عنایت ساغر
ئس اسہ زمیندار اس، دا زمیندار نا بھلو ملک میراث ئسر۔ دا زمیندار اسہ وخت اس تین کن بھلو پالیز اس، کوٹغ گلو، بھاز کریسس۔
ہرکس بسکہ اوڑان کوٹغ خواہسکہ، دا پاریکہ ”بشبو آمخ آک، گنوک آک۔ ای نم کن داڑے پالیز،کوٹغ، گلو کرینٹ؟“ کس اسے دانہ اس تتوکہ۔
اگہ کس پاریکہ تے ”ملا لُٹر نا پن اٹ اونا خاطر آن کنے اسہ کوٹغ اس ایت۔“ پاریکہ ”در دا ملک پالیز نے کن مچ آ خیرات، کُن اخس کنیسہ کُن۔ دےسہ در۔“
اسہ دے نا گمان ہندا سخی گری نا ہیت ئِ ملا لُٹر بنگ۔ بس ہندا زمیندار نا پالیز آ زمیندار ئِ پارے ”کنے خدا نا پن اٹ اسہ کوٹغ اس ایت۔“ پارے “بشہ گم مر ای داڑے نے کن پالیز کرینٹ۔؟“ ملا لُٹر پارے ”کنے ملا لُٹر نا خاطر آن اسہ کوٹغ اس ایت۔“ زمیندار پارے ”در اخس دیسہ در، دا پالیز نے کن خیرات، بلہ ئِ نا ہرفے۔“ ملا لُٹر پارے ”ایت خبر ملا لُٹر ای اُٹ، نی انت اکن داخس سخی گری کیسہ کنا پن آ؟“ پارے ”ای نے خدا غان خواوہ۔ بر کن تون ارے حوال اس۔ فلانی ملک اٹی فلانی بادشاہ نا مسڑ اس ارے، سخت زیبا ئِ، کنے اسہ وار اودے نشان ایت۔“ ملالُٹر پارے ”اﺅ؟“ زمیندار پارے ”اﺅ۔“ ملا لُٹر پارے ”خرہ کان، داسہ اُرا غا۔“
ہنار خلق اٹی سہب انا رادہ مسُر خلسا پرغسا ماندہ کوفتہ کرسا چڑیدہ چسپیدہ کرسا بسر سر مسر۔ بادشاہ نا مسڑ بھلو خیسن نا ستماڑ اسے ٹی تولوک ئِ۔ ملا لُٹر زمیندار ئِ پارے ”ہن میل/ اس اتہ کتار اس ہل/ بر گڑا ای میل/ ئِ تڑوہ نوا بادشاہ نا مسڑ توار توار ئِ ننا بنے، ستماڑ آن پاش کے۔ گڑانی ہُر تے۔“ زمیندار ہنا بازار آن ہلک اسہ میل/، اسہ کتار اس ایس۔ ملا لُٹر ئِ تس۔ ملا لُٹر ہلک میل/ ئِ لیٹفے۔ کتار نا چپ ئِ خوشکک، بسم اللہ، اللہ اکبر…. میل/ راست مریک۔ دا میل/ ئِ ہلیک لیٹفک۔ میل/ بش مریک۔ دا کوکار اٹ تکبیر ایتک۔ میل/ بش مریک۔ بادشاہ نا مسڑ ہُرا انت توار توار اسے۔ تینا وکری ئِ پارے ”ہن او گنوک آتے پار، کتار نا بائِ میل/ آ خوشکر، گڑا کتار دَرو، دن امر کتار دیک؟“ چوکری بس ہنداکان پارے بی بی پاہک کتار نا مون ئِ خوشکرہ گڑا کتار دیک۔“ ایکان بی بی ستماڑ آن ہُرک۔ زمیندار خن تے خلکنے بی بی ئِ ہُرک۔ ملا لُٹر تس تکبیر میل/ ئِ تڑے۔ داسہ میل/ ئِ کوڑ کتو سل انا زی اٹ دو ئِ تینا خوشکک، چوکری پارے ”دن میل/ ئِ کوڑ کیرہ۔“ ملا لُٹر پارے ”گڑا دا میل/ ئِ کوڑ کینہ، نمے سُو ایتنہ، دبو بسبو، نن کن ہم تین کن ہم۔“ میل/ ئِ تیار کرے۔ چوکری درے سُو تے بسے، کواب کرے۔ ہنا ملا لُٹر ئِ پارے ”لگبو داکان زی آ داڈے کس اف۔ نم ہم سُو کنبو نن ہم کنین۔ ہنار ایڑے لگار ستماڑ نا زی آ۔
