاہدہ چاہنگک۔ اگہ بروک آ وخت انا مست آن علم نن کن کمال اس ئسکہ، تو دا کمال دنیا نا شون ہلوک آ ملک آتے ٹی انتئے دو بفک؟ نن نزور آن نزور مننگ اٹی اُن۔ او پزور آن پین زیات پزور مننگ اٹی ءُ۔ نن تو اینو انسان آتیان ہمو کاریم تے ہلنگ کپنہ، او روبوٹ آتیان جوان ءُ جوان ءُ کاریم ہلنگ اٹی ءُ۔ ہرا کاریم ءِ سد بندغ کریرہ، ہمو کاریم اسہ بٹن اسے نا خلنگ اٹ سر تننگ انگ ءِ۔
اﺅ، پاننگاکہ بروک آ وخت اٹی آہن آک بال کرور، تو جہاز آک بال کننگ اٹی ءُ۔ بندغ آک اُرا اُرا ٹی پترینگور، اسُل سہی ءِ کہ اینو ٹی وی بندغ آتے اُرا تیٹی پتریفے۔ کتابت نا جاگہ ءِ کمپیوٹر ہلک، کمپیوٹر نا جاگہ ءِ آئی فون و ٹیبلٹ آک ہلکر۔ داڑان بیدس اگہ شون ہلوک آ قوم آتیٹی خرابی اس ارے تو اودے اوفک خرابی تکرہ۔ پلاسٹک نا لوت آک جوڑ مسر، اینو اوفتا خرابی آن ہم درستی راستی ءُ۔ درخت آتے گڈسا کاغد، ٹشو پیپر جوڑ کریر، داڑان ودی مروک آ خواری تے ہم پہہ مننگ اٹی ءُ۔ داڑان گڈ ہم ہرا آزموندہ غاک انسان تے کن ویل ودی کرینو، یا کننگ اٹی ءُ، اوفتیا ٹک خلنگ اٹی ءُ۔ اوفتے دوارہ کٹفنگ نا کوشست آتے ٹی اختہ ءُ۔ نن تو حرام ءِ اینو اسکان حرام تکپنہ۔ پہہ ضرور مرینہ، انسان نا خون ءِ انسانیت نا خون تکنہ، ولے خون و خوک کروک آتا کسر ءِ توننگ کن ہچ ءُ عملی گام اس ہرفپنہ۔ قبائلیت و برادری ازم ءِ شونداری نا کسر ءِ توننگ نا سوب تو پہہ مرینہ، ولے دادے اِلنگ کن تیار افن۔ دنیا سرسہبی ٹی سد آتا سال مستی پیش تمانے، نن داسکان ہموڑے سلوک اُن۔ بے شک نن وخت اٹی چندی گڑاک جوان مرور۔ ولے اینو 21 میکو کرن اٹی بھاز انگا گڑاک متروک مسنو۔ گڑاس ہندن ءُ جوانی ءُ کہ اوفک مچ زند اکن المی ءُ….او جوانی تے ہرفنگ کن تیار افن…. دا کل مفت خواری نا کمال مننگ کیک۔
ہفتئی تلار،
تاک26
پنہ، 1
