بلوچی و براہوئی ہر حوالہ اٹ اسٹ ءُ، اگہ است بلوچی ءِ تو دتر تروک براہوئی ءِ۔ و اگہ است براہوئی ءِ تو دتر تروک بلوچی ءِ۔ اگہ جون بلوچی ءِ تو ہروہ تے براہوئی ءِ۔ اسہ راج اس مننگ نا سوب آن ہڑتوم آ بولی تا لوز آتا بھلو کچ اس اسٹ ءِ۔ بھاز آ پولکار آک دا کچ ءِ ہشتاد درسد اسکان ہم پارہ۔ بلوچ راج انادڑد غم و خوشی براہوئی بلوچی زبان تتون اوار اوار زیب کیک، ہرا بندغ آک براہوئی ہیت کروک آ ہند آتیٹی رہینگرہ، تو اوفتا بنداوی تعلقداری اسُل کہ ہرا زبان آن مرے، او ہمو ہندی زبان ءِ ہیل کیرہ۔ دن کہ چندی جاگہ غاتیٹی بلوچستان نا محمد حسنی، ساسولی، ملازئی، سمالانی، دالبندین نا ابابکیک و خاران نا مینگل آک بلوچی کیرہ۔ ہندا غٹ قبیلہ غاتا بندغ آک اگہ نوشکے، بیسمہ، قلات، سوراب نا شار تیٹی رہینگرہ، تو اوڑے براہوئی کیرہ۔ ہندن بلوچ بلوچی ٹی ہیت کے یا براہوئی ٹی ہڑتوم آتا رسم و دود آک اسٹ ءُ۔
داسہ نا وخت اٹی ہُننگے تو کم و وَد چِل و دو (42) لکھ بندغ براہوئی ٹی ہیت کیرہ۔ اوفتیان پاکستان آن بیدس، ارا لکھ اوغانستان، ایران، ترکستان اٹی براہوئی بولی ٹی ہیت کیرہ۔ داڑے بلوچستان و اوکان پد سندھ اٹی براہوئی ٹی ہیت کروک آتا بھلو کچ اس ارے۔
نن براہوئی ادب نا ہیت کین تو براہوئی نوشتہ کروک آک بھاز کتاب نوشتہ کرینو، اوفتے ٹی بنائی وڑ اٹ پٹ و پول نا زی آ کاریم مس، و ڈاکٹر عبدالرحمن براہوئی بھلو کچ اسے ٹی کتاب مون آ ایس، و دا ہمو کتاب آک ئسر ہرافتیٹی کہ براہوئی نا بابت بھلو مڈی اس ئسکہ۔ ہندن اونا جند پین ہم کیہی کتاب نوشتہ کرینے، وخت اس کہ براہوئی نا شینک مفروک مڈی تیان ہم بھلو کچ اس تینا کتاب آتیٹی خوندی کرینے۔ اوکان پد اگہ نن براہوئی ٹی نوشت نا پڑ آ بروک آتا پن تے ہلین تو اوفتیٹی عبدالرزاق صابر، پروفیسر عزیز مینگل، غلام حیدر حسرت، گل بنگلزئی، افضل مینگل، تاج رئیسانی، و پین کیہی تا پنک بریرہ۔
براہوئی بولی کن کن کل آن ہنین ءِ، دا کنا لمہ نا بولی ءِ۔ و بایدے نن کل اکن دا گمر نا ہیت اس مرے، ولے اینو پگہ نن انگریزی و اردو نا رند اٹ لگانن، بیشک ننے ہیل کروئی ءِ تا، ولدا ہم تینا زبان ءِ است آن دروئی اف۔ چاہندار آک ہرا سوب آتے پارہ تو ہمو گڑاک ننے ٹی اریر، ہندا سوب آن نن داخس پدی ان۔ ننے براہوئی کتاب آتے خوانوئی ءِ، براہوئی بولی ٹی نوشتہ کروئی ءِ، ہندن براہوئی ٹی ہیت و گپ انا وڑ انا بایدے ننے سما مرے۔ ہندن دا بولی نا تاریخ نا بابت راستکی تیان ہم بایدے معلومدار مرین۔ چاہندار آتا پاننگ ءِ کہ براہوئی زبان رینکنگ نا رد اٹ پاکستان نا ہفتاد و شش بولی تیٹی بیست و ہفت نمبر آٹے، تو یخین اٹ دا گڑتی نا ہیت اس دُن ارے کہ بایدے نن ٹاپ ٹین اٹ اوار مرین، کہ داڑے بھاز ہندن ءُ زبان ہم اریر کہ اوفتیٹی نوشتہ مفننگ اٹی ءِ، ولدا ہم او رینکنگ اٹ ننے آن مونی ءُ، اوفتا ہرا سوب آتے چاہندار آک پارہ ننے ہمو نزوری تے تینے آن مُر کروئی ءِ۔ ہندن خوشی نا ہیت دادے کہ نن بھاز گڑتی نا باٹی زبان تیان ہم افن۔ ولے ولدا ہم ننے خوش فہمی ٹی مروئی اف، بلکن تینا زبان تون تینا مہر و است خواہی تے پین زیات ودفوئی ءِ۔
ہفتئی تلار
تاک: 10
12-06 فروری 2021ء
پنہ: 07