ملا لُٹر زمیندار ئِ پارے ”ای ہرا وڑ اٹ ارغ کنگٹ۔ نی ہمو وڑ اٹ ارغ کنیس۔ داسہ ملا لُٹر باخو ئِ بامس کن درے، وار اس خف اکن درے۔ زمیندار ہم ہندن کرے۔ بی بی پارے ”دا امر کیرے۔؟؟ ملالُٹر پارے ”ایڑے اُرا تیٹی ننا زئیفہ غاک ننا با تے ٹی باخو تیرہ۔“ داسہ نن تپنہ امر باخو ئِ بوڑرہ۔
بی بی پارے چوکری ئِ پارے، ہل/ ارغ ایتن تا۔“ بی بی ہلک زمیندار ئِ، چوکری ہلک ملا لُٹر ئِ ارغ تس۔ دا کنگر سیر کریر تینے۔ داسہ شام تما تا۔ ملا لُٹر پارے ”ننے شام تما۔ داسہ نن ہرانگ کانہ؟ اگہ ستماڑ آن دڑان تو ننے خنرہ۔ اینو نا شام ہنداڑے مرینہ۔ مسافر اُن سہب انا کانہ، دا نن ئِ اینو ہنداڑے تیر کینہ۔“ خیر شام آ ہنداڑے خاچار۔ ملا لُٹر، زمیندار، چوکری و بی بی۔ ملا لُٹر زمیندار ئِ پارے۔ ”ای امر کریٹ نی ہمون کیس۔“ داسہ ملا لُٹر لیٹو کرسا دا پالُو آن ایلو پالُو آن کوٹھی ئِ اِلا کنڈ اکن ہنا، بس دا کنڈ اکن۔ زمیندار ہم ہندن کرے۔ بی بی پارے ”دا امر کیرے۔“ ملا لُٹر پارے ”ایڑے اُراتیٹی ننا بی بیک ننے ہلیرہ توررہ۔ خمب اٹی کیرہ، بانکر کیرہ۔ داڑے ہندن گوہی کینہ۔ گڑا تمن ےا بچن۔“
بی بی پارے، ”خدا خلک تا، دا ستماڑ آن تمرہ۔ سہب انا بندغ آک برور، دا تمانو، کپ کپ مسنو۔“ چوکری ئِ پارے ”ہل/ اودے تا نی خمب اٹی کر۔“ زمیندار ئِ ہلک بی بی خمب اٹی کرے۔ اخیر دا شام ئِ خاچار اتون تا۔ سہب انا وغدی بش مسُر۔ پارے ”داسہ امر تینے خنون۔“ بی بی پارے ”داسہ ہنبو فلانی جنگل نا وٹ اٹی کوٹھی اسے، ہموڑے پیر اسے۔ گڑا ای ہمو جنگل اٹی بروٹ فلانی نن۔ گڑا نم ہموڑے ببو ملنہ۔“
ہمو تاریخ ہمو مُد بس۔ ملا لُٹر ہنا اسہ خلق اسے ٹی خاچا۔ زمیندار ہمو جنگل آ جٹ اس توس انتظار کرے، تغ ہلک تے خاچا۔ بی بی چوکری بسُر، دا خاچانے سدھ سما اف تے۔ چوکری پارے ٹُوہن تے، بی بی پارے الّے تے خاچے۔ جیب اٹی تے کرے بیڈی اس۔ سہب انا زمیندار سما کرے ہچڑا اف، ہنا ملا لُٹر ئِ پارے ”استو بتو۔“ ملا لُٹر پارے ”جیب ئِ تینا ہُروا۔“ ہرا جیب اٹی کنا بیڈی اسے۔ ملالُٹر پارے ”استو بسُنے، پارینے دا چنا اسے کاہے بیڈی خلے، اوڑان انت خواہک۔۔۔ داکاربار۔۔“ ولدا ہمو تاریخ نا انتظار ئِ کریر، ہمو تاریخ بس۔ ملا لُٹر زمیندار ئِ پارے ”ہن اینو سُو اس ہل/، داڑے کواب کینہ کُنینہ۔“ زمیندار ہنا ہلک سُو اس، سُو انا تڑنگ اٹی ملا لُٹر زمیندار نا دُوئِ تڑے۔ ملا لُٹر ہُرا دا تغ اٹی کاہک۔ ایس بے پلپل کرے دُو ئِ تے تفے، داسہ زمیندار نا دُو خل/ کریکہ۔ ہنا ہمو جنگل نا بس کوٹھی ٹی انتظاری مس۔ جٹ اس مس چوکری بی بی بسُر ہنداڑے، دا تمار تینا درپہ ٹی۔ چوکری ہُرا سہب تما، داسہ دے تما ہُرا کان خنرہ ننے۔ بادشاہ سہب انا، ہُرا ستماڑ اٹی مسڑ کنا اف۔ ہنا پالدین اس پارے ”کنا مسڑ اف، ستماڑ اٹی۔“ پالدین ہُرا پال شاغا پارے ”فلانی جنگل اٹی اسہ دُز اسے تون تولوک ئِ۔“ بادشاہ پرمان کرے فوج سپاہی تے راہی کرے ہمو جنگل ئِ پلویڑ کریر۔ پارے ”ای داسکان حکم کتنٹ ہلپیرے تا۔“ داکان ملا لُٹر ہُرا دا شوم آک اینو خنفیر۔ ہنا بلہ سے آن ہلک جوڑہ اس پچ انا لخ اٹی کرے، ہلک تال اسے ٹی ڈال اس کرے۔ ہنا سپاہی تے ڈال تس، ہنا ہمو کوٹھی ٹی پترینگا، بی بی ئِ پارے ”ہل/ دا پچ آتے بین کاٹم ئِ تینا تف ہن، سدھا ستماڑ اٹی۔“ دا ہندن کرے۔ بادشاہ خنا مسڑ کنا ستماڑ اٹی ئِ، ہنا مسٹر ئِ پارے۔ دن دن ای نے خنتنٹ فلانی پالدین پارے نی فلانی جنگل اٹی اُس۔ مسڑ پارے ”باوہ خدا کور کے نے ای ہناسٹ شیفی چکر اس نی پالدین نا با غا کنے ملامت کیسہ۔“
بادشاہ حکم تس، ”ہلبو دُز آتے۔“ سپاہیک ہلکر دز آتے، دا اِرا نرینہ ئُ۔ ہلکر دریر تا بادشاہ غا۔ بادشاہ ایڑے حوال کرے تا۔ دا پاریر ”نن فلانی ملک انا بندغ اُن سہب انا ہُران فوج و سپاہیک ننے پلویڑ کرینو۔ ہرُان کان خلیرہ ننے، نن تباہ برباد مرینہ، نن ہننگ اٹی اُن فلانی مُلک آ۔ استو ننا توشہ کٹانے۔ داسہ نن تون توشہ اف۔“ بادشاہ تس تا پیسہ گدارا تا۔
ملا لُٹر ہلک زمیندار نا خڑچ ئِ، داسہ بادشاہ حکم تس، ”ہلبو پالدین ئِ تیل اٹی ترڑبو۔“ ہنار سپاہیک ہلکر پالدین ئِ، پالدین ئِ پارے ”ڈورغ تڑسہ۔“ پال دین پارے ”بادشاہ! مسڑ نا دُز ئِ، دُز ئِ۔ نی کنے منپیسہ، خاخر نا قسم ایت مسڑ ئِ تینا، دیر و خاخر کر تے، خاخر ہشا تے تو دز ئِ، اگہ ہشتو تے گڑا دز اف۔“
ملا لُٹر زمیندار ئِ پارے ”داسہ نی دن کر تےنے پخیری لبیس اٹ کر بر، گڑا بر مسڑکو آن چوک اس ہل/، بادشاہ ئِ پا، ہیف ئِ نے، نی دا زیبا غا مسڑ ئِ پالدین نا باغا قسم ایتسہ۔ گڑا کنے چاڑ ئِ۔ نی تینے کشہ نرہ ہن۔“ ایسر خاخر اٹی کمیر اس کریر، لوڑی بس دموک کرے خاخر ئِ لگفے۔ کیمر ئِ خیسُن کریر۔ پخیر بس ہنداکان، بھازی ئس، ہلک مسڑکو نا بوز آن چوک اس۔ بادشاہ ئِ پارے ”ہیف ئِ نے، پالدین نا باغا دا زیبا غا مسڑ ئِ قسم ایتسہ۔“ ولدا پخیر نرا کشا تینے۔ ملا لُٹر پارے بادشاہ ئِ، ”بادشاہ! نی خناس مخلوق مچ آ خنا دا پخیر بس مسڑ آن نا چوک اس ہلک۔“ مسڑ پارے ”باوہ اونا قسم ہلپ کنے۔“ بادشاہ پارے ”اونا ای قسم تفرہ نے۔“ مسڑ بسم اللہ کرے ہرفے کمیر ئِ۔ کمیر ہُشتو تے۔ ہلکر پالدین ئِ تیل اٹی ترڑار تے۔
ملالُٹر بادشاہ ئِ پارے ”بادشاہ سلامت! نی خناس مخلُوق مچ آ خنا پخیر اس نا مسڑ آن چوک اس ہلک۔ داسہ نی ہمو پخیر ئِ مسڑ ئِ تینا برام ایت۔ ولدا پا دا اونا لائق ئس۔“ بادشاہ پارے ”راست پاسہ۔“ پٹار پخیر ئِ ایسُر۔ پخیری آ لبیس ئِ کشار، نکاح تسر تے او ہموڑے خوش ئسر۔ نن بسن داڑے آسرات اُن۔
(دا کسہ ئِ کنے شاعر رفیق زیب ہارونی بنفے: عنایت ساغر)
